a. Jaarstukken 2024
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2024
GEMEENTE SLUIS
Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2024 aan. Een jaar dat begon in de uitzonderlijke bestuurlijke situatie dat de burgemeester in de plaats trad van het college. Onder begeleiding van een extern verkenner, de heer Eenhoorn, is een proces gelopen om de bestuurlijke stabiliteit terug te brengen. Als resultaat daarvan werd op 5 maart 2024 het addendum op het coalitieakkoord ‘Ruimte voor keuzes’ door uw raad voor kennisgeving aangenomen. Eveneens werd het college terug op sterkte gebracht, en is het traject in gang gezet om te werken aan de Bestuurscultuur. Landelijke ontwikkelingen Op 16 mei 2024 werd het Hoofdlijnenakkoord gepresenteerd. Op diverse punten raakt dit aan gemeentelijk beleid. Een voorbeeld daarvan is de Spreidingswet, waarvan het voornemen is om deze in te trekken. Het betreffende wetsvoorstel wordt, na advisering door de Raad van State, naar verwachting dit jaar aan de Kamers aangeboden. Hangende dit proces zijn wij doorgegaan met onze opgave in de Spreidingswet (aanbieden van opvang en realiseren nieuwe plaatsen). Projecten Tijdens het jaar hebben wij u tussentijds bijgepraat over de grote projecten, zoals Vitaal West ZeeuwsVlaanderen en het havengebied Breskens. Het beleidsplan Duurzaamheid werd door u vastgesteld. De Omgevingswet en de wet Kwaliteitsbevordering (deels) zijn in werking getreden.
Samen met de Provincie is voor Zeeland gewerkt aan een nieuwe vorm van mobiliteit, die meer gericht is op de behoefte van de klant. In 2025 wordt hiervoor een nieuwe gemeenschappelijke regeling aangeboden. Meer informatie over de projecten vindt u in de paragraaf Projecten. Woonbeleid Het Woonbeleid is op 1 januari 2024 in werking getreden. Op basis daarvan hebben wij in twee tranches de woningbouwverzoeken beoordeeld. De eerste tranche bracht 35 verzoeken, de tweede tranche 11. Op 199 woningen is een positief advies afgegeven. Meer informatie over de aantallen en de wijze van afweging, vindt u in programma 3. Rekeningresultaat We sluiten 2024 af met een saldo van € 8,897 miljoen. Bij de primitieve begroting werd uitgegaan van een saldo van € 1,469 miljoen. In december (na de 21e begrotingswijziging) gingen we uit van een saldo van € 6,734 miljoen. Bij het raadsvoorstel behorende bij deze jaarrekening, treft u ons voorstel voor de resultaatbestemming aan. Oostburg, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS, De secretaris,
De burgemeester,
S.I. de Kievit-Minnaert
mr. M.M.D. Vermue
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 2 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................................................................4
Jaarverslag Programma's ...........................................................................................................................................9 Programma 1: Duurzaamheid ............................................................................................................9 Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt ......................................................................................13 Programma 3: Wonen en Voorzieningen .........................................................................................18 Programma 4: Sociaal Domein .........................................................................................................26 Programma 5: Bestuur en veiligheid ................................................................................................32 Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien...................................38 Paragrafen .............................................................................................................................................39 Paragraaf Lokale heffingen...............................................................................................................39 Paragraaf Weerstandsvermogen......................................................................................................43 Paragraaf Kapitaalgoederen
.............................................................................................................48 Paragraaf Verbonden Partijen ..........................................................................................................55 Paragraaf Financiering......................................................................................................................74 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................................77 Paragraaf Grondbeleid .....................................................................................................................86 Openbaarheidsparagraaf .................................................................................................................92 Paragraaf Grote Projecten................................................................................................................93
Jaarrekening Balans ....................................................................................................................................................98 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .........................................................................100 Toelichting op de balans......................................................................................................................101 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................137 SiSa lijst ................................................................................................................................................161
Bijlagen Begrippenlijst.......................................................................................................................................170 Indicatoren ..........................................................................................................................................173 Overzicht investeringsuitgaven ...........................................................................................................176
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 3 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Inleiding Financieel resultaat
De gemeente Sluis sluit het jaar 2024 af met een voordelig rekeningresultaat van € 8.896.845. Het rekeningresultaat bestaat uit twee onderdelen, te weten: x € 1.000 Resultaat uit overheidsactiviteiten
8.996 voordeel
Resultaat uit grondexploitatie
99 nadeel
Rekeningresultaat 2024
8.897 Voordeel
Totstandkoming rekeningresultaat
In de laatste programmawijziging 2024 werd het resultaat na bestemming geraamd op een voordelig saldo van € 6.734.152. Het uiteindelijke resultaat is € 2.162.693 voordeliger. Hieronder volgt een overzicht van de programma’s met daarbij de saldo’s en de afwijking van de begrote cijfers. (in duizenden euro's) Omschrijving Programma: Programma 1 Duurzaamheid Programma 2 Economie en Arbeidsmarkt Programma 3 Wonen en Voorzieningen Programma 4 Sociaal Domein Programma 5 Bestuur en Veiligheid Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb Totaal programma's Mutaties reserves Gerealiseerde resultaat
Begroting 2024
Realisatie 2024 t.o.v. begroting 2024
Realisatie 2024
Baten 5.578
Lasten 6.480
Saldo 902
Baten 5.444
Lasten 6.349
Saldo Baten Lasten 905 135 132
1.594
5.925
4.331
1.244
4.792
3.548
350
1.133
783
13.877 8.153
29.951 37.987
16.074 29.834
14.310 7.362
27.397 36.965
13.086 29.603
-433 791
2.554 1.022
2.988 231
5.626
10.537
4.912
5.854
10.200
4.346
-229
337
566
93.107 15.402 -77.705 93.701 15.125 -78.576 -594 277 870 127.936 106.283 -21.653 127.915 100.828 -27.087 20 5.455 5.435 15.325 30.244 14.918 13.869 32.060 18.190 1.456 -1.816 -3.272 143.261 136.527 -6.734 141.785 132.888 -8.897 1.476 3.639 2.163
Het verschil tussen de begroting na wijziging en de realisatie, € 2.162.693, wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard. Bij de Toelichting overzicht baten en lasten is er een uitgebreide verschillenanalyse opgenomen.
