02 [Begroting 2026] - Begroting 2026
Tekst van het document
Begroting 2026 (en meerjarenraming 2027-2029)
GEMEENTE SLUIS
Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................................................ 3 Leeswijzer................................................................................................................................. 4 Programma´s ............................................................................................................................ 6 Programma 1: Duurzaamheid .................................................................................................. 8 Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt ..............................................................................13 Programma 3: Wonen en Voorzieningen ................................................................................18 Programma 4: Sociaal Domein ...............................................................................................21 Programma 5: Bestuur en veiligheid .......................................................................................28 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien ...............................................33 Financiële positie ....................................................................................................................36 Uitgangspunten
......................................................................................................................36 Begrotingssaldo/meerjarenperspectief 2026-209 ....................................................................37 Structureel en reëel evenwicht ................................................................................................42 Stelposten...............................................................................................................................43 Geprognosticeerde balans ......................................................................................................44 Investeringsplan 2026-2029 ....................................................................................................46 Reserves en voorzieningen ....................................................................................................47 EMU-saldo ..............................................................................................................................51 Paragrafen ...............................................................................................................................52 Paragraaf Lokale heffingen .....................................................................................................53 Paragraaf Weerstandsvermogen
............................................................................................70 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................77 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................84 Paragraaf Financiering............................................................................................................99 Paragraaf Bedrijfsvoering .....................................................................................................101 Paragraaf Grondbeleid .........................................................................................................105 Openbaarheidsparagraaf ...................................................................................................... 111 Paragraaf Projecten .............................................................................................................. 112 Paragraaf Subsidies .............................................................................................................
118 Bijlagen ..................................................................................................................................120 Bijlage 1 - Investeringsplan ...................................................................................................121 Bijlage 2 - Begrippenlijst .......................................................................................................125 Bijlage 3 - Overzicht bestuurlijke taakvelden .........................................................................125 Bijlage 4 - Indicatoren ...........................................................................................................128 Bijlage 5 - Meerjarenperspectief ...........................................................................................134 Bijlage 6 - Beleidskaders ......................................................................................................135
BEGROTING 2026
PAGINA 2 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Voorwoord Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 aan. Dit is de laatste begroting van de huidige bestuursperiode. Een periode waarin de bestuurlijke ambities (coalitieakkoord en addendum), nieuwe wettelijke taken en diverse projecten zijn opgepakt. Deze dynamiek van uitdagingen heeft flinke investeringen gevraagd. Dit zowel op financieel vlak als op organisatorisch gebied. Keuzes maken en (her)prioritering waren soms onvermijdelijk. Door scherp aan de wind te zeilen, hebben we opnieuw een financieel sterke positie. En kunnen we ook rekenen op een robuuste reservepositie die goed in balans is met onze risicobeheersing. Verkiezingen Het opleveren van deze begroting vindt plaats aan de vooravond van de landelijke verkiezingen. Eventuele impact van nieuw Rijksbeleid op ons takenpakket, kon hierdoor nog niet worden meegenomen. Volgend jaar vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Ook deze kunnen gevolgen hebben voor de speerpunten in ons beleid. Wij zullen de impact van beide verkiezingen op deze begroting, daar waar nodig, verwerken in de eerste Bestuursrapportage 2026 en/of Kadernota 2027. Huisvesting Op 4 juli 2024 heeft u een besluit genomen over de locatiekeus van het gemeentehuis. Volgend daaruit gaan wij medio 2026 over naar een tijdelijke huisvesting in Oostburg.
We bereiden dit zorgvuldig voor, om de hinder voor onze dienstverlening en bedrijfsvoering zo beperkt mogelijk te houden. Dat neemt niet weg dat het een grote operatie is, die veel extra’s van onze organisatie vraagt. Parallel aan de tijdelijke huisvesting loopt het proces voor de nieuwe huisvesting. Financieel perspectief Wij sluiten deze bestuursperiode af met een gezonde financiële positie. De wettelijke taken, bestuurlijke ambities en de lopende grote projecten zijn in deze begroting financieel opgenomen. Met dit nalatenschap bieden we ruimte aan de nieuwe gemeenteraad om verdere ambities te realiseren voor onze mooie gemeente. Oostburg, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SLUIS, De secretaris, De burgemeester, S.I. de Kievit-Minnaert
BEGROTING 2026
mr. M.M.D. Vermue
PAGINA 3 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Leeswijzer In de begroting treft u eerst het programmaplan en de verplicht voorgeschreven paragrafen, gevolgd door de financiële positie en tot slot de bijlagen. De indeling van de programma’s is conform het coalitieakkoord "Strategie met ambitie" alsmede het addendum “Ruimte voor Keuzes”. Het programmaplan bestaat uit de volgende vijf programma’s: 1. Duurzaamheid 2. Economie en Arbeidsmarkt 3. Wonen en Voorzieningen 4. Sociaal Domein 5. Bestuur en Veiligheid Na de programma's volgt het overzicht met de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Per programma wordt achtereenvolgens weergegeven: - Inleiding: Waar draait het om in het programma - Speerpunten: Onderdelen van het beleid waarvoor extra aandacht is en waarbij per speerpunt twee vragen worden behandeld: - Wat willen we bereiken? - Wat gaan we daarvoor doen en wanneer? - Wat gaat het kosten? De vraag 'Wat gaat het kosten?' wordt op programmaniveau beantwoord. Ter informatie is in ieder programma een specificatie van de lasten en baten per taakveld toegevoegd. Na de programma's wordt nader ingegaan op de financiële positie voor begrotingsjaar 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029.
Naast de genoemde programma’s wordt een belangrijk deel van de begroting gevormd door de in het Besluit begroting en verantwoording (hierna BBV) verplicht voorgeschreven paragrafen: - Lokale heffingen; - Weerstandsvermogen en risicobeheersing; - Onderhoud kapitaalgoederen; - Verbonden partijen; - Financiering; - Bedrijfsvoering; - Grondbeleid; - Openbaarheidsparagraaf; - Projecten (niet verplicht) - Subsidies (niet verplicht)
Indicatoren De gemeente Sluis past de basisset verplicht voorgeschreven indicatoren toe. Het doel van de verplichte basisset is het inzichtelijker maken van de begroting en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk te maken. De verplichte indicatoren inclusief toelichting zijn opgenomen in bijlage 4.
BEGROTING 2026
PAGINA 4 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Alle indicatoren en beschikbare cijfers zijn te ontsluiten via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze website is ook achtergrondinformatie beschikbaar over de bronnen en definities van de indicatoren en wat er precies wordt gemeten met de indicatoren. Een aantal indicatoren uit de basisset is wellicht niet voor alle gemeenten beschikbaar, maar is wel van belang voor alle gemeenten. Gemeenten waarvoor de informatie beschikbaar is, moeten deze opnemen in de begroting. In de Regeling beleidsindicatoren is bepaald dat als de informatie niet beschikbaar is, de gemeenten deze niet op hoeven te nemen.
Bijlagen Als bijlagen zijn in de begroting opgenomen: Bijlage 1: Investeringsplan Bijlage 2: Begrippenlijst Bijlage 3: Overzicht bestuurlijke taakvelden Bijlage 4: Toelichting indicatoren Bijlage 5: Meerjarenperspectief Bijlage 6: Beleidskaders
BEGROTING 2026
PAGINA 5 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma´s
BEGROTING 2026
PAGINA 6 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 1 Duurzaamheid
BEGROTING 2026
PAGINA 7 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 1: Duurzaamheid Inleiding, de opgave Onder Duurzaamheid onderscheiden we drie pijlers: energie, klimaat en circulariteit. De energietransitie, klimaatadaptatie opgave en de overgang naar een circulaire economie zijn de grote opgaven waar we voor staan om de gemeente duurzaam leefbaar te houden voor komende generaties. Het Rijksbeleid is hierin sterk bepalend waarbij het Nederlands Klimaatakkoord op gemeentelijk niveau is door vertaald naar ons gemeentelijk beleidsplan Duurzaamheid Sluis.
