Begroting 2025 aangepaste versie ter besluitvorming raad d.d. 7 november 2024 (n.a.v. gemaakte opmerkingen inzake tabellen door raadslid mevr. Poissonnier)
Tekst van het document
BEGROTING 2025 (EN MEERJARENRAMING 2026-2028)
GEMEENTE SLUIS
Inhoudsopgave Voorwoord ...........................................................................................................................................3 Leeswijzer .............................................................................................................................................4 Programma’s ........................................................................................................................................6 Programma 1: Duurzaamheid .............................................................................................................7 Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt .......................................................................................11 Programma 3: Wonen en Voorzieningen ..........................................................................................15 Programma 4: Sociaal Domein ..........................................................................................................18 Programma 5: Bestuur en veiligheid .................................................................................................22 Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien ....................................27 Financiële positie ...............................................................................................................................29
Uitgangspunten .................................................................................................................................29 Begrotingssaldo / meerjarenperspectief 2025-2028.........................................................................30 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................32 Overzicht van incidentele baten en lasten ........................................................................................33 Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .........................................34 Structureel en reëel evenwicht .........................................................................................................34 Stelposten..........................................................................................................................................36 Geprognosticeerde balans ................................................................................................................37 Investeringsplan 2025-2028 ..............................................................................................................40 Reserves en voorzieningen ................................................................................................................41 EMU-saldo
.........................................................................................................................................43 Paragrafen ..........................................................................................................................................45 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................................46 Paragraaf Weerstandsvermogen .......................................................................................................59 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...........................................................................................64 Paragraaf Verbonden partijen ...........................................................................................................72 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................87 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................89 Paragraaf Grondbeleid ......................................................................................................................93
Openbaarheidsparagraaf...................................................................................................................99 Paragraaf Projecten .........................................................................................................................100 Bijlagen .............................................................................................................................................105 Bijlage 1: Investeringsplan ...............................................................................................................106 Bijlage 2: Begrippenlijst ...................................................................................................................110 Bijlage 3: Overzicht bestuurlijke taakvelden ...................................................................................113 Bijlage 4: Indicatoren .......................................................................................................................115 Bijlage 5: Meerjarenperspectief ......................................................................................................118 Bijlage 6: Beleidskaders ...................................................................................................................119
BEGROTING 2025
PAGINA 2 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Voorwoord Beste leden van de raad, Hierbij bieden wij de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 aan. We lichten daarin onze speerpunten voor de komende periode toe. Deze speerpunten richten zich op de dienstverlening aan onze burgers, de bestuurlijke ambities (uitvoering coalitieakkoord en het addendum ‘Ruimte voor Keuzes’), nieuwe wetgeving en de diverse projecten. De uitdagingen zijn onverminderd fors. De speerpunten vragen aanzienlijke investeringen, zowel financieel als qua organisatorische capaciteit. Waar nodig gaan we met u in gesprek om planningen aan te passen of prioriteiten te stellen. Landelijke ontwikkelingen Na een succesvolle implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording is het nu zaak deze lijn de komende jaren vast te houden. De verwachting is dat de komende periode er nog wijzigingen in weten regelgeving zullen worden doorgevoerd. De auditcommissie is hierbij nauw betrokken. Met ingang van het boekjaar 2025 zal een nieuwe accountant de jaarrekening gaan controleren. In het nieuwe regeerprogramma van het kabinet Schoof is veel aandacht voor verdere verbetering van leefbaarheid in de regio's. Dit onder andere via Elke regio telt, en door (samenhangende) opgaven rond zorg, wonen, infrastructuur, cultuur, onderwijs en water. Thema's die in onze begroting terugkomen. Projecten Samen met onze partners werken we in 2025 verder aan de diverse projecten.
De gebiedsontwikkeling in Oostburg, het havengebied Breskens en de Regionale Mobiliteitsstrategie zijn hiervan enkele voorbeelden. Een volledig overzicht vindt u in de paragraaf Projecten. Financieel perspectief Bij de Kadernota 2025 konden wij geen sluitend meerjarenperspectief presenteren. Daarnaast laat de structurele doorwerking van de 2e Bestuursrapportage 2024 een negatieve tendens zien. Het College heeft ervoor gekozen een aantal begrotingsposten bij te stellen aan de meest actuele inzichten (waaronder Vitaal Oostburg, MFC IJzendijke en de renteontwikkelingen). Dit heeft geleid tot een meerjarenperspectief dat voor alle jaren positief is. De risico’s vanuit landelijke ontwikkelingen en projecten blijven echter onverminderd aanwezig en groot. Toch kunnen we met gepaste trots melden dat de gemeente Sluis een financieel gezonde gemeente is. Oostburg, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS, De secretaris,
De burgemeester,
S.I. de Kievit-Minnaert
mr. M.M.D. Vermue
BEGROTING 2025
PAGINA 3 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Leeswijzer In de begroting treft u eerst het programmaplan en de verplicht voorgeschreven paragrafen, gevolgd door de financiële positie en tot slot de bijlagen. De indeling van de programma’s is conform het coalitieakkoord "Strategie met ambitie" alsmede het addendum “Ruimte voor Keuzes”. Het programmaplan bestaat uit de volgende vijf programma’s: 1. Duurzaamheid 2. Economie en Arbeidsmarkt 3. Wonen en Voorzieningen 4. Sociaal Domein 5. Bestuur en Veiligheid Na de programma's volgt het overzicht met de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Per programma wordt achtereenvolgens weergegeven: - Inleiding: Waar draait het om in het programma - Speerpunten: Onderdelen van het beleid waarvoor extra aandacht is en waarbij per speerpunt twee vragen worden behandeld: - Wat willen we bereiken? - Wat gaan we daarvoor doen en wanneer? - Wat gaat het kosten? De vraag 'Wat gaat het kosten?' wordt op programmaniveau beantwoord. Ter informatie is in ieder programma een specificatie van de lasten en baten per taakveld toegevoegd. Na de programma's wordt nader ingegaan op de financiële positie voor begrotingsjaar 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028.
