Bijlage 1 - Jaarrekening 2024 incl. controleverklaring
Tekst van het document
Jaarrekening 2024
1
Jaarrekening 2024
Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................ 4 Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................. 4 Jaarverslag........................................................................................................................................... 5 Programma's ........................................................................................................................................... 8 Programma Dienstverlening ............................................................................................................... 8 Programma Sociaal domein .............................................................................................................. 23 Programma Fysiek domein ............................................................................................................... 49 Programma Economie....................................................................................................................... 77 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................
90 Overhead........................................................................................................................................... 93 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................... 96 Onvoorzien ........................................................................................................................................ 97 Paragrafen............................................................................................................................................. 98 Lokale heffingen................................................................................................................................ 98 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................... 105 Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 119 Financiering ..................................................................................................................................... 123 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................
128 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................... 139 Grondbeleid .................................................................................................................................... 142 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 150 Wet Open Overheid ........................................................................................................................ 162 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 168 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...................................................................... 168 Balans .............................................................................................................................................. 172 Toelichting op de balans ......................................................................................................... 175 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................
190 Analyse begrotingsafwijkingen ....................................................................................................... 192 Wet Normering Topinkomens ........................................................................................................ 210 SISA ................................................................................................................................................. 212 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................ 245 Baten en lasten per taakveld .......................................................................................................... 246 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................... 249 Vaststellingsbesluit ............................................................................................................................. 251
2
Jaarrekening 2024 Bijlagen................................................................................................................................................ 252 Projecten in uitvoering.................................................................................................................... 252 Afgesloten projecten....................................................................................................................... 259 Budgetten eenmalig beleid ............................................................................................................. 263 Budgetten meer dan twee keer overgeheveld ....................................................................... 268 Controleverklaring .......................................................................................................................... 270
3
Jaarrekening 2024
Algemeen Aanbiedingsbrief Aanbiedingsbrief Geachte inwoners van Smallingerland, leden van de gemeenteraad,
Hierbij bieden wij u de jaarstukken over het jaar 2024 aan. Met de jaarstukken verantwoorden wij ons over de behaalde resultaten en besteedde middelen. De basis voor deze inzet is de begroting 2024-2027 "Bliuwend ynvestearje yn 'e Mienskip" In de programmateksten wordt inhoudelijk ingegaan op de gerealiseerde doelen en de middelen die hiervoor gebruikt zijn.
Drachten, 1 juli 2025 Burgemeester en wethouders van Smallingerland,
secretaris
burgemeester
Siebren van der Berg
Fred Veenstra
4
Jaarrekening 2024
Jaarverslag Jaarverslag De jaarstukken 2024 is een verantwoordingsdocument van het college aan de raad over het gevoerde bestuur. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag en jaarrekening. De basis voor deze jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet. De uitwerking heeft plaatsgevonden met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus van 2024. Op 7 november 2023 stelde de raad de begroting 2024 vast. Via twee bestuursrapportages is uw raad geïnformeerd over de tussentijdse inhoudelijke en financiële ontwikkelingen. De informatie die in deze jaarstukken is opgenomen geeft een beleidsmatig en cijfermatig beeld van de situatie per 31 december 2024 De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen. Allereerst het jaarverslag en vervolgens de jaarrekening. In het jaarverslag vindt u de verantwoording over de ontwikkelingen en uitvoering van het beleid per programma zoals deze in de begroting waren gepland. Per programma is een financieel overzicht opgenomen waaronder een toelichting op de financiële afwijkingen. Vervolgens zijn ook de (verplichte) paragrafen opgenomen. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van het jaarverslag en leggen relaties tussen de programma's. Na de paragrafen volgt de jaarrekening waarin de balans en exploitatie worden toegelicht.
Overzicht rekeningresultaat Het positieve resultaat over 2024 bedraagt € 10,825 miljoen en is als volgt opgebouwd: Bedragen * €1.000
A B
Omschrijving Begroot resultaat 2024 Gerealiseerde afwijkingen van de begroting
Resultaat 2024
Bedrag 7.910 2.915 10.825
A. Begroot resultaat 2024 De primitieve begroting 2024 had een begroot resultaat van € 5,6mln. Het begrote resultaat 2024 na alle wijzigingen (€ 7,91mln.) bestaat uit de vastgestelde 1e en 2e bestuursrapportage en de raadsbesluiten aanpak dienstverleningsbelofte en strategisch ontwikkelplan industriegebied de Haven.
B. Werkelijk resultaat 2024 Het werkelijke resultaat 2024 is € 2,915 miljoen hoger ten opzichte van de begroting na wijziging. Het resultaat wordt grotendeels veroorzaakt door onderbesteding op de afschrijvingslasten investeringen (1,5 mln.) en uit hogere inkomsten gemeentefonds volgens de decembercirculaire 2024 (1,3 mln.). Bij de programma's worden de verschillen toegelicht.
5
Jaarrekening 2024 Bedragen * €1.000
Financiën
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil
228.510 -231.546 -3.036
259.958 -271.927 -11.969
264.609 -258.252 6.357
4.651 13.675 18.326
8.647
19.879
4.468
-15.411
8.647 5.611
19.879 7.910
4.468 10.825
-15.411 2.915
exploitatie Baten Lasten reserve Mutaties reserves Saldo na mutaties reserves
Voorgestelde resultaatbestemmingen Het gerealiseerde resultaat van baten en lasten na de mutaties reserves sluit € 10,825 miljoen positief. Voorgesteld wordt om dit saldo als volgt te bestemmen: 1. Toevoeging algemene reserve € 10,298 miljoen; 2. Voorgestelde resultaatbestemmingen € 0,527 miljoen, volgens onderstaande tabel met toelichting. De onderstaande budgetten worden niet gedekt door een reserve, in tegenstelling tot de eenmalige budgetten. Daarom worden ze meegenomen in de voorgestelde resultaatbestemmingen. Bedragen * €1.000
Omschrijving Baggeren vaarwegen Museum Dr8888 Aanpak dienstverleningsbelofte Totaal resultaatbestemmingen
Programma Fysiek domein Fysiek domein Overhead
Bedrag 178 200 149 527
Baggeren vaarwegen Het periodiek baggeren van vaarwegen, watergangen en vijvers binnen onze gemeente brengt jaarlijks sterk fluctuerende kosten met zich mee. Het beschikbare budget is echter gebaseerd op een gemiddelde van de uitgaven over een langere periode. In 2024 zijn de daadwerkelijke kosten lager uitgevallen dan begroot, terwijl ook sprake was van extra inkomsten vanuit het Wetterskip. Voor 2025 wordt een hoger uitgavenpatroon verwacht dan waar het beschikbare budget in voorziet. Daarom wordt voorgesteld om een deel van het in 2024 vrijgevallen overschot, dat ten gunste komt van het rekeningresultaat, beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de baggerwerkzaamheden in 2025. Museum Dr8888 Op 9 april 2024 heeft de raad ingestemd met de uitbreiding en renovatie van het Museum Dr8888. Daarbij heeft de raad ook besloten de in de begrotingen 2024 t/m 2027 gereserveerde middelen voor het nieuwe museum beschikbaar te houden. In 2024 gaat het om € 200.000. We voegen deze toe aan de reserve Centrumontwikkeling om deze daar op een later moment weer aan te onttrekken
6
Jaarrekening 2024 voor het in genoemd raadsbesluit genoemde doel, dekking van de gemeentelijke kapitaalslasten en beheer- en onderhoudskosten van dit project. Aanpak dienstverleningsbelofte De aanpak van de dienstverleningsbelofte is een meerjarig project. Het budget wat in 2024 nog niet is ingezet, is in 2025 nodig voor het verder uitvoeren van de dienstverleningsbelofte. De verdere inzet op de verbetering van de dienstverlening en het organiseren van participatie worden daarmee gefinancierd.
