verslag 5 juli 2022 raad sliedrecht.pdf

Wie zegt dat het hier ook niet gaat gebeuren als er warmte wordt gehaald uit de grond? De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Pauw heeft een vraag. De heer Pauw Dank u wel, voorzitter. Als er rapporten verdwijnen in een la, dan hoor ik graag welke rapporten dat zijn, want dan kan ik ze even opzoeken. Dus de vraag aan de heer Jongeneel: welke rapporten zijn er nu in de la verdwenen? De voorzitter De heer Jongeneel.

26

De heer Jongeneel We hebben geluisterd naar de parlementaire enquêtecommissie en de mensen die dat daar hebben verteld waren geologen en die hebben dat onder ede verklaard. Ik hoef niet gaan op te zoeken of het waar is, daar gaan we gewoon vanuit. Want anders zijn ze gewoon strafbaar. De voorzitter De heer Pauw in tweede instantie. De heer Pauw Maar ging die parlementaire enquête, voorzitter, via u, over winning van geothermie of over wat anders? De voorzitter De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Dit zegt precies voor de Sliedrechter hoe PRO Sliedrecht er in staat. Niet voor de Sliedrechter, maar wij wel. De voorzitter Vervolg uw betoog. De heer Jongeneel Nou ja, het slaat nergens op. De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Van Rossum heeft ook nog een vraag aan u. De heer Van Rossum Voorzitter, ik zou toch de heer Jongeneel nog een keer willen uitnodigen tot een vraag. Anders kan ik hem ook zo stellen. Klopt het dat de parlementaire enquête gaat over de gaswinning en niet over geothermie? En bent u het met ons eens - ik gok van niet, maar ik stel hem toch - dat u door deze twee dingen op een toch nogal bijzondere manier en eigenlijk ook foute manier aan elkaar te koppelen een angstbeeld creëert dat geen enkele wetenschappelijke basis heeft? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Een angstbeeld die ik creëer...

nou, voor mij heeft het Staatstoezicht van de mijnen gewoon gezegd dat er bij geothermiewinning aardbevingen kunnen ontstaan. Dus ik sluit mijn ogen niet voor de risico’s. Dat doet het partijkartel wel, meneer de voorzitter. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Rossum heeft een aanvullende vraag. De heer Van Rossum Kan de heer Jongeneel ook aangeven op welk moment en op welk locatie dat risico dan is? En is dat dan ook een risico voor Sliedrecht omdat wij op een bestaande breuklijn wonen? Want als u mij daarvan kunt overtuigen, wil ik best meegaan met uw betoog, maar tot dat moment is het gewoon feitenvrije onzin die u verspreidt. De heer Jongeneel Feitenvrije onzin… nou ja,… De voorzitter U had nog niet het woord. De heer Jongeneel heeft het woord. De heer Jongeneel Sorry, voorzitter, ik werd te enthousiast. Feitenvrije onzin, desinformatie. Komt me een beetje bekend voor. We gaan een beetje in een bepaalde cirkel terechtkomen en ik ga hier gewoon niet aan meedoen. Wij zien het risico en het partijkartel sluit daar zijn ogen voor en wij maken andere keuzes, voorzitter. Ja, kan u ons garanderen dat er niets gebeurt? Ik leg de bal bij u. De voorzitter Tenslotte in laatste instantie de heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, ik constateer vooral dat de heer Jongeneel de vraag niet beantwoordt. Garanties niet, want we hebben het over wetenschap.

Wetenschap gaat nooit over 100% garanties. De heer Jongeneel De wetenschap bestaat niet, voorzitter. De heer Van Rossum Dat lijkt me nogal een uitspraak waar ik heel ver afstand van neem. De voorzitter De heer Van Rossum heeft het woord.