Naast de genoemde programma’s wordt een belangrijk deel van de begroting gevormd door de in het Besluit begroting en verantwoording (hierna BBV) verplicht voorgeschreven paragrafen: - Lokale heffingen; - Weerstandsvermogen en risicobeheersing; - Onderhoud kapitaalgoederen; - Verbonden partijen; - Financiering; - Bedrijfsvoering; - Grondbeleid; - Openbaarheidsparagraaf; - Projecten (niet verplicht). Indicatoren De gemeente Sluis past de basisset verplicht voorgeschreven indicatoren toe. Het doel van de verplichte basisset is het inzichtelijker maken van de begroting en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk te maken. De verplichte indicatoren inclusief toelichting zijn opgenomen in bijlage 4. Alle indicatoren en beschikbare cijfers zijn te ontsluiten via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze website is ook achtergrondinformatie beschikbaar over de bronnen en definities van de indicatoren en wat er precies wordt gemeten met de indicatoren. BEGROTING 2025
PAGINA 4 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Een aantal indicatoren uit de basisset is wellicht niet voor alle gemeenten beschikbaar, maar is wel van belang voor alle gemeenten. Gemeenten waarvoor de informatie beschikbaar is, moeten deze opnemen in de begroting. In de Regeling beleidsindicatoren is bepaald dat als de informatie niet beschikbaar is, de gemeenten deze niet op hoeven te nemen. Bijlagen Als bijlagen zijn in de begroting opgenomen: Bijlage 1: Investeringsplan Bijlage 2: Begrippenlijst Bijlage 3: Overzicht bestuurlijke taakvelden Bijlage 4: Toelichting indicatoren Bijlage 5: Meerjarenperspectief Bijlage 6: Beleidskaders
BEGROTING 2025
PAGINA 5 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma’s
BEGROTING 2025
PAGINA 6 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma 1: Duurzaamheid Inleiding, de opgave Onder Duurzaamheid onderscheiden we drie pijlers: energie, klimaat en circulariteit. De energietransitie, klimaatadaptatie opgave en de overgang naar een circulaire economie zijn de grote opgaven waar we voor staan om de gemeente duurzaam leefbaar te houden voor komende generaties. Het Rijksbeleid is hierin sterk bepalend waarbij het Nederlands Klimaatakkoord op gemeentelijk niveau is doorvertaald naar ons gemeentelijk beleidsplan Duurzaamheid Sluis. Energietransitie Uitvoering van de energietransitie moet plaatsvinden op een manier die past bij de financiële draagkracht van onze inwoners en bedrijven, en bij de schaal van het platteland. De gemeente is hierin realistisch en richt zich vooral op het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen in woningen. We zetten onder andere in op isoleren, elektrificatie en communicatie. Klimaatadaptatie Daarnaast geven we invulling aan de klimaatadaptatiestrategie. Klimaatverandering heeft direct invloed op de fysieke leefomgeving c.q. inrichting van de openbare ruimte. We kijken naar het landschap, de waterberging en de inrichting openbare ruimte. Om bebouwd gebied klimaatadaptief in te richten, streven we naar label B (voldoen aan label B op alle thema’s (wateroverlast, droogte, hitte, overstromingen) betekent dat de openbare ruimte klimaatrobuust is ingericht).
Indien niet haalbaar moet het label minimaal één niveau hoger liggen. In de voorbereiding van projecten houden we zoveel als mogelijk rekening met het opnemen van klimaatadaptieve maatregelen. Daar waar we te maken hebben met wijkgerichte aanpak voeren we een pilot uit, waarin we bekijken wat nodig is om de wijk te laten voldoen aan label B. Naast de noodzakelijke maatregelen krijgen we hiermee ook inzicht in de kosten per inrichting van het betreffende gebied. Verder willen we ook een kijk op de toename van de beheers- en onderhoudskosten per discipline. Deze zijn gereed of worden gereed gemaakt om de gevolgen van hitte, droogte, overstromingen en wateroverlast te beperken. Hierbij maken we werk met werk: bij rioolwerkzaamheden waarbij we hemelwater afkoppelen, leggen we de straat klimaatadaptief terug. We maken gebruik van waterdoorlatende verharding, groene parkeervakken, brengen hoog-, midden- en laaggroen aan en leggen wadi’s in het groen aan. Circulariteit Bij een circulaire economie staat, in tegenstelling tot een lineaire economie, het hergebruik van materialen en grondstoffen centraal om zo uiteindelijk onze CO2 uitstoot te verminderen. Via het grondstoffengebruik dragen we bij aan de klimaatopgave, de biodiversiteitsopgave, het creëren van een schoon milieu en een veilige en schone leefomgeving en het bijdragen aan de leveringszekerheid van grondstoffen.
In een circulaire economie zijn vrijwel alleen herbruikbare primaire, secundaire en duurzame biogrondstoffen in omloop. Dit doen we als gemeente Sluis, maar ook zoveel mogelijk in Zeeuws verband. Er wordt uitvoering gegeven aan het grondstoffenbeleid 2025-2029 dat in februari 2025 ter vaststelling voorgelegd wordt aan de gemeenteraad. Naast hergebruik van materialen kijken we of we de vrijgekomen grond dermate kunnen bewerken dat deze is terug te plaatsen als grondverbetering en grondstabilisatie. Wat betreft hemelwater doen we onderzoek naar infiltratie van ingezameld water in de ondergrond of dieper gelegen zandpakketten. Communicatie, participatie en educatie We ondersteunen, adviseren, stimuleren en ontzorgen onze inwoners en ondernemers als het gaat om de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Het is belangrijk dat we niet alleen doelen
BEGROTING 2025
PAGINA 7 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
stellen. Maar ook duidelijk communiceren over de stappen die we nemen om onze doelen te bereiken. Ook hoe inwoners en bedrijven én wij als gemeente hieraan kunnen bijdragen. De globale koers van te nemen plannen en maatregelen staat in het vast te stellen beleidsplan Duurzaamheid. In juni 2024 heeft de raad besloten het plan eerst ter inzage te leggen alvorens vast te stellen. Eind 2024 ligt het beleidsplan Duurzaamheid ter vaststelling voor aan de raad. Hierin komen de pijlers energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit aan de orde. De geschetste maatschappelijke opgave is daarbij leidend. In het vast te stellen beleidsplan spreken we niet alleen ambities uit, maar stippelen we een strategie uit om onze ambities waar te maken. Die strategie is leidend voor concrete acties en besluitvorming, in onderlinge samenhang gewogen en weggezet in tijd en middelen. Voorafgaand aan het opstellen van het beleidsplan Duurzaamheid vond een burgerberaad plaats. Speerpunten 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 2. Uitvoering van Klimaatadaptatie 3. Uitvoering van Circulaire Economie 4. Uitvoering geven aan communicatie, participatie en educatie. Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Energie 1.A.
Energietransitie op een wijze die passend is bij We lobbyen bij het Rijk voor voldoende de financiële draagkracht van inwoners en financiële middelen en uitvoeringscapaciteit bij bedrijven. gemeenten en marktpartijen. We roepen bij het nieuwe kabinet op om recht te doen aan de Zeeuwse voorwaarden, en de voortrekkersrol die Zeeland in de energietransitie wil vervullen. Uitvoering geven aan de opgaven vanuit de Transitievisie Warmte, Regionale Energie Strategie Zeeland (RES Zeeland) en het beleidsplan Duurzaamheid Sluis. Informatieverstrekking richting inwoners en bedrijven. Voor inwoners met name waar het gaat om de particuliere verduurzaming van woningen. Eigenaar-bewoners met lage energielabels worden geholpen met energiebesparing, verduurzaming en isolatiemaatregelen. Hiertoe geven we uitvoering aan de specifieke uitkering (SPUK-regeling) Lokale aanpak isolatie in afstemming met de specifieke uitkering energiearmoede van het programma sociaal domein. Uitvoering geven aan de SVN-regeling ‘Duurzaam en Langer Thuis’.
BEGROTING 2025
PAGINA 8 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
2. Klimaatadaptatie 2. A. Een veilige en leefbare fysieke leefomgeving We houden bij de herinrichting van de openbare vormt de fundering voor maatschappelijke opgaven ruimte rekening met klimaatadaptatie. en activiteiten. Uitvoering geven aan de Regionale en Lokale Klimaatadaptatiestrategie. We organiseren publieksacties om inwoners te stimuleren bij te dragen aan klimaatadaptatie op eigen terrein. 3.
Circulaire Economie
3.A. Een transitie naar een circulaire economie waarin grondstoffen optimaal worden ingezet en hergebruikt.