JAARSTUKKEN 2024
Saldo -3
PAGINA 4 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Programma 1 2 2 2 3 3 3 3 3 3 4 5 5 5 6 6 div
JAARSTUKKEN 2024
Omschrijving (bedragen x € 1.000) RUD Grondexploitatie (GREX) Monumenten Stranden Gebouwen (afschrijving) Parkeerbelastingen Groen Rioleringen Leges bouwvergunningen Afschrijvingen diverse investeringen Sociaal domein Voorziening wethouderpensioenen Bommenregeling Opvang Oekraïners Overhead Belastingen Overige Totalen Saldo (verschil begroting – realisatie)
Voordelig
Nadelig 132 99
121 211 123 182 113 305 138 358 231 700 60 1.007 374 456 389 3.581 2.163
1.418
PAGINA 5 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Kerngegevens Rekening per 31-12-2023 Sociale structuur Aantal inwoners waarvan: 0 t/m19 jaar 20 t/m 64 jaar 65 jaar en ouder Aantal bijstandsontvangers
23.150
23.108
3.889 12.363 6.898 394
3.826 12.323 6.959 416
30.716 18.588
30.716 19.195
Totaal per inwoner
36.945.000 1.596
39.046.000 1.690
Totaal per inwoner Totaal per inwoner Totaal per inwoner Totaal per inwoner Totaal per inwoner
50.580.000 2.185 114.170.000 4.932 70.400.000 3.041 49.481.000 2.137 119.258.000 5.152
53.921.000 2.333 118.146.000 5.113 97.487.000 4.219 34.483.000 1.492 141.785.000 6.136
Fysieke structuur Oppervlakte gemeente in ha. Aantal woonruimten Financiële structuur Opbrengst belastingen en rechten Algemene uitkering Gemeentefonds Boekwaarde vaste activa Eigen vermogen Vaste schuld Omvang exploitatie
JAARSTUKKEN 2024
Rekening per 31-12-2024
PAGINA 6 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Leeswijzer In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn regels voor de samenstelling van de jaarstukken opgenomen. Met deze stukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad. Het doel van de jaarstukken is de gemeenteraad, de inwoners, de hogere overheden en andere belangstellenden te informeren over de financiële gang van zaken over het afgelopen boekjaar en de financiële positie aan het einde van het boekjaar. In de jaarstukken treft u eerst het jaarverslag aan (programmaverantwoording en de paragrafen), daarna de jaarrekening en tot slot de bijlagen. Jaarverslag De programmaverantwoording bestaat uit de volgende vijf programma’s: 1. Duurzaamheid 2. Economie en Arbeidsmarkt 3. Wonen en Voorzieningen 4. Sociaal Domein 5. Bestuur en Veiligheid Daarop volgt het overzicht met de algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead en vennootschapsbelasting en de beleidsmatige verantwoording over 2024. De indeling van de programma’s is conform het coalitieakkoord “Strategie met ambitie”. Per programma wordt achtereenvolgens weergegeven: • Inleiding: waar draait het om in het programma? Dit betreft de tekst zoals opgenomen in de begroting 2024. • Speerpunten: onderdelen van het beleid waar extra aandacht voor is. Deze worden als volgt weergegeven. Beschrijving van het speerpunt (tekst uit begroting) 1. Opsomming speerpunten 2.
… Wat willen we bereiken: 1. Speerpunt 1.A. speerpunt Wat gaan we daarvoor doen: Tekst uit begroting
Wat hebben we gedaan: Verantwoording
Ter informatie is in ieder programma een specificatie van de lasten en baten per taakveld toegevoegd. Naast de genoemde programma’s wordt een belangrijk deel van het jaarverslag gevormd door de in het BBV verplicht voorgeschreven paragrafen: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen, Financiering, Bedrijfsvoering, Grondbeleid, Openbaarheid Projecten (niet verplicht, toegevoegd voor een verbeterd inzicht in de grote projecten).
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 7 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Jaarrekening In de jaarrekening worden de gemeentefinanciën toegelicht. Deze bevat het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Daarnaast is er een beschrijving opgenomen van de grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling. De balans en de toelichting daarop maken ook onderdeel uit van de jaarrekening. Tot slot vormt de SiSa-lijst een onderdeel van de jaarrekening. Indicatoren Met ingang van 2017 is voor alle gemeenten een basisset verplicht voorgeschreven indicatoren ingevoerd. Het doel hiervan is het inzichtelijker maken van de begroting en jaarstukken en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten mogelijk te maken. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de desbetreffende programma's en vervangen daarmee de in voorgaande jaren gehanteerde effect- en prestatie-indicatoren. Alle indicatoren en beschikbare cijfers zijn te bekijken via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze website is ook achtergrondinformatie beschikbaar over de bronnen en definities van de indicatoren en wat er precies wordt gemeten met de indicatoren. Een aantal indicatoren uit de basis-set is wellicht niet voor alle gemeenten beschikbaar, maar is wel van belang voor alle gemeenten. Gemeenten waarvoor de informatie beschikbaar is moeten deze opnemen in de begroting en jaarstukken.
In de 'Regeling beleidsindicatoren' is bepaald dat als de informatie niet beschikbaar is, de gemeenten deze niet hoeven op te nemen. Niet alle indicatoren zijn in deze jaarstukken ingevuld, met name in die gevallen waarbij er op www.waarstaatjegemeente.nl geen actuele of helemaal geen informatie beschikbaar is. Bij deze indicatoren staat de tekst 'nog niet bekend'. Afrondingsverschillen In dit document worden veel cijfermatige overzichten weergegeven als veelvouden van € 1.000. Echter, bij de totalen wordt gerekend met de werkelijke, onafgeronde bedragen. Hierdoor komen afrondingsverschillen voor.
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 8 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Programma's Programma 1: Duurzaamheid Inleiding de opgave Onder Duurzaamheid onderscheiden we drie pijlers: Energie, klimaat en circulariteit. De omschakeling van fossiele energiebronnen naar meer duurzame vormen van energie en de gevolgen van de veranderingen in het klimaat zijn de belangrijkste opgaven waar de samenleving voor staat. Uitvoering van de energietransitie moet plaatsvinden op een manier die past bij de financiële draagkracht van onze inwoners en bedrijven, en bij de schaal van het platteland. De gemeente is hierin realistisch en reactief. Het ambitieniveau is om te voldoen aan de wet- en regelgeving. Daarnaast zetten we in op technologische innovatie gericht op energie– en kostenbesparing. Ten aanzien van het klimaat is de uitvoering van het Klimaatakkoord bepalend. Het gaat hierbij onder andere om de verduurzaming van woningen, bedrijven en overheidsgebouwen. Daarnaast moeten we invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie. Klimaatverandering heeft direct invloed op de fysieke leefomgeving c.q. inrichting van de openbare ruimte. We moeten kijken naar het landschap, de waterberging en de inrichting openbare ruimte. Deze moeten gereed zijn of gemaakt worden voor hitte, droogte, overstromingen en wateroverlast. De exacte plannen en maatregelen zijn op dit moment nog niet bekend.
Eind 2023 komen we met een beleidsplan Duurzaamheid, waarin de pijlers energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit aan de orde komen. De geschetste maatschappelijke opgave is daarbij leidend. In het op te stellen beleidsplan spreken we niet alleen ambities uit, maar stippelen we een strategie uit om onze ambities waar te maken. Die strategie is leidend voor concrete acties en besluitvorming, in onderlinge samenhang gewogen en weggezet in tijd en middelen. We geven vorm aan een brede maatschappelijke discussie om daarmee draagvlak te creëren bij de inwoners voor het beleidsplan. Daarvoor is het burgerberaad duurzaamheid ingezet. Tussen april en juli 2023 is een betrokken groep inwoners, ondernemers, politici, ambtenaren en vrijdenkers tot een burgerakkoord duurzaamheid gekomen. Deze input wordt meegenomen in het beleidsplan duurzaamheid. Vooruitlopend op het beleidsplan Duurzaamheid hebben we een bedrag van € 4 miljoen vrijgemaakt voor het stimuleren van verduurzaming. De mogelijke instrumenten worden meegenomen in de bestuursopdracht. Daarnaast willen we een stimuleringsmaatregel ontwikkelen voor de transformatie van de bestaande woningvoorraad. We denken hierbij aan de mogelijkheid van renteloze leningen voor particuliere woningeigenaren (zonder leenvermogen). Vanaf 2023 maken we ook hier middelen voor vrij. Dit is conform hetgeen is opgenomen in het coalitieakkoord.
Speerpunten 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 2. Uitvoering van het Klimaatakkoord 3. Invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 9 VAN 177
GEMEENTE SLUIS Wat willen we bereiken: 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 1.A. Energietransitie op een wijze die passend is bij de financiële draagkracht van inwoners en bedrijven Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We lobbyen bij het Rijk voor voldoende financiële In het teken van de RES 1.0 zijn de zonneparken in middelen en uitvoeringscapaciteit bij gemeenten Schoondijke en Breskens aangelegd en in werking en marktpartijen. gegaan. Hiermee wordt jaarlijks 5,5 megawatt duurzaam en lokaal opgewekt. In Q1 2024 stellen we de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 vast. Met de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden van het Rijk hebben we de capaciteit op duurzaamheid uitgebreid en trekken we met Uitvoering geven aan de opgaven vanuit de de andere Zeeuwse gemeenten samen op in de Transitievisie Warmte en de Regionale Energie Strategie Zeeland (RES Zeeland). energietransitie. Informatieverstrekking richting inwoners en bedrijven. Voor inwoners met name waar het gaat om de particuliere verduurzaming van woningen.
