02a Bijlage Beantwoording raadsvragen PvdA inzake evaluatie beleidsplan duurzaamheid (1)
Tekst van het document
ren. Meer dan 70 bedrijven, instellingen en organisaties zijn al verbonden met dit
verwerking. In 2027 brengen we dit in beeld voor de gemeentelijke bouw- en
netwerk. Alle Zeeuwse gemeenten sluiten zich hierbij aan. Dat geldt ook voor Sluis.
infrastructuurprojecten.
Daarbij is het essentieel om bewustwording te creëren. Om dit te realiseren en
Om circulair te stimuleren en uit te voeren wordt vanaf 2028 bij gronduitgifte door
informatie te verschaffen is in 2026 het duurzaam bouwloket van de gemeente Sluis
de gemeente circulaire prestatierichtlijnen en ambities zoals percentage secundair
uitgerust met informatie over (biobased) circulaire sloop-, renovatie-, aanbouw en
materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidindex en materialenpaspoort
isolatieprojecten en natuurinclusief bouwen. Zo zijn ze onder andere uitgerust om
opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige en waar mogelijk bestaande
vragen over circulair ondernemen te beantwoorden en hierin te adviseren. Het
plannen of projecten. Dit geldt alleen bij grond in eigendom van de gemeente.
Zeeuws adviesloket promoot bouwhubs en laat ook ruimte over voor een loket
Vanaf 2025 onderzoeken we de mogelijkheden of we in gemeentelijke regelingen,
binnen de eigen gemeente.
zoals isolatiesubsidie, isolatieprogramma NIP, doe het zelfver subsidie een extra stimulans voor de toepassing van circulair materiaal op kunnen nemen.
We nemen vanaf 2026 bij de inrichting van de openbare ruimte Circulariteit mee.
23
Vanaf 2028 maken Circulaire Economie doelstellingen deel uit van alle nieuwe ge-
Inkopen
biedsontwikkelingsprojecten en waar mogelijk bestaande projecten. Ook willen we bij
In 2025 maken we nieuwe prestatieafspraken waarbij met woningbouwcorporaties
toekomstige nieuwbouwwijken zoveel mogelijk drinkwater hergebruiken en opslaan.
wordt afgesproken om circulaire economie mee te nemen.
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Onderdeel van het Zeeuwsbrede beleidsplan wordt dat in 2028 alle noodzakelijke
Om bewustwording te stimuleren is het essentieel om informatie over bestaande
medewerkers voldoende circulair zijn opgeleid. Zodat relevante ambtenaren voldoen-
initiatieven m.b.t. consubeteren in Sluis te centraliseren en hieraan bekendheid te
de kennis hebben hoe ze circulaire economie in hun projecten kunnen toepassen
geven: creatief, repetitief, doelgroepengericht, via verschillende kanalen, organisaties
en daardoor ook circulair inkopen. We houden bij wat het effect is op grondstoffen-
en ambassadeurs (‘green influencers’). We zoeken de samenwerking met het
gebruik, het milieu, biodiversiteit en/of sociale aspecten.
onderwijs op om ervoor te zorgen dat duurzaamheid een groter thema wordt in het onderwijs. Zowel de inzet op communicatie, als het op jonge leeftijd bewustmaken
Vanaf 2025 zitten in twee pilots van onze inkoop en aanbestedingen circulaire en
van duurzaamheid, sluit aan bij de acties die wij nemen in het communiceren naar
MVOI 4 vereisten en kiezen we leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van
inwoners over de duurzaamheidsopgaven, waaronder circulariteit.
hun circulaire kennis, ambities en ervaring. Daarin zal lokaliteit een van de criteria zijn. Welke weging dit criterium krijgt bepalen we nader.
