1e Bestuursrapportage 2025

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE SLUIS

Inleiding Voor u ligt de 1e Bestuursrapportage 2025. Hierin rapporteren wij voor het lopende begrotingsjaar 2025 op beleidsmatige en financiële afwijkingen en/of actualiteiten die aanleiding geven tot eventuele (bij)sturing. De door uw raad vastgestelde begroting, het coalitieakkoord en het bijbehorend addendum vormen hiervoor de basis. In het derde kwartaal van dit jaar maken wij opnieuw de balans op in de 2e Bestuursrapportage 2025. Deze rapportage volgt in november, samen met de behandeling van de begroting 2026. In hoofdstuk 1 wordt ingegaan op de stand van zaken van de door uw raad vastgestelde speerpunten uit de programmabegroting. Het hoofdstuk is uitgewerkt per programmaniveau. De vijf programmateksten komen uit de vastgestelde begroting en zijn dan ook een vaststaand referentiekader. Dit is ook het geval bij de inhoud van de eerste twee kolommen ‘Wat willen we bereiken’ en ‘Wat gaan we daarvoor doen en wanneer’. We rapporteren uitsluitend op de thema’s waarop een afwijking of actualiteit aan de orde is. De afwijkingen ziet u vermeld staan in de derde kolom. Thema’s die volgens planning verlopen, worden niet vermeld. In hoofdstuk 2 rapporteren we over de paragraaf projecten. In hoofdstuk 3 zijn de financiële afwijkingen boven de € 50.000 beschreven en is er een toelichting gegeven op de afwijkingen.

Afwijkingen die in dit hoofdstuk worden opgenomen kunnen ook betrekking hebben op niet door uw raad vastgestelde speerpunten. Vervolgens komt in hoofdstuk 4 de financiële samenvatting aan bod. We sluiten af met het weerstandsvermogen en risicomanagement in hoofdstuk 5.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 2 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Inhoudsopgave 1. Stand van zaken speerpunten ............................................................................................................. 4 Programma 1: Duurzaamheid ............................................................................................................. 4 Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt ......................................................................................... 6 Programma 3: Wonen en Voorzieningen ............................................................................................ 8 Programma 4: Sociaal Domein .......................................................................................................... 10 Programma 5: Bestuur en veiligheid ................................................................................................. 13 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien ....................................................... 16 2. Projecten ........................................................................................................................................... 17 3. Financiële afwijkingen ....................................................................................................................... 25 4. Financiële samenvatting ....................................................................................................................

29 5. Weerstandsvermogen ....................................................................................................................... 30

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 3 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

1. Stand van zaken speerpunten Elk programma heeft zijn eigen speerpunten en W-vragen, deze zijn onderdeel van de in november 2024 door uw raad vastgestelde begroting 2025-2028. Per programma worden hierna de speerpunten uitgelicht waar er sprake is van een afwijking of actualisering in relatie tot de W-vragen "Wat willen we bereiken" en "Wat gaan we daarvoor doen en wanneer". De afwijkingen en actualiseringen worden vervolgens in de laatste kolom toegelicht. Wanneer er geen afwijkingen op een speerpunt zijn, is het speerpunt niet opgenomen in deze rapportage en loopt de uitvoering van het speerpunt volgens planning.

Programma 1: Duurzaamheid Inleiding, de opgave Onder Duurzaamheid onderscheiden we drie pijlers: energie, klimaat en circulariteit. De energietransitie, klimaatadaptatie opgave en de overgang naar een circulaire economie zijn de grote opgaven waar we voor staan om de gemeente duurzaam leefbaar te houden voor komende generaties. Het Rijksbeleid is hierin sterk bepalend waarbij het Nederlands Klimaatakkoord op gemeentelijk niveau is doorvertaald naar ons gemeentelijk beleidsplan Duurzaamheid Sluis. Energietransitie Uitvoering van de energietransitie moet plaatsvinden op een manier die past bij de financiële draagkracht van onze inwoners en bedrijven, en bij de schaal van het platteland. De gemeente is hierin realistisch en richt zich vooral op het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen in woningen. We zetten onder andere in op isoleren, elektrificatie en communicatie. Klimaatadaptatie Daarnaast geven we invulling aan de klimaatadaptatiestrategie. Klimaatverandering heeft direct invloed op de fysieke leefomgeving c.q. inrichting van de openbare ruimte. We kijken naar het landschap, de waterberging en de inrichting openbare ruimte. Om bebouwd gebied klimaatadaptief in te richten, streven we naar label B (voldoen aan label B op alle thema’s (wateroverlast, droogte, hitte, overstromingen) betekent dat de openbare ruimte klimaatrobuust is ingericht).

Indien niet haalbaar moet het label minimaal één niveau hoger liggen. In de voorbereiding van projecten houden we zoveel als mogelijk rekening met het opnemen van klimaatadaptieve maatregelen. Daar waar we te maken hebben met wijkgerichte aanpak voeren we een pilot uit, waarin we bekijken wat nodig is om de wijk te laten voldoen aan label B. Naast de noodzakelijke maatregelen krijgen we hiermee ook inzicht in de kosten per inrichting van het betreffende gebied. Verder willen we ook een kijk op de toename van de beheers- en onderhoudskosten per discipline. Deze zijn gereed of worden gereed gemaakt om de gevolgen van hitte, droogte, overstromingen en wateroverlast te beperken. Hierbij maken we werk met werk: bij rioolwerkzaamheden waarbij we hemelwater afkoppelen, leggen we de straat klimaatadaptief terug. We maken gebruik van waterdoorlatende verharding, groene parkeervakken, brengen hoog-, midden- en laaggroen aan en leggen wadi’s in het groen aan. Circulariteit Bij een circulaire economie staat, in tegenstelling tot een lineaire economie, het hergebruik van materialen en grondstoffen centraal om zo uiteindelijk onze CO2 uitstoot te verminderen. Via het grondstoffengebruik dragen we bij aan de klimaatopgave, de biodiversiteitsopgave, het creëren van een schoon milieu en een veilige en schone leefomgeving en het bijdragen aan de leveringszekerheid van grondstoffen.

In een circulaire economie zijn vrijwel alleen herbruikbare primaire, secundaire en duurzame biogrondstoffen in omloop. Dit doen we als gemeente Sluis, maar ook zoveel mogelijk in

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 4 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Zeeuws verband. Er wordt uitvoering gegeven aan het grondstoffenbeleid 2025-2029 dat in februari 2025 ter vaststelling voorgelegd wordt aan de gemeenteraad. Naast hergebruik van materialen kijken we of we de vrijgekomen grond dermate kunnen bewerken dat deze is terug te plaatsen als grondverbetering en grondstabilisatie. Wat betreft hemelwater doen we onderzoek naar infiltratie van ingezameld water in de ondergrond of dieper gelegen zandpakketten. Communicatie, participatie en educatie We ondersteunen, adviseren, stimuleren en ontzorgen onze inwoners en ondernemers als het gaat om de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Het is belangrijk dat we niet alleen doelen stellen. Maar ook duidelijk communiceren over de stappen die we nemen om onze doelen te bereiken. Ook hoe inwoners en bedrijven én wij als gemeente hieraan kunnen bijdragen. De globale koers van te nemen plannen en maatregelen staat in het vast te stellen beleidsplan Duurzaamheid. In juni 2024 heeft de raad besloten het plan eerst ter inzage te leggen alvorens vast te stellen. Eind 2024 ligt het beleidsplan Duurzaamheid ter vaststelling voor aan de raad. Hierin komen de pijlers energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit aan de orde. De geschetste maatschappelijke opgave is daarbij leidend.

