24a Jaarverslag-2025-St.-Cultuurforum-Aardenburg
Tekst van het document
ONTMOETINGEN IN OLIEVERF - WILL Y DE VRIEND - LOOPTIJD OKTOBER 2025 BEZOEKERSAANT ALLEN OKTOBER 2025 De tentoonstelling was gratis toegank elijk. De schilderijen zijn in de loop van de jaren op meerdere plekken geëxposeerd in Aardenburg en omgeving, waardoor de toeloop minder was dan verwacht. Page 44 of 78 HET LAATSTE BLAADJE - GABRIELLE KLIEM - LOOPTIJD NOVEMBER 2025 Aanvullend op de wisselexpositie werden er contactmomenten en een workshop ecoprinting door de exposant georganiseerd. De workshop werd door vrijwilligers en geïnteresseerden bijgewoond, en vond twee keer plaats. Inmiddels is Gabrielle tachtig jaar oud en houdt de vraag hoe het einde van haar leven eruit zal zien haar sterk bezig. Het besef dat ze daarnaartoe groeit, heeft haar bewogen om nieuwe werken te maken met de techniek ' ecoprinting'. Ecoprinting draait om een samenwerking met de natuur en met de getijden. Het benadrukt een verbondenheid met alles om ons heen en het besef dat alles vergankelijk is. WORKSHOP ECOPRINTEN BEZOEKERSAANTALLEN De tentoonstelling was gratis toegank elijk. Het werk van Gabrielle is in de loop van de jaren op meerdere plekken geëxposeerd in de omgeving van Aardenburg. Ondanks het nieuwe thema heeft de tentoonstelling voor minder toeloop gezorgd dan verwacht.
Page 45 of 78 ARCHEOLOGIE GEDRAGEN DOOR INWONERS Rob Rijckaert, amateurarcheoloog en metaaldetectorist, was een bijzonder markante persoonlijkheid en algemeen bekend in Aardenburg. Na zijn overlijden werd door de executeur contact opgenomen met het museum vanwege de grote collectie bodemvondsten die Rob in zijn leven had verzameld. V anuit de gemeenschap in Aardenburg werden vragen neergelegd over de nalatenschap van de collectie. W at ging er met de collectie gebeuren? W ordt deze publiekelijk toegankelijk gemaakt? W aren vragen die door inwoners werden gesteld. De collectie werd overgedragen aan neef Paul Blomme, die verantwoordelijk werd voor behoud, registratie en conservatie van de collectie. Er werd vastgesteld dat na inventarisatie een deel van de collectie in bruikleen gegeven zou kunnen worden aan het museum in Aardenburg. Dit is een openstaand punt, omdat veel van de collectie middeleeuws blijkt en er momenteel nog geen middeleeuwse af deling in het museum is gerealiseerd. WERKGROEP Het idee ontstond om met de collectie en over de persoon een wisseltentoonstelling in te richten.
Een werkgroep werd gevormd bestaande uit Paul Blomme (gast curator collectie), Peter de Vrieze (gast curator persoon), Robert van Dierendonck (collectieregistratie), André Bauwens (historie en teksten), Wim W estphaal (inrichting), Anita Buijze (marketing), Jan Ruesen (hand en spandiensten) en Jill Schelleman (coördinatie, tekst en bruiklenen). HET HOGE WOORD OP HET LAGE LAND, BIJZONDER GEWOON MAAR Ó ZO MARKANT LOOPTIJD 20 DECEMBER 2025 TOT 2 FEBRUARI 2026 SAMENWERKEN Deze tentoonstelling werd ingericht in samenwerking met familieleden, inwoners uit Aardenburg, museum het W arenhuis in Axel, museum Hulst 's Landshuis, het Zeeuws-Archeologisch Depot en vrijwilligers van museum Cultuurf orum. Een tentoonstelling van de inwoners en voor inwoners van Aardenburg. Page 46 of 78 OMROEP ZEELAND MET PETER DE VRIEZE (BOVEN) EN P AUL BLOMME (ONDER) MEDIA AANDACHT BEZOEKERSAANTALLEN De tentoonstelling was gratis toegank elijk, werd goed bezocht en zorgde voor herhaal bezoeken. In totaal kwamen er 250 tot 300 personen specifiek voor deze tentoonstelling. De bijzondere tentoonstelling trok volop aandacht van de lokale en provinciale media. Gastcuratoren Pieter de Vrieze en Paul Blomme stonden de media te woord en openden de expositie namens museum Cultuurforum.
Een overzicht van de promotiepartners: Tv en radio: Omroep Zeeland, Omroep ZVL, Goedemorgen Zeeland met Elsa van Hermon Digitaal (websites en sociale media): Omroep Zeeland, PZC, BN de Stem, AD, Zeeuws Vlaamsch Advertentieblad, Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen, SamenSluis, Museumtijdschrift, Uit in Zeeland, Nextdoor en Zeeuwse Cultuuragenda. Drukwerk (artikelen en publicaties): PZC, BN de Stem, AD, Zeeuws Vlaamsch Advertentieblad, Magazine Zwincollege, Rondje West, Tijd | Schrift Heemkundige Kring West Zeeuws-Vlaanderen en Museumtijdschrift. Page 47 of 78 EEN VERBINDENDE EN GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING MET VLAANDEREN EEN BLIK OP DE TOEKOMST Tijdens het verslagjaar zijn de schouders gezet onder een bijzondere internationale tentoonstelling voor 2026: ‘Ludi Romani. (G)een kinderspel. Spel en spelen in de oudheid’. Curator Jo Vansteenkiste en het Romeins Archeologisch Museum (Oudenburg) trokken dit initiatief, waarbij ook het Nationaal Tabaksmuseum (Wervik) als partner aansloot. Vanaf 1 augustus tot en met 27 september 2026 kan de bijzondere en familievriendelijke tentoonstelling ‘Ludi Romani. (G)een kinderspel. Spel en spelen in de Oudheid’ bezocht worden. Deze unieke expositie over Romeinse vrijetijdsbesteding brengt voor het eerst veel topstukken uit Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk samen.
Een absolute publiekstrekker en kers op de taart is het mysterieuze bordspel uit het Romeins Museum Heerlen. Dit spel kwam vorig jaar wereldwijd in het nieuws omdat de spelregels met behulp van AI werden ontrafeld. WERELDBEROEMDE BORDSPEL UIT HEERLEN > Werkgroepleden: André Bauwens, Ingrid Claeijs, Wim Westphaal, Antia Buijze, Jan Ruesen, Steve Martin en Jill Schelleman. Page 48 of 78 Planning tentoonstellingen 2026 - 2027 Op de planning voor 2025 stond een tentoonstelling over De Romeinen in de Zwinstreek. W egens voldoende programmering is deze tentoonstelling, die in bruikleen beschikbaar werd gesteld door Raakvlak Brugge, verplaatst naar 2027 . Nieuwe tentoonstellingen in 2026 In de plaats daarvan werd er in dit verslagjaar gewerkt aan een extra thematentoonstelling van Willy de Vriend (f ebruari 2026) en werd museum Cultuurf orum geselecteerd als gastlocatie voor de reizende pop-up expositie ‘De Laatste Romeinen‘ van Vince van Thienen (april- mei 2026). Vrijwilliger Piet Crauwels startte werkzaamheden rond zijn tentoonstelling boekbindkunst, die eind 2026 opent.