We koppelen en geven uitvoering aan het Zeeuws brede beleid Circulaire Economie: - We ondersteunen afvalvoorkomende initiatieven van inwoners; - We zetten een afvalcoach in via de ZRD - We nemen circulaire vereisten op in MVOIprojecten (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen); - We nemen deel aan het Zeeuwse koplopersnetwerk (K&I netwerk); - We zetten stappen en doen ervaring op met toepassen van circulariteit in de openbare ruimte en gebouwen.
4. Communicatie en Participatie 4.A. Betrokken medewerkers, inwoners, bedrijven We geven uitvoering aan de paragraaf en belanghebbenden bij het duurzaamheidsbeleid. communicatie en participatie van het beleidsplan Duurzaamheid. We borgen participatie in de werkprocessen, zodat bij elke actie vooraf is overwogen hoe participatie toe te passen. We geven uitvoering aan duurzaamheidseducatie aan kinderen en jongeren. Dat doen we door digitale nieuwsbrieven uit te brengen en de website actueel te houden. Regelmatig informatiebijeenkomsten, workshops of gastlessen met specifieke stakeholders op het gebied van energie, klimaat en circulariteit te organiseren. We geven daarbij een podium aan ambassadeurs en goede initiatieven vanuit bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Zo delen we kennis en kunde breed. BEGROTING 2025
PAGINA 9 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2023 5.003 4.559 444 484 335 593
2024 6.573 5.219 1.354 279 1.633
2025 6.476 5.783 692 4 689
2026 6.607 5.882 725 4 721
2027 6.749 5.994 756 1 754
2028 6.882 6.091 791 791
Baten 4.914 869 5.783
Saldo 167 -940 1.466 692
Specificatie taakvelden 2025 (bedragen x € 1.000) 1-2.1 1-7.3 1-7.4 Totaal
Taakveld Verkeer en vervoer Afval Milieubeheer
BEGROTING 2025
Lasten 167 3.974 2.335 6.476
PAGINA 10 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt Inleiding, de opgave We willen onze economische structuur verbreden. Daarnaast worden kansen gezien voor de food industrie. Wij vinden het belangrijk dat gemeente Sluis een aantrekkelijk ondernemersklimaat heeft. Wat betreft de arbeidsmarkt richten we ons op het behouden, en meer nog op het realiseren van een toename, van het arbeidspotentieel. We willen onze jongeren behouden voor de regio. Dat betekent ook dat we het voor hoger opgeleide jongeren aantrekkelijk(er) willen maken om terug te keren. Een belangrijke (rand-)voorwaarde hierbij is de beschikbaarheid van voldoende, betaalbare woningen. De gemeente Sluis heeft op het gebied van de arbeidsmarkt een faciliterende rol. We zoeken hierbij dan ook nadrukkelijk de samenwerking in de regio, met andere overheden (waar het gaat om het wegnemen van wettelijke belemmeringen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt) en het bedrijfsleven. Wij komen in 2025 met een beleidsplan Economie in de vorm van een economische agenda. Deze vertalen we in een uitvoeringsprogramma met speerpunten. Speerpunten 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 3.
Mobiele en digitale bereikbaarheid Wat willen we bereiken: 1. Economische ontwikkeling 1.A. Ten aanzien van het toerisme streven we naar een optimaal evenwicht tussen leefbaarheid, aantrekkelijke bestemming, economische ontwikkeling, natuur en een open landschap.
Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: We zetten in op de ontwikkeling van Waardevol Toerisme. Dit betekent aandacht voor kwaliteit, productinhoud en spreiding van toerisme in tijd (seizoen verlenging) en ruimte (koppeling kustachterland). We zetten tevens in op (het monitoren van) draagvlak voor toerisme onder inwoners en streven een evenwichtige balans na in de lusten en lasten. We werken aan een eenduidige en herkenbare toeristische promotie (bestemmingsmanagement) van de streek met aandacht voor de profilering van het (vaak nog verborgen) achterland en de kernen en een gastvrij onthaal, conform de visie op toeristische streekpromotie en gastheerschap. Vanaf 2025 heeft de raad financiële middelen vastgesteld voor de verdere uitvoering van het strandbeleid. We ontwikkelen onze gemeente verder tot aantrekkelijke bestemming om gezond te recreëren. We rollen het Stimuleringsprogramma Gezondheidstoerisme verder uit en faciliteren en
BEGROTING 2025
PAGINA 11 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
stimuleren initiatieven die hierbij passen. Het programma is gericht op zowel toeristen als inwoners. 1.B. Geconcentreerde winkelgebieden die zich Voor de vier aangewezen kernwinkelgebieden geven bevinden in centrumgebieden met een divers we duidelijk aan waar het centrumgebied eindigt en en aantrekkelijk aanbod dat aansluit op de de aanloopstraten beginnen. De mogelijkheid om vraag. winkels in aanloopstraten te vestigen, wordt in de nieuwe omgevingsplannen (bestemmingsplanmatig) onmogelijk gemaakt c.q. juridisch “weg” gesaneerd. 1.C. Voldoende aanbod van grond op Aangetroffen asbestvervuiling heeft gezorgd voor bedrijventerreinen. We kijken daarbij vertraging in het project uitbreiding De Vlaschaard in voornamelijk naar de meest kansrijke locaties. Eede. De planning is om in 2025 te beschikken over een onherroepelijk bestemmingsplan waarna gelijk kan worden overgegaan tot bouwrijp maken. De uitgifte van kavels is mede afhankelijk van de problematiek inzake de netcongestie en de vraag of elektriciteit kan worden geleverd.
1.D. Een toekomstbestendige landbouwsector.
1.E. Aantrekkelijk ondernemersklimaat.
BEGROTING 2025
Met betrekking tot de particuliere bedrijventerreinen is bouwrijp maken en uitgifte kavels voorzien in 2025 voor de terreinen in Nieuwvliet en Smoutweg Sluis. De Nederlandse land- en tuinbouw is een belangrijke economische sector. Voedselzekerheid en innovatie van de land- en tuinbouw en visserij staan centraal. Boeren, vissers en tuinders krijgen de ruimte om te ondernemen en tegelijkertijd bij te dragen aan het halen van de verschillende doelen die de maatschappij van hen vraagt. Een efficiënte en innovatieve voedselproductie draagt bij aan voedselzekerheid en aan ruimte voor en behoud van biodiversiteit en natuur. In onze gemeente zal het landbouwbeleid een plek innemen in de economische agenda. We zetten in op innovatie en verduurzaming in deze sector waar mogelijk. Daarnaast blijven we ons inzetten voor het verder ontwikkelen van onze gemeente tot een gekende Foodregio. In 2025 geven we verder inhoud aan onze missie/slogan ‘Ondernemersloket, waar de ondernemer centraal staat’. Dit doen we door ondernemers actief te benaderen, te informeren en persoonlijk te bezoeken bij nieuwvestiging of bijzondere gelegenheden. We gaan door met de gesprekken met ondernemersverenigingen. Daarnaast wordt ingespeeld op actuele thema’s als cybercriminaliteit en netcongestie.
