16a Jaarverslag 2024 stichting Cultuurforum Aardenburg
Tekst van het document
12 Educatie Het aantrekken van scholen is belangrijk. Voor schoolklassen geldt dat het bezoek moet aansluiten bij het lesprogramma en bij de hoofdlijnen van het Canon van Nederland (www.entoen.nu) en de Canon van Zeeland (www.geschiedeniszeeland.nl). Om zowel scholen uit het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs aan te trekken, zijn op maat gemaakte lesbrieven en pakketten samengesteld. De pakketten bieden naast een bezoek aan het museum de mogelijkheid van een omgevings- en/of streekverkenning die voor scholen een duidelijke meerwaarde hebben. Het actief betrekken van de leerlingen en de beleving voeren hierbij de hoofdtoon.
12.1 Lessen voor het basisonderwijs Voor groep 5 tot en met 8 is een lesprogramma beschikbaar in het kader van ‘Reizen in de Tijd’. Aan de hand van vijf thema’s en met behulp van de interactieve elementen in de tentoonstelling ontdekken de leerlingen hoe leeftijdgenootjes in de Romeinse tijd in Aardenburg leefden. Cultuur vormt onze identiteit, onze persoonlijke en onze collectieve identiteit. Door stil te staan bij de zaken die we voortbrengen of hebben gemaakt leren we meer over onszelf en anderen. Erfgoed maakt deel uit van ons cultuurgoed en is een beelddrager van onze identiteit. Een plaats van herinnering, een cultuurhistorisch landschap, een monument of verslag van een ooggetuige geven betekenis aan het verhaal van het verleden. Cultuuronderwijs geeft leerlingen de handvaten om de betekenis van kunst en cultureel erfgoed te ontdekken en te ervaren. Door het zelf te doen, door het te onderzoeken en achter de dingen leren kijken. Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
21
Kinderen bewust maken dat de omgeving waarin zij opgroeien niet een gegeven is maar het resultaat van tientallen keuzes uit het verleden (positief en negatief). En dat in het heden en in de toekomst steeds nieuwe keuzes worden gemaakt waarin zij een rol gaan spelen. Reizen in de Tijd verbindt basisschool en museum door elf thema’s die passen bij elk type basisonderwijs. Voor scholen wordt het hierdoor eenvoudiger om eigen lesstof te verbinden aan museumbezoek. Door te onderzoeken, te ervaren en zelf te doen worden de leerlingen bekend met de betekenis van ons erfgoed. Actuele informatie over de lespakketten voor het basisonderwijs vindt u hier.
12.2 Lessen voor het middelbaaronderwijs Museumeducatie saai? Niet bij ons! Voor leerlingen van de onderbouw van het middelbaar onderwijs werden in 2024 nieuwe interactieve lessen en doe-opdrachten ontwikkeld. Een speurtocht kennen we allemaal, maar wat denk u van een levensecht memoryspel in historisch thema of een fotozoektocht in het museum? ‘Ontdek of jij een echte detective bent en de raadsels uit het verleden weet op te lossen’. De nieuwe programma’s werden getest door klassen van het Zwincollege Oostburg, het Onze-LieveVrouwecollege uit Oostende (B) en de campus Zelzate – Wachtebeke (B). Laatstgenoemde heeft Vlaamse lesplannen aan het museum geschonken, zodat het educatieteam voor het ontwikkelen van nieuwe programma’s optimaal kan aansluiten bij de behoeften van het Vlaamse middelbaar onderwijs. Een traditionele rondleiding door één van onze museumgidsen behoort natuurlijk ook nog steeds tot de opties, want onder leiding van een gids komt het verleden pas écht tot leven. Actuele informatie over de lespakketten voor het middelonderwijs vindt u hier.
12.2.1 Speuren naar het Romeinse verleden van Aardenburg Voor de onderbouw van het middelbaaronderwijs heeft het Gidsengilde Aardenburg een ‘speurtocht naar het Romeinse verleden van Aardenburg’ gemaakt. Een klas gaat in vijf groepjes op verschillende locaties rondom de Sint-Baafskerk aan de slag met verschillende doeopdrachten. Voor het oplossen van de opdrachten gebruiken leerlingen vaardigheden en kennis uit de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en wiskunde. Er is een aangepaste versie voor leerlingen met Latijn beschikbaar. U vindt hier meer informatie.
12.2.2 Speurtocht door de stad In samenwerking met de Vlaamse middelbare scholengemeenschap Zelzate – Wachtebeke is er een speurtocht door de stad ontwikkeld. De leerlingen bezoeken zelfstandig verschillende locaties in de stad en lossen de vragen op. Deze speurtocht behandelt de volledige tijdlijn vanaf de Romeinen tot het heden.
12.3 Overzicht schoolbezoeken In bijlage V vindt u een overzicht van de Nederlandse en Vlaamse basis- en middelbare scholen die in 2024 een bezoek brachten aan het Cultuurforum Aardenburg, tezamen met een overzicht van de programma’s die werden geboekt.
12.4 Stagiaires Ook in 2024 heeft het Cultuurforum enkele stagiaires ontvangen voor snuffelstages en maatschappelijke stages vanuit het Zwincollege in Oostburg. Net als voorgaand jaar werd één van de stagiaires vrijwilligster in het museum.
12.5 Personeel- en vrijwilligerseducatie Maar is leren niet een levenslang proces? Wij denken van wel. Daarom investeert het
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
22
Cultuurforum in personeel en vrijwilligers door het aanbieden van (interne en externe) cursussen en workshops voor het verbeteren van vaardigheden en verbreden van kennis. In bijlage II vindt u een overzicht.
12.6 Informatieve bijeenkomsten Het museum investeert in kennisuitwisseling en het uitbreiden van het netwerk door middel van het volgen van informatieve bijeenkomsten in binnen en buitenland. Er ontstaan samenwerkingsverbanden waarmee verschillende organisaties binnen de streek en de aangrenzende Vlaamse regio aan elkaar verbonden worden. In bijlage III een overzicht van de bijeenkomsten die door bestuursleden, vrijwilligers en medewerkers zijn gevolgd in 2024.
13 Public relations, marketing en communicatie Marketing en communicatie zijn twee heel verschillende ondernemersactiviteiten die toch sterk met elkaar verbonden zijn. Marketing richt zich op alle activiteiten van de onderneming die erop gericht zijn om de doelgroep te vergroten, behoeftes van de doelgroep te signaleren en die behoeftes te vertalen naar een product of dienst. Communicatie houdt zich bezig met alle communicatie-uitingen die worden ingezet om het organisatiedoel te behalen. Vaak zijn dit verkoopdoelen, maar doelen kunnen bijvoorbeeld ook met branding (herkennen en onthouden van het bedrijf) te maken hebben. Marketingcommunicatie richt zich op alle communicatievormen waar het bedrijf geld aan uitgeeft. Denk aan advertenties, de website, beurzen en personeelsbladen. Reclame valt dus onder marketingcommunicatie, maar is niet hetzelfde als marketing. Public relations gaat het erom duidelijk te maken waar je voor staat en welke expertise een organisatie te bieden heeft aan het bredere publiek. Hoe is onze bijdrage relevant in het maatschappelijk debat? Dit soort vragen vormen de basis van de PR van een organisatie. PR maakt hierbij vooral gebruik van externe kanalen.
13.1 Werkgroep pr, marketing en communicatie In april 2024 is er een begin gemaakt met het inzichtelijk maken, optimaliseren en meetbaar maken van de communicatie uitingen van het Cultuurforum Aardenburg. Voor elk kwartaal worden de doelen vastgesteld, de taken verdeeld en worden er managementrapportages bijgehouden. De resultaten worden aan het eind van ieder kwartaal geëvalueerd om acties voor het volgende kwartaal op af te stemmen. Het uitgangspunt is het ‘Communicatieplan van het Cultuurforum Aardenburg’ uit 2022, waarin de identiteit en de daarmee samenhangende specifieke communicatie uitingen van het museum worden beschreven. De zes leden van de werkgroep leveren ieder op eigen wijze en naar eigen interesse een bijdrage.