Planning tentoonstellingen 2027 De Romeinen in de Zwinstreek - ism Raakvlak Brugge De V ergeten Ridder uit Heile - ism Xander Bruins Zwinstrandarcheologie - ism Raakvlak Brugge Bodemvondsten uit Zeeuws-Vlaanderen - ism werkgroep archeologie Sluis en Hulst LINKS DE LAA TSTE ROMEINEN, RECHTS DE SCHEDEL V AN DE RIDDER BOUD Page 49 of 78 3. PUBLIEKSWERKING ACTIVITEITEN EN ARRANGEMENTEN KINDERACTIVITEITEN In 2025 werden er vier workshops voor kinderen (tussen de 5 en 14 jaar) georganiseerd door museumdocenten Anne, Marieke en Adie, twee meer als in 2024. Paarden in de Romeinse tijd - tekenen en schilderen Paarden in de Romeinse tijd - sokpaarden knutselen Rollebollen met de Romeinen - schrijven Romeinse vechtsport (Nationale Archeologiedagen, gratis) De workshops werden steeds in Romeins thema verzorgd. Nieuw dit jaar was de sportieve activiteit en samenwerking met lokaal ondernemer Luc Verheije. Daarnaast kregen de deelnemers dit jaar een aandenken aan de activiteit mee naar huis in vorm van een foto of een boek. Bezoekersaantallen - 58 personen De workshops waren steeds volzet en 58 kinderen hebben deelgenomen (2024: 35 deelnemers in totaal). Er namen 24 kinderen deel aan de gratis activiteiten (2024: 20 deelnemers) en 34 kinderen namen deel aan betaalde activiteiten (2024: 15 deelnemers). De deelnemers waren afkomstig uit heel Zeeuws-Vlaanderen.
RECENSIE V AN EEN BEZOEKER EN ROMEINSE VECHTSPORT De stijging van het aantal deelnemers ten opzichte van 2024 is de verdienste van de werkgroep marketing en communicatie. Zij hebben een nieuwe promotiestrategie ontwikkeld voor het bereiken, verbreden en het aantrekken van de doelgroep. Daarnaast blijkt variatie in de activiteiten van groot belang voor herhaalbezoekers. Marketing Page 51 of 78 ACTIVITEITEN VOOR VOLWASSENEN Van natuursteenonderzoek naar fietstochten over de Staats-Spaanse linies. In samenwerking met lokale onder-nemers, specialisten, organisaties en overheden organiseerden de vrijwilligers diverse activiteiten in 2025: 80 jaar bevrijding -fietstocht langs de Staats-Spaanse linies (7) Open Monumentendag - gratis stadswandelingen en museumrondleidingen (95) Uit in de Zwinstreek - carrouselprogramma (themawandeling, proeverij en museumrondleiding, 16) ArcheoHotspot Aardenburg - Project ballaststenen (meewerk- en kijkdagen, 85) ArcheoHotspot Aardenburg - Zwinstrandarcheologie (pathfindersday, 15) ArcheoHotspot Aardenburg - Determinatiedagen ism met Portibile Antiquities of the Netherlands (15) Cursus kernkwaliteiten voor vrijwilligers en publiek - Ria In de Weij (12) Lezing in RAM Oudenburg door conservator Dante de Ruijsscher - Ontstaan van Middeleeuws Aardenburg (55) Presentatie onderzoeksresultaten St.
Baafs en workshop natuursteenonderzoek ism Universiteit Gent (30) Lezingen (2) ism Heemkundige Kring West Zeeuws-Vlaanderen - in MFR van het museum (65) Bezoekersaantallen In het verslagjaar wist het Cultuurf orum voor het eerst bezoekers aan te trekken voor het programma Uit in de Zwinstreek. V oorgaande jaren (2023, 2024) waren er geen deelnemers. W ederom een verdienste van de marketing en communicatie werkgroep en de T oeristische Dienst Knokke-Heist voor het maken van prof essioneel beeldmateriaal. De bezoekers aan de ArcheoHotspot, de lezingen en Zwinstrandarcheologie (135) zijn niet meegerekend in de officiële bezoekersaantallen die aan het CBS en Erfgoed Zeeland zijn doorgegeven. Page 52 of 78 GROEPSARRANGEMENTEN Een onderdeel van het cultureel ondernemerschap is het op creatieve en unieke wijze aantrekken van nieuwe doelgroepen en bezoekers. Doelgroepverbreding vergt onderzoek. Met deze inzichten worden nieuwe programma's ontwikkeld die passen bij de wensen van de doelgroep. Daarnaast is het belangrijk om vrijwilligers actief te betrekken bij het ontwikkelen van nieuwe programma's. Zij zijn immers degene die de praktische uitvoering dragen en het ontvangen van bezoekers mogelijk maken.
CARROUSELPROGRAMMA ROMEINEN IN ZEELAND VERNIEUWD AANBOD In dit verslagjaar werd een nieuw carrouselprogramma uitgewerkt rond het thema Romeinen en archeologie in Zeeland, bestaande uit de themawandeling ‘Romeinen in Aardenburg‘, proeverij authentieke Romeinse hapjes en afsluitend een interactieve museumrondleiding. Dit programma wordt ingezet als publieksactiviteit, voor groepsbezoeken en is geschikt voor kinderen. VOORTBORDUREN OP ONTWIKKELINGEN UIT 2024 Het groepsaanbod uit 2024 kreeg dit verslagjaar een succesvol vervolg met museumtours, stads- en themawandelingen, en rondleidingen door de Sint-Baafskerk. Dankzij samenwerkingen met lokale ondernemers konden groepen hun bezoek uitbreiden met arrangementen van koffie tot lunch. De Romeinse lunch in het museum werd driemaal geboekt, maar bleek voor de vrijwilligers te arbeidsintensief. Deze is inmiddels vervangen door een laagdrempeliger initiatief: de Romeinse proeverij met authentieke hapjes. < CARROUSELPROGRAMMA ‘ROMEINEN IN ZEELAND’ Page 53 of 78 3. PUBLIEKSWERKING GIDSENGILDE AARDENBURG Nieuwe stadsgidsen In 2025 namen twee stadsgidsen afscheid en werden twee inwoners van Aardenburg bereid gevonden om het stokje over te nemen. De nieuwe gidsen namen ook meteen deel aan de educatiewerkgroep, actief aan de balie van het museum en actief betrokken bij ArcheoHotspot Aardenburg.