Verder onderzoeken wij samen met de ZRD de aanbeveling van het Burgerakkoord om de milieustraat uit te breiden (punt 9.5). Concreet betekent dit dat in Zeeuws-
Vanaf 2025 zetten de Zeeuwse gemeenten in op minimaal 100 bedrijven de moge-
Vlaanderen minimaal één uitgebreide milieustraat (of een circulair ambachtscen-
lijkheid te bieden om d.m.v. trainingen en coachinggesprekken inzicht te krijgen in
trum) gerealiseerd wordt waar kringloopwinkels, reparatiewerkplaatsen en onderwijs
de toekomstbestendigheid van het bedrijf. Denk daarbij aan strengere regelgeving,
instellingen met elkaar zijn verbonden om onnodig weggooien van grondstoffen
leveringszekerheid van goederen/grondstoffen en inkoop. Er is voor bedrijven die
en materialen te voorkomen. Aanvullend onderzoeken wij de mogelijkheden om
iets willen doen het platform www.circonl.nl. Dit is een training voor ondernemers
tweedehands materialen van de milieustraat Sluis voor hergebruik aan te bieden.
die aan te vragen is. De provincie Zeeland overweegt een campagne te starten voor bedrijven over circulair. Wij sluiten graag aan bij deze campagne.
2.3.5 Burgerberaad Circulair Uit het Burgerberaad komt naar voren dat de inwoners van de gemeente Sluis consubetergedrag willen stimuleren (punt 9.1). Wij willen dit graag stimuleren en zien dit als een belangrijk punt om uiteindelijk in 2050 volledig circulair te zijn. Het is daarbij noodzaak om de juiste informatie naar burgers te communiceren om bewustwording op het gebied van consumptie te sensibiliseren (punt 9.2). Wij kunnen ons vinden in de opvatting uit het Burgerakkoord dat het essentieel is om te communiceren over bestaande initiatieven om daar meer bekendheid aan te geven. Ze zal zich daarom inzetten om via verschillende kanalen informatie over consubeteren te verspreiden.
4
24
MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeverschap en Inkoop) Bij MVOI gaat het naast de prijs ook om de sociale effecten en de effecten op het milieu.
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
2.3.6 Uitvoering pijler Circulair Maatregel
25
1
Het in samenwerking met de ZRD onderzoeken van de mogelijkheden voor hergebruik van materialen en producten afkomstig van de milieustraat Sluis. Alsmede het inrichten van een ambachtscentrum in Zeeuws-Vlaanderen.
2
Koppelen van en meedoen aan het Zeeuws brede beleid circulair.
3
Inzet van een gemeentelijke afvalcoach via de ZRD.
4
Ondersteuning van afval voorkomende initiatieven van inwoners, met een minimum van 2 per jaar.
5
Reparatie, deel- en hergebruik netwerken promoten via bijeenkomsten en websites.
6
Informatiecampagne gericht aan bedrijven over het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen en het opnieuw inzetten van grondstoffen.
7
2-4x per jaar (één per kwartaal) een campagne gericht op consuminderen en/of consubeteren.
8
Ontwikkeling van een circulaire ‘bouwhub’ binnen de regio.
9
Circulair uitvoeren van gebouwenbeheer en renovaties of sloop van gemeentelijke panden.
10
Het duurzaam bouwloket van de gemeente Sluis uitrusten met informatie over (biobased) circulaire sloop-, renovatie-, aanbouw en isolatieprojecten.
11
Een Zeeuws koplopernetwerk opzetten van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren.
12
Circulaire criteria opnemen in de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties.
13
Het actief promoten van instrumenten die milieu impact en grondstofgebruik monitoren voor bedrijven.
14
Afvalstromen openbare ruimte en eigen organisatie in kaart brengen met als doel om deze zo hoogwaardig mogelijk en circulair te verwerken.
15
Uitvoering geven aan het borgen van een circulaire bedrijfvoering en maximaal circulair materiaalgebruik in de openbare ruimte.
16
Circulaire vereisten opnemen in MVOI projecten.
17
Circulariteit geborgd in inkooptrajecen.
