a. Jaarstukken 2024

JAARSTUKKEN 2024

Fouten (in €) nihil nihil nihil nihil nihil nihil 87.179 nihil

PAGINA 81 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

D.

Overige afwijkingen niet tijdig gewijzigd in de begroting/gemeld aan de raad

nihil

De overschrijdingen hebben betrekking op investeringen in programma 3. Concreet gaat het hierbij om een dakrenovatie gymzaal. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. In de kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV is aangegeven dat voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening niet worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Aspecten die wel worden opgenomen hebben betrekking op de Aanbestedingswet, het voorkomen van meerjarige contracten, uitbesteding (al dan niet aan verbonden partijen), de -legitieme- afwezigheid van afrekeningen waar het gaat om subsidies, onroerend zaak-transacties (mogelijkheid van ongeoorloofde staatssteun) de wet Fido en de wet Markt en Overheid. Uit onze controles zijn de volgende afwijkingen naar voren gekomen. Fouten Crediteur Omvang fout Onderwerp Toelichting

Stichting Gastvrij West-Zeeuws-Vlaanderen € 225.000 Uitvoeren bestemmingsmanagement en gastheerschap Tot aan 2024 kreeg de stichting een subsidie. Echter, gelet op het feit dat de gemeente zich meer ontwikkelt heeft tot een opdrachtgever (o.a. door het formuleren van prestatieafspraken), is geconcludeerd dat er sprake is van een inkoop. Voor 2024 was het te laat om e.e.a. te corrigeren en is er een subsidie verstrekt, waarbij het college heeft geconcludeerd dat hier sprake is van een afwijking. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. In aansluiting hierop heeft de gemeenteraad besloten in 2024 een Europese aanbestedingsprocedure te starten welke ertoe geleid heeft dat met ingang van 1 januari 2025 aan Stichting Gastvrij voor de duur van 3 jaar, met 2 keer de mogelijkheid van verlenging, de opdracht is gegund.

Crediteur Omvang fout Onderwerp Toelichting

KPN € 42.000. Mobiele telefonie In 2023 is een Europese aanbesteding gestart. De verwachting was dat in het tweede halfjaar van 2024 gegund kon worden. In de jaarrekening van 2023 was rekening gehouden met een fout over 2024 van 9 maanden. Echter, het nieuwe contract is ingegaan per 1 maart 2025 zodat er nog een aanvullende fout resteert van 5 maanden.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 82 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Crediteur Omvang fout Onderwerp Toelichting

SdV € 13.000. Inhuur communicatie In december 2022 heeft een onderhandse aanbesteding plaatsgevonden waarbij werd aangegeven dat in 2023 er een structurele oplossing zou komen. Dit is niet gebeurd; inhuur zou in eerste instantie beëindigd worden per 1 maart 2024. Ingangsdatum nieuwe overeenkomst is 3 juni 2024. Daarom aanvullende fout voor 3 maanden.

Crediteur Omvang fout Onderwerp Toelichting

Juust € 234.000. Fout voor 2024, overeenkomst is verlengd tot en met 2025. Betreft mogelijk een laatste verlenging.

Crediteur Omvang fout Onderwerp Toelichting

Prepworkx € 17.000 (waakvlamovereenkomst) Inhuur parkeerbeleid 2.0 Na aflopen van de overeenkomst, eind Q1-2024, is een waakvlamovereenkomst aangegaan tot 1 april 2025. In 2024 is nog een beperkt aantal facturen ontvangen.

Crediteur Omvang fout Onderwerp Toelichting

Rosar € 293.000 Inhuur bouwinspecteur fout voor 2024 t/m maart 2025 (verlenging)

Onduidelijk Crediteur Omvang onduidelijkheid Onderwerp Toelichting

Idverde € 241.000 Het uitvoeren van snoeiwerk op verschillende locaties binnen de gemeente Er is sprake van veelal dezelfde werkzaamheden waarbij afzonderlijke opdrachten zijn verstrekt.

Misbruik en oneigenlijk gebruik De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&Ocriterium). In de Kadernota Rechtmatigheid 2023 worden de volgende definities gebruikt: Misbruik Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden wordt geregeld aangeduid met JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 83 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

het plegen van fraude om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Misbruik van overheidsregelingen moet echter wel duidelijk worden onderscheiden van fraude waarbij veelal één of meerdere medewerkers van de organisatie betrokken zijn. Bij misbruik is altijd sprake van het onrechtmatig gebruiken van een regeling/faciliteit die de overheid biedt. Bij het bestrijden van misbruik passen beheersmaatregelen zoals misbruikpreventie, handhaving, misbruik en fraudeopsporing en sancties. Oneigenlijk gebruik Het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassen en actualisering wet- en regelgeving. Bevindingen Beleidsmatig is in de verschillende verordeningen op het terrein van het Sociaal Domein vastgelegd wanneer sprake is van fraude, misbruik etc. en welke consequenties hieraan verbonden kunnen worden. Hierbij kan gedacht worden aan het terugvorderen van uitkeringen en/of voorzieningen al dan niet in combinatie met het opleggen van een boete.

