GEW_Bijlage 1a - Gewijzigde Jaarstukken 2025.pdf

GEWIJZIGD

Jaarstukken 2025

2

3

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .....................................................................................................................4 Voorwoord .............................................................................................................................5 Algemeen ..............................................................................................................................7 Programma 1 - Samenleving ...............................................................................................11 Programma 2 - Economie, onderwijs, sport en cultuur ......................................................30 Programma 3 - Ruimte ........................................................................................................43 Programma 4 - Bestuur en organisatie ...............................................................................62 Programma 5 - Financiën van Sliedrecht ............................................................................72 Basisset beleidsindicatoren ................................................................................................76 Paragrafen...........................................................................................................................81 Paragraaf Lokale heffingen en belastingen

.................................................................................82 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................92 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................101 Paragraaf Financiering ............................................................................................................109 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................116 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................123 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................138 Paragraaf Grote projecten.......................................................................................................142 Paragraaf Wet Open Overheid .................................................................................................157 Jaarrekening .....................................................................................................................158 Grondslagen voor waardering en bepaling van het resultaat ......................................................159 Gerealiseerd totaal saldo van

baten en lasten ...........................................................................163 Analyse van financiële afwijkingen per programma ...................................................................164 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................................174 Overzicht van structurele baten en lasten ................................................................................176 WNT-verantwoording .............................................................................................................177 Balans ...................................................................................................................................179 Reserves en voorzieningen .....................................................................................................189 Sisa overzicht.........................................................................................................................192 Specificatie overhead..............................................................................................................218 Gebeurtenissen na balansdatum ..............................................................................................219

Rechtmatigheidsverantwoording..............................................................................................220 Totaaloverzicht baten en lasten per taakveld ............................................................................222 Overige ..............................................................................................................................225 Investeringsoverzicht .............................................................................................................226 Interbestuurlijk toezicht ..........................................................................................................234 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................235

4

Voorwoord Voorwoord Voor u liggen de Jaarstukken 2025 van de gemeente Sliedrecht. Met dit document legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad en aan onze inwoners over het gevoerde beleid, de behaalde resultaten en de financiële huishouding in het afgelopen jaar. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de beleidscyclus: na het vaststellen van ambities en plannen in de begroting volgt nu het moment van terugblikken, leren en vooruitkijken. In deze jaarstukken laten wij zien welke stappen in 2025 zijn gezet om de ambities uit het collegewerkprogramma 2022–2026 te realiseren. Per programma wordt toegelicht wat we hebben willen bereiken, welke activiteiten zijn uitgevoerd en welke resultaten dit heeft opgeleverd. Daarnaast geven we inzicht in de financiële realisatie: hoe de beschikbare middelen zijn ingezet en welke afwijkingen hebben zich voorgedaan ten opzichte van de begroting. De jaarstukken bieden meer dan alleen een terugblik. Zij geven ook richting aan de toekomst. Door te reflecteren op behaalde resultaten en opgedane ervaringen kunnen we koers houden, waar nodig bijsturen en met vertrouwen verder bouwen aan de ambities van Sliedrecht. Belangrijkste ontwikkelingen in 2025 Samenwerking vormde een rode draad in het afgelopen jaar.

Met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en andere overheden is gewerkt aan oplossingen die aansluiten bij de behoeften van Sliedrecht. Of het nu gaat om het versterken van de sociale basis, het verbeteren van de leefomgeving of het waarborgen van een solide financieel beleid, steeds stond het belang van onze gemeenschap centraal. Het jaar 2025 stond opnieuw in het teken van grote maatschappelijke opgaven. De druk op het sociaal domein bleef hoog, onder meer door vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en een toename van ondersteuningsvragen. Tegelijkertijd vroegen ruimtelijke ontwikkelingen, economische veranderingen en de energietransitie om gerichte keuzes en een zorgvuldige afweging van middelen. Binnen deze dynamiek is gewerkt aan een Sliedrecht dat veilig, sociaal en toekomstbestendig is. Diverse projecten hebben bijgedragen aan de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van kwetsbare inwoners. Bijzondere aandacht ging uit naar de jeugd. Er zijn maatregelen genomen om ook op langere termijn te kunnen beschikken over voldoende en kwalitatief goede schoolgebouwen. Er zijn belangrijke stappen gezet om Het Bonkelaarhuis te versterken, zowel organisatorisch als qua huisvesting en aanbod.

Met SOJS zijn intensieve en constructieve gesprekken gevoerd om de onderlinge verhoudingen te verbeteren en het jongerenwerk en het poppodium een vernieuwd toekomstperspectief te geven. Jongerenoverlast is gericht aangepakt met een combinatie van preventieve en repressieve interventies. Daarnaast is samen met Hardinxveld-Giessendam gewerkt aan de verkenning van een nieuw, volwaardig en toekomstbestendig zwembad. Met het aanbieden van het contourenplan aan de raad is de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord in een nieuwe en concretere fase gekomen. De grondexploitatie voor de Maaslaan is vastgesteld. Er is gekomen tot een hoofdstructuur van de Noord-Zuidverbinding. De samenwerking met ondernemers is verder versterkt, met zichtbare resultaten. De aanpak van PFAS-vervuiling is onverminderd voortgezet en er zijn, samen met partners, diverse maatregelen genomen om Sliedrecht verder te verduurzamen. Tot slot Wij danken iedereen die in 2025 heeft bijgedragen aan het realiseren van deze resultaten. Wij nodigen u uit kennis te nemen van deze verantwoording en mee te praten over de toekomst. Het college van burgemeester en wethouders van Sliedrecht, De secretaris,

De burgemeester, 5

M. Stouten

mr. drs. J.M. de Vries

6

Algemeen Inleiding Sliedrecht sluit het jaar 2025 af met een positief resultaat van € 4.482.000. In de Winternota 2025 werd rekening gehouden met een positief resultaat van € 4.349.000. Er is een voordeel van € 133.000 tussen de gewijzigde begroting 2025 en de jaarrekening 2025.