27

De heer Van Rossum Wetenschap bestaat niet. Dat is toch lastig als je wetenschappelijk opgeleid bent, maar goed, ik vind dat toch wel even confronterend. Maar ik zal het wel melden naar de Uni, dan kunnen ze me dat misschien nog een keer uitleggen. De voorzitter Stelt u de vraag, meneer Van Rossum. De heer Van Rossum Mijn vraag is - nee, ik doe dan gewoon de constatering. De vraag wordt niet beantwoord. Er wordt omheen geweken en er wordt hier een angstbeeld gecreëerd dat geen enkele basis heeft. Want nogmaals, en dat wil ik dan toch benadrukken, het enige risico is en het risico is minimaal, want dat staat ook in de rapportage van Staatstoezicht tot de mijnen, maar de kansen zijn minimaal en dat is alleen op het moment dat er sprake is van een breuklijn en dat zie je in Nederland vooral in oostelijk Brabant en Limburg. De voorzitter Dank u wel. U herhaalt zichzelf; dat heeft u net al aangegeven. U kunt zelf nog een inbreng leveren als u dat wenst. De heer Jongeneel behoefte om nog hier op te reageren? Anders geef ik graag het woord voor een interruptie aan de heer Prins. De heer Jongeneel Breuklijnen in Noord-Brabant. Ja en daar zijn nu ook aardbevingen. Dat is gewoon helaas de realiteit en wij hebben de keuze gemaakt als fractie: wij gaan niet experimenteren met Sliedrechters. Daar staan we niet achter. De voorzitter Dank u wel. De heer Prins heeft nog een vraag aan u.

De heer Prins Voorzitter, u had het net over herhaling. Waar ik nu naar zit te kijken, dat is één grote herhaling van het debat in de oordeelsvormende vergadering. De vragen en opmerkingen die de heer Jongeneel toen stelde en maakte, zijn precies dezelfde als de vorige keer. De antwoorden van de heer Van Rossum zijn ook precies hetzelfde als de vorige keer. Volgens mij verkondigt de heer Jongeneel nog steeds sprookjes. Hij heeft mij toen ook gevraagd van: kent u voorbeelden van locaties waar geothermie al wordt toegepast? Toen heb ik hem aangegeven van, nou, in Parijs maken enkele honderdduizenden huizen gebruik van geothermie. Ik hoor graag van de heer Jongeneel of hij zich verdiept heeft in de situatie in Parijs, hoeveel problemen hij daar heeft ontdekt en of dat misschien tegenviel of meeviel. De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Parijs? Ik woon in Sliedrecht en niet in Parijs en Parijs heeft stadsverwarming; dat heeft Sliedrecht nog niet. Ik vind het gewoon een rare vergelijking. En dat ik misschien in herhaling val: dat is misschien heel vervelend voor meneer Prins, maar ik laat mij niet de mond snoeren. De voorzitter Ieder raadslid heeft overigens het recht om te herhalen wat hij in de oordeelsvormende vergadering al heeft gezegd. Dank u wel voor uw antwoord. De heer Prins heeft een vervolgvraag en dan de heer Verheul.

De heer Prins Voorzitter, de heer Jongeneel had het eerst over rapporten die in lades verdwenen, waarvan niemand weet welke dat het zijn. Nu heeft hij het weer over andere sprookjes. Ik heb toen het voorbeeld gegeven van Parijs. Ik denk van, nou, daar gaat meneer Jongeneel zich in verdiepen en dan komt hij vandaag met de feiten. Hij vertelt alleen maar sprookjes en sprookjes en sprookjes. Wanneer komt er nou een einde aan dit sprookje van u, meneer Jongeneel? De voorzitter Dank u wel, meneer Prins. Meneer Jongeneel, heeft u nog behoefte om hier op te reageren? De heer Jongeneel Het is desinformatie en daar gaan we gewoon niet op happen. Dat gaan we gewoon niet doen. Dat is gewoon kenmerkend, voorzitter: als er gewoon dingen op tafel worden gelegd die het partijkartel niet aanstaat, dan komt men tegenwoordig met de bingokaart desinformatie. Of sprookjes. De voorzitter Ik zie dat uw opmerking ook weer vragen oproept. De heer Verheul had een vraag voordat de heer Pauw - u was al in deze ronde aan het woord geweest. De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, twee zaken. De heer Jongeneel refereert aan allemaal landelijke problematiek wat ook niet hier van toepassing is en zegt vervolgens: ik heb het niet over Parijs, want ik woon in Sliedrecht. Nou, ik hoop dat de heer Jongeneel zich ook echt gaat houden aan de situatie hier in Sliedrecht en niet elders in het land.