Daarnaast vindt in de praktijk uitwisseling van gegevens met het Inlichtingenbureau plaats en worden signalen van het Inlichtingenbureau 1-op1 beoordeeld. Ook worden anonieme tips onderzocht. Het is gebleken dat de organisatie niet in alle gevallen adequaat heeft gereageerd op de signalen van het Inlichtingenbureau en daarnaast over het laatste kwartaal van 2024 geen informatie bij het Inlichtingenbureau heeft aangeleverd op basis waarvan mogelijk signalen van het Inlichtingenbureau terugontvangen hadden kunnen worden. Het is dan ook niet duidelijk of de gemeente hierdoor benadeeld is. Ook heeft het college in 2024 een frauderisico-analyse inclusief beheersmaatregelen opgesteld. Deze analyse wordt, gelet op het dynamische karakter van deze materie, periodiek doorontwikkeld. Wat heeft het college het afgelopen jaar gedaan. Het uitlopen van een aantal aanbestedingsprocedures heeft in een aantal gevallen geleid tot het “doorwerken” van een fout, verder door in 2024. Sinds 1 november 2024 is er een “broker” actief waardoor de rechtmatigheid van de inhuur van personeel beter geborgd wordt. Verder is de inkoopcapaciteit in Terneuzen weer op orde en is daarmee ook structureel beschikbaar voor Sluis. Met het oog op het verbeteren van het budgetbeheer is in het afgelopen jaar door het college de budgethoudersregeling aangepast.

Deze aanpassing heeft betrekking op een vereenvoudiging van de regeling gekoppeld aan een forse vermindering van het aantal budgetbeheerders. Ook zijn taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden scherper omschreven en toebedeeld.

Overhead Een verplicht onderdeel van de begroting als gevolg van de nieuwe begrotingsvoorschriften is het overzicht Overhead. Hierbij wordt de volgende definitie van overhead gehanteerd (conform Vensters voor Bedrijfsvoering: “Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead horen alle functies die dit doel dienen. De overheadfuncties staan derhalve niet rechtstreeks ten dienste van de (externe) klant.”

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 84 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Het overzicht Overhead voor 2024 ziet er als volgt uit:

Omschrijving (bedragen * € 1.000) Bedrijfsvoering

Lasten 254

Representatie Archiefbewaarplaatsen

-

Saldo -254

61

-

-61

54

4

-50

Leiding en Staf

2.693

-

-2.693

ICT

1.829

-

-1.829

DIV/archief

366

-

-366

Facilitaire Zaken

396

-

-396

Financiën

943

1

-942

Huisvesting Oostburg

1.076

30

-1.046

P en O

2.468

20

-2.448

Secretaresses

462

-

-462

Team budgetten

96

-

-96

Communicatie/promotie

671

-

-671

Juridische advisering

377

178

-199

Bezwaarschriften

166

-

-166

Portfoliomanagement

79

-

-79

Informatievoorziening/beveiliging

185

-

-185

6

-

-6

12.183

233

-11.950

Klachtencommissie Totaal

JAARSTUKKEN 2024

Baten

PAGINA 85 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Paragraaf Grondbeleid Inleiding In de paragraaf ‘Grondbeleid’ geven we een beknopte toelichting op het gevoerde grondbeleid in 2024. Volgens artikel 16 BBV bevat de paragraaf grondbeleid ten minste de volgende onderwerpen: 1. Een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de begroting; 2. De wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; 3. Een actuele voorspelling van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; 4. Een onderbouwing van de geraamde winstneming; 5. De beleidsuitgangspunten over de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van de grondzaken. De wijze waarop deze onderwerpen in de paragraaf ‘Grondbeleid’ staan, is vormvrij. De paragraaf ‘Grondbeleid’ heeft een samenvattend karakter, maar is wel zelfstandig leesbaar.

Een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van doelstellingen van de programma’s Op 25 februari 2021 stelde de raad het herziene visiedocument Krachtig Verbonden (hierna: het visiedocument) vast. Hierin staan de doelstellingen van het ruimtelijk beleid en de gekozen ontwikkelingsrichting van het ruimtegebruik in relatie tot de doelstellingen in de verschillende programma’s (zoals wonen, voorzieningen, recreatie, economie, landschap, verkeer en het Sociaal Domein). Het visiedocument beschrijft ook de basis voor de gemeentelijke bevoegdheden met betrekking tot verevening van bovenplanse kosten en bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen. Op 23 september 2021 stelde de raad de herziene Nota Grondbeleid 2021 vast waarin de beleidskeuzes zijn gemaakt voor het grondbeleid. In de herziene nota is nadrukkelijker de koppeling gelegd tussen de ruimtelijke beleidsuitgangspunten, zoals benoemd in het visiedocument, en het te voeren grondbeleid. Ook het vereveningsprincipe en de inzet ervan zijn verder uitgewerkt. In samenhang met de vaststelling van het beleidsplan Wonen in juni 2023, is de Nota Grondbeleid 2021 herzien met betrekking tot het onderdeel Verevening. Meer bepaald is de benaming Voorziening Gebiedsontwikkeling gewijzigd in Voorziening Transitie Woningvoorraad.