Financiële samenvatting Sliedrecht sluit het boekjaar 2025 financieel af met een voordeel van € 4.482.000, dit is € 133.000 meer dan begroot.

Het verschil van € 133.000 tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door autonome ontwikkelingen. In onderstaande tabel zijn de financiële afwijkingen groter dan € 150.000 opgenomen. De belangrijkste oorzaken zijn een hogere storting in de pensioenvoorziening voor politieke ambtsdragers (als gevolg van nieuwe wetgeving en uitspraken van de commissie BBV), een hogere rijksbeschikking voor participatiemiddelen, een voordelige afrekening voor Beschermd Wonen, een negatieve bijstelling van de algemene uitkering door een lager uitvallende maatstaf huishoudens met laag inkomen met drempel, een extra bijdrage voor zwerfafval en lagere opbrengsten uit de afkoop van grafrechten. Tot slot is sprake van een onderbesteding bij Stichting Sociaal Team Sliedrecht, veroorzaakt door vertraagde formatie-uitbreiding, lagere gemiddelde personeelskosten en het benutten van alternatieve financieringsbronnen.

7

Voor een verdere toelichting op de afwijkingen verwijzen we naar de toelichting op product niveau in het hoofdstuk "Jaarrekening".

Afwijkingen per programma In onderstaand overzicht staan de financiële afwijkingen per programma (inclusief verrekeningen met reserves). Voor een verdere toelichting op de afwijkingen verwijzen we naar de toelichting op productniveau in het hoofdstuk "Jaarrekening".

Realisatie per programma, incl. verrekening met reserves

8

Resultaatbestemmingen Decembercirculaire 2025: € 86.000 Vanuit de decembercirculaire 2025 ontvangen we € 86.000 aan ‘geoormerkte’ middelen. Het bedrag valt uiteen in drie delen: Wet versterking regie Volkshuisvesting (€ 53.000), Kinderopvang pleegouders (€ 18.000) en ondersteuning lokale energiehulp (€ 15.000). Zie ook de CIB Decembercirculaire 2025. De bijbehorende uitgaven vinden plaats in 2026. Het bijbehorende budget moet daarom worden overgeheveld. Realisatiestimulans: € 217.000 Op 5 november 2025 is de Tijdelijke regeling realisatiestimulans gepubliceerd. Vanuit deze regeling ontvangt de gemeente voor elke betaalbare (nieuwe) woning € 7.000. Op dit moment wordt gewerkt aan een voorstel voor hoe we deze middelen (structureel) willen benutten om te komen tot daadwerkelijk versnelling van de woningbouw in Sliedrecht. Ook de middelen van de woningen in 2025 (31) willen we hierbij betrekken. Hiertoe moeten ze worden overgeheveld vanuit 2025 naar 2026. Personeelszaken: € 68.000 De implementatie van (het project) HR21 is niet volledig uitgevoerd in 2025 en zal in 2026 worden afgerond. Wanneer er geen overheveling plaatsvindt, zal het project moeten worden stopgezet en daarmee ontbreekt een actuele taakomschrijvingen en beloningsstructuur.

Onvoorzien In de primitieve begroting 2025 is voor onvoorzien een bedrag van € 61.100,- opgenomen. Gedurende 2025 waren er geen uitgaven op deze post.

Leeswijzer Met de jaarstukken laat het college van burgemeester en wethouders zien welk beleid in 2025 is uitgevoerd. In de jaarstukken staat wat er in 2025 is bereikt, welke activiteiten daarvoor zijn uitgevoerd en wat dat heeft gekost. De jaarstukken 2025 bestaan uit twee onderdelen: • •

het jaarverslag de jaarrekening

Bij het maken van de jaarstukken volgt de gemeente de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten en de financiële verordening van de gemeente Sliedrecht. Het jaarverslag bestaat uit verschillende programma’s en paragrafen. Jaarverslag In het jaarverslag staat in hoeverre de doelen die in de Begroting 2025 zijn afgesproken, zijn gehaald. Programma's De gemeente Sliedrecht werkt met vijf programma’s. Elk programma bestaat uit één of meer ambities met bijbehorende speerpunten. Elk programma begint met: •

een korte inleiding 9

• •

een uitleg van de activiteiten die in 2025 zijn uitgevoerd een overzicht van de ontwikkelingen in dat jaar

Daarna volgt een overzicht van de financiële resultaten van de speerpunten. Per programma beantwoorden we drie vaste vragen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Deze vragen zijn hetzelfde als in de begroting. Hierdoor kunnen de gemeenteraad én inwoners goed zien welke activiteiten zijn uitgevoerd en welke doelen zijn behaald. Ook staan bij elk programma de lokale beleidsindicatoren. Indicatoren Naast de informatie per programma wordt ook inzicht gegeven in de wettelijke beleidsindicatoren. Dit zijn verplichte cijfers die vanuit de wet moeten worden bijgehouden. Deze indicatoren helpen om trends en ontwikkelingen te herkennen. Als er iets verandert of aandacht vraagt, kan verder onderzoek worden gedaan of kunnen maatregelen worden genomen. Paragrafen De paragrafen zijn een verplicht onderdeel van het jaarverslag en zijn een belangrijke aanvulling op de informatie in de programma's. Jaarrekening De jaarrekening is de financiële verantwoording, het zogenoemde huishoudboekje van de gemeente. In de jaarrekening staan alle belangrijke cijfers, met daarbij uitleg en onderbouwing. Zo wordt duidelijk hoe de gemeente er financieel voor staat. Financiële tabellen In de financiële tabellen worden bedragen – tenzij anders aangegeven – afgerond op € 1.000. Bij elk bedrag staat een V of een N. V staat voor per saldo voordeel.

