Jaarstukken 2023 - Gemeente Sluis getekend
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2023 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Voorwoord Beste leden van de raad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2023 aan, waarin we verslag doen van de beleidsmatige en financiële resultaten. We kijken terug op een dynamisch jaar. De optelsom van ambities en landelijke vraagstukken was intensief. Daarnaast is er op bestuurlijk-politiek gebied veel gebeurd, waardoor 2023 afsloot in de uitzonderlijke situatie dat de burgemeester tijdelijk in plaats trad van het college. Op onze dienstverlening en bedrijfsvoering heeft dit geen impact gehad. Deze zijn onverkort doorgegaan. De situatie had wel effect op grotere dossiers zoals strandbeleid, duurzaamheidsbeleid en de economische agenda. Hierop heeft geen besluitvorming kunnen plaatsvinden. Inmiddels staan ze terug op de raadsagenda. Dat geldt ook voor het Masterplan Oostburg. Het addendum op het coalitieakkoord (Ruimte voor keuzes) is hierbij de leidraad. In 2023 heeft de opvang van vluchtelingen opnieuw een groot beslag gelegd op onze organisatie. Wij werken voor dit vraagstuk nauw samen met de Zeeuws-Vlaamse en Zeeuwse gemeenten. Dat neemt niet weg dat er veel op ons af komt. Wij spreken hierbij onze dank uit aan de vrijwilligers die daarin een waardevolle bijdrage leveren. 2023 is het eerste jaar waarin wij, in een afzonderlijke paragraaf van deze jaarrekening, verantwoording afleggen over de rechtmatigheid.
Samen met een vertegenwoordiging vanuit uw raad, de auditcommissie, hebben wij de afgelopen periode voorbereidingen getroffen om deze verantwoording uiteindelijk op te kunnen stellen. Tijdens de raadsbijeenkomst op 6 februari 2024 bent u hierover bijgepraat. In december 2023 zijn van het Rijk nog middelen ontvangen in het kader van de Impulsaanpak winkelgebieden en het Volkshuisvestingsfonds. Met de aanvraag van deze middelen beoogden we versterking van onze economisch klimaat en ons woonklimaat. De toekenning van de gelden geeft ons de kans om dit overeenkomstig op te pakken. Bij de jaarstukken is de controleverklaring gevoegd met een (goedkeurend) oordeel van de accountant met betrekking tot de getrouwheid en het accountantsverslag. Het saldo van de jaarrekening sluit op 13.726.000. Voor de toelichting hierop verwijzen wij u naar de verschillenanalyse. In het raadsvoorstel doen wij u een voorstel voor de resultaatbestemming.
Oostburg, 19 juni 2024 BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS, De secretaris,
De burgemeester,
S.I. de Kievit-Minnaert
mr. M.M.D. Vermue
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 2 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Inhoudsopgave Inleiding................................................................................................................................. 4 Jaarverslag Programma's ......................................................................................................................... 9 Programma 1: Duurzaamheid ........................................................................................... 9 Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt.......................................................................12 Programma 3: Wonen en Voorzieningen .........................................................................17 Programma 4: Sociaal Domein ........................................................................................22 Programma 5: Bestuur en veiligheid ................................................................................28 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien........................................33 Paragrafen ...........................................................................................................................34 Paragraaf Lokale heffingen ..............................................................................................34 Paragraaf Weerstandsvermogen .....................................................................................38 Paragraaf Kapitaalgoederen
............................................................................................42 Paragraaf Verbonden Partijen..........................................................................................48 Paragraaf Financiering.....................................................................................................70 Paragraaf Bedrijfsvoering.................................................................................................73 Paragraaf Grondbeleid.....................................................................................................81 Openbaarheidsparagraaf .................................................................................................86 Paragraaf Grote Projecten ...............................................................................................87 Jaarrekening Balans ..................................................................................................................................93 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...........................................................95 Toelichting op de balans.......................................................................................................96 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...................................132 SiSa lijst
.............................................................................................................................150 Bijlagen Begrippenlijst......................................................................................................................167 Indicatoren .........................................................................................................................170 Overzicht investeringsuitgaven...........................................................................................172
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 3 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Inleiding Financieel resultaat De gemeente Sluis sluit het jaar 2023 af Het rekeningresultaat bestaat uit twee onderdelen, te weten:
Resultaat uit overheidsactiviteiten
13.726.000.
13.446 voordeel
Resultaat uit grondexploitatie
280 voordeel
Rekeningresultaat 2023
13.726 voordeel
Totstandkoming rekeningresultaat In de laatste programmawijziging 2023 werd het resultaat na bestemming geraamd op een 5.710.000. Het uiteindelijke 8.016.000 voordeliger. de begrote cijfers. (in duizenden euro's) Begroting 2023
Omschrijving
Lasten 5.568 6.263 28.017 35.500 9.332
Realisatie 2023 t.o.v. begroting 2023
Realisatie 2023
Programma: Programma 1 Duurzaamheid Programma 2 Economie en Arbeidsmarkt Programma 3 Wonen en Voorzieningen Programma 4 Sociaal Domein Programma 5 Bestuur en Veiligheid
Baten 5.121 1.984 13.323 9.273 4.760
Saldo 448 4.279 14.693 26.227 4.573
Baten 4.559 2.029 14.526 9.333 6.354
Lasten 5.003 5.211 25.389 35.801 8.936
Saldo 445 3.182 10.863 26.469 2.581
Baten 562 -45 -1.203 -60 -1.594
Lasten 565 1.052 2.627 -302 397
Saldo 3 1.097 3.830 -242 1.991
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb Totaal programma's Mutaties reserves Gerealiseerde resultaat
72.909 12.433 -60.476 75.520 12.017 -63.503 107.370 97.113 -10.257 112.321 92.358 -19.963 7.607 12.155 4.547 6.937 13.174 6.237 114.977 109.267 -5.710 119.258 105.532 -13.726
-2.611 -4.951 670 -4.281
416 4.755 -1.020 3.735
3.026 9.706 -1.690 8.016
Het verschil tussen de b 8.016.000, wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard. Bij de Toelichting overzicht baten en lasten is er een uitgebreide verschillenanalyse opgenomen. Programma alle 1 2 2 2 3 3 4 4 4 5 5
JAARSTUKKEN 2023
Omschrijving Personeelslasten afvalstoffen GREX Economische agenda Recreatie/toerisme Afschrijvingslasten openbare ruimte Parkeergelden/-boetes Opvang CNO Begeleiding Re-integratievoorzieningen Woonunits opvang Oekraïners Opvangvergoeding Oekraïners
Voordelig
Nadelig
1.413 251 280 340 357 255 955 584 521 272 246 2.241
PAGINA 4 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Programma 6 6 6 div
JAARSTUKKEN 2023
Omschrijving Algemene uitkering Forensenbelasting Toeristenbelasting Overige Totalen Saldo (verschil begroting – realisatie)
Voordelig
Nadelig
2.050 316 504 99 9.350 8.016
1.334
PAGINA 5 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Kerngegevens Rekening per Rekening per 31-12-2022 31-12-2023 Sociale structuur Aantal inwoners
23.241
23.150
0 t/m19 jaar
3.926
3.889
20 t/m 64 jaar
12.449
12.363
65 jaar en ouder
6.866
6.898
236
272
Oppervlakte gemeente in ha.