7
Jaarrekening 2024
Programma's Programma Dienstverlening Algemene toelichting In onze gemeente Smallingerland staat de kracht van de samenleving voorop. Met die kracht willen we werken aan een sociale en welvarende toekomst. In alle wijken en dorpen. Voor alle inwoners, bedrijven en organisaties. We vinden het belangrijk om met elkaar te werken aan oplossingen voor de uitdagingen die we zien. Dit doen we vanuit vertrouwen en daarbij vinden we het belangrijk dat de bedoeling voorop staat en niet de regels. We gaan werken vanuit de kernwaarden persoonlijk, samen en doen. Ze zijn de basis voor onze manier van samen leven, samen werken en samen leren. Ze vertegenwoordigen de kracht van Smallingerland. Wij zijn een betrouwbare overheid en we gaan ook van vertrouwen uit. Alhoewel regels zekerheid bieden voor onze inwoners, bedrijven en instellingen, waken we in Smallingerland voor onwenselijke bureaucratie. Het is ons vak en onze verantwoordelijkheid om algemene en individuele belangen voortdurend tegen elkaar af te wegen. Onze inwoners staan voorop. Het draait om hen. Wij denken met hen mee en zijn duidelijk over wat ze van ons mogen verwachten. Als gemeente willen we niet alles zelf regelen. Daarom geven we ruimte aan en staan we open voor maatschappelijk initiatief en betrokkenheid. De basisgedachte bij de uitvoering van beleid is denken vanuit de inwoner.
De belangrijkste voorwaarde in het nemen van beslissingen is het betrekken van onze inwoners en ondernemers. De kennis en ervaringen van onze inwoners en ondernemers gebruiken we om logische en effectieve beslissingen te kunnen nemen. We zien dat de informatiesamenleving en toegenomen digitalisering kansen bieden, maar tegelijk ook nieuwe vraagstukken opwerpen. Dankzij digitaal werken hebben we informatie beter en sneller beschikbaar, zodat de dienstverlening verbetert. En omdat we meer data beschikbaar hebben, kunnen we beter onderbouwd beleid maken en achteraf ook evalueren. Aan de andere kant doen zich vraagstukken voor rond privacy en informatiebeveiliging. Om de gemeente te zijn waar iedereen zich prettig voelt, waar ondernemers zich graag willen vestigen en waar je aangenaam kunt wonen, werken en recreëren, is veiligheid een noodzakelijke randvoorwaarde. Dit betekent dat mensen zich veilig moeten voelen en dat de aandacht voor veiligheid, voor criminaliteit, overlast en leefbaarheid in verhouding moet staan tot de omvang en de aard van problemen, of wat inwoners als problemen ervaren.
8
Jaarrekening 2024
Wat mocht het kosten? Baten en lasten 2024 programma Dienstverlening Bedragen * €1.000
Baten/lasten Exploitatie Baten Lasten Reserve Toevoeging Onttrekking Totaal
Begroot voor wijziging -11.550 672 -12.222 275 0 275 -11.275
Begroting na wijziging -11.899 1.487 -13.386 350 0 350 -11.549
Realisatie
saldo
-12.008 1.322 -13.330 239 0 239 -11.769
-109 -165 56 -111 0 -111 -220
Verklaring saldo baten en lasten Bedragen * €1.000
Onderwerp Baten 0.2 Burgerzaken Burgerzaken
1.2 Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid
Lasten 0.1 Bestuur Wethouderspensioenen
0.2 Burgerzaken
Toelichting
De positieve afwijking van € 70.000 op het taakveld Burgerzaken wordt met name veroorzaakt door een hoger aantal aangevraagde reisdocumenten dan begroot was.
Bedrag -165 70 70
-235 De negatieve afwijking van € 235.000 op het taakveld openbare orde en veiligheid wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de start van het project 'Versterken Digitale Weerbaarheid' is vertraagd. Hierdoor zullen de geraamde baten van € 260.000 pas vanaf 2025 gerealiseerd worden in plaats van in 2024. De overige afwijkingen waren in totaal € 25.000 positief.
Aan de hand van actuariële berekeningen wordt de omvang van de voorziening voor de wethouderspensioenen jaarlijks opnieuw beoordeeld. Afgelopen jaar is er ook € 224.000 onttrokken aan de voorziening voor pensioenuitkeringen. Er was bijna € 400.000 nodig om de voorziening op peil te houden. De belangrijkste oorzaak is dat de rekenrente als grondslag voor de actuariële berekeningen is gedaald van 3,16% naar 2,33%, waardoor de voorziening hoger uitvalt. De storting kon deels worden opgevangen binnen bestaande budgetten, waardoor de afwijking uiteindelijk € 270.000 negatief was.
-235
56 -270 -270
-60
9
Jaarrekening 2024 Onderwerp Burgerzaken
1.1 Crisisbeheersing en brandweer Crisisbeheersing en brandweer
1.2 Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid
Overige projecten
Overige verschillen Verschillen kleiner dan €50.000
10
Toelichting De negatieve afwijking van € 60.000 op het taakveld burgerzaken wordt met name veroorzaakt door een hoger aantal aangevraagde reisdocumenten dan begroot was. Hierdoor is het bijbehorende afdracht van rijksleges voor de reisdocumenten € 40.000 hoger dan begroot. De overige afwijkingen waren in totaal € 20.000 negatief.
Bedrag -60
-87 De negatieve afwijking op het taakveld crisisbeheersing en brandweer wordt grotendeels veroorzaakt doordat onze bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslan (VRF) € 84.000 hoger is uitgevallen dan begroot, vanwege een uitzetting van de begroting de VRF. Deze uitzetting heeft grotendeels te maken met de indexatie van de loonkosten. De cao voor de veiligheidsregio's liep af op 1-5-2024, waardoor bij het opstellen van de begroting 2024 de indexatie voor de salariskosten nog niet bekend was. Hierdoor is de post voor salariskosten te laag begroot. Daarnaast zijn de kosten voor jeugdgezondheidszorg gestegen door een overschrijding op de huisvestingskosten en de kosten voor ziektevervanging. De overige afwijkingen waren in totaal € 3.000 negatief.
-87
398 De positieve afwijking van € 398.000 op het taakveld openbare orde en veiligheid wordt deels veroorzaakt doordat de start van het project 'Versterken Digitale Weerbaarheid' is vertraagd. Hierdoor zullen de geraamde lasten pas vanaf 2025 gerealiseerd worden, in plaats van in 2024. Dit levert een voordeel op van € 260.000 voor 2024. Daarnaast zijn veel van de projecten binnen Openbare Orde en Veiligheid (OOV) meerjarige initiatieven, wat de budgettering complex kan maken. We zijn namelijk vaak afhankelijk van externe partijen voor de planning en uitvoering van de projecten. Deze afhankelijkheid kan soms leiden tot onvoorziene wijzigingen in de planning, wat invloed heeft op onze budgettering. Specifiek voor 2024, is het project van een theaterproductie, dat oorspronkelijk gepland stond voor dit jaar, uitgesteld is naar 2025. Daarom wordt van resterende budget voor OOV van € 148.000 voor 2024, € 75.000 doorgeschoven naar 2025. De overige afwijkingen waren in totaal € 10.000 negatief. Verschillen kleiner dan € 50.000 worden niet nader toegelicht.
