1e Bestuursrapportage 2021 Sluis.docx
Tekst van het document
Het rapport geeft aanbevelingen voor het verder versterken van de samenwerking, waarvan betrokkenheid van de volksvertegenwoordiging er een is. Deze aanbevelingen worden overeenkomstig opgepakt. Alle 13 Zeeuwse gemeenten zijn daarnaast lid van de VZG. Dit is het platform voor onderlinge afstemming tussen de gemeenten en tevens de Zeeuwse tak van de VNG. Het OZO en de VZG werken nauw samen. Via onder meer periodieke nieuwsbrieven bent en wordt u van de activiteiten op de hoogte gehouden. Het verbinden van de Regiovisie ZeeuwsVlaanderen, de werkagenda North Sea Port District en de Regiodeal ZeeuwsVlaanderen tot een sterk streekproces en een
1e Bestuursrapportage 2021
De regiovisie zal in juni en juli aan de 3 gemeenteraden worden voorgelegd. Voor de gemeente Sluis is dit in juni gepland.
Pagina 29
gezamenlijke, ZeeuwsVlaamse strategische agenda en lobbytraject Verbonden partijen VeiligheidsRegio Zeeland De gemeenschappelijke meldkamer is al enige tijd naar tevredenheid in gebruik. Covid-19 zorgde ook in het begin van dit jaar nog voor gewijzigde werksituaties. Ook bij de VRZ is veelal vanuit huis gewerkt. Oefeningen en bijeenkomsten vinden veelal digitaal plaats. Sinds enige tijd wordt er door de brandweer weer, met gepaste maatregelen, fysiek geoefend. Het onderzoek naar de samenwerking tussen de gemeenschappelijke regelingen loopt. De verwachting is dat het rapport hierover de tweede helft van juli opgeleverd wordt.
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 30
2. Paragraaf Bedrijfsvoering De vaste formatie per 1 januari 2021 is vastgesteld op 186,39 fte. Ten opzichte van 2020 is dit een plus van 2,39 fte die voortkomt uit de analyse sociaal domein en het vastgestelde beleidsplan. Deze plus is toegevoegd aan de afdeling Externe Dienstverlening, team Porthos. De tijdelijke formatie van 2,7 fte op het sociaal domein is per 1 januari 2021 vervallen. De vorm en structuur van de organisatie wijzigen niet. Op 20 mei 2021 bent u bijgepraat over de rechtmatigheidsverantwoording en de stappen die deze wetswijziging vraagt van organisatie, college en gemeenteraad (het ‘routeplan’). Ten aanzien van de organisatie ontstaat dit jaar een nieuwe functie van concerncontroller. Deze wordt gerealiseerd binnen de bestaande formatie, door omvorming van een vacature als gevolg van pensionering. Tevens zal formalisering plaatsvinden van bestaande staf-functies (waaronder financieel controller). Dit om de onafhankelijke rol die de rechtsmatigheidsverantwoording vraagt, te borgen. De formalisering is een verplaatsing van bestaande functies. Het organogram wordt daarop aangepast, in de zin dat een blokje ‘staf’ zichtbaar wordt. In de 2e bestuursrapportage nemen wij het geactualiseerde organogram op. De personeelslasten voor 2021 (inclusief uitbreiding sociaal domein) bedragen € 15,4 miljoen.
3. Paragraaf Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is: - Het vermogen om incidentele financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. - Bepalen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op onze balans geen voorzieningen zijn getroffen. - Geeft aan hoe robuust de gemeentelijke begroting is. In deze paragraaf treft u aan: - Wettelijk kader - Verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden - Risicomanagement - Grootste risico’s - Weerstandscapaciteit - Weerstandsvermogen - Financiële kengetallen De conclusie betreffende het weerstandsvermogen van de gemeente is dat er voldoende vermogen is om de risico's af te dekken.
Inleiding Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidentele financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. We bepalen het weerstandsvermogen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet begrote kosten te dekken) en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op onze balans geen voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de gemeentelijke begroting is. De conclusie betreffende het weerstandsvermogen van de gemeente is dat er voldoende vermogen is om de risico’s af te dekken.