Ook de bepaling van de hoogte van de vereveningsbijdrage is gewijzigd evenals de beoogde inzet van de middelen uit de Voorziening Transitie Woningvoorraad. Voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen gelden landelijke en provinciale beleidskaders. Doelstelling van het beleid is het aanbieden van voldoende kwalitatief hoogwaardige bedrijventerreinen. Er mag geen sprake zijn van een structureel groter aanbod dan de vraag is. Waar mogelijk en verantwoord kan kleinschalige uitbreiding van de bedrijventerreinen plaatsvinden. De gemeente Sluis heeft alleen kleinschalige bedrijventerreinen. Het provinciale beleid staat voor een kleinschalig terrein een eenmalige uitbreiding toe tot een maximum van 20% van het bestaande oppervlak, mits er sprake is van een landschappelijke of stedenbouwkundige afronding en mits regionaal afgestemd. Deze regionale afstemming vindt plaats in het Regionaal Bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen. Dit programma is in 2021 door de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen herzien. In 2022 is het programma geactualiseerd (peildatum 1-7-2022). In JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 86 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

december 2022 is het geactualiseerde programma ter vaststelling aangeboden aan Gedeputeerde State (GS) van Zeeland. (Door GS vastgesteld in januari 2023). Bedrijventerrein De Vlaschaard is al langere tijd voorzien om nog eenmalig te worden uitgebreid. Eind 2024 is overeenstemming bereikt over de aankoop van de benodigde grond voor de uitbreiding van dit bedrijventerrein. Op verzoek van de gemeente Terneuzen is het Regionaal Bedrijventerreinenprogramma ZeeuwsVlaanderen in de loop van 2023 opnieuw geactualiseerd. Voor de gemeente Sluis is opgenomen dat de komende periode wordt verkend in welke vorm en op welke locatie een grootschalig bedrijventerrein in de gemeente Sluis kan worden gerealiseerd. Het bijgestelde programma is door GS op 21 november 2023 vastgesteld.

De wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd Bij de uitwerking van de verschillende ruimtelijke plannen dient onderscheid te worden gemaakt tussen actief grondbeleid, passief (faciliterend) grondbeleid of een tussenvorm waarbij sprake is van een samenwerking met private partijen. In de Nota Grondbeleid 2021 is de keuze gemaakt voor situationeel grondbeleid. Situationeel grondbeleid houdt in dat de gemeente per ontwikkeling (op projectniveau) beoordeelt of zij een actieve of faciliterende rol gaat vervullen. De gemeente heeft in 2024 in totaal drie actieve gemeentelijke grondexploitaties, namelijk de uitbreidingsgedeeltes van de gemeentelijke bedrijventerreinen Stampershoek, Deltahoek en Technopark. Daarnaast heeft de gemeente verschillende gronden in eigendom die in het verleden om strategische redenen zijn aangekocht. Deze gronden maken met ingang van 1 januari 2016 deel uit van de materiële vaste activa. De gronden van de voormalige Euregiotuinen in Oostburg en het daaraan aansluitende perceel (totaaloppervlakte ca 13 ha) zijn in het verleden aangekocht. Voor deze locatie wordt door derden een concreet plan ontwikkeld, “Regiopark Oostburg”. Het betreft hier volledig passief grondbeleid. Op 2 november 2023 is het bestemmingsplan Regiopark Oostburg vastgesteld. Dit bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk.

Na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan worden de gronden in eigendom overgedragen. Deze gronden zijn opgenomen onder de voorraden als handelsgoederen. Tot slot heeft de gemeente meerdere gronden in eigendom die zijn vrijgekomen na het vervallen van een functie. Deze gronden moeten een nieuwe invulling krijgen. Het gaat hierbij meestal om een locatie in eigendom van de gemeente die haar functie heeft verloren, bijvoorbeeld een voormalige gemeentewerkplaats. De gronden die zijn vrijgekomen na de realisatie van het multifunctioneel centrum De Korre in Breskens liggen op meerdere locaties waaronder de locatie voormalige christelijke basisschool CBS (Europastraat) en de locatie van de peuterspeelzaal (J.F. de Millianostraat). De nieuwe invulling van deze locaties vindt plaats op basis van passief grondbeleid, omdat deze nieuwe invulling door derden wordt gerealiseerd. De vrijgekomen locatie van de voormalige openbare basisschool OBS (J.H. van Dalestraat) betreft een locatie die deels in actief grondbeleid wordt uitgevoerd (met name de realisatie van drie tot vier kavels voor woningbouw). Zowel het bestemmingsplan Van Dalestraat Breskens en – op latere datum - de exploitatieopzet voor de woningbouwkavels ter plaatse worden in 2025 ter vaststelling aangeboden.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 87 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Een actuele voorspelling van de te verwachten resultaten De voorspelling in de paragraaf ‘Grondbeleid’ heeft als doel informatie te geven over welke invloed het grondbeleid heeft op de financiële positie van de gemeente. Zowel voor het begrotingsjaar als voor de komende jaren. Het gaat dus met name om de voorspelling van de uitkomsten van de actieve grondexploitaties, onderverdeeld naar winstgevende en verliesgevende complexen. Vanaf 2021 is de interesse in percelen op de bedrijventerreinen flink toegenomen; er is in 2021 en 2022 meer bedrijventerrein verkocht dan vooraf geraamd. Door deze zeer gunstige ontwikkeling hebben we in 2022 besloten om voor de terreinen Technopark en Deltahoek een deel van de eerder uit exploitatie genomen terreinen, opnieuw in exploitatie te nemen. In 2022 is de opnieuw toegevoegde kavel bij Technopark verkocht. Dit bedrijventerrein is volledig uitgegeven zodat alleen nog op Deltahoek en Stampershoek uitgeefbare kavels aanwezig zijn. In 2024 zijn op Deltahoek 2 kavels verkocht en geleverd. Voor 3 andere percelen is eveneens een koopovereenkomst gesloten. Levering van deze percelen vindt plaats in 2025. Op Stampershoek is in 2024 geen bedrijventerrein verkocht. Dat heeft ermee te maken dat de nog beschikbare grond wordt aangehouden voor de eventuele vestiging van de te verplaatsen gemeentewerkplaats.