260
138
75 75
Jaarrekening 2024 Onderwerp Mutaties reserves 0.10 Mutaties reserves Mutaties eenmalige middelen
Toelichting
De werkelijke onttrekkingen uit en toevoegingen aan de reserves zijn een gevolg van de werkelijke mutaties in de exploitatie. Veelal zijn dit eenmalige budgetten die gedekt worden door een onttrekking van de algemene reserve of de reserve projecten in uitvoering. Een overzicht van deze eenmalige budgetten treft u in bijlage 3 bij deze jaarrekening aan. Via programma dienstverlening is € 111.000 minder onttrokken dan was begroot.
Totaal
Bedrag -111 -111 -111
-220
Verplichte beleidsindicatoren Hieronder de verplichte beleidsindicatoren voor dit programma. Indicator Verwijzingen Halt [per 1.000 jongeren] Misdrijven - Geweldsmisdrijven [per 1.000 inwoners] Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) [per 1.000 inwoners] Misdrijven - Diefstallen uit woning [per 1.000 inwoners] Misdrijven - Winkeldiefstallen [per 1.000] Jongeren met een delict voor de rechter [%]
Smallingerla nd 2023 7
NL 2023
NL 2024
9
Smallingerla nd 2024 12
4,4
4,2
3,4
4,3
6,6
5,8
6,4
5,7
0,6
1,3
0,9
1,2
3,2
2,5
3,1
2,2
1
1
N.B.
N.B.
9
Verbonden partijen De onderstaande verbonden partijen zijn verbonden aan dit programma. Naam Data Fryslân
Vereniging Friese Gemeenten (VFG) Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Veiligheidsregio Fryslân
Wat doet deze organisatie Coöperatie van publieke en private organisaties, platform voor stimuleren datagedreven beleid en daardoor effectieve dienstverlening voor inwoners van Friesland. Belangenbehartiger, advisering en platform voor Friese gemeenten. Belangenbehartiger van alle gemeenten en biedt een platform voor opinievorming en vernieuwing. Bancaire diensten verlenen voor met name overheden. Regionaal organiseren van brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding.
11
Jaarrekening 2024
1.1 Publieke dienstverlening Wat wilden we bereiken en wat zou het opleveren? Verbeteren publieke dienstverlening Afgelopen jaren is er een flinke ontwikkeling geweest in onze publieke dienstverlening. We werken als organisatie doorlopend aan het verbeteren van de publieke dienstverlening. In 2022 is het programma GOED opgestart. Ons doel is daarbij: Onze dienstverlening is GOED; Gastvrij, Ondernemend, Eenvoudig en Deskundig, daar zetten wij op in de komende jaren. Om dat te realiseren is onze organisatieontwikkeling gericht op eigenaarschap, samenwerken, waarmaken en werken vanuit de bedoeling. Het is van belang dat we hier op kunnen sturen, en blijvend werken aan het verbeteren van onze dienstverlening. Een van de speerpunten voor de komende jaren is daarom dat we onze dienstverlening (meer) meetbaar maken.
Wat wilden we daar dit jaar voor doen? Verbeteren bereikbaarheid burgerzaken Wat heeft het opgeleverd In 2024 zijn mooie stappen gezet in het verbeteren van de bereikbaarheid voor inwoners en ondernemers. Waar er in 2023 is geoefend met de servicenormen, zijn deze in 2024 gecommuniceerd en is er intern op gestuurd. Zoals in de raadsbijeenkomst van december is aangegeven, zijn er goede resultaten geboekt. Door de extra investering in personeel is de gemiddelde wachttijd aan de telefoon gestabiliseerd en dat is, gezien de implementatie van de Omgevingswet met bijbehorende extra volume vragen, een score waar we tevreden over zijn, aangezien het conform de servicenorm is. 2024 was ook een jaar waarin we nadrukkelijk te maken hebben gehad met de start van de reisdocumentenpiek. Een uitdaging voor veel gemeenten die impact zou hebben op de bereikbaarheid van de afdeling Burgerzaken, aangezien de aantallen van het vorige jaar bijna werden verdubbeld. Op deze piek is geanticipeerd door het vroegtijdig aanschrijven van burgers waarvan het document verliep (eerste gemeente in Friesland), het extra gericht opleiden van medewerkers en het experimenteren met een afhaalbalie. Deze afhaalbalie is in 2024 geïmplementeerd. Daarnaast is er per april het ook mogelijk op donderdag tot 19.00 uur het reisdocument aan te vragen en af te halen.
Een andere stap die gezet is in het verbeteren van de bereikbaarheid is de implementatie van Microsoft Teams. Tevens zijn er meer mogelijkheden om telefoonverkeer gerichter door te sturen, waardoor dit proces efficiënter verloopt.
Evaluatie ombudsfunctie Wat heeft het opgeleverd In 2024 heeft de ombudsfunctionaris in totaal 70 cases behandeld. In de tussenrapportage over januari 2024 - juli 2024, welke is gedeeld met de gemeenteraad, deelt zij haar bevindingen. Eind 2024 is de inzet van de ombudsvrouw geëvalueerd binnen het ambtelijke apparaat en de gemeenteraad, uitgevoerd door de griffie. Deze evaluatie was erg positief en heeft tot gevolg gehad dat de dienstverlening van de ombudsvrouw is verlengd tot december 2025.
12
Jaarrekening 2024
De Friese taal meer actief toepassen Wat heeft het opgeleverd Yn 2024 is it Frysk in stabyl ûnderdiel wurden fan de online en offline kommunikaasje, sawol op de webside en yn parseberjochten as bygelyks yn foaropwurden, de felisitaasjebrieven fan Kabinetssaken, de Midterm Review en it berneboek Sibbe en Liefke, foar bern dy't in swimdiploma helje. Foar in konsekwinte tapassing fan it Frysk op de webside is in Skriuwwizer makke.
Volledig toegankelijke gemeentelijke website Wat heeft het opgeleverd In 2024 hebben we de website van de gemeente laten toetsen op de toegankelijkheidseisen. Naar aanleiding van deze toetsing hebben we een aantal aanpassingen gedaan. Afbeeldingen, video's en documenten op de website hebben we gecontroleerd en daar waar nodig nog aangepast voor betere toegankelijkheid. Ongebruikte documenten hebben we verwijderd, waardoor de informatie op de website beter vindbaar is. In 2024 zijn we begonnen met het informeren van de organisatie over de toegankelijkheid.
Verbeteren van de interne en externe communicatie Wat heeft het opgeleverd In 2024 hebben we een start gemaakt met een nieuwe huisstijlontwikkeling die bij moet dragen aan de herkenbaarheid van onze organisatie. Daarnaast zijn we in 2024 begonnen met het ontwikkelen van een nieuw communicatiebeleid waarmee we de effectiviteit van alle communicatieinspanningen verder willen vergroten.
Het verbeteren van het verkiezingsproces Wat heeft het opgeleverd Voor de organisatie van de verkiezingen is een interne projectleider aangesteld. De verkiezingen zijn georganiseerd vanuit eigen expertise. Voorheen huurden we hier externe expertise in.
Nieuw participatiebeleid Wat heeft het opgeleverd In december 2023 is het Participatiebeleid onder de Omgevingswet vastgesteld. Dit beleid is gericht op participatie voor beleid en projecten in het fysieke domein. Onze dienstverlening is echter breder. Het doel is om tot organisatie breed participatiebeleid te komen. In 2024 is daarom gewerkt aan een procesaanpak om te komen tot breed Participatiebeleid. Een vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie heeft diverse keren deelgenomen aan de overleggen van de raadswerkgroep 8 maart.
Nieuwe applicatie burgerzaken Wat heeft het opgeleverd Een belangrijke ontwikkeling in 2024 is de implementatie van de applicatie iBurgerzaken. We hebben de aanschaf van de nieuwe burgerzaken applicatie Europees aanbesteed. De Europese aanbesteding is gegund aan PinkRoccade. In Q4 2024 is de nieuwe applicatie in gebruik genomen.