Stads- en themawandelingen Er werd een nieuwe themawandeling aan het aanbod toegevoegd; de Romeinen in Aardenburg. De f ocus van de wandeling ligt op het verhaal rond de Romeinse nederzetting en loopt langs de sites waar in de vorige eeuw opgravingswerkzaamheden hebben plaatsgevonden. Leuk als aanvulling op een museumbezoek. Programmaverbreding, maatschappelijk e relevantie en - impact De stichting streeft naar een inclusieve publiekswerking om het museum toegankelijk te maken voor een zo breed mogelijk publiek. In samenwerking met JOT A Oostburg en Alzheimer Nederland ontwikkelden onze vrijwilligers een speciaal programma voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Het initiatief hiervoor kwam rechtstreeks uit de regio: Karien de Vrieze zocht namens het Alzheimercaf é van JOT A een partner en benaderde museum Cultuurf orum. Omdat er in Zeeuws-Vlaanderen en de aangrenzende Vlaamse regio nog geen soortgelijk aanbod bestond, bleek dit een unieke en waardevolle kans. Na het Zeeuws Museum is museum Cultuurf orum nu het tweede museum in Zeeland met een specifiek programma voor deze doelgroep. WANDELEN, RONDLEIDEN EN PROGRAMMA'S Page 55 of 78 W erken met speciale doelgroepen vraagt om inzicht en maatwerk. Karien de Vrieze verzorgde namens Alzheimer Nederland een training ‘dementievriendelijk werk en'.
Aan deze training namen 12 vrijwilligers, gidsen, bestuursleden en directie deel. Dementievriendelijk werken begint namelijk bij de ontvangst en stopt niet bij de gids. Deze trainingen worden jaarlijks herhaald (een voorwaarde om het label ' dementievriendelijk’ te mogen voeren), als opfriscursus voor de zittende vrijwilligers en als training voor nieuwe vrijwilligers. De bezoek er bepaalt De training gaf voldoende handvatten om verder te kijken naar de praktijk. W at kan er op de werkvloer en hoe pakken we dat aan? Er werden spullen verzameld die als herkenningspunt dienden voor de mensen die lijden aan dementie. Een hulpmiddel voor gespreksstof . Dit programma gaat namelijk veel meer om gesprek en samen zijn dan om het traditionele zenden van inf ormatie. De deelnemer bepaalt, de collectie en de voorwerpen zijn triggers voor sociale interactie tussen de gids en de deelnemers. Het maximaal aantal deelnemers per groep werd vastgesteld op 6 personen per gids (3 mantelzorgers en 3 partners) en maximaal 3 groepen per programma. De prijs werd vastgesteld op €60,00 per groep, ongeacht het aantal deelnemers. Pilots Op 28 augustus 2025 vond een pilot met het Alzheimercaf é plaats. V erzorgingstehuis Coensdike uit Aardenburg nam ook deel met enkele cliënten van de psychogeriatrische af delingen. Het programma was volzet met drie groepen van 6 personen.
Kosten en middelen De kosten voor het ontwikkelen van dit programma zijn vanuit de exploitatie beschikbaar gesteld. ONVERGETELIJK MUSEUM EN DE VERHEUGENISRONDLEIDING Page 56 of 78 De eerste pilot richtte zicht met name op mensen die lijden aan dementie en nog thuiswonend zijn. Deze ervaring was aanleiding voor een pilot met een andere subdoelgroep; uitwonende mensen die lijden aan dementie. Er is contact met woonzorgcentrum Bachten Dieke uit T erneuzen. Samen wordt het programma passend gemaakt en een pilotdatum in 2026 afgesproken. 2026: eenzaamheidsbestrijding onder ouderen Tijdens gesprekken met verschillende organisaties werd duidelijk dat dit programma breder ingezet kan worden. Ook leert de ervaring dat er kansen liggen voor musea op het gebied van eenzaamheidsbestrijding onder ouderen. De V erheugenisrondleiding zal ook voor deze doelgroep dienen als inspiratie en worden aangepast. 2026: doelgroepverbreding en bereik en van de doelgroep. Samen voor één doel V oor alle drie de partijen was de eerste pilot een succes en wordt er samen gewerkt aan doelgroepverbreding en het bereiken van de doelgroep middels promotie. St. Cultuurf orum Aardenburg mag rekenen op de hulp van St. ZorgSaam. Zij plaatsten een artikel in de huiskrant, waardoor er snel reactie kwam van verschillende woon- zorglocaties en dagbestedingen uit de buurt van Aardenburg.
‘Het grootste compliment was van een bewoner, zij gaf aan eindelijk weer het gevoel te hebben om mee te tellen, en serieus genomen te worden.’ ~ Ramona, Bachten Dieke T erneuzen DOORONTWIKKELING VERHEUGENISRONDLEIDING Page 57 of 78 BEZOEKERSAANTALLEN 2025 | 2024 | 2023 | 2022 Stadswandelingen zaterdag | 12 | 28 | 54 | 110 Stadswandeling groep regulier tarief | 67 | 256 | 97 | - Stadswandelingen < 12 jaar | 37 | 1 | 1 | - Stadswandeling groepstarief | 229 | 110 | 0 | - Verheugenisrondleiding | 18 | - | - | - 80 jaar bevrijding | 7 | 20 | - | - Uit in de Zwinstreek | 14 | 525 | 0 | - Open Monumentendag | 9 | 10 | 40 | - Educatie | 113 | 160 | - | - Totaal | 493 | 972 | 203 | 110 In 2025 daalde het aantal deelnemers aan publieksactiviteiten van het Gidsengilde met 51 procent ten opzichte van het voorgaande jaar; een trend die ook zichtbaar is bij de zaterdagwandelingen. Dit heeft deels te maken met het gebrek aan een marketing- en communicatievrijwilliger. Daarnaast is de binding met Vlaamse netwerkorganisaties (zoals Cultuursmakers, Davidsfonds, NEOS en OKRA) verzwakt, omdat de gidsen van het eerste uur vanwege hun leeftijd minder actief zijn en opvolging door nieuwe leden nog uitblijft. Tot slot drukt het aftreden van voorzitter Ewald de Backere van het Gidsengilde op de cijfers.
