16a Jaarverslag 2024 stichting Cultuurforum Aardenburg

Jaarverslag 2024

Vastgesteld in de bestuursvergadering van 15-05-2025 Stichting Cultuurforum Aardenburg Correspondentieadres: Sint-Bavostraat 3 4527 CJ Aardenburg +31 (0)117 492888 IBAN: NL47 RABO 0133 3700 38 KvK 58954058 BTW nr. NL853252701B02 Bezoekadres: Sint Bavostraat 3 4527 CJ Aardenburg info@cultuurforumaardenburg.nl www.cultuurforumaardenburg.nl Facebook, Instagram, YouTube en TikTok: Cultuurforum Aardenburg

Inhoud Inleiding .................................................................................................................................................. 1 2 Governance Code Cultuur .....................................................................................................................8 3 Diversiteit en Inclusie ...........................................................................................................................8 4 Ethische Code .......................................................................................................................................8 5 Verbouwing ...........................................................................................................................................8 5.1 Overleg gemeente Sluis – Stichting Cultuurforum Aardenburg.....................................................8 5.2 Aanpassingen plein tussen het museum en de kerk........................................................................8 6 Bestuur ..................................................................................................................................................8 6.1 Bestuurssamenstelling per 31 december 2024 ...............................................................................9 6.2

Nevenfuncties.................................................................................................................................9 6.3 Bestuursvergaderingen ...................................................................................................................9 6.4 Nieuwe secretaris ...........................................................................................................................9 7 Directie ..................................................................................................................................................9 7.1 Bestuur - directie ............................................................................................................................9 7.2 Mandatering directie ......................................................................................................................9 7.3 Vrijwilligers..................................................................................................................................10 7.3.1 werkgroepen ..........................................................................................................................10 7.3.2 Vrijwilligersuitjes en -bijeenkomsten....................................................................................10 7.3.3 Uitleen vrijwilligers aan museum Het Belfort

.......................................................................... 11 8 Conservator ......................................................................................................................................... 11 8.1 Nieuwe inzichten voor de (her)inrichting van de middeleeuwse tentoonstelling ........................ 11 9 Collectie .............................................................................................................................................. 11 9.1 Stand van zaken collectieregistratie .............................................................................................12 9.1.1 Voorstel voor aanpassen van de Romeinse collectie .............................................................12 9.1.2 Nieuwe inzichten ...................................................................................................................12 9.1.3 Schenkingen ..........................................................................................................................12 9.1.4 Aanpassingen vitrines en Romeinse tentoonstelling .............................................................13 9.2 Onderzoek naar de collectie .........................................................................................................13 9.2.1 Geologisch onderzoek op beeldfragmenten

..........................................................................13 9.2.2 Iconografisch onderzoek op beeldfragmenten ......................................................................13 9.2.3 Natuursteenonderzoek in de Sint-Baafskerk van Aardenburg...............................................13 9.2.4 Wetenschapscommunicatie, valorisatie en publieksbereik....................................................14 9.2.4.1 Communicatie over het geologisch en iconografisch onderzoek .......................................14 9.2.4.2 Communicatie over de resultaten van het natuursteenonderzoek ......................................14 10 Onderzoek door externe partijen .......................................................................................................15 10.1 Archeohotspot ............................................................................................................................15

10.2 Het stimuleren van archeologisch onderzoek in Aardenburg .....................................................15 10.3 Passieve klimaatbeheersing ........................................................................................................15 11 Publieksactiviteiten ...........................................................................................................................16 11.1 Themadag ...................................................................................................................................16 11.2 Thema-activiteiten – 80 jaar vrijheid .........................................................................................17 11.3 Aanbod voor groepsbezoeken ....................................................................................................17 11.3.1 Rondleidingen in het museum .............................................................................................17 11.3.2 Gidsengilde Aardenburg: stads- en themawandelingen.......................................................17 11.4 Wisseltentoonstellingen ..............................................................................................................18 11.4.2 WOII in kleur ......................................................................................................................19 11.4.3 Geplande wisseltentoonstellingen 2025

..............................................................................19 11.4.4. Geplande wisseltentoonstellingen 2026 .............................................................................19 11.4.5 Geplande wisseltentoonstellingen 2027 ..............................................................................19 11.5 Nationaal georiënteerde evenementen........................................................................................19 11.5.1 Nationale Archeologiedagen ...............................................................................................19 11.5.2 Open Monumentendag ........................................................................................................19 11.5.3.

Moederdagactie ..................................................................................................................20 11.6 Internationaal georiënteerde evenementen .................................................................................20 11.6.1 Uit in de Zwinstreek ............................................................................................................20 11.7 Cursussen, workshops en activiteiten .........................................................................................20 11.7.1 Cursussen en workshops voor volwassenen ........................................................................20 11.7.2 Cursussen en workshops voor kinderen ..............................................................................20 11.7.3 Museum als inspirerende gastlocatie voor kinderactiviteiten..............................................21 11.7.4 Het museum als gastlocatie voor feestelijke openingen ......................................................21 11.7.5 Het museum als gastlocatie voor persreizen .......................................................................21 11.7.6 Het museum als inspirerende gastlocatie voor regiomarketing in de Zwinstreek ...............21 11.7.7 Faciliteiten voor derden beschikbaar stellen .......................................................................21 12

Educatie.............................................................................................................................................21 12.1 Lessen voor het basisonderwijs ..................................................................................................21 12.2 Lessen voor het middelbaaronderwijs ........................................................................................22 12.2.1 Speuren naar het Romeinse verleden van Aardenburg ........................................................22 12.2.2 Speurtocht door de stad .......................................................................................................22 12.3 Overzicht schoolbezoeken .........................................................................................................22 12.4 Stagiaires ....................................................................................................................................22 12.5 Personeel- en vrijwilligerseducatie ............................................................................................22 12.6 Informatieve bijeenkomsten .......................................................................................................23 13 Public relations, marketing en communicatie ...................................................................................23

13.1.1 Managementrapportages .....................................................................................................23 13.1.1.1 Focus op digitale marketing en communicatie .................................................................24 13.1.1.2 Actieplan ..........................................................................................................................24 13.1.1.3 Resultaten .........................................................................................................................24 13.1.2 Strategisch plan PR-werkgroep 2025 ..................................................................................24 13.2 NEOS beurs Gent .......................................................................................................................25 13.3 Toeristische Informatie en Gastheerschap ..................................................................................25 13.4 Erfgoedvrijwilligersprijs ............................................................................................................25 14 De digitale transformatie ...................................................................................................................27 14.1 Digitale bedrijfsvoering .............................................................................................................27 14.1.2 Data gedreven

besluitvorming ............................................................................................29 14.2 Het ontwikkelen van een digitale strategie ...............................................................................29 15 Samenwerkingen ...............................................................................................................................29 15.1 De Vereniging Musea West Zeeuws-Vlaanderen (VMWZV) ....................................................29 15.2 Naar een toekomstbestendig museumbestel ...............................................................................29 15.3 Museale samenwerkingen ..........................................................................................................30 15.3.1 Romeins Archeologisch Museum (RAM) Oudenburg (BE) ...............................................30 15.3.2 Museum het Belfort Sluis – bidbook...................................................................................30 15.3.3 Musea in Zeeuws-Vlaanderen .............................................................................................30 15.4 (Grensoverschrijdend) samenwerken met erfgoedinstellingen ..................................................31 15.4.1 Erfgoed Zeeland – Archeohotspot .......................................................................................31 15.4.2 Raakvlak (Brugge) –

