Document · PDF

a. Uitvoeringsplan Afval en Grondstoffen

Raad 25 juni 2026, gemeente SluisBij agendapunt: Voorstel tot het beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor het Uitvoeringsplan afval en grondstoffen 2026-2029 en het wijzigen van de eerder vastgestelde frequentie voor de inzameling van GFT13.548 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Uitvoeringsplan afval en grondstoffen Behorend bij het Grondstoffenbeleid 2025 – 2029 Samen houden wij grondstoffen gescheiden

Opgesteld door

Datum

Shannon Verwilst Shelly Dassen Mark Donders Marco Fossen 1 mei 2026

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING 1.1 1.2 1.3 1.4

Achtergrond en doel Uitvoeringsplan Participatie Integrale uitvoering Leeswijzer

SAMENVATTING UITVOERINGSPLAN

VASTGESTELDE AMBITIES EN DOELSTELLINGEN

HUIDIGE SITUATIE 4.1 4.2

Afvalinzamelvoorzieningen Inzamelsystemen grof huishoudelijk afval

MAATREGELEN 5.1 5.2

5.3 5.4

5.5

5.6

5.7

Masterplan onder- en bovengrondse containers 5.1.1 Realisatie Masterplan op hoofdlijnen Service en voorzieningen gemeente breed 5.2.1 Laagfrequente inzameling fijn restafval 5.2.2 GFT+etensresten 5.2.3 Glas 5.2.4 PMD 5.2.5 Oud papier en karton 5.2.6 Luier- en incontinentiemateriaal 5.2.7 E-waste 5.2.8 Frituur en oliën 5.2.9 Bevordering scheiding afval en grondstoffen Service en voorzieningen buitengebied en laagbouw kernen 5.3.1 Dienstverlening Service en voorzieningen hoogbouw kernen 5.4.1 Ondergrondse containers voor restafval 5.4.2 GFT+etensresten 5.4.3 Oud papier en karton Service en voorzieningen kustgebied 5.5.1 Hoogbouw kustgebied 5.5.2 Recreatiewoningen 5.5.3 GFT+etensresten 5.5.4 Eerlijkheid en doelmatigheid afvalstoffenheffing Service en voorzieningen grof huishoudelijk afval en milieustraat 5.6.1 Toegangscontrole en stimuleren gebruik milieustraat 5.6.2 Grof huishoudelijk afval Communicatie en participatie

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

5.8

5.7.1 Participatie 5.7.2 Scholen, kinderen zijn de toekomst Handhaving 5.8.1 Handhavings- en nalevingsstrategie 5.8.2 Preventiestrategie; de afvalcoach

FINANCIËN EN PLANNING

6.1 6.2

Financiën Financiën service en voorzieningen 6.2.1 Planning 1: service en voorzieningen gemeente breed 6.2.2 Planning 2: service en voorzieningen hoogbouw kernen + kustgebied (Masterplan)

Bijlagen -

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

Kostenspecificatie Masterplan onder- en bovengrondse containers Leidraad plaatsing onder- en bovengrondse afvalinzameling Communicatieplan

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

INLEIDING

1.1

Achtergrond en doel van het Uitvoeringsplan Nederland heeft de ambitie om in 2050 geheel circulair te zijn: grondstoffen blijven in de kringloop waardoor de behoefte aan nieuwe grondstoffen minimaal is en er nauwelijks meer sprake is van afval. De gemeente Sluis spant zich maximaal in om deze ambitie te verwezenlijken door in te zetten op het verminderen van huishoudelijk restafval, materiaalhergebruik en het zoveel mogelijk terugwinnen van waardevolle grondstoffen. Om daar richting aan te geven heeft de gemeente Sluis het Grondstoffenbeleid 20252029 ontwikkeld en vastgesteld. Het Grondstoffenbeleid presenteert de bestuurlijke visie op het huishoudelijk afval- en grondstoffenbeheer, de ambitie en doelstellingen en de kaders voor de maatregelen waarmee de gestelde ambities en doelen bewerkstelligd gaan worden. Het vastgestelde Grondstoffenbeleid is strategisch en kaderstellend van aard. De algemene uitgangspunten staan beschreven in het Grondstoffenbeleid. Het voorliggende Uitvoeringsplan 2026 – 2029 sluit aan op het vastgestelde Grondstoffenbeleid en presenteert de maatregelen en activiteiten die in de komende periode hun beslag gaan krijgen. Het Uitvoeringsplan is opgesteld in samenwerking met de diverse betrokken functionarissen in de gemeentelijke organisatie op de domeinen waarop de plannen betrekking hebben. Dit Uitvoeringsplan omvat een integraal pakket van maatregelen.

Nadat het Uitvoeringsplan is vastgesteld start de realisatiefase en wordt hiertoe een (project)organisatie ingericht. Binnen deze (project)organisatie gaan de betrokken (beleids)ambtenaren van de gemeente Sluis, in nauwe samenwerking met de Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD) de praktische uitvoering van het uitvoeringsplan voorbereiden. Op een planmatige wijze zullen de verschillende onderdelen worden opgepakt en gerealiseerd.

1.2

Participatie

In 2023 hield de gemeente een burgerberaad over duurzaamheid. Punten hieruit over huishoudelijk afval die ook in het Integraal Beleidsplan Duurzaamheid (IBD) staan, zijn overgenomen in het Grondstoffenbeleid 2025-2029. Het Grondstoffenbeleid heeft van 21 oktober t/m 2 december 2024 ook ter inzage gelegen. Bij de uitvoering van het Grondstoffenbeleid 2025–2029 houden we nadrukkelijk rekening met de belangen, wensen en zorgen van onze inwoners. Waar nodig en/of gewenst betrekken wij hen actief bij de voorbereiding, besluitvorming en realisatie van nieuwe maatregelen of voorzieningen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via inwonersavonden, digitale Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

peilingen, proefprojecten en het inzetten van de afvalcoach in de wijk. We geloven dat een gedragen en effectief grondstoffenbeleid alleen mogelijk is als inwoners zich gehoord en betrokken voelen. Door tijdig te informeren en mee te laten denken, vergroten we het draagvlak, verbeteren we de uitvoering én zorgen we samen voor een schone, circulaire toekomst.

1.3

Integrale uitvoering

1.4

Leeswijzer

In dit Uitvoeringsplan wordt uitgegaan van integrale uitvoering van alle gepresenteerde maatregelen. Uitvoering van dit integrale pakket van maatregelen wordt als voorwaarde gezien voor het behalen van de gestelde doelen uit het Grondstoffenbeleid, zoals een restafvalreductie van 206 kilogram per inwoner per jaar in 2023 naar 100 kilogram per inwoner per jaar in 2030 én een verhoging van het recyclingspercentage van 59,8% in 2022 naar 65% in 2035.

In hoofdstuk 2 staat een beknopte samenvatting van dit uitvoeringsplan, met een totaaloverzicht van alle geplande activiteiten en maatregelen. Hoofdstuk 3 beschrijft de ambities en doelstellingen uit het door de gemeenteraad vastgestelde Grondstoffenbeleid 2025–2029, dat als basis dient voor dit uitvoeringsplan. In hoofdstuk 4 wordt de huidige stand van zaken rondom de afvalinzameling in de gemeente Sluis uiteengezet. Daarna volgt in hoofdstuk 5 een inhoudelijke toelichting op de geplande activiteiten en maatregelen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen voorzieningen en service op gemeente breed niveau, in het buitengebied en de laagbouwkernen, in de hoogbouwkernen en bij grof huishoudelijk afval en milieustraten. Tot slot geeft hoofdstuk 6 inzicht in het financiële kader en de planning waarbinnen de activiteiten worden uitgevoerd.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

SAMENVATTING De gemeente Sluis heeft in het Grondstoffenbeleid 2025–2029 haar visie en ambities vastgelegd voor duurzaam afvalbeheer en circulair grondstoffengebruik. Nederland streeft naar een volledig circulaire economie in 2050. Om deze landelijke ambitie lokaal te realiseren, is een gerichte uitvoeringsaanpak noodzakelijk. Het voorliggende Uitvoeringsplan Afval en Grondstoffen 2026–2029 vormt de vertaling van dit beleid naar concrete maatregelen, uitvoeringsprojecten, verantwoordelijkheden en financiële kaders. Met de vaststelling van dit plan zet de gemeente Sluis de volgende stap richting een toekomstbestendig, duurzaam en efficiënt afval- en grondstoffenbeheer. Ambitie en doelstellingen De gemeente Sluis zet in op een forse verbetering van de afvalscheiding en vermindering van restafval: • Doel 2030: maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar (nu: 206 kg, 2023). • Doel 2035: minimaal 65% recyclingpercentage (nu: 59,8%). • Belangrijk uitgangspunt: betaalbare en toegankelijke dienstverlening voor alle

inwoners, met oog voor leefbaarheid, gemak en kostenbeheersing.