PAGINA 12 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
2. Arbeidsmarkt 2.A. Balans op de arbeidsmarkt met inzet op toename en behoud arbeidspotentieel.
Wij streven naar voldoende, betaalbare woningen als randvoorwaarde voor het aantrekken van voldoende (geschoold) personeel. Onze acties zijn dan ook voornamelijk daarop gericht. We streven naar het behoud van jongeren in de regio via het aanbieden van kleinschalige opleidingen (o.a. in de vorm van praktijkroutes). Ook werken we (o.a. via OnbegrensdZeeuwsVlaanderen) samen met het bedrijfsleven, het (beroeps)onderwijs en Rootzz om jongeren blijvend aan de streek te binden. We zetten in op een grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We kijken daarbij naar arbeidsmigranten, expats en seizoenarbeiders. We doen dit o.a. via een financiële ondersteuning van het Expat Center, de financiering van het grensinformatiepunt en sectorbureau grensarbeid en onze deelname aan de Experimenteerregio VlaamsNederlandse arbeidsmobiliteit.
3. Mobiele en digitale bereikbaarheid 3.A. Glasvezel is beschikbaar voor inwoners en We houden toezicht op de uitrol van glasvezel in de bedrijven zowel in de kernen als in het gemeente op basis van de gesloten buitengebied. overeenkomsten/convenanten met Delta, KPN en GlasDraad en coördineren de uitrol, zodat de graafoverlast beperkt blijft.
3.B. Een dekkend mobiel netwerk in de gemeente Sluis met voldoende snelheid en capaciteit.
We sluiten op initiatief van de marktpartijen nieuwe overeenkomsten/convenanten voor de uitrol van glasvezel. We onderhouden contacten met de diverse providers en vereniging Monet over het plaatsingsplan en behandelen aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de plaatsing van nieuwe masten. Het antennebeleidsplan (2024) is hierbij ons uitgangspunt.
BEGROTING 2025
PAGINA 13 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2023 5.211 2.029 3.182 137 585 2.734
2024 7.251 1.523 5.728 1.646 995 6.379
2025 7.213 1.573 5.641 150 5.490
2026 7.098 1.389 5.709 143 5.566
2027 6.331 1.271 5.060 103 4.957
2028 6.485 1.221 5.264 103 5.160
Lasten 606 245 1.115 321
Baten 606 29 56 300
Saldo 216 1.059 21
385
2
383
1.446 523 2.572 7.213
32 4 544 1.573
1.414 519 2.028 5.641
Specificatie taakvelden 2025 (bedragen x € 1.000) 2-3.2 2-3.3 2-3.4 2-4.3 2-5.3 2-5.4 2-5.5 2-5.7 Totaal
Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Openbaar groen en (openlucht)recreatie
BEGROTING 2025
PAGINA 14 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma 3: Wonen en Voorzieningen Inleiding, de opgave Vraagstukken rondom nieuwbouw, de verbetering van de bestaande woningvoorraad en (het behoud van) voorzieningen bekijken we in onderlinge samenhang. In 2023 is daarvoor het Beleidsplan Wonen vastgesteld. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente, de aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt te verhogen en de leefbaarheid in onze gemeente verder te verbeteren, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende woningen. Deze woningen dienen daarbij wel te voldoen aan de eisen van deze tijd: verduurzaamd en passend bij de veranderende bevolkingssamenstelling en bij de woonwensen van onze inwoners. We streven daarbij tevens naar een prettige, groene en veilige woonomgeving, die klimaatbestendig is en voldoende voorzieningen biedt. Voor het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen, is het noodzakelijk dat er voldoende gebruikers zijn, om de kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Voor maatschappelijke voorzieningen geldt verder dat deze bij voorkeur ondersteund worden door het vrijwillige kader uit de verschillende dorpsgemeenschappen. Ook de bereikbaarheid van deze voorzieningen is een aandachtspunt, mede vanwege de concentratie van voorzieningen, de vergrijzing van onze bevolking en een gewijzigd openbaar vervoersysteem. Speerpunten 1.
Nieuwbouw voor permanente bewoning 2. Transformatie van de bestaande woningvoorraad 3. Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente 4. Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Wonen 1.A. Evenwichtige groei van de bevolking o.a. Op 1 januari 2024 is het nieuwe woonbeleid in door nieuwbouw van woningen voor permanente werking getreden. Om het meerjaren bewoning die kwalitatief en kwantitatief aansluit uitvoeringsprogramma (4 tot 10 jaar) stap voor op de behoefte, met aandacht voor flexibel en stap uit te voeren, zijn de momenten van aanpasbaar bouwen, gericht op kansrijke groepen woningbouwaanvragen verdeeld over twee en passend bij de behoefte van de arbeidsmarkt. momenten per jaar. Op die manier worden woningen gefaseerd over tien jaar toegevoegd. Daarvoor sturen we proactief op volkshuisvestelijke en ruimtelijke kaders. 1.B. Verbeteren van de kwaliteit en De aanvraag van het Volkshuisvestingsfonds is beschikbaarheid van de bestaande woningen. gehonoreerd. De insteek is om in vier kernen de verouderde particulieren woningvoorraad te transformeren. We richten ons hierbij op het kwalitatief verbeteren van deze woningvoorraad. Hieronder wordt verduurzamen, renoveren en het levensbestendig maken verstaan.
Er is een voorstel ingediend om te starten met een pilot samen met een externe partij. Met als doel om een werkwijze te ontwikkelen. Het is de bedoeling om begin 2025 hiermee te beginnen. Voor individuele woningeigenaren blijft de mogelijkheid bestaan om met de BEGROTING 2025
PAGINA 15 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
1.C. Beperken van de mogelijkheden om woningen die geschikt zijn voor permanente bewoningen als tweede woning te gebruiken en woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning mogen max. 28 nachten per jaar worden verhuurd.
Stimuleringsregeling Duurzaam en Langer Thuis duurzaamheidsmaatregelen te treffen en/of levensloopmaatregelen. Daarnaast komen woningen met slechte energie labels in aanmerking voor de SPUK-regeling Lokale aanpak isolatie. Op 22 juni 2023 zijn het Beleidsplan Wonen 20232032 en de Huisvestingsverordening 2024 vastgesteld.
De Huisvestingsverordening regelt het gebruik van woningen in de woonkernen als tweede woning. Toeristische verhuur in de woonkernen is Voorkomen dat nieuw te bouwen woningen die toegestaan tot maximaal 28 nachten, mits de geschikt zijn voor permanente bewoning worden eigenaar/verhuurder een registratienummer heeft en de meldingsplicht naleeft. ingezet als tweede woning of om kortdurend toeristisch te verhuren. Op 12 december 2023 zijn de beleidsregels voor het verlenen en intrekken van vergunningen voor het gebruik van een woning als tweede woning in de gemeente Sluis door het college vastgesteld. In dit document wordt beschreven hoe het college de in de Huisvestingsverordening Gemeente Sluis opgenomen bevoegdheid tot het verlenen, intrekken en weigeren van vergunningen voor het gebruik van een woning als tweede woning uitvoert. Op 6 mei 2024 is de “Beleidsnota Toezicht en Handhaving Huisvestingsverordening Gemeente Sluis 2024”vastgesteld. Dit kader beantwoordt de vraag hoe wij omgaan met toezicht en handhaving van de Huisvestingverordening. 2. Voorzieningen 2.A. We streven naar samenhang van wonen en voorzieningen in de vijf dragende kernen. Essentiële voorzieningen, alsmede de kwaliteit hiervan, behouden door het aangaan van samenwerkingsverbanden dan wel anders te organiseren.