30.716
30.716
Aantal woonruimten
18.327
18.588
32.078.000
36.945.000
1.380
1.596
48.858.000
50.580.000
2.102
2.185
109.072.000
114.170.000
4.693
4.932
50.437.000
70.400.000
2.170
3.041
54.477.000
49.481.000
2.344
2.137
104.473.000
119.258.000
4.495
5.152
waarvan:
Aantal bijstandsontvangers Fysieke structuur
Financiële structuur Opbrengst belastingen en rechten
Totaal per inwoner
Algemene uitkering Gemeentefonds
Totaal per inwoner
Boekwaarde vaste activa
Totaal per inwoner
Eigen vermogen
Totaal per inwoner
Vaste schuld
Totaal per inwoner
Omvang exploitatie
Totaal per inwoner
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 6 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Leeswijzer In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn regels voor de samenstelling van de jaarstukken opgenomen. Met deze stukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad. Het doel van de jaarstukken is de gemeenteraad, de inwoners, de hogere overheden en andere belangstellenden te informeren over de financiële gang van zaken over het afgelopen boekjaar en de financiële positie aan het einde van het boekjaar. In de jaarstukken treft u eerst het jaarverslag aan (programmaverantwoording en de paragrafen), daarna de jaarrekening en tot slot de bijlagen. Jaarverslag De programmaverantwoording bestaat uit de volgende vijf 1. Duurzaamheid 2. Economie en Arbeidsmarkt 3. Wonen en Voorzieningen 4. Sociaal Domein 5. Bestuur en Veiligheid Daarop volgt het overzicht met de algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead en vennootschapsbelasting en de beleidsmatige verantwoording over 2023.
Per programma wordt achtereenvolgens weergegeven: Inleiding: waar draait het om in het programma? Dit betreft de tekst zoals opgenomen in de begroting 2023. • Speerpunten: onderdelen van het beleid waar extra aandacht voor is. Deze worden als volgt weergegeven. Speerpunt Beschrijving van het speerpunt (tekst uit begroting) Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor Wat hebben we gedaan: doen: Tekst uit begroting Tekst uit begroting Verantwoording •
Verbonden partijen. Hier gaan we in op de belangrijkste ontwikkelingen per verbonden partij. Ter informatie is in ieder programma een specificatie van de lasten en baten per taakveld toegevoegd.
de in het BBV verplicht voorgeschreven paragrafen: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen, Financiering, Bedrijfsvoering, Grondbeleid, Openbaarheid Projecten (niet verplicht, toegevoegd voor een verbeterd inzicht in de grote projecten).
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 7 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Jaarrekening In de jaarrekening worden de gemeentefinanciën toegelicht. Deze bevat het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Daarnaast is er een beschrijving opgenomen van de grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling. De balans en de toelichting daarop maken ook onderdeel uit van de jaarrekening. Tot slot vormt de SiSa-lijst een onderdeel van de jaarrekening. Indicatoren Met ingang van 2017 is voor alle gemeenten een basis-set verplicht voorgeschreven indicatoren ingevoerd. Het doel hiervan is het inzichtelijker maken van de begroting en jaarstukken en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten mogelijk te maken. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de desbetreffende programma's en vervangen daarmee de in voorgaande jaren gehanteerde effect- en prestatie-indicatoren. Alle indicatoren en beschikbare cijfers zijn te bekijken via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze website is ook achtergrondinformatie beschikbaar over de bronnen en definities van de indicatoren en wat er precies wordt gemeten met de indicatoren. Een aantal indicatoren uit de basis-set is wellicht niet voor alle gemeenten beschikbaar, maar is wel van belang voor alle gemeenten. Gemeenten waarvoor de informatie beschikbaar is moeten deze opnemen in de begroting en jaarstukken.
In de 'Regeling beleidsindicatoren' is bepaald dat als de informatie niet beschikbaar is, de gemeenten deze niet hoeven op te nemen. Niet alle indicatoren zijn in deze jaarstukken ingevuld, met name in die gevallen waarbij er op www.waarstaatjegemeente.nl geen actuele of helemaal geen informatie beschikbaar is. Bij deze indicatoren staat de tekst 'nog niet bekend'. Afrondingsverschillen In dit document worden veel cijfermatige overzichten weergegeven als veelvouden van 1.000. Echter, bij de totalen wordt gerekend met de werkelijke, onafgeronde bedragen. Hierdoor komen afrondingsverschillen voor.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 8 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Programma's Programma 1: Duurzaamheid Inleiding de opgave Onder Duurzaamheid onderscheiden we drie pijlers: Energie, klimaat en circulariteit. De omschakeling van fossiele energiebronnen naar meer duurzame vormen van energie en de gevolgen van de veranderingen in het klimaat zijn de belangrijkste opgaven waar de samenleving voor staat. Uitvoering van de energietransitie moet plaatsvinden op een manier die past bij de financiële draagkracht van onze inwoners en bedrijven, en bij de schaal van het platteland. De gemeente is hierin realistisch en reactief. Het ambitieniveau is om te voldoen aan de wet- en regelgeving. Daarnaast zetten we in op technologische innovatie gericht op energie en kostenbesparing. Ten aanzien van het klimaat is de uitvoering van het Klimaatakkoord bepalend. Het gaat hierbij onder andere om de verduurzaming van woningen, bedrijven en overheidsgebouwen. Daarnaast moeten we invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie. Klimaatverandering heeft direct invloed op de fysieke leefomgeving c.q. inrichting van de openbare ruimte. We moeten kijken naar het landschap, de waterberging en de inrichting openbare ruimte. Deze moeten gereed zijn of gemaakt worden voor hitte, droogte, overstromingen en wateroverlast. De exacte plannen en maatregelen zijn op dit moment nog niet bekend.
In 2023 komen we met een allesomvattend beleidsplan Duurzaamheid, waarin de pijlers energie, klimaat en circulariteit aan de orde komen. De geschetste maatschappelijke opgave is daarbij leidend. In het op te stellen beleidsplan spreken we niet alleen ambities uit, maar stippelen we een strategie uit om onze ambities waar te maken. Die strategie is leidend voor concrete acties en besluitvorming, in onderlinge samenhang gewogen en weggezet in tijd en middelen. Om het beleidsplan voldoende in te kaderen leggen we in het laatste kwartaal van 2022 een bestuursopdracht voor aan de gemeenteraad ter vaststelling. Onderdeel van deze bestuursopdracht is op welke wijze we vormgeven aan de brede maatschappelijke discussie. Daarbij denken we aan een burgerberaad.
vrijgemaakt voor het stimuleren van verduurzaming. De mogelijke instrumenten worden meegenomen in de bestuursopdracht. Daarnaast willen we een stimuleringsmaatregel ontwikkelen voor de transformatie van de bestaande woningvoorraad. We denken hierbij aan de mogelijkheid van renteloze leningen voor particuliere woningeigenaren (zonder leenvermogen). Vanaf 2023 maken we ook hier middelen voor vrij. Dit is conform hetgeen is opgenomen in het coalitieakkoord.
Speerpunten 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 2. Uitvoering van het Klimaatakkoord 3. Invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 9 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS Wat willen we bereiken: 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 1.A. Energietransitie op een wijze die passend is bij de financiële draagkracht van inwoners en bedrijven Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We lobbyen bij het Rijk voor voldoende In het teken van de RES hebben we met financiële middelen en uitvoeringscapaciteit behulp van het Nationaal Isolatie Programma bij gemeenten en marktpartijen. het Zeeuws Isolatieteam laten rijden in Schoondijke. Zij hebben bij woningen met Uitvoering geven aan de opgaven vanuit de energielabel D, E, F en G kleine Transitievisie Warmte en de RES 1.0. isolatiemaatregelen aangebracht. In december 2023 hebben we Breskens aangeschreven voor deze zelfde actie. Hier zal het Zeeuws Isolatieteam in Q1 2024 gaan rijden. In 2023 stellen we de RES 2.0 vast.
