05 Brief inzake AvA van PZEM N.V. 1 juni 2022 deel 1.pdf
Tekst van het document
Gemeente Sluis Ingekomen
0 1 JUNI 2022 gemeentesLUis
22.0004839 Inkomende documenten Gemeente Sluis
Postadres:
Postbus 27 4500 AA Oostburg
Aan de raad van de gemeente Sluis
Bezoekadres: Nieuwstraat 22 4501 BD Oostburg Telefoon 140117 Telefoon +31 (0)117 457 000 Telefax +31 (0)117 452 241 IBAN: NL33INGB0661900169 BIC code: INGBNL2A BTW-nummer: 811046321B01 www.gemeentesluis.nl info@gemeentesluis.nl
ons kenmerk uw brief d.d. uw kenmerk behandeld door doorkiesnummer
STAF/U/2022
onderwerp
AvA van PZEM N.V. 1 juni 2022
bijlage(n)
Diversen
Oostburg,
24 mei 2022
E.P.M. de Maaijer 0031683331260
Geachte leden van de raad, Bijgevoegd treft u ter kennisname aan de stukken van de Algemene vergadering van Aandeelhouders van PZEM N.V. die wordt gehouden op 1 juni 2022.
Hoogachtend,
BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS,
Pag. 1/1
PZEM PROVINCIALE ZEEUWSE ENERGIE MAATSCHAPPIJ
Aan de aandeelhouders van PZEM N.V.
onze referentie behandeld door telefoon onderwerp
FV/SM 2022-04-29.002 Sylvia Maljers 088 1346007 Uitnodiging en agenda Algemene Vergadering van Aandeelhouders 1 juni 2022 Middelburg, 29 april 2022
Geachte heer, mevrouw, Graag nodigen wij u uit voor de Algemene Vergadering van aandeelhouders van PZEM N.V. op woensdag 1 juni 2022 om 15:00 uur, ten kantore van PZEM N.V., Poelendaelesingel 10 in Middelburg.
Agenda 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Opening Ingekomen stukken Mededelingen van de RvC Mededelingen van aandeelhouders Mededelingen van de RvB Verslag AV 16 december 2021 (bijlage) Goedkeuring jaarstukken 2021, conform statuten hoofdstuk.8, art. 40.5 (bijlage): a. behandeling jaarverslag; b. goedkeuren jaarrekening 2021; c. verlenen kwijting aan directie voor gevoerd bestuur; d. verlenen kwijting aan RvC voor gehouden toezicht; e. voorstel tot dividenduitkering (bijlage) 8. Goedkeuring herbenoeming mevrouw W.J.N. van Uchelen als lid van de RvC voor een periode van opnieuw 4 jaar (bijlage) 9. Update invulling aandeelhoudersstrategie 10. Rondvraag en sluiting Zonder tegenbericht rekenen wij op uw aanwezigheid. In geval van verhindering graag een bericht aan smaliers@pzem.nl. Met vriendelijke groet,
Frank Verhagen Chief Executive Officer
PZEM N.V.
Postadres Postbus 51 4330 AB Middelburg
Bezoekadres Poelendaelesingel 10 4335 JA Middelburg
Contact T 088 1346 000 info@pzem.nl
Bankrelatie IBAN NL78 INGB 0650 9431 12 BIC INGBNL2A
KvK en BTW KvK Middelburg nr. 22031457 BTW nr. NL007961042B01
PZEM.nl
VERSLAG ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS van PZEM N.V. gehouden op DONDERDAG 16 december 2021, aanvang 10:00 uur door middel van een online Teams-vergadering
DEELNEMEND: Namens de Raad van Commissarissen: dhr. G. van Harten (voorzitter), mw. W. van Uchelen en dhr. B. Fermin Alsmede namens de Statutaire directie: dhr. F. Verhagen en dhr. N. Unger Alsmede dhr. B. van de Weijgert en mw. S. Maljers (notulist) Alsmede de vertegenwoordigers van de gemeenten: Borsele (dhr. Gerben Dijksterhuis), GoereeOverflakkee (dhr. P. Feller), Goes (dhr. C. Pille), Hulst (dhr. J.F. Mulder), Kapelle (dhr. J. Herselman), Middelburg (dhr. J. Aalberts), Noord-Beveland (mw. L. Meeuwisse), Reimerswaal (dhr. D. Verburg), Schouwen-Duiveland (dhr. D. Joppe), Sluis (mw. M. Poissonnier), Terneuzen (dhr. F. van Hulle), Tholen (dhr. F. Hommel), Veere (dhr. A. Roelse), Vlissingen (dhr. J. de Jonge), Woensdrecht (dhr. H. Kielman) en de provincie: Zeeland (dhr. D. van der Velde en mw. B. Rijk) Alsmede de toehoorders: dhr. S. Schaier, dhr. S. de Beer, dhr. C. van Veen en dhr. E. Poppe (allen PZEM) NIET DEELNEMEND: Vertegenwoordigers van de gemeente Bergen op Zoom en de provincies Noord-Brabant en ZuidHolland
1.
Opening De voorzitter heet de aanwezigen welkom bij deze Algemene Vergadering van aandeelhouders van PZEM N.V. en opent de vergadering. Aan de hand van de presentielijst stelt hij vast dat 99,35% (15.180) van de stemmen vertegenwoordigd is en dat derhalve besluiten, genomen in deze vergadering, rechtsgeldig zijn.
2.
Ingekomen stukken Er zijn geen ingekomen stukken.
3.
Mededelingen van de Raad van Commissarissen De RvC feliciteert de aandeelhouders met de vervulling van hun wens om het 50% aandelenbelang van Evides in onmiddellijk bezit te verkrijgen.
4.
Mededelingen van de aandeelhouders De voorzitter van de aandeelhouders dankt de RvC voor de felicitatie en dankt ook PZEM want door medewerking van PZEM is de aandelentransactie in goede harmonie gerealiseerd.
Pagina 1 van 4
5.
Mededelingen van de Raad van Bestuur De RvB heeft geen mededelingen.
6.
Verslag Algemene Vergadering d.d. 26 mei 2021 Er zijn geen op- of aanmerkingen op het verslag van de Algemene Vergadering op 26 mei 2021.
De Algemene Vergadering keurt het verslag van Algemene Vergadering d.d. op 26 mei 2021 goed.
7.
Presentatie Ondernemingsplan 2022 Alvorens in te gaan op het Ondernemingsplan noemt de heer Verhagen het nieuws van gisteren over het bereikte coalitieakkoord door de Rijksoverheid met het verrassende nieuws dat de overheid de kerncentrale in Borssele langer open wil houden en dat€ 5 mld. is opgenomen voor de ondersteuning van de mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales. Deze toezeggingen zijn concreter en hoger dan werd verwacht. Ten aanzien van de eventuele levensduur-verlenging van de BS30 blijft het van belang dat de uitgangspunten hieromtrent overeind blijven; wijziging kernenergiewet, voldoende economische zekerstelling, dragen van de kosten van onderzoek naar de technische haalbaarheid. Aan de hand van een presentatie licht de heer Verhagen het Ondernemingsplan 2022 toe. Het effect van de verkoop van de aandelen Evides is niet in het Ondernemingsplan meegenomen, echter, in de aanvullende notitie wordt de situatie exclusief Evides weer gegeven. In het Ondernemingsplan is, als gebruikelijk, uitgegaan van de prijzen per 30 juni 2021. Datzelfde geldt voor de prijzen die voor het dividendbeleid als uitgangspunt zijn gebruikt. Na 30 juni zijn de energieprijzen enorm gestegen. De huidige hoge energieprijzen hebben een positieve impact op het resultaat van PZEM.
Hierdoor stijgt het resultaat van de BS30 sterk en de afdelingen Trading en B2B maken optimaal gebruik van deze marktomstandigheden. Deze marktomstandigheden hebben ook effect op het werkkapitaal. Het extra benodigd werkkapitaal uit de YEP oktober is -/- € 255 mln. Dit vloeit in de navolgende jaren weer grotendeels terug naar PZEM. Hierdoor wordt een sterke positieve kasstroom verwacht voor 2022. De heer Herselman informeert naar het dividendbeleid zoals in de BAvA van 18 november jl. is goedgekeurd. In de aanvullende notitie bij het Ondernemingsplan wordt gesproken over uitbetaling van het dividend in 2023 maar de eerstvolgende uitbetaling zou toch in 2022 zijn? De heer Verhagen geeft aan dat volgens het dividendbeleid in mei/juni 2022 het dividend over het boekjaar 2021 wordt vastgesteld en uitbetaald. In het Ondernemingsplan 2022 gaat het over het dividend dat dan vervolgens in 2023 wordt uitbetaald, ook weer uitgaande van de verwachte basis, diverse mogelijke afwijkingen en de continuïteitstoets. De heer Dijksterhuis wil, met de pet van aandeelhouder PZEM op, PZEM oproepen bij bedrijfsduurverlenging van de kerncentrale en plannen voor nieuwe kerncentrales rekening te houden met de omgeving en het draagvlak in de omgeving. Dit staat zijns inziens bij Rijk en Provincie niet altijd scherp op het netvlies, vandaar deze oproep.