In het vast te stellen beleidsplan spreken we niet alleen ambities uit, maar stippelen we een strategie uit om onze ambities waar te maken. Die strategie is leidend voor concrete acties en besluitvorming, in onderlinge samenhang gewogen en weggezet in tijd en middelen. Voorafgaand aan het opstellen van het beleidsplan Duurzaamheid vond een burgerberaad plaats. Speerpunten 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte -> geen afwijkingen 2. Uitvoering van Klimaatadaptatie -> geen afwijkingen 3. Uitvoering van Circulaire Economie -> geen afwijkingen 4. Uitvoering geven aan communicatie, participatie en educatie. -> geen afwijkingen

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 5 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt Inleiding, de opgave We willen onze economische structuur verbreden. Daarnaast worden kansen gezien voor de food industrie. Wij vinden het belangrijk dat gemeente Sluis een aantrekkelijk ondernemersklimaat heeft. Wat betreft de arbeidsmarkt richten we ons op het behouden, en meer nog op het realiseren van een toename, van het arbeidspotentieel. We willen onze jongeren behouden voor de regio. Dat betekent ook dat we het voor hoger opgeleide jongeren aantrekkelijk(er) willen maken om terug te keren. Een belangrijke (rand-)voorwaarde hierbij is de beschikbaarheid van voldoende, betaalbare woningen. De gemeente Sluis heeft op het gebied van de arbeidsmarkt een faciliterende rol. We zoeken hierbij dan ook nadrukkelijk de samenwerking in de regio, met andere overheden (waar het gaat om het wegnemen van wettelijke belemmeringen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt) en het bedrijfsleven. Wij komen in 2025 met een beleidsplan Economie in de vorm van een economische agenda. Deze vertalen we in een uitvoeringsprogramma met speerpunten. Speerpunten 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen -> afwijkingen (1.B. / 1.C.), zie toelichting 2.

Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening -> afwijkingen (2.A.), zie toelichting 3. Mobiele en digitale bereikbaarheid -> geen afwijkingen

Toelichting op de afwijkingen Wat willen we bereiken:

Wat gaan we daarvoor doen en wanneer:

Afwijkingen 1e Bestuursrapportage

1. Economische ontwikkeling 1.B. Geconcentreerde Voor de vier aangewezen Voor concentratie van de winkelgebieden die zich bevinden in kernwinkelgebieden geven we duidelijk detailhandel in het centrumgebieden met een divers aan waar het centrumgebied eindigt en centrumgebied en het tegengaan en aantrekkelijk aanbod dat de aanloopstraten beginnen. De van vestiging in de aanloopstraten aansluit op de vraag. mogelijkheid om winkels in zal beleid moeten worden aanloopstraten te vestigen, wordt in de vastgesteld. Dat beleid moet nieuwe omgevingsplannen vervolgens planologisch worden (bestemmingsplanmatig) onmogelijk vertaald waarbij gemaakt c.q. juridisch “weg” nadeelcompensatie een gesaneerd. aandachtspunt is. 1.C. Voldoende aanbod van grond Aangetroffen asbestvervuiling heeft Inmiddels kan dit plan niet meer op bedrijventerreinen. We kijken gezorgd voor vertraging in het project worden uitgewerkt als daarbij voornamelijk naar de meest uitbreiding De Vlaschaard in Eede. De bestemmingsplan en wordt het kansrijke locaties. planning is om in 2025 te beschikken omgezet naar TAM/IMRO over een onherroepelijk (Tijdelijke Alternatieve bestemmingsplan waarna gelijk kan Maatregel). Het ontwerp moet worden overgegaan tot bouwrijp dan voor 31 december a.s. ter maken. De uitgifte van kavels is mede inzage liggen.

Het ontwerp wordt afhankelijk van de problematiek inzake nu aangepast op de punten van de netcongestie en de vraag of landschappelijke inpassing en elektriciteit kan worden geleverd. stikstofberekening.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 6 VAN 31

GEMEENTE SLUIS De planning is dus om het ontwerp ter inzage te leggen vóór eind 2025 zodat we in de loop van 2026 kunnen beschikken over een onherroepelijk TAM Omgevingsplan waarna het terrein bouwrijp kan worden gemaakt. Voor het bedrijventerrein Sluis Met betrekking tot de particuliere wordt in 2025 gestart met het bedrijventerreinen is bouwrijp maken bouwrijp maken van het perceel. en uitgifte kavels voorzien in 2025 voor Het terrein in Nieuwvliet (2e fase) de terreinen in Nieuwvliet en wordt verdeeld in 11 bouwkavels Smoutweg Sluis. die momenteel te koop worden aangeboden.

2. Arbeidsmarkt 2.A. Balans op de arbeidsmarkt met inzet op toename en behoud arbeidspotentieel.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

We zetten in op een De naam Expat Center per 1 april grensoverschrijdende arbeidsmarkt. 2025 gewijzigd is naar Zeeland We kijken daarbij naar International Center. arbeidsmigranten, expats en seizoenarbeiders. We doen dit o.a. via een financiële ondersteuning van het Expat Center, de financiering van het grensinformatiepunt en sectorbureau grensarbeid en onze deelname aan de Experimenteerregio VlaamsNederlandse arbeidsmobiliteit.

PAGINA 7 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Programma 3: Wonen en Voorzieningen Inleiding, de opgave Vraagstukken rondom nieuwbouw, de verbetering van de bestaande woningvoorraad en (het behoud van) voorzieningen bekijken we in onderlinge samenhang. In 2023 is daarvoor het Beleidsplan Wonen vastgesteld. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente, de aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt te verhogen en de leefbaarheid in onze gemeente verder te verbeteren, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende woningen. Deze woningen dienen daarbij wel te voldoen aan de eisen van deze tijd: verduurzaamd en passend bij de veranderende bevolkingssamenstelling en bij de woonwensen van onze inwoners. We streven daarbij tevens naar een prettige, groene en veilige woonomgeving, die klimaatbestendig is en voldoende voorzieningen biedt. Voor het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen, is het noodzakelijk dat er voldoende gebruikers zijn, om de kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Voor maatschappelijke voorzieningen geldt verder dat deze bij voorkeur ondersteund worden door het vrijwillige kader uit de verschillende dorpsgemeenschappen. Ook de bereikbaarheid van deze voorzieningen is een aandachtspunt, mede vanwege de concentratie van voorzieningen, de vergrijzing van onze bevolking en een gewijzigd openbaar vervoersysteem. Speerpunten 1.

Nieuwbouw voor permanente bewoning / Transformatie van de bestaande woningvoorraad -> Afwijkingen (1.A. / 1.B. / 1.C.), zie toelichting 2. Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente -> Afwijkingen (2.A.), zie toelichting 3. Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen -> Geen afwijkingen

Toelichting op de afwijkingen Wat willen we bereiken:

Wat gaan we daarvoor doen en wanneer:

Afwijkingen 1e Bestuursrapportage

1. Wonen 1.A. Evenwichtige groei van de Op 1 januari 2024 is het nieuwe Momenteel wordt een evaluatie bevolking o.a. door nieuwbouw van woonbeleid in werking getreden. Om van het woonbeleid uitgevoerd. woningen voor permanente het meerjaren uitvoeringsprogramma bewoning die kwalitatief en (4 tot 10 jaar) stap voor stap uit te Voor de SVN Starterslening heeft kwantitatief aansluit op de voeren, zijn de momenten van uw raad € 1,2 miljoen beschikbaar behoefte, met aandacht voor woningbouwaanvragen verdeeld over gesteld, met een spreiding van € flexibel en aanpasbaar bouwen, twee momenten per jaar. Op die 400.000 over de jaren 2025, 2026 gericht op kansrijke groepen en manier worden woningen gefaseerd en 2027. Door het succes van de passend bij de behoefte van de over tien jaar toegevoegd. Daarvoor regeling zal de 2e schijf versneld arbeidsmarkt. sturen we proactief op worden ingezet. Financieel was met volkshuisvestelijke en ruimtelijke het volledige bedrag aan kaders. rentelasten rekening gehouden. 1.B. Verbeteren van de kwaliteit en De aanvraag van het Het voorstel om een pilot uit te beschikbaarheid van de bestaande Volkshuisvestingsfonds is voeren in samenwerking met woningen. gehonoreerd. De insteek is om in vier projectmanagementbureau Marsaki kernen de verouderde particulieren is geaccordeerd door het college. woningvoorraad te transformeren.