In 2023 is er gewerkt aan de RES 2.0, welke in 2024 ter besluitvorming wordt voorgelegd. Hier wordt de energievisie in meegenomen.
Informatieverstrekking richting inwoners en bedrijven. Voor inwoners met name waar het gaat om de particuliere verduurzaming van woningen.
We hebben informatie verstrekt aan inwoners en bedrijven met name waar het gaat om de particuliere verduurzaming van woningen. In het najaar heeft hiertoe een pilot gedraaid met een fysiek loket waar inwoners naar toe konden met hun vragen.
Wat willen we bereiken: 2. Uitvoering van het Klimaatakkoord 2.A. Woningen, bedrijven en overheidsgebouwen voldoen tijdig aan de duurzaamheidseisen die door het Rijk worden gesteld Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2023 komen er concrete plannen voor de In de tweede helft van 2023 is opdracht verduurzaming van gemeentelijk onroerend gegeven om een scan uit te voeren op alle, goed. vooralsnog te behouden gebouwen. In deze scan worden alle wettelijke maatregelen meegenomen. Het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gebouwen wordt in 2024 ter besluitvorming voorgelegd. Uitvoering geven aan SVN-regeling
Inwoners met een laag inkomen worden geholpen met energiebesparing en verduurzaming. Hiertoe geven we uitvoering aan de SPUK-regeling in afstemming met programma sociaal domein. Aanvullend op bovenstaande (bestaande) regelingen zoeken we naar nieuwe stimuleringsmogelijkheden om de transformatie van de bestaande woningvoorraad voor particuliere woningeigenaren, ook zonder leenvermogen, binnen bereik te brengen. Bijvoorbeeld in de vorm van renteloze leningen voor particuliere woningeigenaren.
JAARSTUKKEN 2023
Voor inwoners met een beperkt inkomen zetten we momenteel vier specifieke instrumenten in: de energietoeslag (20232024); de lokale Regeling Energiebesparing; de Energiebank Sluis (onafhankelijke stichting voor tips, advies en hulp aan huis) en Gezondverzekerd.nl (tips, advies en aanbod voor energiecontracten). In het teken van de RES hebben we met behulp van het Nationaal Isolatie Programma (SPUK) 991 adressen aangeschreven. Te weten 317 in Schoondijke, waar 46 aanmeldingen waren. In Breskens 674 adressen waar we tot nu toe 173 aanmeldingen hebben ontvangen. Deze laatste actie staat nog open.
PAGINA 10 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS Wat willen we bereiken: 3. Invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie 3.A. Een veilige en leefbare fysieke leefomgeving vormt de fundering voor maatschappelijke opgaven en activiteiten. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We houden bij de herinrichting van de In IJzendijke hebben we de Minnepoortstraat openbare ruimte rekening met voorzien van een robuust hemelwatersysteem klimaatadaptatie. waardoor risico op wateroverlast verminderd. Voor Molenweg e.o. Hoofdplaat is een Uitvoering geven aan de Lokale afkoppelplan ontwikkeld en eind 2023 Klimaatadaptatiestrategie. aanbesteed waardoor we ook in dat gebied aandacht hebben voor klimaat. In Breskens is het werk in Dr. Broodmanstraat e.o. afgerond (afgekoppeld incl waterpasserende bestrating parkeervakken) en is het rioolsysteem ter hoogte van Oude Rijksweg/Baersande geoptimaliseerd.
Wat heeft het gekost Omschrijving (in duizenden euro's)
Begroting 2023
Realisatie 2023 t.o.v. begroting 2023
Realisatie 2023
21-1 Verkeer en vervoer
Baten Lasten 198
73-1 Afval
4.293
3.397
-896
4.179
3.436
-744
114
-38
-152
827
1.973
1.146
379
1.318
939
448
655
207
5.121
5.568
448
4.559
5.003
445
562
565
3
180
430
250
335
484
149
-155
-54
100
Resultaat na bestemming 5.301 5.998 698 4.893 5.488 Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
594
407
511
103
74-1 Milieubeheer Totaal programma 1 Mutaties reserves
Saldo 198
Baten Lasten 250
Saldo 250
Baten Lasten -52
Saldo -52
Beleidskader -
Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 RES 1.0 Zeeland (2021) Transitievisie Warmte (2021) Verordening Leningen Duurzaam en Langer Thuis Sluis (2022) Plan verduurzaming gemeentelijke organisatie (2021) Klimaatadaptiestrategie Zeeuws-Vlaanderen (2022) Regionale Woonvisie Zeeuws-Vlaanderen (2022) Visie Duurzaam Sluis 2013-2020 (2013) Nota Bodembeheer van de landbodem van Zeeuws-Vlaanderen (2023) Grondstoffenplan 2019-2023 Welstandsnota (2022) Groenbeheerplan 2022-2031 Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2024 Beheerplan Openbare verlichting 2023-2032 Notitie Verkoop en verhuur van openbare grond 2017 Notitie Handhaving eigendomsrecht bij onrechtmatig gebruik gemeentegrond 2017 Wegenbeheerplan 2023-2032
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 11 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt Inleiding de opgave We willen onze economische structuur verbreden naar kennisintensieve bedrijvigheid in de zakelijke dienstverlening en handel. Daarnaast worden kansen gezien voor de food- en maakindustrie. Een aantrekkelijk ondernemersklimaat is daarbij noodzakelijk. Wat betreft de arbeidsmarkt richten we ons op het behouden, en meer nog op het realiseren van een toename, van het arbeidspotentieel. We willen onze jongeren behouden voor de regio. Dat betekent ook dat we het voor hoger opgeleide jongeren aantrekkelijk(er) willen maken om terug te keren. Een belangrijke (rand-)voorwaarde hierbij is de beschikbaarheid van voldoende, betaalbare woningen. De gemeente Sluis heeft op het gebied van de arbeidsmarkt een faciliterende rol. We zoeken hierbij dan ook nadrukkelijk de samenwerking in de regio, met andere overheden (waar het gaat om het wegnemen van wettelijke belemmeringen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt) en het bedrijfsleven. Wij komen in 2023 met een beleidsplan Economie in de vorm van een economische agenda. Deze vertalen we in een uitveringsprogramma inclusief financiële paragraaf. Het uitvoeringsprogramma, dat in 2023 wordt opgesteld, vormt de basis voor ons economisch beleid in de komende bestuursperiode.
Speerpunten 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid Wat willen we bereiken: 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen 1.A. Ten aanzien van het toerisme streven we naar een optimaal evenwicht tussen leefbaarheid, aantrekkelijke bestemming, economische ontwikkeling, natuur en een open landschap. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We zetten in op de ontwikkeling van Waardevol • Onderzoek draagvlak toerisme onder Toerisme. Dit betekent aandacht voor kwaliteit, inwoners (onderzoek 2022, resultaten 2023 productinhoud en spreiding van toerisme in tijd ontvangen). (seizoensverlenging) en ruimte (koppeling kust- • Samenwerking Zwinstreek partners voor achterland). We zetten tevens in op (het profilering achterland (spreiding ruimte), monitoren van) draagvlak voor toerisme onder o.a. verlenging project Verdwenen inwoners en streven een evenwichtige balans Zwinhavens (incl. Middeleeuwen op je na in de lusten en lasten. bord).