In 2025 vindt de uitvoering plaats van de Visie op wonen, zorg, welzijn en voorzieningen (besluitvorming voorzien in december 2024). Deze visie is een aanvulling op het beleidsplan Wonen en borduurt voort op de beleidslijnen van Toekomstige Zorg (West) Zeeuws-Vlaanderen, Krachtig Verbonden en Vitaal West ZeeuwsVlaanderen. Ook via de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, Regiodeals en Elke regio telt werken we aan het behoud van essentiële voorzieningen.
BEGROTING 2025
PAGINA 16 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
3. Mobiliteit 3.A. Integraal beleid op het gebied van mobiliteit. De projectagenda met kaders, zoals opgenomen zal worden in het aanstaande gemeentelijk mobiliteitsplan, zullen verder worden uitgewerkt. Er zal een koppeling plaatsvinden met de regionale mobiliteitsstrategie. Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2023 25.389 14.526 10.863 7.220 1.021 17.062
2024 33.522 12.075 21.447 3.107 927 23.627
2025 30.871 12.440 18.431 481 463 18.449
2026 29.755 12.379 17.376 447 435 17.388
2027 29.494 12.631 16.863 420 333 16.950
2028 30.818 12.822 17.996 113 159 17.950
Baten 68 3.992 145 73 422 116 794 5.717 371 147 597 12.440
Saldo 46 475 -3.927 383 7.541 770 394 374 2.792 3.940 2.357 -2.069 539 3.000 7 1.812 18.431
Specificatie taakvelden 2025 (bedragen x € 1.000) 3-0.2 3-0.3 3-0.63 3-1.2 3-2.1 3-2.2 3-2.4 3-4.2 3-5.2 3-5.7 3-6.1 3-7.2 3-7.5 3-8.1 3-8.2 3-8.3 Totaal
Taakveld Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Parkeren Economische havens en waterwegen Onderwijshuisvesting Sportaccommodaties Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Riolering Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen
BEGROTING 2025
Lasten 46 543 65 383 7.686 770 394 446 3.214 4.056 3.150 3.647 909 3.147 7 2.409 30.871
PAGINA 17 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma 4: Sociaal Domein Inleiding, de opgave Sinds de decentralisaties van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare inwoners. De kern van het sociaal domein is de uitvoering van drie wetten: de Participatiewet, de Wet jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De uitvoering van deze wetten is echter nauw verbonden met de uitvoering van de Wet passend onderwijs, de Wet inburgering, de Wet schuldhulpverlening, de Wet publieke gezondheid, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de aanpak Personen met verward gedrag. Al deze wetten zijn instrumenten om de ondersteuning van kwetsbare inwoners gestalte te geven. Als we spreken over het sociaal domein, dan bedoelen we dan ook het samenspel tussen alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Het gaat voor de individuele inwoner met zijn noden en behoeften om het samenspel van de gemeenschap en het zorgaanbod van professionals. Vandaar dat we ook inzetten op burgerparticipatie. We dragen bij aan het versterken van (dorps-) gemeenschappen.
(Door sociale contacten, mantelzorg, burenbetrokkenheid en andere vormen van steun uit de gemeenschap heeft dat effect op de mate waarop mensen een beroep zullen doen op onze zorgsystemen.) We streven bij de dienstverlening aan onze inwoners naar een ondersteunings- en hulpaanbod dat past bij wat mensen nodig hebben en dat effectief, dichtbij en betaalbaar is. Laagdrempelig en zonder wachtlijsten. Inwoners vragen daarbij om een integrale benadering van hun vraag en het zorg- en ondersteuningsaanbod. Niet alleen geredeneerd vanuit de wettelijke taak en het aanbod van de gemeente, maar vanuit de belevingswereld van inwoners. Inwoners hebben immers ook te maken met het aanbod vanuit zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en de GGD. We werken daarom intensief samen (o.a. het programma Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie). We kijken hierbij over de grenzen van de afzonderlijke wetten en financieringsstromen heen, maar met oog voor ieders rol, verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Van monodisciplinair naar multidisciplinair. De cliënt staat daarbij centraal. Het doel is dat het aanbod complementair is en de aanpak afgestemd. Naast het bieden van toegang tot zorg en ondersteuning gaan we ook (meer dan voorheen) inzetten op preventie en ombuigen van zorg. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.
Dit houdt in dat de gezondheid die mensen ervaren niet alleen wordt bepaald door de afwezigheid van ziekte, maar ook door de financiële, mentale en sociaal-maatschappelijke omstandigheden. Inzetten op preventie betekent ook dat de inzet en focus van de gemeente moet verschuiven van zorg naar welzijn (van individueel maatwerk naar collectieve indicatievrije activiteiten). De toenemende zorgkloof – de vraag naar zorg neemt toe (o.a. door vergrijzing), terwijl het aanbod van zorg afneemt (met name door een tekort aan personeel) – vraagt verder dat we, naast preventie, ook gebruik moeten maken van onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen en zo de reisbewegingen van ouderen en professionals te beperken en (sociale) ontmoetingen te stimuleren. En daarmee te werken aan gemeenschapsontwikkeling.
BEGROTING 2025
PAGINA 18 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Speerpunten 1. Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn 2. Integrale toegang en dienstverlening 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 4. Betere grip en sturing op uitgaven Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Preventie en ombuigen van zorg 1.A. De inzet en focus van de gemeente De inrichting van onze uitvoeringsorganisatie en verschuift van zorg naar welzijn. ketenpartners krijgt steeds meer vorm. We starten met de Kerngezond methodiek. Door in te zetten op preventie voorkomen we een deel van de duurdere zorg. We kijken opnieuw naar de rol en verantwoordelijkheid van de gemeente. We kijken daarbij ook naar de inrichting van onze uitvoeringsorganisatie en naar mogelijke samenwerking in de keten en in de regio. In het tweede kwartaal van 2025 komen we met een geactualiseerde visie op de organisatie van zorg, ondersteuning en preventie aan inwoners in Sluis waaronder de uitvoering van het sociaal domein (Porthos). Bij het opstellen van die visie betrekken we ook de adviesraden en externe zorgpartners. 1.B. Een gezond, veilig en prettig leefklimaat. Er wordt uitvoering gegeven aan de Brede SPUKregeling in het kader van sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. 1.C. Alle jeugdigen binnen de gemeente Sluis We geven uitvoering aan de regiovisie jeugd.
De groeien veilig op, krijgen de kansen om hun hervormingsagenda jeugd is daarbij de leidraad. talenten te ontwikkelen en naar vermogen mee te doen. 1.D. Via (een vorm van) gratis kinderopvang We investeren in een verdere verhoging van de bijdragen aan verhoging van kwaliteit van het educatieve aanbod van de arbeidsmarktparticipatie, behoud van kinderopvang. Zowel lokaal als Zeeuws-Vlaams kinderen in het Nederlandse werken we een plan uit om de succesvolle aanpak onderwijssysteem, het voorkomen van van de startgroepen te verduurzamen (voorschoolse ontwikkelachterstanden bij jonge kinderen en opvang). De inclusieve gedachte wordt verder het bevorderen van kansengelijkheid. Het vormgegeven door het investeren in preventieve beoogde lange termijneffect is minder ondersteuning en interprofessionele samenwerking. schooluitval en lagere zorgkosten. 1.E. Het bestrijden van energiearmoede. We zetten in op bewustwording en energiebesparing, ook onder inwoners met een beperkt inkomen. Zo hebben we de regeling Energiebesparing verlengd tot eind 2025.