De heer Van der Velde heeft een aantal zaken die hij naar voren wil brengen. Ten eerste wil hij graag een nuance aanbrengen in de formulering van het agendapunt. De Algemene Vergadering dient het Ondernemingsplan goed te keuren, vaststelling is een taak van het bestuur.
Pagina 2 van 4
Ten tweede: Op bladzijde 14 van het Ondernemingsplan wordt de investeringskasstroom (-/- € 38,7mln) waarvan (im)materieel vast actief (-/- € 28,3 mln) genoemd, hij informeert naar de een delta van ca.€ 10 mln. De heer Verhagen verwacht dat dit de dotatie van PZEM in het amoveringsfonds van EPZ is. De heer Schaier bevestigt dit. Ten derde: In een artikel van Omroep Zeeland was aandacht voor een uitzending van Zembla waarin de kwetsbaarheid van het emailsysteem van EPZ ter discussie werd gesteld. De heer Van der Velde vraagt of dit klopt en wat ermee gedaan is. De heer Unger laat weten dat de directeur van EPZ deze vermeende kwetsbaarheid heeft toegelicht en ontkracht. Op de website van EPZ staat een en ander uitvoerig te lezen (www.EPZ.nl). Ten vierde informeert de heer Van der Velde of verwacht wordt dat ook de uraniumprijzen zullen stijgen nu de brandstof- en energieprijzen zo sterk zijn gestegen. De heer Verhagen geeft aan dat de inkoop van uranium middels lange-termijn contracten geregeld is, dat wil zeggen voor de gehele verwachte bedrijfsduur van de kerncentrale. De heer Unger voegt hieraan toe dat tot nu toe gerekend is met een bedrijfsduur tot en met 2033. Dit zal vanwege het nieuwe regeerakkoord mogelijk gaan veranderen en dat zal zijn impact hebben op veel zaken en in dus ook op de brandstof-cyclus. Er is heel veel werk te doen voordat het allemaal zover is.
De volgende stappen, die nu op het bord liggen van het Ministerie van EZK zijn: Wijziging van de Kernenergiewet Gefundeerde economische onderbouwing en risico’s van bedrijfsduurverlenging Technisch onderzoek naar de effecten van bedrijfsduurverlenging En tenslotte: In het Ondernemingsplan wordt gesproken over de aanstelling van een coördinator Interne Audits. De heer Van der Velde vraagt of er een aanleiding is voor deze aanstelling. De heer Verhagen geeft aan dat PZEM met haar activiteiten in control wil zijn en blijven. Dit gebeurt in eerste instantie intern door een pool van medewerkers die de processen beoordelen. In de tijd van Delta bestond hiervoor een aparte afdeling. Hoewel er geen aanleiding is, wil PZEM, vanuit de continu verbeter-cultuur, met deze pool processen toetsen en beschrijven. De voorzitter voegt hieraan toe dat deze aanstelling niet door de accountant is aanbevolen maar ook vanuit die hoek wordt dit een goede volgende stap, passend bij de organisatie, gevonden.
8.
Goedkeuring Ondernemingsplan 2022, inclusief notitie RvB 6 december 2021 De voorzitter dankt het bestuur voor de toelichting en de beantwoording van de vragen naar aanleiding van het Ondernemingsplan 2022. Vervolgens vraagt hij of de aandeelhouders het Ondernemingsplan 2022 kunnen goedkeuren. De Algemene Vergadering keurt met algemene stem het Ondernemingsplan 2022 + de aanvullende notitie van de RvB d.d. 6 december 2021 goed.
9.
Zaken in relatie tot de aandeelhoudersstrategie Afwikkeling Evides: De aandelen Evides zijn op 8 december jl. overgedragen aan GBE Aqua, waarvan een groot deel van de aandeelhouders, aandeelhouder is geworden. Het bestuur en de aandeelhouders zijn blij dat deze transactie in goede harmonie tot stand gekomen is.
Pagina 3 van 4
Update Wholesale: Het bestuur geeft in het kort de status van het verkoopproces Wholesale weer. Op dit moment bevindt men zich in de due diligence fase. In deze fase doet men verder boeken onderzoek, is de dataroom open, bezoekt men fysiek de Sloe Centrale en vinden er management presentaties en expert sessies plaats. De huidige marktontwikkelingen en de effecten daarvan behoeven ter beeld- en begripsvorming een adequate uitleg vanuit PZEM. Het feit dat het resultaat onder deze marktomstandigheden significant beter is dan gebudgetteerd, roept vragen op bij potentiële kopers zoals of dit ook negatief zou kunnen uitpakken en wat dit voor de toekomst betekent. Het is aan het team van PZEM deze onzekerheid voor partijen weg te nemen. Ook vraagt het werkkapitaal beslag, samen hangend met de exploderende prijzen, een goede uitleg van PZEM en begrip bij kopers. Eind januari worden de bindende biedingen verwacht. Daarna zal met een beperkt aantal partijen worden verdergegaan die dan ook met aandeelhouders en ondernemingsraad zullen spreken. Het formele goedkeuringsproces wordt in het tweede kwartaal verwacht. Mevrouw Poissonnier informeert of het coalitieakkoord tijdwinst in de verkoop van Wholesale oplevert. De heer Unger geeft aan dat door de herstructurering die nu gaande is, de kerncentrale apart van Wholesale komt te staan.
De activiteiten van de kerncentrale blijven onder de huidige NV, welke binnenkort onder de nieuwe naam Zeeuwse Energie Houdster maatschappij BV zal gaan werken. De activiteiten van Wholesale worden bij de eveneens nieuwe entiteit PZEM Energy Company BV ondergebracht. Het coalitieakkoord heeft hierdoor geen invloed op de verkoop van Wholesale en levert daarmee geen tijdswinst op. Voorts geeft de heer Verhagen aan dat de ontwikkelingen rond de kerncentrale geholpen worden door de ontvlechting omdat de kerncentrale hierdoor apart komt te staan en dit zal helpen in de discussie over de ontwikkelingen en rol voor de Rijksoverheid rond de kerncentrale(s). Voor Wholesale wordt nu een nieuwe aandeelhouder gezocht.
10.
Rondvraag en sluiting Niets meer aan de orde zijnde, dankt de voorzitter de aanwezigen voor hun inbreng. Hij wenst een ieder fijne feestdagen toe en hij hoopt elkaar voor de volgende vergadering weer te kunnen ontmoeten. De voorzitter sluit de vergadering.
G.A.F. van Harten, voorzitter
B.L.L. van der Velde, namens de aandeelhouders
Pagina 4 van 4
PZEM JAARBERICHT 2021
PZEM
Jaarbericht 2021 PZEM N.V.
Inhoudsopgave
2
1
Bestuursverslag 2021
3
1.0
Over dit verslag
3
1.1
PZEM in 2021
4
1.2
Profiel en Kerncijfers
10
1.3
Toelichting op de financiën
16
1.4
PZEM en haar mensen
18
1.5
PZEM en Corporate Governance
22
1.6
Verslag van de Raad van Commissarissen
24
1.7
Verslag Ondernemingsraad
27
1.8
Kansen en risico’s
29
1.9
Verklaring Raad van Bestuur
37
2
Jaarrekening 2021
38
3
Overige gegevens
114
Jaarberichl 2021 PZEM N.V
BESTUURSVERSLAG 2021 1.0 Over dit verslag In het jaarbericht legt PZEM N.V. (hierna: PZEM) verantwoording af over de activiteiten in 2021. In dit bericht zijn het maatschappelijke en het financiële verslag zoveel mogelijk geïntegreerd. De financiële verantwoording is opgesteld aan de hand van de International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals aanvaard door de Europese Unie en de relevante bepalingen van het Burgerlijk Wetboek (BW). De verslaglegging vindt plaats door PZEM N.V. (Provinciale Zeeuwse Energie Maatschappij).
3
Jaarbericht 2021 PZEM N.V.