Op 16 oktober 2024 organiseerden we een informatiebijeenkomst verduurzaming eigen woningen en mogelijke financiële regelingen. De bijeenkomst is georganiseerd om bekendheid met de beschikbare regelingen te vergroten. Ook via brieven en onze communicatiekanalen zijn eigenaar-bewoners van woningen met een energielabel D of lager geïnformeerd over deze beschikbare regelingen. Op 31 oktober 2024 heeft de gemeenteraad de RES 2.0 vastgesteld. Op 19 december 2024 heeft de gemeenteraad het Integraal Beleidsplan Duurzaamheid vastgesteld.
Wat willen we bereiken: 2. Uitvoering van het Klimaatakkoord 2.A. Woningen, bedrijven en overheidsgebouwen voldoen tijdig aan de duurzaamheidseisen die door het Rijk worden gesteld Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Uitvoering geven aan SVN-regeling ‘Duurzaam en In 2024 werkten we aan verduurzaming van de langer thuis’. woningvoorraad en: - Hebben wij 18 aanvragen toegekend Eigenaar-bewoners met slechte energielabels vanuit de regeling Duurzaam en Langer Thuis waarmee met lage rente een lening worden geholpen met energiebesparing, verduurzaming en isolatiemaatregelen. Hiertoe aangevraagd kan worden voor de geven we uitvoering aan de SPUK-regeling Lokale uitvoering van duurzame maatregelen. aanpak isolatie in afstemming met de SPUK- Heeft het Isolatieteam Zeeland heeft regeling energiearmoede van het programma vanuit het Nationaal Isolatie Programma in 415 woningen kleine sociaal domein. verduurzamingsmaatregelen getroffen. In 2024 komen er concrete plannen voor de - Zijn wij in september gestart met de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Bij subsidieverstrekking vanuit het Zeeuws gebouwinspecties brengen we noodzakelijke Isolatie Programma. Er zijn 82 verduurzamingsmaatregelen in beeld die binnen persoonlijke energie- en isolatieadviezen vijf jaar terugverdiend kunnen worden. Er wordt gegeven.
We hebben 45 een nieuw meer jaren onderhoudsplan (hierna: subsidieaanvragen toegewezen waarmee MJOP) vastgesteld. In het nieuwe MJOP eigenaar-bewoners isolatiemaatregelen reserveren we financiële middelen om deze hebben getroffen waarmee zij beter maatregelen uit te voeren. Tevens reserveren we geïsoleerd zijn om in de toekomst naar middelen om energiescans uit te voeren. Met de
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 10 VAN 177
GEMEENTE SLUIS resultaten van de scans wordt een routekaart naar verduurzaming in 2030 en 2040 gemaakt.
aardgasvrij over te stappen. Het Zeeuws Isolatie Programma loopt door in 2025. Op 20 juni 2024 heeft de gemeenteraad het nieuwe MJOP vastgesteld.
Wat willen we bereiken: 3. Invulling geven aan de klimaatadaptatiestrategie 3.A. Een veilige en leefbare fysieke leefomgeving vormt de fundering voor maatschappelijke opgaven en activiteiten. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We houden bij de herinrichting van de openbare We zijn gestart met het klimaatadaptief uitwerken ruimte rekening met klimaatadaptatie. van twee woonwijken in zowel Sluis als Schoondijke. Naast vervanging van de riolering Uitvoering geven aan de Lokale willen we weten welke maatregelen we moeten Klimaatadaptatiestrategie. nemen in het kader van hitte en droogte om te kunnen voldoen aan label B. Alle kaartmateriaal, data enz. zijn verzameld en een extern bureau werkt aan de eerste schetsontwerpen om deze vervolgens door te rekenen. In verschillende projecten zoals Pr. Mauritsstraat in Retranchement, Mars/Pluto in Oostburg en Technopark fase 2 in Schoondijke hebben we samen met onze adviesbureaus gekeken naar het maximaal mogelijke als het gaat om maatregelen in het kader van hitte, droogte en wateroverlast. We houden bij de ontwerpkeuzes rekening met functies zoals wonen, parkeren enz, maar ook met circulariteit. Bij het laatste uitgangspunt hergebruiken we zoveel als mogelijk bestaande materialen.
Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving 21-1 Verkeer en vervoer 73-1 Afval 74-1 Milieubeheer Totaal programma 1 Mutaties reserves Resultaat na bestemming
Begroting 2024 Baten 4.698 880 5.578 279 5.857
Lasten 183 4.027 2.270 6.480 330 6.810
Saldo 183 -671 1.390 902 51 953
Realisatie 2024 Baten 4.721 723 5.444 339 5.782
Lasten 275 3.939 2.134 6.349 421 6.769
Saldo 275 -781 1.412 905 82 987
Realisatie 2024 t.o.v. begroting 2024 Baten Lasten Saldo -92 -92 -23 87 110 158 136 -21 135 132 -3 -60 -91 -31 75 41 -34
Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 11 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Beleidskader -
Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 RES 1.0 Zeeland (2021) Transitievisie Warmte (2021) Verordening Leningen Duurzaam en Langer Thuis Sluis (2022) Plan verduurzaming gemeentelijke organisatie (2021) Klimaatadaptiestrategie Zeeuws-Vlaanderen (2022) Regionale Woonvisie Zeeuws-Vlaanderen (2022) Visie Duurzaam Sluis 2013-2020 (2013) Nota Bodembeheer van de landbodem van Zeeuws-Vlaanderen (2023) Grondstoffenplan 2019-2023 Welstandsnota (2022) Groenbeheerplan 2022-2031 Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2024 Beheerplan Openbare verlichting 2023-2032 Notitie Verkoop en verhuur van openbare grond 2017 Notitie Handhaving eigendomsrecht bij onrechtmatig gebruik gemeentegrond 2017 Wegenbeheerplan 2023-2032
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 12 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt Inleiding de opgave We willen onze economische structuur verbreden. Daarnaast worden kansen gezien voor de food industrie. Wij vinden het belangrijk dat gemeente Sluis een aantrekkelijk ondernemersklimaat heeft. Wat betreft de arbeidsmarkt richten we ons op het behouden, en meer nog op het realiseren van een toename, van het arbeidspotentieel. We willen onze jongeren behouden voor de regio. Dat betekent ook dat we het voor hoger opgeleide jongeren aantrekkelijk(er) willen maken om terug te keren. Een belangrijke (rand-)voorwaarde hierbij is de beschikbaarheid van voldoende, betaalbare woningen. De gemeente Sluis heeft op het gebied van de arbeidsmarkt een faciliterende rol. We zoeken hierbij dan ook nadrukkelijk de samenwerking in de regio, met andere overheden (waar het gaat om het wegnemen van wettelijke belemmeringen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt) en het bedrijfsleven. Wij komen in 2024 met een beleidsplan Economie in de vorm van een economische agenda. Deze vertalen we in een uitvoeringsprogramma inclusief financiële paragraaf. Het uitvoeringsprogramma, dat in 2024 wordt opgesteld, vormt de basis voor ons economisch beleid in de komende bestuursperiode.