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Korte termijn 2024-2025
• • •
• • • •
Lange termijn 2026-2030
• • • • • • • • • •
3
26
PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Het integrale beleidsplan duurzaamheid is het eerste beleidsstuk in de gemeente waarbij voorafgaand een Burgerberaad is georganiseerd. Dit is een leerzaam proces waar wij de meerwaarde van participatie inzien. Wij onderzoeken dan ook op korte termijn hoe participatie ook een rol kan spelen bij de uitvoer van de duurzaamheidsagenda. Als gemeente bereiken we de duurzaamheidsdoelen niet zelfstandig. Daarvoor hebben we de hulp van de maatschappij nodig. Samen met bewoners, bedrijven, organisaties en andere stakeholders zetten we ons in voor deze gezamenlijke opgave. Participatie is daarmee essentieel in dit proces. Zo waarborgen we de integraliteit tussen thematiek, maar ook tussen perspectieven van bewoners, professionals en de gemeente. Dit leidt tot sturing, draagvlak en eigenaar-
Om uitwerking te geven aan het voorliggende plan is het belangrijk dat we duidelijk en helder communiceren over de doelen en met name de bijbehorende acties. Bestaande werkzaamheden, subsidies voor belanghebbenden van de gemeente, acties en regelingen maken we zo zichtbaar mogelijk. Welke vorm van communicatie per doelgroep het meest effectief is, bepalen we per keer. Met een pilot van publicaties op het communityplatform Samen Sluis, intranet en de (lokale) media is het bereik breed. Een randvoorwaarde voor de leesbaarheid is het schrijven op B1
schap, waardoor meer partijen bij willen dragen aan de duurzaamheids-
taalniveau. Zo maken wij de meeste impact via communicatie en evalueren wij
ambities.
welke kanalen het beste werken voor de verschillende doelgroepen.
Veel van de actiepunten uit dit document vragen om een samenwerking
Lopende afspraken hebben we met Natuur & Milieu educatiecentrum ‘Natuur & Zo’
met verschillende partijen om zo een invulling te geven aan en de uitwer-
over zowel onderwijsprogramma’s met lespakketten voor basisscholen als projecten
king van de voorliggende opgaven. Het verduurzamen van de gemeente Sluis
(punt 9.4). We onderzoeken mogelijkheden om dit ook aan te bieden op de middel-
begint dan ook met bewustwording en het delen van kennis van alle partijen. Bewustwording is daarmee een eerste belangrijke stap. De gemeentelijke organisatie neemt hierin een voorbeeldfunctie door het verduurzamen van haar eigen bedrijfsvoering en het vergroten van kennis in de ambtelijke en politieke organisatie. Inwoners initiatieven stimuleren we meer. Dat ondersteunen wij door het aanjagen en faciliteren van de samenwerking met bestaande loketten, partijen en structuren om duurzaamheid
bare school. Zo zetten we in op bewustwording en eductie voor kinderen. In het algemeen bekijken we wat de mogelijkheden voor zowel jongeren als ouderen als het gaat om bewustwording. Wij enthousiasmeren, informeren en evalueren waarop wij het beste kunnen inzetten. Zo weten we wat het beste werkt. Naast de gemeentelijke ambities namen we punten uit het Burgerakkoord op die betrekking hebben op de communicatie en dan vooral het zichtbaar en bewust maken over duurzaamheid binnen de gemeente.
op de agenda te krijgen. We zetten in op lokale kennisdeling, informatie
Uit het Burgerakkoord komt naar voren dat de inwoners behoefte hebben aan een
vanuit de overheid en stimuleren de onderlinge cohesie. Wij inventariseren
fysieke en herkenbare plek waar informatie wordt gedeeld en uitgewisseld over
en bepalen in eerste instantie een aantal partijen waarmee we starten. De
verduurzaming (punt 5.1). Dit nemen wij over en zorgen voor zo’n punt in de vorm
focus ligt daarbij op de initiatieven van verblijfsrecreatie, (middelkleine)
van een duurzaamheidsloket en SamenSluis.
bedrijven, inwoners en woongoed.
27
3.1 Communicatie
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Inmiddels staat er een kernteam van mensen met kennis en expertise op het gebied van duurzame ontwikkeling (punt 5.2). Wij zullen meer bekendheid genereren voor onder andere het duurzaamheidsloket wat operationeel is. Naast de ondersteuning bij uitvoering komt naar voren dat de inwoners het belangrijk vinden dat wij hen betrekken bij lokale projecten (punt 5.3). Dat doen we dan ook via de dorps- en stadsraden maar ook via verenigingen, ondernemers en onderwijs in de verschillende kernen van de gemeente Sluis. Zichtbaarheid van duurzaamheidsinitiatieven is belangrijk (punt 5.4). Wij zorgen daarvoor en gebruiken behaalde resultaten door hier regelmatig over te publiceren via gangbare media. Ook doorjaarlijks een duurzaamheidsprijs aan ondernemers, verenigingen, scholen of inwoners die zich uitzonderlijk hebben ingespannen op dit gebied uit te reiken. Deze prijs is een voorbeeld en inspiratie voor anderen. Tot slot nemen wij punt 5.5 ‘Beeldmerk voor duurzaamheid’ over. Wij hanteren een herkenbaar (geregistreerd) beeldmerk dat voor alle duurzaamheidsinformatie en -initiatieven binnen de gemeente Sluis gebruikt wordt.