1.1 PZEM in 2021 Het jaar 2021 heeft voor PZEM een grote kentering in resultaat laten zien. In 2020 zagen we nog duidelijk negatieve aspecten van de Corona pandemie door vraagterugval bij onze klanten en een verhoogde kans op faillissementen. Het beperken van de invloed van de effecten door de Coronamaatregelen op het bedrijfsresultaat stond in dat jaar centraal en de grootste impact werd gevoeld op de groothandelsmarkten waar de prijzen door vraaguitval daalden en er over 2020 een negatief resultaat werd gerealiseerd. In 2021 was de situatie wezenlijk anders. Het huidige PZEM is gezien haar portefeuille gebaat bij hogere prijzen en toenemende volatiliteit. De kerncentrale heeft alleen vaste kosten en is daarmee winstgevend in tijden van hogere prijzen en de gasgestookte Sloecentrale is met de handelscapaciteiten van PZEM uitermate geschikt en bedoeld om snel op en af te regelen waarvoor een zekere volatiliteit in de markt noodzakelijk is. Daarmee spelen we in op de behoefte aan flexibiliteit middels het aanbieden van op- en afregel vermogen. De significant verdere toename van opgesteld vermogen vanuit zon en wind vergroot deze flexibiliteitsbehoefte. PZEM heeft hierop in 2020 geanticipeerd middels de implementatie van haar strategie “Excelleren in balanceren” waarvan in 2021 de resultaten getoond worden.
Naast de ontwikkelingen op de energiemarkt is in 2021 ook invulling gegeven aan een lang gekoesterde wens van de aandeelhouders door het 50% belang in waterbedrijf Evides over te dragen aan de aandeelhouders tegen een marktconforme vergoeding. Hiermee is het aandeelhouderschap in plaats van middellijk in direct publiek aandeelhouderschap gekomen. De marktomstandigheden In het afgelopen jaar en met name het tweede deel van 2021 en het begin van 2022 hebben we marktomstandigheden gezien die we geen van allen nog eerder hebben mogen waarnemen. Om hier enige duiding aan te geven een voorbeeld: De prijs van aardgas op de virtuele Nederlandse marktplaats TTF steeg van € 16,- per MWh in december 2020 naar € 115,- per MWh in december 2021. Omdat de kosten van gascentrales gedurende een groot aantal uren per jaar de prijs van elektriciteit bepalen is naast de gasprijs ook de prijs van CO2 bepalend, Ook daar zien we een verviervoudiging van de prijzen indien we begin 2020 met het einde van 2021 vergelijken. Als gevolg van de bovenstaande ontwikkelingen zijn de prijzen voor elektriciteit nu ongeveer het viervoudige van hetgeen we afgelopen jaren als gemiddelde hebben mogen beschouwen. De forward prijzen bevinden zich momenteel op een lager niveau dan de huidige spotprijzen.
Kortom, de markt verwacht niet dat ze op het huidige hoge niveau zullen blijven maar ze lijken wel beduidend hoger te blijven de komende jaren dan in het verleden. De daadwerkelijk uitkomsten worden voor een belangrijk deel bepaald door de geopolitieke ontwikkelingen rondom met name gasleveringen uit Rusland op de kortere termijn en de CO2 reductiedoelstellingen op de langere termijn. Waar de absolute prijzen van elektriciteit voor een belangrijk deel worden bepaald door de kosten van de marginale productie, wordt de volatiliteit voor een belangrijk deel bepaald door het percentage onvoorspelbare opwek in het geheel. De productiedata over 2021 laten zien dat in 2021 42,5% van de Nederlandse elektriciteitsproductie is opgewekt met gas en 11,2% met kolen. Wind en zon dragen respectievelijk 13,3% en 8,7% bij. De rest wordt opgewekt met de vuilverbranders, de kerncentrale en met name bijstook van biomassa. Ook in 2021 zijn gasgestookte centrales dus de belangrijkste factor in de totstandkoming van de Nederlandse groothandelselektriciteitsprijzen. Aangezien de hogere CO2- en gasprijs leidt tot hogere productiekosten vertaalt zich dit door in de hogere
4
Jaarbericht 2021 P2EM N.V
elektriciteitsprijs. Hier heeft met name de kerncentrale baat bij aangezien zij geen afhankelijkheid kent ten aanzien van voornoemde factoren. Hoewel in 2021 nog slechts 22,0% afkomstig is van wind en zon is de groei van hernieuwbare elektriciteitsproductie, in combinatie met de dalende fossiele overcapaciteit, de reden dat de volatiliteit verder toeneemt. Hierdoor wordt het vermogen om bij te sturen middels het afschakelen van vraag maar ook van productie (curtailment),steeds belangrijker. De fysieke grenzen van de huidige transportinfrastructuur nopen de netbeheerders tot het ingrijpen op beschikbare productiecapaciteit. Ook het opslaan van elektriciteit, in batterijen en/of waterstof dan wel warmte, of anderszins, wordt cruciaal om de energietransitie doorgang te laten vinden zolang de transportnetten niet voldoende zijn uitgebreid. Ook de elektrificatie van industrie, de verdere uitrol van elektrisch vervoer en de elektrische warmtepomp in de woonomgeving zorgen voor een hoger elektriciteitsvraag met verdere kansen voor PZEM door de toenemende behoefte aan flexibiliteit voor het balanceren van het elektriciteitsnet. Tenslotte zullen energie-intensieve industrieën meer dan ooit gaan beoordelen om op bepaalde prijsniveaus van energie en C02 hun productiecapaciteit aan te passen.
Bedrijfsstrategie Reeds sinds 2016 stellen we dat PZEM met haar portefeuille uitermate geschikt is in te spelen op de behoefte aan flexibiliteit maar dat deze flexibiliteit te laag geprijsd bleef door de substantiële overcapaciteit in de markt. In 2019 hebben we dit inspelen op flexibiliteit verder geëxpliciteerd door het herijken van de strategie. Hierdoor hebben we in 2021 een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de energietransitie middels de ingezette strategie "Excelleren in balanceren”. Een belangrijke grondslag voor het realiseren van deze strategie was de implementatie van data gedreven werken, waardoor alle relevante medewerkers op hetzelfde moment over dezelfde noodzakelijke informatie kunnen beschikken. Zowel de handelsafdeling als de verkoopafdeling baseert haar overwegingen op analytische modellen die een zo realistisch mogelijke voorspelling van de toekomst moet betekenen. Hieraan liggen herziene mathematische modellen ten grondslag. Deze modellen houden onder meer rekening met een zeer brede set van laatste verwachtingen omtrent de uitbouw van de diverse nieuwe opwekmethoden en de effecten hiervan op het gehele energiesysteem, weersontwikkeling en vraag/aanbod in omringende landen.
Onze mensen en systemen zijn in staat gebleken de diverse manieren van elektriciteit opwek en afname met elkaar in balans te brengen en daarmee risico’s voor onze klanten te verkleinen. Kortom als het minder waait dan verwacht kunnen we een gascentrale iets harder aanzetten en zo voorkomen we de kosten die gepaard gaan met het niet in balans zijn van de diverse individuele elektriciteit productiemiddelen. Nu de overcapaciteit in de markt door de diverse sluitingen van baseload centrales niet alleen in Nederland maar ook in de landen om ons heen een feit wordt, zien we de waarde van het hebben van en het kunnen omgaan met flexibiliteit tot uiting komen. Hoewel dit in 2021 nog slechts 22% betrof in Nederland, komt een steeds groter aandeel van onze nationale elektriciteitsproductie uit fluctuerende bronnen als zon en wind. Dit geeft verdere behoefte aan regelbaar vermogen. Op termijn zal energieopslag hier een rol spelen maar vooralsnog spelen efficiënte gascentrales de hoofdrol in het balanceren van de elektriciteitsvraag met de fluctuerende en lastig voorspelbare duurzame elektriciteitsbronnen. Vooruitlopend op de ontwikkelingen spelen we wel reeds in op de markt voor batterijopslag. PZEM heeft een 1 MW batterij aangeschaft in 2021. Deze is geïnstalleerd bij het kantoor in Middelburg en zal in de loop van 2022 PZEM operationele inzichten gaan bieden.