Als aanjager van vernieuwing wist hij in 2024 grote publiekstrekkers te realiseren, zoals de tentoonstelling 'WOII in kleur' en de herdenkingsactiviteiten rondom 80 jaar bevrijding. Page 58 of 78 ARCHEOLOGIEWEEKEND WORDT ROMEINS FESTIV AL IN 2026 PUBLIEKSACTIVITEITEN 2026 Onze Romeinse voorouders hielden van spel, competitie en spektakel, en dat is precies wat het Cultuurforum en partners op 8 en 9 augustus 2026 naar Aardenburg brengen! Op deze twee dagen vindt het tweejaarlijkse archeologieweekend in de vorm van een Romeins festival plaats. Met deze editie bouwen we voort op de archeologiedag van 2024 met het thema ‘Van scherf tot schat ’. Een evenement dat het Cultuurforum met tal van maatschappelijke partners uit binnen- en buitenland organiseert. Dit jaar zelfs een heel weekend vanwege het bijzondere thema. De aanleiding voor het Romeins festival is de opening van de unieke reizende tentoonstelling ‘Ludi Romani. (G)een kinderspel. Spel en spelen in de Oudheid’. Publiek kan deelnemen aan tal van workshops, demonstraties, interactieve spellen, lezingen door gerenommeerde specialisten uit binnen- en buitenland, re-enactment, een escapegame, historische markt, Romeinse maaltijden, een Romeinse kermis en van Romeins theater en muziek. Met dit evenement willen we bezoekers laten reflecteren op hun eigen (vaak digitale) vrijetijdsbesteding.
Een manier om maatschappelijk relevante thema's te verbinden aan het verleden én aan de toekomst, want vrijetijdsbesteding en spelen zijn van alle tijden. Een Romeins Festival op alle deelnemende locaties (Oudenburg, Aardenburg, Wervik) was een voorwaarde van de de Vlaamse overheid voor het toekennen van subsidie voor het ontwikkelen van de rondreizende tentoonstelling Ludi Romani. (G)een kinderspel. Spel en spelen in de Oudheid. Museum Cultuurforum als knooppunt in een inter- nationaal netwerk van Gallo-Romeinse archeologie Page 59 of 78 3. PUBLIEKSWERKING EDUCA TIE EN INTERACTIEBELEID
EDUCATIE EN MUSEUMNORM 2025 De Museumnorm 2025 verplicht musea tot een formeel vastgelegd educatie- en interactiebeleid waarin helder is onderbouwd hoe het publiek wordt ondersteund bij het interpreteren van de collectie. Er moet daarbij ruimte zijn voor dialoog en verschillende perspectieven. De herijkte norm 2025 legt extra nadruk op inclusie, diversiteit, publieksbegeleiding, de koppeling tussen doelen en middelen en op cyclisch kwaliteitsbeheer. Dat wil zeggen dat museumlessen periodiek moeten worden geëvalueerd met het onderwijsveld. Op basis van die feedback, veranderende maatschappelijke dynamieken en nieuwe inzichten in de didactiek (zoals de herziene SLO-kerndoelen) moet het museum aantoonbaar lessen doorontwikkelen, moderniseren en innoveren (sociale en methodische innovatie). Ook wordt er van musea verwacht dat zij innoveren in hoe kennis wordt overgedragen. Tenslotte eist de Museumnorm 2025 dat het museum investeert in de structurele professionalisering van medewerkers. EDUCA TIE EN INTERACTIEBELEID MUSEUM CUL TUURFORUM In het verslagjaar is het aanbod museumlessen en -workshops voor het basis-, middelbaar en het speciaal onderwijs uitgebreid. Bovendien zijn er projecten gestart om ook leerlingen buiten het reguliere onderwijssysteem te betrekken bij ons erfgoed. Daarnaast is het huidige aanbod tegen het licht gehouden.
In samenwerking met verschillende Vlaamse en Nederlandse onderwijsaanbieders is het huidige aanbod geëvalueerd en naar nieuwe inzichten aangepast. Zo blijft het educatie aanbod van museum Cultuurforum actueel, eigentijds en maatschappelijk relevant. Page 61 of 78 Op vraag van leerkrachten van de Sint Anthoniusschool uit Axel is een programma voor groep 1 en 2 van de onderbouw van het basisonderwijs (doelgroep kleuters) ontwikkeld. Het programma bestaat uit een introductie rond verzamelen (wat is een museum) en archeologie (wat doet een archeoloog). Vervolgens gaan kleine groepjes met een creatieve workshop aan de slag (Romeinse paarden of Romeins theater en spelen), terwijl de andere groep een interactieve rondleiding krijgt door het museum. De gids maakt de leerlingen vertrouwd met archeologische voorwerpen door vergelijkbare maar voor de leerlingen herkenbare voorwerpen uit het nu te presenteren. Ook mogen ze zelf aan de slag door zintuigen te gebruiken: ze kijken, horen, ruiken, proeven en voelen. Zo gaat geschiedenis en archeologie leven voor de leerlingen. Er is rekening gehouden met de korte spanningsboog van de leerlingen. Doel behaald! Museum Cultuurforum streeft ernaar om iedere klas van het reguliere basisonderwijs te bedienen met een educatief programma dat past bij de lesplannen van de school en bij de leefwereld van de leerlingen.
In dit verslagjaar is bovenstaand doel behaald en zijn er stappen gezet richting doelgroepverbreding en inclusiviteit. Er wordt door de werkgroep bekeken voor welke doelgroepen er nog meer programma's opgesteld kunnen worden om de maatschappelijke impact van onze lesprogramma's te vergroten. Hier ontdek je meer over onze erfgoedlessen: www.cultuurforumaardenburg.nl BASISONDERWIJS Page 62 of 78 In 2024 ontwikkelde de educatiewerkgroep vier nieuwe workshops voor de onderbouw van het middelbaaronderwijs (met Latijn): de Bello Gallico, Tableau Vivant, de Tijdbalk en de Historische Speurtocht door de stad. Pilots vonden plaats ism de vrijwilligers, het Onze Lieve Vrouwecollege uit Oostende (B) en het Sint-Laurens secundair onderwijs Zelzate-Wachtebeke (B). De inzichten van de try-outs werden in 2025 verwerkt en opnieuw getest door dezelfde scholen. Deze workshops blijken een groot succes en worden in 2026 breder toegankelijk gemaakt voor leerlingen van de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het middelbaar onderwijs. 2025 -2028: lesplannen in ontwikkeling Museum Cultuurforum vertaalt de nieuwste wetenschappelijke inzichten uit het archeologisch werkveld door in haar publiekswerking haar educatieve programmering steeds aan te passen.
In dit verslagjaar zijn er door de educatiewerkgroep verschillende stappen gezet richting het ontwikkelen van nieuwe workshops voor de bovenbouw van het middelbaar onderwijs. Een voorbeeld is de workshop archeobotanie. Archeobotanie gaat over het met een microscoop bekijken van eeuwenoude bodemmonsters. Resten van zaden, pollen, planten en dieren uit oude aardlagen vertellen ons iets over de landschappelijke ontwikkeling en bewoningsgeschiedenis van de streek. Het betreft een nieuw discipline binnen de archeologie dat raakvlakken kent met meerdere vakken uit het middelbaar onderwijs o.a. aardrijkskunde, biologie, geschiedenis en wetenschap. Deze raakvlakken gecombineerd met de nieuwste onderzoektechnieken uit het werkveld en de koppeling met lokale historie sluiten aan bij de behoefte uit het middelbaar onderwijs. In 2026 wordt het lesplan met verschillende stakeholders verder uitgewerkt en getest door twee pilotgroepenvan het Zwincollege in Oostburg en een klas van het Ostrealyceum in Goes. MIDDELBAARONDERWIJS Page 63 of 78 Voor het realiseren van een toegankelijk, divers en inclusief programma voor het speciaal basisonderwijs en het speciaal onderwijs (eventueel met taal- en ontwikkelingsstoornissen) werkt het museum samen met een scholengemeenschap uit Terneuzen.