28
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
3.1.1 Uitvoeringsmaatregelen Participatie en communicatie
1
29
Maatregel Opstellen van een communicatieplan Duurzaamheid waar we de volgende onderdelen in opnemen: • I nrichten van een fysieke informatieplek over verduurzaming •B urgers ondersteunen bij het uitvoeren en borgen van duurzaamheidsinitiatieven • Informatieprojecten over betrokkenheid bij lokale projecten • Uitreiken van een jaarlijkse duurzaamheidsprijs aan ondernemers • Gemeenschap betrekken bij lokale projecten (actiepunt 5.3 uit Burgerakkoord) • Onderzoek doen naar aanvraag SDG en Citaslow
2
Participatie borgen in de werkprocessen zodat bij elke actie vooraf is overwogen hoe participatie toe te passen.
3
Duurzaamheids educatie voor jongeren verder borgen en onderzoeken hoe we educatie voor volwassenen kunnen inzetten.
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Korte termijn 2024-2025
• • •
Lange termijn 2026-2030
BIJLAGEN
30
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Bijlage 1 Samenwerkingspartijen Externe partijen
Gemeentelijke afdelingen en disciplines
Klankboordgroep Burgerberaad
Duurzaamheid
Duurzaam Groede (opgeheven 2024)
Ruimte
Natuur&Zo
Sociaal domein
ZLTO
Energiearmoede
RMDO
Afval (grondstoffenplan)
Woongoed ZVL
Openbare werken (riolering/klimaatadaptatie)
Stads- en dorpsraden
Wonen
’t Duumpje
Vastgoed
Stedin
Communicatie
Recron
Planologie
ZRD ZMf Stichting gastvrij Zeeuws-Vlaanderen Provincie Zeeland (Energie) Zeeuws Landschap Landschapsbeheer Zeeland Waterschap
31
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
Bijlage 2 Beleidsdocumenten Beleidsplan Wonen Sluis 2023-2024 - 22 juni 2023
Regionale Energiestrategie Zeeland, RES 1.0, februari 2020
G1000Sluis-Burgerakkoord, 8 juli 2023
Transitievisie Warmte Sluis, oktober 2021
Coalitieakkoord gemeente Sluis 2022-2026, strategie met ambitie, 21 april 2021
Uitvoeringsprogramma ‘Verduurzaming gemeentelijke organisatie Sluis 2022-2030’
West-Zeeuws-Vlaanderen Schetsen aan de toekomst, mei 2021
Groenbeheerplan 2022-2031
Provincie Zeeland: Gebiedsprogramma versie 0.5 ‘Het Zeeuwse verhaal’,
Syllabus-Burgerberaad-Pijlers
Grondstoffenplan 2019 - 2023 Gemeente Sluis, januari 2019
Visiedocument Krachtig Verbonden 2021-2025
Klimaatadaptatiestrategie Zeeland 2021-2026, juni 2021
Grondstoffenakkoord, Nederland circulair 2050
Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Zeeland, juni 2021
Natuur&Zo, Schoon Zeeland Zeeuws-Vlaanderen 2021
Klimaatadaptatiestrategie & uitvoeringsagenda Zeeuws -Vlaanderen 2021 – 2025,
Natuur&Zo, Toekomst Schoon Zeeland vanaf 2023 en verder
januari 2022 rapportage ‘Onderzoek naar het vergroenen van bedrijventerreinen’ Verordening Lening Duurzaam en Langer Thuis, gemeente Sluis, februari 2022 Beleidsregel geveltuinen Sluis 2023 Nationaal isolatie programma (NIP) modules B&W Voorstel NK tegelwippen PMIEK Zeeland 2023, Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat, maart 2023
32
Integraal beleidsplan duurzaamheid gemeente Sluis
B&W voortel ZMf plan boom actie 2023