Speerpunten 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid Wat willen we bereiken: 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen 1.A. Ten aanzien van het toerisme streven we naar een optimaal evenwicht tussen leefbaarheid, aantrekkelijke bestemming, economische ontwikkeling, natuur en een open landschap. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We zetten in op de ontwikkeling van Waardevol - Een nieuw strandbeleid vormgegeven Toerisme. Dit betekent aandacht voor kwaliteit, vanuit het gedachtegoed Waardevol productinhoud en spreiding van toerisme in tijd Toerisme. De financiële middelen voor het (seizoensverlenging) en ruimte (koppeling kustuitvoeringsprogramma zijn per 2025 achterland). We zetten tevens in op (het monitoren beschikbaar. Ondertussen is onder andere van) draagvlak voor toerisme onder inwoners en gewerkt aan de voorwaarden en invulling streven een evenwichtige balans na in de lusten en van nieuwe contracten met lasten. strandondernemers.
- Continuering van de samenwerking met We werken aan een eenduidige en herkenbare Stichting Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen voor de uitvoering van het toeristische promotie (bestemmingsmanagement) van de streek met aandacht voor de profilering van bestemmingsmanagement en gastheerschap. het (vaak nog verborgen) achterland en de kernen - Uitwerking van de organisatievorm en en een gastvrij onthaal, conform de visie ambities van het Landschapspark op toeristische streekpromotie en gastheerschap. Zwinstreek. We streven ernaar om eind 2023 een herzien - Werken aan een Zeeuws plan van aanpak strandbeleid met bijbehorend om aan de slag te gaan met het draagvlak
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 13 VAN 177
GEMEENTE SLUIS uitvoeringsprogramma ter vaststelling voor te leggen zodat de uitvoering hiervan in 2024 kan plaatsvinden. We ontwikkelen onze gemeente verder tot aantrekkelijke bestemming om gezond te recreëren.
-
We rollen het Stimuleringsprogramma Gezondheidstoerisme verder uit en faciliteren en stimuleren initiatieven die hierbij passen. Het programma is gericht op zowel toeristen als inwoners.
voor toerisme onder inwoners (onderdeel Bestemming Zeeland 2030). Een richtingennotitie vormgegeven ten aanzien van kleinschalig kamperen en deze ter inzage gelegd vooruitlopend op het komen tot nieuw beleid. Binnen het stimuleringsprogramma gezondheidstoerisme is opgenomen dat er nog ruimte is voor realisatie van een wellnesspaviljoen in Cadzand-Bad (conform strandbeleid). Het realiseren van dit initiatief is aansluitend op en ter versterking van de status heilzame zeebadplaats die Cadzand-Bad mag dragen sinds 2013. In 2024 zijn we een verkennende fase gestart om te komen tot de inhoudelijke criteria waar een toekomstig wellnesspaviljoen aan moet voldoen.
1.B. Geconcentreerde winkelgebieden die zich bevinden in centrumgebieden met een divers en aantrekkelijk aanbod dat aansluit op de vraag. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Om te komen tot uniforme TOP Cadzand heeft hun visiedocument aangeboden samenwerkingsafspraken met middenstandsverenigingen/ aan de gemeente waarin zij aangeven hoe zij hun winkelgebied willen profileren. Dit visiedocument is ondernemersverenigingen van de vier in lijn met gemeentelijk beleid. Volgend daarop winkelgebieden, is Cadzand-Bad aangemerkt als heeft TOP Cadzand een uitvoeringsplan opgesteld pilot. In 2023 is gewerkt aan het opstellen van een op basis waarvan zij subsidie hebben aangevraagd. Visiedocument door TOP Cadzand. Na vaststelling van dit Visiedocument, zal dit in 2024 nader worden Voor de kernwinkelgebieden Breskens, Oostburg en uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma. Sluis moeten nog nadere afspraken met de middenstandsverenigingen worden gemaakt. Ten aanzien van het centrum Oostburg, heeft het voorgelegde masterplan Oostburg niet tot Voor het kernwinkelgebied (centrum) Oostburg is in vaststelling geleid. Daarom gaan de partners nu 2024 wel een Ruimtelijk Kader ter inzage gelegd. eerst in gesprek over het vervolg, met de Eenmaal vastgesteld zal dit het ruimtelijke leefbaarheid en vitaliteit van Oostburg en dus het toetsingskader vormen voor toekomstige centrum voor ogen.
ontwikkelingen in het kernwinkelgebied. Tijdens de terinzagelegging zijn diverse zienswijzen ingediend. Voor een zorgvuldige afwikkeling was meer tijd nodig zodat het Ruimtelijk Kader niet meer in 2024 aan de raad is aangeboden ter vaststelling. Dat volgt in 2025. 1.C. Voldoende aanbod van grond op bedrijventerreinen. We kijken daarbij voornamelijk naar de meest kansrijke locaties. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Voor de Vlaschaard in Eede is het streven om een Eind 2024 zijn de onderhandelingen afgerond en is onherroepelijk bestemmingsplan te hebben in 2024 overeenstemming bereikt over de aankoop van de waarna gelijk wordt overgegaan tot bouwrijp benodigde grond voor de uitbreiding van maken zodat medio 2024 de kavels kunnen worden bedrijventerrein De Vlaschaard. Dit betekent dat in uitgegeven. Netcongestie kan vertraging 2025 de planontwikkeling (verder uitwerken plan, veroorzaken bij het uitgeven van kavels. De vraag opstarten planologische procedure, opstellen naar nieuwe bedrijfslocaties is groot, maar door de exploitatieopzet enz.) kan worden voortgezet. beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet kunnen JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 14 VAN 177
GEMEENTE SLUIS potentiële kopers niet altijd worden voorzien van de benodigde energievoorziening. Dit zorgt voor onzekerheid en vertragingen. De uitbreiding Deltahoek is gerealiseerd. 1.D. Een toekomstbestendige landbouwsector Wat gaan we daarvoor doen: Het Rijk is in gesprek met de landbouw over een transitie van de landbouwsector. We zijn de landbouwsector behulpzaam binnen de opdracht waarvoor we staan en zetten indien wenselijk in op korte ketens. We nemen een hoofdstuk over landbouw op in de economische agenda. We zetten verder in op de ontwikkeling van onze gemeente tot gekende Foodregio.
1.E. Aantrekkelijk ondernemersklimaat Wat gaan we daarvoor doen: We geven uitvoering aan de regiovisie ZeeuwsVlaanderen met als doel bij te dragen aan de versterking van ondernemersklimaat en maken middelen vrij voor de cofinanciering van regiodeals. Door de introductie van het nieuwe beeldmerk en slogan medio 2023 zal het Ondernemersloket bijdragen aan een sterke en herkenbare merkidentiteit, waardoor het loket gemakkelijker te onthouden en te identificeren is. Door de persoonlijke bezoeken aan ondernemers, overleggen met de ondernemersverenigingen en het bijwonen en organiseren van netwerkevents zullen de relaties versterken en de dialoog tussen het Ondernemersloket en de lokale ondernemersgemeenschap verder verstevigen.
Wat hebben we gedaan: - De landbouw is één van de belangrijkste sectoren van gemeente Sluis. In de economische agenda wordt een hoofdstuk opgenomen over de (toekomst van de) landbouw. - Met betrekking tot de Foodregio heeft er een inspiratiemiddag plaats gevonden rond het thema ‘beleving op de boerderij”. Daarnaast heeft de evaluatie plaatsgevonden begin 2024 over dit project. - De evaluatie heeft geresulteerd in een boekje waarin Koop, Eet en Beleef Lokaal wil laten zien wat ze de afgelopen jaren bereikt hebben en de inwoners en toeristen willen blijven inspireren om meer lokale producten te kopen, te gebruiken en te proeven. Dit is huis-aan-huis verspreid. Wat hebben we gedaan: - In 2024 is er geïnvesteerd in persoonlijke bezoeken aan ondernemers. Zo zijn er ruim 50 bedrijfsbezoeken gebracht met het college en/of de portefeuillehouder. Er vonden, gemiddeld 4 x per jaar, overleggen plaats met de ondernemersvereniging in Oostburg, in Sluis en in Cadzand. Daarnaast zijn er met succes gesprekken gevoerd om de ondernemers in Breskens opnieuw te verenigen. - Het belang van lokaal aanwezig zijn voor ondernemers, werd ook in 2024 onderstreept. We namen actief deel aan diverse evenementen, w - aronder de Inspiratiedag streekproducten, Inspirebo, de Dag van de Ondernemer, Contacta, ZVL-Cyber-event en de thema-avond voor werkzoekende Oekraïners.