Dit kan komen doordat de kosten lager waren dan verwacht, of doordat de inkomsten hoger waren dan verwacht. N staat voor per saldo nadeel. Dit kan komen doordat de kosten hoger waren dan verwacht, of doordat de inkomsten lager waren dan verwacht.

10

Programma 1 - Samenleving Onze visie In Sliedrecht is de samenleving veilig en inclusief. Er zijn sterke verbindingen en de tolerantie is groot. Iedereen doet mee naar vermogen en niemand valt tussen wal en schip.

Inleiding De ontwikkelingen binnen het sociaal domein zijn ook in 2025 dynamisch geweest. In lijn met de uitgangspunten van onze sociale visie en de ambities uit Koers 2030, hebben we verder geïnvesteerd in de versterking van de sociale structuur en de doorontwikkeling van de dienstverlening vanuit het Bonkelaarhuis. We hebben het aantal ondersteuningsvragen zien toenemen, terwijl de financiële middelen onverminderd onder druk stonden. Als gemeente waren we aan zet om duidelijke keuzes te maken en prioriteiten te stellen. Tegelijkertijd hebben ruimtelijke ontwikkelingen en de SPUK GALA-regeling kansen geboden om onze preventieve structuur verder te versterken en een gezonde leefstijl bij onze inwoners te bevorderen. Deze preventieve inzet is en blijft noodzakelijk, omdat de zorg en ondersteuning voor onze inwoners onder druk staan door de krapte op de arbeidsmarkt en de dubbele vergrijzing. Er zijn steeds minder professionals beschikbaar om de benodigde ondersteuning en/of zorg te bieden, terwijl de zorgvraag van vooral ouderen en andere kwetsbare inwoners toeneemt. Voor inwoners met een kleinere draagkracht zijn we een passend vangnet blijven bieden voor (tijdelijke) ondersteuning. Vroegtijdig signaleren en preventieve inzet, volgens de principes van positieve gezondheid en normaliseren, bleef belangrijk om grotere problemen te voorkomen.

Passende ondersteuning moest beschikbaar blijven voor iedereen die dit nodig had, en hiervoor hebben we zowel lokale als regionale partners hard nodig gehad. We hebben daarom stevig ingezet op een goede regionale samenwerking, met ruimte voor lokaal maatwerk.

Kernopgave Veilig en Inclusief Ook in 2025 hebben we ingezet op een sterke sociale infrastructuur. We vinden het belangrijk dat inwoners voor zichzelf én voor elkaar zorgen. En wij zorgen voor een passend vangnet als er steun in de rug nodig is. Om onze sociale structuur betaalbaar te houden en te kunnen blijven investeren in inclusieve en veilige buurten, hebben we in 2025 - in lijn met het collegewerkprogramma - de volgende vier speerpunten gehanteerd: 1. We maken werk van een veerkrachtige samenleving; 2. We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs; 3. We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners; 4. We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten.

Wat hebben we gedaan? Het sociaal domein stond ook in 2025 financieel onder druk, terwijl de maatschappelijke uitdagingen onverminderd toenemen. Dit heeft in 2025 geleid tot (ravijnjaar) maatregelen om binnen de gemeentelijke financiële kaders te kunnen blijven werken aan een veilige en inclusieve samenleving. Ook met onze regionale partners en gemeenschappelijke regelingen zijn maatregelen genomen om binnen de financiële kaders te blijven. Op basis van het in 2024 vastgestelde nieuwe subsidiekader is richting gegeven aan nieuwe afspraken, waardoor we gerichter en effectiever kunnen sturen op de subsidiepartners. 11

Naast deze maatschappelijke ontwikkelingen zijn er ook beleidsmatige programma’s vanuit het Rijk op ons afgekomen: de Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, het Integraal Zorgakkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord, het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen, de doordecentralisatie Beschermd Wonen etc. Om deze programma’s te laten slagen hebben we verder geïnvesteerd in een stevige basis van een goed werkende toegang en een passend ondersteuningsaanbod vanuit het Bonkelaarhuis. In 2025 zijn de werkzaamheden uitgevoerd om het Bonkelaarhuis per 1 januari 2026 als onafhankelijke, zelfstandige lokale stichting te organiseren. Daarnaast heeft de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke uitbreiding in het naastgelegen pand. Hierdoor kwalitatief goede dienstverlening voor onze inwoners duurzaam geborgd is. Binnen het Bonkelaarhuis is actief en resultaatgericht samengewerkt met onze lokale en regionale partners om te blijven innoveren en de sociale structuur te versterken. In 2025 is de preventieve structuur verder verstevigd door in te zetten op de samenwerking tussen verschillende maatschappelijke partners op het gebied van sport en preventie. Door de inzet van cultuureducatie in samenwerking met het onderwijs en culturele organisaties zijn meer kinderen met cultuur in aanraking gekomen.

