Bijlage 1 - Ruimtelijke onderbouwing

Afbeelding 25: Omgeving Drachten en Opeinde, plangebied in rood

6

Impact of solar panels on global climate: https://www.nature.com/articles/nclimate2843

56

KRONOS SOLAR Een verdere studie van het Frauenhofer Institut7 geeft ook weer dat de donkere oppervlakte die terug te vinden zijn in een zonnepark een hogere absorptie graad hebben. Het Frauenhofer Institut heeft berekend dat de reflectiegraad (Albedo) van PV-module met een rendement van 17% vergelijkbaar zijn met een oppervlakte waarvan het Albedo 20% is. Ter vergelijking: asfalt heeft een Albedo van 15%, gazon van 20% en een woestijn heeft een reflectiegraad van 30%. Gelet op het huidige gebruik van de percelen waarbij een deel als grasland en een deel als bouwland (mais) werd ingezet blijft het Albedo vergelijkbaar met de huidige situatie. De drie bovenstaande studies kijken vanuit verschillende perspectieven naar de situatie waardoor er kleine verschillen zijn in de meetresultaten. De uiteindelijke conclusie van de drie studies komt met elkaar overeen, temperatuur verschil, of een zogenaamd ‘heat island effect’ door de komst van een zonnepark is niet aan de orde. Toetsing van de ontwikkeling Het is niet te verwachten dat er een zogenaamd ‘Heat Island’ effect zal optreden door de komst van een zonnepark.

7

Aktuelle fakten zur photovoltaik in Deutschland: https://www.ise.fraunhofer.de/content/dam/ise/de/documents/publications/studies/aktuelle-fakten-zurphotovoltaik-in-deutschland.pdf

57

KRONOS SOLAR

HOOFDSTUK 5 – UITVOERBAARHEID 5.1

Economische en financiële haalbaarheid

Wanneer er sprake is van een bouwplan als bepaald in de ruimtelijke wetgeving dan moet hiervoor in beginsel een exploitatieplan worden vastgesteld. Hiermee worden de gemeentelijke kosten geborgd. Hiervan kan worden afgezien als het kostenverhaal op een andere manier verzekerd is. De realisatie van een zonnepark is geen bouwplan als bepaald in de wet (het gaat om een bouwwerk, geen gebouw). De vaststelling van een exploitatieplan is bij de omgevingsvergunning dus niet vereist. Daarnaast wordt er een overeenkomst gesloten tussen gemeente en ontwikkelende partij waarin het kostenverhaal (waaronder planschade) is geregeld. De financiële haalbaarheid van het plan wordt daarmee gewaarborgd. Kronos Solar werkt samen met gerenommeerde financiers. De middelen worden beschikbaar wanneer duidelijk is dat de benodigde vergunningen afgegeven zijn en de SDE++ subsidie verkregen is. Voor dat laatste is het eveneens noodzakelijk dat de gemeentelijke vergunningen zijn afgegeven. Om die reden wordt de gemeente verzocht de betaling van de bouwleges te verplaatsen naar het moment dat daadwerkelijk met de bouw van het project gestart wordt.

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Draagvlak Kronos Solar werkt in een vroeg projectstadium actief aan het creëren van draagvlak voor het zonnepark voor de directe omwonenden van het park. Het is van belang dat inwoners dit herkennen als “ons eigen” zonnepark. De inwoners van Opeinde moeten merken dat een zonnepark ook voor hen is gebouwd. Het creëren van een breed maatschappelijk draagvlak voor een door Kronos Solar ontworpen zonnepark neemt daarom een belangrijke rol in het proces van projectontwikkeling in. Kronos Solar heeft een plan opgezet om omwonenden zo vroeg mogelijk te informeren en te betrekken bij het initiatief. Bij het zonnepark in Opeinde zijn daartoe publieke informatiebijeenkomsten georganiseerd en keukentafelgesprekken gevoerd. Naar aanleiding hiervan zijn direct omwonenden gestimuleerd om een werkgroep op te richten om de plannen samen te bespreken. Met deze werkgroep zijn vervolgens verschillende gesprekken gevoerd over het initiatief en zes bijeenkomsten georganiseerd. Hieruit zijn diverse aanpassingen voortgevloeid, zoals de gebruikte percelen, de afmetingen, de hoogte van de zonnepanelen en de inpassingsmaatregelen. Verder heeft Kronos Solar vastgelegd, dat het project niet zal worden uitgebreid in de toekomst. Tot slot is er een overeenkomst gesloten met de direct naastgelegen bewoner.

