CConstaterende datSluis
Koppel je AI →
Document · PDF

24a Jaarverslag-2025-St.-Cultuurforum-Aardenburg

Commissie Samenleving/Middelen 3 november 2026, gemeente SluisBij agendapunt: A-brieven (voor kennisgeving aannemen en in handen stellen van het college ter verdere afdoening)14.986 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

JAARVERSLAG 2025 D YNAMISCH, LEVENDIG EN T OEK OMST GERICHT Stichting Cultuurforum Aardenburg V astgesteld in de bestuursvergadering van 14 mei 2026 Correspondentieadres Sint-Bavostraat 3 4527 CJ Aardenburg +31 (0)117 491571 IBAN: NL47 RABO 0133 3700 38 KvK 58954058 BTW nr. NL853252701B02 Bezoekadres Sint Bavostraat 3 4527 CJ Aardenburg inf o@cultuurf orumaardenburg.nl www.cultuurf orumaardenburg.nl Facebook, Instagram, LinkedIn en Y ouTube: Cultuurf orum Aardenburg Inhoudsopgave Voorwoord.................................................................................................................................5 Museum Cultuurforum................................................................................................................6 Museumnorm 2025.....................................................................................................................7 1.

Bedrijfsvoering....................................................................................................................8 1.1 Bedrijfsvoering en Museumnorm 2025................................................................9 1.2 Governance.......................................................................................................11 1.3 Organisatie.......................................................................................................12 1.4 Vereniging Musea West-Zeeuws-Vlaanderen....................................................15 1.5 Werkgroepen....................................................................................................16 1.6 Mandaat en taakverdeling vrijwilligerscoördinator.............................................17 1.7 Bijeenkomsten..................................................................................................18 1.8 Beleid en procedures........................................................................................19 1.9 Deskundigheidsbevordering vrijwilligers en personeel.....................................20 1.10 Financien........................................................................................................21 1.11 Fondsenwerving, sponsoring en donaties........................................................22 1.12

Bezoekersaantallen........................................................................................23 1.13 Balans............................................................................................................24 2. Collectie............................................................................................................................25 2.1 Collectiebeheer, registratie en behoud............................................................26 2.2 Duurzaam exposeren......................................................................................27 2.3 Presentatie van de collectie............................................................................28 2.4 Vernieuwing, innovatie en cocreatie...............................................................30 2.5 Bidbook...........................................................................................................31 2.6 Schenkingen...................................................................................................32 2.7 Opstarten eigen collectie.................................................................................33 2.8 Onderzoek.......................................................................................................34 2.9

Toegankelijkheid......................................................................................................................37 2.10 Archeologisch onderzoek in Aardenburg..............................................................................38 3. Publiekswerking...............................................................................................................39 3.1 Publieksactiviteiten.....................................................................................40 3.2 Wisselexposities, reizende tentoonstellingen en pop-up exposities.............41 3.3 Een blik op de toekomst...............................................................................48 3.4 Planning tentoonstellingen..........................................................................49 3.5 Kinderactiviteiten........................................................................................51 3.6 Activiteiten voor volwassenen.....................................................................52 3.7 Groepsarrangementen.................................................................................53 3.8 Gidsengilde Aardenburg...............................................................................55 3.9 Programmaverbreding, maatschappelijke relevantie en -impact..................56 3.10 Bezoekersaantallen

Gidsengilde.................................................................57 3.11 Ontwikkelen publieksactiviteiten 2026........................................................58 3.12 Educatie - basisonderwijs..........................................................................62 3.13 Educatie - middelbaar onderwijs.................................................................63 3.14 Educatie - speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs...........................65 3.15 Educatie - leerlingen buiten het regulier onderwijs.....................................66 3.16 Educatie - onderzoek, innovatie en cocreatie..................................................................67 3.

17 Educatie - middelen............................................................................................................68 3.18 Maatschappelijke impact....................................................................................................69 3.19 Stages en leerwerkplekken................................................................................................70 3.20 Re-integratie.......................................................................................................................71 3.21 ArcheoHotspot....................................................................................................................72 3.22 Partnerlijst...........................................................................................................................73 3.23 Marketing, doelgroepen en publieksonderzoek...............................................................74 3.24 Digitaal publieksbereik.......................................................................................................77 Colofon...................................................................................................................................................................78 Inhoudsopgave V OORW OORD V oor u ligt het jaarverslag 2025.

Het was een jaar van uitersten: we hebben vernieuwende stappen gezet op het gebied van inclusiviteit, maar werden ook geconfronteerd met organisatorische verschuivingen. Onze missie blijft het museum toegankelijk maken voor iedereen. Dit heeft prachtig vorm gekregen in een nieuw programma voor mensen met dementie en hun mantelzorgers, ontwikkeld in samenspraak met JOT A Oostburg en Alzheimer Nederland. Door voorwerpen in te zetten als herkenningspunt, draait dit programma om samenzijn en het échte gesprek. Na het Zeeuws Museum zijn wij de tweede locatie in Zeeland met dit unieke aanbod. Achter de schermen is hard gewerkt aan het reguliere groepsaanbod én aan de grote internationale tentoonstelling ‘Ludi Romani. (G)een kinderspel’ (augustus 2026). Deze expositie brengt unieke topstukken samen, met als absolute publiekstrekker het mysterieuze Romeinse bordspel uit Heerlen waarvan AI de spelregels ontraf elde. T egelijkertijd bevinden we ons in een periode van grote transitie. De stichting Musea Sluis (SMS) is opgericht, waarin de vier gecertificeerde musea uit de gemeente gaan samenwerken aan prof essionalisering. SMS is vanaf 1 januari 2027 operationeel. Daarnaast lopen er gesprekken met de gemeente over de overname en privatisering van museum Het Belf ort in Sluis. Dit biedt kansen om de vroegmiddeleeuwse (Aardenburg) en laatmiddeleeuwse (Sluis) tentoonstellingen te fuseren.

T ot slot is in 2025 de nieuwe Museumnorm verschenen. W e hebben deze norm direct als leidraad genomen voor dit jaarverslag. Hoe we scoren volgens deze nieuwe maatstaven? U leest het op de volgende pagina’ s. Het Bestuur Stichting Museum Cultuurf orum BOUWEN AAN BEWEGING EN VERBONDENHEID Page 5 of 78 Museum Cultuurf orum brengt het rijke verleden van de oudste stad van Zeeland weer tot leven op een gast-vrije, verrassende, eigentijdse en interactieve manier. Het biedt verschillende generaties de gelegenheid samen een deel van hun eigen identiteit te ontdekken en betrekt hen op een laagdrempelige manier bij erf -goed, cultuur en kunsten. Bezoekers vinden in museum Cultuurf orum inf ormatie en inspiratie voor toeristische activiteiten in Aarden-burg, W est Zeeuws-Vlaanderen en de Zwinregio. V oor inwoners en vrijwilligers is het museum een ont-moetingsplaats. Organisaties maken er gebruik van de faciliteiten. Via een MKB-gerichte aanpak ontwikkelt het bestuur een maatschappelijk e én economische motor, die de aantrekkingskracht van Aardenburg in de regio vergroot. Cultureel ondernemerschap en samenwerking met de lokale bevolking, ondernemers, andere musea en organisaties is daarbij van cruciaal belang. Het bestuur stelt hoge kwaliteitseisen aan de presentatie met een hoge belevingswaarde en streeft naar een bezoek ersaantal van 7 .000 personen per jaar in 2028.

WARM & BETROKKEN AUTHENTIEK & EIGENTIJDS EEN F AMILIEVRIENDELIJK MUSEUM IN ÉÉN V AN DE OUDSTE STEDEN V AN ZEELAND MUSEUM CUL TUURFORUM Page 6 of 78 MUSEUMNORM 2025 De Museumnorm 2025 is het officiële Nederlandse kwaliteitskader voor musea. Musea die aan de criteria voldoen, behouden of krijgen een geregistreerde status en kunnen lid blijven van de Museumvereniging. Het kader is opgebouwd rond drie centrale pijlers: Bedrijfsvoering: richt zich op goed bestuur, gezonde financiën, veiligheid en personeelsbeleid conf orm geldende wetten en cultuurcodes. Collectie: betreft het verantwoord beheren, behouden, documenteren en presenteren van het museale erfgoed. Publiek: f ocus op fysieke en sociale toegankelijkheid, educatie en maatschappelijke relevantie De Museumnorm stuurt op maatschappelijke relevantie. Musea worden gestimuleerd om actief in verbinding te staan met hun lokale gemeenschap en te opereren als openbare, ethische en reflectieve instellingen. Het bestuur, directie en vrijwilligers van stichting Cultuurforum Aardenburg onderschrijven de Museumnorm en committeren zich aan de verantwoordelijkheden en de uitvoering ervan. Dit jaarverslag laat zien hoe we dat doen. SOLIDARITEIT, VERTROUWEN & VOOR IEDEREEN TRANSPARANT & T OEKOMSTBESTENDIG HET FUNDAMENT V AN EEN MUSEUM Page 7 of 78 1.