We hebben onverminderd ingezet op het versterken van het ‘normale leven’, door middel van het versterken van de onderlinge verbondenheid in buurten en wijken om de informele (hulp) structuren te verstevigen. Hiermee realiseren we dat de context waarin het normaal is dat mensen elkaar helpen, wordt verstevigd. Daarnaast hebben we ingezet op het voorkomen van het ‘problematiseren’ van alledaagse problemen. De oplossing van een probleem hoeft niet altijd een maatwerkvoorziening te zijn en kan ook buiten de voorzieningen van de gemeente gevonden worden, bijvoorbeeld in het netwerk van de inwoner. In dit kader is bijvoorbeeld ook in 2025 de verordening Jeugdhulp aangescherpt. De samenwerking tussen het sociaal en fysiek domein is versterkt waardoor we gezamenlijk en in samenhang meer richting kunnen geven aan een gezonde, inclusieve en sociale leefomgeving. Dit heeft geleid tot het opstarten van het integraal opstellen van de woonvisie (inclusief woonzorg), een inclusieagenda en een kader voor de 'gezonde leefomgeving'. Tevens worden bij nieuwe herinrichtingsprojecten integrale start-ups uitgevoerd waardoor de sociale en inclusieve doelstellingen ook op korte termijn waar mogelijk worden gerealiseerd.

Om het arbeidsmarktpotentieel te vergroten zetten we samen met de GR Sociaal ook in op het verstevigen van de ketenaanpak participatie, in aansluiting op een nieuw wettelijk kader dat het Rijk aan het ontwikkelen is. Begeleiding van inwoners die participeren via laagdrempelige activiteiten of (beschut) werk kan eenvoudig worden op- en afgeschaald, zonder dat inwoners het risico lopen om inkomen te verliezen. In 2025 zijn er verschillende initiatieven ontwikkeld om mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt actief te laten meedoen met lokale partners, waarbij inwoners zich niet belemmerd voelen door drempels. In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) is in 2025 ingezet op veiligheid en leefbaarheid. We hebben gewerkt aan het beperken van woonoverlast en aan het veilig laten wonen van personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp. Buurtbemiddeling is een vast onderdeel in de eerste fase van burengerucht. Met Tablis Wonen hebben we prestatieafspraken gemaakt om samen de verantwoordelijkheid te nemen voor buurtbemiddeling. Tevens hebben we ingezet op het voorkomen van jeugdoverlast door in contact te treden met betrokken jongeren en hun ouders. Tot slot hebben we in 2025 het Preventie- en Handhavingsbeleid Alcohol en Drugs geactualiseerd. Daarmee werken we integraal samen om het middelengebruik onder jongeren terug te dringen.

Samen met onze ketenpartners is in het COOS-overleg gezamenlijk gesproken over signalen en per situatie bepaald welke aanpak het meest passend is. Ook is de BOA-capaciteit uitgebreid om de handhaving in 2026 te versterken.

12

Ambities Ambitie 1: We maken werk van een veerkrachtige samenleving De ondersteuningsvragen binnen het sociaal domein blijven groeien. Dit komt onder andere door maatschappelijke ontwikkelingen zoals de dubbele vergrijzing, kansenongelijkheid en mondiale onrust. Terwijl onze samenleving complexer wordt, nemen ook de verwachtingen toe dat veel alledaagse problemen via de professionele ondersteuning kunnen worden opgelost. Dit leidt niet alleen tot hogere kosten, maar ook tot een cultuur waarin we steeds meer zijn gaan diagnosticeren, labelen en behandelen. We blijven vanuit het principe positieve gezondheid investeren in een preventieve structuur om de veerkracht van onze inwoners te behouden of te vergroten. Met een brede kijk op gezondheid en welzijn dragen we bij aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en om zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dit doen we door het principe 'normaliseren' samen met onze partners vorm te geven door een context te creëren waarin het normaal is om andere mensen te helpen, gewone problemen gewoon worden opgelost en er een passend vangnet wordt gerealiseerd voor mensen die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben, gericht op wat 'wat heb je nodig?' en niet op 'wat heb je?'

Speerpunten We faciliteren en stimuleren het principe normaliseren Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt: In 2025 is het normaliseren verder opgenomen in de werkwijze binnen het sociaal domein. Nieuwe medewerkers van het Bonkelaarhuis krijgen deze visie standaard mee tijdens hun inwerkperiode.

Bij de professionals in het sociaal domein is het belang van normaliseren een leidend principe, om de druk op de vraag naar ondersteuning te verminderen.

Professionals hebben steeds vaker gesprekken gevoerd die niet automatisch leiden tot hulpverlening, maar die passen bij wat normaal is in het dagelijks leven. Wanneer de draaglast te groot is of de draagkracht tekortschiet, wordt op tijd passende ondersteuning aangeboden. In 2025 is de verordening jeugdhulp vastgesteld waarin normaliseren een leidend principe is.

Wij blijven inzetten op het benadrukken de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en het sociale netwerk in het sociaal domein. Afwijkingen van het 'gemiddelde', incidenten en mindere perioden worden door professionals in het Bonkelaarhuis niet onnodig geproblematiseerd en gemedicaliseerd. Hierin dient benadrukt te worden dat jeugdigen en opvoeders (inwoners) met hulpvragen waarbij (jeugd)hulp noodzakelijk is wel aanspraak moeten kunnen blijven maken op de juiste ondersteuning. Specifieke aandacht gaat

In 2025 hebben we verder gewerkt aan het versterken van de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en hun sociale netwerk. Het normaliseren is daarbij vast onderdeel geworden van de werkwijze van het Bonkelaarhuis. Inwoners kunnen laagdrempelig met allerlei vragen terecht. Professionals kijken steeds zorgvuldig wat hoort bij het normale leven en wanneer ondersteuning nodig is. Tijdens de brede intake is extra aandacht besteed aan 13

hierbij naar de integratie van mantelzorgondersteuning in de brede intake, zodat draagkracht en -draagkracht goed gewogen kan worden voordat een interventie ingezet wordt.

mantelzorgondersteuning. Hierdoor kunnen draagkracht en draaglast goed worden afgewogen voordat er een interventie wordt ingezet. Met betrekking tot mantelzorgondersteuning is de website mantelzorgtest uitgerold, hebben we extra aandacht besteed aan jonge mantelzorgers en is het mantelzorgcompliment uitgereikt. In 2025 hebben professionals van het Bonkelaarhuis inwoners, jongeren en opvoeders steeds vaker kunnen helpen met lichte, passende ondersteuning. Dit gebeurde in nauwe samenwerking met partners in het sociaal domein. Daarbij is actief gewerkt aan het versterken van het normale leven en het benutten van informele netwerken.