Zwinstrandarcheologie......................................................................31 15.4.3 Landschapspark Zwinstreek ................................................................................................31 15.5 Samenwerken met maatschappelijke organisaties .....................................................................31 15.5.1 Amplooi – Re-integratie ......................................................................................................32 15.5.2 JOTA – Verheugenisrondleidingen ......................................................................................32 16 Financiën ...........................................................................................................................................32 16.1 Bezoekersaantallen .....................................................................................................................32 16.2 Museumwinkel, museumcafé en Romeinse lunch .....................................................................33 16.3 Fondsenwerving .........................................................................................................................33 16.4 Sponsoring .................................................................................................................................33 16.5 Donaties

.....................................................................................................................................33 Bijlage I Nevenfuncties bestuur .........................................................................................................34 Bijlage II opleidingen en cursussen 2024 ..............................................................................................35 Bijlage III overzicht informatieve bijeenkomsten ..................................................................................36 Bijlage IV groepsbezoeken ....................................................................................................................37 Bijlage V: overzicht schoolbezoeken 2024 ............................................................................................39

Bijlage VI Eindrapportage Gidsengilde 2024 ........................................................................................40 Bijlage VII: resultaten werkgroep PR, marketing en communicatie......................................................42 Bijlage VIII: overzicht bezoekersaantallen 2024 ...................................................................................45 Bijlage IX Balans ...................................................................................................................................51

Inleiding Na de opening van het museum in mei 2023 is het verslagjaar 2024 het eerste jaar waarin het museum het jaar rond open was. Het voorliggende jaarverslag is uitvoerig en bevat naast een overzicht van gebeurtenissen in 2024 ook doorkijkjes naar de toekomst. Eenmaal ingezet beleid blijft immers niet beperkt tot een jaar. We trachten grip te krijgen op factoren die tot succes leiden. Het vergt veel aandacht, dit jaarverslag is er een weergave van. In het verslagjaar is er veel gebeurd. Hoogtepunten waren de tentoonstelling WOII in kleur, de nationale Erfgoedvrijwilligersprijs en de archeologiedag. Daarnaast waren er nog tal van momenten waarop het Cultuurforum Aardenburg kan terugzien. In het verslag wordt er uitgebreid bij stilgestaan. Het Cultuurforum mag zich verheugen in een grote groep zeer gemotiveerde vrijwilligers. Vrijwilligers, vaak gepensioneerd en met diverse achtergrond. Het zijn deze vrijwilligers die kennis en ervaring binnenbrengen zonder wie het museum niet kan functioneren. Geleidelijk vormt zich ook een heel netwerk van deskundigen en verwante organisatie waarmee samengewerkt wordt. Ook het publiek is betrokken en we zien dat steeds meer mensen het museum volgen en een warm hart toedragen.

En dan is er natuurlijk onze directeur Jill Schelleman, al wil ze zo niet aangesproken worden, een duizendpoot die van veel markten thuis is en iedereen weet mee te nemen in het bedrijf dat museum heet. Nieuwe ontwikkelingen zijn er ook. De gemeente Sluis telt met 25.000 inwoners 11 musea waarvan 4 gecertificeerd door de Museumvereninging. Na oprichting van de Vereniging Musea West-ZeeuwsVlaanderen in december 2021 waarin de musea samenwerken op gebied van PR en educatie, is in 2024 een vervolg gegeven op de door de gemeente vastgestelde Visie Musea (maart 2021). Adviesbureau BMC uit Amersfoort kreeg opdracht om de visie een vervolg te geven in een studie naar een bestendige toekomst voor musea binnen de gemeente Sluis. In het rapport dat in samenwerking met de musea tot stand is gekomen, wordt geadviseerd de gecertificeerde musea in een overkoepelende stichting te verenigen en verder te professionaliseren door het aantal beroepskrachten uit te breiden en daarbij te streven naar specialisatie op verschillend aandachtsgebieden. De huidige stichtingen van gecertificeerde musea blijven bestaan en zullen lokaal doen wat lokaal gedaan moet worden. In december 2024 heeft de gemeenteraad de aanbevelingen overgenomen in een Beleidsplan Musea Sluis. Gestreefd wordt dat de nieuwe stichting Musea Sluis (werktitel) per 1 januari 2026 functioneert. Het bestuur

Aan dit jaarverslag hebben bijgedragen: Anita Buijze, Dante de Ruijsscher, Ewald de Backere Michael van Bellegem en Robert van Dierendonck

Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

1

2 Governance Code Cultuur. De Stichting Cultuurforum Aardenburg past de principes van de Governance Code Cultuur toe. In de volgende hoofdstukken worden naast algemene zaken de toepassing van de verschillende principes nader toegelicht.

3 Diversiteit en Inclusie. De visie diversiteit en inclusie is opgesteld en wordt in de praktijk toegepast. Op de algemene vrijwilligersbijeenkomsten wordt de visie bij herhaling toegelicht door de voorzitter van het bestuur. De visie heeft ertoe geleid dat het vrijwilligers- en medewerkersbestand bestaat uit een diverse groep mensen die een afspiegeling vormen van de huidige WestZeeuws-Vlaamse samenleving. De jongste vrijwilliger is 13 jaar en de oudste 80 jaar. Verschillende werkgroepen zijn actief waaraan vrijwilligers deelnemen, ideeën kunnen aandragen en op die wijze betrokken worden in de bedrijfsvoering en besluitvorming.

4 Ethische Code Voor de organisatie, het beheer van de collectie en presentatie handelt de stichting volgens de uitgangspunten van de Ethische Code Musea en hanteert het museum het motto ‘duurzaam exposeren’.

5 Verbouwing Op de zolderverdieping is gewerkt aan een opslag- en kantoorruimte. De gemeente Sluis is, in het kader van de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, gevraagd om het dak van het gebouw te isoleren zodat de ruimte gebruikt kan worden voor workshops of vergaderruimte.

5.1 Overleg gemeente Sluis – Stichting Cultuurforum Aardenburg Regelmatig wordt overleg gevoerd met de gemeente over de bouwkundige – en museale zaken. Vaste gesprekpartners waren: -

Burgermeester M. Vermue; Wethouder P. van de Vijver – van Deursen, portefeuillehouder cultuur; P. Keijmel, projectleider gemeente Sluis; B. Groosman- Goedegebuur. Team Beleid Kunst en Cultuur gemeente Sluis; Leden van het dagelijks bestuur van het Cultuurforum Aardenburg.

De groep werd, afhankelijk van de agenda, uitgebreid met andere bestuursleden en/of deskundigen.

5.2 Aanpassingen plein tussen het museum en de kerk Driemaandelijks wordt overleg gevoerd met de gemeente over het aanpassen van het terrein tussen de kerk en het museum. Ook de (her)inrichting van de middeleeuwse tentoonstelling op de eerste verdieping wordt regelmatig besproken. Besloten werd om de o iciële opening van het museum uit te stellen tot het plein tussen de kerk en het museum is opgeknapt en de middeleeuwse tentoonstelling is gerealiseerd.