BEGROTING 2025
PAGINA 19 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
2. Integrale toegang en dienstverlening 2.A. De gemeente streeft naar een hulp- en De optimalisatie van de werkprocessen gaat ervoor ondersteuningsaanbod dat past bij wat de zorgen dat de basis op orde komt en dat wachtlijsten inwoners nodig hebben. geen regel maar uitzondering zijn. De basisdienstverlening is op orde. Aanvragen worden afgewerkt binnen de wettelijke termijn. De hulpvraag van de inwoner wordt integraal benaderd, vanuit ieders rol, verantwoordelijkheid en bevoegdheid, maar ook vanuit ieders expertise en mogelijkheden. Het aanbod is laagdrempelig, beschikbaar en Via een nieuwe aanbesteding zorgen we voor een betaalbaar. passend aanbod van Wmo voorzieningen voor onze inwoners. 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 3.A. Om de zorgkloof te overbruggen willen In 2025 vindt de uitvoering plaats van de Visie op we wonen, zorg en voorzieningen ook fysiek wonen, zorg, welzijn en voorzieningen dichter bij elkaar brengen. Dit moet leiden tot (besluitvorming voorzien in december 2024). minder reisbewegingen van (schaarse) In regionaal verband wordt gewerkt aan een professionals en (minder mobiele) ouderen. regionale uitvoeringsagenda voor En tot meer (sociale) ontmoetingen en ouderenhuisvesting en voor aandachtgroepen. Zowel de capaciteit en spreiding, als de sterkere informele netwerken.
kwaliteitseisen en het voorzieningenniveau voor zorgwijken (zoals vastgelegd in de woonzorgvisie) zijn hiervoor leidend. 4. Betere grip en sturing op uitgaven 4.A. Beter inzicht in oorzaken van De dashboards zijn ingericht en dienen als kostenstijgingen. sturingsinstrument. Daarnaast beschrijven we de processen opnieuw.
BEGROTING 2025
PAGINA 20 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2023 35.801 9.333 26.468 242 275 26.435
2024 37.563 6.897 30.666 424 31.090
2025 37.308 6.784 30.524 2 30.522
2026 37.644 6.692 30.952 2 30.950
2027 37.966 6.351 31.615 2 31.612
2028 38.579 6.351 32.227 2 32.225
Lasten 176 3.077 281
Baten 415 130
Saldo 176 2.662 151
451
25
426
818 1.173 2.528 7.003 4.046 1.272 1.437 4.603 7.659 128 1.085 1.572 37.308
23 109 23 5.324 30 245 8 240 211 6.784
795 1.064 2.505 1.679 4.016 1.026 1.429 4.363 7.659 128 1.085 1.361 30.524
Specificatie taakvelden 2025 (bedragen x € 1.000) 4-0.8 4-4.3 4-5.1 4-5.3 4-5.6 4-6.1 4-6.2 4-6.3 4-6.4 4-6.5 4-6.6 4-6.71 4-6.72 4-6.81 4-6.82 4-7.1 Totaal
Taakveld Overige baten en lasten Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
BEGROTING 2025
PAGINA 21 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma 5: Bestuur en veiligheid Inleiding, de opgave De gemeente is voor velen de eerste overheid. We zijn letterlijk dichtbij, als het bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving betreft of tastbare producten zoals een paspoort. Daarnaast nemen we veel besluiten die inwoners en ondernemers aangaan. In de uitvoering van al onze dienstverlenende taken willen wij klantgericht en betrouwbaar zijn. Wij staan voor een veilige leefomgeving. Als gemeente vervullen we de regierol om, samen met onze veiligheidspartners en de burgers, te komen tot integraal beleid (en uitvoering daarvan) om dit doel te realiseren. We zoeken actief samenwerking op met partners die ons kunnen helpen bij het bereiken van onze ambities. De Zeeuwse norm weerbare overheid is hiervan een voorbeeld. Speerpunten 1. Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers 2. Een weerbare en integere overheid (bestuurlijk en ambtelijk) 3. Goede bereikbaarheid van de gemeente, zowel fysiek als digitaal 4. De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept 5. Informeren en betrekken van inwoners, ondernemers en bezoekers. Een sterke (bestuurlijke) samenwerking in de regio 6. Burgerparticipatie Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Veiligheid 1.A.
Een veilige leefomgeving, We geven uitvoering aan het Integraal waarbij we nauw samenwerken met onze burgers Veiligheidsbeleid 2023-2026. Speerpunten hierin en veiligheidspartners (politie, justitie, brandweer, zijn: zorgpartners en andere hulpverleningsdiensten). a. Digitale en ondermijnende criminaliteit; b. Zorg, jeugd en veiligheid; c. Veiligere leefomgeving/fysieke veiligheid. Er wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld. Zoals toegelicht in de raadsbijeenkomst op 3 oktober 2024, richten we ons in 2025 op veiligheid in het buitengebied. We zetten daarbij in op een integrale aanpak samen met de partners die reeds in het buitengebied aanwezig zijn. Daarbij zoeken we afstemming met het handhavingsuitvoerings-programma (HUP). We stimuleren de meldingsbereidheid door burgers, en de opvolging daarvan. Bij het taakveld jeugd, zorg en veiligheid ligt de focus op procesregie. We werken aan een integrale aanpak waarbij zorg voorop staat om de veiligheid te borgen. Preventie is daar een belangrijke pijler. We willen sneller kunnen inspelen op nieuwe
BEGROTING 2025
PAGINA 22 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
fenomenen en signalen van criminaliteit. Dit onder andere door snelle voorlichting en preventieacties. Op het gebied van brandweerzorg onderzoeken we, samen met de veiligheidsregio, op welke manier we een toekomstbestendige brandweerzorg kunnen leveren in onze gemeente. Ook de huisvesting zal hierbij onder de loep genomen worden. 1.B. Een weerbare en integere overheid.
We geven uitvoering aan de Zeeuwse norm weerbare overheid. In deze norm liggen de basisafspraken vast van de vijftien Zeeuwse overheden op het gebied van betrouwbaarheid, integriteit en weerbaarheid. De norm omvat negen uitvoeringsprogramma’s, zoals Integriteit, Veilige Publieke Taak, Bibob, Signaleren en handhaven. Sluis is mede trekker van thema 1 Bewustwording bij bestuur en medewerkers en van thema 9 Informatiebeveiliging. Thema 1 richt zich het komende jaar op de lancering van een Zeeuwsbrede bewustwordingscampagne. Thema 9 richt zich op het uitvoeren van een Zeeuwsbreed cyberproject en ontwikkeling van beleid op het gebied van AI (kunstmatige intelligentie).
2. Dienstverlening 2.A. Goede bereikbaarheid, zowel fysiek als digitaal, in alle dienstverlenende processen. 2.B. De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept.
In 2024 startten we de voorbereiding van de aanbesteding voor de aanschaf van een klantcontactsysteem (inclusief kennisbank). De implementatie en uitrol van dit systeem zal in 2025 en 2026 plaatsvinden. Een kennisbank helpt ons om inkomende klantvragen op een uniforme wijze vlot te beantwoorden. Met een klantcontactsysteem kunnen we onze contactmomenten met klanten beter beheren en verder professionaliseren. In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van onze telefonische dienstverlening. Hieruit is een verbeterplan opgesteld dat in 2025 uitgerold wordt in de organisatie. We gaan van goed naar beter. We onderzoeken op welke onderdelen we het meten van onze klanttevredenheid verder kunnen uitbreiden.