• Erkenning van de Zwinstreek tot We werken aan een eenduidige en herkenbare Landschapspark. toeristische promotie van de streek met • Continuering samenwerking Stichting aandacht voor de profilering van het (vaak nog Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen: inzet op verborgen) achterland en de kernen, conform bestemmingsmanagement en de visie op toeristische streekpromotie en gastheerschap. gastheerschap. • Promotie van de gezamenlijke musea in de gemeente Sluis door Stichting Gastvrij We leggen een herzien strandbeleid met Zeeuws-Vlaanderen. bijbehorend uitvoeringsprogramma ter vaststelling voor aan uw raad.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 12 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS Oplevering concept herzien strandbeleid inclusief uitvoeringsprogramma. Vaststelling uitgesteld tot nader order. • Herkeuring Badstatus Cadzand-Bad • Inspiratiereis Noordwijk voor uitvoering We rollen het Stimuleringsprogramma Badstatus vanuit gezondheidstoerisme. Gezondheidstoerisme verder uit en • Bijeenkomst ondernemers inzake ondersteunen initiatieven die hierbij passen. prioritering uitvoering stimuleringsprogramma. • Vergroten zichtbaarheid Blauwe Vlag keurmerk in Cadzand-Bad ter ondersteuning van Badstatus. 1.B. Geconcentreerde winkelgebieden die zich bevinden in centrumgebieden met een divers en aantrekkelijk aanbod dat aansluit op de vraag. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Onder de vlag van Vitaal West-ZeeuwsIn september 2023 heeft stichting IGO het Vlaanderen werken we aan een Masterplan masterplan Oostburg opgeleverd. Dit heeft niet voor een integrale gebiedsontwikkeling. geleid tot vaststelling. Partijen zijn daarna met Onderdeel van dit Masterplan is de herinrichting elkaar in gesprek gegaan over de afronding van van het centrum van Oostburg tot een gemengd de planvorming. In dat proces is eind 2023 gebied met winkels, horeca, wonen, ondersteuning gevraagd aan het expertteam (paramedische) zorg en maatschappelijke van de Rijksdienst voor Ondernemend voorzieningen. Nederland (RVO). •
We ontwikkelen onze gemeente verder tot aantrekkelijke bestemming om gezond te recreëren.
In 2023 werken we de uniforme samenwerkingsafspraken met middenstandsverenigingen/ ondernemersverenigingen van de vier winkelgebieden uit. 1.C. Voldoende aanbod van grond op bedrijventerreinen. We kijken daarbij voornamelijk naar de meest kansrijke locaties. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Voor de Vlaschaard in Eede is het streven om De procedure is niet opgestart omdat het een onherroepelijk bestemmingsplan te hebben koopcontract is ontbonden wegens gevonden in juli 2023 waarna gelijk wordt overgegaan tot asbest. Begin 2024 wordt nader onderzoek bouwrijp maken zodat begin 2024 de kavels uitgevoerd naar deze asbestvervuiling. De kunnen worden uitgegeven. planologische procedure zal pas opgestart worden als er sprake is van een getekende Voor uitbreiding Deltahoek in Breskens zullen koopovereenkomst. begin 2023 de extra ontsluitingen worden aangelegd waarna de resterende percelen De ontsluitingen zijn aangelegd en de toegankelijk zijn en kunnen worden uitgegeven. resterende percelen zouden uitgegeven kunnen worden. Op dit moment verloopt de uitgifte moeizaam vanwege de netcongestie. 1.D. Een toekomstbestendige landbouwsector Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Het Rijk is in gesprek met de landbouw over • Een onderdeel van de economische een transitie van de landbouwsector.
We zijn de agenda is (de transitie van) de landbouwsector behulpzaam binnen de landbouwsector. De economische agenda opdracht waarvoor we staan en zetten in op de is op dit moment uitgesteld. Er hebben met korte keten. de landbouwsector verschillende gesprekken plaats gevonden die als input We nemen een hoofdstuk over landbouw op in gebruikt zullen worden. de economische agenda. We zetten tevens • De uitvoering ontwikkeling West-Zeeuwsverder in op de ontwikkeling van onze Vlaanderen tot Foodregio is gecontinueerd. gemeente tot gekende Foodregio. Hierbij staat Initiatief kan vanaf 2024 verder uitgevoerd het stimuleren van het korte keten gebruik door worden door de ondernemers. Dit wordt ondernemers en consumenten centraal. We Zeeuws-Vlaams opgepakt onder een ondersteunen initiatieven die hieraan bijdragen. andere naam. Het merk Foodregio blijft verbonden aan alleen gemeente Sluis.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 13 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS •
1.E. Aantrekkelijk ondernemersklimaat Wat gaan we daarvoor doen: We geven uitvoering aan de regiovisie ZeeuwsVlaanderen en maken middelen vrij voor de cofinanciering van regiodeals.
We vergroten in 2023 de bekendheid en bereikbaarheid van het Ondernemersloket. We lanceren een nieuwe website, organiseren spreekuren en treden actief in contact via bedrijfsbezoeken en netwerkmomenten. We monitoren behoeftes bij ondernemers en doen waar nodig voorstellen tot uitbreiding van onze dienstverlening in 2024.
Project gewassenborden streekproducten is opgestart met financiële bijdrage vanuit gemeente Sluis als katalysator.
Wat hebben we gedaan: Zoals toegelicht in de eerste bestuursrapportage 2023, werd de nieuwe regiodeal niet toegekend aan de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, maar aan het NOVEX gebied North Sea Port District. Daarbinnen waren geen specifieke projecten van de gemeente Sluis opgenomen. Het vrij maken van co-financiering was daarmee niet nodig. In hoofdstuk 5 van dit jaarverslag rapporteren we nader over de Regiovisie. De activiteiten voor het vergroten van bekendheid van het Ondernemersloket, zijn gerealiseerd. Dit onder andere door de nieuwe website en actieve, brede informatiedeling. Nieuwe ondernemers zijn welkom geheten. Ook is (waar bekend) een felicitatie uitgebracht aan bedrijven die een uitzonderlijke prestatie hebben behaald. In 2023 zijn we gestart met het houden van een netwerk café (ontmoeting) voor ondernemers in ons gemeentehuis. De contacten met partners als Impuls Zeeland, ZLTO, UWV en het, Expatcenter zijn geïntensiveerd. Inspelend op de vraag/behoefte is er een cybercrime event georganiseerd. We hebben meegedacht in de eventuele oprichting van een ondernemersvereniging in Breskens.
Wat willen we bereiken: 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 2.A. Balans op de arbeidsmarkt met inzet op toename en behoud arbeidspotentieel. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Wij bieden voldoende, betaalbare woningen als In 2023 is het woonbeleid vastgesteld. randvoorwaarde voor het aantrekken van voldoende (geschoold) personeel. Onze acties zijn dan ook voornamelijk daarop gericht. We streven naar het behoud van jongeren in de Op 16 november 2023 is er met de regio via het aanbieden van kleinschalige eindconferentie Praktijkroute officieel een eind opleidingen (o.a. in de vorm van praktijkroutes). vent was Ook werken we (o.a. via Onbegrensd Zeeuwsdrukbezocht en gaf een goed overzicht van 5 Vlaanderen) samen met het bedrijfsleven, het jaar praktijkroute. De overdracht naar de (beroeps)onderwijs en Rootzz om jongeren staande organisatie is hiermee tevens een feit. blijven aan de streek te binden. Inzetten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We doen dit via het vergroten van de mobiliteit van werk naar werk. We geven daartoe mede uitvoering aan de meer
Een aantal inwoners uit onze gemeente heeft
We zetten in op een grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We kijken daarbij naar arbeidsmigranten, expats en seizoenarbeiders. We doen dit o.a. via een financiële
Mede met ondersteuning van het Werkservicepunt zijn 41 personen vanuit de Participatiewet bemiddeld naar werk.