De verkoop wordt daarnaast bemoeilijkt omwille van de in 2023 ontstane problematiek inzake netcongestie. Bedrijven kunnen geen zekerheid verkrijgen dat zij op het aan te kopen perceel de benodigde elektriciteit geleverd kunnen krijgen. Dat heeft direct zijn weerslag op de uitgeefbaarheid van de percelen op de bedrijventerreinen. De reguliere herziening van de exploitatieopzetten heeft in januari 2025 plaats gevonden (raadsbesluit 27 maart 2025). De financiële gevolgen hiervan zijn verwerkt in deze jaarstukken 2024 en vindt u samenvattend terug in onderstaande tabel. Bedrijventerreinen met exploitatieopzet Naam van het plan Verkocht (geleverd) 2024 in m²

In eigendom gemeente per 31-12-2024 in m²

Looptijd plan t/m (jaartal)

Boekwaarde 31-12-2024 (afgerond) €

Stampershoek 5e fase, Oostburg

0

9.600

2026

229.388

Technopark 2e fase, Schoondijke

0

0

2025

-491.130

Deltahoek (uitbreiding), Breskens

1.550

16.550

2030

786.647

Totalen:

1.550

26.150

524.905

Gebruikte parameters In de notitie Grondbeleid in de begroting en jaarstukken 2019 (hierna: de notitie) van de Commissie BBV staat aangegeven dat de toegerekende rente aan grondexploitaties moet worden gebaseerd op de daadwerkelijk betaalde rente over het vreemd vermogen. De notitie Grondbeleid in de begroting en jaarstukken 2023 en de Notitie Rente 2023 treden in werking met ingang van het begrotingsjaar 2025. Toepassing met ingang van de jaarrekening 2024 is mogelijk maar niet verplicht. Bij de herziene grondexploitaties wordt het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente gebruikt, naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen. De rentetoerekening vindt plaats op basis van de bruto-boekwaarden van de grondexploitaties (dus zonder rekening te houden met eventuele verliesvoorzieningen) van de bouwgronden in exploitatie (BIE’s). Ook over grondexploitaties waarbij de verantwoorde baten hoger zijn dan de lasten, waardoor de boekwaarde van een BI JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 88 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

negatief is, wordt rente (in dit geval een baat) toegerekend. Tot en met 2021 is de rente bij de verlieslatende grondexploitaties niet geactiveerd. Dit is alleen gedaan bij de winstgevende grondexploitaties namelijk Vlaschaard III en Deltahoek Uitbreiding. Met ingang van jaarrekening 2022 is de rente bij alle grondexploitaties geactiveerd. Voor 2024 en volgende jaren (tot einde looptijd van de exploitaties) wordt rekening gehouden met een rentepercentage van 1%. Als inflatiepercentage is rekening gehouden met een kostenstijging van 4,5% in 2025, 3,5% in 2026 en 2027 en 2% vanaf 2028 (geen opbrengstenstijging want de verkoopprijs van de gronden wordt niet jaarlijks geïndexeerd). De nog te maken kosten op Technopark zijn toegenomen met ca € 100.000. De geraamde kosten voor de werkzaamheden op Technopark zijn gebaseerd op de in 2024 herziene begroting. Voor het bepalen van prijspeil 1-1-2025 zijn de kosten voor de werkzaamheden in Stampershoek ten opzichte van vorig jaar geïndexeerd met 3,9%. Hiervoor is de CBS index gehanteerd voor grond-, weg en waterbouw, civieltechnische werken en bouw. Voor het jaar 2025 is vervolgens een indexering toegepast van 4,5%. Voor Deltahoek moet nog een beperkt aantal werkzaamheden plaatsvinden. De kosten daarvan zijn geraamd, rekening houdend met het prijspeil januari 2025.

Bedrijventerrein Deltahoek Uitbreiding In 2024 is 1.550 m² aan bedrijventerrein verkocht en geleverd. In 2019 is besloten om kwantumkorting toe te passen op dit terrein tot € 70/m², afhankelijk van de grootte van de kavels. Ook is besloten tot de mogelijkheid van uitgifte in erfpacht. In maart 2017 zijn gronden uit exploitatie genomen. Daarvan is een deel ingezet voor de realisatie van een zonnepark. In januari 2022 is het overige gedeelte opnieuw in exploitatie genomen. Ook voor dit nieuwe terrein is een verkoopprijs van € 80,-/m² vastgesteld met een kwantumkorting tot € 70/m², afhankelijk van de grootte van de kavels. Door toevoeging van deze extra gronden, is de looptijd van de grondexploitatie verlengd tot 31 december 2030. De in januari 2024 herziene exploitatieopzet laat een positief exploitatiesaldo per 31 december 2030 zien van € 372.128. In 2024 kan opnieuw tussentijdse winst worden genomen. De te nemen winst in 2024 bedraagt € 44.305.Dit is niet conform het bedrag ad € 50.433 volgens het raadsbesluit van 27 maart 2025. Een verkoopopbrengst was administratief niet juist verwerkt. Bedrijventerrein Stampershoek 5e Fase Bij de herziening van de grondexploitaties in 2019 is besloten om een afwijkende vraagprijs van € 55/m² te hanteren voor onregelmatig gevormde percelen.