Het programma richt zich puur op de ervaring van archeologie via zintuigelijke waarneming om de historische context over te brengen, waarbij de cognitieve belasting bewust laag wordt gehouden. Deze programma's draaien niet alleen om 'toegankelijkheid', maar om een volwaardige didactische en methodische aansluiting. Een specialistische taak waarbij er een beroep wordt gedaan op de kennis en expertise van de leerkrachten. Bundel dit met de kennis en expertise van de vrijwilligers rond archeologie, historie en erfgoededucatie en er ontstaat middels cocreatie een nieuwe museumles. Hoe werkt een bezoek? Voorafgaand aan het bezoek vindt er altijd een inhoudelijke afstemming plaats met de docent van de school. Er wordt doorgesproken welke uitingsvormen (zoals gedragskenmerken bij ASS of ADHD) in de klas aanwezig zijn, zodat de museumdocent de toon, visualisaties en rustmomenten hier direct op kan aanpassen. Om pre- bezoek-spanning bij de leerlingen weg te nemen wordt er gestart met een versnapering en drankje in een prikkelarme omgeving. Vervolgens geeft de museumdocent een korte introductie over verzamelen in een museum en over het werk van een archeoloog. Leerlingen worden bekend gemaakt met objecten uit het verleden door ze te koppelen aan hedendaagse gebruiksvoorwerpen.
In kleine groepjes gaan de leerlingen door het museum waarbij ze in vijf tot tien minuten per thema vertrouwd worden gemaakt met de vijf hoofdthema's en meedoen aan de interactieve elementen. Vervolgens gaan ze aan de slag met een museumbingo. Leerlingen krijgen een fotoblad met detailfoto's van collectiestukken die ze moeten zoeken in de tentoonstelling. Met dit programma wordt een drempel voor participatie weggenomen en worden de leerlingen actief betrokken bij archeologie en geschiedenis op een manier die bij ze past. SPECIAAL BASISONDERWIJS EN SPECIAAL ONDERWIJS Page 64 of 78 In de programmering van het museum wordt ruimte gemaakt voor publieksactiviteiten voor minderheidsdoelgroepen. In samenwerking met Zeeuwse Gronden, afdeling Kind en Jeugd, is gewerkt aan een nieuw vijfdelig lesprogramma voor leerlingen tussen de 12 en 21 jaar die buiten het regulier onderwijssysteem zijn gevallen. De lessen zijn een aanvulling op de behandeling waarbij samenwerken en sociale vaardigheden belangrijke leerdoelen zijn. Bovendien is de multidisciplinaire insteek van de museumlessen een welkome herhaling van de lesstof op de middelbare school. Een behandelperiode duurt ongeveer 10 weken waarin vijf museumlessen aanvullend op de dagbehandeling worden voorzien. Een steeds wisselende groep waarvan de lesbehoeften afhangen van de steeds wisselende problematieken.
Flexibele museumlessen en workshops Er worden verbindingen gelegd tussen meerdere vakgebieden uit het middelbaar onderwijs. De inhoud wordt vervolgens vertaald naar een zintuigelijke en fysieke beleving van de collectie die aansluit bij de leefwereld van de jongeren. De activiteiten vinden plaats in tweetallen of kleine groepjes om sociale interactie en samenwerking te stimuleren, zowel in het museum als in de stad. Specialisatie en cocreatie De samenwerking met Zeeuwse Gronden is gebaseerd op wederkerigheid: elkaar helpen begrijpen wat er aan beide kanten nodig is voor een succesvol museumbezoek. Het museum dient steeds opnieuw af te stemmen met de behandelaren om ervoor te zorgen dat het programma past bij de doelgroep en problematiek. Dit vraagt om een hoge mate van flexibiliteit, creativiteit en bereidheid om te specialiseren. Anderzijds nemen de behandelaren de museumdocenten mee in de problematieken die spelen bij de jongeren. Met deze inzichten krijgen programma's een relevante en actuele vorm en leren museumdocenten van specialisten omgaan met leerlingen met speciale behoeften en minderheidsgroepen. LEERLINGEN BUITEN HET REGULIER ONDERWIJS Page 65 of 78 Het verslagjaar werd het concept citygame als tool voor erfgoededucatie onderzocht door een tiental vrijwilligers.
Er werd met meerdere teams tegelijk straatgolf gespeeld in Groede, een initiatief van Buitengewoon Actief. Spelenderwijs gaan deelnemers door de stad en ontdekken tijdens het spel allerlei historische feiten en bezienswaardigheden. Een concept dat ook voor de reguliere museumbezoeker interessant kan zijn. Dit idee is in de ijskast gezet tot er meer ruimte is om het verder te onderzoeken en uit te werken. Samenwerken is elkaar versterken: vrijetijdsbesteding in de Oudheid In het kader van de grensoverschrijdende museale samenwerking met het Romeins Archeologisch Museum in Oudenburg wordt er samengewerkt aan educatieve leskoffers voor de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het middelbaar onderwijs. Leerlingen leren over vrijetijdsbesteding in de Romeinse tijd door deel te nemen aan volksspellen. Een thema dat mogelijk geïntegreerd wordt in de programma's voor groep 1 en 2 van het basisonderwijs. Escapegames Voor het faciliteren van grote groepen leerlingen (tot 125 personen per dag) wordt samengewerkt met verschillende locaties in de stad. Het museum heeft niet genoeg ruimte om uitvoering te geven aan alle workshops, waardoor er gebruikt wordt gemaakt van de faciliteiten van de Sint-Baafskerk Aardenburg en het Multifunctioneel Centrum Rodanborgh. Laatstgenoemde ontwikkeld een escapegame in het thema Ludi Romani.