Kern van de aanpak Het plan kiest voor integrale uitvoering van een breed pakket aan maatregelen. Succes hangt af van samenhang tussen infrastructuur, dienstverlening, communicatie en participatie. Belangrijkste uitvoeringslijnen: 1. Masterplan onder- en bovengrondse containers: o herinrichting van de inzamelstructuur in alle wijken en kernen, te weten vervanging en uitbreiding onder- en bovengrondse containers voor restafval, GFT+etensresten, PMD, glas, papier en luier- en incontinentiemateriaal. 2. Communicatie en participatie: versterking van gedragsverandering via campagnes, afvalcoach en nauwe samenwerking met inwoners. 3. Financiële doelmatigheid: uitvoering zoveel als mogelijk binnen bestaande middelen en met beheerste impact op de afvalstoffenheffing. Belangrijkste maatregelen Masterplan onder- en bovengrondse containers • Realisatieperiode: 2026–2029 • Totale investeringskosten: € 4.020.240 excl. BTW • Doelen: verbetering inzamelstructuur, eenduidigheid, gebruiksvriendelijkheid en

(kosten)efficiëntie.

• Toepassing van toegangscontrolesystemen en vulgraadsensoren om efficiënt te

legen.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

Verbetering inzamelsystemen per afvalstroom • Restafval: lage inzamelfrequentie (1x per 4 weken), gechipte containers, focus op

reductie.

• GFT+etensresten: behoud huidige structuur. • PMD: gescheiden inzameling in gehele gemeente; intensieve voorlichting. • Papier & karton: behoud huidige inzameling; ondergrondse containers bij

hoogbouw.

• Glas: gefaseerde vervanging van verouderde containers (2026–2028). • Luier- en incontinentiemateriaal: omzetten van proef naar vaste voorziening;

totaal 9 inzamelpunten.

• E-waste: verkenning inzameling op afroep. • Frituurvet & oliën: geen inzamelpunten in de openbare ruimte (vervuilingsrisico).

Nieuwe initiatieven • Mobiele milieustraat: haalbaarheidsonderzoek (vanaf 2028). • Circulair ambachtscentrum: samenwerking met ZRD en regionale partners. • Herziening afvalstoffenheffing: onderzoek naar rechtvaardigheid

kostendekkendheid in kustgebied (vanaf 2026).

Communicatie en participatie Communicatie is een structureel onderdeel van de uitvoering: • • • •

Jaarlijks communicatiebudget: € 50.000. Structurele inzet afvalcoach (ZRD): € 13.816 per jaar. Focus op persoonlijke, beeldende en positieve communicatie via lokale kanalen. Participatie via inwonersavonden, burgerpeilingen, scholenprojecten en afvalcoach.

Handhaving en preventie Een integrale handhavingsstrategie ondersteunt naleving. De gemeente kiest voor een tweesporenbeleid: 1. Preventie en educatie – via afvalcoach, ZRD-app en afvalkalender. 2. Gerichte handhaving – aanpak misbruik, verkeerd aanbieden en vervuiling. Financiën Het uitvoeringsplan kent zowel structurele als incidentele lasten: • Investeringen Masterplan: € 4.020.240 (afschrijving 15 jaar; kapitaallast €

268.016 per jaar).

• Onderhoud en keuring containers: € 101.625 per jaar.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

• Communicatie en afvalcoach: € 63.816 per jaar.

Alle overige onderzoeken en verkenningen worden binnen de bestaande begroting uitgevoerd.

Planning in hoofdlijnen (2025–2029) Jaar 2025 2026

Belangrijkste acties Start projectorganisatie, communicatiecampagne, voorbereidingen Masterplan Uitrol vervanging bovengrondse glascontainers; onderzoek afvalstoffenheffing

2027

Gefaseerde realisatie ondergrondse containers; implementatie inzameling luier- en incontinentiemateriaal

2028 2029

Onderzoek mobiele milieustraat en E-waste inzameling Evaluatie, bijstelling beleid en voorbereiding volgende planperiode

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

VASTGESTELDE AMBITIES EN DOELSTELLINGEN Grondstoffenbeleid 2025 – 2029 vormt de basis van het Uitvoeringsplan Als uitgangspunt voor voorliggend Uitvoeringsplan geldt het door college en raad vastgestelde Grondstoffenbeleid 2025 – 2029. In dit hoofdstuk worden de ambities en doelstellingen van het Grondstoffenbeleid van de gemeente Sluis samengevat. Voor een uitgebreide toelichting op relevante ontwikkelingen, wet- en regelgeving, het huidige afvalbeheer in de gemeente Sluis, en de analyse van milieuprestaties en toekomstperspectieven, wordt verwezen naar het Grondstoffenbeleid 2025–2029. Ook de onderbouwing van de gekozen strategie en de beleidsmatige kaders zijn daarin opgenomen en vormen de basis voor dit uitvoeringsplan.

Ambities en doelstellingen 2025 – 2029

Dankzij de inzet van inwoners is de afvalscheiding in de gemeente Sluis de afgelopen jaren verbeterd, wat heeft bijgedragen aan een afname van de hoeveelheid huishoudelijk restafval. Toch bedroeg deze in 2023 nog altijd 206 kilogram per inwoner (inclusief fijn en grof restafval). Dit ligt aanzienlijk boven het landelijk gemiddelde. Ook in vergelijking met referentiegemeenten blijft Sluis achter, en is er nog een aanzienlijke afstand tot de ambities van het landelijke VANG-HHA-programma1. Een koerswijziging is noodzakelijk én realistisch. Voor veel grondstoffen die nu nog in het restafval terechtkomen, bestaan al geschikte inzamelvoorzieningen. Onder het motto “Wie ver wil komen, moet dichtbij beginnen” spelen de inwoners een sleutelrol: hun bereidheid om restafval te verminderen en grondstoffen beter te scheiden is cruciaal. De gemeente Sluis ondersteunt en stimuleert deze inzet actief met passend beleid en gerichte voorzieningen. Zij heeft met het vaststellen van het Grondstoffenbeleid 20252029 de volgende doelen gesteld: 1. Minder restafval. We streven naar een reductie van het huishoudelijk brandbaar restafval van maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2030. ▪ We zijn gevoelig voor de mogelijke gevolgen voor de inwoners.

We analyseren de kosten aandachtig en zoeken naar oplossingen die een evenwicht vinden tussen verantwoord afvalbeheer met gemak en betaalbaarheid voor de inwoners. 2. Minder restafval, meer recyclebare-zuivere-grondstoffen. We bevorderen de toename van gescheiden ingezamelde recyclebare grondstoffen. Ons doel is een recyclingpercentage van 65% in 2035. ▪ De ZRD controleert actief op onjuiste materialen en geeft begeleiding aan inwoners. Via duidelijke communicatie benadrukken we het belang van schone recyclingstromen. ▪ Afvalbeheer in de kustgebieden vormt een unieke uitdaging door de vakantiehuizen en seizoensgebonden bevolking. Om te voldoen aan de behoefte zorgen we voor een op maat gemaakte aanpak.

VANG staat voor “Van Afval Naar Grondstof”. Het is een programma van de Rijksoverheid (gestart rond 2014) dat als doel heeft om afval beter te scheiden en zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen, zodat er minder restafval overblijft en meer materia len opnieuw gebruikt kunnen worden.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

HUIDIGE SITUATIE Inzamelsystemen huishoudelijke afval en grondstoffen

4.1

Afvalinzamelvoorzieningen

De service voor de afvalinzameling bestaat onder meer uit voorzieningen als containers aan huis, ondergrondse en bovengrondse verzamelcontainers voor diverse afval- en grondstofstromen, grof huishoudelijk afval ophaalrondes en een brengvoorziening; de milieustraat. In onderstaand overzicht een compleet overzicht van de huidige voorzieningen.