BEDRIJFSV OERING PLAN-DO-CHECK-ACT Bedrijfsvoering en Museumnorm W at betreft de bedrijfsvoering eist de Museumnorm dat een museum functioneert als een permanente, prof essionele instelling zonder winstoogmerk (not-f or-profit) die werkt volgens een Plan-Do-Check-Act (PDCA) cyclus om continuïteit en kwaliteit te borgen. Om te voldoen aan de Museumnorm binnen de pijler bedrijfsvoering, moet een museum de volgende zaken aantoonbaar op orde hebben: F ysiek e locatie: Het museum moet gevestigd zijn op een vaste, permanente locatie met reguliere, vooraf vastgestelde openingstijden. Enkel een virtueel museum is niet toegestaan. Financiële stabiliteit en transparantie: De bedrijfsvoering moet gericht zijn op de museale doelstellingen zonder winstoogmerk. Financiële overzichten, begrotingen en verantwoordingen moeten sluitend en transparant zijn Organisatiestructuur en Governance: Er moet een duidelijke scheiding zijn tussen toezicht en uitvoering (volgens de Governance Code Cultuur). Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van directie, bestuur en personeel liggen vast. Ethische codes: Het museum moet handelen naar de internationale ICOM Ethische Code voor musea, wat invloed heeft op eerlijk werkgeverschap, bedrijfsvoering en collectie-inkoop.

PDCA-cyclus: de Museumnorm 2025 hanteert de Plan-Do-Check-Act cyclus als de verplichte basisstructuur waarmee een museum de kwaliteit van de organisatie, processen en doelstellingen op een structurele en continue wijze moet verbeteren. Page 9 of 78 Speerpunten De herijkte Museumnorm 2025 sluit direct aan bij de nieuwste internationale ICOM-museumdefinitie. Hierdoor zijn de maatschappelijke speerpunten zwaarder gaan wegen in de bedrijfsvoering: Inclusie en Diversiteit: Musea moeten in hun personeelsbeleid, programmering en toegankelijkheid actief drempels verlagen om een afspiegeling en partner van de samenleving te zijn. Duurzaamheid: Groen en toekomstbestendig ondernemen is een hard speerpunt geworden. Dit raakt gebouwbeheer, materiaalgebruik bij tentoonstellingen en de ecologische voetaf druk van de organisatie. Participatie en community: Bedrijfsvoering is niet langer top-down. Er wordt actieve samenwerking verwacht met lokale gemeenschappen en belanghebbenden bij het bepalen van de koers. Informatiebeleid en digitaal erfgoed: musea moeten de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed en een concrete Inf ormatieplanner integreren in hun operationele beleid. Digitaal beheer is nu gelijkwaardig aan fysiek beheer. Gebruiksvriendelijkheid in bewijslast: de norm vraagt per criterium heel specifiek wat er verwacht wordt en hoe je dit aantoont.

Documenten (zoals jaarplannen en protocollen) moeten direct vindbaar en up-to-date zijn. Zorgplicht en risicobeheer: musea moeten aantoonbare plannen hebben voor risicomanagement, calamiteitenplannen, diefstalpreventie en klimaatbeheersing in depots. Meldingsplicht bij wijzigingen: als de bedrijfsvoering ingrijpend verandert — zoals bij acute financiële pro-blemen, statutenwijzigingen of een verbouwing — is het museum verplicht dit binnen één maand te melden bij het Museumregister. CRUCIALE AANDACHTSPUNTEN VOOR IN DE PRAKTIJK Page 10 of 78 Governance Het bestuur, directie en vrijwilligers onderschrijven de codes ‘Diversiteit & Inclusie', ‘Code Governance Cultuur’ en de ‘Ethische Code'. Tijdens vrijwilligersbijeenkomsten wordt aandacht besteed aan de codes en de toepassing daarvan. In de volgende hoofdstukken worden naast algemene zaken de toepassing van de verschillende principes nader toegelicht. BESTUUR EN NEVENFUNCTIES In 2025 veranderde de bestuurssamenstelling van tien naar acht leden. Dhr. W. de Stigter en dhr. A. Groosman namen beiden ontslag wegens het ontbreken van voldoende tijd om goed te kunnen besturen. De vacatures werden opengesteld, maar in afwachting van de overname van museum het Belfort niet ingevuld. Voor een overzicht van de nevenfuncties zie bijlage I.

ROOSTER V AN AFTREDEN Page 11 of 78 Bestuursvergaderingen In het verslagjaar kwam het bestuur, met uitzondering van de maand augustus, maandelijks bijeen. V aste agendapunten waren voortgang van de herinrichting van het plein tussen de kerk en het museum, het ontwikkelen van de middeleeuwse tentoonstelling, het oprichten van Stichting Musea Sluis, de overname van museum het Belf ort, de verhuis van het gemeentelijk archief in Oostburg, f ondsenwerving, ontwikkelingen binnen de werk-groepen, de maandcijf ers en prijszetting, het ontwikkelen van nieuwe educatieve programma’ s en publieksactiviteiten in 2025 en 2026. Aandachtpunten Ook was er aandacht voor de impasse rond de samenwerking met Cultuureducatie Zeeuws-Vlaanderen, samenwerkingsverbanden met lokale ondernemers en stichtingen in Aardenburg en ook de samenwerking met het Romeins Archeologisch Museum in Oudenburg werd regelmatig onder de aandacht gebracht. Reflectie beleid 2024 - 2025 Het verruimen van de openingsuren in de ochtend heeft vruchten afgeworpen. W e zien een stijging van het aantal bezoekers tussen 10 en 12 uur. Met name in de periode mei-september. NIEUWE SIGNING ROND HET MUSEUM EN IN DE ST AD Page 12 of 78 Regelmatig wordt overleg gevoerd met de gemeente Sluis over de bouwkundige – en museale zaken.

V aste gesprekspartners waren: Gespreksonderwerpen over terugk erende en lopende zak en sinds 2023: Mankementen van het klimaatsysteem en storingen in de meterkast Inrichten van het plein tussen de kerk en het museum in Aardenburg Wegwijzers in Aardenburg met vermelding museum en toeristisch informatie punt (afgerond 2025) Ongediertebestrijding Mankementen aan de alarmering, de lift, de elektrische schuifdeur en lekkages van het platte dak Het verduurzamen van het gebouw en voorbereidende werken voor de middeleeuwse tentoonstelling Deelname in het Landschapspark van de Zwinstreek - ZwinQuest WP5 - beide locaties Privatiseren van museum het Belfort en integreren in Stichting Musea Sluis beide locaties ArcheoHotSpot Aardenburg - citizen science Stichting Musea Sluis Burgemeester Marga V ermue; W ethouder Patricia van de Vijver; Medewerker Beleidsuitvoering Kunst, Cultuur en Erfgoed Bonny Groosman; Senior beleidsadviseur Sociaal Domein Mike Jansen; Coördinator gebouwbeheer Bjorn Oosting; Projectleider Joop Maas; Adviseur Projecten Philip Keijmel T oezichthouder ondergrondse en bovengrondse infra Pascal de W ever Page 13 of 78 Bedrijfsvoering en organisatie De dagelijkse leiding van de organisatie is in handen van de museummanager. De manager is aangesteld in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. De Museum cao is van toepassing.