En het tweede, voorzitter, wil ik een procesvoorstel richting u doen. In de oordeelsvormende vergadering is 28

er ruim tijd geweest om alles te bespreken. Op het moment dat een fractie nu bij een besluitvormende vergadering geen amendement of motie in gaat dienen die een besluit doet wijzigen - waarom laat u zoveel spreektijd toe, voorzitter? Het is een herhaling van de oordeelsvormende vergadering. Ik hoor niks nieuws en volgens mij is een besluitvormende vergadering alleen om punten aan te halen die in de oordeelsvormende vergadering misschien tot een amendement of iets zou leiden. Ik hoor niets. Ik hoor ook nog geen aankondiging. Dus ik snap echt niet welke herhaling van zetten we nu mee bezig zijn. De voorzitter Dank u wel, meneer Verheul, voor uw vragen. Ik stel voor dat allereerst de heer Jongeneel antwoord geeft op uw eerste vraag. Dan kom ik zo op uw tweede vraag terug. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel De eerste vraag, als ik het goed begreep, van de heer Verheul, voorzitter, is dat ik mij aan de situatie van Sliedrecht ga houden. Ja. Maar ik kijk ook wat er in de rest van het land speelt. Want helaas stopt het niet bij Sliedrecht, wat hier in Nederland gebeurt. De voorzitter Dank u wel. Op de vraag van de heer Verheul aan de voorzitter, is denk ik vooral een vraag aan uzelf als raad.

Of u wenst in het Reglement van Orde een beperking aan te brengen in de mogelijkheid om in de besluitvormende vergadering spreektijden bijvoorbeeld op te leggen, dan wel alleen een inbreng te leveren als u een amendement of een motie indient. Dat hebben we op dit moment niet, dus ik zie geen ruimte. Ik stel voor dat we die discussie nu niet voeren via deze lijn, want dan krijgen we een procedureel debat, terwijl het u te doen is, ik hoop u allen, evenzeer als de heer Jongeneel, om de inhoud van het debat over geothermie. Heeft u nog behoefte om te reageren op de heer Jongeneel in tweede instantie? De heer Verheul Nee, voorzitter. Ik constateer alleen dat wij elkaar op dit moment niet begrijpen. De voorzitter Dat zou kunnen, maar laten we op een ander moment die discussie over de procedures voeren. De heer Pauw. Echt een nieuw punt? Want u heeft al een inbreng gehad in deze ronde. Dus ik stel echt voor de heer Jongeneel de ruimte te bieden. De heer Pauw Mijn hoop was gevestigd op u, maar dat is niet gelukt. Net als in de Tweede Kamer hoor ik hier het woord ‘partijkartel’ en ik zou graag willen weten, via u voorzitter, wat dat is. Kan meneer Jongeneel dat uitleggen? De voorzitter Meneer Jongeneel. De heer Jongeneel Het partijkartel zijn de landelijke partijen die slaafs het Haagse beleid uitvoeren in gemeenten en provincies.