De komende tijd wordt We richten ons hierbij op het

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 8 VAN 31

GEMEENTE SLUIS kwalitatief verbeteren van deze communicatie richting inwoners woningvoorraad. Hieronder wordt voorbereid. verduurzamen, renoveren en het Het financiële aspect zal verder in levensbestendig maken verstaan. Er het raadsvoorstel van de is een voorstel ingediend om te subsidieverordening van september starten met een pilot samen met een 2025 worden opgenomen. externe partij. Met als doel om een Vervolgens kan de daadwerkelijke werkwijze te ontwikkelen. Het is de uitvoering van de renovatie en bedoeling om begin 2025 hiermee te levensloopbestendige beginnen. Voor individuele werkzaamheden vanaf 2026 woningeigenaren blijft de plaatsvinden. mogelijkheid bestaan om met de Stimuleringsregeling Duurzaam en Langer Thuis duurzaamheidsmaatregelen te treffen en/of levensloopmaatregelen. Daarnaast komen woningen met slechte energie labels in aanmerking voor de SPUK-regeling Lokale aanpak isolatie. 1.C. Beperken van de Op 22 juni 2023 zijn het Beleidsplan Een rapportage over toeristische mogelijkheden om woningen die Wonen 2023-2032 en de verhuur met een doorkijk in proces geschikt zijn voor permanente Huisvestingsverordening 2024 naar 2026 wordt voorbereid. In bewoningen als tweede woning te vastgesteld. december ontvangt u deze. gebruiken en woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning De Huisvestingsverordening regelt mogen max.

28 nachten per jaar het gebruik van woningen in de worden verhuurd. woonkernen als tweede woning. Toeristische verhuur in de Voorkomen dat nieuw te bouwen woonkernen is toegestaan tot woningen die geschikt zijn voor maximaal 28 nachten, mits de permanente bewoning worden eigenaar/verhuurder een ingezet als tweede woning of om registratienummer heeft en de kortdurend toeristisch te verhuren. meldingsplicht naleeft. 2. Voorzieningen 2.A. We streven naar samenhang In 2025 vindt de uitvoering plaats van De besluitvorming over de Visie op van wonen en voorzieningen in de de Visie op wonen, zorg, welzijn en wonen, zorg, welzijn en vijf dragende kernen. voorzieningen (besluitvorming voorzieningen is behandeld in de voorzien in december 2024). Deze raad van 22 mei 2025. Essentiële voorzieningen, alsmede visie is een aanvulling op het de kwaliteit hiervan, behouden beleidsplan Wonen en borduurt voort door het aangaan van op de beleidslijnen van Toekomstige samenwerkingsverbanden dan wel Zorg (West) Zeeuws-Vlaanderen, anders te organiseren. Krachtig Verbonden en Vitaal West Zeeuws-Vlaanderen. Ook via de Regiovisie ZeeuwsVlaanderen, Regiodeals en Elke regio telt werken we aan het behoud van essentiële voorzieningen.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 9 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Programma 4: Sociaal Domein Inleiding, de opgave Sinds de decentralisaties van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare inwoners. De kern van het sociaal domein is de uitvoering van drie wetten: de Participatiewet, de Wet jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De uitvoering van deze wetten is echter nauw verbonden met de uitvoering van de Wet passend onderwijs, de Wet inburgering, de Wet schuldhulpverlening, de Wet publieke gezondheid, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de aanpak Personen met verward gedrag. Al deze wetten zijn instrumenten om de ondersteuning van kwetsbare inwoners gestalte te geven. Als we spreken over het sociaal domein, dan bedoelen we dan ook het samenspel tussen alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Het gaat voor de individuele inwoner met zijn noden en behoeften om het samenspel van de gemeenschap en het zorgaanbod van professionals. Vandaar dat we ook inzetten op burgerparticipatie. We dragen bij aan het versterken van (dorps-) gemeenschappen.

(Door sociale contacten, mantelzorg, burenbetrokkenheid en andere vormen van steun uit de gemeenschap heeft dat effect op de mate waarop mensen een beroep zullen doen op onze zorgsystemen.) We streven bij de dienstverlening aan onze inwoners naar een ondersteunings- en hulpaanbod dat past bij wat mensen nodig hebben en dat effectief, dichtbij en betaalbaar is. Laagdrempelig en zonder wachtlijsten. Inwoners vragen daarbij om een integrale benadering van hun vraag en het zorg- en ondersteuningsaanbod. Niet alleen geredeneerd vanuit de wettelijke taak en het aanbod van de gemeente, maar vanuit de belevingswereld van inwoners. Inwoners hebben immers ook te maken met het aanbod vanuit zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en de GGD. We werken daarom intensief samen (o.a. het programma Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie). We kijken hierbij over de grenzen van de afzonderlijke wetten en financieringsstromen heen, maar met oog voor ieders rol, verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Van monodisciplinair naar multidisciplinair. De cliënt staat daarbij centraal. Het doel is dat het aanbod complementair is en de aanpak afgestemd. Naast het bieden van toegang tot zorg en ondersteuning gaan we ook (meer dan voorheen) inzetten op preventie en ombuigen van zorg. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.

Dit houdt in dat de gezondheid die mensen ervaren niet alleen wordt bepaald door de afwezigheid van ziekte, maar ook door de financiële, mentale en sociaal-maatschappelijke omstandigheden. Inzetten op preventie betekent ook dat de inzet en focus van de gemeente moet verschuiven van zorg naar welzijn (van individueel maatwerk naar collectieve indicatievrije activiteiten). De toenemende zorgkloof – de vraag naar zorg neemt toe (o.a. door vergrijzing), terwijl het aanbod van zorg afneemt (met name door een tekort aan personeel) – vraagt verder dat we, naast preventie, ook gebruik moeten maken van onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen en zo de reisbewegingen van ouderen en professionals te beperken en (sociale) ontmoetingen te stimuleren. En daarmee te werken aan gemeenschapsontwikkeling.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 10 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Speerpunten 1. Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn -> Afwijkingen (1.A. / 1.D.), zie toelichting 2. Integrale toegang en dienstverlening -> Geen afwijkingen 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen -> Afwijkingen (3A.), zie toelichting 4. Betere grip en sturing op uitgaven -> Geen afwijkingen

Toelichting op de afwijkingen Wat willen we bereiken:

Wat gaan we daarvoor doen en wanneer:

Afwijkingen 1e Bestuursrapportage

De inrichting van onze uitvoeringsorganisatie en ketenpartners krijgt steeds meer vorm. We starten met de Kerngezond methodiek. Door in te zetten op preventie voorkomen we een deel van de duurdere zorg.

We zijn gestart met Kerngezond Sluis. De projecten richten zich op de samenwerking tussen Porthos en de eerstelijnszorg. De verschuiving van zorg en welzijn zal verder vorm krijgen in het nieuwe beleidsplan sociaal domein.