Personeel Het personeelsbestand is ongewijzigd gebleven t.o.v. 2024. Dezelfde medewerker bleef in dienst met dezelfde contractuele verplichtingen, 28 uur locatiemanagement voor museum Cultuurforum en 8 uur ondersteuning voor de Vereniging Musea West Zeeuws-Vlaanderen (VMWZV). Het ziekteverzuim is van 16,67% in 2024 teruggebracht naar 3,85% in 2025. Overschrijden formatieruimte Binnen de huidige organisatieopzet is geconstateerd dat de structurele werklast van de museumamanger niet in balans is met de f ormeel toegewezen f ormatieruimte. Dit uit zich in een persistente overschrijding van de contractuele arbeidsuren door de medewerker. Om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen en te voldoen aan de normen van goed werkgeverschap, is het noodzakelijk om op korte termijn de structurele capaciteitsbehoefte te herijken en te voorzien in een passende f ormatieve of organisatorische oplossing. Bestuur - directie W ekelijks is er overleg tussen manager en het dagelijks bestuur. Het overleg heeft betrekking op de dagelijkse gang van zaken, voortgang van vastgestelde beleidsplannen, ontwikkelingen, overleg met derden en de agenda van de bestuursvergaderingen. De manager is bij de bestuursvergaderingen aanwezig en notuleert.

Mandatering directie De directe verantwoordelijkheid voor de financiële gang van zaken berust bij de penningmeester van het bestuur die de boekhouding voert in Excel. De museummanager en de secretaris voeren een schaduwboekhouding in e-boekhouden. Page 14 of 78 Vereniging Musea West-Zeeuws-Vlaanderen Sinds september 2022 is de medewerker van museum Cultuurforum contractueel verbonden aan de VMWZV. De uren worden hoofdzakelijk opgevuld met deelname aan de pr-werkgroep van de VMWZV. In 2025 werd de leiding van de pr- werkgroep van de VMWZV aan de medewerker van museum Cultuurforum toevertrouwd. De medewerker kreeg van het bestuur het mandaat om samen met 4 vrijwilligers (van museum het Belfort, Museumhuis1912 en museum Cultuurforum) een online en offline promotiestrategie op te stellen en uit te voeren. De strategie wordt jaarlijks geëvalueerd, ter goedkeuring voorgelegd aan het bestuur van de VMWZV en gepresenteerd op de algemene ledenvergadering.Tevens wordt van de mogelijkheid gebruik gemaakt om feedback op te halen bij de leden over de effectiviteit van de promotie. In 2025 werd er tijdens de ALV gezamenlijk gekozen voor een andere strategie. De traditionele offline communicatie voor het aantrekken van toeristen en inwoners in de regio, waar het grootste deel van het budget naar toe ging, werd afgeschaald.

In de plaats daarvan werd er ingezet op het aantrekken van museumbezoekers uit België en het vergroten van de zichtbaarheid van de musea in België. De doelgroep waarbij de kans het grootste is dat zij een museum zullen bezoeken. De samenwerking met MuseumPassMusées werd opgestart, de Vlaamse equivalent van de Nederlandse Museumvereniging. Laatste genoemde actie zorgde voor het eerst sinds 2022 voor meetbare resultaten voor de geregistreerde musea en daarmee ook voor een zichtbare conversie en return on investment. Ieder kernmuseum droeg € 2500,- bij voor uitvoering van het plan, gesteund door € 100,- per lid. De werkgroep bleef ook dit jaar binnen budget en rapporteert halfjaarlijks aan het bestuur over resultaten. In 2025 liep het aantal werkgroep leden terug naar drie personen wegens langdurige ziekte van één lid. V oortbestaan werkgroep n.a.v. oprichten St. Musea Sluis Het voortbestaan van de werkgroep is onzeker. De werkgroepleden hebben het bestuur om duidelijkheid gevraagd, maar niet gekregen. Ook op verzoeken om met elkaar in gesprek te gaan wordt niet gereageerd. RESUL T A TEN GEZAMENLIJKE PROMOTIE Page 15 of 78 WERKGROEPEN UITBREIDING Vrijwilligers vormen de basis waarop de organisatie functioneert. Iedere vrijwilliger brengt kennis, ervaring en kwaliteiten mee. Hun inbreng is dan ook enorm belangrijk.

Er vindt regelmatig (bijna wekelijks) overleg plaats met betrokken vrijwilligers. In 2025 is er één werkgroep bijgekomen, de werkgroep ArcheoHotspot Aardenburg. Fondsenwerving was in 2025 kerntaak van de museummanager. V oor de werkgroepen tentoonstellingen en f ondsenwerving moet actief op zoek worden gegaan naar vrijwilligers in 2026. W erkgroep educatie W erkgroep activiteiten en events W erkgroep klusjes W erkgroep boekhouding W erkgroep interieurverzorging W erkgroep f ondsenwerving W erkgroep marketing en communicatie W erkgroep Gidsengilde Aardenburg W erkgroep gastvrouwen en -heren W erkgroep projectmanagement W erkgroep tentoonstellingen W erkgroep collectiebeheer en inrichting W erkgroep ArcheoHotspot Aardenburg Page 16 of 78 MANDAAT EN TAKENVERDELING Naast het opstellen van de roosters van de baliemedewerkers, werden ook andere sturende en begeleidende taken toevertrouwd: Het volgens procedure inwerken van nieuwe vrijwilligers aan de balie; Het maken van afspraken met vrijwilligers en invulling geven aan het vrijwilligersbeleid; Het begeleiden van leerlingen uit het voortgezet onderwijs ivm maatschappelijke stages; De coördinatie van de werkgroep schoonmaak en onderhoud voor het bewaken van hygiëne en prof essionele uitstraling van het museum; Het begeleiden van vrijwilligers in re-integratietrajecten; Het opstellen van een handboek met procedures en

vrijwilligersinstructies; Het organiseren van vrijwilligersuitjes en het verzorgen van kerstpakketten en attenties; Ondersteuning bij de organisatie rond educatie, kinderactiviteiten en rondleidingen. In 2025 breidde het vrijwilligersbestand verder uit van 45 naar 59 vrijwilligers. Reden om meer invulling te geven aan de functie van de vrijwilligerscoördinator en het mandaat verder uit te breiden. ONDERSTEUNING VOOR DE MUSEA IN WEST ZEEUWS-VLAANDEREN Het Cultuurf orum zet in op samenwerking met andere musea. Sinds 2023 zijn de vrijwilligers van museum Cultuurf orum actief betrokken als baliemedewerker in museum het Belfort in Sluis. Het verslagjaar bieden een aantal van vrijwilligers ondersteuning aan museum het Bolwerk in IJzendijk e. Page 17 of 78 BIJEENKOMSTEN Hoof ddoel van de vrijwilligersbijeenkomsten is een gezellig samen zijn en het beter leren kennen van alle betrokken vrijwilligers. Daarnaast maken we van de mogelijkheid gebruik om het beleid toe te lichten en ideeën en verbeterpunten te bespreken. VRIJWILLIGERSBIJEENKOMSTEN Dinsdag 4 maart Maandag 27 april Dinsdag 11 november Maandelijks overleg Gidsengilde Aardenburg, met uitzondering van juli.

VRIJWILLIGERSUIT JES Zondag 5 januari - kerstborrel V ereniging Musea W est Zeeuws-Vlaanderen bij CF A Zaterdag 17 mei - W andeling langs de Eeklosche watergang en afsluitende borrel Zaterdag 23 augustus - Tuinf eest met BBQ en spellen Maandag 10 november - Afsluitende borrel project ballaststenen ArcheoHotspot Vrijdag 19 december - kerstborrel + vrijwilligers museum het Belf ort Iedere vrijdag borrelmiddag tussen oktober en april ARBO EN VEILIGHEID Dinsdag 29 april - AED training, 10 deelnemers Dinsdag 14 oktober - BHV training, 16 deelnemers Page 18 of 78 BELEID EN PROCEDURES De Museumnorm 2025 stelt dat het up-to-date houden van de bedrijfsvoering een permanente, doorlopende verantwoordelijkheid is van het museum. Waar oudere normen soms leunden op een papieren werkelijkheid die eens per vijf jaar tijdens een audit werd gecontroleerd, eist de herijkte norm 2025 dat de dagelijkse praktijk continu meebeweegt met maatschappelijke ontwikkelingen en interne wijzigingen. De norm dwingt dit actueel houden af via twee harde mechanismen: de verplichte PDCA-cyclus en een actieve meldingsplicht bij tussentijdse veranderingen. BELEIDSDOCUMENTEN Naar aanleiding van nieuwe inzichten is het vrijwilligersbeleid in 2025 geüpdatet. Ook het meerjaren beleidsplan werd geactualiseerd.