Dus daar hoort PRO Sliedrecht als het goed is niet bij. Maar ja, dat gaan we dadelijk zien bij de stemming. De voorzitter Ik stel voor dat u nu uw betoog vervolgt. De heer Jongeneel Daar gaan we weer. Over de schadegevallen, als die ontstaan. Wie gaan dan de mogelijke schadegevallen in de toekomst in Sliedrecht vergoeden? Kunnen wij dan aankloppen bij HVC? We hebben immers niet met de NAM te maken, al hebben de Groningers daar ook bar weinig aan gehad. Slydregt.NU heeft niet het idee dat de overheid in haar rol als toezichthouder op de mijnbouw iets geleerd heeft van de fouten in het verleden. Den Haag laat ons hier in de kou staan. Als het daar om gaat, is dat onze overtuiging. Het track record van het kabinet Rutte geven weinig reden tot hoop als men kijkt hoe men omgaat met de slachtoffers van de toeslagenaffaire, de Groningers en de boeren. Dit experiment moeten we daarom niet willen. We gaan toch niet vrijwillig de sleutels liever afgeven aan HVC? Ons antwoord is nee, omdat het vertrouwen in de huidige regering is gedaald tot het vriespunt. Zij zien de Nederlander niet als mens, maar als een nummer. Daarom stemmen wij tegen. Slydregt.NU staat voor de menselijke maat, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, meneer Jongeneel. Voordat u vertrekt, de heer Prins heeft nog een vraag.

De heer Prins Voorzitter, de heer Jongeneel had het er over dat zijn vertrouwen in de regering is gedaald tot het vriespunt. We hebben het vandaag over aardwarmte in Sliedrecht. Was dit een grapje van de heer Jongeneel, of was dit serieus bedoeld? De voorzitter De heer Jongeneel.

29

De heer Jongeneel Dit geeft dus terecht weer hoe het partijkartel kijkt naar de inbreng van partijen die niet bij het partijkartel horen. Wij worden gewoon uitgelachen. Maar de bevolking vindt het fijn dat er ook nog andere meningen worden gebezigd in deze zaal. De voorzitter Daar is alle ruimte voor. Dank u wel. De heer Van Rossum heeft ook nog een vraag, voordat u wegloopt. De heer Van Rossum Toch even terugkomend op partijkartel. Moet ik het partijkartel, een vraag aan de heer Jongeneel, gewoon zo uitleggen als ‘iedereen die het niet eens is met Slydregt.NU’, of zit daar dan nog wel een aanvulling in? De heer Jongeneel Nee hoor, daar zit wel een aanvulling. U weet heel goed - voorzitter, de VVD weet heel goed wie ik daarmee bedoel. Dat hoef ik niet meer uit te leggen, want de uitdrukking partijkartel wordt al vanaf 2016 gebruikt. Het is heel duidelijk waar het voor staat. Het establishment. Die weet wat goed is voor de burger, terwijl de burger niets wordt gevraagd. De voorzitter Dank u wel voor uw inbreng. Ik geef graag het woord aan de heer Van der Plas namens de PvdAfractie. De heer Van der Plas Dank u wel, voorzitter. Mijn bijdrage is vrij kort. Vanavond wordt ons gevraagd te kiezen voor geothermie als toekomstige duurzame warmtebron voor ons warmtenet.

Het lijkt ons een logische en voor de hand liggende oplossing om gebruik te maken van een duurzame warmtebron, die bovendien ook nog eens in de eigen gemeente aanwezig is. Het benutten van geothermie draagt nadrukkelijk bij aan onze ambities op het gebied van duurzaamheid. Namens de linkerflank van het partijkartel kan ik u dan ook meedelen dat de PvdA zal instemmen met dit voorstel. Dank u. De voorzitter Hartelijk dank. Wenst één van andere leden nog het woord in de eerste termijn van de raad? Dat is niet het geval. Dan geef ik graag het woord aan de portefeuillehouder, de heer Spek. Wethouder Spek Voorzitter, we zijn vanavond met elkaar in gesprek over de keuze voor geothermie als onderdeel van de Energietransitie in Sliedrecht. Wat geothermie is en hoe het werkt hebben we als raad vorig jaar kunnen zien en we hebben ook uitgebreide uitleg gehad toen wij bij de geothermieput waren in Naaldwijk. De partij die daar niet bij aanwezig was, die hebben we vanavond ook gehoord en die liet toen verstek gaan. (de heer Jongeneel applaudisseert) De voorzitter De heer Jongeneel, wilt u zich onthouden van commentaar? U kunt een interruptie vragen. De heer Jongeneel, u wenst een interruptie? De heer Jongeneel, u wenst een interruptie, gaat uw gang. De heer Jongeneel Ik vind dit heel ondermaats om mensen te wijzen op hun niet aanwezig zijn of hun wel aanwezig zijn.