13
Jaarrekening 2024
Onderstaande tabel is van toepassing op het onderwerp verbeteren bereikbaarheid burgerzaken Servicenormen Gemiddeld aantal dagen afhandeling terugbelverzoek Gemiddelde wachttijd telefoon in minuten Gemiddeld aantal minuten wachttijd voor een afspraak in het gemeentehuis
Beleidsstukken Geen bestanden geüpload
14
Servicenorm 2
2023 11
2024 4,5
3
17
3
2
1,3
1,3
Jaarrekening 2024
1.2 Digitale en datagedreven samenleving Wat wilden we bereiken en wat zou het opleveren? Het verbeteren de datamanagement We willen waarde creëren voor de samenleving met behulp van data en informatie. We gaan onze digitale dienstverlening verder ontwikkelen, met het oog op vereenvoudiging voor klanten. We gaan gemeentelijke informatie open en transparant beschikbaar stellen. De inzet van data en informatie is onderdeel van onze dienstverlening. Ook hebben we data en informatie nodig om onze dienstverlening continu te verbeteren. Daarom zien we het belang van het gebruiken van data ter vergroting van kennis en ter ondersteuning van beleidsontwikkeling en besluitvorming. We richten ons meer op datagedreven werken en maken daarbij gebruik van onafhankelijke, betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde kennis van het Planbureau Fryslân en we participeren in DataFryslân.
Wat wilden we daar dit jaar voor doen? Concretiseren van de Datavisie Wat heeft het opgeleverd De datastrategie geeft de organisatie duidelijke kaders en een gezamenlijk doel op het gebied van datagedreven werken. Door het verankeren van datagedreven werken in de organisatie, komen er meer datavragen omtrent maatschappelijke onderwerpen, gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering. Mede door de inzet van Power BI zijn deze datavraagstukken beantwoord, gevisualiseerd, en in kaart gebracht. Door de integratie met Microsoft SharePoint is het gebruik van Power BI efficiënter gemaakt, bijvoorbeeld doordat rapporten automatisch kunnen worden bijgewerkt. Dit helpt in de monitoring in onze organisatie waardoor we meer in control komen. Denk hierbij aan de monitoring van de servicenormen.
Het verbeteren van de digitale samenwerking zowel intern als extern Er is steeds meer behoefte in de organisatie om digitaal samen te werken, zowel met collega's als met externe relaties en partners. Bijvoorbeeld rondom projecten, beleidsvormende processen en inwonerparticipatie. Hiervoor voeren we, zonder het wiel opnieuw uit te vinden, een digitaal platform in. Middels dit platform wordt het mogelijk om veilig samen te werken aan documenten, presentaties en plannen. De ambitie is om dit in 2024 gefaseerd mogelijk te maken. Hiermee vervangen we onze netwerkmappen en gaan we volledig in de Cloud werken.
Wat wilden we daar dit jaar voor doen? Vervangen van oude systemen Wat heeft het opgeleverd Alle medewerkers van het Gemeentehuis en de Tussendiepen hebben een nieuwe digitale werkplek gekregen. Daarmee zijn de onveilige en verouderde Thin Clients en Macbooks vervangen. Ook zijn alle bureaus voorzien van een dubbel beeldscherm op een monitor-arm. Het zorgde voor een standaardisatie die het mogelijk maakt om flexibel te gaan werken. Iedereen kan in principe overal zijn of haar laptop gaan gebruiken. Daarmee is ook een belangrijke voorwaarde voor het flexibel
15
Jaarrekening 2024 werken op kantoor en voor het thuis werken gerealiseerd (in het kader van de komende verbouwing).
Het verbeteren van de digitale samenwerking zowel intern als extern Er is steeds meer behoefte in de organisatie om digitaal samen te werken, zowel met collega's als met externe relaties en partners. Bijvoorbeeld rondom projecten, beleidsvormende processen en inwonerparticipatie. Hiervoor voeren we, zonder het wiel opnieuw uit te vinden, een digitaal platform in. Middels dit platform wordt het mogelijk om veilig samen te werken aan documenten, presentaties en plannen. De ambitie is om dit in 2024 gefaseerd mogelijk te maken. Hiermee vervangen we onze netwerkmappen en gaan we volledig in de Cloud werken.
Wat wilden we daar dit jaar voor doen? Vervangen van oude systemen Wat heeft het opgeleverd Alle medewerkers van het Gemeentehuis en de Tussendiepen hebben een nieuwe digitale werkplek gekregen. Daarmee zijn de onveilige en verouderde Thin Clients en Macbooks vervangen. Ook zijn alle bureaus voorzien van een dubbel beeldscherm op een monitor-arm. Het zorgde voor een standaardisatie die het mogelijk maakt om flexibel te gaan werken. Iedereen kan in principe overal zijn of haar laptop gaan gebruiken. Daarmee is ook een belangrijke voorwaarde voor het flexibel werken op kantoor en voor het thuis werken gerealiseerd (in het kader van de komende verbouwing).
Beleidsstukken Geen bestanden geüpload
16
Jaarrekening 2024
1.2 Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken en wat zou het opleveren? Het verbeteren en borgen van de veiligheid en veiligheidsbeleving. We willen de veiligheid en de veiligheidsbeleving verbeteren en borgen. Als mensen zich veilig voelen en vertrouwen hebben, betekent dit meer woon- en leefplezier. Om dit te bereiken werken we nauw samen met onze partners, zowel preventief als bij de handhaving. In 2024 en verder wordt extra geld uitgetrokken om de veiligheid en veiligheidsbeleving te verbeteren en te borgen. In het geactualiseerde Kernbeleid veiligheid 2023-2026, wat door de raad is vastgesteld, geven we invulling aan het coalitieakkoord en werken we onze doelen nader uit. We werken verder aan de prioriteiten en strategische thema's die we eerder formuleerden en nog steeds aandacht behoeven: - Prioriteiten: sociale overlast, jeugd(groepen)overlast, ondermijnende criminaliteit met speciale aandacht voor cyberveiligheid; - Strategische thema’s: woninginbraken, veilige evenementen, jeugd, alcohol en drugs, rampen/crisisbeheersing, ambtelijke en bestuurlijke integriteit. In 2024 en daarna willen we specifiek de volgende doelen bereiken: - We willen de bewustwording voor cyberveiligheid en het risico van ondermijning vergroten en inzetten op de verbinding met de interne en externe partijen.
- We willen de kennis over en de alertheid in het herkennen van signalen van radicalisering of mensenhandel vergroten en de samenwerking verstevigen, intern en extern, bijvoorbeeld met de veiligheidsketen. - We willen we inzetten op minder jeugdoverlast en (digitale)jeugdcriminaliteit. - Wij willen handhaving in het publieke domein verder ontwikkelen.
Wat wilden we daar dit jaar voor doen? Uitrollen werkwijze Lokale Informatie Overleg Wat heeft het opgeleverd In 2024 hebben we onze inspanningen op het gebied van ondermijning geïntensiveerd, wat heeft geleid tot een toename in het aantal casussen. Deze toename vereist adequate capaciteit bij onze collega's om effectieve controles uit te kunnen voeren. Tot nu toe was de capaciteit van onze toezichthouders toereikend.