Door toekomstige organisatorische veranderingen (integratie van museum het Belf ort in Sluis) is er een start gemaakt met het aanpassen van beleidsdocumenten. Wijzigingen zijn gemeld bij het Museumregister Nederland. PROCEDURES Nieuwe vrijwilligers werden ingewerkt aan de balie om de dynamiek van het museum, de mensen en de organisatie beter te leren kennen. Essentieel voor de binding en als voorbereiding op andere taken. CODE DIVERSITEIT EN INCLUSIE De stichting heeft een platte organisatiestructuur en legt de verantwoordelijkheden laag in de organisatie. Iedere vrijwilliger draagt naar kennis en kunde bij op eigen draagkracht en op een moment dat past. Vrijwilligers worden betrokken in de bedrijfsvoering en bij de besluitvorming. De stichting heeft een nultolerantie ten opzichte van ongepast gedrag. De samenstelling van het team is een afspiegeling van de samenleving in W est Zeeuws- Vlaanderen. De jongste vrijwilliger is 13 en de oudsten zijn rond de 80 jaar oud. Page 19 of 78 DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING PERSONEEL EN VRIJWILLIGERS De Museumnorm 2025 stelt dat het opleiden en trainen van zowel medewerkers als vrijwilligers een verplicht, structureel onderdeel moet zijn van de bedrijfsvoering van het museum. Scholing mag niet incidenteel zijn maar moet structureel worden aangeboden.

Voor vrijwilligersmusea of musea die zwaar leunen op onbetaalde krachten is de norm heel helder: de kwaliteit van de organisatie mag niet lijden onder het verloop van personen. Het opleiden van vrijwilligers is een harde eis om de continuïteit, professionaliteit en de veiligheid van de collectie en de bezoekers te garanderen. Er wordt€ 3.000 beschikbaar gesteld voor deskundigheidsbevordering. CURSUS Maken van erfgoedactiviteiten met bezoekerscyclus Gastheerschap van de Zwinstreek, verdiepingsmodule Gebiedssafari gastheerschap van de Zwinstreek Politiek Actief Divi builder Verdiepingscursus Canva Basiscursus Canva Jongeren participatie in de archeologie PR teksten schrijven Fotograferen van objecten Storytelling Communicatiestrategie voor erfgoedorganisaties Workshop kernkwaliteiten Workshop herkennen van natuursteen Presentatie over de Laatste Romeinen Een vijftigtal netwerkbijeenkomsten werden bijgewoond in de regio, de provincie en in Vlaanderen rond archeologie, musea, toerisme en vrijwilligerswerking.

OPLEIDER Faro (B) Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Gemeente Sluis Online zelfstudie Koop, eet, beleef lokaal Koop, eet, beleef lokaal Webinar Past Forward Erfgoed Zeeland Erfgoed Zeeland Erfgoed Zeeland Erfgoed Zeeland Ria in de Weij (Museum Veere) Roland Dreesen (Ugent) Vince van Thienen (Ugent) DEELNEMERS 5; bestuur, manager en vrijwilligers 9; bestuur, manager en vrijwilligers 4; bestuur, manager en vrijwilligers 2; bestuur en manager 2 vrijwilligers 4; manager en vrijwilligers 1 vrijwilliger 6; bestuur, manager en vrijwilligers 1; manager 4; bestuur en vrijwilligers 3; vrijwilligers 3; bestuur, manager en vrijwilligers 8; bestuur, manager en vrijwilligers 30; bestuur, manager en vrijwilligers 18; bestuur, manager en vrijwilligers Page 20 of 78 FINANCIEN De gemeente Sluis heeft voor 2025 de subsidie vastgesteld op een bedrag van € 110.000,00 Naast de exploitatiesubsidie die Het Cultuurf orum van de gemeente Sluis ontvangt, heeft het museum een aantal bijdragen van de Provincie, f ondsen, bedrijven en particulieren ontvangen. V erder in het verslag staat een overzicht van de inkomsten via f ondsenwerving, sponsoring en privé donateurs. Wie meer interesse heeft in de financiële details kan het financieel jaarverslag raadplegen. MUSEUMWINKEL EN HORECA In het verslagjaar bleef het beheer van de museumwinkel bij een van de vrijwilligers.

De financiën en het voorraadbeheer werden door zowel de vrijwilligster, penningmeester als de museummanager opgevolgd. Manco's en voorraad mutaties werden door de baliemedewerkers aan de beheerster van de museumwinkel doorgegeven. Nieuwe producten werden ontwikkeld. Noemenswaardig is de lokale wijn, waarvoor de vrijwilligster een verhaal over Romeinse wijnproductie in de streek samenstelde samen met oud provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck en prof . dr. Gerard Keeken van universiteit Rotterdam. De inkomsten en uitgaven rond horeca waren nagenoeg gelijk. In 2026 moet strakker worden ingekocht, daar er in 2025 veel bederf was (incl. museumwinkel). De stichting streef de in 2025 naar een bezoekersaantal van 5.500 op jaarbasis. Het werkelijke bezoekersaantal kwam in de buurt met 5.24 7 bezoek ers. De conclusie luidt dat er groei was ten opzichte van 2024 (5.072 bezoekers), maar niet voldoende. V oor 2026 heeft de stichting zich tot doel gesteld om het bezoekersaantal naar 6.000 op jaarbasis te laten groeien. Uit onderzoek blijkt dat het bezoekersaantal kan groeien naar 7 .000 per jaar, dat in 2027 bereikt moet worden. BEZOEKERSAANTALLEN Page 21 of 78 Fondsenwerving beperkt zich niet tot één verslag- of boekjaar. Daarom geven we een overzicht van de toekenningen door cultuurf ondsen, bedrijven en stichtingen tot mei 2026.

In 2025/2026 heeft voornamelijk de museummanager zich gericht op f ondsenwerving en kon daarbij rekenen op hulp van het dagelijks bestuur en vrijwilligers (sponsoring). FONDS Cultuurfonds, provinciaal Cultuurfonds, landelijk Cultuurfonds, provinciaal Bedrijfssponsoren Provincie Zeeland Provincie Zeeland Stichting IJzendijke bevrijd Gemeente Sluis Sonja Kegel Bedrijfssponsors en donateurs Frits van Lensfelt St. Vrienden Zeeuwse Gronden Provincie Zeeland (POAZ) Provincie Zeeland (Musea) Cultuurfonds, landelijk Interreg (Zwinquest WP 5) Rijksoverheid Haven Antwerpen - Brugge Gemeente Sluis GoFundMe Totaal AANGEVRAAGD € 4.350 € 2.500 € 4.545 € 900 € 1.015 € 5.800 € 1000 € 15.000 - - € 2.100 € 200 € 12.536 € 24.328 € 25.000 € 284.395 € 85.300 € 50.000 € 6.050 € 5.000 € 530.019 TOEGEKEND € 4.350 € 2.500 Afgewezen € 900 € 1.015 € 5.800 € 1000 € 8.250 € 10.000 € 1.491 € 2.100 € 200 On hold € 24.328 € 12.500 € 284.395 Afgewezen € 5.000 € 6.050 € 6.764 € 376.643 JAAR Tentoonstellingen Collectiebeheer Collectiebeheer Marketing Tentoonstellingen Events Tentoonstellingen Tentoonstellingen - - Educatiewerkgroep Educatiewerkgroep Onderzoek Events Events Tentoonstellingen Tentoonstellingen ArcheoHotspot Tentoonstellingen Events WERKGROEP PROJECT 2024 2024 2024 2024 2024 2025 2025 2025 2025 2025 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 Camera en fototafel Twee muurschilderingen