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 31
Grootste financiële risico's Havengebied Breskens Het huidige opgenomen bedrag voor beheer en onderhoud is een inschatting op basis van kengetallen. Het is niet zeker of het bedrag voor beheer en onderhoud wat nu is opgenomen ook voldoende zal blijken. Bij de overdracht van de haven was geen actueel inspectierapport beschikbaar. Dit risico is opgenomen in klasse hoog voor € 500.000. Jeugd en onderwijs De vraag naar hulpverlening neemt toe en wordt complexer waardoor een betere samenwerking nodig is tussen professionals onderling en het gezinssysteem. De begeleiding van de gezinnen wordt arbeidsintensiever. Beleid wordt (mede) gezamenlijk bepaald met de 13 Zeeuwse gemeenten. Daarbij spelen landelijke trends zoals extramuralisering/ ambulantiseringen en regelgeving een belangrijke rol. Beleidsruimte van de gemeente zelf is beperkt om veel invloed uit te kunnen oefenen. Dit risico is opgenomen in klasse hoog voor € 500.000. Pensioenen De verplichting die de gemeente heeft uit hoofde van pensioenen van (voormalige) bestuurders wordt jaarlijks actuarieel herrekend. Aangezien deze berekening slechts eenmaal per jaar kan worden uitgevoerd op basis van de actuele disconteringsvoet die het ministerie eind december van het lopende jaar vaststelt en die wij volgen, is de omvang van de noodzakelijke bijstorting ten laste van het resultaat van het boekjaar vooraf niet bekend.
Dit risico is opgenomen in klasse zeer hoog voor € 600.000. Taakstelling sociaal domein Het realiseren van de taakstelling sociaal domein is een essentieel onderdeel van deze begroting en de beoordeling van onze financiële positie. Gezien de omvang van deze taakstelling en het veelal open-einde karakter van de hierin opgenomen budgetten, bestaat het risico dat de beoogde financiële taakstelling niet volledig wordt behaald. Dit risico is opgenomen in klasse zeer hoog voor € 1.702.000. Herverdeling gemeentefonds Gemeenten ontvangen hun jaarlijkse bijdrage van het Rijk via het gemeentefonds. Vanaf 2023 zal deze jaarlijkse bijdrage anders verdeeld worden. Dit is een jaar later dan oorspronkelijk gepland. Reden hiervoor is de huidige financiële positie van gemeenten en de nog lopende gesprekken met gemeenten over onder andere de toereikendheid van de financiering van de jeugdzorg. Op basis van eerdere onderzoeken naar een gerechtvaardigdere verdeling van het gemeentefonds kwamen signalen dat plattelandsgemeenten nadeelgemeenten zullen worden. De impact zou variëren tussen de € 0 en € 60 negatief per inwoner per jaar. Uit publicatie van de voorlopige uitkomsten bleek dat de gemeente Sluis juist geen nadeel zou ondervinden van de herverdeling van het gemeentefonds en er per inwoner € 48 op vooruit zou gaan.
Veel reacties en vragen van gemeenten gaven echter voldoende aanleiding voor demissionair minister Ollongren om het huidige voorstel nogmaals kritisch tegen het licht te houden. Daarnaast is inmiddels gebleken dat voor één van de verdeelmaatstaven in het sociaal domein een betere bron beschikbaar is als indicatie voor de gezondheid van de bevolking. Bij de nieuwe analyse zal de verdeelmaatstaf die meet hoeveel inwoners gebruik maken van specialistische GGZ ook betrokken worden. Op basis van deze gegevens kunnen wij geen nadere inschattingen maken op de risico’s inzake de herverdeling van het Gemeentefonds en blijven wij nog steeds in het ongewisse of wij een nadeel- of voordeelgemeente worden bij de herverdeling van het gemeentefonds. Derhalve handhaven wij dit risico in de klasse gemiddeld voor € 1.400.000.