'De Friese Norm' verder uitrollen Wat heeft het opgeleverd Verhoogde Bewustwording van Ondermijning De bewustwording over ondermijning is zowel bij het bestuur als binnen de ambtelijke organisatie verhoogd. Dit vergroot het vermogen om effectief op deze uitdagingen te reageren. Gestroomlijnd Proces voor Signalen van Ondermijning We hebben een proces ingericht dat zorgt voor een zorgvuldige en eenduidige aanpak van signalen van ondermijning. Dit proces garandeert dat alle signalen consistent en efficiënt worden behandeld. Geactualiseerd Damoclesbeleid Er is een geactualiseerde versie van het Damoclesbeleid (Artikel 13B Opiumwet) vastgesteld. Dit
17
Jaarrekening 2024 beleid biedt ons de juridische tools om doeltreffend op te treden tegen drugsoverlast en andere vormen van ondermijnende criminaliteit.
Verbeteren van cyberveiligheid Wat heeft het opgeleverd Introductie van Arda in de organisaitie naast de inzet van de Escaperoom. Arda is een verplichte elearning voor de medewerkers gericht op privacy en informatieveiligheid . We hebben de lancering van het Arda trainingsplatform succesvol gecombineerd met een interactieve escaperoom in onze kelder. Dit initiatief is bedoeld om het bewustzijn en de vaardigheden in informatiebeveiliging op een boeiende manier te verhogen. Uitstel en Voorbereiding van HackShield. De start van HackShield, oorspronkelijk gepland voor 2024, is uitgesteld doordat deelnemende scholen zich op het laatste moment terugtrokken. Alle voorbereidingen zijn nu voltooid, en we hebben de start opnieuw ingepland voor januari 2025. Cybercrisisoefening. Op 25 oktober organiseerden we een grootschalige cybercrisisoefening in De Lawei. Aan deze oefening namen politie, het Openbaar Ministerie en diverse gemeenten uit NoordNederland deel. De burgemeester van Smallingerland fungeerde als gastheer en bestuurlijk portefeuillehouder, wat de oefening een extra dimensie van bestuurlijke betrokkenheid gaf. Cyberveiligheid Workshops voor Ouderen. Gedurende het voor- en najaar van 2024 hebben we meerdere workshops georganiseerd voor ouderen over het thema cyberveiligheid, in samenwerking met de digitaal wijkagent.
Een van de activiteiten was het spel 'Weerbaar op het Web', bedoeld om de digitale weerbaarheid van ouderen te vergroten. Eerste Veiligheidsdag vanuit OOV. Op 8 juni vond de eerste veiligheidsdag plaats, georganiseerd door onze afdeling Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Deze dag richtte zich op cyberveiligheid en ondermijning, met diverse interactieve spelvormen voor de bezoekers. De opkomst was groot en de feedback op het evenement zeer positief.
Het verminderen van radicalisering Wat heeft het opgeleverd Het belang van cyberveiligheid wordt breed erkend in Smallingerland en de rest van Friesland. In samenwerking met de werkgroep RBPO, bestaande uit Groningen, Drenthe en Friesland, richten we ons op het intensiever betrekken van scholen bij dit thema. We hebben al belangrijke vooruitgang geboekt door onze initiatieven af te stemmen met het LEJA-overleg en binnen de clusteropgave Onderwijs en Veiligheid. Recentelijk hebben we voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd voor docenten van Firda, een initiatief dat Friesland breed is uitgerold. Deze trainingen zijn zeer positief ontvangen en we zijn van plan deze in 2025 voort te zetten. De enthousiaste reacties bevestigen het belang van ons werk en onderstrepen de noodzaak voor voortdurende educatie op het gebied van cyberveiligheid binnen het onderwijs.
18
Jaarrekening 2024
Vergroten van de kennis over mensenhandel Wat heeft het opgeleverd Aanpak Mensenhandel in Smallingerland en Friesland Het thema mensenhandel krijgt volop aandacht in Smallingerland en de rest van Friesland, dankzij de inspanningen van de aanjager in de provincie. Er zijn meerdere informatiebijeenkomsten georganiseerd die zich richten op het vergroten van bewustzijn en kennis over dit ernstige onderwerp. In Smallingerland heeft dit geleid tot het effectief integreren van het thema mensenhandel binnen bestaande overlegstructuren. Dit omvat het Zorg- en Veiligheidsoverleg, het LEJA contactpersonenoverleg voor een betere verbinding met het onderwijs, en de integrale controles gericht op ondermijning. Deze geïntegreerde aanpak zorgt voor een coherente en samenhangende respons op mensenhandel, versterkt door de synergie tussen verschillende sectoren en disciplines.
Verminderen van woonoverlast Wat heeft het opgeleverd De aanpak woonoverlast heeft een regisseur woonoverlast opgeleverd die wekelijks aansluit bij het OGGZ overleg bij Carins. Hierbij wordt de regie gevoerd op dit thema en krijgen inwoners een inhoudelijke reactie op woonoverlast. Vanuit het wijzigen van de APV zijn we als gemeente in de gelegenheid om bestuurlijk op te treden tegen woonoverlast van woningeigenaren en private huurders.
Verminderen van jeugdoverlast Wat heeft het opgeleverd Initiatieven en Resultaten van Jongerenwerk en Jeugdoverlast Aanpak in 2024 Het online jongerenwerk is succesvol van start gegaan in 2024. Dit initiatief zal tevens deel uitmaken van het JOS-platform, dat zich richt op cyberveiligheid en jeugd. Gedurende het jaar hebben verschillende groepen jongeren in meer of mindere mate voor overlast gezorgd. Enkele van deze groepen zijn voor formele afstemming opgeschaald naar de driehoek, waar een groepsgerichte aanpak is toegepast. Andere groepen zijn effectief aangepakt zonder directe interventie vanuit de driehoek. Alle genomen interventies hebben positieve resultaten opgeleverd. Daarnaast zijn de afspraken met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) over de aanpak van jeugdoverlast afkomstig van het asielzoekerscentrum (AZC) versterkt en geïntensiveerd. Deze samenwerking heeft als doel om de overlast effectiever te beheersen en te verminderen. In het najaar van 2024 zijn er verdere afspraken gemaakt over het uitrollen van een theaterproductie in het kader van de aanpak wpaens en jongeren. Deze productie gaat definitief van start in het najaar van 2025. Zoals het nu lijkt doen alle middelbare scholen mee en wordt de theatervoorstelling onderdeel van het curriculum van scholieren van 14 jaar en ouder.
Verbeteren interne crisisorganisatie Wat heeft het opgeleverd Ontwikkelingen binnen de Crisisorganisatie in het afgelopen Jaar In het afgelopen jaar heeft onze crisisorganisatie belangrijke stappen gezet ter versterking van onze
19
Jaarrekening 2024 responsiviteit en operationele capaciteit. Er zijn meerdere scholingen en trainingen georganiseerd om de vaardigheden van ons team te verbeteren en te zorgen dat iedereen goed voorbereid is op mogelijke crisissituaties. Daarnaast hebben we nieuwe functionarissen aangesteld voor de cruciale rol van Officier van Dienst Bevolkingszorg. Deze functionarissen spelen een sleutelrol in de coördinatie en uitvoering van onze noodplannen tijdens incidenten. Verder is de voertuiguitrusting van de crisisorganisatie geüpdatet. De auto die gebruikt wordt voor de functie van Officier van Dienst Bevolkingszorg is vervangen door een nieuw model dat beter aansluit bij de voertuigen van andere hulpdiensten zoals de brandweer, politie en ambulance. Deze update zorgt voor een meer gestroomlijnde integratie en efficiëntere samenwerking tijdens operationele acties.
Professionaliseren van de publieke handhaving en vergroten van de capaciteit Wat heeft het opgeleverd In 2024 zijn twee vacatures ingevuld. Daarmee is de volledige ruimte in de formatie nog niet benut. Door invulling van deze vacatures zijn de dagbezetting en laten diensten beter ingevuld. Daarnaast is de afhandeling van de meldingen van bijvoorbeeld jeugd- en verkeersoverlast verbeterd.