Professionals in het sociaal domein (vanuit het Bonkelaarhuis) moedigen inwoners/jeugdigen/opvoeders aan om steun/hulp te zoeken binnen informele netwerken wanneer het even niet lekker loopt (kwetsbaarheden/lastigheden in het leven). We versterken het normale leven en faciliteren informele netwerken, waar nodig.

Partners zoals SOJS, Buurtgezinnen, HomeStart en Jong JGZ sluiten goed aan bij het dagelijks leven van inwoners en versterken dit met hun aanpak. Het Bonkelaarhuis heeft deze werkwijze verder ontwikkeld met initiatieven zoals Café Authentiek, een ontmoetingsplek voor jongeren die extra begeleiding nodig hebben om mee te doen aan gewone activiteiten. Ook is er een ontwikkelgroep opgezet voor kinderen die nog niet naar school kunnen. Daarnaast is ambulante begeleiding steeds vaker ingezet zonder dat een volledig jeugdhulptraject nodig was. Ook is er intensief samengewerkt met huisartsen. Daarbij stond een gezamenlijke visie centraal: normaliseren en het voorkomen van onnodige medicalisering.

Het principe van normaliseren wordt verder verankerd door het opzetten van een mentaal gezondheidscentrum (als integraal onderdeel van het Bonkelaarhuis. Hiermee geven we samen met Yulius (regievoerder) invulling aan de opgave vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het verkennend gesprek is een van de functies van een mentaal gezondheidscentrum. De betrokken professionals kijken vanuit verschillende expertises en naasten samen met de hulpvrager naar 'wat heb je nodig' en niet naar 'wat je hebt'.

De transformatieplannen voor Mentiek zijn definitief goedgekeurd door de zorgverzekeraars Coöperatie VGZ en Zilveren Kruis. Daarmee is het startsein gegeven voor het mentale gezondheidsnetwerk in de regio Gorinchem en de Drechtsteden. In aansluiting hierop is in Sliedrecht het projectteam gestart, met daarin de Drechtdokters, Yulius, het Bonkelaarhuis en de gemeente. Dit team bereidt voor dat in 2026 de eerste verkennende gesprekken in het Bonkelaarhuis kunnen plaatsvinden.

Een passend vangnet borgen voor inwoners die dat nodig hebben.

14

Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

In 2025 gaan we de dienstverlening vanuit het Bonkelaarhuis verder doorontwikkelen in relatie met de sociale basis en de pedagogische structuur in Sliedrecht. Daarbij houden we rekening met de ontwikkelingen rondom de fusie tussen Stichting Jeugdteams ZHZ en MEE/Vivenz.

We hebben een zelfstandige, lokale stichting opgericht: Stichting Het Bonkelaarhuis. Tevens is het bestuur en onafhankelijke Raad van Toezicht (RvT) benoemd. Deze stichting zorgt voor goede en betrouwbare ondersteuning voor onze inwoners, ook in de toekomst. Daarnaast helpt de stichting mee aan de verdere ontwikkeling van de sociale basis en de pedagogische structuur in Sliedrecht.

We gaan de ondersteuning vanuit het Bonkelaarhuis verstevigen ten aanzien van beschermd wonen.

Het Bonkelaarhuis heeft de ondersteuning versterkt en zo ingericht dat inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.

We zetten in op het verlagen van de wachtlijst op begeleiding vanuit de Wmo, door vanuit het Bonkelaarhuis zo vroeg mogelijk begeleiding te bieden.

In 2025 heeft het Bonkelaarhuis zo vroeg mogelijk individuele begeleiding aangeboden. Dit helpt om de wachtlijsten voor Wmo-begeleiding beter beheersbaar te houden.

Ambities Ambitie 2: We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs We willen het ‘normale leven’, zoals al omschreven onder de ambitie 'We maken werk van een veerkrachtige samenleving', verstevigen door een sterkere verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs. Door deze verbinding kunnen we in samenhang inzetten op een preventieve structuur waarin de sociale en fysieke leefomgeving onze inwoners faciliteert om een gezonde leefstijl aan te nemen en naar elkaar om te zien in een inclusieve samenleving. Hiermee willen we de veerkracht van onze inwoners verstevigen en zo de druk op de sociale voorzieningen laten afnemen.

Speerpunten We stimuleren ontmoeting en interactie tussen mensen om sociale netwerken te verstevigen. Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

Er zijn laagdrempelige plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en met elkaar in gesprek kunnen. Hiermee willen we faciliteren dat mensen naar elkaar (blijven) omkijken waardoor de informele structuur in Sliedrecht wordt verstevigd. Daarnaast willen we borgen dat de signaleringstructuur aansluit, zodat mensen die (tijdelijke) ondersteuning nodig hebben deze ook krijgen.