Er wordt onderzocht of deze escapegame ook voor educatieve doeleinden gebruikt kan worden. ONDERZOEK, INNOV A TIE EN SAMENWERKEN Page 66 of 78 Het vinden van middelen vraagt volgens de Museumnorm 2025 om een gezonde, professionele bedrijfsvoering. Musea worden getoetst op hun vermogen om risico's te spreiden. Het museum moet aantonen hoe het middelen werft via een gezonde mix van eigen inkomsten (ticketverkoop), publieke middelen (gemeentelijke/provinciale subsidies) en private middelen (fondsenwerving, sponsoring of schenkingen). Grote cultuurfondsen en overheden eisen bij subsidieaanvragen steeds vaker cocreatie en inclusiviteit, dus helpt de Museumnorm musea indirect bij het succesvol aanvragen van nieuwe gelden. Museum Cultuurforum investeert in educatie vanuit de eigen exploitatie. Voor grote(re) bedragen is het museum aangewezen op partnerbijdragen, donaties en subsidies van fondsen. Fondsenwerving Er werd een projectplan ingediend bij het Frits van Lensfelt fonds. Zij kenden € 2.000,00 toe voor de aanschaf van microscopen voor de nieuwe workshop Archeobotanie. Donaties en sponsoring De RaboClubSupport actie bracht € 236,55 op en werd integraal besteed aan de workshop Archeobotanie. Verder heeft het Cultuurforum donaties ontvangen van inwoners uit Aardenburg.
Partnerbijdrage Voor de workshop Archeobotanie werden benodigdheden, zoals pollenmonsters, kosteloos ter beschikking gesteld door Frederike Verbruggen van BIAX Consult uit Zaandam. Artefact! Advies en onderzoek uit Zaamslag heeft toegezegd de Romeinse zadenmonsters te leveren. De Stichting Vrienden van Zeeuwse Gronden deed een bijdrage van € 200,00 in de kosten voor het ontwikkelen van de workshop Tijdbalk, een speciaal programma voor de eigen doelgroep. MIDDELEN Page 67 of 78 3. PUBLIEKSWERKING MAATSCHAPPELIJKE IMPACT VERGROTEN
De Museumnorm 2025 eist dat musea opereren in samenwerking met en mét participatie van gemeenschappen. Het aanbieden van maatschappelijke stages voor scholieren of leerwerkplekken voor het mbo/hbo geldt als een directe, meetbare manier om die maatschappelijke impact te bewijzen. Het museum functioneert zo niet alleen als zender van cultuur, maar als actieve leeromgeving en maatschappelijke partner in de regio. Stages 2025 In 2025 groeide het aantal stagiaires ten opzichte van 2023 en 2024. MaS; vier kandidaten van verschillende niveaus via het Zwincollege Oostburg (24 uur). Snuffelstage; 1 kandidaat van het Zwincollege Oostburg (16 uur) Werkstageplek; een HBO-student Management en Toerisme van de Hogeschool Zeeland voor (250 uur). De vrijwilligerscoördinator begeleid de leerlingen van het middelbaar onderwijs bij de uitvoering van de maatschappelijke stages. Via Scalda worden verschillende cursussen gevolgd om vaardigheden rond praktijkbegeleiding op peil te houden en bekend te worden met de laatste ontwikkelingen uit het onderwijs. Er wordt regelmatig afgestemd met de MaScoördinator van het Zwincollege om verwachtingen en behoeften af te stemmen en de kwaliteit van de stages te borgen. De museummanager is verantwoordelijk voor praktijkbegeleiding van studenten uit het beroepsonderwijs via de SBB.
ST AGES EN LEERWERKPLEKKEN Page 69 of 78 WERKWIJZE Het bieden van re-integratieplekken aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is een concrete manier waarop een museum invulling kan geven aan de samenwerking met de gemeenschap en maatschappelijke partners. Het begeleiden van vrijwilligers via een re-integratietraject (zoals een UWV -traject), vraagt om een andere aanpak dan de begeleiding van reguliere vrijwilligers. Het doel is hier tweeledig: de taken binnen het museum moeten worden uitgevoerd én de vrijwilliger werkt aan zijn of haar belastbaarheid, structuur en maatschappelijke participatie op een manier die past. 1. T oestemming vragen bij het UWV 2. Afspraken maken over invulling van het vrijwilligerswerk, leerdoelen en opbouwen van de uren 3. T erugkoppelen naar de re-integratiecoach RE-INTEGRA TIE De belangrijkste prioriteit is het bewaken van de energiebalans en het creëren van een veilige omgeving. De vrijwilliger wordt geïntroduceerd in de groep zonder de nadruk te leggen op het re-integratietraject (gelijkwaardigheid). Stapsgewijs en op laagdrempelige wijze worden de taken en uren structureel opgebouwd. Taken zijn voorspelbaar en leveren weinig acute stress op. De vrijwilliger wordt aangemoedigd de eigen grenzen te bepalen en daarin te groeien. Er vinden periodieke evaluaties plaats. Uiteindelijk keert de vrijwilliger terug naar het arbeidsproces.
De museummanager en de vrijwilligerscoördinator zijn vaste aanspreekpunten en verzorgen de begeleiding. De museummanager fungeert als contactpersoon voor het UWV en de re-integratiebureaus. Alle kandidaten zijn vrijwilliger gebleven in het museum. Museum Cultuurf orum heeft in 2025 twee vrijwilligers begeleidt waarvan het traject in 2026 doorloopt. AANDACHTSPUNTEN Page 70 of 78 ARCHEOHOTSPOT Musea moeten aantonen dat het activiteitenaanbod niet alleen inf ormatief is, maar dat de samenleving ook daadwerkelijk meebouwt en meebeslist. ArcheoHotspots zijn plekken waar je precies dat kan bieden. Geïnteresseerden lopen gratis binnen en doen of kijken mee met (de uitwerking van) archeologisch onderzoek. ArcheoHotspots gaan over een wisselwerking en verbinding tussen het archeologisch, museaal, wetenschappelijk en sociaalmaatschappelijk werkveld. Een plek waar iedereen een eigen beleving aan kan toevoegen en kan participeren. De ArcheoHotspot Aardenburg ontstond op vraag van het wetenschappelijk en archeologisch werkveld en ging in augustus 2025 van start. Museum Cultuurf orum positioneerde zich als brug tussen de wetenschap en het publiek, en faciliteerde de promotie en uitwerking van het onderzoek. Het eerste project ‘een ballastig verleden‘ kent drie fasen waarvan er twee in 2025 zijn afgerond. In 2026 wordt de derde fase uitgewerkt.
Een kunstenaar wordt geselecteerd voor het realiseren van een kunstwerk met de ballaststenen (blijvende maatschappelijke waarde). Door museum Cultuurf orum wordt actief naar middelen gezocht voor de realisatie van het kunstwerk. De havens van Antwerpen en Brugge schonken gezamenlijk € 5.000,00. Gesprekken met f ondsen lopen. De levensvatbaarheid van het tweede project ’zwinstrandarcheologie’ wordt onderzocht en in 2026 verder uitgewerkt. Benieuwd naar de sf eer? Bekijk de video's op het Y ouTube kanaal van museum Cultuurf orum. UNIVERSITEIT GENT & ERFGOED ZEELAND & ARTEFACT! GEMEENTE SLUIS & MUSEUM CULTUURFORUM & ARCHEOHOTSPOTS EEN PLEK W AAR ZEEUWSE ARCHEOLOGIE TOT LEVEN KOMT Page 71 of 78 Onderwijs Scholengemeenschap Sint Laurens Zelzate-Wachtebeke Onze Lieve Vrouwecollege Oostende BS Sint-Anthoniusschool in Axel BS Op Dreef Aardenburg BS Sint Jozef Eede Plattelandsklassen & Boerenkreek (B) Zwincollege Oostburg Ostrealyceum Goes Cultuureducatie Zeeuws-Vlaanderen Gemeentelijke BS Sleidinge Promotie Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Lokale en provinciale media, pers en omroepen Samen Sluis Toeristische dienst Knokke-Heist Toeristische dienst Sint-Laureins Volgens de Museumnorm 2025 moet een museum expliciet kunnen aantonen hoe het samenwerkt met maatschappelijke partners en de gemeenschap(pen) waarin het museum zich bevindt.