58

KRONOS SOLAR Overzicht inloopavonden en werkateliers 2 december 2019

15 januari 2020

11 februari 2020 12 maart 2020

3 april 2020 6 mei 2020 8 juli 2020 17 september 2020

Inloopavond 1. Algemene presentatie, beantwoording diverse vragen, inventarisatie belangenhebbenden. Aanmeldlijst aanwezigen voor toekomstige informatieverstrekking Inloopavond 2. Presentatie landschappelijke inpassing, beantwoording vragen. Aanzet oprichting Werkatelier via Werkgroep Energietransitie Opeinde Werkatelier 1: Inventarisatie van belangen Werkatelier 2: Reactie Kronos over verwerking belangen in plan. Voorstel Kronos landschappelijke inpassing en voorstel Werkatelier landschappelijke inpassing worden tegenover elkaar gezet en besproken. Werkatelier 3: Vervolggesprekken over verschillende onderdelen van het plan, vooral archeologie, ecologie, inpassing, zuidgrens Werkatelier 4: Vervolggesprekken over verschillende onderdelen van het plan, nav aanpassingen plan door Kronos Werkatelier 5: Provinciaal beleid, archeologie, ecologie, zuidgrens, verklaring geen uitbreiding Werkatelier 6: Afronding openstaande punten, afsluiting Werkatelier

Uiteraard worden de directe omwonenden van de vorderingen van het project op de hoogte gehouden. In het lokale blaadje It Brechje van Opeinde zijn en zullen verschillende artikelen over het zonnepark verschijnen. Het volledig dossier van verslagleggingen en presentaties die tijdens de informatieavonden en werkatelier sessies gehouden zijn vormt daarmee onderdeel van deze ruimtelijke onderbouwing en zijn als bijlage toegevoegd. Tenslotte dient vermeld te worden dat Kronos Solar, in tegenstelling tot vele andere (Nederlandse) projectontwikkelaars, gedurende het gehele proces van projectontwikkeling nauw betrokken blijft bij haar individuele projecten. Doordat Kronos Solar haar projecten na de ontwikkeling in eigen beheer tracht te houden, blijft de projectontwikkelaar na de constructie van het park aanspreekpartner voor grondeigenaren en omwonenden, maar ook de Gemeente Smallingerland en alle inwoners die participeren in het zonnepark, tot het zonnepark ontmanteld en het perceel in zijn oorspronkelijke staat opgeleverd wordt. Dit levert voor alle betrokken partijen transparantie en een heldere communicatievorm op en illustreert het grote engagement van Kronos Solar voor het welzijn van haar projecten en klanten. Financiële Participatie Als reeds toegelicht heeft Kronos diverse opties van financiële participatie voorgesteld aan het Dorps Belang.

Daar is een nieuwe werkgroep financiële participatie uit voortgekomen. Doel is vooral om een participatieregeling met de omgeving te treffen welke het meest gewenst is. Op dit moment kan worden opgemaakt dat een gebiedsfonds, waaruit financiële middelen voor landschappelijke kwaliteitsverbeteringen in de omgeving van het zonnepark in aanmerking komt de voorkeur lijkt te hebben boven 50% lokaal eigenaarschap. Dit en andere opties zullen verder onderzocht moeten worden. Verder dient de opmerking te worden gemaakt, dat met name het punt SROI (Social Return on Investment) en het inzetten van lokale ondernemers bij de bouw en het onderhoud van het zonnepark algemeen de voorkeur heeft. Welke financiële participatie opties zijn op dit moment in kaart gebracht:

59

KRONOS SOLAR •

•

• •

•

•

Investering: deelname van een lokale energie coöperatie aan het zonnepark. Een deel van het zonnepark (max. 50%) kan als investeringsoptie in eigendom komen van een lokale energie coöperatie. Aandelen kunnen worden verkregen via de lokale energie coöperatie. Burgers die geen eigen panelen op hun dak kunnen leggen kunnen zo toch meeprofiteren van het zonnepark. Er kan via een lening geïnvesteerd worden in het zonnepark. Dit kan al vanaf kleine bedragen als 25 Euro. Dit kan worden georganiseerd via een crowdfunding platform als zonnepanelendelen.nl. Burgers die geen eigen panelen op hun dak kunnen leggen kunnen zo toch meeprofiteren van het zonnepark. Instelling van een Omgevingsfonds: een jaarlijkse donatie om lokale initiatieven ter verbetering van de landelijke omgeving rondom het zonnepark mogelijk te maken. Goedkope zonnepanelen voor de inwoners van Opeinde: voor wie overweegt zonnepanelen op zijn eigen dak te leggen. Kronos Solar geeft inwoners de mogelijkheid om mee te doen in een collectieve inkoop waarbij de panelen kunnen worden verkregen via een lokale energie coöperatie. Als Kronos de panelen voor het park bestelt kunnen de inwoners meeliften op de bestelling, en kunnen zonnepanelen tegen inkoop-kostprijs geleverd worden. Kronos Solar biedt scholen in Opeinde of Drachten educatieve faciliteiten aan over duurzame energie.

Gedurende de eerste tien jaar kan één dag per jaar worden besteed aan educatieve doeleinden zoals lessen op school, of voor het rondleiden van schoolklassen bij het zonnepark. Daarbij zal dan ook aandacht worden geschonken aan onderwerpen als de ecologische waarde en biodiversiteit van het zonnepark. Tijdens de aanleg van het park en tijdens het daarna volgende beheer zal de mogelijkheid geboden worden om lokale bedrijven, en waar mogelijk ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, via SROI (Social Return on Investment) te betrekken. Dat zou kunnen via de lokale sociale werkvoorziening. Te denken valt aan uitvoerende werkzaamheden (opbouwen van het park, omheinen, eventuele grondwerkzaamheden, beveiliging, huisvesting en catering voor de medewerkers tijdens de realisatiefase, onderhoud en beheer van het terrein daarna, of educatieve werkzaamheden).