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 32
Belastingverordeningen Met ingang van 1-1-2022 zullen er nieuwe belastingverordeningen 2022 van kracht zijn voor de gemeente Sluis. Deze verordeningen zullen gebaseerd zijn op de modelverordeningen VNG gebaseerd op wettelijke wijzigingen. Het risico bestaat dat dit impact heeft op de opbrengst gemeentelijke belastingen en leges. Voorbeelden hiervan zijn: De gewijzigde grondslag voor de WOZ naar gebruikersoppervlakte, wat van invloed zal zijn op de opbrengst OZB en Forensenbelasting. In het vierde kwartaal 2021 verwachten wij de impact van de gewijzigde grondslag in kaart te hebben. Hoewel de implementatie van de Omgevingswet onlangs is uitgesteld naar 1 juli 2022 zal deze voor de tweede helft van 2022 impact hebben op de omvang van in rekening te brengen leges. Ook hiervan wordt de impact momenteel in kaart gebracht. Grootste imago risico's Woningmarkt Gezien de verhouding aantal woningen versus aantal huishoudens is sprake van een overschot aan woningen in de permanente woningvoorraad (woningen in de kernen). Administratief is de leegstand zo’n 10%. Een deel daarvan is in gebruik als tweede woning en/of voor recreatieve verhuur. Deze situatie brengt het risico met zich dat meerdere woningen voor langere tijd leeg komen te staan. Vaak wordt dan geen onderhoud gepleegd waardoor de woning en de woonomgeving verpaupert en de leefbaarheid van de kernen wordt aangetast.
Gelet op een en ander moet de aandacht uitgaan naar de aanpak van de bestaande woningvoorraad. Dit risico valt in klasse negatieve berichtgeving. Centrale voorzieningenkern Het behoud en versterken van de kern Oostburg als centrale voorzieningenkern is een aandachtspunt. De gemeente heeft met de herinrichting de openbare ruimte in het (winkel)centrum een kwaliteitsimpuls gegeven. De aanpak van de leegstand en het verbeteren van de beeld- en technische kwaliteit van de panden vraagt om nadere acties. Met de Vereniging van Vastgoedeigenaren Eenhoornstad is overeengekomen dat stappen worden gezet om met toepassing van het instrument Stedelijke Kavelruil te komen tot een meer compact (winkel)centrum. Daarmee ligt voor de ondernemers een goede kans om zich toekomstgericht te ontwikkelen. Dit risico valt in klasse negatieve berichtgeving. Vismijn Breskens Door het afhaken van de overnamepartner van de Vismijn is het voortbestaan onduidelijk. Dit heeft mogelijke gevolgen voor de inrichting van het Viscentrum. Dit risico valt in klasse negatieve berichtgeving. Burgerparticipatie Door het ontbreken van heldere kaders ten aanzien van de uitvoering van Burgerparticipatie kunnen er verschillende verwachtingen ontstaan tussen inwoners en gemeente, wat kan leiden tot onbegrip en onvrede onder de inwoners.
De actie die gevraagd wordt is het vaststellen van het kader zoals opgenomen in Krachtig Verbonden en dit tot uitvoering brengen door bestuur en organisatie. Dit risico valt in klasse, negatieve berichtgeving.
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 33
Weerstandscapaciteit Onder weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit aan geldmiddelen die de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen. Dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder dat de begroting en het beleid aangepast hoeven te worden. De weerstandscapaciteit bestaat uit: - De vrij besteedbare reserves - Onvoorzien - Stille reserves - Onbenutte belastingcapaciteit:
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 34
Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit: Component Eigen vermogen per 1 januari 2021: Algemene reserve Reserve grondexploitatie Reserve sociaal Domein Reserve Explosievenruiming Egalisatiereserve bodemsanering Onvoorzien
Bedrag (x € 1.000) 8.573 893 1.952 333 201 50
Onbenutte belastingcapaciteit
3.351
Totaal
15.352
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. We bepalen het weerstandsvermogen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet begrote kosten te dekken) en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op de balans geen voorziening is getroffen. Wij achten deze weerstandscapaciteit van ad € 15.352.000 voldoende gelet op het totaal van de aanwezige risico's ad € 13.531.000.