Reconstructie Herculesbeeld NEOS beurs Gent ism ondernemers Aardenburg 80 jaar bevrijding - WOII in kleur Archeologiedag van scherf tot schat Tentoonstelling Maurits van Nassau Bidbook voor realisatie middeleeuwse afdelingen Donatie voor museum Aardenburg DCS Cleaning, RaboClubsupport en personen Nieuwe workshop Archeobotanie Nieuwe workshop Tijdbalk Onderzoek op stenen items uit de collectie Romeins Festival Romeins Festival Inrichten middeleeuwse tentoonstellingen Inrichten middeleeuwse tentoonstellingen Realiseren kunstwerk met ballaststenen Ondersteuning fondsenwerving door Prior Organisatiekosten Romeins Festival HET TRACKRECORD FONDSENWERVING IS 71,06% FONDSEN, SPONSORING EN DONA TIES Page 22 of 78 DOELGROEP Regulier museumbezoek Museumjaarkaart Groepstarief Gratis toegang Wisseltentoonstelling (inc gk) E-ticket Kortingskaart MuseumPassMusées Vriendenkaart Zeeuwse museumkaart ICOM Kinderactiviteiten Workshops en cursussen Basisonderwijs Middelbaar onderwijs (+CJP) Beroepsonderwijs Arrangementen Verheugenisrondleiding Stadswandelingen Stadswandeling <12 jaar Stadswandeling groepstarief Publieksevents ArcheoHotspot Gidsbeurten Totaal AANTAL 2025 1.803 1.104 612 253 118 16 8 15 0 42 9 58 59 394 452 0 491 18 79 37 229 113 150 164 5.247 AANTAL 2024 AANTAL 2023 BIJZONDERHEDEN 1.864 1.179 762 177 405 6 - - - 42 2 35 99 303 359 0 734 - 68 1 319 277 - 106 5.072 1.044 709 132 54

35 - - - - 26 4 - 53 210 131 42 463 - 97 1 106 190 - 30 2.724 ‘21 = 867 bezoekers, ‘22 gesloten, ‘23 6 maanden geopend Registratie vanaf oktober 2023. Zonder vergoeding MJK. 2024/2025 groepsactiviteiten incl. groeps stadswandelingen Kortingskaart voor ondernemers in Aardenburg vanaf 2025 MuseumPassMusées - actie 28 nov 2025 tm 31 dec 2026 Jaar gratis toegang leerlingen na schoolbezoek vanaf 2025 gevolgde cursussen en workshops personeel en vrijwilligers Carrousel (museum, stadswandeling, kerk, lunches, hapjes) Nationale archeologiedagen, Open Monumentendag etc Ballaststenen SATM en Zwinstrandarcheologie 2025 ‘24+’23: data incompleet, incl stadsgidsen BEZOEKERSAANT ALLEN Page 23 of 78 Het jaar werd afgesloten met een tekort van € 1.293,00. Het volledige financieel jaarverslag kan worden ingezien op de website van Cultuurforum Aardenburg. Page 24 of 78 2. DE COLLECTIE HET ARCHEOLOGISCH ENSEMBLE VAN AARDENBURG COLLECTIE BEHEER, REGISTRA TIE EN BEHOUD Op 22 september 2025 werd de bestudering, beschrijving en registratie van de huidige tentoongestelde collectie van Romeinse vondsten door dhr. van Dierendonck afgerond. In totaal zijn 323 objecten nu geregistreerd in de Zeeuwse publieksdatabase Atlantis. Bij de registratie van de Romeinse munten en de terra sigillata werd nog inf ormatie ingewonnen en verkregen van resp. drs. R.W . Reijnen (Nijmegen, PAN) en drs. E.

van der Linden (Nijmegen, Gemeente Wijchen). OUD PROVINCIAAL ARCHEOLOOG ROBERT V AN DIERENDONCK COLLECTIEREGISTRA TIE ROMEINSE COLLECTIE AFGEROND INVENT ARISA TIE EN CONTROLE INHOUD VITRINES Tijdens het onderzoeken en registreren van de Romeinse collectie bleek dat de bruikleenovereenk omst die in mei 2023 is opgesteld door het Zeeuws Archeologisch Depot (ZAD) niet correct was. Er waren objecten in het museum aanwezig die niet opgenomen waren in de overeenkomst, en ook waren er objecten in bruikleen opgenomen die niet in het museum aanwezig waren. Secretaris Jan Ruesen heeft de inhoud van alle vitrines geïnventariseerd en geregistreerd. In 2026 worden er opnieuw stukken uitgewisseld voor het verbeteren van de Romeinse presentatie. De bruikleenovereenkomst wordt in één keer aangepast en de collectieregistratie geüpdatet. De Museumnorm 2025 stelt dat het behouden van een museum draait om het op prof essionele, verantwoorde en duurzame wijze beheren en bewaren van het museale erfgoed, zowel in de tentoonstellingsruimten als in de depots. Ieder jaar wordt geëvalueerd of de k erncollectie nog bij de missie en de visie van het museum past. Dit geldt ook voor objecten die in langdurige bruikleen zijn genomen. In het verslagjaar concludeerde vrijwilliger en oud provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck dat aanpassing noodzakelijk is.

Een proces dat altijd in beweging blijft én specialistische kennis van zaken vraagt. Page 26 of 78 DUURZAAM EXPOSEREN In 2025 borduurde penningmeester Wim W estphaal voort op experimenten met klimaatbeheersing uit 2024. Hij bedacht een oplossing voor de gemengde vitrines met brons en bot, materiaal dat onder verschillende klimatologische omstandigheden bewaard moet worden om degradatie te voorkomen. Het scheiden van deze objecten was vanwege de thematische indeling van de tentoonstelling niet mogelijk. PRESENT A TIE EN KLIMAA TBEHEERSING De Museumnorm 2025 stelt dat duurzaamheid een verplicht, integraal onderdeel is van zowel de bedrijfsvoering als het collectiebeheer. Musea moeten aantoonbaar streven naar duurzaam exposeren en onderhouden van de collectie om energie, materiaal en transport te besparen. Om de luchtvochtigheid in de vitrines te beheersen is na veel experimenteren een werkzame oplossing gevonden. Dit in vervolg op een wereldwijd uitgevoerd onderzoek ‘T esting Saturated Salt Solutions in Display Cases’ onder leiding van Prof . Dr. Gerhard Eggert (Duitsland) waaraan ook het Cultuurf orum op initiatief van Maickel van Bellegem heeft deelgenomen. Bij bronzen voorwerpen wordt gestreef d naar Rh <30%. V oor bot en andere organische materialen zoals leer wordt gestreef d naar een Rh van 54-55%. In alle gevallen moet de stolp ‘luchtdicht’ op de taf el staan.

Bij een ‘mix’ van objecten wordt gewerkt met een vitrine in een vitrine. V oor een relatieve vochtigheid <30% wordt gebruik gemaakt van bentoniet en silica. V oor een relatieve vochtigheid van 54-55% wordt gebruikt gemaakt van een verzadigde zoutoplossing (magnesiumnitraat hexahydraat). Het gebruik van zouten voor het stabiliseren van de luchtvochtigheid leidt tot een lagere energieconsumptie. Bijkomend voordeel is dat de gebruikte zoutoplossingen ook een buff erend vermogen hebben tegen schadelijke organische zuren in het binnenklimaat. MICROKLIMA TEN IN VITRINES Page 27 of 78 Tijdens de registratie is geconstateerd dat er een aantal objecten dubbel, of zelfs meervoudig in de huidige tentoonstellingscollectie is opgenomen. Zestien van die objecten blijken geen waardevolle toevoeging aan de tentoonstelling en zullen aan het ZAD van provincie Zeeland geretourneerd worden. Ook is vastgesteld dat een flink aantal objecten in de collectie ontbreekt. Lopende de registratie is van ontbrekende objecten een lijst opgesteld, die uiteindelijk 64 objecten bevat. Deze zullen van het ZAD in bruikleen worden genomen, in de collectie worden opgenomen en voor een deel dan alsnog geregistreerd in Atlantis. Een aantal objecten daarvan is al geregistreerd omdat deze opgenomen waren in de datadump die door het ZAD was verstrekt.