- Het Ondernemersloket werd steeds vaker gezocht en gevonden (off- en online) door starters en bestaande ondernemers met vragen. Zo steeg het aantal volgers van ons LinkedIn profiel in 2024 met 40%. We haalden binnen en buiten onze organisatie signalen op om te weten wat er speelt. Zo woonden we verschillende bijeenkomsten bij van de Provincie Zeeland, Energyhub Tholen, Clok-netwerk, Impuls, Uwv, KvK en Dockwize.
Wat willen we bereiken: 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 2.A. Balans op de arbeidsmarkt met inzet op toename en behoud arbeidspotentieel. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan:
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 15 VAN 177
GEMEENTE SLUIS Wij streven naar voldoende, betaalbare woningen als randvoorwaarde voor het aantrekken van voldoende (geschoold) personeel. Onze acties zijn dan ook voornamelijk daarop gericht. We streven naar het behoud van jongeren in de regio via het aanbieden van kleinschalige opleidingen (o.a. in de vorm van praktijkroutes). Ook werken we (o.a. via OnbegrensdZeeuwsVlaanderen) samen met het bedrijfsleven, het (beroeps)onderwijs en Rootzz om jongeren blijvend aan de streek te binden. We zetten in op een grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We kijken daarbij naar arbeidsmigranten, expats en seizoenarbeiders. We doen dit o.a. via een financiële ondersteuning van het Expatcentrum, de financiering van het grensinformatiepunt en sectorbureau grensarbeid en onze deelname aan de Experimenteerregio Vlaams-Nederlandse arbeidsmobiliteit.
De arbeidsmarktopgaven hebben we vooral Zeeuws en in onze sub-regio aangepakt en dit blijven we ook doen. Verdere samenwerking tussen voortgezet onderwijs, het MBO, het HBO en het bedrijfsleven op Zeeuws-Vlaams niveau is nodig. Wij blijven Rootzz helpen te professionaliseren en als één van de partners zien in de doorontwikkeling van jongerenparticipatie in Zeeuws-Vlaanderen. Daarnaast hebben we geïnvesteerd en blijven we investeren in dienstverlening aan werkgevers en werknemers zowel via de structuur van de arbeidsmarktregio Zeeland (o.a. Expatcentrum en leven lang leren), in de regio Zeeuws-Vlaanderen met ons Werkservicepunt (WSP) en grensoverschrijdend met het sectorbureau Grensarbeid waaronder een grensinformatiepunt. Naast het aantrekken van nieuwe binnenlandse en buitenlandse werknemers blijven we investeren via het WSP ook vooral in het plaatsen van kwetsbare groepen in het kader van de banenafspraak zoals inburgeraars, uitkeringsgerechtigden en mensen met een indicatie in het doelgroep register.
Wat willen we bereiken: 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid 3.A. Glasvezel is beschikbaar voor inwoners en bedrijven zowel in de kernen als in het buitengebied. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We houden toezicht op de uitrol van glasvezel in de In 2024 is de beschikbaarheid van glasvezel verder gemeente op basis van de gesloten uitgebreid binnen onze gemeente door KPN en overeenkomsten/ convenanten met Delta, KPN en Glasdraad. Nog niet alle kernen hebben (volledig) GlasDraad en coördineren de uitrol zodat de toegang tot glasvezel. Volgend jaar zal dit verder graafoverlast beperkt blijft. uitgerold worden in de kernen. We sluiten op initiatief van de marktpartijen nieuwe overeenkomsten/convenanten voor de uitrol van glasvezel. We sluiten op initiatief van de marktpartijen nieuwe overeenkomsten/convenanten voor de uitrol van glasvezel. 3.B. Een dekkend mobiel netwerk in de gemeente Sluis met voldoende snelheid en capaciteit. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We onderhouden contacten met de diverse Het antennebeleid is vastgesteld in 2024. Er vinden providers en vereniging Monet over het gesprekken plaats tussen de diverse providers en plaatsingsplan en behandelen aanvragen vereniging Monet en de gemeente. Omgevingsvergunningen voor de plaatsing van nieuwe masten. In 2023 is het antennebeleidsplan ontworpen en vrijgegeven voor inspraak.
Het plan wordt in 2024 ter vaststelling voorgelegd aan uw raad.
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 16 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Wat heeft het gekost? (in duizenden euro's) Omschrijving 32-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 33-2 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 34-2 Economische promotie 43-2 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 53-2 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 54-2 Musea 55-2 Cultureel erfgoed 57-2 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal programma 2 Mutaties reserves Resultaat na bestemming
Begroting 2024
Realisatie 2024
Realisatie 2024 t.o.v. begroting 2024 Baten Lasten Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
626
626
-
116
216
99
509
410
-99
28 70
227 914
198 844
25 88
223 796
198 708
3 -18
4 118
1 136
300
300
-
479
475
-4
-179
-175
4
2 31 2
422 1.002 430
420 971 428
2 39 -
385 745 301
383 707 301
0 -8 2
37 257 129
36 264 127
535 1.594 1.646 3.240
2.005 5.925 2.318 8.244
1.470 4.331 672 5.004
495 1.244 1.644 2.889
1.651 4.792 2.377 7.170
1.156 3.548 733 4.281
40 350 2 351
354 1.133 -59 1.074
314 783 -61 722
Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
Beleidskader -
Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 Westerscheldekust visie (2022) Visie op Streekpromotie en Gastheerschap (2021) Activiteitenplan Recreatie en Toerisme 2.0 Stimuleringsprogramma Gezondheidstoerisme (2019) Strandnota Toekomst van het strand (2016) Zeeuwse Kustvisie (2017) Zeeuws (Ozo) afspraken Arbeidsmarkt Verordening Participatiewet en Minimabeleid (2023) Kadernota Recreatief verblijf (2012) Regionaal bedrijventerreinprogramma Zeeuws-Vlaanderen 2023-2032 (2023) Nota Grondbeleid 2021 plus 1e herziening (2023) Masterplan Havengebied Breskens Ontwikkelingsplan Natuurlijk Stijlvol Cadzand-Bad (2006) Schilvisie Cadzand-Bad (2011) Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen Beleidskader Foodregio West-Zeeuws-Vlaanderen (2021) Masterplan Nieuwvliet Horecabeleid Sluis (2023) Nota Terrassenbeleid (2017) Nota Venten gemeente Sluis (2016) Algemene Verordening Ondergrondse infrastructuren Sluis (2014)
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 17 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Programma 3: Wonen en Voorzieningen Inleiding de opgave Vraagstukken rondom nieuwbouw, de verbetering van de bestaande woningvoorraad en (het behoud van) voorzieningen bekijken we in onderlinge samenhang. In 2023 is daarvoor het Beleidsplan Wonen vastgesteld. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente, de aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt te verhogen en de leefbaarheid in onze gemeente verder te verbeteren, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende woningen. Deze woningen dienen daarbij wel te voldoen aan de eisen van deze tijd: verduurzaamd en passend bij de veranderende bevolkingssamenstelling en bij de woonwensen van onze inwoners. We streven daarbij tevens naar een prettige, groene en veilige woonomgeving, die klimaatbestendig is en voldoende voorzieningen biedt. Voor het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen, is het noodzakelijk dat er voldoende gebruikers zijn, om de kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Voor maatschappelijke voorzieningen geldt verder dat deze bij voorkeur ondersteund worden door het vrijwillige kader uit de verschillende dorpsgemeenschappen. Ook de bereikbaarheid van deze voorzieningen is een aandachtspunt, mede vanwege de concentratie van voorzieningen, de vergrijzing van onze bevolking en een gewijzigd openbaar vervoersysteem.