Energietransitie Uitvoering van de energietransitie, de overstap naar duurzame energiebronnen moet plaatsvinden op een manier die past bij de financiële draagkracht van onze inwoners en bedrijven, en bij de schaal van het platteland. De gemeente is hierin realistisch en richt zich vooral op het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen in woningen en gebouwen. We zetten onder andere in op energie besparen, isoleren, duurzame opwek, ontwikkeling van het energiesysteem en communicatie.
Klimaatadaptatie We geven invulling aan de klimaatadaptatiestrategie. Klimaatverandering beïnvloedt de fysieke leefomgeving en de openbare ruimte. We kijken naar het landschap, de waterberging en de inrichting van de openbare ruimte. Om bebouwd gebied klimaatadaptief in te richten, streven we naar label B. Op alle thema’s (wateroverlast, droogte, hitte, overstromingen) betekent dit een klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte . Als dat niet haalbaar is moet het label minimaal één niveau hoger liggen dan het huidige label. Bij projecten in voorbereiding houden we rekening met klimaatadaptieve maatregelen. Er loopt een pilot voor een klimaatadaptieve inrichting in twee wijken. Dat geeft inzicht inde noodzakelijke maatregelen en de kosten per inrichting van het betreffende gebied. Verder willen we een kijk op de toename van de beheersen onderhoudskosten per discipline. Deze zijn gereed of worden gereedgemaakt om de gevolgen van hitte, droogte, overstromingen en wateroverlast te beperken. Hierbij combineren we werk met werk.
Circulariteit Bij een circulaire economie staat het hergebruik van materialen en grondstoffen centraal om zo onze CO2 uitstoot te verminderen. Via het grondstoffengebruik dragen we bij aan de klimaatopgave, de biodiversiteitsopgave, het creëren van een schoon milieu en een veilige en schone leefomgeving en het bijdragen aan de leveringszekerheid van grondstoffen. In een circulaire economie zijn vrijwel alleen herbruikbare primaire, secundaire en duurzame biobased grondstoffen in omloop. Dit doen we als gemeente Sluis, maar ook zoveel mogelijk in Zeeuws verband. Naast hergebruik van materialen kijken we of we de vrijgekomen grond dermate kunnen bewerken dat deze is terug te plaatsen als grondverbetering en grondstabilisatie.
Communicatie, participatie en educatie We ondersteunen, adviseren, stimuleren en ontzorgen onze inwoners en ondernemers als het gaat om de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. De doelen zijn gesteld. Wat kunnen inwoners en ondernemers doen om de doelen te bereiken? Waarbij het voor de inwoners vooral om de verduurzaming van de eigen woning gaat. Over wat we aan bijeenkomsten en workshops
BEGROTING 2026
PAGINA 8 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
organiseren en wat wij als gemeente zelf aanpakken communiceren we actief en begrijpelijk. Extern en in de eigen organisatie. Daarvoor gebruiken we een mix aan communicatiemiddelen. In het beleidsplan staan niet alleen ambities. Hoe we er willen komen is ook omschreven. Die strategie is leidend voor concrete acties en besluitvorming, in onderlinge samenhang gewogen en weggezet in tijd en middelen. Speerpunten 1. Uitvoering van de Energietransitie, waaronder uitvoering Transitievisie Warmte 2. Uitvoering van Klimaatadaptatie 3. Uitvoering van Circulaire Economie 4. Uitvoering geven aan communicatie, participatie en educatie. Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: Energie 1.A. Energietransitie op een wijze die passend is We roepen bij het nieuwe kabinet op om bij de financiële draagkracht van inwoners en recht te doen aan de Zeeuwse voorwaarden, bedrijven. en de voortrekkersrol die Zeeland in de energietransitie wil vervullen. We volgen de ontwikkelingen van het elektriciteitsnet en toekomstige duurzame energiesysteem en vertegenwoordigen onze belangen. We geven uitvoering aan de opgaven vanuit de Transitievisie Warmte, Regionale Energie Strategie Zeeland (RES Zeeland) en het lokale energiebeleid.
We geven uitvoering aan en monitoren de voortgang van beschikbare gemeentelijke subsidies en lening ter stimulering van isolatie en mindering van energieverbruik. In 2026 stelt het college van Burgemeester en Wethouders het warmteprogramma vast, hierin worden de uitvoeringsplannen van de transitievisie warmte voor de komende periode herijkt.
BEGROTING 2026
PAGINA 9 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Klimaatadaptatie 2. A. Een veilige en leefbare fysieke leefomgeving vormt de fundering voor maatschappelijke opgaven en activiteiten.
We houden bij de herinrichting van de openbare ruimte rekening met klimaatadaptatie. We starten met een pilot klimaatadaptieve herinrichting op wijkniveau conform de vastgestelde label –B systematiek. Uitvoering geven aan de regionale en lokale Klimaatadaptatiestrategie. We werken aan groenbeheer dat bijdraagt aan behoud en versterking van biodiversiteit
Circulaire Economie 3.A. Een transitie naar een circulaire economie We koppelen en geven uitvoering aan het waarin grondstoffen optimaal worden ingezet en Zeeuws brede beleid Circulaire Economie: hergebruikt. - We ondersteunen afvalvoorkomende initiatieven van inwoners; - We nemen circulariteit mee bij de inrichting van de openbare ruimte; - Het fysieke gemeentelijke duurzaam bouwloket wordt uitgerust met informatie over biobased, natuurinclusief en circulair (ver)bouwen, circulair slopen en we beantwoorden vragen over circulair ondernemen; - We hebben onze afvalstromen en groenstromen van onze eigen werkzaamheden in de openbare ruimte en de milieubelasting van onze eigen organisatie in beeld met als doel het grondstoffenverbruik te verminderen; - De gebouwenbeheerders worden opgeleid om de projecten rondom gemeentelijke gebouwen vanaf 2027 circulair uit te voeren Communicatie en Participatie 4.A. Betrokken medewerkers, inwoners, bedrijven We geven uitvoering aan de paragraaf en belanghebbenden bij het communicatie en participatie van het duurzaamheidsbeleid. beleidsplan Duurzaamheid. Duurzaamheidseducatie aan kinderen en jongeren in samenwerking met Natuur&Zo is een vast onderdeel in de uitvoering van het beleidsplan Duurzaamheid. De webpagina’s over de weg naar een duurzame gemeente Sluis houden we actueel.