Voor de overige percelen blijven de vraagprijzen gehanteerd (variërend van € 80 tot € 90/m²) waarbij voor het geheel als ondergrens de prijs van € 70/m² is opgenomen. Ook is besloten tot de mogelijkheid van uitgifte in erfpacht. In 2024 zijn geen percelen verkocht. Per 31 december 2024 resteert nog 9.600 m² aan te verkopen grond. De herziene exploitatieopzet laat op einddatum grondexploitatie (31 december 2026) een verlies zien van € 903.763. Vorig jaar liet de exploitatie een verlies van € 863.872 zien op de einddatum. De reeds gevormde voorziening ad € 863.872 moet met € 39.891 worden verhoogd. Dit is verwerkt in de jaarstukken 2024. Bedrijventerrein Technopark 2e fase

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 89 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Bij het raadsbesluit van 29 mei 2019 zijn gronden uit exploitatie genomen. Bij de herziening van de grondexploitatie in januari 2022 is een deel van deze grond opnieuw in exploitatie genomen. Het laatste perceel op dit terrein is in 2022 verkocht. Bij de herziening van de exploitatieopzet in januari 2022 is de looptijd van de exploitatie bepaald tot 31 december 2024. De looptijd is in de in januari 2024 herziene exploitatieopzet verlengd tot 31 december 2025 omdat eind 2024 de nog voorziene werkzaamheden op het terrein nog niet helemaal afgerond zullen zijn. De in januari 2025 herziene exploitatieopzet laat een negatief exploitatiesaldo van € 138.683 per 31 december 2025 zien. De getroffen voorziening ad € 35.154 moet worden verhoogd met € 103.529. Dit is verwerkt in de jaarstukken 2024.

De financiële gevolgen van de herziene exploitatieopzetten De BBV regels bepalen dat verliezen moeten worden genomen op het moment dat ze inzichtelijk zijn. Ook tussentijdse winst dient te worden genomen indien aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Naam exploitatie

Stampershoek 5e fase Technopark 2e fase Deltahoek Uitbreiding (winstgevend) Totaal

Voorziening januari 2024

Voorziening ultimo 2024

- Dotatie /

Tussentijdse

+ vrijval voorziening

winstneming

Afwikkeling

863.872

903.763

- 39.891

35.154

138.683

-103.529

0

0

0

44.305

899.026

1.042.446

-143.420

44.305

Verwerking hiervan vindt plaats in de jaarstukken 2024.

Onderbouwing en uitgangspunten bij (tussentijdse) winstneming De in januari 2025 herziene exploitatieopzetten 2024 laten één winstgevende exploitatie zien, namelijk Deltahoek Uitbreiding met een positief resultaat op einde looptijd van € 372.128. Voor de winstneming geldt de ‘percentage of completion methode’ (POC). Hiermee bedoelen we dat voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie, de winst op basis van de eindwaarde kan worden genomen. De herziening van de exploitatieopzet van Deltahoek heeft tot gevolg dat er tussentijds winst moet worden genomen.

Beleidsuitgangspunten over de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s Aan het uitvoeren van grondbeleid zijn risico’s verbonden. Deze risico’s beheersen we door middel van risicomanagement. Onderdeel hiervan is, naast het voorkomen en beperken van risico’s, ook het vormen van reserves (weerstandscapaciteit) om de nadelen van het eventueel voordoen van risico’s te kunnen opvangen. De gemeente Sluis beschikt over een reserve grondexploitatie die in het verleden

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 90 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

is gevormd op basis van winsten die zijn gerealiseerd ten behoeve van het opvangen van risico's in de toekomst. In de bepaling van het weerstandsvermogen wordt rekening gehouden met risico's in de grondexploitatie. Voor de bepaling van de weerstandscapaciteit wordt met de reserve grondexploitatie rekening gehouden. De reserve grondexploitatie heeft per 31 december 2024 een omvang van € 2.164.480.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 91 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Openbaarheidsparagraaf Op 1 mei 2022 is de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangen door de Wet open overheid (Woo). De Woo is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter en makkelijker vindbaar is. De Woo regelt dat iedereen een verzoek om informatie kan indienen. Daarnaast verplicht de Woo ons om actief informatie openbaar te maken uit elf informatiecategorieën. Deze verplichting gaat bijvoorbeeld gelden voor de vergaderstukken van de gemeenteraad, convenanten, uitgevoerde onderzoeken en beschikkingen. Daarnaast verlangt de Woo, net als de Archiefwet, een verbetering van de informatiehuishouding. Deze verplichtingen zijn nog niet in werking getreden, maar worden over een periode van vijf jaar gefaseerd ingevoerd. De Woo moet in 2027 volledig geïmplementeerd zijn.

Wat hebben we in 2024 aan de implementatie van de Woo gedaan? Vanaf 1 november 2024 voldoen we aan de verplichting om de eerste vier informatiecategorieën openbaar te maken. Het gaat om de volgende informatie categorieën: 1. Wetten en algemeen verbindende voorschriften. 2. Overige besluiten van algemene strekking. 3. Organisatie en werkwijze. 4. Bereikbaarheidsgegevens. Categorie 1 en 2 worden openbaar gemaakt op overheid.nl en categorie 3 en 4 worden openbaar gemaakt via de website Register van Overheidsorganisaties. Het bestaande werkproces van Woo-verzoeken is verder geactualiseerd. De verbetering betreft het altijd en vroegtijdig in contact treden met verzoekers. We hebben ruime kennis en ervaring opgedaan met de anonimiseringssoftware. We zijn gestart met een marktverkenning naar hulpmiddelen om documenten te verzamelen en te publiceren. We delen kennis en informatie over de implementatie van de Woo in VNG-verband en met de Zeeuwse gemeenten. In 2024 zijn er 31 Woo-verzoeken ontvangen op diverse thema’s. 26 verzoeken zijn binnen de gestelde termijn afgedaan, vijf zijn door de verzoeker ingetrokken en twee verzoeken lopen nog vanwege de omvang en de complexiteit maar zullen binnenkort kunnen worden afgesloten.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 92 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Paragraaf Grote Projecten In deze paragraaf worden de grote projecten weergegeven. Deze projecten worden voordat een project van start kan gaan, voorafgaand uitgewerkt in een plan van aanpak inclusief de benodigde middelen ten behoeve van personele capaciteit. Voor reeds lopende projecten zal deze uitwerking alsnog plaatsvinden. Het projectplan van majeure projecten wordt ter besluitvorming aan het college voorgelegd. Naam project 1. Havengebied Breskens