Buitengebied en laagbouw kernen

Grijze container 240 ltr

1x per 4 weken

Hoogbouw kernen

85% bovengrondse verzamelcontainer

1x per week

Kustgebied/recreatiewoningen

Grijze container 240 ltr

1x per 4 weken

Buitengebied en laagbouw kernen

Groene container 240 ltr

1x per 2 weken

Hoogbouw kernen

beperkt

1x per 2 weken

Kustgebied/recreatiewoningen

Buitengebied en laagbouw kernen

Container 240 ltr

1x per 4 weken

Hoogbouw kernen

85% bovengrondse verzamelcontainer

1x per 4 weken

Kustgebied/recreatiewoningen

rolcontainers

wisselend

Alle inwoners

Milieustraat

6 dagen/week

Buitengebied en laagbouw kernen

doorzichtige plasticzak

1x per 2 weken

Hoogbouw kernen

beperkt aantal boven- en ondergrondse containers

wisselend

Kustgebied/recreatiewoningen

beperkt aantal boven- en ondergrondse containers

wisselend

Alle inwoners

Milieustraat

6 dagen/week

Glasbakken in openbare ruimte

doorlopend

Milieustraat

6 dagen/week

Luier- en incontinentiecontainers nabij kinderdagverblijven

7 dagen/week

Textielcontainers in de openbare ruimte

7 dagen/week

Milieustraat

6 dagen/week

Alle inwoners

Ophaalservice ZRD

op afroep

Alle inwoners Milieustraat

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

6 dagen/week

4.2

Inzamelsystemen grof huishoudelijk afval

Net als de meeste gemeenten in Nederland, heeft de gemeente Sluis een inzamelservice aan huis voor grof huishoudelijk (tuin)afval en een brengvoorziening. Op afspraak ophalen Inwoners kunnen hun grof huishoudelijk afval aan huis op afspraak, tegen betaling van € 30,- per afspraak, laten ophalen door de ZRD. Milieustraten Inwoners van de gemeente kunnen grof huishoudelijk (tuin)afval kosteloos inleveren bij de milieustraat aan de Transportweg 17 te Oostburg. Vanaf 1 november 2025 is een ZRDtoegangspas nodig om de milieustraat te kunnen betreden. Mensen kunnen hier zes dagen per week terecht, te weten: - Maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 12.30 uur en 13.00 tot 17.00 uur - Zaterdag van 9.00 tot 15.00 uur Op de milieustraat kunnen de volgende afvalstoffen worden afgegeven:

Accu’s, batterijen, afgewerkte olie, asbest, autobanden met of zonder velg, brandbaar afval, destructieafval, elektrische apparaten, frituurvet/plantaardige oliën, gasflessen, geïmpregneerd hout, grof tuinafval, gips, grof huishoudelijk afval, harde kunststoffen, hout, klein chemisch afval, kurken, matrassen, papier en karton, piepschuim, puin, schone grond, schroot en metalen, textiel, TL- spaar en LEDlampen, verpakkingsglas en vlakglas.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

MAATREGELEN Op basis van Grondstoffenbeleid 2025 – 2029 In dit hoofdstuk worden alle maatregelen uit het Uitvoeringsplan inhoudelijk toegelicht. De gemeente Sluis moet nog grote stappen maken in primair: de verbetering van de inzameling van het huishoudelijk afval en, secundair: meer grondstoffen (afval) gescheiden inzamelen. Dit is noodzakelijk om de hoeveelheid restafval terug te brengen naar de doelstelling van 100 kg/ inw/jaar en de kosten verbonden aan de afvalverwijdering beheersbaar te houden. Door het scheiden van grondstoffen zo toegankelijk en eenvoudig mogelijk te maken, en tegelijkertijd het aanbieden van restafval minder gemakkelijk te faciliteren, stimuleert de gemeente gewenst gedrag bij haar inwoners. Op deze manier wordt gericht gestuurd op afvalscheiding aan de bron en het verminderen van restafval, in lijn met de beleidsdoelstellingen van een circulaire economie. Elk deel van onze gemeente heeft zijn eigen uitdagingen als het gaat om afvalscheiding. Dat betekent dat er geen one-size-fits-all aanpak bestaat: wat in het ene gebied goed werkt, kan in een ander deel juist minder effectief zijn. Daarom kijken we nauwkeurig naar de specifieke omstandigheden en behoeften per gebied. In alle gevallen geldt: de basis moet op orde zijn. Inwoners moeten hun afval- en grondstoffen op een toegankelijke wijze kunnen aanbieden.

Dat betekent voldoende beschikbaarheid van de juiste inzamelmiddelen voor de diverse grondstoffen. In de beleidsperiode 2025-2029 realiseren wij de beschikbaarheid van de benodigde inzamelmiddelen. Om dit op een efficiënte en beheersbare wijze uit te voeren, zijn de vervangings- en uitbreidingsmaatregelen gebundeld in het ‘Masterplan onder- en bovengrondse containers’.

5.1

MASTERPLAN ONDER- EN BOVENGRONDSE CONTAINERS

Het Masterplan Onder- en Bovengrondse Containers vormt een integraal kader voor de inrichting en organisatie van de inzamelstructuur binnen de gehele gemeente. Het plan strekt zich uit over alle wijken en kernen en omvat de belangrijkste huishoudelijke afvalen grondstofstromen. Daarmee draagt het niet alleen bij aan een efficiëntere en duurzamere afvalinzameling, maar ook aan de realisatie van gemeentelijke doelstellingen op het gebied van circulariteit, leefbaarheid en toekomstbestendige infrastructuur. In dit kader wordt beoogd om de inzamelstructuur op een samenhangende wijze vorm te geven, waarbij zowel ondergrondse als bovengrondse voorzieningen worden ingezet. Dit gebeurt met oog voor functionaliteit, ruimtelijke inpassing en gebruiksvriendelijkheid voor inwoners. Het plan sluit daarbij aan bij landelijke en regionale beleidsdoelstellingen rondom afvalreductie, hergebruik en het verhogen van de scheidingspercentages.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

Voor vrijwel alle afval- en grondstofstromen uit huishoudens is vervanging en/of uitbreiding van inzamelmiddelen nodig. Dit sluit aan bij het in oktober 2019 vastgesteld scenario 2 uit het Grondstoffenbeleid 2019-2023 en wordt herhaald in Grondstoffenbeleid 2025-2029. Opgaven per afval- en grondstofstroom • Restafval: plaatsing van ondergrondse containers bij hoogbouw kernen, kustgebied en concentraties van recreatiewoningen. • GFT+etensresten: plaatsing bovengrondse cocons bij hoogbouw kernen, kustgebied en concentraties van recreatiewoningen. • PMD: vervanging van de huidige PMD-containers2. • Glas: 60% van de 40 glascontainers moet worden vervangen. • Oud papier en karton (OPK): plaatsing van ondergrondse containers bij hoogbouw kernen, kustgebied en concentraties van recreatiewoningen. • Luier- en incontinentiemateriaal: de proef met rolcontainers wordt omgezet in een definitieve voorziening. Specifiek voor het kustgebied • Voor restafval 3, PMD, OPK en glas worden ondergrondse verzamelcontainers 4 ingezet. In het Grondstoffenbeleid 2025-2029 is het belang van eerlijk inzamelen en verkeerde situaties oplossen aangekaart. Dat is in dit gebied van grote invloed. • Met uitzondering van de glascontainers krijgen alle ondergrondse containers toegangscontrole5. Gebruikers ontvangen hiervoor een registratiedruppel/-pasje.

• De containers voor restafval, PMD en OPK worden uitgerust met vulgraadsensoren. Hierdoor kan de ledigingsfrequentie in het laagseizoen en buiten vakantieperiodes worden afgestemd op de daadwerkelijke vulling. • Voor de inzameling van GFT+etensresten (keukenafval en fijn tuinafval) in de vakantieparken aan de kust (inclusief Cadzand-Bad) waar afvalstoffenheffing wordt geheven, zullen bovengrondse cocons6 worden geplaatst.