Dat is gewoon ad hominem. Ik neem daar afstand van. Dit is een punt van orde, trouwens. De voorzitter Over orde gesproken, meneer Jongeneel. Ik accepteer niet dat u via handgeklap of anderszins uw afkeuring geeft in deze raad. U kunt via de microfoon zeggen wat u wil en dat heeft u zojuist gedaan. Meneer de wethouder, heeft u behoefte om daar op te reageren? Wethouder Spek Nee, voorzitter. Ik was midden in een zin. De toelichting die we toen kregen van een externe expert, dus niet eentje van HVC of zo, maar een externe deskundige, plus ook van een geoloog, hebben ons en ook veel raadsleden veel geleerd. Het was verhelderend en het was duidelijk. Het helpt ook vanavond in het gesprek dat we inmiddels ook weten dat het gesprek over klimaat en energie snel complexer is geworden sinds ons bezoek daar in Naaldwijk. In Limburg hadden we vorig jaar forse overstromingen. We hebben rapporten gekregen over de temperatuurstijging en de energiearmoede treft ons allemaal. Zo werd ik bijvoorbeeld ook deze week ambtelijk op de hoogte gesteld dat dit jaar een record aantal mensen een beroep doen op en gebruik maken van onze duurzaamheidslening. Daar zijn wij blij mee. En natuurlijk als laatste dat wij steeds minder afhankelijk willen zijn van Russisch aardgas.

De zorgen over betaalbaarheid en haalbaarheid hebben wij natuurlijk al vaker in deze raad besproken en in de keuze voor geothermie speelt ook deze zaak mee. Geothermie is niet dè oplossing, maar is één van de puzzelstukjes waarmee wij de energietransitie in Sliedrecht kunnen leggen. En zo heeft het college ook de mogelijkheid om in Sliedrecht de stadsverwarming die we aan het aanleggen zijn - en misschien moet ik dan zeggen: de dorpsverwarming, maar dan krijg ik denk ik een reprimande van de voorzitter, want we spreken niet over een dorp - maar de stadsverwarming die wij nu aan het aanleggen zijn, die wordt 30

straks verwarmd door een duurzame bron, die op een volstrekt andere wijze gevoed wordt met warmte dan met aardgas. De vergelijking met boren naar aardgas en naar aardwarmte is echt een vergelijking die je spreekwoordelijk kan maken tussen knollen en citroenen. Tot slot, voorzitter: het is geen experiment. Overal in de wereld en ook in Nederland wordt geothermie toegepast. En overal is er natuurlijk altijd de opstart, maar ook jarenlang plezier. Want met deze duurzame warmtebron kan je voor heel lange tijd energieneutraal de stad verwarmen, ons dorp verwarmen. Voor de rest zijn er geen vragen, voorzitter, dus ik wilde graag deze toelichting nog even geven. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we over naar de tweede termijn van de raad. Ik kijk allereerst naar de heer Prins. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De heer Jongeneel behoefte aan een tweede termijn? De heer Jongeneel Voorzitter, ik ga nog even één keer in herhaling vallen. Het is niet overal een succes. In Den Haag is dat een debacle en ze moeten er elke keer geld bij gooien. Het is geen succes. De voorzitter Dank u wel voor uw inbreng in tweede termijn. Ik kijk even naar de heer Van der Plas. Heeft u nog behoefte aan een inbreng in tweede termijn? Heeft één van de andere leden nog behoefte aan een inbreng in tweede termijn? Dat is niet het geval.