Beleidsstukken Geen bestanden geüpload
20
Jaarrekening 2024
Gemeenteraad Wat wilden we bereiken en wat zou het opleveren? Versterken van de rollen van de gemeenteraad De gemeenteraad van Smallingerland wil ook in 2024 verder werken aan het versterken van de drie belangrijkste rollen van de gemeenteraad. Te weten de volksvertegenwoordigende rol, de kaderstellende rol en de controlerende rol.
Wat wilden we daar dit jaar voor doen? Doorontwikkeling gemeenteraad Wat heeft het opgeleverd Door de Werkgroep 8 maart is uitvoering gegeven aan het door de gemeenteraad vastgestelde Jaarplan 2023-2024. Zo is er uitvoering gegeven aan de verbetervoorstellen voor het vergadermodel van de gemeenteraad, zoals het introduceren van de informatiecarrousel. Dit om de forse toename van informatiebijeenkomsten meer te stroomlijnen en vast te houden als de dinsdag voor de raadsactiviteiten. Op verzoek van de gemeenteraad heeft de werkgroep een verkenning gedaan naar de introductie van de Kinderburgemeester in Smallingerland. De gemeenteraad is via een notitie geïnformeerd over die verkenning. De werkgroep heeft zich laten informeren over de komst van de wet "Versterking participatie op decentraal niveau" en de rol van de gemeenteraad daarbij. In 2024 zijn er op initiatief van de werkgroep diverse trainingen aangeboden aan de raad o.a. de training Weerbaar Bestuur. Op 15 oktober 2024 heeft de gemeenteraad het nieuwe jaarplan "Werkgroep 8 maart 2025-2026" vastgesteld.
Uitvoeren raadscommunicatieplan Wat heeft het opgeleverd In 2024 hebben 12 groepen 7/8 van basisscholen in de gemeente Smallingerland deelgenomen aan het programma Democracity. Ook hebben diverse klassen van het voortgezet onderwijs een bezoek gebracht aan het gemeentehuis door middel van het programma Klassenbezoek@gemeentehuis. Voor MBO-studenten van Firda in Drachten zijn, in samenwerking met Tienskip, drie Tienskip dagen aangeboden. Met deze programma's maken leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs en MBO-studenten op een laagdrempelige manier kennis met de lokale democratie. Halverwege 2024 is gestart met de vaste rubriek "Raadslid aan het woord" in het huis-aan-huis blad Actief. Dit om te werken aan de zichtbaarheid van de gemeenteraad en het werk van raadsleden.
Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers Wat heeft het opgeleverd Elk jaar worden de bedragen voor vergoedingen voor raadsleden en de presentievergoeding voor fractievertegenwoordigers (commissieleden) geactualiseerd. Dit op basis van de relevante circulaires van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Dit heeft ook in 2024 plaatsgevonden.
21
Jaarrekening 2024
Uitvoeren griffieplan 2023-2026 Wat heeft het opgeleverd Ook in 2024 heeft de griffie uitvoering gegeven aan de onderwerpen uit het griffieplan 2023-2026. Extra werkzaamheden in 2024 werden door de griffie uitgevoerd rond het onderzoek van bureau BING naar diverse gebeurtenissen in en rond de gemeenteraad. De raad heeft op 13 juni 2024 besloten de conclusies en aanbevelingen uit dit rapport over te nemen. Tevens heeft de raad unaniem een motie aangenomen om stappen te zetten naar verbetering van de integriteit en werksfeer in de raad. Op 12 december 2023 deelde burgemeester de heer Rijpstra mee dat hij eind 2024 ging stoppen als burgemeester van Smallingerland. Nadat de gemeenteraad een Vertrouwenscommissie had ingesteld, werd op 5 maart 2024 de profielschets door de gemeenteraad vastgesteld. In mei werd door de commissaris van de Koning bekend gemaakt dat 8 kandidaten hadden gesolliciteerd. In de raadsvergadering van 9 juli 2024 werd bekend gemaakt dat de gemeenteraad had besloten de heer Veenstra aan te bevelen als de nieuwe burgemeester voor Smallingerland. In de raadsvergadering van 12 november 2024 werd afscheid genomen van burgemeester Rijpstra. Tijdens een bijzondere raadsvergadering op 19 november 2024 werd de heer Veenstra geïnstalleerd als de nieuwe burgemeester van de gemeente Smallingerland.
Bij de behandeling van de Begroting 2025 heeft de gemeenteraad besloten een tijdelijke raadswerkgroep Financiële Herijking in te stellen. Dit om te komen tot ombuigingsvoorstellen voorafgaande aan de behandeling van de Kadernota 2026. Ook hierbij biedt de griffie ondersteuning.
Beleidsstukken Geen bestanden geüpload
22
Jaarrekening 2024
Programma Sociaal domein Algemene toelichting In juni 2021 heeft de gemeenteraad de visie op het Sociaal Domein 'De Kracht van Smallingerland – onze Sociale Koers' vastgesteld. Dit is een gezamenlijke visie op de toekomst, mede gedragen door onze maatschappelijke partners, waarin we beleid en uitvoering binnen en buiten de organisatie met elkaar verbinden. Deze dient als paraplu voor de activiteiten en inspanningen die de benodigde transformatie binnen het sociaal domein met zich meebrengt. In onze Sociale Koers zijn vier ambities opgenomen: zeker bestaan, ertoe doen, goed voelen en erbij horen. De ambities zijn met inwoners, ondernemers, vrijwilligers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en de gemeente verder uitgewerkt zijn in het koersplan. In het Koersplan (in oktober 2022 vastgesteld door de gemeenteraad) zijn de vier ambities van de Sociale Koers geconcretiseerd en vertaald naar maatschappelijke resultaten.
Per ambitie zijn twee thema's gekoppeld: • Zeker bestaan > rondkomen en wonen • Ertoe doen > opgroeien & ontwikkelen en werk & maatschappelijke participatie • Goed voelen > veilige & gezonde leefomgeving en gezonde leefstijl • Erbij horen > samen leven en inclusie Met deze visie en de nadere uitwerking in het Koersplan wordt de samenhang in beleid gewaarborgd, ontstaat er financiële grip en beheersbaarheid en kan er gerichter gestuurd worden op effectiviteit en efficiëntie. De ambitie is het aanpakken van de onderliggende oorzaken van problematiek, waarbij het helpt om prioritering en samenhang aan te brengen in de aanpak van de belangrijke maatschappelijke en wettelijke taken die er zijn: bestaanszekerheid herstellen, kansengelijkheid vergroten en gezond leven gemakkelijker maken. Het programma Sociale Koers heeft begin 2024 het Uitvoeringsprogramma opgeleverd. In het Uitvoeringsprogramma staan vijf opgaven centraal. Deze dragen allen in meer of mindere mate bij aan de ambities zoals hierboven genoemd. De vijf opgaven zijn: 1. Krachtige Mienskip in wijken en dorpen 2. Stad Drachten wijken en dorpen: woonomgeving voor het leven 3. Kansrijke omgeving voor het gezin 4. Toegankelijke dienstverlening aan inwoners 5. Op de werkvloer Per opgave is een opgaveteam geformeerd. Vanuit deze teams wordt integraal gewerkt, vanuit beleid, uitvoering en met samenwerkingspartners.