1. Preventie en ombuigen van zorg 1.A. De inzet en focus van de gemeente verschuift van zorg naar welzijn.

We kijken opnieuw naar de rol en U bent op 11 februari jl. geïnformeerd verantwoordelijkheid van de over het plan van aanpak om de gemeente. We kijken daarbij ook uitvoeringsorganisatie te optimaliseren. naar de inrichting van onze De uitvoeringsorganisatie is volop in uitvoeringsorganisatie en naar beweging. Er wordt hard gewerkt om de mogelijke samenwerking in de keten basis op orde te krijgen en de en in de regio. beschikbare systemen optimaal te In het tweede kwartaal van 2025 benutten. Hierdoor kunnen we komen we met een geactualiseerde uitvoering gaan geven aan de op te visie op de organisatie van zorg, stellen visie. Doel is om onze inwoners ondersteuning en preventie aan te ondersteunen om zo onafhankelijk inwoners in Sluis waaronder de als mogelijk deel te blijven nemen aan uitvoering van het sociaal domein de maatschappij. (Porthos). Bij het opstellen van die visie betrekken we ook de adviesraden en externe zorgpartners. 1.D. Via (een vorm van) gratis We investeren in een verdere De Voorschool Sluis is begin dit jaar van kinderopvang bijdragen aan verhoging van de kwaliteit van het start gegaan. Alle peuters van 2 tot 4 verhoging van educatieve aanbod van de jaar krijgen 3 of 4 dagdelen gratis arbeidsmarktparticipatie, kinderopvang. Zowel lokaal als voorschoolse educatie.

behoud van kinderen in het Zeeuws-Vlaams werken we een plan Nederlandse onderwijssysteem, uit om de succesvolle aanpak van de het voorkomen van startgroepen te verduurzamen ontwikkelachterstanden bij (voorschoolse opvang). De jonge kinderen en het inclusieve gedachte wordt verder bevorderen van vormgegeven door het investeren in kansengelijkheid. Het beoogde preventieve ondersteuning en lange termijneffect is minder interprofessionele samenwerking.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 11 VAN 31

GEMEENTE SLUIS schooluitval en lagere zorgkosten. 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 3.A. Om de zorgkloof te In 2025 vindt de uitvoering plaats De besluitvorming over de Visie op overbruggen willen we wonen, van de Visie op wonen, zorg, welzijn wonen, zorg, welzijn en voorzieningen is zorg en voorzieningen ook fysiek en voorzieningen (besluitvorming doorgeschoven en behandeld in de raad dichter bij elkaar brengen. Dit voorzien in december 2024). van 22 mei 2025. moet leiden tot minder In regionaal verband wordt gewerkt reisbewegingen van (schaarse) aan een regionale professionals en (minder uitvoeringsagenda voor mobiele) ouderen. En tot meer ouderenhuisvesting en voor (sociale) ontmoetingen en aandachtgroepen. Zowel de sterkere informele netwerken. capaciteit en spreiding, als de kwaliteitseisen en het voorzieningenniveau voor zorgwijken (zoals vastgelegd in de woonzorgvisie) zijn hiervoor leidend.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 12 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Programma 5: Bestuur en veiligheid Inleiding, de opgave De gemeente is voor velen de eerste overheid. We zijn letterlijk dichtbij, als het bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving betreft of tastbare producten zoals een paspoort. Daarnaast nemen we veel besluiten die inwoners en ondernemers aangaan. In de uitvoering van al onze dienstverlenende taken willen wij klantgericht en betrouwbaar zijn. Wij staan voor een veilige leefomgeving. Als gemeente vervullen we de regierol om, samen met onze veiligheidspartners en de burgers, te komen tot integraal beleid (en uitvoering daarvan) om dit doel te realiseren. We zoeken actief samenwerking op met partners die ons kunnen helpen bij het bereiken van onze ambities. De Zeeuwse norm weerbare overheid is hiervan een voorbeeld. Speerpunten 1. Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers -> Geen afwijkingen 2. Een weerbare en integere overheid (bestuurlijk en ambtelijk) / De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept -> Afwijkingen (2.A. / 2.B.), zie toelichting 3. Goede bereikbaarheid van de gemeente, zowel fysiek als digitaal -> Geen afwijkingen 4. Informeren en betrekken van inwoners, ondernemers en bezoekers. Een sterke (bestuurlijke) samenwerking in de regio -> Afwijkingen (4.A.), zie toelichting 5.

Burgerparticipatie -> Afwijkingen (5.A.), zie toelichting Toelichting op de afwijkingen Wat willen we bereiken:

Wat gaan we daarvoor doen en wanneer:

Afwijkingen 1e Bestuursapportage

2. Dienstverlening 2.A. Goede bereikbaarheid, zowel fysiek als digitaal, in alle dienstverlenende processen.

In 2024 startten we de voorbereiding Door in gebruik name van nieuwe van de aanbesteding voor de applicaties zijn we beter in staat aanschaf van een onze dienstverlening te monitoren klantcontactsysteem (inclusief en op basis van de output te 2.B. De klantvraag staat voorop bij kennisbank). De implementatie en verbeteren. de verdere ontwikkeling van ons uitrol van dit systeem zal in 2025 en dienstverleningsconcept. 2026 plaatsvinden. Een kennisbank We blijven de klanttevredenheid helpt ons om inkomende klantvragen meten en breiden onze e-diensten op een uniforme wijze vlot te verder uit, zodat onze inwoners de beantwoorden. Met een keuze kunnen maken om zaken, klantcontactsysteem kunnen we onze waar wettelijk mogelijk, vanuit huis contactmomenten met klanten beter te kunnen regelen. beheren en verder professionaliseren. In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van onze telefonische dienstverlening. Hieruit is een verbeterplan opgesteld dat in 2025 uitgerold wordt in de organisatie. We gaan van goed naar beter.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 13 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

We onderzoeken op welke onderdelen we het meten van onze klanttevredenheid verder kunnen uitbreiden. In 2025 breiden we het aantal ediensten op onze website verder uit. De paspoortpiek (2024-2029) zorgt ook in 2025 voor grote drukte aan onze balies. Zowel voor eigen inwoners als voor Nederlanders die in het buitenland woonachtig zijn. Samen met onze buurgemeenten Terneuzen en Hulst hebben we in 2024 een Zeeuws-Vlaamse Visie op Dienstverlening ontworpen en vastgesteld. In 2025 geven we invulling aan deze visie door het vaststellen en implementeren van gemeente specifieke servicenormen. Hierdoor wordt voor inwoners, bedrijven en bezoekers van onze gemeente duidelijker wat ze van onze dienstverlening kunnen verwachten. 4. Bestuurlijke samenwerking 4.A. Het realiseren van de doelen op onze strategische agenda ten aanzien van wonen, voorzieningen en mobiliteit; economie en arbeidsmarkt; en energie, klimaat en duurzaamheid.

We zetten ook in 2025 in op actieve Op 6 februari 2025 hebben we samenwerking met partners, om bericht ontvangen van het Rijk dat onze strategische doelen te bereiken. het voorstel ‘Mensen, Ruimte en Naast andere overheden zijn dit het Vitaliteit Zeeuws-Vlaanderen en bedrijfsleven, werkgevers- en Zeeland’ is geselecteerd voor een werknemersorganisaties, Regio Deal, 6e tranche. Samen met professionele instellingen en het Rijk zijn we aan de slag om dit maatschappelijke organisaties. We voorstel uit te werken. Daarmee streven daarbij naar geven we de regio een impuls en krachtenbundeling op het vlak van dragen we bij aan het versterken kennis en kunde, efficiëntie, van de brede welvaart. Voor ons effectiviteit, kwaliteit en financiën. voorstel is een Rijksbijdrage gereserveerd van 13 miljoen. Dit gebeurt onder andere via de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, het In de regionale raadsbijeenkomst rapport ‘Elke regio telt!’ en de op 27 mei bent u bijgepraat over kansenagenda die daaruit voortvloeit. deze deal en de overige regionale We zijn tevens actief partner in onder samenwerking (Karavaan, andere Regiovisie en Nationaal Programma OnbegrensdZeeuwsVlaanderen, Vitale Regio's). Toekomstige Zorg ZeeuwsVlaanderen, het OZO, het GOS, Euregio Scheldemond, P10 en de stedenband Amsterdam-HeerlenEemsdelta. Via onze betrokkenheid in VNGklankbordgroepen blijven we dicht bij