PZEM heeft in 2021 waar mogelijk ook andere assets laten aanpassen op regelbare inzet. Zo is in de afgelopen jaren de kerncentrale voor een deel van haar inzet regelbaar gemaakt en wordt hetzelfde gerealiseerd voor wind- en zonneparken. We hebben hier in 2021 duidelijk de vruchten
5
Jaarberieht 2021 PZEM N.V.
van kunnen plukken. Door dicht op de markt te zitten en snel de kansen te benutten zijn onze resultaten dan ook beduidend boven het eerdere afgegeven budget uitgekomen. Resultaten Over 2021 bedraagt het totale netto resultaat EUR 235,1 mln. positief. Dit wordt wel voor EUR 132,5 mln. eenmalig positief beïnvloed door de terugname van een bijzondere waardevermindering (minus effect op belastinglatenties) uit het verleden maar het blijft een forse verbetering ten opzichte van het verlies over 2020 en het budget van 2021. Met name in de tweede helft van 2021 hebben de prijzen zich niet alleen hersteld, maar zijn enorm blijven doorstijgen. PZEM verkoopt de elektriciteit uit de kerncentrale geleidelijk in de termijnmarkt en realiseert daarmee een gemiddelde prijs. Het effect van enorme prijswijzigingen zoals we deze recent hebben kunnen waarnemen, komen dan ook geleidelijk tot uiting in onze resultaten. Naast de hoge prijzen zagen we in 2021 als gevolg van de toenemende volatiliteit naast hogere prijzen ook uren met sterk negatieve prijzen. Dit is met name nog het geval geweest in de weekeindes met een lagere vraag in combinatie met veel zon en wind. Het verschil tussen de dagelijkse uurprijzen is ook steeds groter geworden en in 2021 meer dan verdubbeld ten opzichte van het voorgaande jaar.
Dit geeft weer aanleiding tot hogere vergoedingen voor regelvermogen en maakt de onbalans kosten een steeds belangrijkere factor en kostencomponent van het nieuwe systeem. Bovenstaande elementen hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de positieve resultaatsontwikkeling van de handelsafdeling door juiste benutting van de Sloecentrale. De hogere prijzen en volatiliteit brengen echter ook weer nieuwe risico’s met zich mee. Eén van de aspecten is dat de hogere prijzen aanleiding zijn tot een enorm beslag van werkkapitaal in de vorm van veel hogere debiteuren saldi en daar waar elektriciteit reeds verkocht en gekocht is, is een enorme verhoging van te stellen zekerheden in de vorm van zogenaamde ‘initial’ en ‘variation margin’ bij de diverse beurzen voor energiehandel. Als gevolg hiervan zijn een 7-tal energiebedrijven in 2021 failliet gegaan. PZEM is, als gevolg van de afwezigheid van een afdoende credit rating, genoodzaakt haar posities op de beurzen af te dekken. Ook kan PZEM geen beroep doen op de kapitaalmarkten om deze veelal tijdelijke werkkapitaal behoefte af te dekken. Om de schokken van de huidige markt op te kunnen vangen heeft PZEM zich voor deze situaties gewapend door het handhaven van een zeer sterke en financieel gezonde balans.
In 2021 werden de resultaten verder ondersteund door een uitstekend rendement van de gelden die gealloceerd worden voor de amovering van de kerncentrale. Voor deze lange termijn verplichting wordt een spaarpot gevormd. De gelden in deze spaarpot worden conservatief belegd in een mix van aandelen en obligaties. Met name de rendementen op aandelen zijn in 2021 zeer sterk geweest. Hoewel deze resultaten ongerealiseerd zijn, worden zij conform de boekhoudregels meegenomen in de resultaten van PZEM. Ook is in 2021 wederom een aantal eenmalige posten van belang geweest. In 2020 aan het begin van de Corona pandemie zagen we vraagterugval bij onze klanten. De niet afgenomen elektriciteit en gas moest tegen lagere prijzen worden verkocht. In 2021 hebben we het omgekeerde gezien. Er was sprake van met name dalend gas verbruik bij onze afnemers door in dit geval de milde winter. Door de hoge prijzen konden nu de overschotten worden verkocht tegen de hogere prijzen en leverde daarmee extra baten op. Veiligheid Veiligheid staat bij PZEM voorop. Voor 2021 was de doelstelling voor de zogenaamde Total Reported Injury Rate (TRIR; het aantal ongevallen met verzuim in relatie tot het totaal aantal 6
gewerkte uren) 3,0 hetgeen gelijk is aan de doelstelling uit voorgaande jaren. In 2021 is deze doelstelling afgesloten met een TRIR van 6,0. De incidenten vonden allen plaats bij de deelnemingen van PZEM en specifiek bij contractors. Vanuit PZEM is er op directie-niveau veel ondersteuning aan de deelnemingen geboden om dit tij te keren. Ook de leden van de Raad van Commissarissen hebben hier actief in bijgedragen. Bij de deelnemingen zijn nieuwe veiligheidscultuur-programma’s gestart met als doel om deze trend te doorbreken. In de 2e helft van 2021 zijn er geen reportable incidenten meer geregistreerd terwijl de bereidwilligheid van melding is toegenomen. Coronavirus Momenteel lijken we in de laatste fase te zitten van de Covid pandemie. Ook in 2021 hebben we, waar dat kon, zo veel mogelijk vanuit huis gewerkt. We hebben gelukkig gedurende deze pandemie kunnen constateren dat onze organisatie, waar het de niet productie gerelateerde activiteiten betreft, uitstekend in staat is gebleken om de activiteiten vanuit huis voort te zetten en de flexibiliteit van onze medewerkers is hiervoor sterk te prijzen. We blijven ons concentreren op de veiligheid en het welzijn van onze medewerkers en het garanderen van de bedrijfscontinuïteit.
Kernenergie Waar we vorig jaar reeds schreven dat het momentum dat de laatste jaren is ontstaan rond kernenenergie zich positief verder had ontwikkeld, heeft deze ontwikkeling zich ook in 2021 verder versterkt. Naar aanleiding van de motie Dijkhoff, voorgesteld op 17 september 2020, is reeds een marktconsultatie uitgevoerd naar het draagvlak van kernenergie. De conclusie is dat marktpartijen potentie zien om een nieuwe kerncentrale in Nederland te realiseren mits publieke ondersteuning op in ieder geval de vlakken van financiering, prijsgaranties, het vergunningsverleningsproces en ontmanteling aanwezig is. Tevens wordt geconcludeerd dat Borssele de meest geschikte locatie zou zijn voor een nieuwe kerncentrale in Nederland. Het regeerakkoord 2021 - 2025 ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ spreekt stevige ambities uit ten aanzien van de rol van kernenergie in de toekomstige energiemix: het langer open houden van de kerncentrale in Borssele en de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Om nog voor 2035 een nieuwe kerncentrale te realiseren en het op korte termijn besluiten de huidige kerncentrale langer open te houden en daarmee een grote stap te zetten richting het behalen van de klimaatdoelstellingen, is nu het moment om een logische vervolgstap te zetten en verdere invulling te geven aan de doelstellingen van het regeerakkoord.
Dit kan middels het uitvoeren van een concrete haalbaarheidsstudie naar zowel nieuwbouw als bedrijfsduurverlenging. De betrokkenheid van EPZ in het nucleaire dossier is evident. Het is het enige bedrijf in Nederland dat aantoonbare ervaring heeft met het bedrijven van een kerncentrale gericht op energieproductie. Tevens vormt het EPZ-terrein de logische locatie voor nieuwbouw in Nederland. PZEM, als grootaandeelhouder van EPZ, ziet het behoud van de activiteiten van EPZ als een belangrijk onderdeel van de eerder genoemde CO2 vrije elektriciteit productiemix. De rol van PZEM is haar 70%-belang in EPZ uit te dragen en het Zeeuwse belang te dienen door het vinden van een juist investeringsmodel, een passende aandeelhoudersstructuur, het meenemen van huidige aandeelhouders en het behouden van maatschappelijk draagvlak. Uitvoering aandeelhoudersstrategie Commerciële activiteiten in de energiemarkt gaan gepaard met een risicoprofiel dat niet aansluit bij publiek belang vanuit aandeelhouderschap. Dat heeft de afgelopen jaren geleid tot het ontbreken van materiële investeringen, die echter wel nodig zijn om een gezonde toekomstbestendige bedrijfsvoering te kunnen accommoderen. De strategie van onze aandeelhouders beoogt daarom 7
de commerciële belangen van PZEM te vervreemden. Om dit te kunnen bereiken zijn we in 2021 begonnen met een herstructurering waarbij een scheiding wordt aangebracht tussen de nucleaire en niet-nucleaire commerciële activiteiten van ons bedrijf. De commerciële (Wholesale) activiteiten zijn in de zomer van 2021 in de markt gezet voor verkoop en daar zal de komende maanden meer duidelijkheid over worden verkregen. Deze Wholesale-activiteiten betreffen de B2B en met name wind, zon en biomassa PPA (power purchase agreement) portefeuille, de trading desk, het 50% belang in gascentrale Sloe, de Zuid-Beveland (gas)Leiding, de overige contracten omtrent gasopslag en transport en de ondersteunende afdelingen binnen PZEM. Evides Als onderdeel van het ‘Wind in de zeilen’ programma is onderzocht hoe het 50% aandeelhouderschap van de aandelen in Evides N.V. van middellijk aandeelhouderschap via PZEM naar direct aandeelhouderschap aan PZEM’s aandeelhouders kon worden omgezet. Met hulp van het Rijk is een verkoop tegen marktconforme voorwaarden uitgewerkt. In de buitengewone aandeelhoudersvergadering van 18 november 2021, is besloten dat de aandelen die PZEM houdt in Evides N.V. worden verkocht aan GBE Aqua B.V. De verkoop is op 8 december 2021 doorgevoerd. Hiermee hebben we gezamenlijk invulling weten te geven aan een lang gekoesterde wens van de aandeelhouders.