6 Bestuur Het stichtingsbestuur bestaat uit tien leden. Het dagelijks bestuur bestaat uit voorzitter Steve Martin, secretaris Jan Ruesen en penningmeester Wim Westphaal.

8

6.1 Bestuurssamenstelling per 31 december 2024 Dhr S.H. Martin Mw. A.M. Boeije Dhr. W.F. Westphaal Dhr. D.M. de Pooter Dhr. A.R. Bauwens Mw. M.T. van Nieuwkoop Mw. D. Bakkers Dhr. A. Groosman Dhr. W. de Stigter Dhr. J. Ruesen

Datum 20-11-2020 26-11-2020 07-10-2013 26-11-2020 19-04-2021 26-11-2020 26-11-2020 19-04-2021 26-11-2020 09-05-2024

Uittredend 20-11-2022 26-11-2024 07-10-2022 20-11-2023 19-04-2023 19-04-2023 26-11-2024 19-04-2025 26-11-2022 09-05-2028

Herbenoeming 09-02-2023 10-10-2024 06-10-2022 12-10-2024 13-04-2023 13-04-2023 12-10-2023

Uittredend 20-11-2026 26-11-2028 07-10-2026 20-11-2027 19-04-2027 19-04-2027 26-11-2027

09-02-2023

26-11-2026

6.2 Nevenfuncties In bijlage I worden de nevenfuncties van de bestuursleden vermeld. Geen van de nevenfuncties leidt tot een belangenconflict met de activiteiten van de stichting.

6.3 Bestuursvergaderingen In het verslagjaar kwam het bestuur, met uitzondering van de maanden juli en augustus, maandelijks bijeen. Vaste agendapunten waren voortgang van de herinrichting van het plein tussen de kerk en het museum, het ontwikkelen van de middeleeuwse tentoonstelling, het nieuwe museumbeleid van de gemeente Sluis, de nieuwe uitvoeringsagenda cultuur en erfgoed van Provincie Zeeland, de verhuis van het gemeentelijk archief in Oostburg, fondsenwerving, sponsoring, en het ontwikkelen van educatieve programma’s en publieksactiviteiten.

6.4 Nieuwe secretaris In mei 2024 heeft secretaris mw. Angela Boeije het stokje overgedragen aan dhr. Jan Ruesen. Om de processen binnen de bedrijfsvoering te optimaliseren en om duurzaam en digitaal te archiveren is besloten over te stappen van Microsoft OneDrive naar Google Workspace. Argumenten hiervoor zijn; de betere zakelijke functionaliteit, gratis dataopslag en meer efficiëntie om als team samen te werken. Google stelt 100TB beschikbaar voor non-profitorganisaties en daarnaast worden kosten bespaard door over te stappen naar Google Mail. Tenslotte is de website naar de omgeving van Utility in Oostburg gemigreerd om snelle IT-service en onderhoud aan de website te borgen.

7 Directie De dagelijkse leiding van de organisatie is in handen van de museummanager. De manager is aangesteld in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. De Museum cao is van toepassing.

7.1 Bestuur - directie Wekelijks is er overleg tussen manager en het dagelijks bestuur. Het overleg heeft betrekking op de dagelijkse gang van zaken, voortgang van vastgestelde beleidsplannen, ontwikkelingen, overleg met derden en de agenda van de bestuursvergaderingen. De manager is bij de bestuursvergaderingen aanwezig en notuleert.

7.2 Mandatering directie De directe verantwoordelijkheid voor de financiële gang van zaken berust bij de penningmeester van het bestuur die de boekhouding voert in Excel. Secretaris Jan Ruesen en de manager zijn in 2023 gestart Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

9

met het digitale boekhoudprogramma e-Boekhouden. De overstap naar een digitaal boekhoudprogramma is onderdeel van de digitale procesoptimalisatie met als doel efficiënter en effectiever te werken. Inmiddels is er een volledig boekjaar met het programma gewerkt en kan er geëvalueerd worden of het programma voldoet aan de behoeften van het museum als kleine onderneming.

7.3 Vrijwilligers Vrijwilligers vormen de basis waarop de organisatie functioneert. Iedere vrijwilliger brengt kennis, ervaring en kwaliteiten mee. Hun inbreng is dan ook enorm belangrijk. Er vindt regelmatig (bijna wekelijks) overleg plaats met betrokken vrijwilligers.

7.3.1 werkgroepen In 2024 groeide de groep vrijwilligers uit naar 45 personen, kwam er meer structuur door het ontstaan of verder uitbouwen van werkgroepen, bestaande uit: Werkgroep educatie Werkgroep activiteiten en events Werkgroep klusjes Werkgroep boekhouding Werkgroep interieurverzorging Werkgroep fondsenwerving Werkgroep PR, communicatie en marketing Werkgroep stadsgidsen, Gidsengilde Aardenburg Werkgroep museumgidsen Werkgroep gastvrouwen en -heren Werkgroep projectmanagement Werkgroep tentoonstellingen Werkgroep collectiebeheer

7.3.2 Vrijwilligersuitjes en -bijeenkomsten Hoofddoel van de vrijwilligersbijeenkomsten is een gezellig samen zijn en het beter leren kennen van alle betrokken vrijwilligers. Daarnaast maken we van de mogelijkheid gebruik om het beleid toe te lichten en ideeën en verbeterpunten te bespreken. Interne bijeenkomsten 21/02/2024 algemene vrijwilligersbijeenkomst 09/04/2024 baliemedewerkers 23/04/2024 AED training 13/08/2024 algemene vrijwilligersbijeenkomst Interne bijeenkomsten 22/10/2024 baliemedewerkers 16/12/2024 BHV

Besproken beleidsdocumenten Vrijwilligersbeleid Fair Practice code Calamiteitenplan en ontruiming D&I Besproken beleidsdocumenten Bezoekvoorwaarden Calamiteiten en ontruimingsplan + oefening

Maandelijks

Overleg Gidsengilde Aardenburg

Vrijwilligersuitjes 13/08/2024 31/08/2024 13/12/2024 16/12/2024

Tuinfeest Uitstap naar Forum Antique de Bavay Mauritshuis Den Haag, Erfgoedvrijwilligersprijs Kerstborrel

Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

10

Vanaf november

Iedere laatste vrijdag van de maand borrelmoment op vrijdagmiddag

7.3.3 Uitleen vrijwilligers aan museum Het Belfort Ook in 2024 zijn er het hele jaar rond vrijwilligers van het Cultuurforum betrokken geweest als gastheren en -vrouwen bij museum het Belfort in Sluis.

8 Conservator Vrijwillig conservator Dante de Ruijsscher heeft zijn doctorraadsonderzoek ‘Rodenburg, een landschapsarcheologisch onderzoek naar vroege stadsontwikkeling in de Zwinregio (Aardenburg, Provincie Zeeland, Nederland, CA 300 – 11 A.D.)’ aan de Universiteit van Gent afgerond. De nieuwe inzichten uit het onderzoek zullen worden meegenomen in de nieuw in te richten middeleeuwse afdeling van het museum.