2. Masterplan Nieuwvliet

3. Cadzand-Bad

4. Vitaal West ZeeuwsVlaanderen

Toelichting In 2024 is een nieuw ontwerp voor het Viscentrum tot stand gekomen, is de bouwvergunning hiervoor verstrekt en zijn de voorbereidingen getroffen voor de start van de bouw (in 2025). Daarnaast is een aanbesteding voorbereid voor het ontwerp en de realisatie van de nieuwe inrichting van het Visserijmuseum, dat straks als onderdeel van de visserij experience in het Viscentrum wordt gehuisvest. Tevens zijn de uitgangspunten voor het gebruik en daarbij horende inrichting van de Handelshaven met stakeholders afgestemd en deze aan de gemeenteraad voorgelegd. Deze uitgangspunten vormen de basis voor de toekomstige inrichting en beleving als toeristische hotspot. De verschillende deelprojecten zijn inmiddels afgerond. De laatste hand wordt nu gelegd aan de financiële afronding van de zes verschillende deelprojecten (verantwoording Regiodeal). Hiermee is het project in een afrondende fase gekomen. In 2024 is net als in de voorgaande jaren uitvoering gegeven aan de ontwikkeling van Cadzand-Bad. Tevens zijn de voorbereidingen getroffen voor het opstellen van beleidskaders en ontwikkelmogelijkheden voor de gebieden in de badplaats Cadzand-Bad, waarvoor op dit moment (nog) geen (nieuw) beleid is vastgesteld. En daarnaast het evalueren en indien wenselijk herijken van de huidige beleidskaders, zoals De Schilvisie Cadzand-Bad en Bijlage 10.

(Hiervoor is in de jaren 2025 en 2026 budget en personele capaciteit gereserveerd) Op 4 juli stemde u in met het voorstel tot vrijgeven ruimtelijk kader Oostburg en locatiekeuze gemeentehuis. Op 15 oktober werd u middels een D-brief op de hoogte gebracht van het proces rondom de realisatie van een MFC in IJzendijke. Op 19 december stemde u in lijn met het procesvoorstel in met de voorkeurslocatie voor de realisatie van een MFC in IJzendijke Op verzoek van het college is de evaluatie van het beleidsplan Wonen een jaar vervroegd. De evaluatie is gestart eind 2024 en zal worden opgeleverd in Q1 2025. Op basis van de uitkomsten zal duidelijk worden of wijziging van het beleidsplan noodzakelijk is.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 93 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Naam project 5. Rechtmatigheidsverantwoording

6. Burgerparticipatie

7. Duurzaamheid

8. Mobiliteit

JAARSTUKKEN 2024

Toelichting In 2024 heeft het college, ondanks het feit dat een en ander nog niet was verankerd in wet- en regelgeving, de Rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de Jaarrekening 2023. De accountant heeft daarbij vastgesteld dat de Rechtmatigheidsverantwoording op getrouwe wijze tot stand is gekomen. In het laatste kwartaal van 2024 heeft het college de nieuwe budgethoudersregeling vastgesteld. Het doel van deze regeling is om de verschillende processen verder te stroomlijnen zodat hiermee de organisatie verder “in control” komt. In het 2e halfjaar van 2024 is, in samenspraak met de Belastingdienst, een start gemaakt om ook verder fiscaal in control te komen. De verwachting is dat dit project ultimo 2027 zal zijn afgerond. Op 19 december 2024 heeft uw raad de bestuursopdracht om te komen tot nieuw beleid met betrekking tot burgerparticipatie, geamendeerd vastgesteld. De raad heeft met deze bestuursopdracht ook kennisgenomen van de evaluatie burgerparticipatie. De bestuursopdracht wordt in 2025 uitgevoerd. Het communityplatform ‘Samen Sluis’ is van start. De vrijwillige buurtverbinders zijn gestart en samen met de professionals opgeleid om de inwoners en initiatieven met elkaar te verbinden. De eerste resultaten zijn bijzonder positief. Door de wisselingen is het te vroeg voor een evaluatie van het werken met kernwethouders. De opgedane ervaringen zijn tot nu toe positief.