In 2025 hebben we ontmoeting actief bevorderd. We hebben ontmoetingsplekken gepromoot en inwoners gestimuleerd om hiervan gebruik te maken. Het brede aanbod aan verenigingen en sociale voorzieningen hebben we ondersteund, zodat inwoners elkaar op verschillende manieren kunnen ontmoeten. Via het platform SliedrechtDoet.nl zijn initiatieven beter verbonden. Hierdoor is het makkelijker geworden om activiteiten te vinden of zelf te starten. Ook is de samenwerking met partners in de wijk verder versterkt. Daardoor 15

worden signalen over inwoners die tijdelijke ondersteuning nodig hebben sneller opgepakt en kunnen we passende hulp bieden.

We stimuleren multifunctioneel gebruik van onze gemeentelijke panden om ontmoeting en verbinding te faciliteren.

In panden zoals MFA Elektra, de bibliotheek en het NME-centrum komen verschillende functies en activiteiten samen. Dit zorgt ervoor dat mensen elkaar makkelijker ontmoeten en dat samenwerking wordt gestimuleerd. Door flexibel gebruik van ruimtes en goede samenwerking met partners dragen deze locaties zichtbaar bij aan verbinding in de gemeenschap.

We zetten in op het vergroten van het aantal lief en leed straten.

In 2025 hebben we extra aandacht gegeven aan het opstarten en in stand houden van Lief & Leedstraten. Hierdoor is het aantal straten dat meedoet in Sliedrecht flink toegenomen.

We borgen dat de inloop GGZ elders in Sliedrecht voortgezet kan worden.

We hebben de inloop GGZ verhuisd naar een centrale en toekomstbestendige locatie in Sliedrecht. Hierdoor blijft deze ontmoetingsplek voor kwetsbare inwoners goed bereikbaar en kan hij ook in de toekomst blijven bestaan.

We stimuleren een gezonde leefstijl met voldoende beweging voor alle doelgroepen. Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

Bij de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling is nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het faciliteren van een gezonde leefomgeving. Dit betekent dat er in de uitwerking van de plannen rekening wordt gehouden met het ontwikkelen van een buitenruimte die (1) ontmoeting en verbinding faciliteert door middel van voldoende informele plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, (2) bewegen wordt gefaciliteerd door o.a. voldoende wandel- en fietspaden en (3) een gezonde leefomgeving wordt gerealiseerd door o.a. rekening te houden met hittestress.

Bij de uitwerking van ruimtelijke plannen zijn de vastgestelde kaders voor een gezonde leefomgeving meegenomen. Aanvullend hierop heeft de deelname aan de pilot 'gezonde leefomgeving', in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland, een inzichtelijk raamwerk en kaders opgeleverd voor uitwerking van de ruimtelijke plannen.

We zetten in op het stimuleren van (inclusief) sporten en bewegen in samenwerking met sportaanbieders en maatschappelijke partners. Hierin heeft de combinatiefunctionaris Sport en Bewegen een belangrijke rol.

In regionaal verband is een samenwerking gestart met de Drechtstedengemeenten op het gebied van aangepast sporten. Hiermee wordt ingezet op het vergroten van de toegankelijkheid en het versterken van het sportaanbod voor inwoners met een beperking. De gezamenlijke voorbereidingen en samenwerking hebben geleid tot een toegekende subsidie van de provincie Zuid-Holland voor de uitvoering van het project in de periode 2026-2028.

16

We zetten in op het versterken van mentaal welbevinden en veerkracht, waarbij we rekening houden met de uitgangspunten van positieve gezondheid en normaliseren.

Onze partners in het sociaal domein hebben op verschillende manieren bijgedragen aan het versterken van mentaal welbevinden en veerkracht. Zo heeft het jongerenwerk jongeren vroegtijdig bereikt en ondersteund bij het omgaan met dagelijkse uitdagingen, vaak in hun eigen leefomgeving. Het welzijnswerk, vrijwilligersorganisaties en sportverenigingen hebben laagdrempelige activiteiten en ontmoetingsplekken georganiseerd die sociale verbinding en veerkracht bevorderen.

Samen met partners zetten we in op een integrale aanpak om een gezond gewicht te bevorderen, hierbij hebben we speciale aandacht voor de doelgroep jeugd. Bijvoorbeeld door het aanleggen van een Cruijffcourt.

Jong JGZ heeft gezondheids- en opvoedadviezen gegeven en vroegtijdig gesignaleerd wanneer extra ondersteuning nodig was. Het jongerenwerk en de combinatiefunctionaris sport hebben met scholen en sportverenigingen beweging gestimuleerd en jongeren actief betrokken bij sport- en beweegactiviteiten. In 2025 hebben we de mogelijkheden voor een multifunctionele speelplek onderzocht, als alternatief voor het eerder beoogde Cruijffcourt. Vanuit het Lokaal Sportakkoord is in samenwerking met SOJS en de scholen bijgedragen aan de MQ Scan op een aantal basisscholen. Hiermee is de motorische ontwikkeling van kinderen in beeld gebracht en zijn kinderen waar nodig verbonden aan passend sport- en beweegaanbod of zorg.

We geven samen met onze partners uitvoering aan de acties die in het Preventie -en handhavingsplan Alcohol en Drugs zijn opgenomen.

In 2025 is het Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs geactualiseerd en door de gemeenteraad vastgesteld.

We zetten in op het verstevigen van de pedagogische basis door het jongerenwerk te verstevigen. Hiervoor zal het jongerenwerk ontwikkeld worden, los van het Cultuurpodium. Daarnaast zal focus aangebracht worden t.a.v. de taken die het jongerenwerk uitvoert.