RECHTS COLLECTIE MUSEUM CUL TUURFORUM IN BRUIKLEEN V AN PROVINCIE ZEELAND COLLECTIEPRESENT A TIE ROMEINSE AFDELING Een museum is volgens de Museumnorm 2025 een instituut in dienst van de samenleving, waarbij de collectie niet alleen bewaard wordt, maar expliciet wordt ingezet voor educatie, reflectie, genot en kennisdeling. Als instrument voor de samenleving en als middel om samen met mensen erfgoed te beleven. Daarnaast stelt de Museumnorm 2025 dat de presentatie en interpretatie van objecten objectief , wetenschappelijk onderbouwd en ethisch verantwoord moet zijn, met respect voor de menselijke resten of culturele context waaruit ze afkomstig zijn. NIEUWE VONDSTEN, NIEUWE VITRINES Er is een nieuwe vitrine toegevoegd voor het tentoonstellen van vondsten uit de prehistorie (o.a. vuursteen). De vondsten zijn zorgvuldig geselecteerd door drs. R. van Dierendonck en dhr. Hans Jongepier (adviseur archeologie bij Erfgoed Zeeland) bij het ZAD. Realisatie 2026. PRESENTATIE VAN DE COLLECTIE Page 28 of 78 2025: VERGROTEN V AN DE BELEVINGSW AARDE Om de context van de archeologische vondsten voor bezoekers te verduidelijken en meer beleving te creëren in het museum zijn twee nieuwe muurschilderingen gerealiseerd. Één rond het thema spelen en één rond het thema bouwen in de Romeinse tijd (f oto rechtsboven).

Beide scènes zijn met behulp van specialisten wetenschappelijk verantwoord en naar de laatste inzichten gereconstrueerd. Daarnaast heeft het thema badhuis een update gehad. Er is een hypocaustum gereconstrueerd in de kelder van het museum. BOVEN TEKENING VAN YANNICK DE SMET EN ONDER HET HYPOCAUSTUM Het doel om meer aandacht te schenken aan medische voorwerpen uit de Romeinse tijd kon na verder onderzoek op de collectie niet gerealiseerd worden. Er bestaat discussie over het gebruik de objecten; zijn het gebruiksvoorwerpen voor kleding of persoonlijke verzorging? 2024: ONDERZOEKEN EN BIJSTUREN 2026: BESCHRIJVINGEN BIJ VITRINES Nu de collectieregistratie volledig up to date is, kunnen de beschrijvingen bij de vitrines worden geplaatst. Dit zal worden opgepakt na het wisselen van de collectiestukken met ZAD. Page 29 of 78 DE MIDDELEEUWEN IN AARDENBURG ÉN SLUIS Tussen 2016 en 2023 werden er stappen gezet voor het vernieuwen van museum Cultuurf orum. De Romeinse en middeleeuwse tentoonstellingen waren verouderd en het museum was te klein geworden. Door de gemeente Sluis werd een pand gekocht in de Sint-Bavostraat. Helaas waren er onvoldoende middelen beschikbaar om beide tentoonstellingen van het museum in één keer in te richten, dus werd het project opgeknipt in twee fases. De eerste fase, de vernieuwing van de Romeinse tentoonstelling, werd in mei 2023 afgerond.

In 2025 zijn er stappen gezet om ook de middeleeuwse af deling van het museum in te richten op de nieuwe locatie. Fase twee startte met een aanbestedingsproces voor het selecteren van een ontwerpbureau. W ondering uit Gent werd de opdracht voor het opstellen van een bidbook gegund. COMBINA TIE PROJECT AARDENBURG - SLUIS De tentoonstelling van museum het Belf ort in Sluis is verouderd en voldoet niet meer aan de moderne bezoekersverwachtingen. De verhaallijn van Aardenburg en Sluis sluiten op elkaar aan. Om deze reden heeft het bestuur van St. Cultuurf orum Aardenburg besloten om beide projecten op te pakken en om te vormen naar een combinatieproject. De vrijwilligers van museum het Belf ort worden actief betrokken. Enerzijds om efficiënter te werk te gaan en anderzijds om beide musea alvast klaar te stomen voor de toekomst binnen Musea Sluis en de daaraan verbonden Tijdreis door Sluis. Historicus André Bauwens schreef een verhaallijn voor beide locaties en gaf de belangrijkste thema's en highlights aan. Archeoloog en conservator van museum Cultuurf orum, Dante de Ruijsscher, vulde vanuit zijn recent afgerond onderzoek naar vroegmiddeleeuws Aardenburg de verhaallijn verder aan. Prof . dr. Wim de Clercq van de Universiteit in Gent was vaste gesprekspartner tijdens de bijeenkomsten en heeft zijn kennis en expertise belangenloos ter beschikking gesteld.

Deze kennis is gedeeld met het ontwerpbureau dat uiteindelijk de opdracht werd gegund om het bidbook te ontwerpen. VERHAALLIJNEN VOOR BEIDE LOCA TIES VERNIEUWING, INNOV A TIE EN COCREA TIE Page 30 of 78 COMPETITIEVE INKOOPPROCEDURE & AANBESTEDINGSPROCEDURE BIDBOOK VISUALISA TIE BIDBOOK VOOR CUL TUURFORUM AARDENBURG Voor de realisatie van het project zijn middelen nodig. Middelen die via verschillende overheden, fondsen en regelingen bij elkaar gebracht moeten worden. subsidieverstrekkers kennen budgetten toe op basis van hun eigen specifieke regelingen, bijvoorbeeld erfgoed innovatie. Ze willen dan ook graag inhoudelijk meer weten over het project. Het project beschreven en visueel verduidelijkt in de vorm van een bidbook. Een bidbook schetst de verhaallijn met nieuwe inzichten, geeft een beeld van de scenografie, onderbouwt de urgentie, visie en impact van het project en belicht het zakelijk fundament. Het bedrag voor het opstellen van een bidbook werd door gemeente Sluis beschikbaar gesteld. Er werd een competitieve aanbestedingsprocedure gestart door vooraf bedrijven te selecteren. Er werd een plan van eisen opgesteld en gedeeld met de geselecteerde bedrijven. De werkgroep heeft een aantal locaties - in Utrecht, Antwerpen en Brugge - bezocht om het meest recente werk van de bedrijven te beoordelen. Uiteindelijk dienden alle bedrijven een conceptvoorstel in.

De voorstellen werden door de werkgroep anoniem en zonder prijszetting beoordeeld om de opdracht te gunnen aan het bedrijf met het beste plan. Het ontwerpbureau W ondering uit Gent won de aanbesteding op basis van objectieve criteria en leverde in september 2025 een bidbook in. Ook het digitale bestand is met de werkgroep gedeeld voor nabewerking. Page 31 of 78 SCHENKINGEN In 2025 heeft museum Cultuurforum schenkingen ontvangen. Uit de directe omgeving van Aardenburg en van ver daarbuiten. We lichten er enkele toe: Dhr. A. de Kraker schonk een middeleeuws beeldfragment dat in de jaren '70 van de vorige eeuw werd gevonden in West Zeeuws- Vlaanderen na ploegwerkzaamheden. Uit San Francisco ontvingen we een tekening die door Jan Trimpe Burger werd gemaakt. De tekening was geschonken aan een vrijwilliger en via familie in Amerika beland. Het familiearchief van archeoloog Jurjen M. Bos bestaande uit archeologische objecten, diverse documenten en boeken zijn van Amsterdam naar Aardenburg verhuisd. Dit jaar werden archeologische vondsten vooral overgedragen uit nalatenschappen. Vaak betreft het materiaal dat na opgravings- werkzaamheden uit de vorige eeuw door dhr. Trimpe Burger of Jan van Hinte aan vrijwilligers is meegegeven. Tegenwoordig een ondenkbare situatie, destijds een normale gang van zaken.

De schenkingen hebben ertoe geleid dat het bestuur ervoor gekozen heeft een museumcollectie in eigen beheer op te starten. LINKS ADRI DE KRAKER MET HET MIDDELEEUWS BEELDFRAGMENT EN RECHTS DE TEKENING V AN JAN TRIMPE BURGER Page 32 of 78 De Museumnorm 2025 stelt dat een museum niet zomaar alle schenkingen en donaties mag aannemen, maar verplicht moet beschikken over een vooraf vastgesteld en prof essioneel ver- en ontzamelbeleid (collectieplan). Ook eist de norm dat elke gift direct bijdraagt aan de missie en visie van het museum. Lukraak spullen aannemen zonder strakke procedures is hiermee in strijd. De belangrijkste richtlijnen en verplichtingen uit de Museumnorm voor het opstarten van een collectie met schenkingen zijn op te delen in vier pijlers: 1.V erplichte koppeling met de kerncollectie 2.Procedures voor herkomstonderzoek 3. Duurzaam ver- en ontzamelbeleid (LAMO) 4. Directe registratie- en inf ormatieplicht UPDA TE BELEID EN COLLECTIEPLAN MUSEUM CUL TUURFORUM OPST ARTEN EIGEN COLLECTIE De schenkingen hebben ertoe geleid dat het bestuur heeft besloten een collectie in eigen beheer op te starten. Dhr. R. van Dierendonck (archeoloog), dhr. D. de Ruijsscher (archeoloog) en dhr. A. Bauwens (historicus) adviseren over het aannemen, herplaatsen, weigeren en/ of afstoten van het aangeboden materiaal.