Reden om de werkwijze te continueren. Op 19 december 2024 heeft uw raad het integrale beleidsplan duurzaamheid vastgesteld. De opgaven voor energie, klimaat en circulair komen hierin terug. Gelijktijdig nam u kennis van het Zeeuwse brede circulaire economie beleid, wat in het verlengde ligt van het vastgestelde beleidsplan. Eerder in het jaar, 31 oktober 2024 stelde u de Regionale Energie Strategie 2.0 vast. Het proces rondom de RMS gaat langzaam naar de uitvoeringsfase. Dit houdt in dat dit onderwerp is opgenomen in de reguliere organisatie. Ditzelfde geldt voor het gemeentelijk mobiliteitsplan. Deze zal gefaseerd worden opgepakt. Eveneens vanuit de staande organisatie (zie pr speerpunt

PAGINA 94 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Naast de grote projecten zijn ook een aantal reguliere projecten die op de planning staan. Het projectplan wordt besproken in het MT en zo nodig in het college. Naam project

Toelichting

1. Vluchtelingen Oekraïne en asielopvang

De gemeente Sluis neemt haar verantwoordelijkheid om mensen die vluchten voor oorlog en geweld een veilig thuis te bieden. In 2024 is onder andere hard gewerkt aan de uitbreiding van een extra locatie voor Oekraïense ontheemden in Oostburg. Deze locatie is eind 2024 opgeleverd. De eerste bewoners zullen begin 2025 de woonunits betrekken. Veel van de ontheemden vinden hun weg steeds beter in onze gemeente via werk of onderwijs. Het Rijk blijft financieel bijdragen aan de opvang. In 2024 zij ook de Provinciale gesprekken afgerond om te komen tot een eerlijke verdeling van asielopvang in Zeeland vanuit de Spreidingswet. De gemeente Sluis heeft zich bereid verklaard om 130 personen op te vangen. In 2025 zal verder worden onderzocht of en hoe invulling zal worden gegeven aan deze taakstelling. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Sinds 1 januari 2024 heeft iedere gemeente een omgevingsplan. Dit Omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (bestaande planologische regelingen en gemeentelijke verordeningen) en een nieuw deel. Eind 2031 moet de inhoud van het tijdelijke deel omgezet zijn naar regels in het nieuwe deel. In 2024 lag de focus voor strategie op verdere professionalisering van het projectmatig werken, werkprocessen, portfoliomanagement en strategisch informatiebeleid. Bij cultuur is veel aandacht uitgegaan naar integraal werken en naar integriteit.

Zie ook de paragraaf Bedrijfsvoering in deze jaarrekening. Voor de 10 meest financieel-kritische processen is een procesbeschrijving opgesteld. Er is een start gemaakt met het opstellen van werkinstructies. Dit zijn de werkinstructies voor de interne controle. Op 7 november 2024 nam de gemeenteraad kennis van het programmaplan Informatiebeveiliging. Tevens werd ingestemd met het beschikbaar stellen van extra benodigde middelen om tot uitvoering over te kunnen gaan. Het raadsbesluit is per omgaande in uitvoering genomen. Zie ook de paragraaf Bedrijfsvoering in deze jaarrekening.

2. Omgevingswet

3. Sluis Opgeschut

4. Werkprocessen

5. Informatiebeveiliging

6. Begraafplaatsen

JAARSTUKKEN 2024

Voor de begraafplaats Retranchement is in 2024 deel één van de inventarisatie volledig uitgevoerd. Voor de begraafplaatsen Nieuwvliet en Aardenburg (Peursensstraat) zijn de 1e 2 stappen afgerond. Deel één bevat: • het actualiseren van de plattegronden; • inventarisatie van rechthebbenden van de graven;

PAGINA 95 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting • plaatsen van bordjes gedurende één jaar bij de graven waar geen gegevens van rechthebbenden bekend zijn; • het verwerken van de gegevens van nieuwe rechthebbenden die zich melden. Conform het uitvoeringsplan is in 2024 de laatste gedenkzuil geplaatst. In het voorjaar van 2025 zullen we de aanvangen met het plaatsen van messing herdenkingsplaatjes. In 2025 zal de GEO-tegel van Centric gevuld worden met alle plattegronden van de begraafplaatsen.

7. Ontwikkeling dienstverlening

In 2024 gingen we over tot de aanschaf van een zaaksysteem. Sinds januari 2025 werken we hiermee bij het KCC (en Beheer binnen). In dit systeem zijn we beter in staat de opvolging van klantcontacten te monitoren. Medio 2025 implementeren we dit systeem in meerdere teams. Door verbeterde managementinformatie wordt het eenvoudiger te sturen. Inwoners merken dit. Zij worden nog beter bediend. Onze nieuwe telefoonapplicatie (voorzien maart 2025) ondersteunt dit proces. In 2025 herijken we ook onze servicenormen en we informeren onze inwoners hierover. Naast telefonische communicatie maken we het ook mogelijk om meer producten, via onze website, digitaal aan te vragen.

8. Modernisering bestuurlijk elektronisch verkeer

De inwerkingtreding van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk is uitgesteld tot 1 januari 2026. Het project ziet erop toe om de wet te implementeren en is onderdeel van het programma Strategisch Informatiebeleid. Er is gestart met een inventarisatie van alle producten en diensten van de gemeente. Omdat dit nauwe samenhang heeft met het project zaakgericht werken en het opstellen van de ICT-architectuurplaat wordt hier zoveel mogelijk bij aangesloten.

9. Digitalisering vergunningen / APV

Per 1 januari 2023 werkt team Vergunningen, Handhaving, Planologie digitaal via Centric Leefomgeving.