Speerpunten 1. 2. 3. 4.
Nieuwbouw voor permanente bewoning Transformatie van de bestaande woningvoorraad Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen
Wat willen we bereiken: 1. Nieuwbouw voor permanente bewoning 2. Transformatie van de bestaande woningvoorraad 1.A. Evenwichtige groei van de bevolking o.a. door nieuwbouw van woningen voor permanente bewoning die kwalitatief en kwantitatief aansluit op de behoefte, met aandacht voor flexibel en aanpasbaar bouwen, gericht op kansrijke groepen en passend bij de behoefte van de arbeidsmarkt. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Op 1 januari 2024 treedt het nieuwe woonbeleid in In het woonbeleid dat per 1 januari 2024 is werking en starten we op grond van dit beleidsplan ingegaan is bepaald dat woningbouwverzoeken met het uitvoeringsprogramma om gecontroleerd kunnen worden ingediend middels tranches. Deze en gefaseerd woningen toe te voegen. Daarvoor tranches worden in januari en juli van elk jaar sturen we proactief op planologische kaders op opengesteld. In januari 2024 ontvingen we tijdens basis van een meerjarig (4 tot 10 jaar) de eerste tranche 35 woningbouwverzoeken, in uitvoeringsprogramma woningbouw juni 2024 ontvingen we er 11. Alle ontvangen verzoeken zijn afgelopen jaar onafhankelijk beoordeeld op basis van een volkshuisvestelijke toets en een ruimtelijke toets. Daarbij is rekening gehouden met de aantallen van woningen die per kern toegevoegd kunnen worden in combinatie met de betaalbaarheidseisen zoals deze zijn voorgeschreven.
Alle initiatiefnemers die in 2024 een verzoek hebben gedaan, zijn gecontacteerd JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 18 VAN 177
GEMEENTE SLUIS en hebben uitsluitsel ontvangen. Voor een aantal van 199 woningen is een positief advies afgegeven. Echter bij de meeste plannen zijn nog aanpassingen nodig voordat het plan een vervolg kan krijgen. Initiatiefnemers hebben voor deze aanpassingen een jaar de tijd gekregen om een aangepast plan aan te leveren, welke op dat moment opnieuw beoordeeld zal worden. De gesprekken met de initiatiefnemers zijn gelijktijdig opgestart. 1.B. Verbeteren van de kwaliteit en beschikbaarheid van de bestaande woningen. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Op basis van het Beleidsplan Wonen hebben we Eind 2023 is het volkshuisvestingsfonds (VHF) aan een aanvraag Volkshuisvestingsfonds opgesteld om ons toegekend. Het doel van het VHF is het de bestaande woningvoorraad te transformeren. verbeteren van de kwetsbare woningvoorraad en Als deze toegekend wordt eind 2023, zal vanaf 2024 het herstructureren naar levensloopbestendige de 1e tranche van de transformatie van de woningen. In 2024 zijn we gestart met het woningvoorraad worden uitgevoerd. opstellen van een proces en een werkwijze om Daarmee richten we ons op het kwalitatief het VHF te gaan uitrollen en duurzame verbeteren van de woningvoorraad. Daarbij wordt maatregelen te koppelen.
Onderdeel daarvan was met nadruk gekeken naar zowel het verduurzamen het zoeken naar een geschikte partij die ons zou als het zorggeschikt maken van woningen. kunnen ondersteunen in de uitvoering van dit Voor individuele woningeigenaren blijft de fonds. Belangrijke punten daarbij zijn dat deze partij een goede combinatie kan maken met mogelijkheid bestaan om met de burgerparticipatie en het geven van bouwkundig Stimuleringsregeling Duurzaam en Langer Thuis advies en ervaring heeft met duurzaamheidsmaatregelen te treffen en/of duurzaamheidsadvies. We hebben daarbij een levensloopmaatregelen. Daarnaast komen voorstel gemaakt om de uitvoering te starten met woningen met slechte energielabels in aanmerking een pilot in 2 straten in 2 kernen. Ons doel is om voor de SPUK-regeling Lokale aanpak isolatie. hierin 20 woningen te betrekken Het plan is om de pilot medio 2025 effectief te starten. Deze pilot zal dienen als leertraject, waarin we een werkwijze willen ontwikkelen die we vervolgens in het groot kunnen gaan uitrollen. Voor alle individuele woningeigenaren is er verder de mogelijkheid om met de Stimuleringsregeling Duurzaam en Langer Thuis duurzaamheidsmaatregelen te treffen en/of levensloopmaatregelen.
Daarnaast komen woningen met een slecht energielabel in aanmerking voor een subsidie vanuit het Zeeuws Isolatie Programma, dit wordt gefinancierd door de SPUK Lokale Aanpak Isolatie. Zeeuws Isolatie Programma In 2024 is er volop ingezet op het verbeteren van woningisolatie binnen de gemeente Sluis. Het Zeeuws Isolatie Programma kende een groot aantal aanvragen: in totaal 190 inwoners deden een beroep op deze regeling. Hiervan zijn 45 aanvragen al toegekend en uitgevoerd, terwijl 126 aanvragen nog in behandeling zijn. Deze cijfers onderstrepen de blijvende behoefte aan ondersteuning bij het verduurzamen van woningen en het belang van voortzetting van dit programma.
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 19 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
SVN Lening Duurzaam en Langer Thuis Daarnaast heeft de gemeente Sluis in samenwerking met het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN) 18 leningen verstrekt onder de regeling Duurzaam en Langer Thuis. Dit betrof een totale financiering van ongeveer €300.000, waarmee particuliere woningeigenaren geholpen zijn bij investeringen in energiebesparende maatregelen en woningaanpassingen voor levensloopbestendig wonen. 1.C. Beperken van de mogelijkheden om woningen die geschikt zijn voor permanente bewoningen als tweede woning te gebruiken en woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning mogen max 4 weken per jaar worden verhuurd. Voorkomen dat nieuw te bouwen woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning worden ingezet als tweede woning of om kortdurend toeristisch te verhuren. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Op 22 juni 2023 zijn het Beleidsplan Wonen 2023In 2024 is voor het eerst data verzameld met 2032 en de Huisvestingsverordening 2024 betrekking tot verleende vergunningen en vastgesteld. registraties. Er was geen nulmeting. Wel is dataontwikkeling te zien in de tijd. In het begin De Huisvestingsverordening regelt het gebruik van van 2024 zijn veel vergunningen voor 2e woningen in de woonkernen als tweede woning. woningen en registratienummers aangevraagd.