BEGROTING 2025
PAGINA 23 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
In 2025 breiden we het aantal e-diensten op onze website verder uit. De paspoortpiek (2024-2029) zorgt ook in 2025 voor grote drukte aan onze balies. Zowel voor eigen inwoners als voor Nederlanders die in het buitenland woonachtig zijn. Samen met onze buurgemeenten Terneuzen en Hulst hebben we in 2024 een Zeeuws-Vlaamse Visie op Dienstverlening ontworpen en vastgesteld. In 2025 geven we invulling aan deze visie door het vaststellen en implementeren van gemeente specifieke servicenormen. Hierdoor wordt voor inwoners, bedrijven en bezoekers van onze gemeente duidelijker wat ze van onze dienstverlening kunnen verwachten. 3. Communicatie 3.A. Informatie en nieuws delen via digitale Het aantal communicatiekanalen neemt steeds communicatiekanalen die passen bij de doelgroep meer toe. Eerder evalueerden we welke kanalen en de inhoud van de boodschap. effectief zijn voor onze communicatie en welke we willen behouden. In 2025 ontwikkelen we een vernieuwd beleid waarin we vastleggen welke communicatiekanalen we wanneer en voor welke doelgroep inzetten. Met daarbij aandacht voor participatie. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan de website, SamenSluis, digitale nieuwsbrieven en social media. 3.B.
Een website waar inwoners, ondernemers en In 2024 (Q4) evalueerden we de gemeentelijke bezoekers snel en makkelijk de informatie kunnen website en brachten we de wensen en behoeften vinden en regelen. van verschillende gebruikers in kaart. In 2025 ontwikkelen we een nieuwe website. Dit doen we op basis van de resultaten van het onderzoek en de uitgangspunten van onze communicatievisie en dienstverleningsconcept. 4. Bestuurlijke samenwerking 4.A. Het realiseren van de doelen op onze We zetten ook in 2025 in op actieve strategische agenda ten aanzien van wonen, samenwerking met partners, om onze voorzieningen en mobiliteit; economie en strategische doelen te bereiken. Naast andere arbeidsmarkt; en energie, klimaat en overheden zijn dit het bedrijfsleven, werkgeversduurzaamheid. en werknemersorganisaties, professionele instellingen en maatschappelijke organisaties. We streven daarbij naar krachtenbundeling op het vlak van kennis en kunde, efficiëntie, effectiviteit, kwaliteit en financiën. Dit gebeurt onder andere via de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, het rapport ‘Elke regio telt!’ en de kansenagenda die daaruit voortvloeit. We zijn tevens actief partner in onder andere BEGROTING 2025
PAGINA 24 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
OnbegrensdZeeuwsVlaanderen, Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen, het OZO, het GOS, Euregio Scheldemond, P10 en de stedenband Amsterdam-Heerlen-Eemsdelta. Via onze betrokkenheid in VNGklankbordgroepen blijven we dicht bij landelijke ontwikkelingen die voor onze ambities van belang zijn. We zoeken daarnaast de kansen op van de Regiodeals. 5. Burgerparticipatie 5.A. Belangenorganisaties, inwoners en andere betrokkenen hebben in ruime mate inspraak in onze beleidsvoornemens. De band met dorps- en stadsraden wordt aangehaald, zij zijn een belangrijke gesprekspartner.
Burgerparticipatie is een groot goed. Eerder heeft het burgerberaad ‘Hoe wordt Sluis duurzaam’ plaatsgevonden. Het resultaat, 48 beslispunten, worden meegenomen in het beleid. Een klein aantal zijn of worden onderbouwd afgewezen. Het communityplatform ‘Samen Sluis’ krijgt steeds meer vorm. Naast een tweetal professionele buurtverbinders zijn er een 5-tal vrijwilligers aan het werk. Door online contact te leggen zorgen we voor offline contact. We werken aan ontmoeting en verbinding. Het bestuurlijk en ambtelijk apparaat wil burgerinitiatieven omarmen. Een burgerinitiatief is een initiatief waarin de inwoner zelf werkt aan de versterking van de leefbaarheid in zijn of haar kern. De gemeente faciliteert om de inwoner zelf eigenaar te laten worden van leefbaarheidsinitiatieven in hun kern. Die facilitering kan bijvoorbeeld door de inzet van een beperkt aantal ambtelijke uren om mensen de weg te wijzen en te helpen hun ideeën tot uitvoering te brengen. Natuurlijk behoort een financiële bijdrage tot de mogelijkheden, maar dan alleen ter ondersteuning, nooit tot volledige financiering. De inwoner zelf is aan zet!
BEGROTING 2025
PAGINA 25 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2023 8.936 6.354 2.582 270 38 2.814
2024 10.983 4.202 6.781 655 7.436
2025 8.405 918 7.486 509 6.977
2026 8.470 947 7.523 509 7.013
2027 8.656 1.006 7.650 509 7.141
2028 8.745 1.007 7.738 264 7.474
Baten 870 7 1 41 918
Saldo 1.386 734 249 3.371 462 1.285 7.486
Specificatie taakvelden 2025 (bedragen x € 1.000) 5-0.1 5-0.2 5-0.4 5-1.1 5-1.2 5-6.1 Totaal
Taakveld Bestuur Burgerzaken Overhead Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Samenkracht en burgerparticipatie
BEGROTING 2025
Lasten 1.386 1.604 249 3.378 463 1.325 8.405
PAGINA 26 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien De gemeentelijke uitgaven worden gedekt uit verschillende inkomstenbronnen. Deze zijn te splitsen in specifieke en algemene inkomstenbronnen. De specifieke zijn direct te relateren aan de uitgaven van de programma's en zijn dan ook hierbinnen verantwoord. De inkomstenbronnen en uitgaven die niet direct te relateren zijn aan de programma's (algemene uitkering, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, deelnemingen enzovoorts) zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Een onderdeel van het programmaplan bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000) Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamd resultaat
2023 12.017 75.520 -63.503 4.822 4.683 -63.364
2024 16.669 91.332 -74.663 9.782 20.606 -85.487
2025 17.313 78.609 -61.296 195 3.263 -64.364
2026 16.012 76.418 -60.406 195 1.883 -62.094
2027 16.049 78.422 -62.373 790 792 -62.375
2028 16.243 80.357 -64.114 551 1.132 -64.695
Lasten 14.442 360 862
Baten 22 2.088 5.226 2.648 625
Saldo 14.420 -1.727 -5.226 -2.648 237
-
54.256
-54.256
1.598 50 17.313
13.744 78.609
1.598 50 -13.744 -61.296
Specificatie taakvelden 2025 (bedragen x € 1.000) 6-0.4 6-0.5 6-0.61 6-0.62 6-0.64 6-0.7 6-0.8 6-0.8+ 6-0.9 6-3.4 Totaal
Taakveld Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Onvoorzien Vennootschapsbelasting (VpB) Economische promotie
Overhead Een verplicht onderdeel van de begroting is het overzicht Overhead. Hierbij wordt de volgende definitie van overhead gehanteerd (conform Vensters voor Bedrijfsvoering): Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead horen alle functies die dit doel dienen. De overheadfuncties staan derhalve niet rechtstreeks ten dienste van de (externe) klant. Het overzicht Overhead voor 2025 ziet er als volgt uit:
BEGROTING 2025
PAGINA 27 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Omschrijving (bedragen * € 1.000) Bedrijfsvoering Representatie Archiefbewaarplaatsen Overhead ICT DIV/archief Facilitaire Zaken Financiën Staf Huisvesting Oostburg P en O Secretaresses Team budgetten Communicatie/promotie Juridische advisering Bezwaarschriften Klachtencommissie Informatiebeveiliging Totaal
BEGROTING 2025
Lasten 84 38 62 1.945 2.315 227 581 929 1.138 1.938 2.483 541 665 743 276 216 11 250 14.442
Baten
22
22
Saldo -84 -38 -62 -1.945 -2.315 -227 -581 -929 -1.138 -1.916 -2.483 -541 -665 -743 -276 -216 -11 -250 -14.420
PAGINA 28 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Financiële positie In het hoofdstuk financiële positie wordt ingegaan op de diverse onderdelen die van invloed zijn op en inzicht geven in de financiële positie van de gemeente Sluis.