BEGROTING 2026
PAGINA 10 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Gemiddeld vier keer per jaar brengen we een digitale nieuwsbrief uit die we breed verspreiden en publiceren. Door in te spelen op de behoefte van de inwoners zorgen we voor zoveel mogelijk maatwerk als het gaat om informatievoorziening en ondersteuning. Dat doen we met 1 op 1 adviesgesprekken, informatiebijeenkomsten, workshops en/of gastlessen met specifieke stakeholders op het gebied van energie, klimaat en circulariteit te organiseren. We geven daarbij een podium aan ambassadeurs en aansluitende initiatieven vanuit bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Zo delen we kennis en kunde breed. Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
6.349
7.706
7.274
7.768
7.986
8.156
Baten
5.444
5.939
6.033
6.567
6.767
6.885
Saldo van baten en lasten
905
1.767
1.241
1.201
1.219
1.271
Toevoeging aan reserves
421
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
339
606
1.115
1.115
1.113
-
Geraamd resultaat
987
1.161
126
87
106
1.271
Lasten
Baten
Saldo
42
-
42
Specificatie taakvelden 2026 (bedragen x € 1.000) Taakveld 1-2.1
Verkeer en vervoer
1-7.3
Afval
4.176
5.148
-972
1-7.4
Milieubeheer
3.056
885
2.171
7.274
6.033
1.241
Totaal
BEGROTING 2026
PAGINA 11 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 2 Economie en Arbeidsmarkt
BEGROTING 2026
PAGINA 12 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 2: Economie en Arbeidsmarkt Inleiding, de opgave We willen onze economische structuur verbreden. Daarnaast worden kansen gezien voor de food industrie. Wij vinden het belangrijk dat gemeente Sluis een aantrekkelijk ondernemersklimaat heeft. Wat betreft de arbeidsmarkt richten we ons op het behouden, en meer nog op het realiseren van een toename, van het arbeidspotentieel. We willen onze jongeren behouden voor de regio. Dat betekent ook dat we het voor hoger opgeleide jongeren aantrekkelijk(er) willen maken om terug te keren. Een belangrijke (rand-)voorwaarde hierbij is de beschikbaarheid van voldoende, betaalbare woningen. De gemeente Sluis heeft op het gebied van de arbeidsmarkt een faciliterende rol. We zoeken hierbij dan ook nadrukkelijk de samenwerking in de regio, met andere overheden (waar het gaat om het wegnemen van wettelijke belemmeringen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt) en het bedrijfsleven. Wij komen in 2025 met een beleidsplan Economie in de vorm van een economische agenda. Deze vertalen we in een uitvoeringsprogramma met speerpunten. Speerpunten 1. Versterken van de economische ontwikkeling door naast toerisme ook andere economische pijlers te versterken en zo de afhankelijkheid van één sector te verkleinen 2. Aanpakken van de tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van vergrijzing en ontgroening 3.
Mobiele en digitale bereikbaarheid Wat willen we bereiken: Economische ontwikkeling 1.A. Ten aanzien van het toerisme streven we naar een optimaal evenwicht tussen leefbaarheid, aantrekkelijke bestemming, economische ontwikkeling, natuur en een open landschap.
BEGROTING 2026
Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: We zetten verder in op de ontwikkeling van Waardevol Toerisme. Dit betekent aandacht voor kwaliteit, productinhoud en spreiding van toerisme in tijd en ruimte. We zetten tevens in op (het monitoren van) draagvlak voor toerisme onder inwoners en streven een evenwichtige balans na in de lusten en lasten. Vrijetijd vormt ook een bron van geluk voor (bestaande en nieuwe) inwoners en bezoekers. We zetten daarom met Zeeland 2050 onder andere in op een claim voor ruimte voor recreatie. Daarmee levert het vrijetijdsdomein een belangrijke bijdrage aan het vestigingsklimaat in onze gemeente voor wonen en werken. We werken aan een eenduidige en herkenbare toeristische promotie (bestemmingsmanagement) van de streek met aandacht voor de profilering van het achterland en de kernen en een gastvrij onthaal, conform de visie op toeristische streekpromotie en gastheerschap.
PAGINA 13 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
We geven verder uitvoering aan het strandbeleid conform het uitvoeringsprogramma. We ontwikkelen onze gemeente verder tot aantrekkelijke bestemming om gezond te recreëren. We rollen het Stimuleringsprogramma Gezondheidstoerisme verder uit en faciliteren en stimuleren initiatieven die hierbij passen. Het programma is gericht op zowel inwoners als bezoekers. 1.B. Geconcentreerde winkelgebieden die Er wordt een beroep gedaan op de zich bevinden in centrumgebieden met een flexpoolregeling van de provincie om een plan van divers en aantrekkelijk aanbod dat aansluit aanpak op te stellen om de winkels vanuit de op de vraag. aanloopstraten te verplaatsen naar het centrum ter versterking van het centrumgebied en voor de vrijkomende locaties te borgen dat hier geen nieuwe winkels kunnen komen. Onderdeel hiervan is onderzoek naar aspect nadeelcompensatie en het (helpen) aanvragen van subsidieregelingen zoals de Help Regeling en de Gebiedsgerichte Aanpak Wonen. 1.C. Voldoende aanbod van grond op Het TAM Omgevingsplan zal vóór eind 2025 ter bedrijventerreinen. We kijken daarbij inzage worden gelegd zodat medio 2026 sprake voornamelijk naar de meest kansrijke kan zijn van een onherroepelijk Omgevingsplan locaties. (mits geen beroep wordt ingesteld). Eind 2026 kan sprake zijn van een bouwrijp gemaakt terrein zodat eind 2026-begin 2027 kan worden overgegaan tot de uitgifte van kavels.
De uitgifte van kavels blijft mede afhankelijk van de problematiek inzake de netcongestie en de vraag of elektriciteit kan worden geleverd. Voor het bedrijventerrein Nieuwvliet is de verkoop in 2025 gestart. Op het terrein aan de Smoutweg Sluis is een ontwikkelaar voornemens om er bedrijfsunits te realiseren. 1.D. Een toekomstbestendige De Nederlandse land- en tuinbouw is een landbouwsector. belangrijke economische sector. Voedselzekerheid en innovatie van de land- en tuinbouw en visserij staan centraal. Boeren, vissers en tuinders krijgen de ruimte om te ondernemen en tegelijkertijd bij te dragen aan het halen van de verschillende doelen die de maatschappij van hen vraagt. Een efficiënte en innovatieve voedselproductie draagt bij aan voedselzekerheid en aan ruimte voor en behoud van biodiversiteit en natuur. In onze gemeente zal het landbouwbeleid een plek innemen in de economische agenda. We zetten in op innovatie en verduurzaming in deze sector waar mogelijk. Daarnaast blijven we ons
BEGROTING 2026
PAGINA 14 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
1.E. Aantrekkelijk ondernemersklimaat.
Arbeidsmarkt 2.A. Balans op de arbeidsmarkt met inzet op toename en behoud arbeidspotentieel.
inzetten voor het verder ontwikkelen van onze gemeente tot een gekende Foodregio. In 2026 zetten we stevig in op het opstarten van een nieuw ondernemersnetwerk onder de naam Ondernemers voor Ondernemers. Met dit netwerk willen we ervaren ondernemers uit onze gemeente actief betrekken bij het ondersteunen van andere ondernemers, met speciale aandacht voor starters. Door het delen van kennis, ervaring en advies willen we de onderlinge verbinding versterken en bijdragen aan een sterk en veerkrachtig lokaal ondernemersklimaat. Daarnaast blijven we doorgaan met het onderhouden van contacten met ondernemersverenigingen en het actief bezoeken van ondernemers en starters. Zo blijven we goed op de hoogte van wat er speelt en waar de behoefte ligt. Tot slot spelen we in op actuele thema’s om ondernemers tijdig te informeren en te ondersteunen bij deze steeds relevanter wordende uitdagingen. Wij streven naar voldoende, betaalbare woningen als randvoorwaarde voor het aantrekken van voldoende (geschoold) personeel. Onze acties zijn dan ook voornamelijk daarop gericht. We streven naar het behoud van jongeren in de regio via het aanbieden van kleinschalige opleidingen (o.a. in de vorm van praktijkroutes). Ook werken we (o.a. via OnbegrensdZeeuwsVlaanderen) samen met het bedrijfsleven, het (beroeps)onderwijs en Rootzz om jongeren blijvend aan de streek te binden.
We zetten in op een grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We kijken daarbij naar arbeidsmigranten, expats en seizoenarbeiders. We doen dit o.a. via een financiële ondersteuning van het Expat Center, de financiering van het grensinformatiepunt en sectorbureau grensarbeid en onze deelname aan de Experimenteerregio Vlaams-Nederlandse arbeidsmobiliteit.