5.1.1 Realisatie masterplan op hoofdlijnen

Het realiseren van een masterplan voor onder- en bovengrondse containers vraagt om een gestructureerde en zorgvuldige aanpak; zie planning in paragraaf 6.2.2. Om te komen tot een optimaal en uitvoerbaar eindresultaat, worden de werkzaamheden gefaseerd uitgevoerd. Iedere fase heeft een eigen doel en levert de benodigde inzichten en documenten op die de basis vormen voor de volgende stap.

2 Het verpakkend bedrijfsleven, verenigt in Verpact, de VNG en de NVRD hebben recentelijk overeenstemming bereikt over een nieuwe

overeenkomst en inzamelvergoedingen. Eén van de uitkomsten is dat brengvoorzieningen met containers worden uit gefaseerd. Men zet volledig in op een haalsysteem middels doorzichtige zakken. Deelsystemen met containers zijn beperkt mogelijk, maar duidelijkheid over wat een deelsysteem is, is er nog niet ten tijde van dit schrijven. Wij zijn hierover in gesprek met Verpact. 3 Op dit moment staan er in de vakantieparken bij elk perceel een grijze minicontainer die nagenoeg allemaal permanent op verzamelplaatsen staan langs de openbare weg en worden ook gebruikt voor het ‘dumpen’ van (bedrijfs)afval dat van buiten het betreffende vakantiepark afkomstig is. 4 De locaties voor de ondergrondse verzamelcontainers zullen worden afgestemd in overleg met Verenigingen van Eigenaars, eigenaren en verhuurders. 5 Een aantal verhuurders van vakantiewoningen hebben hierin praktische bezwaren geuit. In gezamenlijkheid zal naar passende oplossingen worden toegewerkt. 6 Het scheiden van GFT+etensrestenl in recreatiegebieden is een grote uitdaging. Hetgeen gescheiden wordt ingezameld, is vaak vervuild (o.a. plasticzakken) en moet alsnog als restafval worden afgevoerd. Samen met gebruikers zal worden gekeken op welke wijze de inzameling optimaal kan plaatsvinden.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

Door deze gefaseerde aanpak ontstaat er een helder traject dat overzicht biedt aan alle betrokken partijen en zorgt voor een zorgvuldig afgestemd eindproduct, waarin zowel boven- als ondergrondse voorzieningen op een toekomstbestendige manier worden ingepast. MASTERPLAN onder- en bovengrondse containers voor de gescheiden inzameling afval- en grondstofstromen. - start : Q3 2025 - doorlooptijd : zie planning in hoofdstuk 6 - Totale kosten : € 4.020.240 (zie kostenspecificatie in bijlage 1)

5.2

SERVICE EN VOORZIENINGEN GEMEENTE BREED

Onze gemeente hebben we ingedeeld in drie afzonderlijke gebieden: het buitengebied en de laagbouwwijken (par. 5.3), de hoogbouw kernen (par. 5.4) en het kustgebied (par. 5.5). Deze indeling maakt het mogelijk om maatwerk te leveren en beter in te spelen op lokale behoeften en omstandigheden. Voordat we per gebied ingaan op de specifieke situatie, beschrijven we eerst de voorzieningen en services die voor de hele gemeente gelden (par. 5.2).

5.2.1 Laagfrequente inzameling fijn restafval

Om de hoeveelheid restafval terug te dringen, is het noodzakelijk dat inwoners hun afval goed kunnen scheiden. Sinds 1 januari 2021 hanteren wij een aangepaste inzamelstructuur voor fijn restafval. Concreet betekent dit dat het restafval in onze gemeente nog slechts één keer per vier weken wordt opgehaald. Tegelijkertijd hebben we alle huishoudens voorzien van nieuwe inzamelmiddelen: een container van 240 liter per woonhuisadres. Deze nieuwe containers zijn uitgerust met een chip, waarmee we het gebruik kunnen registreren. Alleen containers met een chip worden nog geleegd; de oude inzamelmiddelen zijn inmiddels buiten gebruik gesteld. Het doel van deze maatregel was om de hoeveelheid fijn restafval per huishouden te verminderen. Die doelstelling is bereikt. Vergeleken met de situatie vóór 2021 is het gemiddelde restafval per huishouden structureel afgenomen met ten minste 130 kilogram. We gaan door met het laagfrequent huis aan huis inzamelen van fijn restafval met één gechipte inzamelcontainer per woonhuisadres.

5.2.2 GFT+etensresten

De huidige inzamelmethode en -frequentie voldoet prima voor de meeste huishoudens. Inwoners met een perceel grootte van >750 m2 en mogelijk meer tuinafval hebben, kunnen kosteloos één extra container van 240 liter krijgen voor GFT+etensresten. Voor grotere hoeveelheden kunnen inwoners naar de milieustraat. Etensresten vormen nog steeds een groot deel van het restafval. Landelijk gaat het om zo’n 30% tot 40%. Ook in de gemeente Sluis is dit aandeel aanzienlijk. Daarin zijn we niet uniek. Inwoners zover krijgen dat ze geen etensresten meer bij het restafval deponeren, is in alle gemeenten een uitdaging. Al vele initiatieven zijn uitgeprobeerd, het ‘ei van Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

Columbus’ is nog niet gevonden. We blijven de landelijke ontwikkelingen nauwlettend volgen. Vooralsnog geen initiatieven dan het volgen van landelijke ontwikkelingen.

De gemeenteraad stelde op 6 februari 2025 tevens voor om GFT in lente en herfst elke week op te halen. Na opnieuw kijken naar de feiten doen we dit niet. De kosten zijn hoog, terwijl het weinig extra GFT oplevert. Geen extra ophaalrondes voor GFT in de lente en herfst.

Zuiverheid van de aangeleverde GFT+etensresten blijft een aandachtspunt om de verwerkingskosten beheersbaar te houden en de kwaliteit van het GFT-compost te kunnen blijven waarborgen. Dit doen we via meerdere kanalen, waaronder informatieve campagnes, duidelijke visuele instructies én persoonlijk contact met de inwoner via de afvalcoach. We blijven inzetten op een actieve communicatie richting inwoners. - start : continue 2026-2029 - kosten : in begroting - specificatie : zie Communicatieplan in bijlage 3

5.2.3 Glas

De technische en visuele staat van veel glascontainers is verouderd, roestig, beschadigd of niet meer passend in het straatbeeld. Enkele, eind 2024 afgekeurde containers, zijn ‘opgelapt’ om ingezet te kunnen blijven worden. Het hoognodige is gedaan maar esthetisch blijft het een erbarmelijk aanzien en was de veiligheid van inwoners en inzamelaar in het gedrang. Daarom dat er begin 2026 een zestal bovengrondse glascontainers zijn vervangen.

In 2026-2029 gaan we over tot plaatsing van nieuwe onder- en bovengrondse containers voor de gescheiden inzameling van glas. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

5.2.4 PMD

De kwaliteit van PMD is belangrijk. Verpact 7 zet middels de nieuw gemaakte afspraken met alle gemeenten per 1-1-2026 in op het stimuleren en inzamelen van zoveel mogelijk zuivere stromen. Hierdoor wordt ingezet op bronscheiding8 met een voorkeur voor doorzichtige zakken. Hieraan voldoet de gemeente Sluis al, met doorzichtige zakken van 60 liter. Daarnaast worden de brengvoorzieningen voor PMD die openbaar toegankelijk zijn niet meer vergoed, de kwaliteit van het PMD in deze systemen is erg slecht en sterk vervuild. Ondergrondse brengvoorzieningen met toegangscontrole voor een aangewezen groep / hoogbouw worden nog wel vergoed.

7 Verpact voert namens producenten en importeurs de verplichtingen uit die zij hebben op grond van de wetgeving rond verpakkingen

(bijvoorbeeld inzameling, recycling). 8 bronscheiding is het scheiden van afval bij de plek (huishouden) waar het ontstaat. PMD zamelen we dan ook huis aan huis in.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

De vrij toegankelijke bovengrondse PDM containers worden weggehaald. Voor de betreffende hoogbouw / verzamel locaties wordt overgegaan naar een zaksysteem of een ondergrondse container met toegangscontrole9.

