a. (Molenstraat 14 Retranchement) - Ontwerpbestemmingsplan
Tekst van het document
Buro de Brug B21-489
Molenstraat 14 Retranchement, Kokersweg 2 & 3 Zuidzande
concept 1.0
42
2.6.2
Plangebieden Kokersweg 2 & 3 in Zuidzande
Afbeelding 30. Bekende archeologische waarden in het onderzoeksgebied in Zuidzande (bron: Archis3).
Archis vondstlocaties Zaakidentificatie Archis Toelichting
Buro de Brug B21-489
3099493100 Op ca. 500 m ten noorden vanaf beide plangebieden is in 1965 een grondspoor aangetroffen, wat vermoedelijk duidt op bewoning in de Late Middeleeuwen.
Molenstraat 14 Retranchement, Kokersweg 2 & 3 Zuidzande
concept 1.0
43
Zaakidentificatie Archis Toelichting
3193939100 Tussen de plangebieden in dichtbij Kokersweg 3 is op een hoger gelegen terrein met een diameter van ca. 30 m naast bouwpuin, ook een drietal laat Middeleeuwse munten aangetroffen en een postMiddeleeuwse scherf aardewerk.
Zaakidentificatie Archis Toelichting
3196052100 Tussen de plangebieden in aan de andere kant van de Kokersweg is een concentratie baksteenpuin aangetroffen en post-Middeleeuws materiaal (geglazuurd steengoed, roodbakkend geglazuurd aardewerk, grijsbakkend gedraaid aardewerk).
Zaakidentificatie Archis Toelichting
3195859100 Ten zuiden tussen beide plangebieden is een verhoging zichtbaar met een diameter van ca. 40 m en een hoogte van ca. 1 m waar veel 16e-eeuws materiaal is gevonden (dierlijk bot materiaal, keramiek; (roodbakkend, grijsbakkend gedraaid en steengoed), kleipijp. Baksteen, tegels, kolfslof, metalen gordel, metalen kandelaar, diverse munten uit de 16e eeuw en spijkers. Mogelijk gaat het hier om een huisterp/ huiswierde daterend tussen de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd.
Archis onderzoeksmeldingen Zaakidentificatie Archis Toelichting
2026006100 Het betreft een geofysisch onderzoek van RAAP uit 1995, maar het plangebied valt buiten het onderzochte deel.
2.6.3 Overige bekende archeologische waarden Op de gemeentelijke beleidskaart zijn verschillende archeologische vindplaatsen opgenomen. Ca. 250 m ten noorden van het plangebied aan de Molenstraat is een dergelijke vindplaats aanwezig (#40, zie afb. 7). Hierover is de volgende informatie beschikbaar36: VINDPLAATS-40 Bron(nen) ARCHIS-waarnemingsnummer(s) Coördinaten Kaartblad Gemeente Toponiem Maaiveld Hoogte maaiveld t.o.v. NAP Complextype Datering Vondsten uit Diepteligging archeologische laag/ vondsten Omvang vindplaats Motivatie toewijzen terrein van archeologische waarde
36
60444 15.700 / 375.540 66F Sluis Retranchement natuurreservaat 1,84+ Nederzetting, onbepaald 1600-1650 Archeologische veldinspectie Direct onder de bouwvoor; in net gegraven plassen Cirkel met straal van 100 meter vanuit coördinaat archis-waarneming. Oppervlakte: 31.416 m² Fysieke resten aangetroffen. Betreft mogelijk tijdelijke nederzetting bij het bouwen van Cadsandria (later Retranchement).
Visser 2017, 85.
Buro de Brug B21-489
Molenstraat 14 Retranchement, Kokersweg 2 & 3 Zuidzande
concept 1.0
44
Op basis van bovenstaand bureauonderzoek kunnen we echter concluderen dat dit hoogstwaarschijnlijk de resten van de eerste verschansing betreft (zie afb. 19). De waarneming is gedaan midden tussen de “Huijsinghen” van de compagnieën. De archeologische waarneming bevestigd dus het bestaan van een eerdere verschansing. Bij Erfgoed Zeeland is navraag gedaan over overige bekende archeologische waarden in de omgeving van de verschillende plangebieden: deze zijn niet bekend.37 2.6.4 Samenvatting bekende archeologische waarden Op basis van de ondergrond geldt binnen het plangebied een middelhoge verwachting voor de perioden Laat-Paleolithicum – Neolithicum op het Pleistocene zand op grotere diepte en een lage verwachting voor de overige prehistorische perioden. Waarschijnlijk was het plangebied vanaf het Neolithicum (of mogelijk al eerder) een veenmoeras en slecht geschikt voor bewoning. Hierdoor wordt geen bewoning verwacht in het gebied tot en met de vroege Middeleeuwen. De waarneming ca. 250 m ten noorden van het plangebied (vindplaats 40) kan vrijwel zeker in verband worden gebracht met de vroeg 17de-eeuwse verschansing die Prins Maurits heeft laten aanleggen, voordat het huidige is gerealiseerd.
Mogelijk kan ook de vondst (3196100100) van een concentratie keramiek en bouwmateriaal in verband gebracht worden de latere bouwwerkzaamheden in opdracht van Prins Maurits en/of de bewoning van Retranchement. Gezien de archeologische vondsten in de omgeving van het plangebied in Retranchement geldt een hoge verwachting voor de periode Late Middeleeuwen tot en met de 17de eeuw. Rondom de plangebieden aan de Kokersweg zijn enkele waarnemingen gedaan die mogelijk wijzen op middeleeuwse activiteit in het gebied. Op basis van de archeologische resten geldt er een verwachting voor middeleeuwse vindplaatsen.
37
Persoonlijke mededeling drs. H. Jongepier, Erfgoed Zeeland, 08-11-2021.
Buro de Brug B21-489
Molenstraat 14 Retranchement, Kokersweg 2 & 3 Zuidzande
concept 1.0
45