1. Mobiele en digitale bereikbaarheid 3.A. Glasvezel is beschikbaar voor inwoners We houden toezicht op de uitrol van glasvezel in en bedrijven zowel in de kernen als in het de gemeente op basis van de gesloten buitengebied. overeenkomsten/convenanten met Delta, KPN en
BEGROTING 2026
PAGINA 15 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
GlasDraad en coördineren de uitrol, zodat de graafoverlast beperkt blijft. We sluiten op initiatief van de marktpartijen nieuwe overeenkomsten/convenanten voor de uitrol van glasvezel. 3.B. Een dekkend mobiel netwerk in de We onderhouden contacten met de diverse gemeente Sluis met voldoende snelheid en providers en vereniging Monet over het capaciteit. plaatsingsplan en behandelen aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de plaatsing van nieuwe masten. Het antennebeleidsplan (2024) is hierbij ons uitgangspunt. Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
4.792
10.673
8.614
6.739
6.819
6.344
Baten
1.244
3.320
2.148
1.105
1.118
1.015
Saldo van baten en lasten
3.548
7.353
6.466
5.633
5.701
5.329
Toevoeging aan reserves
2.377
425
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
1.644
2.096
529
146
146
146
Geraamd resultaat
4.281
5.682
5.937
5.487
5.555
5.183
Specificatie taakvelden 2026 (bedragen x € 1.000) Taakveld 2-3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2-3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
2-3.4
Economische promotie
2-4.3
2-5.4
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea
2-5.5 2-5.7
2-5.3
Lasten
Baten
Saldo
1.174
1.174
-
249
30
220
1.390
56
1.334
322
300
22
475
2
473
1.133
6
1.127
Cultureel erfgoed
1.024
4
1.020
Openbaar groen en (openlucht)recreatie
2.846
577
2.270
8.614
2.148
6.466
Totaal
BEGROTING 2026
PAGINA 16 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 3 Wonen en Voorzieningen
BEGROTING 2026
PAGINA 17 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 3: Wonen en Voorzieningen Inleiding, de opgave Vraagstukken rondom nieuwbouw, de verbetering van de bestaande woningvoorraad en (het behoud van) voorzieningen bekijken we in onderlinge samenhang. In 2023 is daarvoor het Beleidsplan Wonen vastgesteld. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente, de aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt te verhogen en de leefbaarheid in onze gemeente verder te verbeteren, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende woningen. Deze woningen dienen daarbij wel te voldoen aan de eisen van deze tijd: verduurzaamd en passend bij de veranderende bevolkingssamenstelling en bij de woonwensen van onze inwoners. We streven daarbij tevens naar een prettige, groene en veilige woonomgeving, die klimaatbestendig is en voldoende voorzieningen biedt. Voor het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen, is het noodzakelijk dat er voldoende gebruikers zijn, om de kwaliteit en betaalbaarheid te garanderen. Voor maatschappelijke voorzieningen geldt verder dat deze bij voorkeur ondersteund worden door het vrijwillige kader uit de verschillende dorpsgemeenschappen. Ook de bereikbaarheid van deze voorzieningen is een aandachtspunt, mede vanwege de concentratie van voorzieningen, de vergrijzing van onze bevolking en een gewijzigd openbaar vervoersysteem. Speerpunten 1.
Nieuwbouw voor permanente bewoning 2. Transformatie van de bestaande woningvoorraad 3. Behouden van essentiële voorzieningen (zorg/onderwijs) in de gemeente 4. Aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Wonen 1.A. Evenwichtige groei van de bevolking o.a. Vanuit de evaluatie van het woonbeleid zal de door nieuwbouw van woningen voor uitvoering van het woonbeleid in 2026 permanente bewoning die kwalitatief en gedeeltelijk worden aangepast. Verder zal er kwantitatief aansluit op de behoefte, met in 2026 meer duidelijkheid komen over de op aandacht voor flexibel en aanpasbaar handen zijnde Wet Versterking Regie bouwen, gericht op kansrijke groepen en Volkshuisvesting. passend bij de behoefte van de arbeidsmarkt. 1.B. Verbeteren van de kwaliteit en beschikbaarheid van de bestaande woningen.
BEGROTING 2026
In 2026 zal de daadwerkelijke uitvoering van de pilot van het Volkshuisvestingsfonds starten. In de pilot worden 20 woningen betrokken die worden gerenoveerd en/of levensloopbestendig gemaakt.
PAGINA 18 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
1.C. Beperken van de mogelijkheden om In 2026 wordt een brede evaluatie uitgevoerd. woningen die geschikt zijn voor permanente Tijdens de evaluatie zal duidelijk worden wat bewoningen als tweede woning te gebruiken de impact van de Huisvestingsverordening en woningen die geschikt zijn voor permanente 2024 is op leefbaarheid en woningmarkt. bewoning mogen max. 28 nachten per jaar worden verhuurd. Voorkomen dat nieuw te bouwen woningen die geschikt zijn voor permanente bewoning worden ingezet als tweede woning of om kortdurend toeristisch te verhuren. 2. Voorzieningen 2.A. We streven naar samenhang van wonen In 2026 vindt de uitvoering plaats van de Visie en voorzieningen in de vijf dragende kernen. op wonen, zorg, welzijn en voorzieningen. Ook wordt er, in samenwerking met zorginstellingen, Essentiële voorzieningen, alsmede de kwaliteit woningcorporaties en gemeenten gewerkt aan hiervan, behouden door het aangaan van een regionaal kader voor wonen, zorg en samenwerkingsverbanden dan wel anders te voorzieningen. organiseren. In het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio's en de Regio Deal ZeeuwsVlaanderen / Zeeland werken we in samenwerking met de Provincie Zeeland, de verschillende departementen, de buurgemeenten en maatschappelijke partners en het bedrijfsleven via innovatieve projecten aan het behoud van de essentiële voorzieningen in Zeeuws-Vlaanderen.
Zowel op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt, zorg en gezondheid, als op andere terreinen zoals woningmarkt, infrastructuur en mobiliteit. De basis hiervoor zijn de afspraken en projecten zoals vastgelegd in het programmaplan behorende bij de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen/Zeeland en in de uitvoeringsagenda behorende bij het Regioplan Zeeuws-Vlaanderen. Beide zijn vastgesteld in 2025 en hebben een looptijd tot eind 2029. De samenwerkende partijen kiezen voor een langere looptijd om voldoende en blijvend effect te sorteren. 3. Mobiliteit 3.A. Integraal beleid op het gebied van In 2025 is het gemeentelijk mobiliteitsplan mobiliteit. vastgesteld. In 2026 werken we aan de doelstellingen uit het gemeentelijk mobiliteitsplan en wordt het hoofdstuk duurzame mobiliteit, als onderdeel van dit plan uitgewerkt.