13.1.1 Managementrapportages De managementrapportage wordt opgesteld op basis van een zogenaamde marketingfunnel; SEE (zichtbaarheid), THINK (interesse), DO (bezoek) en CARE (volgers). Deze brengt de verschillende fasen van de reis (in aantallen) van potentiële bezoekers tot en met de volgers van het museum in kaart. De opzet van de managementcyclus en de marketingfunnel is gebaseerd op de workshop ‘Digitale marketing en communicatie (april 2024)’ van Erfgoed Zeeland. De doelstellingen zijn gebaseerd op prestatieafspraken met de gemeente Sluis en de eisen gesteld aan de museumregistratie (museaal beleid). De managementrapportages worden besproken met het dagelijks bestuur van het museum CFA om prioriteiten en vervolgstappen te bepalen.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
23
13.1.1.1 Focus op digitale marketing en communicatie Het afgelopen jaar lag de focus op de digitale marketing en communicatie voor het versterken en vergroten van de naamsbekendheid en de verbinding tussen museum en publiek. De cijfers in de rapportage zijn afkomstig van de sociale media (Facebook, Instagram) (SEE), de website (THINK), de bezoekersregistratie aan de balie en kassa (DO) en de abonnees op de nieuwsbrief van Cultuurforum Aardenburg (CARE). De werkgroep analyseert de beweging en trends in aantallen van de verschillende fasen in de bezoekersreis in combinatie met de content (inhoud) van de geplaatste berichten op sociale media en de website. Tevens wordt de herkomst van bezoekers uit de bezoekersregistratie en door het museum Cultuurforum Aardenburg georganiseerde evenementen, zoals de Archeologiedag, geanalyseerd. Ook worden de resultaten van de kwartalen met elkaar vergeleken. Tenslotte wordt ook de informatie vanuit het dashboard van de Museumvereniging, bijvoorbeeld de Museumjaarkaart, meegenomen in de analyse.
13.1.1.2 Actieplan De periodieke analyse van de (bezoekers)aantallen in combinatie met gepubliceerde content resulteert in een actieplan voor de werkgroep waarin diverse PR, marketing en communicatieactiviteiten worden benoemd voor het volgende kwartaal. Maandelijks overlegt de werkgroep en verdeelt de activiteiten over de (6) leden. De leden van de werkgroep volgen tevens diverse workshops en cursussen op het gebied van digitale marketing en communicatie.
13.1.1.3 Resultaten De belangrijkste resultaten zijn: het opstarten van een drie maandelijkse nieuwsbrief, verkoop van tickets via de website, informatie voorziening in het Frans, Duits en Engels op website, diverse promotie filmpjes (MuseumTV, Omroep Zeeland, Erfgoedvrijwilligersprijs, aftermovie Archeologiedag en AI filmpjes), betaalde mediacampagne opgestart via sociale media, nieuw promomateriaal voor o.a. parkmagazines, ism met partners een online en o line mediacampagne voor de archeologiedag, een nieuwe bezoekersregistratie, een nieuwe registratie voor het meten van resultaten n.a.v. pr-activiteit, nieuwe lay-out website, nieuwe posters en stoepborden, meer museum specifieke content via de digitale communicatiekanalen, nieuwe folder museum en update van informatie over het museum op externe websites. Diverse activiteiten staan nog gepland voor 2025, waaronder een digitaal beleid voor het museum. Zie bijlage VII voor meer details over de resultaten van de werkgroep.
13.1.2 Strategisch plan PR-werkgroep 2025 In 2025 zet de PR-werkgroep in op versterking van de bezoekerservaring en digitale innovatie binnen het museum. Naast bestaande activiteiten zal de groep zich richten op: a) Beleving optimaliseren: Door middel van een analyse op basis van de bezoekerscyclus zal de werkgroep verbeterpunten identificeren en starten met het implementeren om de interactie en tevredenheid van bezoekers te verhogen. b) Digitale transformatie: Met behulp van een speciaal ontwikkelde Digitale Transformatie Scan voor de cultuursector wordt de huidige digitale staat van het museum in kaart gebracht. Dit vormt de basis voor vervolgstappen, waaronder het formuleren van een gedetailleerd digitaal beleid dat de toekomst van het museum ondersteunt. Deze initiatieven vormen een kernonderdeel van het strategisch PR-beleid en zullen bijdragen aan zowel een moderne uitstraling als een sterke verbinding met de bezoekers.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
24
13.2 NEOS beurs Gent
Voor het aantrekken van een specifieke doelgroep (ondernemende senioren) vanuit België was het Cultuurforum dit jaar, op initiatief van het Gidsengilde, aanwezig op de NEOS-beurs. Hiervoor werden speciale dag- en halve dag arrangementen ontwikkeld samen met lokale ondernemers. Op deze dag werd er voor de bezoekers aan de beurs korting verleend op een arrangement en werd er één arrangement gratis verloot. In 2025 moet blijken of de actie resultaat heeft opgeleverd.
13.3 Toeristische Informatie en Gastheerschap In 2024 is er van passieve informatievoorziening (wachten tot bezoekers over de drempel stappen in het museum) overgeschakeld naar een actieve vormen van informatievoorziening. Vrijwilligers van de prwerkgroep hebben lijsten opgesteld met contactgegevens van campings en vakantieparken voor het actief benaderen en efficiënt verspreiden van drukwerk en digitale communicatie. De werkgroep wil hiermee het museum en het activiteiten aanbod onder de aandacht brengen van ondernemers in de toeristische sector, omdat wij erin geloven dat het aanbod van musea waarde toevoegt aan het aanbod van de ondernemers in de toeristische sector in de streek. Ook dit jaar namen enkele vrijwilligers van het Cultuurforum deel aan de cursus ‘Gastheerschap’, waarmee de teller in 2024 op 9 gastheren en -dames komt te staan voor onze organisatie. Voor 2025 zijn drie vrijwilligers op de wachtlijst gezet.
13.4 Erfgoedvrijwilligersprijs Wat is de Erfgoedvrijwilligersprijs? Monumenten, musea, archieven, historische genootschappen, ze draaien vaak voornamelijk op de kracht van vrijwilligers. Mensen die zich belangeloos met hart en ziel inzetten om het cultureel erfgoed in het Koninkrijk der Nederlanden in leven te houden en te ontsluiten voor het grote publiek. De erfgoedsector kan niet zonder deze toegewijde vrijwilligersteams. Om hen in het zonnetje te zetten, financieel te ondersteunen én om meer ruchtbaarheid aan de noodzaak van vrijwilligers in de erfgoedsector te geven, is in 2020 door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de Erfgoedvrijwilligersprijs in het leven geroepen. Hoe werkt het? Dit jaar zijn de spelregels aangepast en wordt er vanuit elke provincie, in totaal 13 incl. Caribisch gebied, één deelnemer gekozen. De deelnemers moeten zoveel mogelijk publieksstemmen verzamelen om kans te maken op de drie hoofdprijzen. De publieksstemmen worden opgeteld bij de punten die een vakjury aan elke deelnemer toekent. Klik hier voor meer informatie. Cultuurforum Aardenburg werd namens Provincie Zeeland genomineerd. Voor het verzamelen van zoveel mogelijk publieksstemmen zijn de lokale en provinciale media benaderd, alsook is de hulp Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
25
ingeroepen van Gemeente Sluis, Erfgoed Zeeland, Provincie Zeeland en zijn verschillende organisaties en bedrijven benaderd met de vraag om ons te steunen in de wedstrijd. Op sociale media is een betaalde mediacampagne gestart en hebben de vrijwilligers hun persoonlijke netwerk gebruikt om stemmen te verzamelen. Klik hier voor meer informatie en hier om het promotiefilmpje te bekijken. Uitslag Op 13 december vertrok een enthousiaste delegatie van onze vrijwilligers naar Den Haag voor de uitreiking van de Erfgoedvrijwilligersprijs 2024 in de fraaie Koninklijke Schouwburg. Gastvrouw was de altijd charmante Janny van der Heijden van het televisieprogramma Heel-Holland-Bakt. De twaalf genomineerde vrijwilligersorganisaties werden lang in spanning gehouden. Na lovende woorden van de minister van cultuur, Eppo Bruins, en de voormalig minister van cultuur, Ingrid van Engelshoven (de bedenker van de prijs) en een intermezzo met harp werden de prijswinnaars bekendgemaakt. Het Cultuurforum eindigde op de 7e plaats (zie afbeelding 4). U leest er hier meer over. Deelname aan deze wedstrijd heeft voor landelijke, provinciale en lokale promotie gezorgd en bijgevolg geleid tot een toename van de naamsbekendheid van het Cultuurforum.