Juridische procedure Bij de verlening van een omgevingsvergunning die strijdig is met het geldende bestemmingsplan is wettelijk vastgelegd welke stappen doorlopen moeten worden. Medewerking kan worden verleend met toepassing van de uitgebreide procedure op grond van artikel 2.12 lid 1 onder a, onder 3⁰ van de Wabo. Hiervoor is het ook nodig dat de gemeenteraad verklaart tegen deze ruimtelijke ontwikkeling geen bedenkingen te hebben. Deze verklaring maakt onderdeel uit van de omgevingsvergunning. De ontwerpverklaring en ontwerp-omgevingsvergunning moeten beiden voor 6 weken ter inzage worden gelegd. Binnen deze termijn kan iedereen schriftelijk zienswijzen indienen tegen het voornemen tot het verlenen van de omgevingsvergunning. Eventuele zienswijzen en de gemeentelijke reactie daarop worden bij de definitieve besluitvorming betrokken. De Omgevingsvergunning kan pas worden verleend wanneer de gemeenteraad besluit een definitieve VVGB te verlenen. Na het verlenen van de vergunning kan beroep worden ingesteld bij de rechtbank tegen de verleende vergunning. Tot slot kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

60

KRONOS SOLAR

HOOFDSTUK 6 – AFWEGING EN EINDCONCLUSIE De aanleg van een zonnepark aan de Legauke ten zuiden van Opeinde is strijdig met het geldende bestemmingsplan omdat het niet past binnen de agrarische bestemming. In deze ruimtelijke onderbouwing is onderzocht of de gewenste ontwikkeling past binnen de wettelijke en beleidsmatige kaders. Met het initiatief wordt bijgedragen aan de doelstelling om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Daarnaast past het binnen de aangegeven ruimtelijke kaders en sluit de inrichting van het terrein aan op de cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Tegen de aanleg van het zonnepark zijn vanuit andere ruimtelijke en/of milieutechnische aspecten ook geen bezwaren. De locatie is geschikt omdat de ontwikkeling niet wordt belemmerd door reeds aanwezige, beperkende milieuaspecten en het geen hinder veroorzaakt op de omgeving. Het plan is economisch uitvoerbaar omdat er een overeenkomst met de ontwikkelende partij wordt gesloten over de kosten. Er zijn concrete voorstellen om het maatschappelijk draagvlak te vergroten en de wettelijke procedures worden doorlopen waardoor zienswijzen, bezwaar en beroep ingesteld kunnen worden. Op basis van bovenstaande is de conclusie dat met de aanleg van het zonnepark wordt voldaan aan de criteria voor een goede ruimtelijke ordening.

61

KRONOS SOLAR

BIJLAGEN Algemeen: -

Inrichtingstekening met maatvoering Reactie op vragen gemeente januari 2021 Schets Zonnepark

Onderdelen: -

Overzicht materiaal, kleur en maat van onderdelen Beveiligingscamera Container Draagconstructie Dwarsdoorsnede interne wegen Dwarsdoorsnede kabelgeul Overzicht ecologische maatregelen Geluidstatement Heiprofiel Heiprofiel/betonvoet archeologisch gebied Hekwerk Inkoopstation Kabelgoot binnen en buiten archeologisch gebied String omvormer Toegangspoort Trafostation

Participatiedossier: -

-

-

Verslaglegging Participatietraject 1 – Resultaten en Afspraken bestaande uit: o “Basis en Dialoog” o “Verklaring geen uitbreiding” o “Niet behaalde resultaten werkatelier” o “Reactienota Kronos Solar op niet behaalde resultaten werkatelier” Verslaglegging Participatietraject 2 – Verslagen en Achtergronden: o Samenvatting participatie o Verslagen van alle participatie bijeenkomsten Verslaglegging financiële participatietraject

Rapportages: -

Aerius berekening Rapportage Ecologie bestaande uit: o Samenvatting Ecologie o Quickscan Ecologie o Reacties Vogelwacht Opeinde o Reacties Kronos Solar o Overzicht nesten en broedparen o Aanvullende memo Econsultancy 62

KRONOS SOLAR

-

-

o E-mail Provincie Fryslân Rapportage Archeologie bestaande uit: o Samenvatting Archeologie o Laagland Onderzoek Archeologie o Reacties HFDP o Reacties Kronos o E-mail en Memo Laagland o Advies Monumentenzorg Fryslân Reactie Sinneteam Provincie Friesland Uitloging studie Verontreinigingsstudie NL Verontreinigingsstudie EN en PFAS Studie zonnepanelen EN

63

KRONOS SOLAR

BIJLAGE 1 – INRICHTINGSTEKENING

64