De jongerenwerkers hebben nauw samengewerkt met de VO-scholen in Sliedrecht en diverse netwerkpartners. Hierdoor is de samenwerking tussen de betrokken uitvoerende partijen versterkt, waardoor er na signalering snel actie kon worden opgenomen en jongeren de juiste ondersteuning op de juiste plek kregen. Daarnaast is het jongerenwerk verstevigd door meer focus te leggen op de kerntaken en resultaatafspraken (los van het cultuurpodium) die het uitvoert.

Ambities Ambitie 3: We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners

17

We willen dat iedereen mee kan doen naar vermogen en dat inwoners zoveel als mogelijk voor zichzelf en elkaar kunnen zorgen. Bestaanszekerheid is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen naar vermogen en voor jezelf en elkaar te kunnen zorgen. Het is ook een belangrijke voorwaarde om je als mens te kunnen ontwikkelen en tegelijkertijd draagt (door)ontwikkeling bij aan bestaanszekerheid. Niet alleen omdat er wellicht (meer) inkomen kan worden verkregen uit werk, maar ook omdat inwoners dan meer kennis en vaardigheden hebben om hun eigen leven vorm te geven, waaronder ook financiële administratie. Als gemeente dragen we direct bij aan bestaanszekerheid en ontwikkelkansen door uitvoering te geven aan de Participatiewet, Arbeidsmarktregio-beleid, WSW voorziening Drechtwerk (en de doorontwikkeling naar een Sociaal Leerwerkbedrijf), lokale participatieplekken en minimabeleid. Vanuit deze beleidsterreinen zetten we in op het voorzien in (aanvullend) inkomen en ontwikkeling naar werk of andere betekenisgevende daginvulling. Daarbij zetten we vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in op het voorkomen van schulden en het zo snel mogelijk en goed oplossen van schulden.

Beleidsterreinen die ook bijdragen aan het versterken van bestaanszekerheid zijn de investeringen die we als gemeente doen op de gelijke ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren en onze inzet op het bestrijden van laaggeletterdheid (het vergroten van basisvaardigheden). Net als bij meer gemeenten in Nederland neemt het aantal inwoners dat gebruik moet maken van een Participatiewet-uitkering iets toe. Dat komt enerzijds omdat de uitstroom afneemt. Inwoners die kunnen werken zijn in deze arbeidsmarkt vaak al aan het werk. Dat betekent dat de inwoners die nu nog gebruik moeten maken van een uitkering een grote(re) afstand hebben tot de arbeidsmarkt, door bijvoorbeeld ziekte of beperkingen, of persoonlijke omstandigheden. Het aantal (voorheen) Wajongers neemt ook gestaag toe in de Participatiewet. Tegelijkertijd is er sprake van instroom door statushouders, deze zijn in hun inburgeringsperiode vaak aangewezen op een uitkering. In 2025 wordt de reeds gestarte herijking van het re-integratie- en participatiebeleid voortgezet met aandacht voor aanpassing van methodieken, instrumentarium en ontwikkelprogramma op de (toenemende) zwaarte en specifieke (doelgroep)kenmerken van de uitkeringsgerechtigden.

Daarbij is ook aandacht voor het bevorderen van maatschappelijke participatie en parttime werk en proactief benaderen van kwetsbare jongeren om hen een zo groot mogelijke kans te bieden op een zo zelfstandig mogelijk bestaan. Het Rijk wil dat gemeenten hun arbeidsmarktregio's gaan (door)ontwikkelen naar een netwerkstructuur waar alle inwoners uit de arbeidsmarktregio op een duidelijk vindbare plek terecht kunnen met al hun vragen rondom loopbaanontwikkeling en Werk. Deze ontwikkeling zal in 2025 zijn beslag krijgen. De GR Sociaal geeft deze ontwikkeling vorm binnen de kaders die wij als gemeente gesteld hebben. Wij vinden dit van belang omdat een goed functionerende arbeidsmarkt bijdraagt aan ontwikkelkansen en loopbaanmogelijkheden voor al onze inwoners. Daarnaast wil het Rijk ook dat gemeenten hun WSW-voorziening gaan (door)ontwikkelen naar Sociaal Leerwerkbedrijven. Ook dit zal zijn beslag krijgen in 2025. Tot slot wordt er nieuw beleid Schuldhulpverlening opgeleverd, met aandacht voor het implementeren van de (landelijk afgesproken) basisdienstverlening Schuldhulpverlening.

Speerpunten We bieden ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners. Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

We bieden inwoners lokaal informatie, advies en begeleiding/ondersteuning bij financiële en juridische vragen. Dit gebeurt in samenwerking tussen lokale voorzieningen

In 2025 is de Geldkrant huis-aan-huis verspreid. Inwoners hebben informatie, advies, begeleiding en ondersteuning gekregen. Het Bonkelaarhuis heeft mensen geholpen met financiële en 18

zoals het Bonkelaarhuis en (medewerkers van) de Sociale Dienst Drechtsteden en het Juridisch Loket.

juridische vragen. De kennis binnen het Bonkelaarhuis is verder uitgebreid en er is stresssensitieve hulp geboden. Ook is er intensief samengewerkt met lokale partners, stichtingen en fondsen. Daarnaast zijn inwoners geïnformeerd over regelingen waar zij recht op kunnen hebben. Zij hebben hierbij ook praktische ondersteuning gekregen om hun financiële situatie te verbeteren.

We bieden inwoners lokaal de mogelijkheid om kennis en vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor goed financieel beheer zoals taal- en rekenvaardigheden of budgetteren.

Het Bonkelaarhuis en de Bibliotheek hebben inwoners geholpen om de taal- en budgetvaardigheden te versterken. Dit deden zij met hulp van een budgetcoach, taallessen en praktische ondersteuning bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Daarnaast is de goede samenwerking met de Sociale Dienst Drechtsteden voortgezet. Samen zorgen zij ervoor dat statushouders in de eerste zes maanden na hun huisvesting in de gemeente financieel worden ontzorgd, inclusief nazorg.