Het college heeft ook geen behoefte aan een inbreng in tweede termijn. Dan kunnen we overgaan tot stemming over het voorliggende raadsbesluit. Wenst één van de leden nog een stemverklaring vooraf af te geven? Dat is het geval. Mevrouw Stam-Smeets, gaat uw gang. Mevrouw Stam Dank u wel, voorzitter. Deze plottwist zal u misschien verbazen, maar na het debat tijdens de oordeelsvormende vergadering en de beantwoording van onze technische vragen hebben we besloten om toch mee te gaan met dit voorstel. We maken geen deel uit van een partijkartel, maar spreken desondanks toch met enige voorzichtigheid ons vertrouwen uit dat dit besluit niet betekent dat andere alternatieven niet bespreekbaar zijn of worden en dat de installatie van geothermie geen onnodige overlast voor onze inwoners zal veroorzaken. De voorzitter Dank u wel. Wenst één van de andere leden nog een stemverklaring vooraf af te geven? Dat is het geval. De heer Van Rossum namens de VVD-fractie. De heer Van Rossum Voorzitter, het zal u ook niet verbazen dat de VVD kan instemmen. Het is alleen voor wat ons betreft nog steeds niet een noodzakelijk besluit. Het volgt voor ons heel logisch uit de RES waar we ook voor gestemd hebben, dus vooral een procedurebesluit. Toch even goed toe te lichten waarom: het is gewoon proven technology. Duitsland, Frankrijk, het Westland, het wordt op veel plekken toegepast.

Natuurlijk is veiligheid een aandachtspunt, maar we gaan niet mee in die onzin en angstbeelden die geen enkele basis hebben. Dank u wel. De voorzitter Hartelijk dank. Anderen nog behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval. Dan gaan wij over tot stemming. Het voorliggende voorstel is het besluit om de keuze voor geothermie als toekomstige duurzame warmtebron in Sliedrecht vast te stellen. U kunt nu uw stem uitbrengen, voor of tegen. De heer Brandwijk mag nu zijn stem uitbrengen. De heer Brandwijk Tegen, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. 19 stemmen zijn er uitgebracht, waarvan 2 tegen en 17 voor. Daarmee is het besluit aangenomen. Aldus besloten. 17. SLUITING De voorzitter Dan gaan wij over naar het volgende agendapunt en dat is agendapunt 17, de sluiting. Dat is mooi, want het is 22.15 uur en dat betekent dat wij deze vergadering op een goede manier hebben kunnen afronden en ook tijdig hebben kunnen afronden. Dat het niet noodzakelijk is om gebruik te maken van de reserveavond, morgenavond. Dat betekent dat dit de laatste besluitvormende vergadering is van dit seizoen en dat na vanavond het zomerreces voor de raad is aangebroken. Misschien dat u op andere manieren, op andere plekken als fractie of hoe dan ook nog verder vergadert; in alle gevallen wens ik u een goede zomer toe.

Na de verkiezingscampagne en alle drukke tijden die dat met zich mee heeft gebracht, zult u wel toe zijn aan wat ontspanning en rust. We gunnen elkaar en u allen, maar ook onze medewerkers een vergaderluwe periode toe. Ik wens u een goede tijd en ik hoop u daarna weer gezond en wel terug te zien. Dat neemt niet weg dat ik u graag nu nog uitnodig en herinner aan het feit dat morgenavond om 19.00 uur in het Dr. Willem Dreespark de coronaherdenking plaatsvindt, die we als gemeentebestuur organiseren en waar u en alle andere inwoners van Sliedrecht van harte voor uitgenodigd zijn. Ik dank u wel voor uw aanwezigheid, voor uw bijdrage aan deze 31

vergadering en ik wens u een goede tijd. U bent ook uitgenodigd om met elkaar nog even aan de bar eventueel een drankje te drinken en elkaar een goede zomer toe te wensen. De vergadering is gesloten. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Sliedrecht op 20 september 2022. De griffier,

De voorzitter,

mr. R.P.A. van Aalst

mr. drs. J.M. de Vries

32