BEGROTING 2026
PAGINA 19 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
27.397
38.106
32.687
33.755
36.715
36.065
Baten
14.310
13.531
13.946
14.977
15.723
14.498
Saldo van baten en lasten
13.087
24.575
18.741
18.778
20.992
21.567
Toevoeging aan reserves
3.865
2.167
447
420
113
84
Onttrekking aan reserves
2.732
6.482
921
1.119
1.055
1.067
Geraamd resultaat
14.220
20.260
18.267
18.079
20.050
20.584
Specificatie taakvelden 2026 (bedragen x € 1.000) Taakveld
Lasten
Baten
Saldo
3-0.2
Burgerzaken
44
-
44
3-0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
478
69
409
3-0.63
Parkeerbelasting
67
3.992
-3.925
3-1.2
Openbare orde en veiligheid
368
-
368
3-2.1
Verkeer en vervoer
7.603
147
7.455
3-2.2
Parkeren
775
-
775
3-2.4
Economische havens en waterwegen
406
-
406
3-4.2
Onderwijshuisvesting
438
75
364
3-5.2
Sportaccommodaties
2.260
432
1.827
3-5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
4.673
116
4.557
3-6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
2.809
793
2.016
3-7.2
Riolering
3.253
5.246
-1.993
3-7.5
Begraafplaatsen en crematoria
923
386
538
3-8.1
Ruimtelijke ordening
3.218
202
3.016
3-8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
3
-
3
3-8.3
Wonen en bouwen
5.369
2.488
2.881
32.687
13.946
18.741
Totaal
BEGROTING 2026
PAGINA 20 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 4 Sociaal Domein
BEGROTING 2026
PAGINA 21 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 4: Sociaal Domein Inleiding, de opgave Sinds de decentralisaties van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare inwoners. De kern van het sociaal domein is de uitvoering van drie wetten: de Participatiewet, de Wet jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De uitvoering van deze wetten is echter nauw verbonden met de uitvoering van de Wet passend onderwijs, de Wet inburgering, de Wet schuldhulpverlening, de Wet publieke gezondheid, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de aanpak Personen met verward gedrag. Al deze wetten zijn instrumenten om de ondersteuning van kwetsbare inwoners gestalte te geven. Als we spreken over het sociaal domein, dan bedoelen we dan ook het samenspel tussen alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering. Het gaat voor de individuele inwoner met zijn noden en behoeften om het samenspel van de gemeenschap en het zorgaanbod van professionals. Vandaar dat we ook inzetten op burgerparticipatie. We dragen bij aan het versterken van (dorps-) gemeenschappen.
(Door sociale contacten, mantelzorg, burenbetrokkenheid en andere vormen van steun uit de gemeenschap heeft dat effect op de mate waarop mensen een beroep zullen doen op onze zorgsystemen.) We streven bij de dienstverlening aan onze inwoners naar een ondersteunings- en hulpaanbod dat past bij wat mensen nodig hebben en dat effectief, dichtbij en betaalbaar is. Laagdrempelig en zonder wachtlijsten. Inwoners vragen daarbij om een integrale benadering van hun vraag en het zorg- en ondersteuningsaanbod. Niet alleen geredeneerd vanuit de wettelijke taak en het aanbod van de gemeente, maar vanuit de belevingswereld van inwoners. Inwoners hebben immers ook te maken met het aanbod vanuit zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en de GGD. We werken daarom intensief samen (o.a. het programma Toekomstige Zorg Zeeuws-Vlaanderen en de Zeeuwse Zorgcoalitie). We kijken hierbij over de grenzen van de afzonderlijke wetten en financieringsstromen heen, maar met oog voor ieders rol, verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Van monodisciplinair naar multidisciplinair. De cliënt staat daarbij centraal. Het doel is dat het aanbod complementair is en de aanpak afgestemd. Naast het bieden van toegang tot zorg en ondersteuning gaan we ook (meer dan voorheen) inzetten op preventie en ombuigen van zorg. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid.
Dit houdt in dat de gezondheid die mensen ervaren niet alleen wordt bepaald door de afwezigheid van ziekte, maar ook door de financiële, mentale en sociaalmaatschappelijke omstandigheden. Inzetten op preventie betekent ook dat de inzet en focus van de gemeente moet verschuiven van zorg naar welzijn (van individueel maatwerk naar collectieve indicatievrije activiteiten). De toenemende zorgkloof – de vraag naar zorg neemt toe (o.a. door vergrijzing), terwijl het aanbod van zorg afneemt (met name door een tekort aan personeel) – vraagt verder dat we, naast preventie, ook gebruik moeten maken van onze ruimtelijke instrumenten om wonen, zorg en voorzieningen dichter bij elkaar te brengen en zo de reisbewegingen van ouderen en professionals te beperken en (sociale) ontmoetingen te stimuleren. En daarmee te werken aan gemeenschapsontwikkeling.
BEGROTING 2026
PAGINA 22 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Speerpunten 1. Meer preventie door ombuigen van zorg naar welzijn 2. Integrale toegang en dienstverlening 3. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 4. Betere grip en sturing op uitgaven Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: 1. Preventie en ombuigen van zorg 1.A. De inzet en focus van de gemeente Inmiddels is Kerngezond met 16 partijen gestart. verschuift van zorg naar welzijn. In 2026 zetten we deze samenwerking voort. Het streven is een betere afstemming/samenwerking tussen professionals uit het medisch en sociaal domein, waarbij preventie centraal staat. We zetten in op diverse kernbijeenkomsten voor professionals, het leertraject positieve gezondheid en een Zeeuws-Vlaamse afstemming tussen de drie Kerngezond stuurgroepen.
1.B. Een gezond, veilig en prettig leefklimaat.
1.C. Alle jeugdigen binnen de gemeente Sluis groeien veilig op, krijgen de kansen om hun talenten te ontwikkelen en naar vermogen mee te doen.
In 2025 is volop ingezet om de basis op orde te maken in de uitvoering van het sociaal domein. Optimalisatie blijft een continue proces, ook in 2026. In 2026 zetten we in op de doorontwikkeling van het ‘voorliggend veld’. Door een passend welzijnsaanbod voor onze inwoners bieden we iedereen de mogelijkheid mee te doen. De gemeente Sluis zet samen met Terneuzen en Hulst in op valpreventie, meer bewegen en het bevorderen van sociaal contact onder ouderen via beweegroutes en jaarlijkse Health Checks. Op scholen worden leefstijl- en beweegscans ingezet om gezond gedrag bij jongeren te stimuleren. Voor kinderen en jongeren zijn er naschoolse activiteiten gericht op sport, spel en sociale ontwikkeling. Ook wordt gewerkt aan een integrale gemeente scan voor betere samenwerking binnen zorg, WMO en welzijn. Daarnaast ontwikkelt de gemeente een aanpak tegen overgewicht, gericht op gezonde voeding en een actieve leefstijl voor jong en oud. We geven uitvoering aan de Regiovisie Jeugd Zeeland, waarbij de Hervormingsagenda Jeugd als leidraad dient. Dit doen we zowel in Zeeuws verband als op lokaal niveau. Op lokaal niveau is hiervoor in 2025 een pilot gestart. In dit kader onderzoeken we welke voorliggende voorzieningen nodig zijn om jeugdigen effectief te ondersteunen. Dit doen we op basis van beschikbare data en informatie, en in samenwerking met onder andere het onderwijs.
BEGROTING 2026
PAGINA 23 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Op Zeeuws niveau geven we hier onder meer invulling aan via een gezamenlijke inkoopstrategie en aanbesteding. De nieuwe contracten waren voorzien voor 1 januari 2026, echter vanwege verdiepend onderzoek op het kostprijsonderzoek gaan deze contracten nu pas uiterlijk 30 juni 2026 in, of zoveel eerder als mogelijk. Parallel daaraan loopt een nieuw traject voor de verdere ontwikkeling van de inkoopstrategie en aanbesteding, die voorzien is voor implementatie per 1 januari 2028. Wij nemen hierin actief deel. Daarnaast sturen we gericht op het beheersen van de jeugdzorgkosten. Alle kinderen hebben recht op jeugdzorg als zij dit nodig hebben. Dit doen we op basis van maatwerk, maar niet meer of minder dan nodig. Kwaliteit en passende zorg blijven daarbij altijd het uitgangspunt, we zorgen ervoor dat deze goed geborgd zijn. We streven naar toegankelijke, effectieve én betaalbare jeugdhulp. We versterken de samenwerking met huisartsen, het onderwijs, zorgaanbieders, gecertificeerde instellingen en andere ketenpartners. Tot slot starten we met de methodiek ‘1 gezin, 1 plan, 1 regisseur’, die bijdraagt aan een integrale en samenhangende aanpak. 1.D. Via (een vorm van) gratis kinderopvang In januari 2025 zijn we gestart met de uitvoering bijdragen aan verhoging van van het plan Voorschool gemeente Sluis.