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 14 VAN 31

GEMEENTE SLUIS landelijke ontwikkelingen die voor onze ambities van belang zijn. We zoeken daarnaast de kansen op van de Regiodeals. 5. Burgerparticipatie 5.A. Belangenorganisaties, inwoners en andere betrokkenen hebben in ruime mate inspraak in onze beleidsvoornemens. De band met dorps- en stadsraden wordt aangehaald, zij zijn een belangrijke gesprekspartner.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Burgerparticipatie is een groot goed. In 2025 bereiden we de uitwerking Eerder heeft het burgerberaad ‘Hoe van de Participatieverordening wordt Sluis duurzaam’ voor, inclusief een actualisatie van plaatsgevonden. Het resultaat, 48 het Participatiebeleid. beslispunten, worden meegenomen in het beleid. Een klein aantal zijn of worden onderbouwd afgewezen. Het communityplatform ‘Samen Sluis’ krijgt steeds meer vorm. Naast een tweetal professionele buurtverbinders zijn er een 5-tal vrijwilligers aan het werk. Door online contact te leggen zorgen we voor offline contact. We werken aan ontmoeting en verbinding. Het bestuurlijk en ambtelijk apparaat wil burgerinitiatieven omarmen. Een burgerinitiatief is een initiatief waarin de inwoner zelf werkt aan de versterking van de leefbaarheid in zijn of haar kern. De gemeente faciliteert om de inwoner zelf eigenaar te laten worden van leefbaarheidsinitiatieven in hun kern. Die facilitering kan bijvoorbeeld door de inzet van een beperkt aantal ambtelijke uren om mensen de weg te wijzen en te helpen hun ideeën tot uitvoering te brengen. Natuurlijk behoort een financiële bijdrage tot de mogelijkheden, maar dan alleen ter ondersteuning, nooit tot volledige financiering. De inwoner zelf is aan zet!

PAGINA 15 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien De gemeentelijke uitgaven worden gedekt uit verschillende inkomstenbronnen. Deze zijn te splitsen in specifieke en algemene inkomstenbronnen. De specifieke zijn direct te relateren aan de uitgaven van de programma's en zijn dan ook hierbinnen verantwoord. De inkomstenbronnen en uitgaven die niet direct te relateren zijn aan de programma's (algemene uitkering, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, deelnemingen enzovoorts) zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Een onderdeel van het programmaplan bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 16 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

2. Projecten Sinds de begroting 2023 werken we met een paragraaf Grote Projecten. Op basis daarvan rapporteren we in deze Bestuursrapportage op de voortgang. Dit naast de andere informatiemomenten zoals raadsbijeenkomsten, raadsvoorstellen en de actualiteitenlijsten. Naast de grote projecten lopen er reguliere projecten. Deze liggen dicht bij de reguliere bedrijfsvoering en dienstverlening, en krijgen besluitvorming door het college of het management. Een van deze reguliere projecten is het inrichten van Portfoliomanagement. Dit is een systematiek die ons sturing en beheersing biedt op het totaal aan projecten. Een eerste stap was het vaststellen van een Visiedocument waarin rollen, taken en verantwoordelijkheden nader zijn beschreven. Dat is gebeurd. Op basis daarvan is een nieuwe indeling gemaakt voor de projecten. Waar er nu 2 categorieën zijn (groot en regulier) gaan we toe naar 3: bestuurlijk majeur, organisatie majeur en regulier. Behalve de naamgeving, verandert er voor uw raad feitelijk niets. In deze bestuursrapportage blijven wij u rapporteren op de voortgang, en op eventuele afwijkingen. Bij de 2e Berap zullen wij volgens de nieuwe indeling rapporteren, met een was-wordt lijst. De begroting 2026 stellen wij volgens de nieuwe indeling op. In de visie zijn ook definities van een project en een programma opgenomen.

In de paragraaf Projecten zullen we inzichtelijk maken of het om een project of een programma gaat. En zullen we ook duidelijk aangeven welke projecten onder welk programma vallen. Over Bestuurlijk majeure projecten rapporteren we altijd naar de gemeenteraad. Bij Organisatie majeure projecten rapporteren we alleen bij afwijkingen. Majeure projecten Naam project 1. Havengebied Breskens

2. Masterplan Nieuwvliet

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Toelichting Begin 2015 is een intentieovereenkomst ondertekend voor de ontwikkeling van het havengebied tussen gemeente Sluis, provincie Zeeland en projectontwikkelaars Haven Breskens Vastgoed BV, beheermaatschappij Verstraeten BV, Aannemersbedrijf van der Poel BV en de Jachthaven Breskens BV. Dit moment is gemarkeerd als de officiële start van het project. Dit project bevindt zich nog in de uitvoeringsfase. Op 28 mei 2020 stelde de gemeenteraad het Masterplan Nieuwvliet-Bad vast bestaande uit 18 projecten. Het voornaamste doel is om Nieuwvliet-Bad toekomstbestendig te maken waardoor het (be)leefbaarder,

Afwijking 1e Bestuursrapportage U bent hierover bijgepraat in de raadsbijeenkomst van 18 maart. Op 17 april werd de eerste paal geslagen van het nieuw te bouwen viscentrum.

De eerste vijf deelprojecten zijn inmiddels uitgevoerd. Het proces voor de realisatie van de Duinboulevard is toegelicht aan de gemeenteraad. Afhankelijk van de te maken keuzes zal dit

PAGINA 17 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting Afwijking 1e Bestuursrapportage veiliger en toegankelijker wordt project komend jaren verder voor zowel inwoners als toeristen. worden opgepakt. In het najaar van 2022 is de uitvoering van de eerste 5 projecten gestart. Deze uitvoering loopt gefaseerd door in latere jaren.

3. Cadzand-Bad

Met de vaststelling van het Ontwikkelingsplan Cadzand-Bad Natuurlijk Stijlvol (2006), Bijlage 10 Ruimtelijke visie en beeldkwaliteit (2010) en de Schilvisie Cadzand-Bad (2011) door de gemeenteraad zijn de kaders vastgelegd voor de ontwikkeling van Cadzand-Bad. Sindsdien wordt er uitvoering gegeven aan deze ambities, om Cadzand-Bad om te vormen tot een stijlvolle badplaats. Vanwege de snelle ontwikkeling van Cadzand-Bad tot een natuurlijk stijlvolle badplaats ontstaat er steeds meer druk op de achter de Boulevard De Wielingen gelegen gebieden in Cadzand-Bad. Dit geldt tevens voor enkele gebieden net buiten de kern. De komende twee jaren (2025 en 2026) gaan wij aan de slag met het opstellen van duidelijke visies en kaders voor de verdere ontwikkeling van de badplaats voor de komende tien tot vijftien jaar (tot 2035-2040) en het scheppen van de randvoorwaarden voor de verdere ontwikkeling van de identiteit van Cadzand-Bad. Door het ontwikkelen en vaststellen van beleidskaders en ontwikkelmogelijkheden voor de gebieden in de kern Cadzand-Bad, waarvoor op dit moment (nog) geen (nieuw) beleid is vastgesteld. En daarnaast het

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Er is inmiddels gestart met het proces voor het opstellen van de visies en kaders voor de verdere ontwikkeling van de badplaats voor de komende tien tot vijftien jaar (tot 2035-2040) en het scheppen van de randvoorwaarden voor de verdere ontwikkeling van de identiteit van Cadzand-Bad. Naar verwachting wordt dit proces in 2026 afgerond.