Dividendbeleid In de Algemene Vergadering van 18 november 2021 is door de aandeelhouders een nieuw dividendbeleid vastgesteld waarin de kaders zijn vastgesteld over de wijze waarop PZEM haar overtollige liquiditeiten in de toekomst uit zal keren. Voortgang juridische dossiers In 2021 is het faillissement van Biovalue definitief afgewikkeld. Uit deze finale afwikkeling is nog een opbrengst voor PZEM voortgekomen. Ondanks de vorig jaar uitgesproken verwachting is er in het afgelopen jaar geen verdere voortgang geboekt in de afronding van het sinds 2017 lopende ACM onderzoek. Het onderzoek heeft zich gericht op de juiste publicatie van beschikbaarheidsdata en daarmee mogelijke handel met voorkennis. Nadat ACM het onderzoek heeft afgesloten in 2020 heeft PZEM begin 2021 haar zienswijze op dit rapport bij de ACM ingediend. Tegen een eventueel sanctierapport en boetebesluit staat bezwaar en beroep (en hoger beroep bij het CBB) nog open. PZEM blijft er op haar beurt naar uitzien dit slepende dossier af te ronden. PZEM neemt compliance zeer serieus en heeft het onderzoek aangegrepen als een kans voor verbetering waar we lering uit trekken. In het Gemini dossier heeft de Hoge Raad op 18 februari 2022 uitspraak gedaan. De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep met toepassing van artikel 81 RO, wat betekent dat de Hoge Raad niet hoeft te motiveren waarom zij het beroep verwerpt.
De Hoge Raad laat het eerdere arrest van het hof ten gunste van PZEM daarmee in stand. Een woord van dank PZEM blijft een bijzonder mooi en tevens complex bedrijf. Het is van groot belang dat we op de steun van al onze stakeholders kunnen blijven vertrouwen zoals we al ruim 100 jaar hebben mogen doen. Aan onze bedrijfsstrategie wordt door en met onze werknemers invulling gegeven. Om deze reden is een speciaal woord van dank en waardering richting alle medewerkers van PZEM op zijn plaats. Zeker gezien de eerder genoemde uitdagingen vanuit COVID en de marktomstandigheden.
8
Jaarbericht 2021 PZEM N.V.
Naast de medewerkers zijn wij ook de Raad van Commissarissen, de Ondernemingsraad en onze aandeelhouders erkentelijk voor hun steun. Frank Verhagen CEO
Niels Unger COO
1.2
Profiel en kerncijfers
Bij PZEM produceren we energie, dag in, dag uit. Daarbij wordt reeds ongeveer 40% duurzaam opgewekt in een optimale mix met flexibele conventionele productie. De PPA met wind- en zonneparken, kerncentrale, biomassacentrale en onze moderne, schone en zeer flexibele Sloecentrale vormen de pijlers van ons C02-arme portfolio. Op onze handelsvloer optimaliseren en verhandelen we dit portfolio 24 uur per dag, 7 dagen per week. Uiteindelijk leveren wij onze energie tegen een zo scherp mogelijke prijs aan industrieën maar ook bijvoorbeeld aan supermarktketens, vakantieparken, timmerfabrieken en glastuinbouwbedrijven. In een steeds dynamischere energiemarkt bewijst PZEM haar toegevoegde waarde. Dit is altijd zo geweest! 1.2.1
Merkidentiteit en belofte
Ons merk. Ons DNA In het jaar 1919 werd de Provinciale Zeeuwsche Elektriciteits Maatschappij opgericht. Een overheidsdienst die bijna 75 jaar lang alle Zeeuwen van stroom voorzag. In 1970 werd de naam veranderd in Provinciale Zeeuwse Energie Maatschappij, aangezien ook in de levering van aardgas werd voorzien. Meer dan 100 jaar later is PZEM nog steeds een volledig Nederlandse producent én leverancier aan bedrijven en instellingen van energie. PZEM is een stabiele factor in de energiemarkt, daarom hanteren we de vuurtoren als ons beeldmerk. Het staat niet alleen symbolisch voor het vertrouwde baken in de grillige energiemarkt maar ook voor onze Zeeuwse origine. 1.2.2
Kernboodschap
Bij PZEM zijn we trots op wat we hebben opgebouwd: een Nederlandse energiemaatschappij met een uniek concept. Binnen dit concept combineren we de productie, het verhandelen én het leveren van energie. Dat doen we op een slimme manier. Ontstaan vanuit de behoefte van onze klanten. Nederland wordt duurzamer... Er wordt volop ingezet op zonne- en windenergie. Dat is een mooie ontwikkeling, maar ook een uitdaging. Want wat als de zon niet schijnt en de wind niet waait? PZEM streeft ernaar de CO2impact vanuit haar portfolio zo laag mogelijk te houden. Dat doen we middels elektriciteitsproductie uit wind en zon, verbranding van kippenmest, aardgas én nucleair vanuit de enige kerncentrale in Nederland. Daarnaast neemt PZEM duurzaam opgewekte elektriciteit af van een aantal grote en kleinere windparken, middels langjarige afnamecontracten (PPA’s). PZEM is een betrouwbare Zeeuwse én Nederlandse energieproducent die tijdens de transitie naar C02-vrije energiebronnen zorg wil dragen voor betrouwbare levering van schone elektriciteit. Waar het de levering van elektriciteit betreft kiest PZEM voor C02-vrije nucleaire opwekking. Bij elektriciteit opgewekt uit kernenergie komen namelijk geen broeikasgassen vrij PZEM. Bewezen Betrouwbaar.
10
Waarom PZEM? •‘O; cCb
Vraag en aanbod
Er bestaat een toenemend verschil tussen vraag en aanbod van elektriciteit. De behoefte aan flexibiliteit om de energiemarkt in balans te houden zal toenemen en prijsfluctuaties worden extremer. PZEM stemt de vraag van de klant af op het aanbod, in een jaar, maand of dag. Dit is onderdeel van onze bedrijfsvoering.
PZEM levert C02-vrij Waar het de levering van elektriciteit in combinatie met CvO's (Certificaten van Oorsprong) aan haar eindgebruikers betreft, kiest PZEM voor C02-vrije nucleaire opwekking. Bij elektriciteit opgewekt uit kernenergie komen geen broeikasgassen vrij.
Betrouwbaar, kundig en innovatief
PZEM is een stabiele factor in de energiemarkt, daarom hanteren we de vuurtoren als ons beeldmerk. Het staat niet alleen symbool voor het vertrouwde baken in een grillige energiemarkt maar ook voor onze Zeeuwse origine. PZEM is al meer dan 100 jaar een betrouwbare en stabiele factor in de Nederlandse energiemarkt.
1.2.4 Structuur per 31 december 2021
P/FM Investenngs maatschappij B V
PZEM Energy BV
70% |
i
PZEM Eicus Holding BV
NVEPZ
50% NPG VVIBebioefc NV
50%
100%
91
PZEM T olbng Sloi! BV
Sloe Centrale Holding BV I 100%
I
piip DWC UA/>rrfiik MOclUl)R RV DV
5loc Centrale BV
|v
Legenda 1. voorheen genaamd: Limo Energie Nederland B.V. 2. voorheen genaamd: PZEM Com B.V.
In bovenstaande figuur zijn de belangrijkste vennootschappen van de PZEM groep weergegeven per 31 december 2021.
11
Jaarbericht 2021 PZEM N.V.