8.1 Nieuwe inzichten voor de (her)inrichting van de middeleeuwse tentoonstelling Dante de Ruijsscher heeft onderzoek gedaan naar de periode tussen het vertrek van de Romeinen rond ca. 300 n. Chr. tot de start van de bloei van Aardenburg als middeleeuwse stad rond ca. 1100 n. Chr. Zijn dissertatie bestaat uit drie stappen: (1) Verzameling van alle beschikbare informatie uit geschreven bronnen; (2) Uitwerking van oude opgravingsresultaten; (3) Uitwerking van nieuw veldwerk in en rond Aardenburg. Dit veldwerk bestond uit veldkarteringen (het documenteren van dateerbaar vondstmateriaal dat is boven geploegd op akkers), geofysisch onderzoek (het documenteren van de elektrische geleidbaarheid en magnetische gevoeligheid van de bodem), en een onderzoek van de bodemopbouw door middel van handmatige boringen. Op basis van deze resultaten kon de evolutie van het landschap en de plaats van de mens daarin worden gereconstrueerd. De belangrijkste resultaten: Het Romeinse fort lag naast een getijdengeul die in eerste instantie de plaats bereikbaar zal hebben gemaakt voor scheepvaart. Vanuit deze geul overstroomde het landschap steeds frequenter, waardoor de omgeving van het fort minder aantrekkelijk werd voor bewoning in de laat-Romeinse periode.

Tijdens de Merovingische periode en vroege Karolingische periode was het voormalige Romeinse fort waarschijnlijk een plaats waar mensen uit de nabije omtrek werden begraven. Hierop duiden diverse grafgiften en skeletten uit die tijd. Het skelet ‘Brammetje’, tentoongesteld in het museum, in eerste instantie aangezien voor een Germaanse krijger, bleek na koolstofdatering uit de 7e of 8e eeuw afkomstig. Hij kwam volgens isotopenonderzoek uit de binnenlanden van Europa. Tijdens de late Karolingische periode werd het Romeinse fort wederom als verdedigingswerk gebruikt. Een waterput, verdedigingsgracht en verschillende afvalkuilen duiden op meer permanente bewoning. Net als in Brugge en Gent was er sprake van een onderverdeling tussen de grafelijke burcht (voormalige Romeinse fort), aangeduid als “Burg”, en de versterkte nederzetting ernaast, de “Oude Burg”. Vanaf de 10e eeuw ontwikkelde Aardenburg zich tot een nederzetting van stedelijke aard. Het voormalige Romeinse fort werd afgebroken en het terrein werd verschillende malen genivelleerd en opgehoogd om uitbreiding van de nederzetting mogelijk te maken.

9 Collectie Museumcollecties veranderen. Er komen nieuwe objecten bij door archeologisch onderzoek, er worden objecten aan het museum geschonken of objecten worden verplaatst of afgestoten. Veel werkprocessen Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

11

zijn binnen het museum dan ook voortdurend in beweging. De registratie van de collectie is een voorbeeld van een proces dat altijd in beweging blijft.

9.1 Stand van zaken collectieregistratie Bij aanvang van de bruikleen van de objecten (mei 2023) in de huidige collectie waren deze voorzien van een basisregistratie in de museumdatabase Atlantis middels een datadump van gegevens uit het Zeeuws Archeologisch Depot (ZAD). De beschrijvingen waren voor een juiste en goede registratie onvolledig, vaak verouderd en soms geheel onjuist. Door vrijwilliger archeoloog Robert van Dierendonck wordt ieder object opnieuw bestudeerd en met gebruikmaking van de termen uit de landelijke Archeologische Basis Registratie (ABR) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de meest recente wetenschappelijke literatuur eenduidig beschreven en op niveau gebracht. Op dit moment zijn 404 van de 451 in de Atlantis-database aanwezige objecten geheel geregistreerd (89,6%). De 47 nog te registreren objecten betreffen allen objecten van aardewerk die wat meer studie vergen om tot een correcte beschrijving te komen.

9.1.1 Voorstel voor aanpassen van de Romeinse collectie Tijdens de registratie is opgemerkt dat de huidige selectie van objecten regelmatig geen recht doet aan wat er in Aardenburg gevonden is en wat er bekend is (bij Robert). Van sommige objecten is het meer van hetzelfde, terwijl andere voor Aardenburg kenmerkende objecten ontbreken. Hierover is overleg geweest met manager en bestuursleden. Afgesproken is dat de registratie van het huidige bestand in 2025 wordt afgerond. Er wordt een inventarisatie gemaakt van objecten die terug kunnen naar het depot en objecten die in aanmerking komen voor opname in de expositie om zo de kennis van Romeins Aardenburg te verrijken. Wanneer de nieuwe objecten in bruikleen zijn verkregen en de bruikleen volledig kloppend is gemaakt, moeten de nieuwe objecten nog op dezelfde wijze als hierboven beschreven worden geregistreerd. In principe is de registratie van de Romeinse afdeling dan volledig afgerond.

9.1.2 Nieuwe inzichten De inventarisatie van de collectie heeft een aantal verrassingen gebracht. Zo blijkt, nog in een recent verschenen publicatie een als benen lepel beschreven object (nog), geen lepel te zijn, maar een halffabricaat voor een lepel die niet is afgemaakt omdat de steel bij bewerking is gebroken. En zijn de twee passende mallen voor een klein vogelfiguur wel gepubliceerd, maar heeft de auteur Van Boekel niet gezien dat de mallen zijn gemaakt van twee fragmenten van twee verschillende bakstenen objecten, vermoedelijk dakpannen.

9.1.3 Schenkingen Het Cultuurforum heeft in 2024 enkele schenkingen ontvangen voor zowel de Romeinse als de middeleeuwse afdeling. De opmerkelijkste schenking kwam dit jaar van over zee. Mw. Brooks uit San Francisco schonk een tekening aan het museum. Deze tekening kreeg haar vader van Jan van Hinte voor zijn hulp bij opgravingen in Aardenburg in de jaren 50 van de vorige eeuw. Ook het Romeins aardewerk en een fragment van een (vermoedelijk) middeleeuws beeld dat na ploegwerkzaamheden is gevonden op de West-Zeeuws-Vlaamse akkers is het vermelden waard. Omdat het museum met regelmaat schenkingen ontvangt, heeft het bestuur besloten een collectie in eigen beheer te starten. Oud provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck heeft aangeboden om als adviseur te fungeren in het aannemen, afstoten en beheren van de eigen collectie.

Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

12

9.1.4 Aanpassingen vitrines en Romeinse tentoonstelling Enkele vitrines waar bot en metalen bijeen liggen zijn op advies van de depotbeheerder van Erfgoed Zeeland aangepast. Bot moet onder andere klimatologische omstandigheden tentoongesteld worden dan bijvoorbeeld brons. Een nieuwe vitrine zal worden aangeschaft voor medische instrumenten die thans bij dagelijkse gebruiksvoorwerpen in één vitrine liggen. Een gelegenheid om de medische kennis bij de Romeinen toe te lichten. Wanneer de vaste opstelling wordt herzien krijgen de schenkingen, indien van toegevoegde waarde, een plaats in de vaste opstelling en zullen worden opgenomen in het collectieregistratie programma Atlantis. Aanpassingen hypocaustum en nieuwe wandschilderingen Om meer beleving te creëren in het museum wordt de tentoonstelling aangepast bij de thema’s ‘badhuis’ en ‘spelletjes in de Romeinse tijd’. Het hypocaustum in de kelderruimte van het museum wordt nagebouwd. In 2025 wordt het project afgerond en zal de kelder de look en feel van hypocaustum hebben zoals dat er in de Romeinse tijd uitzag. Ontwerper Yannick de Smet maakt een wandschildering waarop spelende kinderen en volwassenen worden afgebeeld die aangebracht wordt bij de speltafels. De wandschilderingen zullen de functie van de ruimten verduidelijken. Ook dit project moet eind 2025 afgerond zijn.