Ondanks eerdere voorlichtingsinspanningen bestaat er onder inwoners nog altijd onduidelijkheid over wat wel en niet thuishoort in de PMD-zak. Deze onwetendheid leidt in de praktijk regelmatig tot vervuiling10 van de PMD-stroom, wat de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen negatief beïnvloedt en in sommige gevallen leidt tot afkeuring van hele zakken. Om dit structureel te verbeteren, blijft de gemeente inzetten op gerichte communicatie en gedragsbeïnvloeding. Dit doen we via meerdere kanalen, waaronder informatieve campagnes, duidelijke visuele instructies én persoonlijk contact met de inwoner via de afvalcoach. Meer PMD-zakken per aanvraag De levering van PMD-zakken via de post ging regelmatig fout. Zendingen kwamen te laat of nooit aan. Gevolg is dat de inwoner zijn/haar PMD alsnog met het restafval aanbiedt. Hierin heeft de ZRD medio 2025 maatregelen genomen en de distributie gewijzigd waardoor deze is verbeterd. Om inwoners nog gemakkelijker aan PMD-zakken te helpen en daardoor afvalscheiding te bevorderen, zal onderzocht worden of andere vormen van het verstrekken van een PMD-zak effectiever werken. We continueren de huidige dienstverlening en inzamelfrequentie van de PMD-zakken. We blijven inzetten op een actieve communicatie richting inwoners. We onderzoeken de alternatieven voor het verstrekken van PMD-zakken. - start : Q1 2027 - kosten : in begroting

5.2.5 Oud papier en karton

Nagenoeg elke woonhuisaansluiting - uitzonderingen bij hoogbouw waar een verzamelcontainer staat - beschikt over een eigen container van 240 liter, voorzien van een chip. Deze wordt één keer per vier weken geleegd. Deze inzamelstructuur bevordert het scheiden van waardevolle grondstoffen aan de bron en draagt bij aan een hogere inzamelkwaliteit en -efficiëntie. We continueren de huidige inzamelsystematiek en -frequentie van oud papier en karton.

5.2.6 Luier- en incontinentiemateriaal

Gemiddeld ca. 8% van ons fijn restafval bestaat uit luiers en incontinentiemateriaal. Een relatief grote stroom waar helaas nog een beperkte verwerkingsmogelijkheid voor is. De afgelopen jaren hebben we ongeveer 100 ton/jaar apart ingezameld maar helaas nog

9 Het verpakkend bedrijfsleven, verenigt in Verpact, de VNG en de NVRD hebben recentelijk overeenstemming bereikt over een nieuwe

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

integraal met huishoudelijk afval moeten laten verwerken. Verwacht wordt dat in de periode 2026-2029 recyclingcapaciteit beschikbaar is. Inwoners die te maken hebben met (veel) luier- en incontinentiemateriaal en waarbij de 240 liter restafvalcontainer niet toereikend is, kunnen bij de ZRD kosteloos één 240 liter restafvalcontainer extra krijgen. Deze wordt 1x/vier weken geledigd. We continueren de huidige dienstverlening voor inwoners met (veel) luier- en incontinentiemateriaal.

Omzetting van proef De in 2021 gestarte proef met de gescheiden inzameling van luiers is een zodanig succes dat de proef omgezet wordt in een definitieve inzamelstructuur. De tijdelijke in gebruik zijnde rolcontainers vervangen we door een permanente en duidelijk herkenbare inzamelmiddelen bij voorkeur dicht bij kinderdagverblijven. In totaal plaatsen wij verspreid over de gemeente in totaal 9 verzamelcontainers (gelijk aan huidig aantal). In 2026-2029 gaan we over tot plaatsing van permanente containers voor de gescheiden inzameling van luier- en incontinentiemateriaal. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

Naast het gescheiden inzamelen van luiers wil de gemeente ook het gebruik van wasbare luiers onder de aandacht brengen bij de inwoners. Wasbare luiers leveren veel minder restafval op dan wegwerpluiers en scoren ook op energieverbruik beter voor het milieu. We zullen met enige regelmaat communiceren over wasbare luiers en ‘natuurlijke momenten’ aangrijpen voor campagnes. - start : continu 2026-2029 - kosten : in begroting

5.2.7 E-waste

Volgens de wettelijke verplichtingen dienen inwoners hun E-waste in te leveren bij de winkel waar zij het apparaat hebben aangeschaft. Uit de sorteeranalyse van 2023 blijkt dat circa 1,4% van het fijn restafval in onze gemeente bestaat uit E-waste. Om klein E-waste uit het restafval te halen, spreken we de ambitie uit om klein E-waste op afroep aan huis te laten inzamelen door of namens de ZRD. Eén en ander in combinatie met reguliere grof huishoudelijk afval inzamelrondes. Daarbij richten we ons niet op het inzamelen van grote volumes, maar vooral op het garanderen van een hoge kwaliteit van het aangeboden materiaal. Onze ambitie omvat de volgende elementen: • Een geschikt inzamelmiddel voor klein E-waste • Een periodieke huis-aan-huis ophaalronde voor E-waste • Geen extra kosten voor de inwoners Mogelijke inzamelsystemen voor E-waste-inzameling worden nader onderzocht. - start : Q1 2028 - onderzoekskosten : in begroting

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

5.2.8 Frituurvet en oliën

Uit analyses blijkt dat frituurvet en -oliën regelmatig in het fijn restafval terechtkomen, wat ongewenst is met het oog op milieubelasting en verwerkingskosten. Om dit tegen te gaan heeft de gemeente onderzocht of het plaatsen van inzamelvoorzieningen voor gebruikte vetten en oliën in de openbare ruimte een haalbare oplossing zou zijn. Uit praktijkvoorbeelden en ervaringen elders blijkt echter dat dergelijke voorzieningen vaak leiden tot vervuiling van de directe omgeving. Het onderhoud van de openbare ruimte komt hierdoor onder druk te staan. Besloten is om geen inzamelpunten voor frituurvet en -oliën in de openbare ruimte te plaatsen.

5.2.9 Bevordering scheiding afval en grondstoffen

Ter bevordering van het scheidingsgedrag, verkent de gemeente Sluis alternatieve scheidingsopties. Het voorliggende Uitvoeringsplan stelt enkele alternatieven voor, zij het zonder een individuele financiële vergoeding. Hier genoemde mogelijke alternatieven zijn een mobiele milieustraat en een circulair ambachtscentrum. Mobiele milieustraat Een mobiele milieustraat is een grote container (of voertuig, opbouw of aanhanger) die verdeeld is in compartimenten voor het verzamelen van verschillende materialen. Deze materialen worden gedurende de dag verzameld waarna de container bij de milieustraat wordt gelost. De verschillende materialen worden in de daarvoor bestemde containers opgeslagen. Voor kleine hoeveelheden te scheiden afval hoeven inwoners niet zelf meer naar de milieustraat te rijden. Een dergelijke voorziening vergt een aanzienlijke investering, en lijkt alleen (financieel) haalbaar indien dit gezamenlijk met meer gemeenten in de regio wordt opgepakt.

Wij gaan de inzet en het rendement van een mobiel scheidingsstation nader onderzoeken door o.a. het ophalen van ervaringen bij andere NL-gemeenten. - start onderzoek : Q3 2028 - onderzoekskosten : in begroting

Circulair ambachtscentrum De ZRD werkt aan plannen voor een circulair ambachtscentrum in o.a. Terneuzen: een plek waar hergebruik, reparatie en recycling samenkomen. Het idee is dat inwoners hier straks niet alleen spullen kunnen inleveren, maar dat veel van die producten ook een tweede kans krijgen. Denk aan meubels die worden opgeknapt, apparaten die worden Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

gerepareerd en materialen die opnieuw kunnen worden gebruikt. Met dit initiatief speelt de ZRD in op het creëren van minder afval én een meer circulaire economie in Zeeland. Het circulair ambachtscentrum Terneuzen zal naar verwachting op zijn vroegst tegen het einde van dit uitvoeringsplan gerealiseerd kunnen zijn. Een haalbaarheidsonderzoek zal na de zomer van 2026 worden opgestart. Op het moment dat het circulair ambachtscentrum Terneuzen operationeel is, zal op de milieustraat te Oostburg een container worden geplaatst waarin herbruikbare goederen worden opgeslagen om aansluitend te worden afgevoerd naar het circulair ambachtscentrum te Terneuzen. Een haalbaarheidsonderzoek zal duidelijkheid moeten geven of een circulair ambachtscentrum in Terneuzen op verantwoorde wijze gerealiseerd en geëxploiteerd kan worden.