Afbeelding 4: resultaten Erfgoedvrijwilligersprijs 2024.
Afbeelding 5: vertegenwoordigers van de deelnemende erfgoedorganisaties
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
26
13.5 PR-werkgroep Vereniging Musea West-Zeeuws-Vlaanderen In 2024 bleek de werkdruk voor de leden te hoog en daarom is er gezocht naar uitbreiding van de werkgroep. Er werd door vrijwilligers vanuit museum het Belfort en museum Cultuurforum Aardenburg op gereageerd. Na een introductieperiode is er een nieuw voorstel voor promotie voor 2025 opgesteld. In dit promotieplan zijn adverteren in België, bezoeken van lokale markten, digitale marketing en communicatie opgenomen naast de meer traditionele manier van adverteren, zoals de gezamenlijke advertentie in de Badkoerier. De werksessies werden indien nodig uitgebreid met specialisten, zoals de medewerkers van Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen.
14 De digitale transformatie We leven in een wereld waarin de digitale en de fysieke realiteit steeds meer in elkaar overlopen. Voor de volgende generatie geldt, de bezoeker van de toekomst, dat zij zullen opgroeien in een volledig digitale wereld. Zij zijn vertrouwd met digitale technologieën en verwachten dat musea deze op innovatieve manieren inzetten. Een sterke digitale aanwezigheid helpt daarnaast om voorbereid te zijn op onverwachte situaties en toekomstige veranderingen. Als er een situatie heeft aangetoond hoe kwetsbaar fysieke instellingen zijn zonder digitale alternatieven, is het de coronapandemie wel. Musea konden niet worden bezocht en het werk lag stil. Om deze reden en ook voor het bereiken van een wereldwijd publiek én het toegankelijker maken van musea voor iedereen gaat ons museum mee met deze maatschappelijke ontwikkelingen. Er liggen volop kansen voor wie de stap durft te zetten: digitaal collectiebeheer, het optimaliseren van interne processen, data-analyse voor het beter leren kennen van je bezoeker, het toegankelijker maken van collecties, tentoonstellingen en educatieve programma’s (ook voor het vergroten van de toegankelijkheid) en tools zoals VR, AG en AI bieden een manier om verhalen te vertellen. Kortom, om als museum te overleven en relevant te blijven in een snel veranderende wereld is de digitale transformatie essentieel.
Wat is een digitale transformatie? Digitale transformatie heeft minder met technologie te maken. De term wordt nogal eens als synoniem voor digitalisering gebruikt, maar is dat niet. Dit is het verschil: • Digitalisering is het gebruik van digitale technologieën: online een ticket kopen, vergaderen via Teams, je collectie registreren in een collectiemanagementsysteem. • Digitale transformatie gaat over wat je vervolgens met die digitale technologieën doet: welke processen zijn ervoor nodig? Hoe blijf je producten en diensten ontwikkelen die passen bij de huidige tijd? En welke veranderingen in je bedrijfsmodel zijn daarvoor nodig? De eenvoudigste manier om het verschil te onthouden is: • Digitalisering is een instrument • Digitale transformatie is een proces Let wel, een doorlopend proces dat betrekking heeft op alle aspecten van de organisatie: de bedrijfscultuur, de strategie, processen, relaties en vaardigheden van de medewerkers. Iedereen binnen de organisatie is erbij betrokken. Van de baliemedewerkers tot de conservators en van de sociale mediamanager tot de gebouwbeheerder (DEN, 2024).
14.1 Digitale bedrijfsvoering Wij willen een dynamisch, toekomstbestendig museum zijn dat de collectie en diensten op een innovatieve, verantwoorde en effectieve manier inzet. Wij willen publiek bereiken, maatschappelijk relevant zijn en impact maken in een snel veranderende wereld. Een digitale bedrijfsvoering is daarbij cruciaal, maar hoe doen wij dat? Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
27
Digitale bedrijfsvoering heeft betrekking op het gebruik van digitale technologieën en strategieën om je bedrijfsvoering te optimaliseren, maar het blijft niet bij het automatiseren van processen; het draait voornamelijk om het innoveren van werkwijzen. Er hoort aandacht te zijn voor privacy, cybersecurity, auteursrechten, duurzaamheid, data-gedreven werkwijzen en samenwerking. Vanaf de opening van het museum in mei 2023 zijn er verschillende keuzes gemaakt richting de digitale transformatie van de organisatie.
14.1.1 Processen, data en structuur Digitaal documentenbeheer De dataopslag vond plaats via Microsoft OneDrive. Iedere vrijwilliger kreeg toegang tot informatie gerelateerd aan de functie. De informatie was niet alleen digitaal beschikbaar, maar kon op elke locatie met een internetverbinding geraadpleegd worden, waardoor er efficiënter en vanuit verschillende locaties gewerkt kon worden. In tijden van pandemieën kan het werk op deze manier verder gaan. Digitale processen voor operationele efficiëntie en professionalisering Een voorbeeld hiervan is het rooster van de baliemedewerkers, dat in Excel opgemaakt is. De opmaak laat niet alleen het gewerkte aantal diensten en uren van de vrijwilligers zien, maar maakt ook inzichtelijk hoeveel elke vrijwilliger per maand én per jaar aan vrijwilligersvergoeding en kilometervergoeding ontvangen heeft. Dit zorgt er vervolgens voor dat uitbetaling sneller en efficiënter kan gebeuren. Een ander voorbeeld is het op één plaats online beschikbaar maken van digitale content voor het pr-, marketing- en communicatieteam voor bewerking met het ontwerpprogramma Canva. Google Workspace Al snel bleek de opslagcapaciteit van Microsoft OneDrive te klein en is er een tijdelijk abonnement aangeschaft om meer opslagruimte te creëren. Er zijn naar (goedkopere) alternatieve gezocht.
En besloten is om over te stappen naar Google Workspace (GW), niet alleen vanwege de hoge gratis dataopslagcapaciteit (100TB) maar ook biedt GW aan ANBI’s een gratis oplossing voor e-mail, agendabeheer en gestructureerd opzetten van gebruikersaccounts en gebruikersgroepen. Mail en webhosting Het abonnement bij TransIp kon hierdoor ook worden opgezegd en werd de webhosting bij Utility in Oostburg ondergebracht. Het proces van overzetten van bestanden uit de OneDrive naar GW, het uitzoeken en structureren van informatie zal naar verwachting in 2025 worden afgerond. Digitale boekhouding In 2024 is er door de medewerker en secretaris een stap gezet richting digitaal boekhouden via het boekhoudprogramma e-Boekhouden. Tot alle ins en outs van het programma bekend zijn, wordt er een schaduwboekhouding bijgehouden door de penningmeester van de stichting. In 2025 moet het boekhoudprogramma op punt staan en de resultaten moeten overeenkomen met de resultaten van de penningsmeester. Collectieregistratiesysteem Bijna 90% van de Romeinse collectie is geregistreerd in het collectieregistratiesysteem Atlantis en beschikbaar gemaakt voor het grote publiek op de website www.collectiezeeland.nl. Publiek In het kader van klantvriendelijkheid en toegankelijkheid is er voor de bezoekers een gratis wifi verbinding tot stand gebracht in het museum. Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
28
14.1.2 Data gedreven besluitvorming Een digitale transformatie maakt data-analyse makkelijker en efficiënter. De data maakt het mogelijk om op basis van waardevolle inzichten in te spelen, verbinding te zoeken en aan te sluiten op veranderende (maatschappelijke) omstandigheden en de museumbezoeker beter te bedienen in de bezoekerscyclus. Een voorbeeld van een werkgroep die gebruik maakt van data gedreven besluitvorming is de pr, marketing en communicatiewerkgroep.
14.2 Het ontwikkelen van een digitale strategie In 2025 wordt er met behulp van de Digitale Transformatie Scan van DEN gekeken waar onze organisatie staat in de digitale transformatie en waar er kansen liggen voor verbetering binnen de vijf pijlers ‘publiek en waarde’, ‘strategie en budget’, ‘data en technologie’, ‘processen en structuur’ en ‘cultuur en competenties’. Aan de hand van de scan wordt een strategie en bijpassend beleid opgesteld.
15 Samenwerkingen Musea kunnen samenwerken op diverse niveaus en onderwerpen. Bestuurlijke samenwerking gericht op gezamenlijke belangenbehartiging of praktische waaronder het (uit)lenen van objecten, het samen organiseren van tentoonstellingen en het bundelen van kennis en middelen voor gezamenlijke projecten. Dit kan leiden tot een grotere zichtbaarheid, meer mogelijkheden voor bezoekers en een versterking van de culturele sector.