PAGINA 18 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

4. Vitaal West Zeeuws Vlaanderen

5. Rechtmatigheidsverantwoording

6. (Burger) Participatie

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Toelichting evalueren en indien wenselijk herijken van de huidige beleidskaders, zoals De Schilvisie Cadzand-Bad en Bijlage 10. Op 4 juli heeft de raad een besluit genomen over de locatiekeuze van het gemeentehuis. Het ruimtelijk kader is vrijgegeven voor inspraak en zal in december 2024 voorgelegd worden ter besluitvorming, waarna in 2025 verder wordt gewerkt aan de voorbereidingen van de realisatie. In de tussentijd wordt in 2025 overgegaan naar tijdelijke huisvesting. Voor IJzendijke zal eind 2024 een definitieve keuze gemaakt worden voor de locatie van het MFC. In 2025 zullen de nodige voorbereidingen/procedures worden opgestart om het MFC te realiseren. De rechtmatigheidsverantwoording is voor het eerst opgesteld over het verslagjaar 2023. De verwachting is dat de regelgeving zal worden aangepast, verscherpt hetgeen mogelijk consequenties kan hebben voor dit project. Daarnaast worden in 2025 verdere stappen gezet om meer “In Control” te komen en te blijven; onder meer door de invoering van een nieuwe budgethoudersregeling en het uitwerken van een Fiscaal Statuut.

Afwijking 1e Bestuursrapportage

Het bestuurlijk en ambtelijk apparaat wil burgerinitiatieven

In 2025 bereiden we de uitwerking van de

In april en juni bent u bijgepraat over de ontwikkelingen en tijdslijnen m.b.t. Vitaal Oostburg. In de raadscyclus van juni-juli en september ontvangt u hierover voorstellen. Voor het MFC IJzendijke lopen de onderzoeken en ontvangt u eind 2025 een raadsvoorstel.

Het project Rechtmatigheidsverantwoording is in het tweede kwartaal van 2025 afgerond. De afgelopen periode is, samen met uw auditcommissie/raad, het fundament gelegd om de rechtmatigheidsverantwoording op te kunnen stellen. Daarnaast is ook een nieuwe budgethoudersregeling in werking getreden per 1 januari 2025. Hiermee is het belangrijkste deel van het project afgerond. Tot slot is voor fiscaal in control een fiscaal statuut vastgesteld waarin ondermeer de fiscale strategie is opgenomen. En zijn fiscale key risks in beeld gebracht. Het statuut is per 1 mei van toepassing. De uitvoering vindt vanuit de lijn plaats.

PAGINA 19 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

7. Duurzaamheid

8. Mobiliteit

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Toelichting omarmen. Een burgerinitiatief is een initiatief waarin de inwoner zelf werkt aan de versterking van de leefbaarheid in zijn of haar kern. De gemeente faciliteert om de inwoner zelf eigenaar te laten worden van leefbaarheidsinitiatieven in hun kern. Die facilitering kan bijvoorbeeld door de inzet van een beperkt aantal ambtelijke uren om mensen de weg te wijzen en te helpen hun ideeën tot uitvoering te brengen. Natuurlijk behoort een financiële bijdrage tot de mogelijkheden, maar dan alleen ter ondersteuning, nooit tot volledige financiering. De inwoner zelf is aan zet! De kaders waarbinnen één en ander kan plaatsvinden worden 1e helft 2025 aan uw raad voorgelegd. Eind 2024 wordt het integrale beleidsplan Duurzaamheid vastgesteld. In 2025 wordt het beleidsplan verder uitgewerkt via het meerjarige uitvoeringsprogramma. In 2025 worden nadere voorstellen voorgelegd over hoe subsidies en regelingen kunnen worden ingezet om doelen te realiseren. De ambitie vanuit de Regionale Mobiliteitsstrategie, die Zeeuws breed is opgezet, is vanuit een nieuwe insteek de stap maken naar een slim en duurzaam openbaar vervoerssysteem. Hierbij wordt het aanbod afgestemd op de vraag naar mobiliteit (van aanbod gestuurd naar vraag-gestuurd). Dit gebeurt door in te zetten op een samenspel van innovatieve technologische systemen en klassieke vervoersvormen (bus, trein, ferry).

De reiziger komt daarbij centraal te staan door het

Afwijking 1e Bestuursrapportage Participatieverordening voor, inclusief een actualisatie van het Participatiebeleid.

Geen wijzigingen, project loopt volgens planning.

In 2025 implementeren we de pijlers verkeersveiligheid, parkeren en duurzame mobiliteit om zo te komen tot een gemeentelijk mobiliteitsplan met als doel de kwaliteit van leven voor de inwoners van Sluis te verbeteren en tegelijkertijd bij te dragen aan een duurzamer mobiliteitssysteem.

PAGINA 20 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting perspectief van de reiziger als uitgangspunt te nemen en niet het denken vanuit verschillende overheden in losse systemen. De reiziger moet via Mobility as a Service-apps en (telefonisch) via de mobiliteitscentrale makkelijker vervoerwijzen kunnen combineren en daardoor ook meer keuze krijgen in de ‘van deur tot deur’ vervoersmogelijkheden, het zogeheten fijnmazig netwerk.

Afwijking 1e Bestuursrapportage

Reguliere projecten Naam project

Toelichting

Afwijking 1e Bestuursrapportage

1. Vluchtelingen Oekraïne en asielopvang

In 2025 vraagt de opvang nog steeds grote aandacht. Het gaat om asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders. Onze opgaaf vloeit voort uit landelijke wetgeving en de provinciale afspraken. Voor ieder van de drie doelgroepen zetten wij in op gepaste, humane vormen van huisvesting. Dit kan van tijdelijke aard zijn, of voor langere duur.

De druk op (asiel) opvang in Nederland blijft onverminderd hoog. Tegelijkertijd zorgen aangekondigde nieuwe wetgeving voor onzekerheden voor gemeenten. Op het gebied van de huisvesting van statushouders dienen we de oplopende achterstand in te lopen in 2025. Daarnaast is 2025 ook het jaar waarin gemeenten dienen te voldoen aan de afspraken voortvloeiend uit de Spreidingswet. Dat betekent dat onze gemeente ruimte moet vinden om 130 mensen op te vangen op tijdelijke basis. De landelijke bijdrage voor de opvang van Oekraïense ontheemden is dit jaar wederom verlaagd. Gemeenten ontvangen per 1 januari 2025 per persoon per dag € 44,00. Omdat de verschrikkelijke oorlog in Oekraïne nog altijd voortduurt zetten we als gemeente verder in op de zoektocht naar huisvesting voor deze groep.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 21 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting

Afwijking 1e Bestuursrapportage

6.Ontwikkeling dienstverlening

In het coalitieakkoord is het belang onderschreven van een kwalitatief goede dienstverlening. We gaan door met het continu optimaliseren en digitaliseren van onze dienstverlenende processen. Dit doen we door onder andere het creëren van een integraal klantbeeld, de verdere bundeling van onze klantkanalen en het werken met een klantcontact en kennissysteem. Daarnaast bouwen we het aantal ediensten op onze website uit. Vanaf 1 januari 2024 werkt het team Vergunningen, Handhaving Planologie nagenoeg digitaal. Op dit moment wordt geëvalueerd en worden verbeterpunten aangebracht. Dit betekent onder andere dat: • op uniforme wijze wordt gewerkt; • procesoptimalisatie en eenduidige afhandeling; • handtekeningen digitaal worden afgehandeld; • bouwtekeningen digitaal worden uitgelezen en er geen plotter meer nodig is. De huidige website van de gemeente Sluis is aan vernieuwing toe want deze voldoet niet meer volledig aan de eisen van de moderne tijd. De website kan uitgebreid worden met functionaliteiten de gebruiksvriendelijkheid zou bevorderen (zowel intern als extern). Daarnaast zijn we juridisch gehouden aan opnieuw aan te besteden omdat het contract afloopt.