5.3

SERVICE EN VOORZIENINGEN BUITENGEBIED EN LAAGBOUW KERNEN

5.3.1 Dienstverlening

Omdat in het buitengebied voornamelijk van laagbouw sprake is, hebben we het gebied hetzelfde gedefinieerd als laagbouw in de kernen. Onze huis-aan-huis dienstverlening ziet er als volgt uit: Product REST

Ledigingsfrequentie Inzamelmiddel 1x per 4 weken Minicontainer

Volume 240 liter

GFT+etensresten

1x per 2 weken

Minicontainer

240 liter

PMD

1x per 2 weken

Doorzichtige plasticzak

60 liter

Oud papier en karton

1x per 4 weken

Minicontainer

240 liter

We continueren de huidige wijze van inzameling van restafval, GFT+etensresten, PMD en Oud papier en karton in het buitengebied en laagbouw kernen.

5.4

SERVICE EN VOORZIENINGEN HOOGBOUW KERNEN

5.4.1 Ondergrondse containers voor restafval

Bij hoogbouwlocaties is de beschikbare buitenruimte doorgaans beperkt, waardoor het aanbieden van individuele inzamelmiddelen per woning niet haalbaar is. Om die reden is in het Grondstoffenbeleid 2019–2023 bewust gekozen voor het inzetten van ondergrondse containers voor fijn restafval bij woongebouwen met meer dan twee bouwlagen. Ondergrondse containers bieden een efficiënte, toegankelijke en duurzame oplossing voor het gescheiden inzamelen van huishoudelijk fijn restafval binnen de beperkte ruimtelijke context van hoogbouw. Op dit moment is circa 5% van de hoogbouwlocaties voorzien van een ondergrondse container voor huishoudelijk fijn restafval.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

In 2027-2028 wordt de ondergrondse container gefaseerd uitgerold, zodat álle hoogbouw binnen de gemeente over een passende inzamelvoorziening beschikt. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

5.4.2 GFT+etensresten

Op dit moment wordt in een deel van de hoogbouw in de kernen geen gescheiden GFT ingezameld. Het gevolg hiervan is dat aanzienlijke hoeveelheden organisch afval bij het restafval terechtkomen en vervolgens als zodanig (duur) worden afgevoerd en verwerkt. Dit is onwenselijk, zowel vanuit milieuperspectief als met het oog op efficiënt grondstoffengebruik. Organisch afval dat niet wordt gescheiden, kan immers niet worden benut voor compostering of vergisting, waardoor waardevolle nutriënten en energie verloren gaan. Daarnaast, de wetgeving schrijft voor dat GFT-afval gescheiden moet worden ingezameld, tenzij er sprake is van aantoonbare belemmeringen. Deze uitzonderingen zijn strikt: er moet onderbouwd worden dat gescheiden inzameling (1) technisch niet haalbaar is of (2) gepaard gaat met buitensporig hoge kosten. In de praktijk blijkt echter dat met de juiste voorzieningen en organisatie veel van deze belemmeringen kunnen worden weggenomen, ook in hoogbouwsituaties. In hoogbouwsituaties verandert de samenstelling van het GFT-afval wezenlijk. Waar bij laagbouwwoningen het aandeel T(uinafval) een belangrijk onderdeel vormt, ontbreekt dit in hoogbouw vrijwel volledig. Daar is sprake van G(roente), F(ruit) en E(tensresten), of wel GFE. Voor de duidelijkheid richting de inwoners overwegen wij bij hoogbouwcomplexen te spreken over Groente, Fruit en Etensresten.

Voor de gescheiden inzameling van GF+etensresten in hoogbouw wordt daarom ingezet op praktische en toegankelijke voorzieningen. Concreet zal gebruik worden gemaakt van bovengrondse cocons. In deze cocons worden één of twee minicontainers van 240 liter geplaatst, specifiek bedoeld voor organisch keukenafval. Deze opstelling maakt het voor bewoners eenvoudig om hun GF+etensresten gescheiden aan te bieden, zonder dat dit veel extra ruimte of complexe infrastructuur vereist. In 2027-2028 zal op alle plaatsen in de gemeente Sluis bovengrondse cocons voor GFT+etensresten worden geplaatst. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

5.4.3 Oud papier en karton

Bij diverse hoogbouw in de kernen zamelen we oud papier en karton in met een rolcontainer van 240 of 1.100 liter. Een situatie die niet op alle locaties ideaal en veilig is. Daarom wordt ervoor gekozen om tegelijkertijd met de plaatsing van ondergrondse restafvalcontainers ook een ondergrondse papiercontainer bij hoogbouw in de kernen te plaatsen. In 2027-2028 zal op alle plaatsen in de gemeente Sluis bovengrondse cocons voor GFT+etensresten worden geplaatst. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

5.4.4 PMD

Op klein aantal plaatsen hebben we een boven- of ondergrondse verzamelcontainer staan voor de inzameling van PMD. Een aantal zullen we vóór 1 januari 2026 weghalen. Vanaf genoemde datum gelden er nieuwe regels voor het gebruik van onder- en bovengrondse verzamelcontainers, dit om vervuiling van het PMD terug te dringen. Er Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

mogen alleen afgesloten verzamelcontainers11 worden gebruikt die voor een bekend aantal gebruikers toegankelijk zijn middels bijvoorbeeld een toegangspas. Afhankelijk van de uitkomst ‘wat is een deelsysteem’, zal binnen het MASTERPLAN, zie planning in paragraaf 6.2.2, worden bepaald waar er mogelijk gebruik van een deelsysteem gaat worden gemaakt, volledig op een haalsysteem wordt overgeschakeld in combinatie met nascheiding.

5.5

SERVICE EN VOORZIENINGEN KUSTGEBIED

Het kustgebied van de gemeente Sluis strekt zich uit langs de Noordzeekust, te weten de plaatsen Cadzand-Bad (inclusief: Wijk de Brabander, Pèse Schorre, woningen langs Vlamingpolderweg), Nieuwvliet-Bad, Schoneveld en Zomerdorp Het Zwin te Retranchement. Dit gebied kenmerkt zich door een hoge concentratie aan hoogbouw, waaronder recreatieappartementen en tweede woningen. Vanwege deze bebouwingsstructuur vertoont het kustgebied sterke overeenkomsten met de hoogbouwlocaties zoals beschreven in hoofdstuk 5.4 'Service en voorzieningen hoogbouw kernen'.

5.5.1 Hoogbouw kustgebied

Net als bij andere hoogbouwlocaties is ook in het kustgebied onvoldoende fysieke ruimte beschikbaar om per adres meerdere inzamelmiddelen te plaatsen. Om die reden is gekozen voor het inzetten van ondergrondse containers als inzamelvoorziening voor huishoudelijk restafval, OPK, PMD en bovengrondse cocons voor GFT+etensresten12. Deze oplossing sluit aan bij de principes van efficiënt ruimtegebruik, gebruiksgemak voor inwoners en beheersbaarheid voor de inzameldienst. Er zijn bij hoogbouw in het kustgebied maar een beperkt aantal ondergrondse containers geplaatst. De voorbereidingen voor de uitrol van deze voorzieningen starten in 2025. Hierbij wordt ook aansluiting gezocht bij lopende gebiedsontwikkelingen, waaronder die in Cadzand-Bad, om de plaatsing van ondergrondse containers integraal en efficiënt mee te nemen in de herinrichting van de openbare ruimte. Bestaande ondergrondse containers Op een zestal locaties aan de Kust zijn reeds ondergrondse verzamelcontainers (11 stuks) voor restafval in gebruik. Met de eigenaren van de desbetreffende container(s) zal overleg worden gevoerd over de overname (om niet) van de containers.

Overnemen ondergrondse containers en eventueel vestigen zakelijk recht De bestaande ondergrondse containers zijn geplaatst door de initiatiefnemers (projectontwikkelaar of bouwer) en zijn momenteel eigendom van de Vereniging van Eigenaren (VvE) van het betreffende complex. Het plaatsen van de containers is destijds afgestemd met de gemeente. De containers staan op particulier terrein.