JAARSTUKKEN 2023
nsen weerbaar en werkfit maakt door een combinatie van persoonlijke ontwikkeling en fysieke uitdaging.
PAGINA 14 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS ondersteuning van het Expatcentrum, de financiering van het grensinformatiepunt en sectorbureau grensarbeid en onze deelname aan de Experimenteerregio VlaamsNederlandse arbeidsmobiliteit.
16 juni 2023 is het tweede loket van het expatcentrum geopend (Goes en Terneuzen). De lobby heeft een intentie opgeleverd dat de IND een vestiging in Zeeland wil realiseren. Het grensinformatiepunt heeft 28 informatiesessies georganiseerd en 2.144 verzoeken behandeld.
Wat willen we bereiken: 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid 3.A. Glasvezel is beschikbaar voor inwoners en bedrijven zowel in de kernen als in het buitengebied. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We houden toezicht op de uitrol van glasvezel Uitrol van glasvezel heeft plaats gevonden in de gemeente op basis van de gesloten volgens planning. Er zijn geen overeenkomsten/ convenanten met Delta, KPN noemenswaardige incidenten geweest en en GlasDraad en coördineren de uitrol zodat de herstel is volgens afspraak door uitvoerende graafoverlast beperkt blijft. partijen opgepakt. Klachten via KCC zijn opgepakt en afgewerkt. We sluiten op initiatief van de marktpartijen nieuwe overeenkomsten/convenanten voor de uitrol van glasvezel. 3.B. Een dekkend mobiel netwerk in de gemeente Sluis met voldoende snelheid en capaciteit. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We onderhouden contacten met de diverse Er heeft een plaatsingsplangesprek plaats providers en vereniging Monet over het gevonden en de contacten met verschillende plaatsingsplan en behandelen aanvragen providers zijn onderhouden. Er zijn diverse Omgevingsvergunningen voor de plaatsing van omgevingsvergunningen verstrekt en masten nieuwe masten. geplaatst. We ontwerpen en stellen in 2023 antennebeleid vast.
Het concept antennebeleid heeft ter inzage gelegen. Er zijn geen zienswijzen ontvangen. Het definitieve beleid wordt aan de raad ter vaststelling voorgelegd in februari 2024.
Wat heeft het gekost? Omschrijving (in duizenden euro's)
Begroting 2023 Baten
32-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 33-2 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 34-2 Economische promotie 43-2 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 53-2 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 54-2 Musea
Realisatie 2023 t.o.v. begroting 2023
Realisatie 2023
Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo
1.087
1.096
10
972
694
-278
115
402
288
27
195
167
25
128
103
2
67
65
54
1.231
1.178
58
814
756
-4
417
421
300
300
-
411
411
-
-111
-111
-
2
270
268
2
289
287
0
-19
-19
30
719
689
34
644
610
-3
76
79
2
375
374
0
369
369
2
7
5
482
2.075
1.593
527
1.863
1.335
-45
213
258
1.984
6.263
4.279
2.029
5.211
3.182
-45
1.052
1.097
585
98
-487
585
137
-449
-
-39
-39
Resultaat na bestemming 2.569 6.361 3.791 2.615 Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
5.348
2.733
-45
1.013
1.058
55-2 Cultureel erfgoed 57-2 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal programma 2 Mutaties reserves
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 15 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Beleidskader -
Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 Westerscheldekust visie (2022) Visie op Streekpromotie en Gastheerschap (2021) Activiteitenplan Recreatie en Toerisme 2.0 Stimuleringsprogramma Gezondheidstoerisme (2019) Strandnota Toekomst van het strand (2016) Zeeuwse Kustvisie (2017) Zeeuws (Ozo) afspraken Arbeidsmarkt Verordening Participatiewet en Minimabeleid (2023) Kadernota Recreatief verblijf (2012) Regionaal bedrijventerreinprogramma Zeeuws-Vlaanderen 2023-2032 (2023) Nota Grondbeleid 2021 plus 1e herziening (2023) Masterplan Havengebied Breskens Ontwikkelingsplan Natuurlijk Stijlvol Cadzand-Bad (2006) Schilvisie Cadzand-Bad (2011) Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen Beleidskader Foodregio West-Zeeuws-Vlaanderen (2021) Masterplan Nieuwvliet Horecabeleid Sluis (2023) Nota Terrassenbeleid (2017) Nota Venten gemeente Sluis (2016) Algemene Verordening Ondergrondse infrastructuren Sluis (2014)
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 16 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Programma 3: Wonen en Voorzieningen Inleiding de opgave Vraagstukken rondom nieuwbouw, de verbetering van de bestaande woningvoorraad en (het behoud van) voorzieningen bekijken we in onderlinge samenhang. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente, de aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt te verhogen en de leefbaarheid in onze gemeente verder te verbeteren, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende woningen. Deze woningen dienen daarbij wel te voldoen aan de eisen van deze tijd: verduurzaamd en passend bij de veranderende bevolkingssamenstelling en bij de woonwensen van onze inwoners. We streven daarbij tevens naar een prettige, groene en veilige woonomgeving, die klimaatbestendig is en voldoende voorzieningen biedt. Voor het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen, is het noodzakelijk dat er voldoende gebruikers zijn, om de kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Voor maatschappelijke voorzieningen geldt verder dat deze bij voorkeur ondersteund worden door het vrijwillige kader uit de verschillende dorpsgemeenschappen. Ook de bereikbaarheid van deze voorzieningen is een aandachtspunt, mede vanwege de concentratie van voorzieningen, de vergrijzing van onze bevolking en een gewijzigd openbaar vervoersysteem.
Speerpunten 1. 2. 3. 4.