9.2 Onderzoek naar de collectie Voor het updaten van gegevens met betrekking tot de collectieregistratie, het stimuleren van onderzoek naar de collectie, het ontwikkelen van (historisch en wetenschappelijk) verantwoorde publieksactiviteiten en het stimuleren van onderzoek naar duurzaam exposeren wordt de kennis en expertise gevraagd van verschillende vakspecialisten van o.a. Universiteit Gent en Universiteit Nijmegen.

9.2.1 Geologisch onderzoek op beeldfragmenten Geoloog Roland Dreesen (Universiteit Gent) heeft, in samenwerking met archeoloog professor Wim de Clercq (Universiteit Gent), alle stenen objecten in de collectie onderzocht op steensoort en herkomst. Eén beeldfragment bleek van Nivelsteiner zandsteen gemaakt te zijn, dat afkomstig is uit gebied tussen Heerlen, Maastricht en Aken. Een ander mogelijk herkomstgebied is gelegen in de buurt van Liedberg, niet ver gelegen van Neuss aan de Rijn. Een ander fragment bleek van kalksteen te zijn gemaakt en wordt nog verder onderzocht. Om met zekerheid te kunnen vaststellen om welke steensoorten het gaat, worden slijpplaatjes gemaakt voor verder onderzoek. Klik hier en lees meer over dit onderzoek op onze website.

9.2.2 Iconografisch onderzoek op beeldfragmenten Naast het bepalen van de steensoort en de herkomst ervan is het ook van belang te achterhalen wat de beeldfragmenten uit onze collectie voorstellen. Tot voor kort waren het vreemde eenden in de bijt. Niemand wist precies wat deze beschadigde en onduidelijke stukken voorstelden. Archeologe dr. Christel Veen (Universiteit Nijmegen) heeft iconografisch onderzoek verricht. Het kleinere zandstenen beeldfragment blijkt een onderdeel van een Herculesbeeld te zijn. Of het tweede, grotere kalkstenen fragment ook een onderdeel is geweest van een Herculesbeeld, dat wordt op een later moment onderzocht. Klik hier en lees meer over dit onderzoek op onze website.

9.2.3 Natuursteenonderzoek in de Sint-Baafskerk van Aardenburg Op zaterdag 16 november 2024 organiseerde het Cultuurforum Aardenburg de eerste archeologiedag, een dag vol interactieve activiteiten rond archeologie en Romeinen voor jong en oud. Het Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

13

samenbrengen van verschillende specialisten (archeologen, geologen, historici) had tot gevolg dat er een nieuw onderzoek werd geïnitieerd. Men vermoedde namelijk dat het Romeinse castellum als steengroeve is gebruikt voor het bouwen van onder andere de Sint-Baafskerk, gelegen naast het museum. Geoloog Roland Dreesen deed onderzoek naar het gebruik van de verschillende natuursteensoorten en zocht daarbij naar aanwijzingen voor het (her)gebruik van Romeins bouwmateriaal. Roland kwam tot de voorlopige conclusie dat er weinig échte aanwijzingen zijn voor het (her)gebruik van Romeinse spolia, zoals stukjes rode keramieken vloertegels en stukken witte Nivelsteiner zandsteen. Van laatstgenoemde zandsteen zijn er enkele Romeinse items te bewonderen in het museum. Dit is mogelijk een aanwijzing dat de zandsteen die verwerkt is in de Sint-Baafskerk toch oud bouwmateriaal is van het Romeinse castellum. Het is in ieder geval duidelijk dat er tijdens de verschillende bouwfasen minstens 20 soorten natuursteen gebruikt zijn voor de bouw of heropbouw van de kerk. Klik hier en lees meer over dit onderzoek op onze website.

9.2.4 Wetenschapscommunicatie, valorisatie en publieksbereik De laatste jaren wordt steeds meer gesproken over het belang van wetenschapscommunicatie en valorisatie; het delen van wetenschappelijke kennis met het grote publiek om de kloof tussen wetenschappers en niet-wetenschappers te verkleinen en voor het vertalen van nieuwe kennis naar nieuwe producten, diensten, processen en andere vormen van bedrijvigheid.

9.2.4.1 Communicatie over het geologisch en iconografisch onderzoek Ter bevordering van de wetenschappelijke kennis zullen de resultaten van het onderzoek naar het zanden het kalkstenen beeldfragment van het museum door dr. Christel Veen, dr. Roland Dreesen, professor Wim de Clercq en oud-provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck in 2025 in één of meerdere vakbladen gepubliceerd worden. Vervolgens worden de nieuwe inzichten gebruikt voor het ontwikkelen van nieuwe publieksactiviteiten. Denk aan de volgende editie van het archeologieweekend dat op zaterdag 8 en zondag 9 augustus 2026 zal plaatsvinden in het museum. De nieuwe kennis wordt omgezet naar iets tastbaars, namelijk een digitale 3D reconstructie van het zandstenen Herculesbeeldje. De 3D reconstructie zal worden toegevoegd aan de vaste tentoonstelling van het museum waar de nieuwe kennis voor een breed publiek op een laagdrempelige manier toegankelijk wordt gemaakt. Om het publieksbereik verder te vergroten en verschillende doelgroepen te bereiken, wordt de lokale en provinciale media gevraagd aandacht te besteden aan de onderzoeken en ook de eigen digitale communicatiekanalen worden ingezet ter verspreiding van de nieuwe kennis.

9.2.4.2 Communicatie over de resultaten van het natuursteenonderzoek Ter bevordering van de wetenschappelijke kennis worden de resultaten meegenomen in een nog af te ronden onderzoek van Roland Dreesen en Wim de Clercq. Een onderzoek naar het gebruik en de herkomst van verschillende soorten natuursteen in kerkgebouwen in het Brugse Ommeland. Voor de lokale historici, amateurhistorici en heemkundig geïnteresseerden wordt de nieuwe kennis in 2025 beschikbaar gemaakt via het tijdschrift van de Heemkundige Kring West-Zeeuws-Vlaanderen. De gidsen van het Gidsengilde Aardenburg en van de Sint-Baafskerk worden in 2025 uitgenodigd om deel te nemen aan een interactieve workshop. Roland Dreesen geeft zijn kennis door en laat aan de gidsen zien hoe ze bepaalde steensoorten kunnen herkennen. De nieuwe inzichten kunnen door de gidsen gebruikt worden tijdens rondleidingen. Er wordt een kleine brochure geschreven waarin de nieuwe inzichten op een publieksvriendelijke manier worden gepresenteerd aan een breed publiek. De brochure wordt verkocht in de museumwinkel en de winkel van de Sint-Baafskerk. Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

14

10 Onderzoek door externe partijen Het Cultuurforum wordt met regelmaat gevraagd mee te werken aan verschillende (wetenschappelijke) onderzoeken of publieksparticipatieprojecten in het kader van het verdrag van FARO. Het doel is om wetenschap voorruit te helpen en tegelijkertijd meer draagvlak en enthousiasme te creëren binnen de samenleving voor archeologie, erfgoed en wetenschap. Hiervoor betrekt men vrijwilligers en burgers bij verschillende fasen van onderzoek. Geïnteresseerden helpen bijvoorbeeld mee tijdens graafwerkzaamheden of in een latere fase met het selecteren en determineren van vondstmateriaal.