In 2025 arbeidsmarktparticipatie, behoud van en 2026 krijgen alle peuters van 2 tot 4 jaar gratis kinderen in het Nederlandse 3 dagdelen voorschoolse educatie aangeboden. onderwijssysteem, het voorkomen van Peuters met een doelgroep indicatie krijgen 4 ontwikkelachterstanden bij jonge kinderen dagdelen gratis. We investeren in de doorgaande en het bevorderen van kansengelijkheid. ontwikkellijn van voorschool tot middelbaar Het beoogde lange termijneffect is minder onderwijs. schooluitval en lagere zorgkosten. Om inclusief onderwijs te versterken, investeren we in preventieve ondersteuning en interprofessionele samenwerking. 1.E. Het bestrijden van energiearmoede. De looptijd van de SPUK-middelen is verlengd tot en met 2027. In Q4 2025 evalueren we de Regeling Energiebesparing in functie van een eventuele verlening dan wel het aanbieden van alternatieve, aanvullende maatregelen in kader van de aanpak van energiearmoede.
BEGROTING 2026
PAGINA 24 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Integrale toegang en dienstverlening 2.A. De gemeente streeft naar een hulp- en De basis op orde betekent dat onze inwoners ondersteuningsaanbod dat past bij wat de adequaat en zo snel als mogelijk gefaciliteerd inwoners nodig hebben. worden. We benaderen hulpvragen integraal en De basisdienstverlening is op ondersteunen onze inwoners om hen zo orde. Aanvragen worden afgewerkt binnen zelfstandig mogelijk deel te laten nemen aan de de wettelijke termijn. De hulpvraag van de maatschappij en hen in hun eigen kracht te zetten. inwoner wordt integraal benaderd, vanuit ieders rol, verantwoordelijkheid en We geven uitvoering aan de nieuwe contracten bevoegdheid, maar ook vanuit ieders voor de Wmo die per 1 januari 2026 ingaan. expertise en mogelijkheden. We zetten in op een uitbreiding van het aanbod van algemene voorzieningen. Het aanbod is laagdrempelig, beschikbaar en betaalbaar. 2. Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 3.A. Om de zorgkloof te overbruggen willen In 2026 vindt de verdere uitvoering plaats van de we wonen, zorg en voorzieningen ook Visie op wonen, zorg, welzijn en voorzieningen die fysiek dichter bij elkaar brengen. Dit moet in 2025 is vastgesteld. In regionaal verband wordt leiden tot minder reisbewegingen van gewerkt aan een regionale uitvoeringsagenda voor (schaarse) professionals en (minder ouderenhuisvesting en voor aandachtgroepen. mobiele) ouderen.
En tot meer (sociale) Zowel de capaciteit en spreiding, als de ontmoetingen en sterkere informele kwaliteitseisen en het voorzieningenniveau voor netwerken. zorgwijken (zoals vastgelegd in de woonzorgvisie) zijn hiervoor leidend. Betere grip en sturing op uitgaven 4.A. Beter inzicht in oorzaken van Processen zijn in 2025 beschreven. De systemen kostenstijgingen. worden benut, waardoor juiste sturingsinformatie beschikbaar is. Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
36.965
40.088
40.326
39.254
40.152
41.411
Baten
7.362
6.889
7.296
7.156
7.456
7.456
Saldo van baten en lasten
29.603
33.199
33.029
32.098
32.696
33.955
Toevoeging aan reserves
1.031
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
424
1.105
174
2
2
2
30.210
32.094
32.855
32.096
32.694
33.953
Geraamd resultaat
BEGROTING 2026
PAGINA 25 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Specificatie taakvelden 2026 (bedragen x € 1.000) Taakveld 4-0.8
Overige baten en lasten
4-4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4-5.1
4-5.6
Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media
4-6.1
Lasten
Baten
Saldo
-
-
-
3.180
412
2.768
337
126
211
820
25
795
869
23
845
Samenkracht en burgerparticipatie
1.440
72
1.368
4-6.2
Wijkteams
1.951
23
1.928
4-6.3
Inkomensregelingen
7.506
5.628
1.878
4-6.4
Begeleide participatie
4.225
30
4.195
4-6.5
Arbeidsparticipatie
990
245
745
4-6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.223
8
1.215
4-6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
5.307
240
5.067
4-6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
10.113
-
10.113
4-6.81
Geëscaleerde zorg 18+
138
300
-162
4-6.82
Geëscaleerde zorg 18-
759
-
759
4-7.1
Volksgezondheid
1.467
164
1.303
40.326
7.296
33.029
4-5.3
Totaal
BEGROTING 2026
PAGINA 26 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 5 Bestuur en veiligheid
BEGROTING 2026
PAGINA 27 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Programma 5: Bestuur en veiligheid Inleiding, de opgave De gemeente is voor velen de eerste overheid. We zijn letterlijk dichtbij, als het bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving betreft of tastbare producten zoals een paspoort. Daarnaast nemen we veel besluiten die inwoners en ondernemers aangaan. In de uitvoering van al onze dienstverlenende taken willen wij klantgericht en betrouwbaar zijn. Wij staan voor een veilige leefomgeving. Als gemeente vervullen we de regierol om, samen met onze veiligheidspartners en de burgers, te komen tot integraal beleid (en uitvoering daarvan) om dit doel te realiseren. We zoeken actief samenwerking op met partners die ons kunnen helpen bij het bereiken van onze ambities. De Zeeuwse norm weerbare overheid is hiervan een voorbeeld. Speerpunten 1. Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers 2. Een weerbare en integere overheid (bestuurlijk en ambtelijk) 3. Goede bereikbaarheid van de gemeente, zowel fysiek als digitaal 4. De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept 5. Informeren en betrekken van inwoners, ondernemers en bezoekers. Een sterke (bestuurlijke) samenwerking in de regio 6. Burgerparticipatie Wat willen we bereiken: Wat gaan we daarvoor doen en wanneer: Veiligheid 1.A.
Een veilige leefomgeving, We geven uitvoering aan het Integraal waarbij we nauw samenwerken met onze Veiligheidsbeleid 2023-2026. Naast de burgers en veiligheidspartners (politie, justitie, reguliere werkzaamheden richten we ons op brandweer, zorgpartners en andere de speerpunten die gesteld zijn in het hulpverleningsdiensten). veiligheidsbeleid. Dit zijn: A. Digitale en ondermijnende criminaliteit; B. Zorg, jeugd en veiligheid; C. Veiligere leefomgeving/fysieke veiligheid. Jaarlijks stellen we in het uitvoeringsprogramma vast welke acties onderwerpen extra aandacht krijgen en op welke manier we dit gaan uitvoeren. In 2026 schenken we extra aandacht aan radicalisering door het aanbieden van trainingen en het aanstellen van een interne aandachtfunctionaris radicalisering. In de aanpak van personen met zorgwekkend gedrag is de pilot Regionaal Interventie Team (RIT) gestart. In de loop van 2026 hopen we de eerste resultaten te zien van deze aanpak, waardoor de overlast van personen met
BEGROTING 2026
PAGINA 28 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
zorgwekkend gedrag in de wijken en op politie daalt. Op het gebied van aanpak ondermijnende criminaliteit implementeren we de handelingsperspectieven die voortvloeien uit het adviesrapport datavolwassenheid aanpak ondermijning. Het streven is om meer data gestuurd te gaan werken in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Na een succesvolle start in de campagne rondom het verhogen van de meldingsbereidheid zullen we ook in 2026 op diverse momenten aandacht besteden aan het melden van overlast, zorgwekkend gedrag en criminele zaken. De dreiging van een langdurig incident wordt steeds groter. Samen met de landelijke overheid en de veiligheidsregio zetten we in op weerbaarheid en zelfredzaamheid van onze inwoners. De ingezette kwaliteitsslag rondom de interne crisisorganisatie zal voortgezet worden. Door middel van een intern traject van opleiden, trainen en oefenen (OTO) worden zowel de bestuurders als de ambtelijke organisatie zich verder bewust van de taken en bevoegdheden tijdens rampen, crisis en langdurige incidenten. In 2027 wordt het nieuwe beleidsplan integrale veiligheid vastgesteld. Het traject tot het komen naar een nieuw beleidsplan is reeds opgestart en door middel van diverse ambtelijke en bestuurlijke sessies zal in 2026 gezamenlijk gekeken worden naar de belangrijkste ontwikkelingen in het domein van veiligheid, zorg en handhaving. 1.B.