Nieuwbouw voor permanente bewoning Transformatie van de bestaande woningvoorraad Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen
Wat willen we bereiken: 1. Nieuwbouw voor permanente bewoning 2. Transformatie van de bestaande woningvoorraad 1.A. Evenwichtige groei van de bevolking o.a. door nieuwbouw van woningen voor permanente bewoning die kwalitatief en kwantitatief aansluit op de behoefte, met aandacht voor flexibel en aanpasbaar bouwen, gericht op kansrijke groepen en passend bij de behoefte van de arbeidsmarkt. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In het eerste kwartaal van 2023 stellen we een In juni 2023 is het beleidsplan Wonen allesomvattend beleidsplan Wonen vast, met vastgesteld. In december 2023 zijn de nadere daarbij behorend een meerjarig beleidsregels en het meerjariguitvoeringsprogramma woningbouw, een uitvoeringprogramma omtrent het beleidsplan toetsingskader woningbouwplannen en een Wonen vastgesteld. uitvoeringsagenda plan van aanpak plancapaciteit. Vanaf 2023 willen we op grond van dit beleidsplan en uitvoeringsprogramma starten met het gecontroleerd en gefaseerd toevoegen van woningen. Daarvoor sturen we proactief op planologische kaders op basis van een meerjarig (4 tot 10 jaar) uitvoeringsprogramma woningbouw.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 17 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS 1.B. Verbeteren van de kwaliteit en beschikbaarheid van de bestaande woningen. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Uitvoeren van een onderzoek naar de In 2023 hebben we een aanvraag mogelijkheden om de bestaande Volkshuisvestingsfonds gedaan. Deze woningvoorraad te transformeren en naar de rol aanvraag is gericht op het verbeteren van van de gemeente hierin. Dit geldt zowel voor kwetsbare woningvoorraad en herstructureren het verduurzamen als het zorggeschikt maken naar levensloopgeschikte woningen. Ook van woningen. moeten deze woningen verduurzaamd De ambitie hierbij is om - aanvullend op de worden. Deze aanvraag is toegekend. Het is reeds bestaande regelingen (voor de de bedoeling dat we woonzorgzones gaan verduurzaming van woningen) - te zoeken naar ontwikkelen waarbinnen deze kwetsbare nieuwe stimuleringsmogelijkheden om de particulieren woningen getransformeerd transformatie van de bestaande worden. woningvoorraad voor particuliere Duur traject: oktober 2024-oktober 2032 woningeigenaren, ook zonder leenvermogen, binnen bereik te brengen. Onder de koepel van het Zeeuws duurzaamheids-overleg zijn er aanvullende SPUK NIP gelden aangevraagd gericht op het verduurzamen van particuliere woningen met label D, E, F of G.
Een aanvullende tranche die we hebben ontvangen is voor het vergroten van de leefbaarheid in kwetsbare regio's zoals Zeeuws-Vlaanderen. 1.C. Beperken van de mogelijkheden om woningen die geschikt zijn voor permanente bewoningen als tweede woning te gebruiken en woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning mogen max 4 weken per jaar worden verhuurd. Voorkomen dat nieuw te bouwen woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning worden ingezet als tweede woning of om kortdurend toeristisch te verhuren. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: De uitkomsten van de evaluatie registratie Het Beleidsplan wonen en de toeristische verhuur (voorzien eind 2022) huisvestingsverordening zijn 22 juni 2023 worden betrokken bij het opstellen van het vastgesteld. Per 1 januari 2024 gaan de beleidsplan Wonen. nieuwe regels in. Ook hiervoor zijn beleidsregels vastgesteld. In aanvulling hierop worden voorbereidingen getroffen te komen tot invoering van een Huisvestingsverordening. Wat willen we bereiken: 3. Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente 3.A. We streven naar samenhang van wonen en voorzieningen in de vijf dragende kernen. Essentiële voorzieningen, alsmede de kwaliteit hiervan, behouden door het aangaan van samenwerkingsverbanden dan wel anders te organiseren.
Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Onder de paraplu Vitaal West ZeeuwsHet masterplan Oostburg is in september Vlaanderen pakken we een actieve rol in de opgeleverd door Stichting IGO. Dit heeft niet gebiedsontwikkeling, in eerste instantie in de tot vaststelling geleid. Partijen zijn daarna kernen Oostburg en IJzendijke. Voor de kernen intensief met elkaar in gesprek gegaan over Oostburg en IJzendijke wordt in het eerste de afronding van de planvorming. In dat kwartaal van 2023 een Masterplan proces is eind 2023 ondersteuning gevraagd aangeboden. aan het expertteam van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Meer gespecialiseerde voorzieningen (op het gebied van zorg, onderwijs en sport) zijn of In maart 2023 stelde uw raad de worden op grond van het benodigde kritische uitgangspunten vast voor de integrale volume voor betaalbaarheid en kwaliteit gebiedsontwikkeling IJzendijke. In mei 2023 geconcentreerd in Oostburg als centrale kern. zijn deze aan de inwoners gepresenteerd. Om deze essentiële voorzieningen in onze Mede met die input wordt een concept gemeente te behouden, worden mogelijkheden masterplan opgesteld.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 18 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS onderzocht om nieuwe samenwerkingen aan te gaan, de huisvesting te vernieuwen (met als doel om de exploitatielasten te laten dalen) en/of de dienstverlening anders te organiseren. We gaan de dialoog aan met inwoners en ondernemers om de leefbaarheid voor de toekomst te borgen. Wat willen we bereiken: 4. Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen 4.A. Integraal beleid op het gebied van mobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We hebben in 2023 een aanvang gemaakt met Er is in 2023 nog geen aanvang gemaakt met een gemeentelijk mobiliteitsplan en dit voor een een gemeentelijk mobiliteitsplan. Dit ìs in eerste keer in procedure gebracht. Het 2024 opgepakt. mobiliteitsplan is meerjarig en komt tot stand in nauw overleg met inwoners, adviesraden, belangenorganisaties en maatschappelijke partners. Prioriteiten worden hierbij besproken. 4.B. Een fijnmazig en goed aansluitend (openbaar) vervoersnetwerk/ ketenmobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We streven naar behoud van het huidige niveau In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen om van openbaar vervoer en haken hierbij aan via een pilot te starten in de gemeente. Hierbij de Regionale Mobiliteitsstrategie. haken we aan bij de provincie en CVV. Er wordt mogelijk een pilot in de tweede helft van 2024 opgestart.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 19 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Wat heeft het gekost Omschrijving (in duizenden euro's)
02-3 Burgerzaken 03-3 Beheer overige gebouwen en gronden 063-3 Parkeerbelasting 12-3 Openbare orde en veiligheid 21-3 Verkeer en vervoer
Begroting 2023 Baten Lasten 43
Realisatie 2023 t.o.v. begroting 2023
Realisatie 2023
Saldo 43
Baten Lasten 43
Saldo 43
Baten Lasten 0
Saldo 0
64
399
335
319
388
69
-255
12
267
2.984
62
-2.922
3.885
8
-3.877
-902
54
955
-
300
300
-
217
217
-
83
83
536
7.338
6.803
897
5.937
5.040
-361
1.401
1.763
-
939
939
1
810
809
-1
130
130
-
813
813
10
731
722
-10
82
92
69
475
407
77
491
414
-8
-16
-8
52-3 Sportaccommodaties 53-3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 54-3 Musea
751
2.131
1.380
595
2.136
1.541
155
-5
-161
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
55-3 Cultureel erfgoed 57-3 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 61-3 Samenkracht en burgerparticipatie 72-3 Riolering 75-3 Begraafplaatsen en crematoria 81-3 Ruimtelijke ordening 82-3 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 83-3 Wonen en bouwen
-
-
-
-
-
-
-
-
-
781
4.323
3.542
558
4.441
3.884
223
-118
-342
773
2.516
1.743
805
2.549
1.744
-32
-33
-1
5.335
3.392
-1.943
5.460
3.780
-1.680
-125
-388
-262
328
489
161
336
395
60
-8
94
102
373
2.538
2.165
394
1.866
1.472
-20
672
693
202
214
13
327
202
-125
-125
12
138
22-3 Parkeren 24-3 Economische havens en waterwegen 42-3 Onderwijshuisvesting
1.130
2.044
914
863
1.396
532
266
649
382
Totaal programma 3
13.323
28.017
14.693
14.526
25.389
10.863
-1.203
2.627
3.830
Mutaties reserves
1.464
6.214
4.750
1.021
7.220
6.199
443
-1.006
-1.449
Resultaat na bestemming 14.787 34.230 19.443 15.547 32.609 Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
17.062
-760
1.621
2.381
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 20 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Beleidskader -
-
Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 Verordening Leningen Duurzaam en Langer Thuis Sluis (2022) Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Sluis 2020-2024 Beleidsplan Kindvoorzieningen gemeente Sluis 2021-2024 Algemene subsidieverordening 2015, inclusief wijzigingen Visie op Musea gemeente Sluis 2021 Beleidsplan wonen (2023) Prestatieafspraken met Woongoed ZVL Masterplan Voorzieningen (2011) Erfgoedvisie (2013) Nota Strategisch eigendommenbeleid (2012) Convenant met stads- en dorpsraden Ambitiedocument Wederopbouw Oostburg: Kwaliteiten en kansen Toetsingskader bij afgifte omgevingsvergunningen Kerkenvisie Sluis 2018 Beheerplan speelvoorzieningen 2021 Beheerplan Gebouwen 2013-2020 Voorwerpen in de openbare ruimte gemeente Sluis 2016
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 21 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Programma 4: Sociaal Domein Inleiding de opgave Sinds de decentralisaties van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare inwoners. De kern van het Sociaal Domein is de uitvoering van drie wetten: de Participatiewet, de Wet jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De uitvoering van deze wetten is echter nauw verbonden met de uitvoering van de Wet passend onderwijs, de Wet inburgering, de Wet schuldhulpverlening, de Wet publieke gezondheid, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de aanpak Personen met verward gedrag. Al deze wetten zijn instrumenten om de ondersteuning van kwetsbare inwoners gestalte te geven. Als we spreken over het Sociaal Domein, dan bedoelen we ook het samenspel tussen alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Het gaat voor de individuele inwoner met zijn noden en behoeften om het samenspel van de gemeenschap en het zorgaanbod van professionals. Vandaar dat we ook inzetten op burgerparticipatie. We dragen bij aan het versterken van (dorps-) gemeenschappen.