11 Het verpakkend bedrijfsleven, verenigt in Verpact, de VNG en de NVRD hebben recentelijk overeenstemming bereikt over een nieu we

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

Voor inwoners is het vaak onduidelijk wie verantwoordelijk is voor het onderhoud. Bij problemen wordt doorgaans contact opgenomen met de gemeente. Om die reden is het wenselijk dat de containers die nog niet in eigendom zijn van de gemeente, alsnog om niet door de gemeente worden overgenomen. Het betreft containers waarvan de afschrijftermijn ruim verstreken is, die oplapwerk nodig hebben en die op kosten van de gemeente geüpgraded zullen worden. Met deze overname wordt bereikt dat de gemeente eigenaar en beheerder is van alle inzamelmiddelen voor huishoudelijk afval in de gemeente Sluis. De overdracht van de containers gebeurt in overleg met de huidige eigenaren. Uitgangspunt hierbij is dat voor de containers een zakelijke recht van opstal wordt gevestigd. Hiermee komt het eigendom van de containers en de daarbij behorende aansprakelijk- en verantwoordelijkheid bij de gemeente te liggen. Indien een zakelijk recht van opstal niet de meest wenselijke vorm van overdracht is, kan afhankelijk van de situatie gedacht worden aan alternatieven zoals eigendomsoverdracht ondergrond of gebruiksovereenkomst. Toegangscontrole bestaande ondergrondse containers Een aantal bestaande ondergrondse containers heeft nog geen toegangscontrolesysteem. Mede gezien de leeftijd van deze containers zullen ze worden vervangen.

In 2026-2029 worden de containers gefaseerd uitgerold, zodat álle hoogbouw in het kustgebied over een passende inzamelvoorziening beschikt. Bestaande ondergrondse containers zullen worden overgenomen. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

5.5.2 Recreatiewoningen

In aansluiting op de ingezette lijn van ondergrondse inzameling bij hoogbouwlocaties in het kustgebied, worden ook in dezelfde periode de locaties met een hoge concentratie recreatiewoningen en tweede woningen – waarvoor een afvalstoffenheffing wordt geheven – voorzien van ondergrondse containers voor de inzameling van huishoudelijk restafval, OPK en PMD13 en bovengrondse cocons voor GFT+etensresten14. In 2026-2029 wordt de ondergrondse containers gefaseerd uitgerold, zodat álle concentraties recreatiewoningen en tweede woningen in het kustgebied over een passende inzamelvoorziening beschikt. Zie planning in paragraaf 6.2.2.

5.6

SERVICE EN VOORZIENINGEN GROF HUISHOUDELIJK AFVAL EN MILIEUSTRAAT

5.6.1 Toegangscontrole en stimuleren gebruik milieustraat

Alle Zeeuwse milieustraten worden voorzien van een toegangscontrole- en registratiesysteem. Vanaf 1 november 2025 heeft elke inwoner die afvalstoffenheffing

13 Het verpakkend bedrijfsleven, verenigt in Verpact, de VNG en de NVRD hebben recentelijk overeenstemming bereikt over een nieuwe

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

betaalt de beschikking over een pasje waarmee toegang tot de milieustraat dan wel milieustraten wordt verkregen. De verdere doorontwikkeling van de milieustraat gebeurt in afstemming en overleg met OLAZ en de ZRD. Er zijn al vergevorderde plannen voor een milieustraat 2.0 ook wel circulair ambachtscentrum genaamd. Het circulair ambachtscentrum is een combinatie van kringloop, demontage en milieustraat. Goederen krijgen eerst een mogelijk tweede leven en komen pas op het laatst terecht op de milieustraat. Voor Zeeland zijn er drie circulaire ambachtscentra gepland, te weten Goes (De Bevelanden), Middelburg/Vlissingen (Walcheren) en Terneuzen (Zeeuws-Vlaanderen). Vooralsnog is het onduidelijk wanneer het ambachtscentrum Zeeuws-Vlaanderen zal worden gerealiseerd.

5.6.2 Grof huishoudelijk afval

Tenminste één keer in de vier weken zamelt de ZRD – op afspraak - grof huishoudelijk afval in. Van een kosteloze inzameling zijn we overgestapt naar betalen per ophaalbeurt. Hiermee leggen we een drempel die inwoners juist moet stimuleren om naar de milieustraat te gaan en aldaar de grove afvalstoffen gescheiden aan te bieden. Geïmplementeerd; van kosteloos ophalen naar betaling per ophaalbeurt.

5.7

Eerlijkheid en doelmatigheid afvalstoffenheffing

Het kustgebied binnen onze gemeente kent een aanzienlijk aandeel recreatiewoningen en tweede woningen. Hoewel deze verblijven niet permanent bewoond worden en er formeel geen inwoners aan zijn gekoppeld, ontstaat er wél huishoudelijk afval. Dit afval wordt momenteel meegeteld als restafval van reguliere inwoners, waardoor het de gemiddelde hoeveelheid restafval per inwoner ongunstig beïnvloedt. Deze situatie werpt vragen op over de eerlijkheid en doelmatigheid van de toerekening van afvalstoffenheffing in het kustgebied.

Daarom is het van belang om nader te onderzoeken of er in het kustgebied sprake is van eerlijkheid en doelmatigheid t.a.v. huishoudelijke afvalinzameling. In het kader van dit onderzoek wordt onder meer beoordeeld wie daadwerkelijk toegang heeft tot de inzamelstructuur, wie afvalstoffenheffing betaalt, en in hoeverre recreatief gebruik leidt tot een scheve verdeling van kosten, afvalproductie en een onevenredige dienstverlening ten aanzien van de permanente inwoner. Een uniforme beslisboom wordt opgesteld waaraan alle adressen in de gemeente getoetst kunnen en zullen worden. De uitkomsten van dit onderzoek zullen richtinggevend zijn voor het mogelijk herzien van de afvalstoffenheffing voor recreatiewoningen en tweede woningen. Zo werken we toe naar een transparant, rechtvaardig en kostendekkend systeem dat beter aansluit op het feitelijk gebruik van de inzamelvoorzieningen. Plichten en wensen afvalstoffenheffing onderzoeken en verkeerde situaties oplossen. - start onderzoek : Q3-4 2026 - Onderzoekskosten : in begroting

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

5.8

COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE Het realiseren van de ambitie om de hoeveelheid huishoudelijk restafval terug te brengen van 206 kg naar maximaal 100 kg per inwoner in 2030, vraagt om actieve betrokkenheid van onze inwoners. Zij vormen de sleutel tot het behalen van dit doel. Communicatie en participatie worden daarom als essentiële beleidsinstrumenten ingezet. Gedurende de looptijd van het Grondstoffenbeleid richt de gemeente zich op:

• • • •

het verstrekken van heldere en bruikbare informatie, het bevorderen van bewustwording en motivatie, het stimuleren van duurzaam gedrag, en het structureel ondersteunen en versterken van gewenst gedrag.

De gemeente Sluis sluit in haar communicatie-uitingen zoveel mogelijk aan bij regionale en landelijke bewustwordingscampagnes, om daarmee het bereik en effect te vergroten. Waar relevant wordt daarbij een verbinding gelegd met het Integraal Beleidsplan Duurzaamheid. De communicatie rondom de acties uit het Grondstoffenbeleid 2025-2029 wordt als volgt vormgegeven: persoonlijk, eenvoudig, herhalend, beeldend en positief. Een communicatieplan op hoofdlijnen is opgenomen in bijlage 3.

5.8.1 Participatie

Burgerparticipatie geeft belangrijke inzichten waarmee rekening kan worden gehouden bij de implementatie en uitvoering van het grondstoffenbeleid in de gemeente Sluis. In 2023 heeft een burgerberaad plaatsgevonden over duurzaamheid. Punten uit het Integraal Beleidsplan Duurzaamheid (IBD) die betrekking hebben op huishoudelijk afval zijn overgenomen in het Grondstoffenbeleid 2025-2029. Afval is een onderwerp dat menigeen bezighoudt dan wel een mening over heeft. Of het nu gaat over afvalinzameling of de (mogelijke) locatie van verzamelcontainers, het houdt de gemoederen bij burgers in beweging. Daarom is het ook ten tijde van het Uitvoeringsplan gewenst dat de inwoners zich gehoord voelen. Wij nemen hier een proactieve houding in aan door het benaderen van direct betrokkenen. Innovatieve ideeën van inwoners volgend uit deze participatie worden doorgezet, opgepakt en nader verkend. Het mogelijk uitrollen van deze ideeën hebben een sterke communicatieve waarde en versterken het effect van de overige maatregelen. Voor het ontvangen van berichten aan de klantendienst van de ZRD wordt actief contact onderhouden met die klantendienst. Voor het faciliteren van het zaaksysteem wordt rekening gehouden dat dit onder aansturing en ondersteuning vanuit de afdeling communicatie gebeurt met beschikbare formatie binnen de budgettaire kaders.