Een weerbare en integere overheid.
BEGROTING 2026
Onder de paraplu van de Zeeuwse Norm Weerbare Overheid is Sluis mede trekker van thema 1 Bewustwording bij bestuur en medewerkers en van thema 9 Informatiebeveiliging. Thema 1 richt zich in 2026 op de doorontwikkeling van de Zeeuwsbrede bewustwordingscampagne Thema 9 richt zich op kennisdeling en samenwerking m.b.t. de toepassing AI (kunstmatige intelligentie). Ook richt thema 9 zich op BCM (bedrijfscontinuïteitsmanagement) en de mogelijke samenwerking hierin op Zeeuws niveau.
PAGINA 29 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Dienstverlening 2.A. Goede bereikbaarheid, zowel fysiek als digitaal, in alle dienstverlenende processen.
Door implementatie van zaakgericht werken in de rest van de organisatie verbeteren we onze management-informatie en wordt het eenvoudiger om te sturen. Inwoners merken dit. Zij worden nog beter bediend. 2.B. De klantvraag staat voorop bij de verdere Onze nieuwe telefoonapplicatie (bellen via ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept. Teams) ondersteunt dit proces en biedt ons mogelijkheden om onze telefonische bereikbaarheid verder te verbeteren. Naast telefonische communicatie maken we het ook mogelijk om meer producten, via onze website, digitaal aan te vragen. Onze nieuwe website (incl. kennisbank KCC) helpt ons hierbij evenals een nieuwe e-formulieren module en een mijn omgeving voor inwoners. Deze worden naar verwachting in 2026 geïmplementeerd. In het dienstverleningsconcept (vastgesteld Q1 2025) geven we aan wat we belangrijk vinden in onze dienstverlening en met welke opgaven we de komende jaren, gefaseerd, aan de slag willen gaan. Denk hierbij onder andere aan werken op afspraak, vastleggen servicebeloftes en continue meten van klanttevredenheid. Het dienstverleningsconcept vloeit voort uit de Visie op dienstverlening die we in 2024 samen met onze buurgemeenten Hulst en Terneuzen vaststelden. Bestuurlijke samenwerking 3.A.
Het realiseren van de doelen op onze strategische agenda ten aanzien van wonen, voorzieningen en mobiliteit; economie en arbeidsmarkt; en energie, klimaat en duurzaamheid.
BEGROTING 2026
Samenwerking in de regio en over grens worden steeds belangrijker bij het realiseren van onze doelen ten aanzien van wonen, zorg, onderwijs, arbeidsmarkt, economie, energie, klimaat, landbouw, duurzaamheid en bereikbaarheid. Eind 2025 sloten wij in het kader van de toekomstvisie Zeeland 2050, het Nationaal Programma Vitale Regio's en de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen/Zeeland afspraken met de Provincie Zeeland, het Rijk en de Zeeuwse en Zeeuws-Vlaamse gemeenten om samen te werken aan de strategische doelen voor Zeeland en ZeeuwsVlaanderen. Zowel ten aanzien van de inhoudelijke koers en richting, als ten aanzien van het proces, de planning en de rolverdeling.
PAGINA 30 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
De looptijd van de samenwerking in het NPVR is 20 jaar, waarbij we telkens een uitvoeringsagenda voor de komende 4 jaar opstellen (met een jaarlijkse evaluatie en mogelijkheid tot bijstelling). 2026 is het eerste jaar waarop we op deze manier bestuurlijk gaan samenwerken. Dit is een zoektocht voor alle overheidslagen. Dit vergt komend jaar veel bestuurlijke en ambtelijke afstemming, zowel met Rijk en Provincie, maar ook binnen de OZO en met de andere NPVR-regio's. Onderdeel van dit traject is ook onderzoek naar de governance van de regionale samenwerking en de mogelijke vorming van een regiobureau voor Zeeuws-Vlaanderen. Daarnaast blijven we bestuurlijk en ambtelijk actief participeren in bestaande netwerken zoals OnbegrensdZeeuwsVlaanderen, Euregio Scheldemond, het GOS, de P10, de stedenband Amsterdam-Heerlen-Eemsdelta en het bestuur van de VNG met als doel om onze strategische doelen te realiseren en om kennis en ervaringen uit te wisselen. Burgerparticipatie 4.A. Belangenorganisaties, inwoners en andere In 2026 leggen we de Participatieverordening betrokkenen hebben in ruime mate inspraak in ter besluitvorming voor, inclusief een onze beleidsvoornemens. De band met dorps- geactualiseerd participatiebeleid. en stadsraden wordt aangehaald, zij zijn een belangrijke gesprekspartner.
BEGROTING 2026
PAGINA 31 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Wat gaat het kosten? (Bedragen x€ 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
10.200
9.064
9.008
9.279
9.466
9.526
Baten
5.854
1.166
1.133
1.136
1.140
1.058
Saldo van baten en lasten
4.346
7.898
7.875
8.143
8.326
8.468
Toevoeging aan reserves
335
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
679
509
452
452
206
2
4.002
7.389
7.423
7.691
8.120
8.466
Geraamd resultaat
Specificatie taakvelden 2026 (bedragen x € 1.000) Taakveld
Lasten
Baten
Saldo
5-0.1
Bestuur
1.540
-
1.540
5-0.2
Burgerzaken
1.664
1.024
641
5-0.4
Overhead
272
-
272
5-1.1
Crisisbeheersing en brandweer
3.379
7
3.372
5-1.2
Openbare orde en veiligheid
464
1
464
5-6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
1.688
101
1.587
9.008
1.133
7.875
Totaal
BEGROTING 2026
PAGINA 32 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien De gemeentelijke uitgaven worden gedekt uit verschillende inkomstenbronnen. Deze zijn te splitsen in specifieke en algemene inkomstenbronnen. De specifieke zijn direct te relateren aan de uitgaven van de programma's en zijn dan ook hierbinnen verantwoord. De inkomstenbronnen en uitgaven die niet direct te relateren zijn aan de programma's (algemene uitkering, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, deelnemingen enzovoorts) zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Een onderdeel van het programmaplan bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Wat gaat het kosten? (Bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
15.125
17.554
17.536
17.590
18.165
18.651
Baten
93.701
83.565
83.836
85.870
87.091
90.763
Saldo van baten en lasten
-78.576
-66.011
-66.300
-68.280
-68.926
-72.113
Toevoeging aan reserves
24.030
3.398
245
790
551
195
Onttrekking aan reserves
8.051
8.561
2.815
1.467
1.764
1.739
-62.597
-71.174
-68.869
-68.957
-70.139
-73.656
Geraamd resultaat
BEGROTING 2026
PAGINA 33 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Specificatie taakvelden 2026 (bedragen x € 1.000) Taakveld
Lasten
Baten
Saldo
6-0.4
Overhead
15.844
20
15.824
6-0.5
Treasury
206
2.806
-2.600
6-0.61
OZB woningen
-
5.619
-5.619
6-0.62
OZB niet-woningen
-
2.856
-2.856
6-0.64
834
646
188
-
57.580
-57.580
6-0.8
Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
602
-
602
6-0.8+
Onvoorzien
50
-
50
6-0.9
Vennootschapsbelasting (VpB)
-
-
-
6-3.4
Economische promotie
-
14.309
-14.309
17.536
83.836
-66.300
115.342
114.392
950
692
6.006
-5.314
116.034
120.398
-4.364
6-0.7
Totaal Totaal taakvelden, voor bestemming 6-0.10
Mutaties reserves Totaal taakvelden, na bestemming
BEGROTING 2026
PAGINA 34 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Overhead Een verplicht onderdeel van de begroting is het overzicht Overhead. Hierbij wordt de volgende definitie van overhead gehanteerd (conform Vensters voor Bedrijfsvoering): Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead horen alle functies die dit doel dienen. De overheadfuncties staan derhalve niet rechtstreeks ten dienste van de (externe) klant. Het overzicht Overhead voor 2026 ziet er als volgt uit: Omschrijving (bedragen * € 1.000)
Lasten
Baten
Saldo
Bedrijfsvoering
53
-
53
Representatie
63
-
63
Archiefbewaarplaatsen
31
-
30
Overhead
2.115
-
2.115
ICT
2.526
-
2.526
DIV/archief
761
-
761
Facilitaire Zaken
569
-
569
Financiën
952
-
952
Staf
1.213
-
1.213
(Tijdelijke) Huisvesting Oostburg
1.965
-
1.965
P en O
2.894
20
2.874
Secretaresses
505
-
505
Team budgetten
391
-
391
Communicatie/promotie
813
-
813
Juridische advisering
449
-
449
Bezwaarschriften
273
-
273
Klachtencommissie
12
-
12
Informatiebeveiliging
260
-
260
15.844
20
15.824
Totaal
BEGROTING 2026
PAGINA 35 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Financiële positie In het hoofdstuk financiële positie wordt ingegaan op de diverse onderdelen die van invloed zijn op en inzicht geven in de financiële positie van de gemeente Sluis.