Verder levert vernieuwing van de website ook een kans voor de noodzakelijke verandering om onze (online) dienstverlening te verbeteren in lijn met de nieuwe dienstverleningsvisie, schrijfstijl klantgerichter, meer werken met Q&A en we voldoen dan aan de nieuwe wet WMEBV.

Project is afgerond en wordt in de lijn opgenomen. Verder wordt verwezen naar programma 5, speerpunten 2.A. en 2.B.

8.Digitalisering vergunningen/APV

13.Vernieuwing gemeentelijke website*

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Project is afgerond en wordt in de lijn opgenomen.

Het project loopt conform planning en zal eind 2025 worden opgeleverd.

PAGINA 22 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting

Afwijking 1e Bestuursrapportage

Het project "Vernieuwing gemeentelijke website" heeft als doel om de huidige website te vervangen door een nieuwe en moderne website die: • Gebruiksvriendelijker is: intuïtiever en makkelijker te navigeren, zodat inwoners en bedrijven snel de informatie vinden die ze nodig hebben. • Toegankelijker is voor mensen met een beperking, in overeenstemming met de WCAG 2.2 richtlijnen. • Meer functionaliteiten heeft, zoals een gekoppeld klantportaal • Responsive is, zodat de website goed te gebruiken is op alle apparaten, zoals computers, tablets en smartphones. • In lijn is met de huisstijl van de gemeente Sluis. • Gebruik maakt van het common ground principe. 14.Moderniseren Intranet*

Het huidige intranet wordt geleverd door dezelfde aanbieder als de website en dit contract loopt af en zal er opnieuw moeten worden aanbesteed. Aangezien er binnen de huidige systemen de mogelijkheid is om een intranet aan te bieden, zal er niet aanbesteed worden maar zal er een nieuw intranet op Office365 worden gebouwd. De insteek is te focussen op één platform waar álle communicatie en informatie (kennisbank, handleidingen) centraal een eenduidig wordt ontsloten. Meer gebruiksgemak, efficiency en hogere service intern en hoge betrokkenheid door meer interactiemogelijkheden. Het project "Intranet moderniseren via SharePoint" heeft als doel het huidige intranet te vervangen door een modern intranetplatform in

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

Het project loopt conform planning en zal na de zomer in 2025 worden opgeleverd.

PAGINA 23 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Naam project

Toelichting

Afwijking 1e Bestuursrapportage

SharePoint. Het nieuwe intranet moet: • Realiseren van effectieve en efficiënte interne informatiestromen/huishouding: Eén duidelijk en gebruiksvriendelijk/intuïtief portaal/landingspagina voor álle collega’s, digitaal ontsluiten van digitale informatie en het vergroten van de sociale digitale betrokkenheid en tevredenheid. • Aanbieden van sociale interactie door stimuleren van interactie (liken/reageren/proactief benaderen): Pro-activiteit stimuleren in communicatie verantwoordelijkheid in communicatie vergroten • Borgen van actualiteit van documenten/processen/nieuwsb erichten: Meer eigenaarschap én beheer bij de vakinhoudelijke ambtenaar kunnen neerleggen • Aanbesteding nieuwe website te vereenvoudigen en goedkoper te maken: Het huidige Postbus27 loskoppelen van de website gemeentesluis.nl en daarmee van huidige aanbieder Visma RoxxIt * Majeure projecten

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 24 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

3. Financiële afwijkingen In deze paragraaf wordt conform de rapportagegrens van de financiële verordening ingegaan op de financiële afwijkingen groter dan € 50.000. Daarnaast wordt er in alle gevallen een toelichting gegeven op bijstellingen van investeringskredieten, mutaties van de reserves en de inzet van de stelposten. De stelposten zijn de budgetten die vrijgemaakt zijn bij de begroting 2025 voor diverse beleidsterreinen.

Financiële afwijkingen groter dan € 50.000 Leges Burgerzaken De verwachting is dat de baten leges burgerzaken in 2025 tot en met 2028 hoger zullen zijn dan begroot. Oorzaak hiervan is gelegen in de paspoortpiek. Voor eigen bewoners kan redelijk ingeschat worden welk aantal vervangen moet worden. Voor bewoners in het buitenland is dit moeilijker in te schatten. De baten leges burgerzaken zijn voor deze jaren bijgeraamd tot € 1.000.000, hetgeen leidt tot de volgende extra opbrengsten: 2025: € 146.000 2026: € 118.000 2027 en 2028: € 59.000 Vitaal Oostburg Middels de slotwijziging 2024 is een bedrag van € 1,2 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve. Dit bedrag is toegevoegd voor de aankoop van een woning in IJzendijke als mogelijke locatie voor het nieuwe MFC en voor de aankoop van het Vema winkelpand in Oostburg in het kader van Vitaal Oostburg. De woning in IJzendijke is inmiddels aan de gemeente overgedragen. De overdracht van het Vema winkelpand vindt uiterlijk 31-12-2025 plaats. De aankoopsom bedraagt € 612.500 kosten koper. Daarnaast heeft u in de raadsvergadering van 22 mei besloten in te stemmen met de aankoop van de locatie AVV (Hema). Wet maatschappelijke ondersteuning De kostprijzen voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) worden jaarlijks geïndexeerd op grond van de OVA-index.

Deze indexering was de afgelopen jaren hoger dan de indexatie vanuit de Meicirculaires en zijn dan ook bijgesteld in verschillende bestuursrapportages. De verwachting is dat ook voor de komende jaren de OVA-indexatie hoger zal liggen dan de indexatie vanuit de Meicirculaire. Daarnaast loopt er een traject om de huidige Wmo contracten te updaten. Onderdeel hiervan is een kostprijsonderzoek. Dit zal naar alle waarschijnlijkheid tot hogere prijzen leiden. Beide ontwikkelingen zullen bijstellingen van de Wmo-budgetten vragen. In de Septembercirculaire 2024 zijn via een taakmutatie extra middelen beschikbaar gesteld voor de kostenontwikkelingen binnen de Wmo vanwege de vergrijzing en demografie in onze gemeente. Deze middelen zullen worden voor de jaren 2026 tot en met 2029 worden toegevoegd aan de budgetten voor de Wmo waarmee bovenstaande ontwikkelingen kunnen worden opgevangen. Dit betreft voor 2026 € 132.000, oplopend tot € 546.000 in 2029. RUD Zeeland In de raad van 6 februari is de zienswijze voor de 1e begrotingswijziging 2025 van de RUD Zeeland behandeld. Samengevat bevat deze wijziging: - het structureel aanpassen van de begroting 2025 (alle jaarschijven) op basis van de besluitvorming van het algemeen bestuur op 9 september 2024 met betrekking tot de 3e begrotingswijziging 2024 plan van aanpak Robuuste RUD en - de gevolgen van de nieuw afgesloten cao 2024/2025.

Voor Sluis gaat het om een structureel aanvullende deelnemersbijdrage van € 219.000. 1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 25 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Bij de verwerking van de Kadernota 2025 in de begroting 2025 is onze gemeentelijke bijdrage aan de RUD niet juist opgenomen. De bijdrage is voor 2025 € 66.000 te laag geraamd, oplopend tot € 119.000 in 2028. GGD Zeeland De GGD heeft na het vaststellen van de begroting 2025 geconstateerd dat er een foutieve verdeling is gehanteerd voor de onderdelen Consultatiebureaus en Nu niet zwanger. Voor de gemeente Sluis levert dat een lagere bijdrage op van € 73.000. ZEH Dividend Op 11 juni is in het AVA van ZEH het dividendbesluit vastgesteld. De uitkering in 2025 bedraagt € 135 miljoen. Op basis van ons aandeel (3,253%) betekent dit een dividend van € 4.391.000. In onze begroting is al een bedrag van € 1.626.000 als structureel dekkingsmiddel opgenomen, waardoor er in 2025 een voordeel ontstaat van € 2.765.000. Jeugdzorg De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) komt 4 keer per jaar met een geactualiseerde prognose voor de jeugdzorgkosten. De prognose van maart 2025 komt € 1.026.000 lager uit dan onze raming. Dit is in lijn met de werkelijke jeugdzorglasten 2024. We zijn er in geslaagd om op korte termijn een aanzienlijke besparing te realiseren ten opzichte van de ramingen die we vorig jaar hebben opgenomen in de 1e bestuursrapportage 2024 en de Kadernota 2025.