PZEM Portfolio
1. Sloecentrale De Sloe gascentrale behoort tot de schoonste elektriciteitscentrales van Nederland. Eigendom PZEM Type centrale Locatie Brandstof Vermogen Vermogensaandeel
50% CCGT Ritthem Gas 870 MW 50%
2. EPZ (BS30) EPZ is de enige kerncentrale in Nederland voor elektriciteitsopwekking. Eigendom PZEM Type centrale Locatie Brandstof Vermogen Vermogensaandeel
70% Kerncentrale Borssele Uranium 485 MW 70%
3. BMC Moerdijk BMC Moerdijk is een unieke biomassacentrale, het is namelijk de enige centrale op het Europese vasteland die pluimveemest omzet in groene stroom. Eigendom PZEM Type centrale Locatie Brandstof Vermogen Vermogensaandeel
50% Biomassacentrale Moerdijk Pluimveemest 32 MW 100%
A. Gasopslag
4 Windparken Diverse wind PPA's verspreid over Nederland. Eigendom PZEM Type centrale Locatie Brandstof Vermogen Vermogensaandeel
0% Windturbines Diverse locaties Hernieuwbaar Variërend 100%
PZEM maakt gebruik van gasopslagfaciliteiten in uitgeputte zoutcavernes in het noorden van Nederland.
B. Gas Pijplijn infrastructuur PZEM is eigenaar van de ZBL (Zuid-Beveland leiding). Ook heeft PZEM lange termijn toegang tot Fluxys transportcapaciteit.
C. Klantportfolio PZEM heeft een zeer diverse klantportefeuille van middelgrote zakelijke klanten en grote industriële eindgebruikers.
D. Energieopslag - TheBattery Een "containerbatterij" waarbij elektriciteit uit het netwerk wordt opgeslagen.
12
i-bericht 2021 PZEM N.V
Gedragscode Autoriteit Consument en Markt (ACM) PZEM Energy voldoet aan de gedragscode ‘Leveranciers voor gegevens uit kleinverbruikmeetinrichtingen die op afstand uitleesbaar zijn’, zoals voorgeschreven door de ACM. De volledige tekst van de verklaring is separaat opgenomen in dit jaarbericht. 1.2.5
PZEM en maatschappelijk verantwoord ondernemen
PZEM is een betrouwbare Zeeuwse én Nederlandse energieproducent, die tijdens de transitie naar C02-vrije energiebronnen, zorg draagt voor een zekere en veilige levering van stroom. Door betrouwbaar en flexibel te zijn. Door te innoveren en kennis en expertise te leveren. Dat bewijst PZEM al ruim 100 jaar. Vanuit onze verantwoordelijkheid zijn we volop bezig invulling te geven aan de uitdagingen die voortkomen uit de energietransitie. PZEM streeft naar sociale (people), milieu (planet) en economische (profit) verbetering. De drie P’s, People, Planet en Profit, staan hierbij centraal. Zeker nu. Sociaal PZEM voelt zich verantwoordelijk voor haar medewerkers en wil een betrouwbare en betrokken werkgever zijn waar medewerkers zich kunnen ontplooien en met plezier werken. Dit doen we door duidelijke afspraken te maken in samenspraak met de Ondernemingsraad en waar we iedereen aan houden. Daarnaast zijn we transparant in de dingen die we doen en waarom we ze doen. We proberen ons altijd aan de (wettelijke) regels te houden die opgenomen zijn in het Burgerlijk Wetboek, de cao, bedrijfseigen regelingen en de gedragscode. Ondanks dat PZEM qua omvang kleiner is geworden, heeft PZEM nog steeds veel arbeidsplaatsen voor hoogopgeleiden. Dit soort arbeidsplaatsen zijn schaars binnen Zeeland, waardoor PZEM een belangrijke rol blijft vervullen binnen de Zeeuwse maatschappij.
PZEM is door haar publieke aandeelhouders en lokale werknemersbestand sterk verbonden met de omgeving. Het bedrijf staat midden in de Zeeuwse maatschappij en neemt graag haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dit komt onder meer tot uitdrukking in de begeleiding die wij onze aandeelhouders hebben geboden in de opstelling van de RES (Regionale Energie Strategie). De maatschappelijke betrokkenheid van PZEM vertaalt zich in de sterke reputatie die het bedrijf in Zeeland heeft. Milieu Kijkend naar de toekomst, is PZEM volop bezig invulling te geven aan de uitdagingen die voortkomen uit de energietransitie. PZEM streeft ernaar de C02-impact vanuit haar portfolio zo laag mogelijk te houden. Dat doen we via elektriciteitsproductie uit wind en zon, verbranding van kippenmest, aardgas én nucleair vanuit de enige kerncentrale voor elektriciteitsopwekking in Nederland. Waar het de levering van elektriciteit in combinatie met Certificaten van Oorsprong (CvO) aan haar eindgebruikers betreft, kiest PZEM voor C02-vrije nucleaire opwekking. Bij elektriciteit opgewekt uit kernenergie komen namelijk geen broeikasgassen vrij.
Meer informatie over Certificaten van Oorsprong ga naar: pzem.nl/cvo Twee voorbeelden van onze regionale betrokkenheid zijn: 1) Uitdagingen industrie in de Zeeuwse regio ten aanzien van de noodzakeliike energietransitie Een belangrijke uitdaging van de energietransitie is om op ieder moment voldoende energie beschikbaar te hebben, ook op momenten dat het niet waait en de zon niet schijnt. Voldoende CO2vrij (regelbaar) vermogen is daarom een belangrijk puzzelstuk in de energietransitie. In dat kader onderzoekt PZEM verschillende vormen van opslag en vraagsturing en is de Kerncentrale voor een deel van haar productie “regelbaar” gemaakt om vraag en aanbod beter op elkaar af te kunnen stemmen Momenteel is de Sloecentrale, waarvan PZEM voor 50% aandeelhouder is, de belangrijkste regelbare centrale. Ondanks dat het een relatief schone energiecentrale is, bedroeg 13
12021 PZEM N.V.
de uitstoot in 2021 nog 1,3 miljoen ton CO2. Om deze uitstoot te beperken doet PZEM onderzoek naar het mogelijk afvangen en opslaan van CÜ2en het verder verhogen van de efficiency. PZEM is actief lid van Smart Delta Resources (SDR) en biedt een actieve bijdrage op de onderwerpen zoals Carbon Capture & Storage. Samen met diverse partijen is PZEM, onder de vleugels van Smart Delta Resources, een consortium gestart wat het project Carbon Connect Delta heeft opgezet. Hier wordt onderzocht wat er nodig is voor het afvangen van CO2 in het havengebied van North Sea Port en het elders opslaan ervan. 2) Regionale Energie Strategie & Cluster Energie strategie Door het aanbieden van kennis en expertise van de energiemarkt heeft PZEM ondersteuning verleend bij het opstellen van zowel de Regionale Energie Strategie (RES) als het Cluster Energie Strategie (CES). De RES Zeeland is momenteel in uitvoering, voor elektriciteit is het doel om in 2030 drie TWh duurzame elektriciteit te produceren. In de CES is beschreven hoe de energiebehoefte van de Zeeuwse industrie zich ontwikkelt naar 2050 en welke infrastructuur hiervoor nodig is.
Uiteindelijk zijn drie cruciale projecten opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK): • nieuwe hoogspanningsverbinding tussen Borssele en Terneuzen, • verbinding met de landelijke waterstof backbone, • de infrastructuur voor CO2 afvang en opslag met transport per schip naar Rotterdam. Deze projecten wil het kabinet nu oppakken om zo versneld bij te dragen aan het verduurzamen van de industrie. Economisch PZEM produceert energie, dag in, dag uit. Via onze centrales produceert PZEM een optimale mix van gas, wind-, zonne-, kippenmest- en kernenergie waarbij we een minimale hoeveelheid CO2uitstoten. Maar liefst 40% van onze energie nemen we af uit duurzame (zon- en windparken) bronnen. Zo nemen we door langjarige afnamecontracten elektriciteit af van grote en kleine zon- en windparken. Ook verhandelen we energie, dit doen we op onze handelsvloer, 24 uur per dag, 7 dagen per week. Daardoor kennen we de markt en weten we wat handelspartners en klanten nodig hebben. Uiteindelijk leveren wij onze energie tegen een zo scherp mogelijke prijs. Onze klanten zoeken naar betrouwbare energielevering, een betaalbaar energietarief en een zo schoon mogelijke energievariant. Binnen de transitie naar een duurzamer karakter is het ons gelukt om in te spelen op deze drie klantbehoeftes.