15.1 De Vereniging Musea West Zeeuws-Vlaanderen (VMWZV) De VMWZV, opgericht eind 2021 door de 4 gecertificeerde musea en 8 gelieerde particuliere initiatieven in West-Zeeuws-Vlaanderen, bundelen hun krachten op gebied van PR en educatie. Bestuurslid Wim Westphaal is gekozen in het bestuur van de vereniging. Ook in 2024 werd de samenwerking verder uitgebouwd. Tijdsbesteding van de medewerker van het Cultuurforum voor de VMWZV In 2021 zijn met de gemeente Sluis prestatieafspraken gemaakt over de invulling van de functie van de medewerker van het Cultuurforum Aardenburg. De medewerker is op fulltime basis (36 uur per week) in dienst van de stichting en werkt 8 uur in de week voor de VMWZV. Na aftrek van vakantie uren etc. komt dit aantal neer op 6,1 uur netto in de week (317 uur op jaarbasis). In 2024 heeft de medewerker van het Cultuurforum in totaal uur 324 uur besteed aan werkzaamheden voor de VMWZV en andere musea in West Zeeuws-Vlaanderen. De werkzaamheden bestaan uit het bijwonen van vergaderingen van de VMWZV en de werkgroepen, verslaglegging, het volgen van cursussen, het bijwonen van bijeenkomsten en netwerkdagen, het maken van promotiemateriaal en andere algemene ondersteunende werkzaamheden.
15.2 Naar een toekomstbestendig museumbestel In 2021 heeft de gemeenteraad de ‘Visie op Musea’ vastgesteld. De visie heeft geleid tot meer samenwerking tussen de musea, de oprichting van de museum Musea West-Zeeuws-Vlaanderen en extra subsidie aan het Cultuurforum voor professionele ondersteuning van de vereniging. Begin 2024 is een vervolg gegeven aan de visie. Door het adviesbureau BMC in samenspraak met de vereniging Musea West-Zeeuws-Vlaanderen is het rapport: ‘Naar een toekomstig museumbestel’ verschenen waarin concrete voorstellen voor verder museaal beleid zijn opgenomen en toegelicht. Dit rapport vormde de basis voor het ‘Beleidsplan Musea Sluis’ dat in december 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld. Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
29
Kern van het beleidsplan vormt de bundeling van krachten en subsidies door de oprichting van een overkoepelende Stichting Musea Sluis (werktitel) waarin de geregistreerde musea (kernmusea) nauw gaan samenwerken. Belangrijkste uitgangspunten van het vastgestelde beleidsplan zijn: - Oprichting van een stichting met vertegenwoordiging uit de aangesloten musea en onafhankelijke leden die ondersteuning biedt aan de kernmusea; - Een gezamenlijke exploitatie van de kernmusea; - Beroepskrachten komen in dienst van de overkoepelende stichting waarbij gestreefd wordt naar verdere professionaliteit door specialisatie; - Verhoging van de subsidie waardoor extra beroepskrachten kunnen worden aangesteld (gemiddeld 1 fte voor ieder aangesloten museum); - In ieder kernmuseum wordt een beroepskracht gedetacheerd die naast specialistische inzet voor het totaal belast wordt met de lokale organisatie; - Kernmusea blijven verantwoordelijk voor lokale aangelegenheden en publiekgerichte activiteiten. Gestreefd wordt dat de nieuwe opzet 1 januari 2026 ingaat.
15.3 Museale samenwerkingen In 2024 heeft het Cultuurforum verschillende bestaande museale samenwerkingsverbanden verder versterkt en is nieuwe samenwerkingsverbanden aangegaan.
15.3.1 Romeins Archeologisch Museum (RAM) Oudenburg (BE) In 2024 heeft het Cultuurforum de grensoverschrijdende museale samenwerking met het Romeins Archeologisch Museum (RAM) verder uitgebouwd. Het RAM heeft objecten uit de eigen vaste Romeinse tentoonstelling in bruikleen gegeven tijdens de Archeologiedag van het Cultuurforum. Daarnaast wordt gewerkt aan een gezamenlijke tentoonstelling voor 2026 over Romeins speelgoed, genaamd ‘Ludi Romani’, waar ook het Tabaksmuseum in Wervik (BE) aan zal deelnemen.
15.3.2 Museum het Belfort Sluis – bidbook De tentoonstelling van museum het Belfort in Sluis is verouderd en apparatuur werk niet meer of niet goed. De besturen van beide musea hebben het idee gevat om de krachten te bundelen en de tentoonstellingen op beide locaties onder te brengen in één project.
15.3.3 Musea in Zeeuws-Vlaanderen In 2024 is er een samenwerkingsovereenkomst getekend met museum het Bolwerk in IJzendijke. Deze samenwerkingsovereenkomst is gesloten in het kader van de herdenking van de dood van prins Maurits, dat in 2025 driehonderd jaar geleden zal zijn. Samen met onderstaande musea wordt er gewerkt aan tentoonstellingen op de verschillende locaties die allemaal een onderdeel uit het leven van prins Maurits vertellen. - Museum Cultuurforum Aardenburg - Museum het Bolwerk IJzendijke - Museum het Warenhuis in Axel - Museum het Belfort in Sluis - Museum Schooltijd in Terneuzen - Museum Hulst ’s Landshuis - Vereniging tot Behoud van de Historie van Philippine De tentoonstelling zijn vanaf april 2025 op bovenstaande locaties te bezoeken. Museum het Bolwerk coördineert het project. Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
30
15.4 (Grensoverschrijdend) samenwerken met erfgoedinstellingen Voor het ontwikkelen van publieksactiviteiten, tentoonstellingen, educatieve programma’s, het aantrekken van nieuwe doelgroepen en voor het stimuleren van (nieuwe) samenwerkingsverbanden binnen de culturele sector werkt het Cultuurforum samen met verschillende erfgoedinstellingen. Ook wordt er deelgenomen aan verschillende bijeenkomsten om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen binnen het werkveld.
15.4.1 Erfgoed Zeeland – Archeohotspot In opdracht van de Provincie Zeeland onderzocht Erfgoed Zeeland wat er in Zeeland mogelijk is met de Archeohotspot, want momenteel heeft Zeeland er nog geen. Wat blijkt? Er is genoeg interesse vanuit verschillende organisaties in Zeeland om een Archeohotspot op te zetten. Ook Cultuurforum Aardenburg heeft zich kandidaat gesteld, met Robert van Dierendonck als specialist om het project te begeleiden. Welke vorm de Archeohotspot in Aardenburg krijgt, wordt samen met de provinciaal archeoloog en depothouder van Erfgoed Zeeland onderzocht.
15.4.2 Raakvlak (Brugge) – Zwinstrandarcheologie In 2024 is het Cultuurforum benaderd door Raakvlak om als partner deel te nemen aan een publieksparticipatieproject waarbij de focus ligt op het verzamelen van archeologisch materiaal op het Zwinstrand. Er wordt verder onderzocht welke rol het Cultuurforum binnen dit project kan vervullen. Het Cultuurforum bracht de nieuwe directeur van Erfgoed Zeeland, Wilco Blaak, op de hoogte en ook de provinciaal archeoloog, Ludo Snijders, is op de hoogte gebracht van dit project. Zij sluiten beiden aan bij het overleg om verdere samenwerking op het gebied van erfgoed, archeologie en publieksparticipatie tussen Nederland en België te stimuleren.
15.4.3 Landschapspark Zwinstreek Landschapspark Zwinstreek is een door de Belgische overheid erkend landschapspark en strekt zich uit in het noorden van West-Vlaanderen (B) en het westen van Zeeuws-Vlaanderen (N). De gemeente Sluis en de provincie Zeeland participeren in het algemeen bestuur en subsidiëren een deel van de kosten. Stichting Cultuurforum Aardenburg is aangewezen als een van de partners voor het culturele erfgoed van de Zwinstreek. Als partner woonden medewerkers en bestuursleden de bijeenkomsten van het Landschapspark Zwinstreek bij. Het Cultuurforum ondersteunde bij het zoeken naar een geschikte kandidaat voor vertegenwoordiging in het bestuur van het Landschapspark namens het culturele erfgoed van de streek en droeg Henk Masclee (Sluis) voor als kandidaat. Deze werd vervolgens benoemd voor een periode van drie jaar.