10.1 Archeohotspot Een Archeohotspot is een manier om vrijwilligers en burgers op een laagdrempelige manier kennis te laten maken en te verbinden aan (archeologisch)onderzoek. Het zijn plaatsen waar iedereen zelf met archeologie bezig kan zijn. Geïnteresseerden kunnen gratis en zonder afspraak binnenlopen. Ze zijn welkom om mee te doen met de eerste bewerking van archeologisch materiaal. Zo komt men letterlijk in contact met het verleden. Ook is er een mogelijkheid om eigen vondsten laten onderzoeken, in gesprek te gaan over wat er in de eigen buurt onder de grond zit en mee te doen aan verschillende activiteiten. In 2024 zijn de mogelijkheden voor het Cultuurforum om Archeohotspot te worden samen met Erfgoed Zeeland verkent. In samenwerking met gemeente Sluis, Artefact (Advies en Onderzoek in Erfgoed) en Universiteit Gent wordt in 2025 een project opgestart om archeologisch materiaal van een oud onderzoek te wassen, te selecteren en te determineren onder leiding van geoloog Roland Dreesen en archeoloog Frederik D’hont. Het gaat om de ballastkeien die zijn gevonden tijdens werkzaamheden in Sint-Anna-Ter-Muiden. Een andere mogelijkheid is het uitzoeken van oud vondstmateriaal van opgravingen in Aardenburg uit de vorige eeuw. Er is nog veel materiaal in het Zeeuws Archeologisch Depot bij Erfgoed Zeeland waar nog geen aandacht aan besteed is.

Oud-provinciaal archeoloog Robert van Dierendonck ziet mogelijkheden om dit onderzoek met behulp van vrijwilligers verder uit te werken.

10.2 Het stimuleren van archeologisch onderzoek in Aardenburg Ter bescherming van ons erfgoed zijn ook in 2024 graafwerkzaamheden in Aardenburg nauwlettend in het oog gehouden. Geen noemenswaardige bevindingen dit jaar.

10.3 Passieve klimaatbeheersing Van oktober 2023 tot januari 2025 was er in Museum Cultuurforum Aardenburg een proefopstelling geïnstalleerd in vitrines voor het testen van zoutoplossingen voor passieve klimaatbeheersing. Hierbij werd het gedrag van de zoutoplossingen in combinatie met de relatieve luchtvochtigheid en temperatuur continu gemonitord. Het onderzoek werd uitgevoerd door restaurator Maickel van Bellegem (RR) met medewerking van medewerkers uit het museum. De proefopstelling (en interpretatie van de resultaten) is onderdeel van een wereldwijd project: ‘Testing Saturated Salt Solutions in Display Cases’. Een project waarbij zouten worden gebruikt voor het bestuderen van de relatieve luchtvochtigheid. Het project wordt geleid door Prof. Dr. Gerhard Eggert, Katja Siebel M.A., en Dipl.Rest. Heiner Grieb uit Duitsland. Algemeen doel van het project is richtlijnen op te stellen voor het gebruik van zouten voor het stabiliseren van de luchtvochtigheid met een lagere energieconsumptie dan nu vaak het geval is, terwijl zoutoplossingen ook een bufferend vermogen hebben tegen schadelijke organische zuren in het binnenklimaat. Organische zuren zijn met name schadelijk voor objecten van lood of brons waarin chemische reacties optreden waarbij de integriteit van het materiaal wordt aangetast en zonder ingrijpen uiteenvalt.

De relatieve Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

15

luchtvochtigheid en temperatuur zijn de belangrijkste factoren bij het reguleren van het binnenklimaat om degradatie processen van objecten of materialen in een museumcollectie te voorkomen. De voorlopige resultaten van de metingen geven een duidelijk verschil in effectiviteit van de zouten tussen vitrines met een meer of minder goede afdichting. In vitrines waar geen goede afdichting aanwezig is, is er geen aantoonbaar effect van de aanwezigheid van een zoutoplossing. De gemeten relatieve luchtvochtigheid schommelde met grote regelmaat. Ook over de grens van 5% per dag, die vaak aangehouden wordt als een voorwaarde voor een stabiel klimaat voor het behoud van cultureel erfgoed collecties. De twee vitrines met goede afdichting lieten een duidelijk ander beeld zien en de delta-RH bleef grotendeels beneden de 2%. Hiermee zijn deze vitrines zelfs geschikt voor meer gevoelige objecten zoals onstabiel glas. Met de metingen in de proefopstelling in het Museum Cultuurforum Aardenburg, hebben we geen wondermiddel gevonden voor het duurzaam stabiliseren van het binnenklimaat, maar wel bijgedragen aan het completer maken van een overzicht hoe verzadigde zoutoplossingen gebruikt kunnen worden voor het creëren van een stabieler binnenklimaat zonder specifieke energieconsumptie. De zoutoplossingen in de tafel vitrines zullen aanwezig blijven.

Voor verdere vragen is Maickel van Bellegem bereikbaar via 0647885052 of mjtmvb@gmail.com

11 Publieksactiviteiten Het museum is zowel trekker voor een aantal kleinschalige activiteiten, zoals lezingen, boekpresentaties en koffieconcerten, als grootschalige evenementen in de onmiddellijke omgeving van het museum. Voor het ontwikkelen van interessante activiteiten voor een brede doelgroep wordt (een grensoverschrijdende) samenwerking met verschillende specialisten en organisaties gezocht. Een groot deel van de activiteiten wordt gratis aangeboden om ook toegankelijk te zijn voor mensen met een kleine bestedingsruimte, want erfgoed is van en voor iedereen.

11.1 Themadag In samenwerking met een aantal partners organiseerde het Cultuurforum op zaterdag 16 november voor het eerst een succesvolle Archeologiedag ‘van scherf tot schat’. Partners o Heemkundige Kring West-Zeeuws-Vlaanderen o Romeins Archeologisch Museum Oudenburg (BE) o Universiteit Gent (BE) o Artefact! Advies in onderzoek en erfgoed o Sint-Baafskerk Aardenburg o AWN Zeeland West-Brabant o Raakvlak Brugge (BE) o Agentschap Onroerend Erfgoed Brugge (BE) o Gidsengilde Aardenburg o Gemeente Sluis o Samen in Zee Activiteiten De gratis activiteiten werden georganiseerd in het kader van archeologie en Romeinen in Aardenburg en de Zwinstreek. Voor het aantrekken van een breed publiek uit Nederland en België werd er rekening gehouden met de interesses en leefwereld van verschillende doelgroepen. Een overzicht van de activiteiten: Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