In Toeristische verhuur in de woonkernen is de loop van het jaar is dit aantal behoorlijk toegestaan tot maximaal 28 nachten, mits de verminderd. De aanvragen voor eigenaar/verhuurder een registratienummer heeft registratienummers stijgen nog wel, alleen veel en de meldingsplicht naleeft. minder dan in het begin van 2024. Wat willen we bereiken: 2. Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente 2.A. We streven naar samenhang van wonen en voorzieningen in de vijf dragende kernen. Essentiële voorzieningen, alsmede de kwaliteit hiervan, behouden door het aangaan van samenwerkingsverbanden dan wel anders te organiseren. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Op dit moment heeft het voorgelegde masterplan Ten aanzien van de woonzorgvisie De woonzorgvisie heeft in 2024 ter inzage Oostburg niet tot vaststelling geleid. Daarom gaan de partners nu eerst in gesprek over het vervolg, gelegen. In overleg met het zorgkantoor en zorginstellingen wordt nog nader gekeken naar de met de leefbaarheid en vitaliteit van Oostburg en de regio voor ogen. De geplande inspraakprocedure capaciteit en spreiding van het aantal eenheden, van het masterplan in oktober en besluitvorming in zowel over de verschillende kernen als over de verschillende woonzorgproducten en december, zijn niet haalbaar meer. De uitgangspunten van het programma Vitaal West zorgzwaartes.
En naar de definities van intra- en Zeeuws-Vlaanderen, essentieel voor de extramurale zorg. Daarnaast vindt nog een toets toekomstige leefbaarheid van de regio, worden plaats over de relatie met het woonbeleid en het blijvend onderschreven; de urgentie ervan zelfs nog project Vitaal Oostburg. In regionaal verband is – onder de koepels van het meer dan voorheen. landelijk programma Wo en en Zorg voor Ouderen (WOZO), het Zeeuwse programma Zorg in Balans, en het regionale programma Toekomstige Zorg ZeeuwsVlaanderen – gestart met een regionale uitvoeringsagenda voor ouderenhuisvesting en voor aandachtgroepen. Zowel de capaciteit en spreiding, als de kwaliteitseisen en het
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 20 VAN 177
GEMEENTE SLUIS voorzieningenniveau voor zorgwijken (zoals vastgelegd in de woonzorgvisie) zijn hiervoor leidend. Ten aanzien van het behoud van (essentiële) voorzieningen In samenwerking met het ministerie van BZK is een meerjarige programmatische aanpak voor de regio voorbereid als nadere uitwerking van het landelijke programma Elke Regio Telt, met als doel de Brede Welvaart te versterken en de Spiraal van Verschraling te stoppen of te keren. Dit heeft geresulteerd in een kamerbrief, die op 20 december 2024 aan de kamer is gestuurd, waarin de plannen worden gelanceerd voor een Nationaal Programma Vitale Regio’s. In dit nationaal programma worden 11 kwetsbare regio’s – waaronder Zeeuws-Vlaanderen – door het Rijk ondersteunt en begeleid. Vertrekpunt voor het Zeeuws-Vlaamse plan van aanpak in de eerder vastgestelde strategische regiovisie. Daarnaast is in 2024 een nieuwe Zeeuwse Regio Deal voorbereid. De gemeente Sluis is de penvoerder voor deze Zeeuwse Deal. De Provincie Zeeland is mede-indiener. De propositie ligt op dit moment ter beoordeling bij de verschillende departementen. Zeeland ontvangt 13 miljoen voor nieuwe Regio Deal: mensen, ruimte en vitaliteit. Voor deze drie thema’s ontvangen de dertien Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland een bedrag van 13 miljoen van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).
Met deze Regio Deal willen de partners een positieve impuls geven aan de leefbaarheid en economische kracht van Zeeland. Met de bijdrage van 13 miljoen euro wil de regio een stevige basis leggen voor de versterking van voorzieningen, het vestigingsklimaat voor bedrijven en kansen voor jongeren in Zeeland. Nu de bijdrage bekend is, wordt verder uitgewerkt welke concrete projecten er gaan plaatsvinden. Medio 2025 wordt de definitieve Regio Deal vastgesteld in een samenwerkingsovereenkomst tussen het Rijk en de regio. Wat willen we bereiken: 3. Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen 3.A. Integraal beleid op het gebied van mobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We werken verder aan het opstellen van een In 2024 zijn de kaders voor het gemeentelijke gemeentelijk mobiliteitsplan. Het mobiliteitsplan is mobiliteitsplan van de gemeente Sluis vastgesteld. meerjarig en komt tot stand in nauw overleg met Dit plan wordt gefaseerd uitgerold volgens drie inwoners, adviesraden, belangenorganisaties en pijlers: verkeersveiligheid, parkeren en duurzame maatschappelijke partners. mobiliteit. Elke pijler draagt bij aan het verder In de bestuurlijke jaaragenda zijn hiervoor in 2024 versterken van de infrastructuur en het momenten opgenomen om uw raad op dit bevorderen van een veilige, efficiënte en duurzame mobiliteit in de regio. JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 21 VAN 177
GEMEENTE SLUIS onderwerp via de BOB-structuur mee te nemen en uiteindelijk te laten besluiten. We streven naar behoud van het huidige niveau van openbaar vervoer en haken hierbij aan via de Regionale Mobiliteitsstrategie.
Pijler 1: Verkeersveiligheid De pijler verkeersveiligheid heeft een brede scope, inclusief de verzameling en analyse van verkeersdata. In samenwerking met de provincie Zeeland, het waterschap en de gemeenten Terneuzen en Hulst werken we aan de ontwikkeling van een regionaal verkeersmodel voor Zeeuws-Vlaanderen. Voor dit model is een telplan opgesteld waarmee in 2025 gedetailleerde informatie over het verkeer in de regio zal worden verzameld. Dit vormt de basis voor verdere optimalisatie van de verkeersveiligheid. Daarnaast is de gemeente Sluis bezig met de actualisatie van de eigen wegencategorisering (en afstemming overige wegbeheerders), het ontwikkelen van een verkeersstrategie voor de kernen van de gemeente en het verbeteren van het fietsnetwerk. Het verkeersveiligheidsplan wordt eveneens geactualiseerd om de veiligheid voor alle weggebruikers te waarborgen. Pijler 2: Parkeren De pijler parkeren richt zich niet alleen op autoparkeren, maar ook op fietsparkeren. Tevens krijgt het parkeren langs de kust speciale aandacht, gezien de drukte in dit gebied. In 2024 hebben we besloten richtlijnen voor parkeren op te stellen in lijn met de meest recente richtlijnen van 2024, waarmee de gemeente Sluis volledig up-to-date is op het gebied van parkeerbeleid.
Pijler 3: Duurzame Mobiliteit In de pijler duurzame mobiliteit worden de afspraken die voortkomen uit de Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS) geborgd. Door middel van burgerparticipatie zijn in 2024 de opstappunten voor het nieuwe vervoerssysteem Flex vastgesteld. In 2024 is door de provincie nog niet gestart met Flex, we verwachten dat dit 2025 wordt. Indien de hubs en opstappunten gerealiseerd worden, zullen uiterlijk eind 2025 alle inwoners van de gemeente Sluis gebruik kunnen maken van dit innovatieve vervoerssysteem. In navolging van de uitrol van Flex gaan werken we eind 2025 verder aan de pijler Duurzame mobiliteit. Daarnaast worden in deze pijler verdere strategieën ontwikkeld om de mobiliteit in de regio te verduurzamen. Het doel is om de mobiliteit niet alleen efficiënter, maar ook milieuvriendelijker en toekomstbestendig te maken. Conclusie Door het vaststellen en implementeren van de
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 22 VAN 177
GEMEENTE SLUIS bovengenoemde pijlers, zet de gemeente Sluis belangrijke stappen richting een veilige, bereikbare en duurzame toekomst voor mobiliteit in de regio. Het gemeentelijke mobiliteitsplan is daarmee een essentieel onderdeel van het beleid voor de komende jaren, met als doel de kwaliteit van leven voor de inwoners van Sluis te verbeteren en tegelijkertijd bij te dragen aan een duurzamer mobiliteitssysteem. Eind 2024 is uw Raad in een Beeldvormende raadsvergadering meegenomen in de opzet van het nieuwe Mobiliteitsplan. De uitvoering van dit plan zal in 2025 verder worden opgepakt, met als resultaat een moderne en veilige infrastructuur die is afgestemd op de behoeften van de gemeenschap.