15.5 Samenwerken met maatschappelijke organisaties Volgens Siebe Weide, oud-directeur van de Nederlandse Museumvereniging, hebben musea vijf maatschappelijke waarden: de collectiewaarde, de verbindende waarde, de educatieve waarde, de belevingswaarde en natuurlijk ook de economische waarde. Vijf waarden waarmee musea een bijdrage leveren op tal van maatschappelijke terreinen. Als sector, maar vooral in samenwerkingsverbanden met overheden, onderwijs, media en bedrijfsleven. Vrijwilligers zorgen voor een sterke sociale binding van het museum met de sociale omgeving. Musea zijn zeer ervaren in het managen en opleiden van vrijwilligers en leveren zo een bijdrage aan opleidingsniveau en werkervaring. Senioren blijven dankzij hun vrijwilligerswerk maatschappelijk actief, terwijl werknemers via dat vrijwilligerswerk in het reguliere arbeidsproces kunnen re-integreren.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
31
Het Cultuurforum werkt sinds 2023 samen met verschillende organisaties op het gebied van reintegratie, voorziet werkstageplekken en sociale werkvoorziening. Partners zijn Dethon, Lentewerk en MCZ. In 2024 zijn daar onderstaande organisaties aan toegevoegd.
15.5.1 Amplooi – Re-integratie Sinds 2023 voorziet het Cultuurforum werkstageplekken voor mensen die opnieuw willen re-integreren in het arbeidsproces. Het eerste (succesvolle) pilottraject werd opgestart in samenwerking met Lentewerk. De re-integrant ging na een aantal weken niet alleen terug aan de slag, maar bleef ook als vrijwilliger betrokken in het museum. De werkstageplek werd al snel opgevuld door een kandidaat vanuit Amplooi. Helaas kon deze kandidaat wegens medische beperkingen niet terugkeren in het arbeidsproces. Ook deze kandidaat bleef na het traject betrokken als vrijwilliger in het museum.
15.5.2 JOTA – Verheugenisrondleidingen JOTA is een initiatief vanuit de gemeenschap en wordt gerund door enthousiaste vrijwilligers. Een plaats in West Zeeuws-Vlaanderen waar je welkom bent en waar je kunt delen wat je beweegt! JOTA is klein begonnen en kon groeien met programma’s en projecten, waaraan behoefte bleek te zijn in de West-Zeeuws-Vlaamse samenleving. Vanuit ontmoeting en verbinding gaan zij samen met mensen op zoek naar perspectief voor een menswaardig leven, en een wereld waar respect en liefde is voor al wat leeft. Bij alle activiteiten van JOTA staat ontmoeting centraal. Verheugenisrondleidingen voor mensen met dementie Musea verrassen, verrijken en verbinden. Vanuit de overtuiging dat musea voor iedereen toegankelijk moeten zijn – ongeacht leeftijd, achtergrond, overtuiging en/of beperking, in welke vorm dan ook – onderzochten het Cultuurforum en JOTA de mogelijkheden voor het ontwikkelen van een verheugenisrondleiding: rondleidingen voor mensen met dementie. De insteek vanuit JOTA is het samen beleven van een leuk uitje op maat voor zowel client als mantelzorger. In dit geval gaat het niet zozeer om het historische verhaal, maar wordt de museumcollectie ingezet om gesprekken op gang te brengen tussen de deelnemers en betrokkenen.
De gidsen en baliemedewerkers zullen daarvoor een speciale training ‘goed omgaan met dementie’ volgen die wordt verzorgd door JOTA en Alzheimer Nederland. Verheugenisrondleidingen voor woonzorglocaties Voorafgaand aan het ontwikkelen van dit nieuwe programma heeft een doelgroep analyse plaatsgevonden om te kijken of het programma verder uitgerold kan worden naar woonzorglocaties waar mensen met dementie wonen die niet langer thuis kunnen blijven. Er is contact opgenomen met de locatiemanager van een woonzorglocatie van Zorgsaam, Bachten Dieke in Terneuzen, om te onderzoeken of het ontwikkelen van dit programma voor deze doelgroep ook interessant is. Zij zijn erg enthousiast en werken graag mee aan een pilotprogramma.
16 Financiën De gemeente Sluis heeft voor 2024 de subsidie vastgesteld op een bedrag van € 92.570,00. Naast de exploitatiesubsidie die Het Cultuurforum van de gemeente Sluis ontvangt, heeft het museum een aantal bijdragen van de Provincie, fondsen, bedrijven en particulieren ontvangen. In bijlage IX is de balans per 31 december opgenomen.
16.1 Bezoekersaantallen Het museum is laagdrempelig en streeft in 2024 naar een bezoekersaantal van 4.000 op jaarbasis. Uit onderzoek blijkt dat het bezoekersaantal kan groeien naar 7.000 per jaar, dat in 2027 bereikt moet worden. Voor het aantrekken van nieuwe doelgroepen en het verhogen van de bezoekersaantallen wordt Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
32
de samenwerking met verschillende (maatschappelijke)organisaties opgezocht in binnen en buitenland. In 2025 wordt ingezet op het aantrekken van bezoekers vanuit België, omdat uit metingen aan de balie blijkt dat zij het museum nog onvoldoende weten te vinden. Het streefdoel voor 2024 is behaald, het museum heeft 4439 bezoekers ontvangen. Tezamen met de resultaten van het Gidsengilde Aardenburg komt het totaal op 5072 bezoekers aan Aardenburg. Een specificatie van de bezoekersaantallen en de herkomst van onze bezoekers vindt u in bijlage VIII.
16.2 Museumwinkel, museumcafé en Romeinse lunch In 2024 is het bevoorraden en uitbreiden van de museumwinkel overgedragen aan een vrijwilliger. Er is plaatsgemaakt voor nieuwe (streek)producten en ook de inrichting is volledig vernieuwd. Er wordt meer samenwerking met lokale ondernemers gezocht en de producten sluiten beter aan op de verwachtingen van de bezoekers. Dit blijkt uit de gemiddelde besteding per klant, die in 2024 hoger was dan in 2023. Voor meer details kunt u de jaarrekening raadplegen.
16.3 Fondsenwerving De werkgroep fondsenwerving heeft voor onderstaande resultaten gezorgd: Het Cultuurfonds Zeeland heeft een bijdrage van €2500 toegekend voor het verbeteren van de Romeinse tentoonstelling Het landelijke Cultuurfonds en Themafonds Erfgoedvrijwilligers hebben een bijdrage van € 4.350 toegekend voor het digitaliseren en optimaliseren van de collectieregistratie. Provincie Zeeland heeft een subsidie toegekend van € 5.800 voor het organiseren van de Archeologiedag Het project ‘herinrichting van de middeleeuwse tentoonstellingen in Aardenburg en Sluis’ is aangemeld voor cofinanciering vanuit het BGTS Landschapspark van de Zwinstreek (Interreg). Stichting IJzendijke bevrijd (80-jarige bevrijding) heeft €2.000 toegekend, waarvan €739,56 is gebruikt.
16.4 Sponsoring Ook werd het museum dit jaar gesteund door het bedrijfsleven. o Een bijdrage van € 199,76 werd gesponsord vanuit de Rabo ClubSupport. o Clima Nova sponsorde €500 voor de ontwikkeling van de nieuwe middeleeuwse tentoonstelling. o DCS Cleaning steunt het museum voor drie jaar met een bijdrage van €500 per jaar. o Deco5 (ramen, zonwering, enz) sponsorde in de vorm van een vitrine op maat. Het museum sponsorde de eerste editie van het rockfestival (F)rockcity Live met een bedrag van €150,00.