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 35
4. Realistisch begroten (1e fase) In de begroting 2021 hebben wij aangegeven dat het een beleidsarme programmabegroting betreft en dat wij begin 2021 met een uitgebreide begrotingswijziging zouden komen waarin onder andere de besluitvorming op Krachtig Verbonden en het beleidsplan Sociaal Domein verwerkt wordt. De begrotingswijziging zou tevens de effecten vanuit realistisch begroten bevatten waarmee in 2020 is gestart. Hieronder leest u de eerste uitwerkingen hiervan. Het proces om te komen tot een realistische begroting is voor 2021 opgesplitst in 2 delen: - 1e fase: onderdelen Sociaal domein, Ondersteuning, Belastingen, KCC/Burgerzaken en Vergunningen/Handhaving/Planologie - 2e fase: alle overige onderdelen De 1e fase wordt uitgewerkt in deze 1e bestuursrapportage 2021, terwijl de 2e fase wordt opgenomen in de 2e bestuursrapportage 2021 (raad november 2021).
Resultaten Hieronder wordt er per onderdeel de resultaten van het realistisch begroten weergegeven, inclusief een korte specificatie. Voor het bijstellen van de budgetten is telkens het uitgangspunt dat er is gekeken naar de realisatie van de afgelopen jaren. Er vinden geen aanpassingen plaats voor nieuwe ontwikkelingen. Sociaal Domein De volgende budgetten zijn geanalyseerd waarbij de opmerking dat een positief bedrag moet worden gelezen als dat er minder budget nodig is dan er nu beschikbaar is en een negatief bedrag moet worden gelezen als dat er meer budget nodig is dan er nu beschikbaar is. (- = nadeel, + = voordeel) Begeleiding Huishoudelijke vz PGB's verblijfsgerechtigden woonvoorzieningen huur hulpmiddelen wmo Programmamanager Toekomstige zorg Project Toegang tot zorg buurtbemiddeling Overige Totaal
2021 -563.000 100.000 190.000 -15.000 15.000 16.00027.000
2022 -600.000 100.000 190.000 -15.000 16.000 16.00028.000
2023 -600.000 100.000 190.000 -15.000 16.000 16.00028.000
2024 -600.000 100.000 190.000 -15.000 16.000 16.00028.000
2025 -600.000 100.000 190.000 -15.000 16.000 16.00028.000
50.00028.000 2.000 282.000-
50.00028.000 2.000 317.000-
50.00028.000 2.000 317.000-
50.00028.000 3.000 316.000-
50.00028.000 3.000 316.000-
Ondersteuning De volgende budgetten zijn bijgesteld: (- = nadeel, + = voordeel)
2021
2022
2023
2024
2025
Raad / college
33.000
33.000
33.000
33.000
33.000
Facilitaire zaken
13.000
13.000
13.000
13.000
13.000
Huisvesting
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
Archivering
21.000
21.000
21.000
21.000
21.000
Bedrijfsvoering
-9.000
-9.000
-9.000
-9.000
-9.000
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 36
Communicatie/promotie
-73.000
-73.000
-73.000
-73.000
-73.000
Klachtencommissie
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
Overige ondersteuning
14.000
14.000
14.000
14.000
14.000
Representatie
7.000
7.000
7.000
7.000
7.000
ICT
-28.000
-28.000
-28.000
-28.000
-28.000
Financiën
-7.000
-7.000
-7.000
-7.000
-7.000
Overhead Veiligheid (brandweer, openbare orde) Totaal
92.000
92.000
92.000
92.000
92.000
-11.000
-11.000
-11.000
-11.000
-11.000
97.000
97.000
97.000
97.000
97.000
Belastingen De volgende budgetten zijn bijgesteld: (- = nadeel, + = voordeel) Ozb woningen Ozb niet-woningen Forensenbelasting Totaal
2021 100.000 100.000 300.000 500.000