Op deze wijze streeft PZEM naar een gezond jaarlijks financieel rendement om zich onder andere ook goed op sociale en milieu aspecten te kunnen blijven inzetten. De belangrijkste informatie over de elektriciteitsproductie van de verschillende PZEM bedrijfsactiviteiten is in dit hoofdstuk samengevat weergegeven. Uitvoeriger informatie is te vinden op www.epz.nl.www.sloecentrale.nl en www.bmcmoerdiik.nl. Financiële verantwoording De financiële verantwoording is opgesteld aan de hand van de International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals aanvaard door de Europese Unie en de relevante bepalingen van het Burgerlijk Wetboek (BW2 Titel 9). PZEM heeft een aantal belangrijke activiteiten die samen met partners, in de vorm van een joint operation, worden gedreven. De activiteiten die in een aparte juridische entiteit worden uitgevoerd, en waar PZEM gelijke rechten en verplichtingen als de partners heeft uit hoofde van aandeelhouderschap en als afnemer, wordt sinds 2013 voor het aandeel in alle afzonderlijke activa, passiva, opbrengsten en kosten, bij de cijfers opgeteld. Dit geeft meer inzicht in de opbouw van het vermogen en het resultaat.
14
Jaarbericht 2021 PZEM N.V.
Financiële kerncijfers (in EUR mln.) Netto-omzet Bruto marge operationeel EBITDA1 Netto resultaat Genormaliseerd resultaat voor belasting2 Investeringen in (im)materiële vaste activa
2021 1.147 225 141 235 84 29
2020 549 104 41 (22) (33) 20
2019 574 114 64 20 (13) 21
2018 602 87 17 (54) (72) 23
Omzetverdeling (in EUR mln.) Levering van en handel in elektriciteit Levering van en handel in gas Totaal netto-omzet
2021 1.009 138 1.147
2020 485 64 549
2019 494 80 574
2018 496 106 602
Het genormaliseerde resultaat komt in 2021 veel hoger uit dan in het voorgaande jaar. De voornaamste oorzaken hiervoor zijn enerzijds de hogere elektriciteitsprijzen die een positief effect hebben op resultaat van de kerncentrale. Anderzijds is het resultaat uit de trading- en B2B activiteiten, wat in 2020 hard geraakt werd door de Coronacrisis, in 2021 sterk verbeterd. De jaarrekening 2021, waarin de volledige financiële verantwoording is opgenomen, is te vinden vanaf pagina 38.
1 Operationeel resultaat vermeerderd met afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen 2 Gecorrigeerd voor het resultaat uit verkochte bedrijfsactiviteiten, voor bijzondere waardeverminderingen, voor de invloed van voorzieningen voor onrendabele contracten en voor rendementen behaald op het amoveringsfonds voor de kerncentrale 15
Iit 2021 PZEM N.V
1.3
Toelichting op de financiën
PZEM in het jaar 2021 Waar PZEM in 2020 nog duidelijk last had van de wereldwijde coronacrisis bij de handels- en B2B verkoopactiviteiten door gedaalde volumes en prijzen, was de situatie in 2021 volledig anders. De energieprijzen gingen omhoog wat een positief effect heeft op het resultaat van de kerncentrale. Daarnaast nam ook de prijsvolatiliteit sterk toe hetgeen een goede basis vormt voor onze handelsactiviteiten. Wat ook meespeelde was minder afname door klanten aan het einde van jaar door het warme winterweer, waardoor de te veel reeds ingekochte volumes tegen hoge prijzen op de markt konden worden terug verkocht. Ook het rendement op gealloceerde middelen voor de toekomstige amovering van de kerncentrale, was in 2021 hoger dan in 2020. De prijsstijgingen van elektriciteit leidden er in 2021 toe dat een bijzondere waardevermindering uit 2017 voor een bedrag van EUR 150,3 mln. duurzaam is teruggenomen. De onafhankelijke toekomstige prijscurves, waarvan ook wordt uitgegaan bij de bepaling van de voorzieningen, laten een structureel hoger prijsniveau zien waardoor de terugname van de bijzondere waardevermindering een duurzaam karakter heeft. Dit alles heeft geleid tot een netto resultaat van EUR 235,1 mln. waar in 2020 nog een verlies van /- EUR 21,8 mln. werd gerealiseerd. Effect van marktontwikkelingen In 2021 was er tot september sprake van rustig stijgende prijzen.
Vanaf september begon de prijsvolatiliteit toe te nemen met per saldo flinke prijsstijgingen. Zowel de toegenomen volatiliteit als ook de hogere prijzen hebben zich voorlopig in 2022 doorgezet. Met name de kerncentrale profiteert van hogere elektriciteitsprijzen. De gasgestookte Sloecentrale is afhankelijk van zowel de elektriciteitsprijzen, de gasprijzen en de prijzen voor CO2 certificaten. Omzet en brutomarge De omzet kwam in 2021 uit op EUR 1.147,2 mln. In 2020 was de omzet nog EUR 549,1 mln. Hoewel ook de verkoopvolumes aan externe klanten met een kleine 10 TWh in 2021 hoger waren dan de ruim 7 TWh in 2020 is deze stijging toch voor het grootste deel toe te wijzen aan de gestegen energieprijzen. Aangezien deze prijsstijgingen in 2022 vooralsnog doorzetten wordt voor komend jaar een nog hogere omzet verwacht. De gestegen prijzen leidden niet alleen tot een hogere omzet bij de B2B activiteiten maar ook de omzet uit de productie van de centrales en van de maatwerkcontracten (bijvoorbeeld verkochte stroom die is opgewekt door windpark Gemini) stijgt hierdoor ten opzichte van voorgaand jaar. De brutomarge steeg in 2021 met EUR 118,6 mln. naar EUR 227,7 mln. (2020: EUR 109,1 mln.). De tradingresultaten leveren, na een tegenvallend jaar in 2020, de grootste bijdrage aan deze verbetering van de brutomarge.
Ook de kerncentrale, die met een redelijke stabiele kostprijs profiteert van hogere elektriciteitsprijzen, levert een substantiële bijdrage aan de verbetering van de bruto marge. Bedrijfslasten In 2020 werden onderhoudswerkzaamheden aan onze centrales, door Covid-19, zoveel mogelijk uitgesteld wat in 2021 moest worden ingehaald. Onder andere hierdoor zijn de kosten van derden gestegen (3,8% meer). Het aantal medewerkers van PZEM inclusief proportioneel geconsolideerde groepsmaatschappijen is in 2021 licht toegenomen naar 404 FTE (2020: 399 FTE). Door deze toename van de formatie in combinatie met cao stijgingen zijn de personeelskosten met 2,8% gestegen. De afschrijvingslasten zijn, exclusief de duurzame terugname van de bijzondere waardevermindering, in 2021 met EUR 50,1 mln. licht toegenomen ten opzicht van 2020 (EUR 48,1 mln.).
16
Jaarberieht 2021 P2EM N.V.
Financiële baten en lasten De financiële baten stegen ten opzichte van 2020 met EUR 11,0 mln. naar EUR 22,3 mln. Deze baten bestaan met name uit het rendement op de gelden in Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele. Naast de verplichte belegging van EPZ via de stichting heeft PZEM zelf een deel van de eigen middelen sinds december 2018 in hetzelfde fonds belegd. Waar de resultaten in 2020 al iets boven verwachting waren, zijn ze in 2021 bijna twee keer zo hoog als verwacht. De rentelasten van de lening van de Sloecentrale lagen in 2021 in lijn met 2020. De rentedotaties op voorzieningen waren in 2021 met EUR 6,8 mln. iets hoger dan in 2020 (EUR 6,3 mln.). Kasstroom en investeringen De kasstroom van PZEM is in 2021, ondanks het grote beslag op werkkapitaal, toch positief uitgekomen door de verkoopopbrengst van de aandelen Evides. De kasstroom (gecorrigeerd voor uitzettingen) in 2021 komt uit op EUR 20,8 mln. positief, wat bestaat uit EUR 95,9 mln. toename van kaspositie en EUR 75,1 mln. afname van uitgezette middelen. In 2020 was deze kasstroom EUR 80,5 mln. positief, waardoor er sprake is van een verslechtering van EUR 59,7 mln. De reden hiervoor ligt in de ontwikkeling van het werkkapitaal. Waar er in 2020 nog EUR 124,5 mln. aan werkkapitaal vrijviel, was er in 2021 EUR 425,6 mln. extra werkkapitaal benodigd.