16

-

Pop-up tentoonstelling ‘de tuin van het verleden’. Unieke vondst uit het RAM Oudenburg te zien in Aardenburg Determinatie van publieksvondsten door zes specialisten (archeologen en een geoloog) Romeinse hapjes en bierproeverij Kinderactiviteit ‘ga aan de slag als een echte archeoloog’ Speurtocht naar het Romeinse verleden van Aardenburg in de stad voor kinderen Lezingen door twee archeologen en een geoloog Themawandeling ‘Romeinen in Aardenburg’ door het Gidsengilde Aardenburg Demonstratie zoutzieden Horeca Sint-Baafskerk

Totaal aantal deelnemers: 200 personen. U leest hier meer over de inhoud van de activiteiten en bekijk hier de aftermovie. In 2026 pakt het Cultuurforum uit met een weekendeditie op zaterdag 8 en zondag 9 augustus 2026. Schrijf u in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

11.2 Thema-activiteiten – 80 jaar vrijheid In 2024 was het 80 jaar geleden dat Zeeuws-Vlaanderen werd bevrijd van de Duitse bezetters. Ter nagedachtenis aan deze periode organiseerde het Gidsengilde Aardenburg met succes een aantal activiteiten. Activiteitenoverzicht o Gegidste fietstocht met als thema ‘Bevrijding van de grensstreek’ o Gegidste fietstocht met als thema ‘Bevrijding van de gemeente Sluis’ o Gegidste wandeling met als thema ‘Sporen WOII in Aardenburg’ (2x) o Lezing met als thema ‘Aardenburg: Oorlog en bevrijding’ (2x) o Fototentoonstelling ‘Tweede Wereldoorlog in kleur’ in het museum Aantal deelnemers lezingen en fietstochten: Bezoekers tentoonstelling WOII in kleur museum: Totaal:

120 405 525 deelnemers

U leest hier meer over de activiteiten.

11.3 Aanbod voor groepsbezoeken Een onderdeel van het cultureel ondernemerschap is het op creatieve en unieke wijze aantrekken van nieuwe doelgroepen en bezoekers. Het ontwikkelen en in de markt zetten van unieke arrangementen en carrouselprogramma’s voor groepen is een hier een voorbeeld van.

11.3.1 Rondleidingen in het museum Wij beschikken over een team museumgidsen (vrijwilligers) die een interessant verhaal vertellen bij de belangrijkste voorwerpen in de collectie. Zo komt het museum echt tot leven en leer je iets over het leven van de Romeinen in Aardenburg. Op aanvraag kan een rondleiding ook in het Engels, Duits of Frans. Daarnaast worden de rondleidingen precies naar de aard en de samenstelling van de groep (school, volwassenen, ouderen, …..) aangepast.

11.3.2 Gidsengilde Aardenburg: stads- en themawandelingen Sinds 2000 wandelen de gidsen van het Gidsengilde met de vele bezoekers aan Aardenburg door één van de oudste steden van Zeeland. De gidsen vertellen daarbij allerlei bijzonderheden over het verleden van de stad. Ook ontwikkelen zij steeds nieuwe themawandelingen, educatieve programma’s, Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

17

arrangementen en zetten zij zich in voor het verbeteren van de wandelroutes in Aardenburg. U vindt hier meer informatie over het aanbod van het Gidsengilde. Om aan de vraag van de bezoekers te kunnen voldoen is het Gidsengilde in 2024 gefuseerd met de groep museumgidsen. Dit heeft ertoe geleid dat nieuwe programma’s in het museum en daarbuiten ontwikkeld zijn. Een overzicht van de activiteiten van het Gidsengilde en resultaten daarvan vindt u in bijlage VI.

11.3.3 Arrangementen en carrouselprogramma’s In 2024 zijn er verschillende dag- en halve dag arrangementen en carrouselprogramma’s ontwikkeld in samenwerking met verschillende partijen binnen Aardenburg. Groepen hebben keuze uit vaste programma’s maar kunnen ook een programma naar keuze boeken. Het Cultuurforum stelt zich binnen de mogelijkheden flexibel op en luistert naar de wens en verwachtingen van de klant om een bezoek aan het museum en de directe omgeving mogelijk en succesvol te maken. Carrouselprogramma’s Een carrouselprogramma kan bestaan uit een combinatie van een gegidste rondleiding door het museum, een stads- of themawandeling van het Gidsengilde, een bezoek met gegidste rondleiding aan de Sint-Baafskerk, een gegidste rondleiding op de struisvogelboerderij of een rondleiding in de wijngaard van ‘t Biezenhof. Hapjes en drankjes Programma’s worden aangevuld met een hapje en drankje in het museum of in de Sint-Baafskerk. Groepen hebben keuze uit simpele arrangementen zoals koffie/thee met een koffiekoek of een luxe arrangement met Romeinse hapjes of een Romeinse lunch. Romeinse lunch Een uniek concept is de in 2024 ontwikkelde authentieke Romeinse lunch, die door bezoekers erg gewaardeerd en aangeprezen wordt. De lunch bestaat uit een driegangenmenu en wordt door onze gediplomeerde vrijwillige chefs bereid.

Voor groepen tot maximaal 30 personen ‘Proef de smaken van het verleden en ontmoet de Romeinen zoals je ze nog nooit ontmoet hebt’. Arrangementen met horeca Voor grote groepen die gebruik willen maken van horeca wordt samengewerkt met verschillende horecaondernemingen in de omgeving. Arrangementen zijn ontwikkeld in samenwerking met restaurant In den Wijngaard, restaurant Oest, Wijngaard ‘t Biezenhof, mossel- en palinghuis Lekens en restaurant De Kaaipoort. Meer informatie over groepsbezoeken vindt u hier. In bijlage IV vindt u een overzicht van de groepsbezoeken van 2024.

11.4 Wisseltentoonstellingen Wisseltentoonstellingen zijn van cruciaal belang om nieuwe museumbezoekers aan te trekken, herhalingsbezoek te stimuleren en om samenwerkingsverbanden op te zetten binnen en buiten de culturele sector. Daarom brengt het museum tenminste één tijdelijke tentoonstelling per jaar gerelateerd aan de vaste collectie. In het najaar en de winterperiode zal een tijdelijke tentoonstelling met een lokaal (historisch) thema worden gebracht dat zich richt op lokale/ regionale bezoekers.

Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

18

11.4.1 Schilderclub De Kleurencirkel Van 7 mei tot en met 2 juni exposeerde de lokale schilderclub De Kleurencirkel uit Sluis in de multifunctionele ruimte van het museum. De cursisten exposeerden hun werk met het thema ‘zeg het met bloemen’. U leest hier meer over de wisselexpositie.

11.4.2 WOII in kleur Vanaf 26 oktober tot en met 10 november was het Cultuurforum gastlocatie voor de reizende fototentoonstelling ‘WOII in kleur’. Het betrof een indrukwekkende expositie met maar liefst 275 ingekleurde foto’s uit de Tweede Wereldoorlog. De foto’s, afkomstig uit de boekenreeks ‘WOII in kleur’, toonden zowel scènes uit Nederland als uit andere landen. In deze editie van de expositie speciale aandacht voor Zeeuwse oorlogsbeelden. Van de bezetting tot de bevrijding: de geschiedenis kwam tot leven op een wijze die nooit eerder vertoond werd. De openingsceremonie vond plaats in de Sint-Baafskerk. U leest er hier meer over. Deze wisseltentoonstelling was gratis te bezoeken en werd bezocht door 405 personen.