In nauwe samenwerking met de klantendienst van de ZRD en de afdeling communicatie zullen we onze systemen (waaronder zaaksysteem) inrichten.

5.8.2 Scholen, kinderen zijn de toekomst

Bij het realiseren van de doelstellingen op het gebied van de reductie van restafval, meer en betere recyclebare grondstoffen en de transitie naar een circulaire samenleving, Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

nemen scholen in de gemeente Sluis een speciale plek in. Kinderen zijn de toekomst. Het is van belang dat de jeugd leert over duurzaamheid en circulariteit. Door in een vroeg stadium kennis en ervaring op te doen met afvalscheiding, is de kans groot dat ze dat in de toekomst blijven doen. Door kinderen zelf afval te laten scheiden op school, leggen we een basis voor een duurzamere toekomst waarin afval niet meer bestaat. Daarom blijven we het scheiden van afval promoten en actief ondersteunen. De gemeente Sluis zal hiertoe minstens op het niveau van communicatie en voorlichting de jeugd en scholen als specifieke doelgroep blijven benaderen via ons Natuur- en milieu educatiecentrum. - start : doorlopend - kosten : in begroting

5.9

HANDHAVING

Voor een integraal grondstoffenbeleid is handhaving een onmisbare schakel. De wijze waarop handhaving in het kader van afval- en grondstoffen wordt ingericht zal nader worden afgestemd met het team VHP waaronder Handhaving valt.

5.9.1 Handhavings- en nalevingstrategie

De handhaving- en nalevingsstrategie zal gericht zijn op handhaving en naleving van het afvalbeheerbeleid door inwoners. Onder meer gericht op het op de juiste wijze (en de juiste tijden) aanbieden van de minicontainers en het grof huishoudelijk afval. Handhavend optreden omvat ook het corrigeren van een ongewenste situatie.

5.9.2 Preventiestrategie; de afvalcoach /aandacht in ZVA / Afvalkalender / ZRD-

afvalapp De preventiestrategie is de aanpak en werkwijze met inzet van andere instrumenten dan toezicht en handhaving, met als doel te voorkomen dat overtredingen ontstaan. Dit doet de gemeente Sluis door de inzet van een speciaal daarvoor opgeleide afvalcoach van de ZRD gedurende één dag per week. De afvalcoach speelt een belangrijke rol in de kernen en wijken. Hij of zij gaat in gesprek met inwoners, legt uit waarom afval scheiden zo belangrijk is en geeft praktische tips om het makkelijker te maken. Niet met een opgeheven vingertje, maar juist door te enthousiasmeren en mee te denken. Zo ontdekken mensen dat goed scheiden niet moeilijk hoeft te zijn en dat het een groot verschil maakt voor het milieu én voor de toekomst. In de afvalkalender (ZRD-website en ZRD-afvalapp) is duidelijk inzichtelijk welk afval in welk inzamelmiddel hoort. Door communicatie wordt enkele malen per jaar de juiste afvoer van afvalstromen uitgelegd. Maar soms lukt het niet of wordt er bewust geen moeite gedaan. In die gevallen is handhaving het sluitstuk: duidelijke regels en consequent optreden zorgen ervoor dat iedereen zijn steentje bijdraagt. Deze daadkracht en duidelijkheid stimuleert beter begrip en samenwerking tussen inwoners onderling, bevordert het algemeen respect voor inzamelmiddelen in de straat en maakt afval en grondstoffen gesprekstof waar goede initiatieven uit voortkomen.

Zo gaan voorlichting en handhaving hand in hand: eerst stimuleren, dan corrigeren waar nodig. Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

FINANCIEN EN PLANNING

6.1

Financiën

6.2

Financiën service en voorzieningen

De uitvoering van dit Uitvoeringsplan brengt zowel structurele als incidentele kosten met zich mee. In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de financiële consequenties van de voorgestelde maatregelen en de wijze waarop deze binnen de beschikbare middelen kunnen worden opgevangen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen investeringskosten (zoals de aanschaf en plaatsing van inzamelmiddelen) en exploitatiekosten (zoals beheer, onderhoud en communicatie). Ook wordt ingegaan op de dekking van deze kosten en de mogelijke effecten op de afvalstoffenheffing. De structurele kosten worden jaarlijks geïndexeerd.

De onderzoeken die onder dit onderdeel vallen (GFT+etensresten, PMD, E-waste, scheidingsopties/mobiele milieustraat en de evaluatie van de afvalstoffenheffing) brengen in deze beleidsperiode geen aanvullende kosten met zich mee. Deze trajecten worden uitgevoerd binnen de bestaande begroting 15 en vragen dus vooralsnog geen extra structurele of incidentele financiële middelen. Communicatie en afvalcoach Voor de uitvoering van het communicatieprogramma is voor 2026 een budget van € 50.000 beschikbaar. Daarnaast wordt structureel een bedrag van € 13.816 per jaar gereserveerd voor de inzet van de afvalcoach van de ZRD. De afvalcoach speelt een belangrijke rol in de persoonlijke begeleiding en ondersteuning van inwoners, onder meer door voorlichting te geven en vragen te beantwoorden, met als doel de afvalscheiding te verbeteren.

15 Betreft begroting die opgesteld is naar aanleiding van het financieel hoofdstuk in het Grondstoffenbeleid 2025-2029.

Uitvoeringsplan afval- en grondstoffen 2026-2029

6.3

Financiën Masterplan onder- en bovengrondse containers

Voor het masterplan onder- en bovengrondse containers is een kostenraming opgesteld. Deze biedt inzicht in de benodigde investeringen voor de implementatie van het plan en vormt een basis voor de verdere financiële en operationele uitwerking. De raming is nader gespecificeerd in bijlage 1, waarin de verschillende kostenposten en uitgangspunten transparant zijn weergegeven. a. Te plaatsen onder- en bovengrondse containers 2027-2028 aantal Bestaande containerlocaties rest

Rest

Ondergrondse container PMD OPK Glas

Molok

trio 5 m

Luier 3

Rest

PMD

Bovengrondse container GFT OPK Glas cocon 480 ltr

Aardenburg

Breskens

Cadzand

Draaibrug

Eede

Groede

Hoofdplaat

Ijzendijke

Nieuwvliet

Oostburg

Retranchement

Sluis

Sint Kruis

Waterlandkerkje

Zuidzande

1 2

OG container verwijderen en nieuwe plaatsen 2

Schoondijke

102

trio

Luier

1 4

168

De slechte staat van een zestal bovengrondse glascontainers maakte het noodzakelijk deze in februari 2026 te vervangen. Deze zijn in bovenstaand overzicht buiten beschouwing gelaten. De totale plaatsingskosten voor het Masterplan onder- en bovengrondse containers wordt geraamd op een totaalbedrag van € 4.020.240 excl. BTW. Uitgaande van een een afschrijving over 15 jaar, praten we over een jaarlijkse kapitaallast van € 268.016. Onderhoud, keuring en reparaties containers Voor containers, waaronder boven- en ondergrondse containers, verzamelcontainers en rolcontainers, geldt in Nederland geen algemene wettelijke verplichting tot jaarlijkse keuring, zoals bij liften of hijsmiddelen het geval is. Hoewel de wet niet expliciet voorschrijft dat containers jaarlijks gekeurd moeten worden, geldt wel dat ze regelmatig geïnspecteerd moeten worden en te allen tijde veilig en bruikbaar moeten zijn. Storingen aan ondergrondse afvalcontainers, zoals defecten aan kleppen, persen of elektronische componenten, hebben directe gevolgen voor de dienstverlening aan inwoners. Het is het beleid van de gemeente om te waarborgen dat alle containers veilig, schoon en operationeel zijn. Dit wordt gerealiseerd door een systematische aanpak van onderhoud en periodieke inspecties, waarbij jaarlijks een volledige controle en onderhoudsronde wordt uitgevoerd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Sluis&id=f2d2c37d-c4c5-4b47-91b4-f1e126ea02fa