Zij determineren de vondsten, verrichten herkomstonderzoek en winnen indien nodig adviezen in van externe specialisten. Beschikbare gegevens over een vondst worden direct vastgelegd in een schenkingsovereenkomst. De eigen collectie moet nog worden geregistreerd in Atlantis. Een proces dat naar verwachting in 2026 gestart kan worden. Over de nieuwe vondsten wordt gecommuniceerd via de website, de nieuwsbrief en sociale media kanalen. In de entree van het museum is een vitrine ingericht met de eigen collectie, gratis toegank elijk voor publiek, als stimulans voor schenkingen. Page 33 of 78 ONDERZOEK In samenwerking met archeoloog prof . dr. Wim de Clercq (Universiteit Gent), geoloog prof . dr. Roland Dreesen (Universiteit Gent), archeologe dr. Christel V een (Radboud universiteit Nijmegen) en oud provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck werd het onderzoek naar de stenen objecten uit de museumcollectie in 2025 verder uitgewerkt. Dit leidde tot de vaststelling dat er niet één maar twee Herculesbeelden in de collectie aanwezig zijn. Romeinse beelden en fragmenten daarvan zijn zeldzaam in de provincie Zeeland en Vlaanderen. Een reden om een van deze stukken een prominente plek te geven in de vaste presentatie met een eigen vitrine waarrond nieuwe publieksactiviteiten ontwikkeld worden. HERKOMSTONDERZOEK, BETEKENIS EN HISTORISCHE CONTEXT DR.

CHRISTEL VEEN MET ÉÉN V AN DE HERCULES BEELDFRAGMENTEN V olgens de Museumnorm 2025 is onderzoek een kerntaak van het museum. De norm stelt dat het museum de plicht heeft om de kennis over materieel en immaterieel erfgoed actief te vergroten en te verdiepen door middel van onderzoek op de collectie en (voorgenomen) aanwinsten. Het huidige beeld is kleurloos. Dit was in de Romeinse tijd niet zo. Beelden waren rijkelijk gekleurd (polychromie). Om vast te stellen welke kleuren er op dit beeld door de Romeinen gebruikt zijn wordt er in 2026 chemisch onderzoek verricht op het fragment. Deze inf ormatie vult een wetenschappelijk lacune op en kan worden ingezet voor verbetering van de publiekswerking (presentatie en activiteiten) van het museum. Provinciaal archeoloog van provincie Zeeland, Ludo Snijders, faciliteert dit onderzoek. VERDER ONDERZOEK VEREIST Page 34 of 78 ONDERHOUD AAN HET MICROKLIMAAT VAN DE VITRINE MET HET BEELD Er zijn verschillende vraagstukken opgelost rond de iconografie, de steensoort en de historische context. Naast communicatie via de eigen kanalen, worden de inzichten aangeboden voor publicatie in vakbladen rond archeologie en gepubliceerd in het Tijd | Schrift van de Heemkundige Kring W est Zeeuws-Vlaanderen. Zo wordt een brede doelgroep in binnen- en buitenland bereikt, wetenschappelijk en lokaal.

PUBLICA TIES Het Cultuurf orum is de brug tussen wetenschap en publiek. De laatste wetenschappelijke inzichten rond de collectie worden voor de bezoeker op een publieksvriendelijke manier vertaald in belevende publieksactiviteiten en een presentatie. WETENSCHAPSV ALORISA TIE EN PUBLIEKSWERKING Voor het borgen van een kwalitatieve uitvoering van de Museumnorm wordt de kennis en expertise gevraagd van verschillende vakspecialisten van o.a. Universiteit Gent en Universiteit Nijmegen. De digitale en fysieke reconstructie van het Herculesbeeldfragment is hier een voorbeeld van. V oor de gemiddelde bezoeker is het stuk niet te herkennen als Hercules. Om deze reden wordt het zowel fysiek als digitaal terug zichtbaar gemaakt. De digitale versie wordt naast de presentatie in het museum ook toegevoegd aan de publieksdatabase Atlantis. Het fysieke stuk wordt ingezet voor speciale programma's rond educatie en in het kader van inclusief exposeren. Page 35 of 78 In 2025 meldde zich metaaldetectorist G.C. Dreve uit Breskens bij het Cultuurforum met de vraag of het mogelijk was om zijn collectie van middeleeuwse en vooral Nieuwe Tijd metaal-vondsten te bestuderen en te determineren. Hiervoor werd contact opgenomen met de registrator Zuidwest Nederland van de PAN (Portable Antiquities of the Netherlands), Suzanne Venhorst.

Samen met haar werd in november en december 2025 de gehele collectie in twee dagen per object gefotografeerd, gemeten en gewogen. De collectie zal nu door de specialisten van PAN beschreven, gevalideerd en ontsloten worden in de PAN- database. De collectie blijft voorlopig eigendom van de vinder Dreve, maar is geregistreerd op naam van het Cultuurforum Aardenburg. ROBERT V AN DIERENDONK EN SUZANNE VENHORST AAN DE SLAG PRIVÉ COLLECTIES HET IN KAART BRENGEN V AN ARCHEOLOGISCHE VONDSTEN V AN PUBLIEK Er zijn veel inwoners en metaaldetectoristen in en rond Aardenburg met (grote) privécollecties in huis. Voor het in kaart brengen, het behouden en het beschikbaar stellen van dit erfgoed voor toekomstig onderzoek wordt door PAN een workshop ‘registratie’ voorgesteld. Dit om vinders ervan bewust te maken dat het delen van informatie over de vondsten belangrijk is zonder dat zij de vondsten verliezen. PAN is tijdens het archeologieweekend in 2026 aanwezig voor het versterken van publiekswerking en informatievoorziening rond dit topic. Regelmatig wordt door derden een beroep gedaan op de specialisten die verbonden zijn aan het museum. Hoofdzakelijk wordt informatie gevraagd over vondsten uit de regio. Na het verzamelen van informatie gaan de vondsten retour naar de aanvrager. Voor registratie en determinatie wordt samengewerkt met specialisten en (maatschappelijke) organisaties.

Page 36 of 78 T OEGANKELIJKHEID BOVEN COLLECTIE ZEELAND, ONDER VERHEUGENISRONDLEIDING Na het afronden van de collectieregistratie is de volledige Romeinse collectie in minimale basisregistratie digitaal toegankelijk gemaakt voor een breed publiek via het provinciale platf orm Collectie Zeeland. W aarmee de collectie ook digitaal vindbaar en bruikbaar is voor (inter) nationaal wetenschappelijk onderzoek. DIGITALE TOEGANKELIJKHEID Volgens de Museumnorm 2025 kan een museum zijn collectie op twee manieren toegankelijk maken: digitaal/informatief (voor onderzoek en herkomst) en fysiek/sociaal (voor een inclusieve publieksbeleving). Musea moeten beschikken over een informatieplan dat aansluit op de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed. Dit betekent dat de presentatie van de collectie niet stopt bij de fysieke vitrines in het museum FYSIEKE EN SOCIALE TOEGANKELIJKHEID De collectie moet voor alle doelgroepen fysiek en sociaal toegankelijk zijn. Vrijwilligers ontwikkelden nieuwe programma's voor het onderwijs en voor maatschappelijke partners, waarvoor authentiek materiaal gebruikt werd alsook replica's. Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe workshop ‘Tijdbalk’ of de ‘Verheugenisrondleiding’ waar de collectie op een vernieuwende manier wordt ingezet voor doelgroepverbreding en het betrekken van minderheidsdoelgroepen.