16.5 Donaties Het museum ontving van bezoekers via QR-codes in het museum een bijdrage van € 291,00 voor het ontwikkelen van de middeleeuwse tentoonstelling. Voor meer details over fondsenwerving, sponsoring en donaties kunt u de jaarrekening raadplegen.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
33
Bijlage I Nevenfuncties bestuur Andre Bauwens:
Bestuurslid Heemkundige Kring West-Zeeuws-Vlaanderen, Bestuurslid Stichting Pro-Artes en voorzitter Gidsengilde Aardenburg
Alex Groosman:
Afdelingsmanager facilitair bij Provincie Zeeland en Voorzitter AWN Nederlandse Archeologievereniging afdeling Zeeland & West-Brabant
Wim Westphaal
Dick de Pooter
Penningmeester van de stichting Vrienden van het Archeologisch Museum, Secretaris van de Vereniging Musea West-ZeeuwsVlaanderen Griffier bij de Protestantse Gemeente te Sint-Kruis en Aardenburg, Vicevoorzitter Stichting Bachcomité Aardenburg, Secretaris Vocaal Herenensemble Maatwerk, Aardenburg, Lid Raad van toezicht vertegenwoordiger van de kerken bij RTV Scheldemond
Marieke van Nieuwkoop
Bestuurslid Bach Comité Aardenburg
Willem de Stigter
Voorzitter Stichting Aardenburg Kunstenfestival, bestuurslid Stichting Aardenburg Amuseert en eigenaar Archistedes Omgevingsadviezen
Steve Martin
Eigenaar Management en consultancy services (MCS) BV Voorzitter van de stichting vrienden van het archeologisch museum, Bestuurslid Vereniging Zeeuwse Musea
Dinique Bakkers
Voorzitter Stadsraad Aardenburg, Koster Rooms Katholieke kerk Aardenburg
Angela Boeije
Management Secretaresse bij Emergis, Raadslid CDA Sluis, Bestuurslid Heemkundige kring West-Zeeuws-Vlaanderen. Secretaris Gidsengilde Aardenburg
Jan Ruesen
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
34
Bijlage II opleidingen en cursussen 2024 Erfgoed Zeeland Klantgerichtheid Tentoonstellingsteksten schrijven Fondsenwerving Digitale marketing en communicatie Omgaan met de omgevingswet Verantwoordelijkheden en kansen van een vrijwilligersorganisatie Beter besturen Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Basiscursus gastheerschap Verdiepingsmodule ‘de Bikken’
Gebiedssafari
Deelnemers I. Hulst, C, Aernoudts, M. van Nieuwkoop, A. van Rijswijk, J. Ruesen en P. Crauwels J. Ruesen en J. Schelleman W. Westphaal, S. Martin, J. Schelleman, A. Buijze en I. Haartsen J. Schelleman en A. Buijze D. Bakkers J. Schelleman S. Martin en J. Schelleman Deelnemers E. Ruesen, J. Ruesen, A. Cromheecke, D. van de Wijnckel, S. Martin en P. den Hartog J. Schelleman, J. Ruesen, E. Ruesen, D. van de Wijnckel, P. den Hartog, S. Martin en A. Cromheecke J. Schelleman, J. Ruesen, A. Cromheecke en E. Ruesen
Sociale Hygiëne Online
Deelnemers W. Westphaal en J. Schelleman
Koop, eet, beleef lokaal Basiscursus Canva Verdiepingscursus Canva
Deelnemers F. Timcke, A. Buijze en P. Crauwels A. Buijze en J. Schelleman
101BHV Jaarlijkse herhaling
Deelnemers S. Martin, J. Schelleman, D. Bakkers, I. Claeijs, A. Cromheecke, P. Crauwels, W. Steensels, E. Ruesen, A. Martin, D. van de Wijnckel, T. van Heelsbergen, W. van Heelsbergen, W. Withuis, C. Aernoudts, I. Hulst en M. van Nieuwkoop
Cultuurforum Aardenburg Workshop feedback geven en ontvangen voor erfgoedvrijwilligers, ism museum Veere
Deelnemers J. Schelleman. I. Hulst, I. Claeijs, H. Buijze, A. Buijze, W. van Heelsbergen, S. Martin, W. Westphaal, E. Ruesen, W. Withuis en I. Karreman (Bolwerk IJzendijke) 25 vrijwilligers van het museum, het Gidsengilde Aardenburg en bestuursleden
Cursus Romeinen in Aardenburg door archeoloog R. van Dierendonck Gemeente Sluis Fondsenwerving
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
Deelnemers W. Westphaal, S. Martin, W. de Stigter en D. de Pooter
35
Bijlage III overzicht informatieve bijeenkomsten Bijeenkomst Fondsenwerving, Groede Bijeenkomsten Landschapspark van de Zwinstreek (BE) Persconferentie Uit in de Zwinstreek, Oostburg Zeeuwse Archeologiedag, Middelburg Contactdag Zeeuwse Museumvereniging, Nieuwdorp Inspiratie en netwerkdag Forum voor Vlaamse Archeologie, Ename (BE) Plattelandsklassen netwerkbijeenkomst, Sint-Jan-InEremo (BE) Archeologiemiddag, Hulst Reizen in de Tijd, Fruitteelt museum Reizen in de Tijd, Middelburg Neusbeurs, Gent (BE) Verschillende netwerkbijeenkomsten Gastheerschap
Doctorraadsverdediging conservator, UGent (BE)
Heemkundige Kring Damme, Moerkerke (BE) Commissie- en raadsvergaderingen, Sluis Nationale Erfgoedvrijwilligersprijs, Den Haag
Bridging the North Sea, Leiden Referentie bezoeken n.a.v. ontwerpbureaus voor ontwikkelen middeleeuwse tentoonstelling in Utrecht, Antwerpen, Brugge en Gent Zwinstrandarcheologie, Raakvlak Brugge Beach archeology, Erfgoed Zeeland Contactdag Mondriaanfonds Bijeenkomst 25 jaar Heemkundige King Damme (BE) Presentatie jaarboek Heemkundige Kring WZVL Archeologiemiddag Hulst
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
Deelnemers D. de Pooter, W. de Stigter, W. Westphaal en S. Martin D. Bakkers, A. Bauwens, S. Martin, D. de Ruijsscher, J. Kiburg, W. Westphaal en J. Schelleman J .Ruesen W. Westphaal, W. van Heelsbergen, T. van Heelsbergen en R. van Dierendonck S. Martin en J. Schelleman E. de Backere, W. van Heelsbergen, I Claeijs en J. Schelleman S. Martin W. van Heelsbergen, T van Heelsbergen, J. Ruesen, S. Martin en J. Schelleman W. van Heelsbergen, I. Claeijs, W. Westphaal en J. Schelleman W. van Heelsbergen, I. Claeijs, W. Westphaal, J. Schelleman en J. Zuurbier. E. de Backere, J. Ruesen, S. Martin en J. Schelleman S. Martin, P. den Hartog, A. Cromheecke, A. Bauwens, J. Schelleman, D. van de Wijnckel, E. Ruesen, J. Ruesen, W. Westphaal, S. Martin, J. Ruesen, J. Schelleman, A. Bauwens, I. Claeijs, W. van Heelsbergen, T. van Heelsbergen en R. van Dierendonck S. Martin en J. Ruesen S. Martin, W. Westphaal, J. Ruesen, W. Steensels, A. Bauwens, I. Claeijs en J. Schelleman S. Martin, W. Westphaal, M. van Nieuwkoop, J. Schelleman, A. Buijze, A. Cromheecke, W. Withuis, P. Crauwels, R. van Dierendonck, I. Claeijs, T. van Heelsbergen en W. van Heelsbergen S. Martin W. Westphaal, S. Martin, J. Ruesen, A. Bauwens en J. Schelleman Belfort: B. Groosman, M. van Damme en L. Billiet J. Ruesen en S. Martin W. Westphaal, S. Martin, J. Ruesen, A. Bauwens en J. Schelleman S. Martin S. Martin en J. Ruesen S.