Werken vanuit de opgaven draagt bij aan het creëren van focus op het behalen van de maatschappelijke resultaten én helpt de betrokken bij het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten. Het begrotingsprogramma Sociaal Domein is opgesteld aan de hand van de vier ambities van de Sociale Koers. Voor een aantal onderdelen geldt dat er een sterke samenhang is met andere begrotingsprogramma's. Waar dat van toepassing is, wordt dit benoemd. Ook de taakvelden Cultuur, Sport (met uitzondering van de sportaccommodaties) en Onderwijs maken deel uit van het begrotingsprogramma Sociaal Domein.
23
Jaarrekening 2024 Kosten uitvoering programma Sociale Koers Voor de uitvoering van het programma Sociale Koers zijn kosten gemaakt. In 2024 is het Uitvoeringsprogramma opgeleverd. Er is ondersteuning ingezet voor een intensief proces met veel collega's en samenwerkingspartners. Tegelijkertijd lopen diverse activiteiten (door) om onze doelen te realiseren en programmatisch de bijbehorende cultuuromslag te creëren. De opgaveteams zijn in de tweede helft van het jaar gestart. Op dit moment zijn zij bezig met het aanscherpen en concretiseren van de benodigde kaders en inspanningen. Dit heeft tot een beperkte inzet van het programmabudget geleid. Het programmabudget dat we hadden gereserveerd voor 2024, wordt in 2025 weggezet bij verschillende projecten en inspanningen passend bij de opgaven. De kosten behelzen onder andere personele inzet eigen organisatie en partnerorganisaties op programma en projectinzet (waaronder de inzet van de programmamanager, programmaondersteuning en communicatie), expertise en advies, deskundigheidsbevordering, procesbegeleiding, projectleiders, productontwikkeling en evenementen. De kosten voor de programmamanager zijn structureel. Onderwerp Uitvoering programma Sociale Koers (incidenteel) Uitvoering programma Sociale Koers (structureel)
Bedrag € 464.000 € 90.000
Wat mocht het kosten? Baten en lasten 2024 programma Sociaal domein Bedragen * €1.000
Baten/lasten Exploitatie Baten Lasten Reserve Toevoeging Onttrekking Totaal
Begroot voor wijziging -105.233 29.689 -134.922 1.724 0 1.724 -103.509
Begroting na wijziging -107.682 51.084 -158.766 2.032 0 2.032 -105.650
Realisatie
saldo
-107.230 53.980 -161.210 194 -727 921 -107.036
451 2.895 -2.444 -1.838 -727 -1.111 -1.387
Verklaring saldo baten en lasten Bedragen * €1.000
Onderwerp Baten 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Rmc voortijdige schoolverlaters
24
Toelichting
Vanwege toenemende loonkosten en de uitbreiding van het personeel in afwachting van nieuwe wetgeving, zijn de personeelslasten hoger uitgevallen dan begroot. Daar staat tegenover dat er gereserveerde middelen zijn voor de RMC voortijdige schoolverlaters. In vergelijking met
Bedrag 2.895 254 133
Jaarrekening 2024 Onderwerp
Rmc regionale maatregelen voortijdig schoolverlaters en jongeren in een kwetsbare positie Voor- vroegschoolse educatie
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Vluchtelingen Oekraïne
Wet Inburgering 2021
6.3 Inkomensregelingen Bijstand thuiswonende personen abw 65-
BBZ kapitaal
TOZO
Uitvoeringskosten bijstandsverlening
6.5 Arbeidsparticipatie
Toelichting de begroting zijn er extra baten van € 133.000 gerealiseerd. In 2024 heeft er geen inhuur van expertise plaatsgevonden voor het regionale programma VSV en JIKP, waardoor er minder rijksbijdrage kan worden toegerekend. Dit heeft geleid tot een onderschrijding van 83.000. Alle activiteiten op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie zijn met succes afgerond. In vergelijking met de begroting is er € 204.000 meer aan rijksbijdrage toegerekend dan aanvankelijk voorzien.
Bedrag
-83
204
385 In 2024 is begonnen met het innen van de eigen bijdrage. Vooraf was lastig inschatten hoeveel dit zou zijn. Daarnaast wordt er afgerekend op basis van het aantal gerealiseerde opvangplekken, wat leidt tot een voordeel van € 67.000. In de tweede helft van 2024 was de instroom in de leerroutes hoger dan verwacht. Er ontstaat hierdoor een voordeel van € 318.000 aan de batenkant, maar (ook) een nadeel van hetzelfde bedrag aan de lastenkant. Het gaat hier om een rijksbijdrage die budgetneutraal wordt verwerkt.
67
318
2.083 De BUIG is een doeluitkering waarvan de hoogte gedurende het jaar nog verandert. Het aantal uitkeringsgerechtigden is nagenoeg gelijk gebleven. Tegenover de indexaties op de uitgaven van 5,5% per 1 januari en nogmaals met 2% per 1 juli is ook de rijksbijdrage bijgesteld. Hierdoor ontstaat een onderschrijding van € 2.324.000. Er zijn dit jaar minder uitkeringen en leningen verstrekt aan zelfstandigen. Als gevolg hiervan is er een lager bedrag van € 274.000 ontvangen van het Rijk. Daarnaast was er een nadeel op de uitkering kwijtschelding publieke schulden en afwikkeling BBZ van € 117.000. Dit betreft de afrekening 2024 van het Rijk voor het verstrekken van coronamiddelen aan ondernemers. Er moet een bedrag van € 136.000 terug worden betaald aan het Rijk. In de begroting is hier geen rekening mee gehouden. De berekening van de voorziening dubieuze debiteuren leidt ieder jaar tot een mutatie. De mutatie van de voorziening dubieuze debiteuren bedroeg in 2024 € 287.000 positief.
2.324
-392
-136
287
112
25
Jaarrekening 2024 Onderwerp Participatiebudget
6.6 Maatwerkvoorziening en (WMO) Eigen bijdragen WMO
7.1 Volksgezondheid SISA H30 Gezondheid
Overige verschillen Verschillen kleiner dan €50.000 Lasten 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Leerlingenvervoer
Rmc voortijdige schoolverlaters
Rmc regionale maatregelen VSV en JIKP Voor- vroegschoolse educatie
Overig lokaal onderwijsbeleid Peuterwerk
26
Toelichting Dit betreft de afrekening van de Europese subsidie (ESF) voor het project 'Samen aan de Slag 2023'. Dit resulteert in een voordeel, aangezien deze inkomsten voor een deel niet waren begroot. Daarnaast is de Europese subsidie voor Actieve Inclusie van start gegaan. Dit heeft geleid tot een totaal voordeel van € 112.000.
Bedrag 112
59
Door het toegenomen gebruik van de WMO is het bedrag aan eigen bijdragen gestegen, wat heeft geleid tot een voordeel van € 59.000. De inkomsten met betrekking tot de specifieke uitkering BREED-GALA zijn binnen dit taakveld met € 93.000 euro hoger uitgevallen dan begroot. Aan de andere kant zijn de lasten met datzelfde bedrag overschreden. Dit resulteert in een budgetneutraal saldo, waarbij de middelen vanuit het Rijk voldoende waren om de verschillen op te vangen. Verschillen kleiner dan € 50.000 worden niet nader toegelicht.
59
93 93
-91 -91 -2.444 56
Meer leerlingen hebben gebruik gemaakt van regulier leerlingenvervoer. Dit heeft geleid tot een overschrijding van € 69.000. Door de stijgende loonkosten en de uitbreiding van de formatie vooruitlopend op de nieuwe wetgeving, zijn de personeelslasten € 103.000 hoger uitgevallen dan begroot. Hier tegenover staan voldoende gereserveerde middelen voor de RMC voortijdige schoolverlaters. Er heeft in 2024 geen inhuur expertise plaatsgevonden voor het regionale programma VSV en JIKP, waardoor er een onderschrijding van € 65.000 is ontstaan. Alle activiteiten op het gebied van de voor- en vroegschoolse educatie zijn succesvol afgerond. In vergelijking met de begroting is er € 169.000 meer uitgegeven dan oorspronkelijk voorzien. Dit wordt gecompenseerd door een rijksbijdrage die voldoende is om dit te dekken. In 2024 is de subsidie voor opgroeien in een kansrijke omgeving betaald vanuit preventieve gezondheidszorg, wat heeft geleid tot een onderschrijding van € 183.000. Er wordt minder gebruikgemaakt van de subsidieregeling voor de inkomensafhankelijke ouderbijdrage, wat heeft geleid tot een onderschrijding van € 149.000.