(Door sociale contacten, mantelzorg, burenbetrokkenheid en andere vormen van steun uit de gemeenschap heeft dat effect op de mate waarop mensen een beroep zullen doen op onze zorgsystemen.) We streven bij de dienstverlening aan onze inwoners naar een ondersteunings- en hulpaanbod dat past bij wat mensen nodig hebben en dat effectief, dichtbij en betaalbaar is. Laagdrempelig en zonder wachtlijsten. Inwoners vragen daarbij om een integrale benadering van hun vraag en het zorg- en ondersteuningsaanbod. Niet alleen geredeneerd vanuit de wettelijke taak en het aanbod van de gemeente, maar vanuit de belevingswereld van inwoners. Inwoners hebben immers ook te maken met het aanbod vanuit zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en de GGD. We werken daarom intensief samen (o.a. het programma Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie). We kijken hierbij over de grenzen van de afzonderlijke wetten en financieringsstromen heen, maar met oog voor ieders rol, verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Van monodisciplinair naar multidisciplinair. De cliënt staat daarbij centraal. Het doel is dat het aanbod complementair is en de aanpak afgestemd. Naast het bieden van toegang tot zorg en ondersteuning gaan we ook (meer dan voorheen) inzetten op preventie en ombuigen van zorg. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.
Dit houdt in dat de gezondheid die mensen ervaren niet alleen wordt bepaald door de afwezigheid van ziekte, maar ook door de financiële, mentale, en sociaalmaatschappelijke omstandigheden. Inzetten op preventie betekent ook dat de inzet en focus van de gemeente moet verschuiven van zorg naar welzijn (van individueel maatwerk naar collectieve indicatievrije activiteiten). De toenemende zorgkloof de vraag naar zorg neemt toe (o.a. door vergrijzing), terwijl het aanbod van zorg afneemt (met name door een tekort aan personeel) vraagt verder dat we, naast preventie, ook gebruik moeten maken van onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen en zo de reisbewegingen van ouderen en professionals te beperken en (sociale) ontmoetingen te stimuleren. En daarmee te werken aan gemeenschapsontwikkeling.
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 22 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS
Speerpunten 1. 2. 3. 4.
Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn Integrale toegang en dienstverlening Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen Betere grip en sturing op uitgaven
Wat willen we bereiken: 1. Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn 1.A. De inzet en focus van de gemeente verschuift van zorg naar welzijn. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We kijken opnieuw naar de rol en De herijking van de visie van Sociaal Domein verantwoordelijkheid van de gemeente. We wordt in 2024 opgesteld. Stakeholders worden kijken daarbij ook naar de inrichting van onze hierbij betrokken. uitvoeringsorganisatie. En naar mogelijke 2023 heeft in het teken van onderzoek samenwerking in de keten en in de regio. In gestaan. Wat is nodig om onze inwoners beter 2023 komen we met een geactualiseerde visie van dienst te zijn. De eerste contouren zijn op de organisatie van zorg, ondersteuning en zichtbaar. In 2024 zal e.e.a. tot uitvoering gaan preventie aan inwoners in Sluis waaronder de komen. uitvoering van het sociaal domein (Porthos). Bij het opstellen van die visie betrekken we ook de adviesraden en externe zorgpartners. 1.B. Een gezond, veilig en prettig leefklimaat Wat gaan we daarvoor doen: We stimuleren actief burgerparticipatie door ondersteuning van dorps- en stadsraden onder meer door het ontwikkelen van digitale platformen. Zie ook programma 5, speerpunt burgerparticipatie. We stimuleren een gezonde leefstijl en sportbeoefening voor alle inwoners van jong tot oud.
Dit vanwege de preventieve werking van sport en bewegen op de gezondheid. Sport dient daarom laagdrempelig te zijn en toegankelijk voor iedereen. We werken daarbij samen met de aanbieders van sportactiviteiten. Om weer een stap te zetten in de verdere uitvoering van het eerder vastgesteld sportbeleid zullen wij binnenkort een voorstel voorleggen aan uw raad. Het betreft hier met name de realisatie van padelbanen.
Wat hebben we gedaan: In november 2023 hebben we het online (community) platform Samen Sluis gelanceerd. Doel: kennis- en informatiedeling, meer verbinding en ontmoeting in de gemeente / tussen de kernen. Dit wordt in 2024 verder uitgebouwd, met behulp van vrijwilligers. Door in te zetten op een samenhangend voorliggend veld hopen we de zelfredzaamheid en bestaanszekerheid van onze inwoners te vergroten en de leefbaarheid in de kernen te optimaliseren. Er is op 20 november 2023 een sportcafé georganiseerd voor alle sportclubs en verenigingen in de gemeente Sluis waarin SPUK zijn toegelicht. Dit was een uitstekende manier om de lokale sportgemeenschap te informeren en te betrekken. Het aanbieden van gratis trainingen zoals Vertrouwenspersoon, Anti-rookbeleid, duurzaamheidsscan en E.H.B.O. AED zijn waardevolle ondersteuningen voor de clubs en verenigingen. Hiermee worden zij niet alleen voorzien van essentiële kennis en vaardigheden, maar het helpt ook bij het bevorderen van een veilige en gezonde sportomgeving. De realisatie van de QR-fit beweegroute in IJzendijke is een mooie toevoeging, vooral omdat het toegankelijk is voor alle doelgroepen. Dit draagt bij aan het bevorderen
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 23 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS van een actieve levensstijl binnen de gemeenschap. Er is op 6 juli 2023 via een raadsbesluit krediet vrijgemaakt voor de aanleg van een padelbaan bij tennisvereniging Tiola in IJzendijke en de tennisaccommodatie in Cadzand voor het stimuleren van sportfaciliteiten in de gemeente Sluis. Het is een strategische keuze door bij de tennisaccommodatie in Cadzand een indoor padelbaan te realiseren ter vervanging van een indoor tennisbaan. Hiermee bevorderen we een veelzijdiger gebruik van de faciliteit. Momenteel loopt er een vergunningsprocedure voor tennisvereniging SJEF in Aardenburg voor de realisatie van een padelbaan met geluidswerende muur en bij tennisvereniging Tiola in IJzendijke loopt er nu een bezwarenprocedure voor de aanleg van de padelbaan. Met deze besluiten en plannen draagt de gemeente bij aan een gevarieerd sportaanbod in de regio. Waardoor de gemeenschap kan profiteren van diverse sportmogelijkheden waarmee we de lokale sportgemeenschap zullen versterken. 1.C. Alle jeugdigen binnen de gemeente Sluis groeien veilig op, krijgen de kansen om hun talenten te ontwikkelen en naar vermogen mee te doen. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2023 ontwikkelen we een visie op preventief De Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 Jeugdbeleid. is in december vastgesteld.