LINKED OPEN DATA Om aan te sluiten bij landelijke standaarden voor collectieregistratie is er gebruik gemaakt van het landelijke termennetwerk voor archeologische collecties en de thesauri van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE). Op deze manier worden collecties aan elkaar gekoppeld en uitwisselbaar voor een breed publiek. Page 37 of 78 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK Een van de kerndoelen van het bestuur van stichting Cultuurforum Aardenburg is het creëren van draagvlak voor archeologisch onderzoek. Dat doen zij door het stimuleren en faciliteren van onder-zoek met publiek. Daarnaast ziet het bestuur van de stichting erop toe dat wet- en regelgeving rond graafwerkzaamheden in Aardenburg worden na- geleefd. Indien regels door derden niet worden gerespecteerd, worden officiële instanties daarvan op de hoogte gebracht. DE ARCHEOLOGEN DANTE DE RUIJSSCHER EN JUANIT A KIBURG AAN HET WERK, BEIDE VRIJWILLIGERS BIJ HET MUSEUM IN AARDENBURG Een bestuur met een missie Nieuwe vondsten en stimuleren van onderzoek In 2025 vond er archeologisch onderzoek plaats in het het Burgemeester Van Dongen Sportpark. In de eerste tientallen meters werden reeds enkele funderingen van bakstenen gebouwen uit de 16e of 17e eeuw aangetroffen. Vermoedelijk de resten van een middeleeuwse leprozerie. De werkzaamheden werden eind 2025 verdergezet. De resultaten zijn nog niet gedeeld.

Het Romeinse erfgoed van Aardenburg ligt voor het grootste deel nog in situ (onder de grond). Er wordt naar mogelijkheden gezocht om nieuw archeologisch onderzoek (met publiek) mogelijk te maken. Page 38 of 78 EEN MUSEUM IS MEER DAN BEZOEKERSAANTALLEN In de nieuwe museumnorm 2025 wordt de maatschappelijke rol van het museum sterk benadrukt. Publiekswerking gaat niet langer alleen over bezoekersaantallen, maar over interactie, educatie, inclusie en actieve participatie van de samenleving. De norm stelt dat een museum een actieve relatie moet onderhouden met zijn publiek en de maatschappij. Dit is onderverdeeld in een aantal harde criteria: educatie- en interactiebeleid, publieksbegeleiding, diversiteit en Inclusie en maatschappelijke samenwerking (participatie). De auditoren van het Museumregister toetsen of de visie uit het beleidsplan echt leeft op de werkvloer door te spreken met de educatieve medewerkers, rondleiders of publieksbegeleiders. Het museum is zowel trekker voor een aantal kleinschalige interne activiteiten, zoals lezingen, boekpresentaties en koffieconcerten, als grootschalige evenementen in de onmiddellijke omgeving van het museum. Met als absoluut hoogtepunt themadagen en -weekenden.

Voor het ontwikkelen van interessante activiteiten voor een brede doelgroep wordt (een grensoverschrijdende) samenwerking met verschillende specialisten en maatschappelijke organisaties gezocht. Een groot deel van de activiteiten wordt gratis aangeboden om ook toegankelijk te zijn voor mensen met een kleine bestedingsruimte, want erfgoed is van en voor iedereen. ACCENTEN VERLEGGEN EN RELATIES OPBOUWEN MET DE OMGEVING - MUSEUMNORM 2025 ‘Kwaliteit direct gekoppeld aan maatschappelijke relevantie’ Page 39 of 78 3. PUBLIEKSWERKING INTERACTIE, EDUCATIE, INCLUSIE EN ACTIEVE PARTICIPATIE VAN DE SAMENLEVING PUBLIEKSACTIVITEITEN Nationale Archeologiedagen - Romeinse vechtsport voor kinderen 80-jaar vrijheid - Fietsen langs de Staats-Spaanse Linies, Gidsengilde Aardenburg ArcheoHotspot, ballaststenen en Zwinstrandarcheologie Uit in de Zwinstreek - Carrouselprogramma ‘ontdek de Romeinen in Zeeland'.

Open Monumentendag - gratis rondleidingen en stadswandelingen Maandag determinatie dag - Oud provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck Workshop Tataki-Zomé - Textielkunstenares Gabrielle Kliem Cursus kernkwaliteiten - Ria In de Weij, museum Veere Registratiedagen - Portible Antiquities of the Netherlands Lezing door conservator Dante de Ruijssher in het RAM in Oudenburg (B) Vereniging Musea West Zeeuws-Vlaanderen - lokale markten Kinderactiviteiten in schoolvakanties Binnen de pijler publiek van de Museumnorm 2025 worden publieksactiviteiten niet langer gezien als vrijblijvende extraatjes. Ze vormen de concrete vertaling van de maatschappelijke missie van het museum naar de samenleving. De norm eist dat publieksactiviteiten (zoals lezingen, workshops, rondleidingen en events) doelgericht, methodisch onderbouwd en voor iedereen toegankelijk zijn. ACTIVITEITEN 2025 WISSELTENTOONSTELLINGEN 2025 1. Maurits van Nassau, 400 jaar - Samen met museum het Bolwerk in IJzendijke 2. Ontmoetingen in olieverf - Willy de Vriend 3. Het Laatste Blaadje - Gabrielle Kliem 4. Het Hoogste Woord op het Lage Land. Bijzonder gewoon, maar ó zo markant.

- Cultuurforum Page 41 of 78 WISSELEXPOSITIES, REIZENDE TENOONSTELLINGEN EN POP-UP EXPOSITIES Wisseltentoonstellingen zijn van cruciaal belang om nieuwe museumbezoekers aan te trekken, herhalingsbezoek te stimuleren en om samenwerkingsverbanden op te zetten binnen en buiten de culturele sector. Daarom brengt het museum tenminste één tijdelijke tentoonstelling per jaar gerelateerd aan de vaste collectie. In het najaar en de winter-periode zal een tijdelijke tentoonstelling met een lokaal (historisch) thema worden gebracht dat zich richt op lokale/regionale bezoekers. MAURITS VAN NASSAU, 400 JAAR - 29 APRIL TOT 31 AUGUSTUS Op 23 april 2025 was het 400 jaar geleden dat Prins Maurits overleed. V oor museum het Bolwerk in IJzendijke reden om deze datum groots te herdenken. Zij pakten uit met een tentoonstelling op meerdere locaties in Zeeuws-Vlaanderen. Museum Cultuurf orum was één van de zes musea waar een onderdeel van de tentoonstelling te zien was. Hier werd het verhaal verteld over de verovering van W est Zeeuws-Vlaanderen in 1604 door de troepen van Maurits. DE TENTOONSTELLING BEZOEKERSAANT ALLEN EN VERKOOP 30 personen reisden af naar Aardenburg om de tentoonstelling te bezoeken, waarvan 4 met een gezinskaart. De gezinskaart werd ontwikkeld om bezoeken aan alle locaties te stimuleren. Er werd één gezinskaart op locatie verkocht.

Daarmee worden de inzichten uit 2024 versterkt dat activiteiten en tentoonstelling afwijkend van het archeologisch en Romeins thema voor museum Cultuurf orum niet leiden tot doelgroepverbreding. De verkoop van producten aanvullend op de tentoonstelling ondersteunen dit beeld. 13 Mauritsbieren en 8 tentoonstellingensgidsen ‘Schaakmat‘ werden verkocht. Page 43 of 78 In deze bijzondere tentoonstelling stonden de portretten van Willy de Vriend uit Aardenburg centraal. Geboren op 12 augustus 1939, toonde hij al op jonge leeftijd talent voor tekenen. Zijn artistieke reis begon aan de Kunstacademie in Maldegem, waar hij in 1965 afstudeerde. Willy’ s vroege werk kenmerkt zich door indrukwekkende decorstukken: van een etalage van de plaatselijke slijterij tot soms metershoge stadsdecors voor openluchtspelen, musicals en kerstvieringen. Na een aantal jaren hoger kunstonderwijs (1972-1974) legde hij zich toe op het schilderen van portretten. Hierbij wist hij het karakter van zijn modellen te vangen met een intens realistische blik. Zijn inspiratie haalde hij uit het werk van de Nederlandse kunstschilder Carel Willink. Hoewel Willy de afgelopen jaren niet meer schildert, blijft zijn oeuvre springlevend. Deze tentoonstelling bood een bijzondere kans om zijn werk opnieuw te beleven. Met een scherp oog voor detail en emotie brengt hij zijn modellen tot leven op het doek.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sluis.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9cd653ea-b5bd-474e-8e48-ab2b26eba1bc?agendaItemId=480bd37e-e029-4597-b150-aec100904f6c