Uitgangspunten Het uitgangspunt van deze begroting is de Kadernota 2026 en de brief Meicirculaire 2025, waarop als gevolg van een aantal ontwikkelingen aanpassingen zijn aangebracht. Onder de paragraaf Begrotingssaldo/Meerjarenperspectief 2026-2029 gaan we hierop verder in. De uitgangspunten zijn vastgesteld in de Kadernota 2026. Deze zijn van toepassing op deze begroting. Daarnaast is de meicirculaire 2025 verwerkt in de begroting conform de regels die zijn afgesproken met de gemeenteraad. De verwachting blijft dat deze uitgangspunten de komende jaren zullen fluctueren door de huidige geopolitieke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Daarom zal hiervoor elk jaar aandacht zijn in de kadernota. De uitgangspunten zoals deze zijn vastgesteld in de kadernota: Omschrijving Inwoners
2026
2027
2028
2029
23.108
23.108
23.108
23.108
Woonruimten (incl. recreatiewoningen)
19.195
19.280
19.365
19.450
Salarissen/sociale lasten
1,8%
5,7%
4,6%
4,3%
Gemeentelijke heffingen*/indexeringen
2,6%
2,6%
2,5%
2,5%
3%
3%
Rente-% voor (nieuwe) investeringen 3% 3% *Voor verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
De meicirculaire 2025 Gemeentefonds vormt de basis voor de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029.
BEGROTING 2026
PAGINA 36 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
Begrotingssaldo/meerjarenperspectief 2026-2029 De voorliggende begroting, die een doorwerking betreft van de uitgangspunten van de vastgestelde kadernota 2026 en de brief over de meicirculaire 2025, resulteert in het volgende meerjarenperspectief: Omschrijving (bedragen * € 1.000) Saldo Kadernota 2026 / Meicirculaire 2025 Ruimtescheppende maatregelen Saldo na ruimtescheppende maatregelen
2026
2027
2028
2029
2.293
2.107
-272
-902
300
1.200
1.500
2.402
2.593
3.307
1.228
1.500
Bijstellingen/actualiseringen: -
Belastingopbrengsten
918
1.315
1.722
2.166
-
schrappen stelposten
339
401
139
146
-
personeelslasten, indexering
204
215
234
203
-
rentelasten/-baten
206
160
137
133
-
Overige bijstellingen
-
118
154
51
4.260
5.516
3.614
4.199
Saldo begroting 2026-2029
Belastingopbrengsten In de paragraaf Lokale heffingen wordt hier nader op ingegaan. De opbrengsten in de deze begroting zijn gebaseerd op de actuele prognose van Sabewa op basis van Q2 2025. Deze zijn tevens gebruikt voor de bijstelling in de 2e Bestuursrapportage 2025.
Schrappen stelposten In lijn met de besluitvorming in de 2e Bestuursrapportage 2025 zijn er een drietal stelposten geschrapt: - De nog resterende stelpost voortkomend uit de uitwerkingen van de circulaires van het gemeentefonds - De stelpost preventief jeugdbeleid vanaf 2027 - De stelpost toegankelijk maken openbare ruimten (2026)
Personeelslasten, indexering In de kadernota was rekening gehouden met de hogere ingeschatte CAO-effecten voor de komende jaren. Echter, bij de detailuitwerking bleek het basisbedrag iets lager te liggen, waardoor er een voordelig effect is.
Rentevoordeel Bij het opstellen van de begroting is vanuit de financieringsbehoefte gekeken naar de noodzaak tot aantrekken van langlopende geldleningen. Mede gezien de huidige, riante liquiditeitspositie is de voorziene geldlening voor 2026 geschrapt.
Overige bijstellingen In de detailuitwerking van diverse budgetten zijn verschillen ontstaan.
BEGROTING 2026
PAGINA 37 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
De begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 zijn vooralsnog sluitend en laten door de bijstellingen/actualiseringen een aanzienlijk positiever meerjarenperspectief zien.
Overzicht van baten en lasten In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van de baten en lasten en het saldo per programma. Overeenkomstig het BBV worden hierin de bedragen voor algemene dekkingsmiddelen, de overhead, heffing Vennootschapsbelasting en onvoorzien, afzonderlijk vermeld. Een specificatie naar de bestuurlijke taakvelden is opgenomen onder de programma's. Een totaaloverzicht van de taakvelden is opgenomen in bijlage 4. (bedragen x € 1.000) Baten en lasten per programma 1 Duurzaamheid Economie en 2 Arbeidsmarkt 3 Wonen en Voorzieningen
Jaarrekening 2024
Begroting na wijz 2025
Begroting 2026
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Saldo
6.349
5.444
7.706
5.939
7.274
6.033
1.241
4.792
1.244
10.673
3.320
8.614
2.148
6.466
27.397
14.310
38.106
13.531
32.687
13.946
18.741
4 Sociaal domein
36.965
7.362
40.088
6.889
40.326
7.296
33.029
5 Bestuur en veiligheid - Algemene 6 dekkingsmiddelen - Vennootschapsbelasting (VpB) - Overhead
10.200
5.854
9.064
1.166
9.008
1.133
7.875
4.327
93.568
1.630
83.279
1.642
83.815
-82.173
61
-
-
-
-
-
-
10.737
133
15.874
286
15.844
20
15.824
-
-
50
-
50
-
50
100.828
127.915
123.191
114.410 115.342 115.445
1.054
- Onvoorzien Totaal saldo baten en lasten
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma Mutaties reserve
32.059
13.869
5.990
Totaal na bestemming
132.887
141.784
Resultaat
8.897
19.361
692
6.006
-5.314
129.181
133.771 116.137 120.398
-4.260
4.590
4.260
In bijlage 5 vindt u het meerjarenperspectief van de baten en de lasten.
BEGROTING 2026
PAGINA 38 VAN 137
GEMEENTE SLUIS
BEGROTING 2026
PAGINA 39 VAN 137