Ook moet duidelijk zijn welke rol het museum binnen die gemeenschap vervult. Kortom, maatschappelijke programmering en partnerschappen zijn in de norm van 2025 niet langer vrijblijvend, maar vormen een integraal onderdeel van de kwaliteitstoetsing voor geregistreerde musea P ARTNERLIJST Wetenschap Universiteit Gent Radboud Universiteit Nijmegen Heemkundige Kring West-Zeeuws-Vlaanderen Portable Antiquities of the Netherlands Archeologisch werkveld AWN Zeeland - West-Brabant Erfgoed Zeeland Raakvlak Brugge Werkgroep geologie LIKONA (B) Artefact! Advies en onderzoek St. ArcheoHotspots BIAX consult Zeeuws-Archeologisch Depot (ZAD) Bridging the North Sea Erfgoed Sint-Baafskerk Aardenburg RK kerk Aardenburg Doopsgezinde kerk Aardenburg Museaal Romeins Archeologisch Museum Oudenburg Nationaal Tabaksmuseum Wervik Vereniging Musea West-Zeeuws-Vlaanderen St.
Musea Sluis Museum het Warenhuis in Axel Collectie Zeeland Maatschappelijk Jota Oostburg Alzheimer Nederland Woonzorglocatie Bachten Dieke inTerneuzen Woonzorglocatie Coensdike in Aardenburg Zeeuwse Gronden MFC Aardenburg Lokale ondernemers Aardenburg UWV en re-integratiebureaus Bestuurlijk Gemeente Sluis Provincie Zeeland Landschapspark Zwinstreek Page 72 of 78 De Museumnorm 2025 benadert marketing, doelgroepen en publieksonderzoek niet als losse commerciële activiteiten, maar als fundamentele onderdelen van de maatschappelijke opdracht van een museum. Binnen de pijler ‘publieksfunctie’ draait alles om de verbinding tussen de collectie en de samenleving. Doelgroepen en doelgroepverbreding 1. Het museum moet in het meerjarige beleidsplan helder omschrijven wie de huidige doelgroepen zijn. 2. Musea moeten actief reflecteren op hun maatschappelijke relevantie en toegankelijkheid. De norm verwacht dat je strategisch nadenkt over niet-bezoekers (blinde vlekken) en concreet actie onderneemt om drempels weg te nemen en een breder, inclusiever publiek te betrekken. Publieksonderzoek Het Museumregister accepteert een beleid gebaseerd op aannames niet. De Museumnorm 2025 verplicht musea om op een gestructureerde en methodologische manier aan publieksonderzoek te doen. 1.
Kwalitatief en kwantitatief: Het museum moet periodiek onderzoeken wie de bezoekers zijn, hoe zij de presentaties en gastvrijheid ervaren, en of de educatieve doelen worden behaald. 2.Beleidsmatige cyclus: De commissie van Museumregister Nederland toetst of de resultaten uit het publieksonderzoek ook daadwerkelijk worden gebruikt om het programma, de marketing en de openstelling te verbeteren of aan te scherpen. Mark eting en communicatie Marketing wordt binnen de Museumnorm gezien als het vliegwiel voor de publieksfunctie. Een marketing- of communicatieplan (als onderdeel van het integrale beleidsplan) is noodzakelijk. 1. Doelgerichtheid: marketingacties moeten direct bijdragen aan de gef ormuleerde doelstellingen rondom bezoekersaantallen, doelgroepverbreding en maatschappelijke impact. 2. Ethische kaders: uitingen moeten in lijn zijn met de prof essionele standaarden van de sector (Ethische Code voor Musea). Ze moeten een waarheidsgetrouw en respectvol beeld schetsen van de collectie en activiteiten. MARKETING, DOELGROEPEN EN PUBLIEKSONDERZOEK Page 73 of 78 Het Museumregister Nederland verwacht dat een museum werkt volgens een vast stappenplan dat verankerd is in het publieks- en marketingbeleid. Museum Cultuurforum analyseert het publieksbereik via digitale en offline doelgroeponderzoeken.
Uit managementrapportages blijkt wie wordt bereikt en waar de blinde vlek- ken zitten. Met deze inzichten wordt het marketing en communicatiebeleid verder ontwikkeld en de promotiestrategie aangepast. Herkomstonderzoek: aan de balie wordt uitgevraagd waar bezoekers vandaan komen (België, Nederland, directe omgeving of toerist). Daarnaast wordt uitgevraagd welke uiting ervoor heeft gezocht dat de bezoeker bekend is geworden met het museum. Heeft de bezoeker een advertentie gezien, een bericht op sociale media of hebben ze over het museum gehoord via iemand anders? Deze informatie geeft ons een beeld over de effectiviteit van de promotiestrategie, wie de bezoeker van het museum werkelijk is t.o.v. de targetdoelgroepen en kan een ROI worden bepaald. Met deze informatie kunnen onderbouwde keuzes worden gemaakt voor toekomstige investeringen in marketingactiviteiten. Nieuwe doelgroepen zijn het verslagjaar aangetrokken door doelgroepspecifieke programmering op te zetten, zoals bijvoorbeeld de Verheugenisrondleiding. Bezoekerstevredenheid: sinds de opening in 2023 is er onderzoek gedaan naar de bezoekerstevredenheid. Er zijn twee gastenboeken met feedback en honderden ingevulde enquêtes die ons een beeld geven van de bezoekerscyclus, ervaringen, tips en tops van het museum.