Martin S. Martin, J. Schelleman, W. van Heelsbergen, T. van Heelsbergen en J. Ruesen
36
Bijlage IV groepsbezoeken Groepen uit Nederland Groep Gidsenteam Zeeuws-Vlaanderen
Personen 13
Programma Rondleiding museum en kerk + hapje/drankje
Museum het Belfort Sluis Familie Team beheer en Beleid gemeente Sluis Familie Museum Veere
10 4 16
Rondleiding museum + hapje/drankje Rondleiding museum Rondleiding museum
2 23
Gebiedssafari Gastvrij ZeeuwsVlaanderen Alumni Universiteit Wageningen Team mantelzorg gemeente Sluis Familie ? Parochie St. Trudo Familie Familie Familie Familie KOB Eede Zeeuwse Cirkel Zwinne blomme Familie Gemeenteraad
32
Rondleiding museum Rondleiding museum, Romeinse lunch, stadswandeling + hapje/drankje Rondleiding museum
14 14
Rondleiding museum Rondleiding museum + hapje/drankje
10 16 11 4 6 44 12 37 26 2 28
Waterschap Scheldestromen
14
Archeologiedag Gastheerschap Gastvrij ZeeuwsVlaanderen, bijeenkomst familievriendelijkheid Werkbezoek
26 45
Rondleiding museum Stadswandeling Rondleiding museum Rondleiding museum Rondleiding museum Museum onderdeel van speurtocht in eigen beheer Rondleiding museum, stadswandeling + hapje/drankje Rondleiding museum Rondleiding museum + hapje/drankje Rondleiding museum, stadswandeling + hapje/drankje Rondleiding museum, stadswandeling en rondleiding St. Baafskerk + hapje/drankje Rondleiding museum, St. Baafskerk en stadswandeling + hapje/drankje Themawandeling Romeinen in Aardenburg Speedrondleiding langs interactieve elementen uit de museumtentoonstelling en korte pitch over de toepassing van familievriendelijkheid in ons museum Rondleiding museum + drankje
5
Groepen uit België Groep Zilveren Passer Koperen Passer nr. 2 Zilveren Passer nr. 6 Davidsfonds & Cultuursmakers
Personen 19 24 23 48
Zilveren Passer ? Koperen Passer nr. 9 KBO ? Familie ? Cultuursmakers
15 32 14 30 16 2 18 30
Familie
7
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
Programma Rondleiding museum + hapje/drankje Rondleiding museum Rondleiding museum +hapje/drankje Rondleiding museum, stadswandeling + hapjes/drankje Rondleiding museum Stadswandeling Rondleiding museum en Romeinse lunch Stadswandeling Stadswandeling Stadswandeling Rondleiding museum Rondleiding museum, bezoek kerk en stadswandeling Rondleiding museum 37
KWB Heule Watermolen. Persreis ‘van grond tot mond’ Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Open Monumentendag Familie Winactie Cultuursmakers
37 6 50 7 4
Rondleiding museum en St. Baafskerk + drankje Rondleiding museum + Romeinse hapjes + bierproeverij Frank Schout Rondleiding museum + stadswandeling Rondleiding museum Rondleiding museum
Aantal gidsbeurten 2024 groepen en scholen: 88
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
38
Bijlage V: overzicht schoolbezoeken 2024 Nederlandse scholen School Zwincollege Oostburg
Basis/middelbaar Middelbaaronderwijs
Zwincollege Oostburg
Middelbaaronderwijs
OBS De Zeemeeuw Breskens BS Sint Bavo Oostburg Op Dreef Aardenburg OBS De Schuttershoek uit IJzendijke
Basisonderwijs Basisonderwijs Basisonderwijs Basisonderwijs
Programma Pilot ‘speurtocht naar het Romeinse verleden van Aardenburg Rondleiding museum en bezoek St. Baafskerk Rondleiding museum en stadswandeling Reizen in de Tijd Reizen in de Tijd Reizen in de Tijd
Leerlingen 7 60 41 26 20 15
Totaal basisonderwijs
102
Totaal middelbaaronderwijs
67
Totaal uit Nederland
169
Vlaamse scholen School Onze Lieve Vrouwecollege uit Oostende Campus Zelzate Wachtebeke Gemeentelijke basisschool uit Sleidinge Sint-Jozef uit Lochristi Lodewijkcollege uit Sint Andries
Basis/middelbaar Middelbaaronderwijs
Programma Rondleiding museum en stadswandeling
Leerlingen 62
Middelbaaronderwijs
Rondleiding museum, stadswandeling en speurtocht Rondleiding museum en workshop archeologie
115
Rondleiding museum en workshop archeologie Rondleiding museum, rondleiding St. Baafskerk en speurtocht naar het Romeinse verleden van Aardenburg
72
Basisonderwijs
Basisonderwijs Middelbaaronderwijs
28
122
Totaal basisonderwijs
100
Totaal middelbaaronderwijs
299
Totaal uit Vlaanderen
399
Totaal aantal deelnemers educatieve lessen uit Nederland en Vlaanderen: 568. Dit is een stijging t.o.v. 2023 (geopend vanaf 30 mei 2023).
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
39
Bijlage VI Eindrapportage Gidsengilde 2024 Inleiding Het Gidsengilde Cultuurforum Aardenburg (Gidsengilde CFA) maakt onderdeel uit van Cultuurforum Aardenburg. Er zijn 9 gidsen actief binnen het Gidsengilde CFA die op basis van een planning de aangevraagde activiteiten buiten het museum begeleiden. In het museum zijn ze actief in het educatief programma “Reizen in de Tijd” en bij arrangementen waarbij er een combinatie van een themawandeling is met een bezoek aan het museum. Daarnaast vallen ze ook in als museumgids wanneer er een tekort is aan museumgidsen. In december hebben 2 gidsen aangegeven te stoppen. Hiermee komt het aantal actieve gidsen in 2025 op 7. Overzicht van gegidste activiteiten
Kosten/baten overzicht o De gidsen krijgen per gidsbeurt een vergoeding van € 12,50. o De gemiddelde opbrengst per deelnemer is ongeveer € 4,00. o Het aantal deelnemers aan de activiteiten 1) t/m 7) zijn: 402. Totale opbrengst is: € 1.608,00. o Het aantal gidsbeurten behorende bij de activiteiten 1) t/m 7) zijn: 48. Totale kosten zijn €600,00. o Ongeveer 90% van de opbrengsten komen uit de aangevraagde activiteiten 2) t/m 7). Aantal gidsbeurten per jaar per gids Het gemiddelde aantal gidsbeurten per jaar bedraagt ongeveer 7. Hierbij moet worden opgemerkt dat niet alle gidsen meedoen aan de educatieve programma’s zodat per gids het aantal gidsbeurten sterk kan afwijken van het gemiddelde. Als hiermee rekening wordt gehouden kan het aantal gidsbeurten per gids grofweg variëren tussen 3 en 13 per jaar. Aantal deelnemers zaterdagwandelingen Het aantal deelnemers aan de zaterdagwandelingen (28) is t.o.v. 2023 (54) bijna gehalveerd. De periode waarin de zaterdagwandelingen werden aangevraagd zijn hetzelfde gebleven nl. van mei t/m september. In beide jaren zijn er geen aanvragen geweest in oktober. Het aantal gidsbeurten in 2023 bedroeg 27. In 2024 is het aantal gidsbeurten opgelopen naar 62. Het verschil is vnl. te wijten aan de educatieve programma’s die er in 2024 zijn bijgekomen. Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
40
Overige activiteiten - fondsenwerving Begin 2024 is aan fondswerving gedaan met het doel een stand te kunnen inrichten op de Neosbeurs in Gent. De Neos-beurs is een tweejaarlijkse Cultuur- en Toerismehappening waar 223 seniorenverenigingen uit Vlaanderen bij zijn aangesloten. Voor Cultuurforum Aardenburg zijn deze seniorenverenigingen een belangrijke doelgroep en de reden om aan de beurs mee te doen. De fondswerving bij ondernemers in Aardenburg heeft totaal € 900,00 excl. BTW opgebracht. Voor de Neos-beurs is er een speciaal arrangement gemaakt met een dagvullend programma, met daarin een stadswandeling en bezoeken aan het museum en de Sint-Baafskerk. In het programma is ook een lunch voorzien. Er zijn tot heden 2 aanmeldingen van Neos-groepen voor het voorjaar van 2025. Deze groepen maken echter geen gebruik van het speciale arrangement. De folder en website zijn aangepast voor de themawandelingen, educatief programma en arrangementen. Educatie Voor het voortgezet (secundair) onderwijs is een educatief programma ontwikkeld onder de naam “Speurtocht naar het Romeinse verleden van Aardenburg”. Nieuwe themawandelingen Naast de bestaande themawandelingen is er een nieuwe themawandeling van 1,5 uur ontwikkeld met als titel “Romeinen in Aardenburg”.