10. Toekomstbestendig informatiebeheer

Er is in 2024 veel vooruitgang geboekt in het project "Duurzaam toegankelijk maken en behouden van fysieke archiefstukken". Dit project heeft tot doel de in het DOC Factory rapport beschreven achterstanden (circa 600m2) in de archiefbewaarplaats, archiefruimte en organisatie weg te werken en duurzame maatregelen te implementeren voor het behoud van fysieke archiefstukken. Daarnaast is in 2024 de denkrichting verplaatsing archief gemeente Sluis uitgewerkt en is er een voorgenomen collegebesluit. Er is een raadsvoorstel in voorbereiding. In 2024 is er daarnaast ook gewerkt aan het uitwerken van beleidsproducten en samengewerkt op de overgang naar volledig digitaal werken. In het kader van horizontaal toezicht door Provincie Zeeland is er in 2024 ook een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de informatiehuishouding.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 96 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting

11. Strategisch informatiebeleid

In 2024 gingen we over tot de aanschaf van een zaaksysteem. De pilot (fase 1) van het zaakgericht werken met het zaaksysteem is sinds januari 2025 in volle gang. Dit betekent dat het team KCC alle klantcontacten registreert in het zaaksysteem en dat team Beheer alle Meldingen Openbare Ruimte (MOR) volledig digitaal en zaakgericht via het zaaksysteem afhandelt. Het uiteindelijke doel van zaakgericht werken is om klanten in de toekomst volledig digitaal, nog beter en sneller te helpen. Later dit jaar rollen we het systeem verder uit voor andere processen en alle teams. Op 19 december 2024 heeft de kick-off plaatsgevonden van het bijbehorende communicatiecampagne Digitaal voor Elkaar. In 2024 zijn er ook voorbereidende stappen genomen in het digitaliseren van de poststromen. Daarnaast zijn er projecten opgestart voor het vernieuwen van de website en intranet. Het project is in 2024 gestart, waarna in 2025 een nieuwe Verordening aan u als raad wordt aangeboden. Daarna wordt het nieuwe beleid geïmplementeerd. De gemeente Sluis werkt aan een inhaalslag om het beweeggedrag van haar inwoners te verbeteren. Er is een verenigingsadviseur aangesteld die zich richt op zaken zoals gezonde kantines, VOG, vertrouwenspersoon, rookbeleid en alcoholbeleid binnen sportverenigingen. Openbare ruimtes worden zo aangepast dat ze voor alle doelgroepen toegankelijk zijn, met nadruk op inclusie.

Er is ook een uitbreiding van het beweegaanbod voor verschillende doelgroepen, waaronder kinderen (0-12 jaar), jongeren (15-27 jaar) en ouderen. Dit jaar worden de Renewi Tour en IRON Man opnieuw in de gemeente gehouden. In 2025 wordt de Sportnota 2021-2025 herijkt en december 2025 opgeleverd. Het visiedocument Project- en Portfoliomanagement en de bijbehorende formats zijn vastgesteld. De nieuwe werkwijze is geïmplementeerd in de organisatie. We hebben de informatiestructuur (hoe en waar delen we informatie) ingericht. Dit geldt ook voor de financiële structuur (stappen in de financiële projectadministratie). Voor de majeure en reguliere projecten hebben we een dashboard (Portfoliorapportage)

12. Subsidies

13. Sport

14. Proces & Portfoliomanagement

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 97 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Balans Activa (in duizenden euro’s)

2024

2023

Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Bijdragen aan activa in eigendom van derden Totaal immateriële vaste activa

197.404 274.431 471.835

169.181 233.883 403.064

Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut Totaal materiële vaste activa

41.339.793

43.641.693

48.628.708 13.716.584 103.685.085

47.877.519 13.279.844 104.799.056

12.374.642

6.867.943

1.614.741

2.100.321

13.989.384

8.968.264

118.146.303

114.170.384

Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen Totaal voorraden

524.904 471.349 996.253

663.188 455.215 1.118.403

Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige vorderingen Overige uitzettingen Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

19.977.617

20.676.846

35.237.000

25.040.000

5.232.979 -

3.095.711 -

60.447.596

48.812.557

756 649.080 649.837

728 404.482 405.210

Vaste activa

Kapitaalverstrekkingen aan: ‒ deelnemingen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Totaal financiële vaste activa Totaal vaste activa

Vlottende activa

Kassaldi Banksaldi Totaal liquide middelen Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Totaal overlopende activa

2.044.684

3.270.231

2.044.684

3.270.231

Totaal vlottende activa

64.138.370

53.606.401

TOTAAL ACTIVA

182.284.673

167.776.785

-

-

Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 bestaat

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 98 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Passiva (in duizenden euro’s)

2024

2023

25.241.953 63.348.633

12.727.307 43.947.118

8.896.845

13.725.776

97.487.430

70.400.201

20.760.961

18.597.702

34.483.333 34.483.333

49.481.487 49.481.487

152.731.725

138.479.390

9.162.707 9.162.707

11.659.697 11.659.697

19.545.395 354.450

17.017.968 512.770

490.396 20.390.241

106.960 17.637.698

Totaal vlottende passiva

29.552.948

29.297.395

TOTAAL PASSIVA

182.284.673

167.776.785

25.054

26.294

Vaste passiva Reserves: -algemene reserve -bestemmingsreserves Het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Totaal eigen vermogen

Voorzieningen

Onderhandse leningen van: -binnenlandse banken en overige financiële instellingen Totaal vaste schulden Totaal vaste passiva

Vlottende passiva Overige kasgeldleningen Overige schulden Totaal netto-vlottende schulden

De voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren, ontvangen van: -het Rijk -overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen Totaal overlopende passiva

Totaalbedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 99 VAN 177

GEMEENTE SLUIS

Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Onderstaande tabel laat het totaaloverzicht zien ingedeeld in de programma’s uit de programmabegroting. De bedragen worden nader toegelicht in de financiële analyses in de jaarrekening.

JAARSTUKKEN 2024

PAGINA 100 VAN 177