Met deze informatie zijn in de loop van de jaren enkele verbeteringen aangebracht op het gebied van beleving en fysieke vindbaarheid van het museum. De klantvriendelijkheid (vrijwilligers aan de balie) krijgt de hoogste score en bezoekers zijn enthousiast over de uitbreiding van het museum. Middelen: er wordt € 2.500,00 vrijgemaakt voor marketingactiviteiten vanuit de exploitatie. Daarnaast draagt museum Cultuurforum € 2.500,00 bij aan de gezamenlijke promotie van de musea in West-Zeeuws-Vlaanderen via de Vereniging Musea West Zeeuws-Vlaanderen. PUBLIEKSONDERZOEK Page 74 of 78 MARKETING EN COMMUNICA TIE Managementsamenvatting In 2025 is de zichtbaarheid van het Cultuurforum verder gegroeid dankzij een brede mix van digitale en niet‐digitale promotie. Campagnes rond kinderactiviteiten, workshops en wisseltentoonstellingen zorgden voor meer bereik. Bezoekers gaven in de registratie vaak aan dat zij via sociale media, de website, de nieuwsbrief, folders en regionale advertenties bij ons terecht kwamen. Betaalde advertenties bleken daarbij aantoonbaar effectief in het verhogen van deelname aan activiteiten. Voorbeelden zijn de promotie rondom de Archeohotspot en het groepsarrangement in het kader van ‘Uit in de Zwinstreek’, kinderactiviteiten van Anne en Adie en de gratis rondleidingen op Open Monumentendag.
De marketing funnel liet in Q1 een daling zien ten opzichte van het drukke Q4 van 2024, maar over het geheel van 2025 waren SEE (door gesponsorde berichten), THINK en DO (vooral Q2 en Q3) duidelijk sterker dan in 2024. De website (THINK) werd beter gevonden via organic en referral search, mede dankzij verbeterde content en betere doorverwijzingen vanaf externe websites. Bezoekers bleven langer op de site en zowel nieuwe als terugkerende bezoeken namen toe. Op sociale media werkte de variatie in content (persoonlijk, collectie, toptopicals) goed, vooral op Facebook. Instagram bereikte vooral volwassenen en organisaties; het jongere publiek blijft een uitdaging, al scoorde archeologie‐content opvallend goed. Een externe post van een school uit Maldegem werd zelfs de best bekeken bijdrage. Met name de aanpak en promotie rondom de kinderactiviteiten was succesvol: de promotie werkt via diverse kanalen en de activiteiten werden goed bezocht. Uit analyse blijkt dat innovatie in kinderactiviteiten leiden tot herhaalbezoeken van deelnemers. Het aantal volgers op Facebook, Instagram en de nieuwsbrief groeide licht, met name vanwege de gesponsorde berichten en het via eigen kanalen persoonlijk uitnodigen om het Cultuurforum Aardenburg te volgen. Tevens zien we een verschuiving in de leeftijdsgroep volgers op Facebook (55+) en Instagram (35 - 55).
Hoewel de gegevens van LinkedIn en YouTube nog niet volledig kunnen worden geanalyseerd, laten de eerste cijfers zien dat ook daar groeiende aandacht is. In 2026 zal de PR-werkgroep aan de slag gaan met platformmanagement met meer gerichte content met platform. Page 75 of 78 MARKETING EN COMMUNICA TIE Managementsamenvatting De nieuwsbrief blijft sterk presteren met een open ratio over 2023-2024 tussen de 39% en ruim 59% liggen. Dit wijst op een zeer betrokken achterban, waarbij specifieke museumtips zeer goed worden geopend. Met de bezoekersregistratie krijgen we meer inzicht in wie ons museum bezoekt, hoe mensen ons vinden, wat hen aanspreekt en welke advertentie de doorslag geeft voor bezoek. Deze registratie moet ons helpen om de juiste keuzes te maken in onze marketing- en communicatiestrategie. Voor 2025 bleven de resultaten nog achter qua statistisch meetbare effecten van de communicatiestrategie, al gaven ze wel een indicatie van welke kanalen, zowel digitaal al offline, succesvol waren in het aantrekken van bezoekers. Bezoekersaantallen Het museum trok in Q2 2025 aanzienlijk meer bezoekers dan in dezelfde periode in 2024 (2.227 tegenover 1.035). Vooral groepsbezoeken, educatieve programma’s en activiteiten zoals de workshop Romeinse vechtsport droegen hieraan bij. In totaal kwam het bezoekersaantal in 2025 op 5.097 (inclusief stadswandelingen).
Het bezoekersaantal in Q4 2025 was daarentegen aanzienlijk lager dan in hetzelfde kwartaal in 2024. De tentoonstelling ‘Rakker’ trok minder bezoekers dan verwacht. De introductie van de Belgische MuseumPASSmusées in november 2025 had een nog beperkte impact: het websiteverkeer uit België steeg licht in Q4 van 15% naar 19,5% met in totaal 15 bezoekers in 2025. De piek in het aantal website bezoeken op het moment dat de campagne van de MPM gelanceerd werd, wijst op een groeiende naamsbekendheid en succesvolle promotie in België. Page 76 of 78 DIGITAAL PUBLIEKSBEREIK (NIEUW SPEERPUNT) EEN MET AI GEGENEERDE FILM MET COLLECTIESTUKKEN UIT AARDENBURG Omdat de Museumnorm 2025 zwaar inzet op digitaal erfgoed en het informatieplan, geldt dit ook voor het publieksbereik. Marketing en publieksonderzoek moeten deels digitaal zijn ingericht (bijvoorbeeld via websitestatistieken, online communities of digitale publieksenquêtes) om aan te tonen hoe het museum ook buiten de fysieke muren zijn publiek bereikt. Gebruik van AI Het museum maakt de collectie digitaal zichtbaar op sociale mediakanalen, de website en via nieuwsbrieven. Met behulp van AI worden collectiestukken gevisualiseerd in de historische context om kijkers te inf ormeren en te prikkelen een bezoek te brengen aan het museum. Digitale strategie V anwege grote de organisatorische verandering waar St.
Cultuurf orum Aardenburg voorstaat, met de overname van museum het Belf ort, moet een herijking van de Museumregistratie plaatsvinden. In voorbereiding hierop wordt met behulp van de Digitale T ransf ormatie Scan van DEN gekeken waar onze organisatie staat in de digitale transf ormatie en waar er kansen liggen voor verbetering binnen de vijf pijlers ‘publiek en waarde’, ‘ strategie en budget’, ‘ data en technologie’, ‘processen en structuur’ en ‘ cultuur en competenties’. COLLECTIE DIGIT AAL IN TE ZIEN VIA COLLECTIEZEELAND.NL Page 77 of 78 Colofon Foto’s: Toeristische dienst Knokke-Heist, Aftrshots, Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen, Steve Martin, Jan Ruesen, Frank Peters, Erfgoedvrijwilligersprijs, Carlo Ultee, Martijn van Poecke, Lilian Corthals en Jill Schelleman Teksten: Robert van Dierendonck, Anita Buijze, Wim Westphaal en Jill Schelleman Samenstelling/Eindredactie: André Bauwens, Wim Westphaal en Jill Schelleman Vormgeving: Jill Schelleman © Museum Cultuurforum 2025 www.cultuurforumaardenburg.nl Afbeelding voorzijde: stukken van paardentuig gevonden in Aardenburg. Collectie in bruikleen van Provincie Zeeland.