-69
-103
65
-169
183
149
Jaarrekening 2024 Onderwerp 5.1 Sportbeleid en activering SISA H30 Sport, bewegen en cultuur 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Kinderopvang
Inburgering
Vluchtelingen Oekraïne
Wet Inburgering 2021
Sociale Koers
Verstevigen vrijwilligersnetwerk
Toelichting
Een gedeelte van de beschikbare middelen is nog niet besteed, wat heeft geleid tot een onderschrijding van € 45.000.
Bedrag 45 45
409 Ondanks dat de tarieven voor kinderopvang sterk zijn gestegen in 2024 door indexering, zijn de kosten lager dan begroot. De reden voor de onderschrijding van € 54.000 is dat er minder kinderen gebruik hebben gemaakt van kinderopvang. De uitvoeringskosten voor de inburgering zijn € 98.000 lager dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de uitvoeringskosten ten laste zijn gebracht van de specifieke uitkering Wet Inburgering 2021. In 2024 werd bekend dat de taakstelling voor 2025 verhoogd zou worden naar 420 Oekraïense ontheemden. Voor deze opschaling zijn extra kosten gemaakt op het gebied van: leefgelden, huur, schoonmaak en energie van locaties. In aanloop naar een nieuwe locatie voor de Wetterwille is daar ook extra personele inzet op geweest. Dit heeft geleid tot een overschrijding van € 133.000. In de tweede helft van 2024 was de instroom in de leerroutes hoger dan verwacht. Er ontstaat hierdoor een nadeel van € 318.000 aan de lastenkant, maar een voordeel van hetzelfde bedrag aan de batenkant. Het gaat hier om een rijksbijdrage die budgetneutraal is verwerkt. Het Uitvoeringsprogramma Sociale Koers is in april 2024 vastgesteld. Een aantal zaken dat opgenomen is in het Uitvoeringsprogramma, was in 2024 al richting uitvoering en/of opgenomen in de begroting 2024 en 2025.
Daarnaast bleek een aantal onderwerpen niet geschikt voor de gestelde termijn en zijn doorgeschoven, of bleken niet langer mogelijk of wenselijk. De uitgestelde start van de opgaveteams heeft daarnaast ervoor gezorgd dat het ontwikkeltempo vertraagd op gang is gekomen, waarmee incidentele kosten voor (nieuwe) projecten naar verwachting doorschuiven naar 2025 en 2026. Dit heeft geleid tot een onderschrijding van € 372.000. M.O.S. is in 2024 gestart met de uitvoering van het project 'vrijwilligersnetwerk verstevigen', met als doel het aantal inwoners dat vrijwilligerswerk doet of lid is van een vereniging te vergroten. Vanwege de opstartfase is niet het volledige jaarbudget in 2024 benut.
54
98
-133
-318
372
86
27
Jaarrekening 2024 Onderwerp Dorpshuizen
Inspecties kinderopvang en peuterwerk Wijkmanagement
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorziening en Gebiedsteam
Toeslagenaffaire
6.3 Inkomensregelingen Schuldbemiddeling Bijstand thuiswonende personen ABW 65-
Bijstand aan personen in inrichtingen Wet IOAW
BBZ kapitaal
TOZO
Bijzondere bijstand
28
Toelichting Doordat er minder groot onderhoud is uitgevoerd aan dorpshuizen, is niet het volledige budget uitgenut. Er ontstaat hierdoor een voordeel van € 77.000 Door de GGD zijn minder inspecties uitgevoerd bij de kinderopvang en peuterwerk. Er is ontstaat hierdoor een voordeel van € 50.000. De gereserveerde middelen voor voorgaande jaren zijn niet volledig uitgenut in 2024. Doordat toegekende budgetten van niet (volledig) uitgevoerde buurtbudgetaanvragen vrij zijn gevallen ontstaat er een voordeel van € 123.000.
Bedrag 77
50
123
487
De lasten van het gebiedsteam zijn € 414.000 lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door incidentele projectfinancieringen met gelijkblijvende personeelskosten. De gemeente biedt gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire ondersteuning op vijf leefgebieden (financiën, wonen, zorg, gezin en werk) om een nieuwe start mogelijk te kunnen maken. Er zijn minder ouders ondersteund dan verwacht, waardoor de kosten € 73.000 lager zijn dan begroot. De kosten worden vergoed door het Rijk.
414
73
-1.523 Er is een onderschrijding ontstaan van € 69.000 doordat het financieel plein pas in 2025 is gestart. Het aantal uitkeringsgerechtigden is nagenoeg gelijk gebleven. De hoogte van de uitkeringen is echter geïndexeerd met 5,5% per 1 januari en nogmaals met 2% per 1 juli. Hierdoor ontstaat er een overschrijding van € 2.278.000. Daar tegenover staat ook een hogere rijksbijdrage. In 2024 hebben meer personen die in een inrichting verblijven een uitkering ontvangen dan begroot, wat heeft geleid tot een overschrijding van € 79.000. In 2024 ontvingen minder personen een IOAW-uitkering dan begroot, wat heeft geleid tot een onderschrijding van € 208.000. De reden voor de onderschrijding van € 268.000 is dat er minder uitkeringen en leningen zijn verstrekt aan zelfstandigen en meer aflossingen op eerder verstrekte leningen zijn ontvangen. De reden voor de onderschrijding van € 338.000 is ontstaan door aflossingen op leningen die tijdens de coronaperiode zijn verstrekt aan zelfstandigen. Het budget bijzondere bijstand wordt o.a. benut voor uitgaven aan de individuele bijzondere bijstand. Dit is
69 -2.278
-79
208
268
338
-220
Jaarrekening 2024 Onderwerp
Doorbraakbudget
Verkleinen effecten armoede
Uitvoering bijzondere controle
6.4 WSW en beschut werk Beschut Werken
6.5 Arbeidsparticipatie Participatiebudget
6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) WMO: Hulp bij huishouden
Toelichting een open einderegeling. De aanvragen hiervoor zijn het afgelopen jaar toegenomen. Daarnaast is de besparing op de collectieve zorgverzekering AV Frieso niet gerealiseerd. Dit heeft geleid tot een overschrijding van € 220.000. De kosten voor het doorbraakteam zijn gedekt vanuit de Sociale Koers, wat heeft geleid tot een onderschrijding van € 50.000. Er is dit jaar gestart met het project Kansrijk Smallingerland, maar het project is nog niet afgerond. Het project is bedoelt om een bijdrage te leveren aan het verkleinen van de effecten van generatiearmoede. Doordat het project nog niet is afgerond ontstaat er een onderschrijding van € 59.000. Dit jaar is besloten te stoppen met het inhuren van externe expertise en de focus te verleggen naar het versterken van het cluster Preventie, Handhaving & Toezicht, zowel qua formatie als competenties. Dit resulteerde in lagere lasten van € 62.000 voor externe kosten.
Bedrag
50
59
62
-213 Dit jaar zijn er meer indicaties afgegeven voor beschut werk, wat heeft geleid tot een overschrijding van € 213.000.