Dit is mede het gevolg van het zelf uitvoeren van casusregie, het aanpassen van de werkprocessen en het kostenbewustzijn vergroten bij de medewerkers. En bij het vaststellen van de begroting 2025 hebben we rekening gehouden met de hogere index vanuit de CAO Jeugdzorg. Hoewel passende hulp voor de jeugdige het uitgangspunt is en blijft. Voor 2025 is een bezuinigingsopdracht van uit de Hervormingsagenda Jeugd opgenomen van € 750.000. Deze is voor 2025 financieel ingevuld. Daarnaast is onlangs de pilot gestart met als doel: kostenbeheersing, uitvoering geven aan de beheersmaatregelen van de Hervormingsagenda en krijgen van financiële inzichten. De kosten van de pilot (ca. € 250.000) worden gedekt uit het overgehevelde bedrag van € 350.000 (voordeel jeugdzorgkosten 2024, zie slotwijziging 2024). Echter, omdat de jeugdzorg een open-einde regeling is, biedt een prognose in maart nog onvoldoende houvast om de volledige € 1.026.000 af te ramen. We stellen voor om de raming te verlagen met € 750.000, zodat hiermee de bezuinigingsopdracht is ingevuld. Bij de 2e bestuursrapportage 2025 zal er een beter beeld zijn, waarbij we ook de eerste resultaten van de pilot in terug hopen te zien. Dit positieve tussenresultaat is helaas geen structureel voordeel in onze begroting.

De verwachte effecten van de aanbesteding Jeugdzorg zullen vanaf 2026 voor aanzienlijke kostenstijgingen zorgen (zie hiervoor verder de Kadernota 2026). Stelposten In de begroting 2025 is een lijst met stelposten opgenomen. Richting de begroting 2026 en de 2e bestuursrapportage 2025 zullen deze nader worden onderzocht en voorstellen gedaan voor nadere invulling op vrijval per stelpost. Vooruitlopend hierop kan de stelpost van Indexeringen van € 835.000 vrijvallen. Deze was oorspronkelijk bij de meicirculaire 2022 in het leven geroepen om de toen buitensporige inflatie-effecten te kunnen opvangen. Inmiddels is deze situatie genormaliseerd. Voor 2026 was hiervoor nog € 636.000 beschikbaar en de jaren daarna ca. € 100.000. Daarnaast resteert er nog een stelpost vanuit de taakstelling Sociaal Domein van een aantal jaren geleden. Deze is structureel oplopend € 176.000 en kan vervallen, mede vanuit het oogpunt dat de gestegen kosten van de diverse regelingen binnen de Wmo, jeugdzorg en participatie jarenlang ten laste van het begrotingssaldo zijn gekomen. 1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 26 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Groenvoorzieningen Met Dethon is de DVO Groen afgesloten. De totale contractwaarde bedraagt € 2.153.000, verdeeld over groenonderhoud voor groenvoorzieningen, begraafplaatsen en stranden. Ten opzichte van de beschikbare budgetten voor groenonderhoud komen we structureel € 428.000 tekort. Dekking hiervoor kan deels worden gevonden in herstructurering van de buitendienst. De groenploeg is opgeheven en omgezet naar een wegenploeg. Daarmee kan er worden bespaard op de budgetten van het beheerplan wegen (minder uitbesteding). Dit levert een voordeel op van € 165.000. Daarnaast kan de jaarlijkse toevoeging aan de egalisatiereserve wegen worden verlaagd met € 96.000. Tot slot zijn er de laatste jaren ontvangen vergoedingen in het kader glasvezelaanleg toegevoegd aan de egalisatiereserve wegen. Deze is deels bedoeld voor herstel van de groenvoorzieningen. Voor 2025 kan hiervoor incidenteel € 167.000 ingezet worden vanuit de reserve als dekking, structureel komt dit tekort vanaf 2026 ten laste van het saldo. Voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte van Waterdunen zijn afspraken gemaakt met het Zeeuws Landschap. Deze kosten voor onderhoud en (toekomstige) vervangingsinvesteringen) komen ten laste van de gemeente en bedragen op basis van een beheerplan € 185.000 per jaar. Dit is € 56.000 meer dan geraamd.

Speelvoorzieningen Er is een jaarlijks budget van € 31.000 voor het aanpassen van speelvoorzieningen, in samenspraak met omwonenden. Voor het organiseren van deze inspraak is ca. € 6.000 benodigd. Het deel dat bestemd is voor de toestellen wordt omgezet naar een verhoging van het investeringsbudget met € 20.000. Dit betekent een afschrijving van (€ 2.000). Het overige deel van het jaarlijks budget (€ 31.000 -/- € 6.000 -/- € 2.000 =) € 23.000 wordt toegevoegd aan het onderhoudsbudget voor de speelvoorzieningen. Bedrijfsafval Op basis van de realisatiecijfers van de afgelopen jaren is het noodzakelijk om het budget voor de afvoer van bedrijfsafval (waaronder ook groenafval sloten) structureel te verhogen met € 75.000. Dit is mede gevolg vanuit de werking van de DVO Groen. Bedrijfsvoering Belfort We vinden het van belang dat ons Belfort breed inzetbaar en toegankelijk blijft. Naast de bestuurlijke vergaderingen heeft het een waardevolle culturele en representatieve waarde. Om alle activiteiten goed te kunnen faciliteren (huismeesterschap), versterken we de bemensing op dit punt. De jaarlijkse kosten zijn € 70.000. Spaarverlof De wettelijk verplichte voorziening spaarverlof is in 3 jaar tijd opgebouwd tot een stand per 31-122024 van € 1.079.000.

Deze voorziening vertegenwoordigt de waarde van het opgebouwde spaarverlof van alle in dienst zijnde medewerkers, met als doel om eerder te kunnen stoppen bij het naderen van de pensioenleeftijd. Alhoewel de opbouw en aanwending niet exact (vooraf) te bepalen is, houden we vooralsnog rekening met een jaarlijkse toevoeging van € 250.000. Bij het opstellen van de jaarrekening wordt de exacte stand van de voorziening bepaald.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 27 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

Overige afwijkingen (< € 50.000) Er zijn diverse afwijkingen verwerkt met een impact van < € 50.000 op het begrotingssaldo. Voor 2025 betreft het een bedrag van € 297.000. De belangrijkste aanpassingen betreft: - opstellen sportaccommodatiebeleid € 42.000 (incidenteel) - onderhoud begraafplaatsen € 30.000 (structureel) - Ontwikkelpad fiscale beheersing € 45.000 (2025 t/m 2027) - Indexatie Wmo-begeleiding gemeenschappelijke voorzieningen € 47.000 (incidenteel) - Bijdrage vorming Gem. Vervoerscentrale Zeeland € 18.000 (incidenteel) - Uitwerken Westerscheldekustvisie Hoofdplaat € 20.000 (incidenteel) Conform de financiële verordening worden deze hier verder niet toegelicht.

1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025

PAGINA 28 VAN 31

GEMEENTE SLUIS

4. Financiële samenvatting In onderstaande tabel is een samenvatting gemaakt van de financiële afwijkingen in deze Bestuursrapportage die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Indien de afwijking budgettair neutraal is, is het bedrag € 0. Onderwerp (bedragen x € 1.000)