2022 100.000 100.000 300.000 500.000
2023 100.000 100.000 300.000 500.000
2024 100.000 100.000 300.000 500.000
2025 100.000 100.000 300.000 500.000
KCC / Burgerzaken De volgende budgetten zijn bijgesteld: (- = nadeel, + = voordeel) KCC balie Gemeentelijke lijkschouwer Leges (paspoortdip) Totaal
2021 2022 2023 2024 2025 -12.000 -12.000 -12.000 -12.000 -12.000 -10.000 -10.000 -10.000 -10.000 -10.000 -167.000 -224.000 -245.000 -98.000 -159.000 -189.000 -246.000 -267.000 -120.000 -181.000
Vergunningen / handhaving / planologie De volgende budgetten worden bijgesteld: (- = nadeel, + = voordeel) 2021 Bestuurlijk platform Visserij 3.000 Parkeren -36.000 Leges omgevingsvergunningen 100.000 Welstandstoezicht -18.000 Evenementen en markten -14.000 35.000 Totaal
2022 3.000 -36.000
2023 3.000 -36.000
2024 3.000 -36.000
2025 3.000 -36.000
-18.000 -14.000 -65.000
-18.000 -14.000 -65.000
-18.000 -14.000 -65.000
-18.000 -14.000 -65.000
Samenvatting Samengevat leidt de 1e fase van realistisch begroting tot de volgende bijstelling: (- = nadeel, + = voordeel) 2021 2022 2023 2024 2025 Sociaal domein -282.000 -317.000 317.000 317.000 317.000 Ondersteuning 97.000 97.000 97.000 97.000 97.000 Belastingen
1e Bestuursrapportage 2021
500.000 500.000 500.000
500.000 500.000
Pagina 37
KCC / Burgerzaken
246.000 267.000
-120.000
181.000
35.000
-65.000
-65.000
-65.000
-65.000
161.000
-31.000
-52.000
95.000
34.000
-189.000
Vergunningen / Handhaving / Planologie Totaal
5. Taakstelling sociaal domein Op 29 oktober 2020 heeft u het Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2024 vastgesteld. Hierin zijn de ankers voor ons sociaal beleid neergezet met de volgende 4 basiswaarden:
Sluis Samenkracht Inclusief Sluis Toegankelijk, laagdrempelig en doelmatig Toekomstbestendig en kostenbewust
Uitgangspunt is dat wij er voor staan dat inwoners die zorg nodig hebben, deze ontvangen. Dit vraagt balanceren met de landelijk oplopende tekorten in het sociaal domein, waarmee ook wij te maken hebben. In onze begroting is daarvoor een taakstellende bezuiniging opgenomen die voor 2021 € 1.702.000 bedraagt. Op 17 december 2020 heeft u ingestemd met een set indicatoren ter monitoring van de uitvoering van het beleidsplan en van de taakstelling. In de commissie Samenleving/Middelen op 18 mei 2021 is de 1e kwartaalrapportage op de indicatoren aan u gepresenteerd. Deze geeft een eerste inzicht in de beschikbaarheid van de informatie, de wijze van registreren en de kwaliteit en betrouwbaarheid van de gegevens. We hebben daarbij toegelicht dat dit een groeimodel is dat we verder uitbouwen, om de informatievoorziening aan u te vergroten. Actuele stand invulling van de taakstelling -
Ontvangen extra middelen OAB Uitvoering participatiewet (Dethon): Totaal tussenstand
€ 422.000 € 150.000 € 572.000
Uitvoering beleidsplan We werken op dit moment aan het Ontwikkelrapport en aan de normen voor diverse indicatoren. Onze intentie was om de normen in deze 1e Bestuursrapportage op te nemen. Het vraagt echter iets meer tijd om dit goed neer te zetten. Via de 2e kwartaalrapportage (september), 3e kwartaalrapportage (november) en de 2e Bestuursrapportage (november) wordt u hierin verder meegenomen. Ook de eerstejaarsevaluatie van het beleidsplan wordt voorbereid.
1e Bestuursrapportage 2021
Pagina 38