Uitgangspunten Het uitgangspunt van deze begroting is de Kadernota 2025 en de brief Meicirculaire 2024, waarop als gevolg van een aantal ontwikkelingen aanpassingen zijn aangebracht. Onder de paragraaf Begrotingssaldo/Meerjarenperspectief 2025-2028 gaan we hierop verder in. De uitgangspunten zijn vastgesteld in de Kadernota 2025. Deze zijn van toepassing op deze begroting. Daarnaast is de meicirculaire 2024 verwerkt in de begroting conform de regels die zijn afgesproken met de gemeenteraad. De verwachting blijft dat deze uitgangspunten de komende jaren zullen fluctueren door de huidige geopolitieke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Daarom zal hiervoor elk jaar aandacht zijn in de kadernota. De uitgangspunten zoals deze zijn vastgesteld in de kadernota: Omschrijving
2025
2026
2027
2028
Inwoners
23.150
23.150
23.150
23.150
Woonruimten (incl. recreatiewoningen)
18.600
18.685
18.770
18.855
Salarissen/sociale lasten
4,4%
3,4%
4,3%
3,9%
Gemeentelijke heffingen*/indexeringen
2,3%
2,6%
2,6%
2,5%
Rente-% voor (nieuwe) investeringen
4%
4%
4%
4%
Algemene uitkering De meicirculaire 2024 Gemeentefonds vormt de basis voor de begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 *Voor verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
BEGROTING 2025
PAGINA 29 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Begrotingssaldo/meerjarenperspectief 2025-2028 De voorliggende begroting, die een doorwerking betreft van de uitgangspunten van de vastgestelde kadernota 2025 en de brief over de meicirculaire 2024, resulteert in het volgende meerjarenperspectief: bedragen x € 1.000 Saldo Kadernota 2025 / Meicirculaire 2024 Realistisch begroten MFC IJzendijke en Vitaal Oostburg Inzet dividend ZEH tbv Vitaal Oostburg Rentevoordeel Beleidsplan Wonen Wegen Overige Saldo begroting 2025-2028
2025 667 873
554 -140 58 225 2.237
2026 -1.611 1.279
637 -100 82 169 456
2027 -1.337 1.279
2028 -614 410
756 -100 102 261 961
340 790 -100 112 156 1.094
Realistisch begroten MFC IJzendijke en Vitaal Oostburg In de kadernota 2023 / Begroting 2023 zijn er bedragen opgenomen voor de realisatie van de grote projecten Vitaal Oostburg en MFC IJzendijke ter dekking van de kapitaallasten. Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat het gemeentehuis Oostburg niet eerder dan in 2028 in gebruik zal worden genomen, en het MFC IJzendijke vanaf 2029. Omdat de afschrijvingslasten pas worden verantwoord bij het in gebruik nemen van een investering, kunnen de budgetten (obv realistisch begroten) worden bijgesteld. 2025 2026 2027 2028 - MFC IJzendijke 205 410 410 410 - Vitaal Oostburg (gemeentehuis) 668 869 869 Inzet dividend ZEH voor Vitaal Oostburg Naast de hierboven genoemde bijstellingen wordt het vrij besteedbare deel van het dividend ZEH dat in 2024 is ontvangen (ca. € 8.500.000) ingezet ter dekking van de kapitaallasten van Vitaal Oostburg (gemeentehuis). Hierdoor ontstaat er een structureel voordeel van € 340.000 vanaf 2028. Rentevoordeel Bij de kadernota zijn we uitgegaan van een rente van 4%. Inmiddels zijn de rentetarieven aan het dalen, waarmee het hanteren van een lager percentage, 3%, beter aansluit bij de geldmarkt. Daarnaast is onze liquiditeitspositie in 2024 zeer royaal te noemen. Dit uit zich onder andere in het bedrag dat is uitgezet via het schatkistbankieren (zie ook geprognosticeerde balans).
Hierdoor is inmiddels duidelijk dat er in 2024 geen nieuwe geldlening wordt aangetrokken en is tevens de verwachting dat dit ook in 2025 niet nodig zal zijn. Tezamen met de lagere rente levert dit dus een voordeel op van € 554.000 (2025), oplopend tot € 790.000 in 2028. Beleidsplan Wonen Bij het beschikbaar stellen van de budgetten voor het Beleidsplan Wonen (raad juni 2023) is bij de dekking een deel van de CDOKE-middelen (specifieke uitkering voor duurzaamheid) ingezet. Naar nu blijkt, vallen de kosten van het Beleidsplan Wonen niet binnen de bestedingsdoelen van CDOKE. Daarmee vervalt een bedrag van € 140.000 in 2025 en daarna structureel € 100.000 als dekking.
BEGROTING 2025
PAGINA 30 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Wegen De leges die in rekening worden gebracht voor werken aan wegen (bijvoorbeeld voor het in de grond leggen van kabels) zijn structureel hoger dan was voorzien en daarnaast is de bijdrage aan het Waterschap voor het onderhoud van de wegen lager geïndexeerd dan vorig jaar. Tezamen levert dit in 2025 een voordeel op van € 58.000 in 2025, oplopend tot € 112.000 in 2028. Overige Met name in de detailuitwerking van de aangepaste indexeringen zijn er verschillen ontstaan. Saldo begroting 2025-2028 De begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 zijn vooralsnog sluitend.
BEGROTING 2025
PAGINA 31 VAN 121
GEMEENTE SLUIS
Overzicht van baten en lasten In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van de baten en lasten en het saldo per programma. Overeenkomstig het BBV worden hierin de bedragen voor algemene dekkingsmiddelen, de overhead, heffing Vennootschapsbelasting en onvoorzien, afzonderlijk vermeld. Een specificatie naar de bestuurlijke taakvelden is opgenomen onder de programma's. Een totaaloverzicht van de taakvelden is opgenomen in bijlage 4. (bedragen x € 1.000)
Jaarrekening 2023
Baten en lasten per programma Lasten Baten 1 Duurzaamheid 5.003 4.559 2 Economie en Arbeidsmarkt 5.211 2.029 3 Wonen en Voorzieningen 25.389 14.526 4 Sociaal domein 35.801 9.333 5 Bestuur en veiligheid 8.936 6.354 6 Algemene dekkingsmiddelen 1.219 75.387 6-0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 61 6-0.4 Overhead 10.737 133 6-0.8+ Onvoorzien Totaal saldo baten en lasten 92.357 112.321 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma Mutaties reserve 13.174 6.937 Totaal na bestemming 105.531 119.258 Resultaat