Vooruitlopend op de plannen voor preventief jeugdbeleid is er het afgelopen jaar al extra geïnvesteerd in een inclusieve BSO, schoolm voor de doelgroep 12-18 jaar. 1.D. Het realiseren van gratis kinderopvang. Wat gaan we daarvoor doen: In de eerste helft van 2023 komen we met voorstellen op welke manier we invulling kunnen geven aan onze ambitie om in delen van Sluis gratis kinderopvang beschikbaar te stellen. Daarbij houden we rekening met toekomstige landelijke regelgeving die uitgaat van (bijna) gratis kinderopvang.
Wat hebben we gedaan: In 2023 werd het kabinetsplan om kinderopvang in Nederland bijna gratis te maken uitgesteld. Dit uitstel en de val van het Kabinet zorgde voor onzekerheid over de toekomstige landelijke regeling. De uitwerking van een lokaal plan liep hierdoor vertraging op. werd verlengd met een half jaar met als doel om, op basis van gedegen onderzoek, de besluitvorming voor de toekomst voor te bereiden. Samen met de Kinderopvang Zeeuwsuitgewerkt. 1.E. We streven naar een goede aansluiting tussen Onderwijs en Jeugdzorg. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2023 participeren wij in het project rondom De benaming van het Bestuurlijk Overleg en het kind Zeeuws-Vlaanderen. het project is gewijzigd in Zeeuws-Vlaanderen De Beste Plek om op te groeien. Eén van de opbrengsten uit de samenwerkingsagenda -onderwijs-
JAARSTUKKEN 2023
PAGINA 24 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS onder De Beste Plek is een beschrijving van de verdeling van de verantwoordelijkheden Jeugdwet-Passend Onderwijs en andere wetten. In maart 2023 is een symposium georganiseerd, gericht op de samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg. Ook werd samengewerkt aan de ontwikkeling van een inclusief beleid met een visie op meer inclusief onderwijs. 1.F. Het bestrijden van energiearmoede. Wat gaan we daarvoor doen: Inwoners met een laag inkomen en nader te bepalen organisaties worden geholpen met energiebesparing en verduurzaming. Hiertoe geven we uitvoering aan de SPUK-regeling in afstemming met programma duurzaamheid. In 2023 continueren we het verstrekken van de energietoeslag voor de vastgestelde doelgroep.
Wat hebben we gedaan: - In december 2023 hebben ca. 1.100 huishoudens de energietoeslag (2023-2024) ontvangen. Dit gebeurt automatisch of op aanvraag. - Daarnaast hebben in december 2023 ca. 138 huishoudens gebruik gemaakt van de regeling Energiebesparing. Zij ontvangen een 250 voor de aankoop van energiebesparende producten én kunnen zich aanmelden voor gratis tips, advies en hulp aan huis. Om extra bekendheid te geven aan de regeling, is een communicatiecampagne voorbereid. 1.G. Zo veel mogelijk inwoners participeren via (beschut) werk of via dagbesteding. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Het transformatieplan Dethon wordt uitgewerkt Dethon heeft een presentatie verzorgd in de en de algemene voorziening dagbesteding commissie van december. De wettelijke geëvalueerd. taakstelling beschut werk is gerealiseerd. Wat willen we bereiken: 2. Integrale toegang en dienstverlening 2.A. De gemeente streeft naar een hulp- en ondersteuningsaanbod dat past bij wat de inwoners nodig hebben. De basisdienstverlening is op orde. Aanvragen worden afgewerkt binnen de wettelijke termijn De hulpvraag van de inwoner wordt integraal benaderd, vanuit ieders rol, verantwoordelijkheid en bevoegdheid, maar ook vanuit ieders expertise en mogelijkheden. Het aanbod is laagdrempelig, beschikbaar en betaalbaar.
Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2023 onderzoeken we of we de In 2023 zijn we gestart met procesregie. De dienstverlening aan gezinnen met complexe procesregisseur houdt het overzicht (de regie) problematiek anders kunnen organiseren. en schakelt met de betrokken zorgverleners. Op deze manier voorkomen we stapeling van We gaan de effectiviteit van de geleverde zorg zorg, maar zorgen we er vooral voor, dat de en ondersteuning continu monitoren, met inwoner de zorg krijgt die nodig is. Daarnaast name het aantal doorverwijzingen, de kunnen we tijdig op- en afschalen van de zorg. correctheid van de doorverwijzing en de Deze manier van werken wordt in- en extern stapeling van zorg hebben daarbij onze als zeer efficiënt ervaren. aandacht. Zo nodig treffen we maatregelen. Wachtlijsten worden op korte termijn afgebouwd en mogen niet meer terugkeren. Als gevolg van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, is een betere afstemming nodig tussen de vraag naar zorg met het beschikbare aanbod. We continueren daartoe de samenwerking met de partners in het programma Vitaal WZV, de Toekomstige Zorg
JAARSTUKKEN 2023
In de optimalisering gaat veel aandacht naar de afbouw van wachtlijsten.
PAGINA 25 VAN 173 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 19-06-2024
GEMEENTE SLUIS Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie. Wat willen we bereiken: 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 3.A. Om de zorgkloof te overbruggen willen we wonen, zorg en voorzieningen ook fysiek dichter bij elkaar brengen. Dit moet leiden tot minder reisbewegingen van (schaarse) professionals en (minder mobiele) ouderen. En tot meer (sociale) ontmoetingen en sterkere informele netwerken. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Vanuit het programma Vitaal WZV zetten we in De integrale gebiedsontwikkeling voor op integrale gebiedsontwikkelingen in onder Oostburg en IJzendijke is 2023 voorbereid (zie andere Oostburg en IJzendijke. We benutten ook programma 3 van dit jaarverslag, punt 2a). onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg Het dichter bijeen brengen van wonen, zorg en en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen voorzieningen staat hierin als doelstelling en beter te laten samenwerken, zodat deze voorop. De woon-zorgvisie is in 2023 in elkaar kunnen versterken. concept opgeleverd. Besluitvorming is voorzien in het tweede kwartaal van 2024. De gemeente Sluis wil de zorgkloof dichten door de zorg efficiënter in te richten en wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen. Enerzijds om onnodige vervoersbewegingen van inwoners te voorkomen en anderzijds de eigen regie en zelfredzaamheid van inwoners te vergroten.