Naast de genoemde verkoop van Evides zorgt ook de verbetering van het bedrijfsresultaat ervoor dat er per saldo toch een positieve kasstroom resteert. Gecorrigeerd voor de terugname van de bijzondere waardevermindering verbetert het bedrijfsresultaat namelijk met EUR 117,1 mln. naar EUR 88,1 mln. De kasstroom uit operationele activiteiten is in het afgelopen jaar -/- EUR 286,1 mln. negatief (EUR 123,3 mln. positief in 2020). De enorme behoefte aan werkkapitaal kent twee belangrijke oorzaken. Enerzijds neemt de debiteurenpositie toe als gevolg van de hogere energieprijzen. Daarnaast zorgt een combinatie van hogere prijzen en hogere prijsvolatiliteit ervoor dat de beurzen waar PZEM op handelt hogere bedragen vereisen aan zekerheid die gestort moet worden, zogenaamde margin verplichtingen. Het verbeterde bedrijfsresultaat van de Wholesale activiteiten in 2021 heeft, in combinatie met een lagere aanwending van voorzieningen, een tegengesteld effect. Ook in 2021 levert de deelneming in waterbedrijf Evides, voor de laatste keer, een positieve bijdrage aan de kasstroom middels uitkering van EUR 12,5 mln. dividend. De kasstroom uit investeringsactiviteiten zou, afgezien van de verkoopopbrengst van Evides (ad. EUR 354,6 mln.), uitkomen op EUR 33,0 mln. negatief (EUR 29,0 mln. negatief in 2020).
De investeringskasstroom bestaat met name uit onderhouds- en vervangingsuitgaven van EPZ en Sloecentrale en anderzijds uit stortingen van EPZ in het amoveringsfonds van de kerncentrale. Ook werd in 2021 geld ontvangen uit de verkoop van een participatie van het SET fund. Vermogenspositie, solvabiliteit en liquiditeit Het totaal van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten bedroeg in 2021 EUR 273,9 mln. positief (2020: EUR 30,4 mln. positief). Naast het netto resultaat zijn er met name nog mutaties in de waarde van de derivatenportefeuille die via het niet-gerealiseerde resultaat worden gerapporteerd. Deze hadden in 2021 een positief effect van EUR 38,9 mln. (2020: EUR 52,2 mln. negatief). Het eigen vermogen inclusief netto resultaat lopend boekjaar bedraagt EUR 1.650,9 mln. De solvabiliteit nam af tot 57,3% doordat het balanstotaal relatief harder steeg dan het eigen vermogen (2020: 61,8%). De liquiditeit (current ratio) daalde eveneens van 4,8 per ultimo 2020 naar 3,6 per ultimo 2021.
17
(21 PZEM N.V
1.4 PZEM en haar mensen Vanaf 2020 is de focus binnen PZEM gelegd op een organisatie die zo optimaal mogelijk is ingericht om invulling te kunnen geven aan de strategische doelstellingen. Dat is tot uiting gekomen in het openstellen en invullen van vacatures binnen diverse onderdelen van de organisatie. Deze lijn heeft zich in 2021 verder voortgezet. Ook in 2021 zijn de werkomstandigheden binnen PZEM nog grotendeels beïnvloed door het Coronavirus net als in 2020 en is dit vertaald in beleid en maatregelen die hier specifiek betrekking op hebben. Verder is in 2021 gestart met de voorbereidingen op een interne herstructurering met als doel de Wholesale activiteiten te kunnen vervreemden. Deze onderwerpen worden hieronder nader toegelicht. Instroom & uitstroom Per 1 januari 2021 telde PZEM (exclusief EPZ, Sloecentrale en Evides) 129 medewerkers (117 FTE) waarvan 13 personen in de mobiliteitsfase of met een nul-uren contract op basis van het Sociaal Plan. Het personeelsbestand van PZEM is het afgelopen jaar per saldo licht toegenomen naar 131 personen (122 FTE). Dit betreft de stand per 31 december 2021. In 2021 zijn er binnen PZEM in totaal 14 nieuwe talentvolle medewerkers gestart binnen diverse afdelingen (Sales, Analytics, Risk Management, IT, Shift Trading, Financial Control, Energy Data Analyse en Asset Optimisation).
Het betreft deels vervanging van medewerkers die zijn vertrokken, maar ook instroom op vacatures die (reeds langere tijd) open stonden om de strategische doelstellingen te realiseren. Ook zijn er 2 trainees gestart. In 2021 zijn 6 medewerkers vertrokken vanwege een andere uitdaging elders, waarvan twee in het buitenland. Daarnaast is 1 medewerker overleden. Tenslotte zijn 5 medewerkers gedurende het jaar uit dienst getreden die al eerder boventallig waren geworden en gebruik hebben gemaakt van de 60+ regeling uit het Sociaal Plan. Zij zijn in 2021 met pensioen gegaan. PZEM blijft gebruik maken van tijdelijke krachten, indien deze nodig zijn voor bepaalde specialismen, projecten of piekwerkzaamheden. PZEM wil de doorstroming van eigen medewerkers echter stimuleren om zo het eigen potentieel zoveel mogelijk te benutten, te laten groeien en te behouden voor de organisatie. Opvolgingsplanning is als belangrijk thema onderkend en heeft in de praktijk in 2021 vorm gekregen binnen de afdelingen Trading en Analytics. Als gevolg van het vertrek van de Manager Asset Optimisation & Trade, heeft een verschuiving plaatsgevonden van leidinggevenden en zijn medewerkers vanuit beide afdelingen doorgegroeid naar een leidinggevende rol. In alle gevallen wordt er een zorgvuldige afweging gemaakt tussen eigen personeel of het aantrekken van (tijdelijk) extern personeel.
Formatie en bezetting Het personeelsbestand van PZEM had op 31 december 2021 een omvang van 131 personen en 122 FTE, exclusief EPZ, Sloecentrale en Evides. Bij PZEM is 74% van de medewerkers man en 26% vrouw. De gemiddelde leeftijd bedraagt in 2021 43.4 jaar en is daarmee iets afgenomen ten opzichte van 2020 (46,0 jaar). Op directieleden na, valt iedereen bij PZEM onder de CAO voor productie- en leveringsbedrijven. 93% van de medewerkers heeft een contract voor onbepaalde tijd; 7% heeft een contract voor bepaalde tijd. Het aandeel contracten voor onbepaalde tijd is daarmee iets toegenomen ten opzichte van 2020 (91%). Bij nieuwe instroom uit voorgaande jaren, maar ook met het oog op structurele binding van medewerkers is het contract in 2021 in een aantal gevallen omgezet naar onbepaalde tijd. Ziekteverzuim In 2021 bedraagt het gemiddelde ziekteverzuim van PZEM (exclusief EPZ, Sloecentrale en Evides) 2,1%. Het verzuim is verder afgenomen ten opzichte van 2020 (3,0%) en historisch laag te noemen.
18
erieht 2021 PZEM N.V
Het percentage ligt ruim binnen de door PZEM gestelde norm van 4,5%. Ultimo 2021 waren er geen langdurige verzuimcasussen meer.
Ontwikkeling ziekteverzuim 2017 - 2021 6,00%
5,00% 4,00% ■——•Gemiddeld verzuim
3,00%
— Norm 4,5% 2,00%
1,00%
0,00%
2017
2018
2 019
2 02 0
2021
Ondanks het Coronavirus is het ziekteverzuim bij PZEM in 2021 laag en gedurende de zomermaanden zelfs heel erg laag. Dit kan grotendeels worden verklaard doordat het merendeel van de medewerkers grotendeels vanuit huis werkt en daarmee ook de werktijd meer flexibel kan indelen. Medewerkers melden zich minder snel ziek en compenseren door op andere momenten te werken wanneer ze zich beter voelen.
Ontwikkeling ziekteverzuim in 2021 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0%
0,0%
Jan
Feb
Mrt
Apr
Mei
Juni
Juli
—Ontwikkeling ziekteverzuim 2021
Aug
Sept
Okt
Nov
Dec
.......Norm 4,5%
Thuiswerken, gezondheid, welzijn en medewerkerbetrokkenheid In navolging van 2020 heeft het begrip arbeidsomstandigheden een geheel andere lading gekregen en staat thuis werken nog steeds centraal. Er is een set aan maatregelen gedefinieerd om op een veilige manier de bedrijfsactiviteiten te kunnen continueren en diverse faciliteiten zijn aangeboden om ook vanuit huis verantwoord en efficiënt te kunnen werken en met elkaar in verbinding te blijven. Vanaf eind september 2021 heeft PZEM de mogelijkheid geboden om weer deels op kantoor werkzaam te zijn in de vorm van een ‘bubbelstructuur’ waarbij ieder team in twee groepen (bubbels) is ingedeeld om zo de continuïteit per afdeling te borgen in geval van een Corona-uitbraak. Veiligheid en gezondheid van een ieder staan voorop. Periodiek wordt vanuit het in 2020 opgerichte Corona Recover Team gecommuniceerd over de ontwikkeling van maatregelen en impact op de organisatie. Leidinggevenden vervullen een nóg belangrijkere rol naar hun medewerkers om via frequent overleg 19