Tijdens deze themawandeling wordt het gebied doorkruist van de Romeinse nederzetting in Aardenburg waarbij aan de hand van gedane opgravingen in beeld wordt gebracht hoe Aardenbrug er in de Romeinse tijd uitzag. Activiteiten op (nationale) feestdagen o Tijdens Open Monumentendag 2024 zijn er 2 stadswandelingen georganiseerd met in totaal ongeveer 10 deelnemers. De deelname hieraan was gratis. o Naar aanleiding van “80 jaar vrijheid” zijn er in de maand oktober 2 wandelingen, 2 fietstochten en 2 lezingen georganiseerd waaraan ongeveer 120 personen hebben deelgenomen. De ontvangen subsidie voor de huur van de Doopsgezinde kerk en gidsen bedroeg €270. De deelname hieraan was gratis. o Van 26 oktober t/m 10 november is de fototentoonstelling “WOII in kleur” georganiseerd met 405 bezoekers. De ontvangen subsidie voor de opening van de fototentoonstelling, promotie en installatiematerialen bedroeg €744,55. Alle 11 basisscholen in de gemeente Sluis en het Zwin College hebben het boekenset “WOII in kleur” en ter promotie een goodie bag met CFA activiteiten gekregen. Tijdens de fototentoonstelling zijn er 6 boekensets van “WOII in kleur” verkocht. o Tijdens de Archeologiedag 2024 is de themawandeling “Romeinen in Aardenburg” georganiseerd. Hieraan hebben ongeveer 20 personen deelgenomen. De deelname hieraan was gratis.
Wegens te veel inschrijvingen, is er nog een tweede wandeling georganiseerd.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
41
Bijlage VII: resultaten werkgroep PR, marketing en communicatie Toename naamsbekendheid Cultuurforum Uit resultaten van Google Analytics is gebleken dat de naamsbekendheid van het Cultuurforum Aardenburg, voorheen bekend als gemeentelijk archeologisch museum Aardenburg of in het kort museum Aardenburg, als merk is toegenomen. Afbeelding 1 toont de data van het derde kwartaal van 2024. Opvallend is de zoekterm ‘museum Aardenburg’ boven de zoekterm ‘Cultuurforum Aardenburg’. Top zoekopdrachten voor je site
Kliks
Impressies
Museum Aardenburg
259
460
Cultuurforum Aardenburg
249
438
Aardenburg museum
95
172
Museum cultuurforum Aardenburg
50
145
Aardenburg
37
11.838
Archeologisch museum Aardenburg
22
58
Sluis
10
2,131
Rob Rijckaert*
6
12
Archeologisch museum
4
254
Aardenburg zeeland
1
501
Afbeelding 1: zoektermen in Google Search Q3 2024 Succesvolle mediacampagne In het vierde kwartaal is er ontzettend veel werk verzet door de werkgroep, en door een aantal andere vrijwilligers, als gevolg van het grote aantal activiteiten die in het vierde kwartaal van 2024 plaatsvonden. Enkele voorbeelden zijn: de activiteiten rondom de 80 jaar vrijheid en de Archeologiedag (zie pagina 15 t/m 19). Ook werd het Cultuurforum in deze periode genomineerd voor de landelijke Erfgoedvrijwilligersprijs waar op provinciaal en nationaal niveau aandacht voor was bij de media. In deze periode lanceerde de werkgroep een betaalde campagne op sociale media. Afbeelding 2 toont de data van het vierde kwartaal van 2024. Opvallend is de zoekterm ‘Cultuurforum Aardenburg’ op nummer 1, een direct resultaat van de inspanningen van de werkgroep en grote media-aandacht. Top zoekopdrachten voor je site
Kliks
Impressies
Cultuurforum Aardenburg
334
565
Museum Aardenburg
254
432
Aardenburg museum
67
138
Museum cultuurforum Aardenburg
52
131
Aardenburg
41
9.784
Archeologisch museum Aardenburg
23
51
Sluis
6
1.218
WO2 in kleur expositie
5
44
Aardenburg centrum
2
48
Archeologisch museum
2
176
Afbeelding 2: zoektermen in Google Search Q4 2024 Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
42
Betaalde sociale mediacampagne Met de betaalde sociale mediacampagne zijn er alleen op Facebook in korte tijd bijna 70.000 mensen bereikt en is de content bijna 190.000 keer bekeken. Niet alleen zijn er meer mensen bereikt. Opvallend is de verdeling man-vrouw en de leeftijden die met targetting binnen een betalende campagne bereikt kunnen worden. De verdeling man-vrouw was voor het eerst meer in balans, ook bereikten onze advertenties voor het eerst (nieuwe) jongere doelgroepen en was er een toename in de online interactie. Meer interactie op content creëert trouwe volgers en dat is weer goed voor (herhaal)bezoeken aan het museum. De gesponsorde (betaalde) berichten op sociale media, voornamelijk Facebook, over de activiteiten hebben gezorgd voor ongeveer 725 deelnemers in het vierde kwartaal en voor meer nieuwe en vaste volgers via onze sociale mediakanalen en nieuwsbrief gezorgd.
Afbeelding 3: data uit meta-businesssuite, 9 oktober 2024 tot 6 januari 2025 Verbeteren van de content op de website en sociale mediakanalen We onderzochten de interactie van de lezers in relatie tot de content (tekst en beeld). Een vast punt van aandacht blijft het interessant maken van content voor verschillende doelgroepen op verschillende kanalen. Voornamelijk volwassenen waarderen de content op Facebook en Instagram. Het blijft een uitdaging om ook jongeren en jongvolwassenen op organische wijze (zonder gesponsorde berichten) geïnteresseerd te krijgen in onze content.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
43
Enkele andere hoogtepunten van het jaar zijn onder andere: o Samenwerkingen met lokale en regionale media om onze evenementen en exposities een breder podium te geven (Archeologiedag en WOII-tentoonstelling) Het Cultuurforum haalde een aantal keren de voorpagina; o Vernieuwing van diverse interne communicatiemiddelen en -kanalen: de website bezoekersreviews, vertaalplugin, AI-filmpjes, vernieuwde sociale media posts met Canva, stoepborden, A4-posters en ander drukwerk; o De introductie van een digitale nieuwsbrief, waarmee we elk kwartaal geïnteresseerden op de hoogte houden van nieuws over onze collectie en evenementen in het museum; o Het aanwezig zijn, verbeteren en corrigeren van informatie op externe websites. o Nieuwe o line communicatiekanalen en drukwerk: advertenties in de parkmagazines voor 2025.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
44
Bijlage VIII: overzicht bezoekersaantallen 2024 1 januari tot en met 31 december Marketingdata van de Museumvereniging – Overzicht van het aantal bezoekers met Museumjaarkaart, wanneer bezoekers met Museumjaarkaart het museum bezoeken, welke leeftijd de bezoekers met Museumjaarkaart hebben, overzicht van herhaalbezoeken, welke musea door dezelfde mensen ook worden bezocht en waar bezoekers met Museumjaarkaarten vandaan komen.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
45
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Het totaal aantal museumbezoekers (betalend, Museumjaarkaart en gratis) per maand weergegeven.
Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg
46
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Het aantal betalende bezoekers aan de kassa, digitaal geregistreerd via Twelve, verdeeld in de groepen volwassenen, kinderen tot 6 jaar, kinderen tussen de 7 en 18 jaar, CJP, groepstarief vanaf 10 personen, Zeeuwse Museumkaart, gratis bezoekers (werkrelaties) of tickets gekocht via het online ticketsysteem.
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Het totaal aantal deelnemers aan educatieve programma’s in 2024
Jaarverslag 2024 stichting Cultuurforum Aardenburg
47
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Het totaal aantal deelnemers aan activiteiten en events in 2024
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Het totaal aantal deelnemers van Cultuurforum Aardenburg (incl. activiteiten en stadswandelingen van het Gidsengilde).
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Het totaal aantal deelnemers aan activiteiten van het Gidsengilde Aardenburg in 2024.
Jaarverslag 2024 stichting Cultuurforum Aardenburg
48
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – De herkomst van alle bezoekers in 2024, gemeten aan de balie.
Marketingdata Cultuurforum Aardenburg – Als we weten waar onze bezoekers vandaan komen en hoe ze bekend zijn geworden met het Cultuurforum, dan kunnen we onze promotie- en marketingstrategie aanpassen om maximale resultaten te boeken. De data is verzameld aan de balie van het museum, maar nog niet consequent ingevuld of lastig te interpreteren en te verwerken tot bruikbare gegevens. In Q4 2024 is er een nieuw registratieformulier in gebruik genomen, waardoor het makkelijker wordt om gegevens te registreren en te verwerken. Daarom is besloten om alleen de gegevens van Q4 te gebruiken in deze rapportage. In 2025 wordt een nauwkeurigere weergave verwacht. Onbekende gegevens zijn opgenomen in de categorie ‘overig’.