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 23 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving 02-3Burgerzaken 03-3Beheer overige gebouwen en gronden 063-3Parkeerbelasting 12-3Openbare orde en veiligheid 21-3Verkeer en vervoer 22-3Parkeren 24-3Economische havens en waterwegen 42-3Onderwijshuisvesting 52-3Sportaccommodaties 57-3Openbaar groen en (openlucht) recreatie 61-3Samenkracht en burgerparticipatie 72-3Riolering 75-3Begraafplaatsen en crematoria 81-3Ruimtelijke ordening 82-3Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 83-3Wonen en bouwen Totaal programma 3 Mutaties reserves Resultaat na bestemming
Begroting 2024
Realisatie 2024
Realisatie 2024 t.o.v. begroting 2024 Baten Lasten Saldo 4 4
Baten -
Lasten 40
Saldo 40
Baten -
Lasten 36
Saldo 36
66 3.991
524 64
458 -3.928
69 3.799
478 54
409 -3.746
-3 192
47 10
50 -182
487 -
356 7.599 648
356 7.112 648
497 1
328 7.172 571
328 6.675 570
-10 -1
28 427 77
28 437 78
71 412
365 440 2.934
365 369 2.522
74 749
282 411 2.296
282 338 1.547
-3 -337
82 28 638
82 31 975
115
4.730
4.615
194
4.540
4.346
-79
190
270
829 5.786
3.202 4.048
2.373 -1.738
847 5.843
2.344 4.365
1.497 -1.478
-18 -57
858 -317
876 -260
430 323
819 1.923
389 1.600
505 387
641 1.726
136 1.339
-74 -64
178 197
252 261
200 1.167 13.877 3.580 17.457
127 2.133 29.951 4.334 34.284
-73 966 16.074 754 16.828
171 1.176 14.310 2.732 17.043
132 2.021 27.397 3.865 31.262
-39 846 13.086 1.133 14.219
29 -8 -433 847 414
-5 112 2.554 468 3.022
-34 120 2.988 -379 2.608
Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 24 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Beleidskader -
-
Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 Verordening Leningen Duurzaam en Langer Thuis Sluis (2022) Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Sluis 2020-2024 Beleidsplan Kindvoorzieningen gemeente Sluis 2021-2024 Algemene subsidieverordening 2015, inclusief wijzigingen Visie op Musea gemeente Sluis 2021 Beleidsplan wonen (2023) Prestatieafspraken met Woongoed ZVL Masterplan Voorzieningen (2011) Erfgoedvisie (2013) Nota Strategisch eigendommenbeleid (2012) Convenant met stads- en dorpsraden Ambitiedocument Wederopbouw Oostburg: Kwaliteiten en kansen Toetsingskader bij afgifte omgevingsvergunningen Kerkenvisie Sluis 2018 Beheerplan speelvoorzieningen 2021 Beheerplan Gebouwen 2013-2020 Voorwerpen in de openbare ruimte gemeente Sluis 2016
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 25 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Programma 4: Sociaal Domein Inleiding de opgave Sinds de decentralisaties van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare inwoners. De kern van het sociaal domein is de uitvoering van drie wetten: de Participatiewet, de Wet jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De uitvoering van deze wetten is echter nauw verbonden met de uitvoering van de Wet passend onderwijs, de Wet inburgering, de Wet schuldhulpverlening, de Wet publieke gezondheid, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de aanpak Personen met verward gedrag. Al deze wetten zijn instrumenten om de ondersteuning van kwetsbare inwoners gestalte te geven. Als we spreken over het sociaal domein, dan bedoelen we dan ook het samenspel tussen alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Het gaat voor de individuele inwoner met zijn noden en behoeften om het samenspel van de gemeenschap en het zorgaanbod van pro essionals. Vandaar dat we ook inzetten op burgerparticipatie. We dragen bij aan het versterken van (dorps-) gemeenschappen.
(Door sociale contacten, mantelzorg, burenbetrokkenheid en andere vormen van steun uit de gemeenschap heeft dat effect op de mate waarop mensen een beroep zullen doen op onze zorgsystemen.) We streven bij de dienstverlening aan onze inwoners naar een ondersteunings- en hulpaanbod dat past bij wat mensen nodig hebben en dat effectief, dichtbij en betaalbaar is. Laagdrempelig en zonder wachtlijsten. Inwoners vragen daarbij om een integrale benadering van hun vraag en het zorg- en ondersteuningsaanbod. Niet alleen geredeneerd vanuit de wettelijke taak en het aanbod van de gemeente, maar vanuit de belevingswereld van inwoners. Inwoners hebben immers ook te maken met het aanbod vanuit zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en de GGD. e werken daarom intensief samen (o.a. het programma Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie). We kijken hierbij over de grenzen van de afzonderlijke wetten en financieringsstromen heen, maar met oog voor ieders rol, verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Van monodisciplinair naar multidisciplinair. De cliënt staat daarbij centraal. Het doel is dat het aanbod complementair is en de aanpak afgestemd. Naast het bieden van toegang tot zorg en ondersteuning gaan we ook (meer dan voorheen) inzetten op preventie en ombuigen van zorg. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.
Dit houdt in dat de gezondheid die mensen ervaren niet alleen wordt bepaald door de afwezigheid van ziekte, maar ook door de financiële, mentale, en sociaal-maatschappelijke omstandigheden. Inzetten op preventie betekent ook dat de inzet en focus van de gemeente moet verschuiven van zorg naar welzijn (van individueel maatwerk naar collectieve indicatievrije activiteiten). De toenemende zorgkloof – de vraag naar zorg neemt toe (o.a. door vergrijzing), terwijl het aanbod van zorg afneemt (met name door een tekort aan personeel) – vraagt verder dat we, naast preventie, ook gebruik moeten maken van onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen en zo de reisbewegingen van ouderen en professionals te beperken en (sociale) ontmoetingen te stimuleren. En daarmee te werken aan gemeenschapsontwikkeling.
JAARSTUKKEN 2024
PAGINA 26 VAN 177
GEMEENTE SLUIS
Speerpunten 1. 2. 3. 4.
Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn Integrale toegang en dienstverlening Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen Betere grip en sturing op uitgaven
Wat willen we bereiken: 1. Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn 1.A. De inzet en focus van de gemeente verschuift van zorg naar welzijn. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We kijken opnieuw naar de rol en In 2024 heeft de evaluatie van het beleidsplan verantwoordelijkheid van de gemeente. We kijken Sociaal Domein 2020-2024 plaatsgevonden. Deze is daarbij ook naar de inrichting van onze in maart 2025 aan de raad aangeboden. De uitvoeringsorganisatie en naar mogelijke aanbevelingen uit deze evaluatie vormen de basis samenwerking in de keten en in de regio. voor het nieuwe beleidsplan sociaal domein. In het tweede kwartaal van 2024 komen we met Onderdeel daarvan is de doorontwikkeling van de een geactualiseerde visie op de organisatie van dienstverlening binnen Porthos en met name het zorg, ondersteuning en preventie aan inwoners in voorliggend veld. Sluis waaronder de uitvoering van het sociaal domein (Porthos). Bij het opstellen van die visie betrekken we ook de adviesraden en externe zorgpartners. 1.B. Een gezond, veilig en prettig leefklimaat Wat gaan we daarvoor doen: We stimuleren actief burgerparticipatie door ondersteuning van stads- en dorpsraden. Onder meer door het ontwikkelen van een digitaal platform. Zie ook programma 5, speerpunt burgerparticipatie.