11.4.3 Geplande wisseltentoonstellingen 2025 Geplande thema’s voor wisseltentoonstelling in 2025 zijn: o 400 jaar Maurits van Nassau in samenwerking met museum het Bolwerk in IJzendijke; o Romeinen in de Zwinstreek in samenwerking met Raakvlak Brugge; o Schilderexpositie door Willy de Vriend; o Textielexpositie Gabrielle Kliem.

11.4.4. Geplande wisseltentoonstellingen 2026 Geplande thema’s voor wisseltentoonstellingen in 2026 zijn: - Ludi Romani, (g)een kinderspel. Over Romeins speelgoed in Noord-Europa. In samenwerking met het RAM Oudenburg (B) en Tabaksmuseum Wervik (B); - Tentoonstelling bodemvondsten door een lokale Aardenburger.

11.4.5 Geplande wisseltentoonstellingen 2027 Tentoonstelling bodemvondsten in samenwerking met de archeologiewerkgroep Sluis; Tentoonstelling bodemvondsten in samenwerking met de archeologiewerkgroep Hulst.

11.5 Nationaal georiënteerde evenementen Het museum anticipeert voor het publieksaanbod op bestaande nationaal georganiseerde evenementen en feestdagen zoals de Nationale Museumweek, Open Monumentendag, Moederdag en de Nationale Archeologiedagen. Zoals uit onderstaand overzicht duidelijk wordt, wordt er bij de organisatie van activiteiten rekening gehouden met verschillende doelgroepen.

11.5.1 Nationale Archeologiedagen Op zaterdag 16 juni werd er een gratis activiteit voor kinderen tussen de 6 en 12 jaar georganiseerd. Op deze dag stond archeologie centraal. Wat is archeologie en wat doet een archeoloog? Vervolgens gingen de kinderen zelf als archeoloog aan de slag met veldkartering en metaaldetectors. Aan het eind van de dag ontvingen zij een archeologendiploma. U leest er hier meer over. De activiteit was een succes en volzet.

11.5.2 Open Monumentendag Ook dit jaar verzorgde onze museumgidsen en stadsgidsen verschillende gratis rondleidingen in thema (onderweg: routes, netwerken en verbindingen) op Open Monumentendag. Ook het museum was deze Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

19

dag gratis toegankelijk. In totaal mocht het Cultuurforum 70 bezoekers ontvangen. U leest er hier meer over.

11.5.3. Moederdagactie Op zondag 12 mei werd er aandacht besteed aan moeders in de Romeinse tijd. Speciaal voor deze gelegenheid kregen de moeders die op deze dag het museum bezochten een gratis consumptie. U leest er hier meer over.

11.6 Internationaal georiënteerde evenementen Het museum anticipeert voor het publieksaanbod ook op internationaal georganiseerde evenementen, zoals ‘Uit in de Zwinstreek’. Het Cultuurforum wil daarmee publiek aantrekken uit de aangrenzende Vlaamse regio. In 2025 wordt er meer aansluiting gezocht bij Vlaamse nationaal georganiseerde evenementen.

11.6.1 Uit in de Zwinstreek Elk jaar worden er in het kader van het Gastheerschap verschillende activiteiten ontwikkeld door de deelnemende gastheren en -vrouwen van de Zwinstreek. Vanaf eind september tot en met begin november kunnen bezoekers aan de Zwinstreek genieten van een maand vol natuur, gastronomie, erfgoed en gastvrijheid. Ook het Cultuurforum Aardenburg organiseerde dit jaar, samen met het Gidsengilde Aardenburg, een aantal culturele activiteiten. De activiteit bestond uit een gegidste rondleiding door het museum, een themawandeling over de aanwezigheid van de Romeinen in Aardenburg met een hapje en drankje tussendoor. De promotie werd verzorgd door de toeristische dienst van Knokke-Heist en stichting Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen.

11.7 Cursussen, workshops en activiteiten Publieksactiviteiten zijn er niet uitsluitend voor vermaak maar hebben ook een educatieve waarde. Het bevorderen van kennisoverdracht, het betrekken en bekend maken van mensen bij en met erfgoed zijn drie doelen. Het museum organiseert daarom verschillende cursussen, workshops en activiteiten voor verschillende doelgroepen om steeds nieuwe doelgroepen te blijven aantrekken en herhaalbezoeken te stimuleren.

11.7.1 Cursussen en workshops voor volwassenen In 2024 vond er een cursus ‘feedback geven en ontvangen’ plaats, verzorgd door Ria in de Weij. De cursus was volzet en een succes. De deelnemers (vrijwilligers vanuit verschillende erfgoedorganisaties) leerden meer over wat communicatie met jezelf en anderen doet, alsook leerden zij elkaar op een andere manier kennen. U leest er hier meer over.

11.7.2 Cursussen en workshops voor kinderen Voor kinderen zijn er door onze (educatie) vrijwilligers verschillende avontuurlijke en leerzame workshops en activiteiten ontwikkeld in Romeinse thema’s. Kinderen maken op een interactieve en speelse manier kennis met het Romeinse verleden van Aardenburg en leren hoe leeftijdgenootjes 2000 jaar geleden leefden. In 2024 vonden de volgende activiteiten plaats: - Maak je eigen bulla en cingula. - Maak je eigen schaal of pot.

Jaarverslag 2024 Stichting Cultuurforum Aardenburg

20

11.7.3 Museum als inspirerende gastlocatie voor kinderactiviteiten Cultuureducatie Zeeuws-Vlaanderen organiseert verschillende buitenschoolse activiteiten op verschillende inspirerende locaties. In 2024 mocht het Cultuurforum een aantal keer gastlocatie zijn voor een kunstproject met kunstenares Kim Rijntjes uit Aardenburg.

11.7.4 Het museum als gastlocatie voor feestelijke openingen In samenwerking met de Stadsraad Aardenburg werd de nieuwe poëziewandelroute ‘Dichters in Aardenburg’ feestelijk geopend.

11.7.5 Het museum als gastlocatie voor persreizen In samenwerking met de regiomarketeers van stichting Gastvrij Zeeuws-Vlaanderen was het Cultuurforum onderdeel van de persreis ‘van grond tot mond’ én onderdeel van de culturele persreis voor de ‘Cultuursmakers’, beiden gericht op promotie van het Cultuurforum in België.

11.7.6 Het museum als inspirerende gastlocatie voor regiomarketing in de Zwinstreek Het museum was gastlocatie voor de jaarlijkse gebiedssafari die in het kader van het gastheerschap wordt georganiseerd voor alle gastheren en -dames van de Zwinstreek (45 deelnemers). Daarnaast was het Cultuurforum gastlocatie voor een activiteit binnen een netwerkbijeenkomst van het Gastheerschap over de toepassing van familievriendelijkheid (45 deelnemers).

11.7.7 Faciliteiten voor derden beschikbaar stellen Het museum stelt de multifunctionele ruimte ter beschikking voor vergaderingen en bijeenkomsten door derden. Dit jaar mocht het Cultuurforum de beleidsarcheologen van de Provincie Zeeland ontvangen (PROZA), werden de bestuurs- en algemene ledenvergaderingen van de Vereniging Musea West-Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Museum Vereniging gefaciliteerd.