We blijven inzetten op vroegsignalering op basis van betaalachterstanden en door bij hulpvragen van inwoners alert te zijn op onderliggende of flankerende financiële problematiek.

Net als in 2024 hebben we in 2025 ingezet op vroegsignalering. Signalen over betalingsachterstanden in de vaste lasten zijn direct opgepakt. Hierdoor hebben we inwoners geholpen om grotere financiële problemen te voorkomen. Ook heeft dit gezorgd voor eerder en beter contact tussen inwoners en de dienstverlening van het Bonkelaarhuis.

We ondersteunen inwoners met onze minimaregelingen. De Sociale Dienst Drechtsteden voert daarbij bij al hun cliënten een bestaanszekerheidscheck uit.

Inwoners hebben ondersteuning gekregen via minimaregelingen en inkomensondersteuning. De Sociale Dienst Drechtsteden heeft bij deze inwoners een check op bestaanszekerheid uitgevoerd. Daardoor zijn financiële problemen vroeg opgemerkt en kon er snel passende hulp worden geboden.

We zetten in op participatie. Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

We herijken het beleid op de Participatiewet met specifiek aandacht voor het ( door)ontwikkelen van re-integratie instrumenten en werkwijzen, zodat deze beter aansluiten bij de huidige samenstelling van de groep uitkeringsgerechtigden.

Er zijn verschillende initiatieven ontwikkeld om mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt actief te laten mee doen samen met lokale partners. Er wordt meer naar buiten gericht (outreachend) is gewerkt. Met de komst van de nieuwe Participatiewet in Balans gaan we dit in 2026 verder doorontwikkelen.

19

Doelgroepen zijn beter in kaart gebracht, waardoor (maatwerk)gerichte inzet van re-integratieinstrumenten en werkwijzen heeft geleid tot betere ondersteuning aan doelgroep.

Indien het besluitvormingstraject op landelijk niveau zo ver is implementeren we wetswijzigingen die voortkomen uit het programma Participatiewet in balans en het Breed Offensief.

De wijzigingen in de eerste fase van de Participatiewet in Balans zijn verwerkt in nieuwe beleidsregels en geïmplementeerd. Er is conform fase 3 van de Participatiewet in Balans geïnvesteerd in vakmanschap binnen de uitvoering. Dit zal een vervolg krijgen in 2026. Op dit moment wordt beleid opgesteld voor economie/onderwijs om deze ontwikkelingen in kaart te brengen en duidelijk te krijgen hoe scholen en bedrijven elkaar kunnen vinden.

We volgen en participeren waar nodig en mogelijk in de ontwikkeling van de Arbeidsmarktregio en de ontwikkeling van Drechtwerk naar een Sociaal Leerwerkbedrijf.

In 2026 wordt het transformatieplan sociale infrastructuur opgeleverd, de voorbereidingen hiervoor zijn in de regio gestart. Drechtwerk is als partner in beeld gekomen bij het Bonkelaarhuis als het gaat om begeleiding richting werk en participatie. De functie Matchingunit voor de participatieplekken wordt sinds dit jaar uitgevoerd door het Bonkelaarhuis.

In aanvulling op de reguliere inzet van de Sociale Dienst Drechtsteden en Drechtwerk begeleiden we vanuit het Bonkelaarhuis 25 tot 30 inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt richting onderwijs, vrijwilligerswerk of een andere vorm van participatie.

Het Bonkelaarhuis heeft ruim 25 inwoners (exacte cijfers volgen in hun jaarverslag en zijn nu nog niet bekend) begeleid richting participatie. Deze begeleiding vond plaats, naast de ondersteuning vanuit de Sociale Dienst Drechtsteden, via verschillende routes waaronder projecten zoals Klavertje Vier, Matchingunit, Sociaal Team, het AZC en de inloop.

Armoede is overdraagbaar. Daarom investeren we in onze kinderen, zodat ze maximale ontwikkelkansen krijgen aangeboden. Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

Gelijke kansen voor iedereen/maximale kansen : Samen met de partners hebben we een zorgroute (voor de doorgaande zorg- en leerlijn) 2-6 vastgesteld. We gaan deze zorgroute uitbreiden voor kinderen in de leeftijd van -9 maanden tot 18 jaar, zodat alle kinderen in de leeftijd 0 tot 18 jaar zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. De zorgroute heeft een belangrijke signaleringsfunctie, waardoor kleine problemen klein

De zorgroute heet nu de ontwikkelroute. We zijn begonnen met de ontwikkelroute voor kinderen van 6 tot 14 jaar. Samen met de gemeente en verschillende partners hebben we onderzocht waar knelpunten zitten, waar taken overlappen en hoe de zorgen leerlijn precies loopt.

20

kunnen blijven en vroeg in de ontwikkeling van kinderen hierop al zicht is.

We zetten in op onderwijsachterstandenbeleid, kernwoorden daarbij zijn preventieve aanpak, maatwerk, vindplaats van problematiek, resultaatgerichtheid, samenwerking en vertrouwen in de professionals. Scholen en kinderopvang gaan samen een locatieplan opstellen om taalachterstanden te bestrijden.

Alle scholen hebben samen met de kinderopvang een locatieplan gemaakt. Hiermee willen zij zorgen voor een goede en continue lijn in het taalonderwijs binnen de kindcentra. In 2025 hebben alle kindcentra de bijbehorende subsidies gekregen. Zij zijn daarna gestart met het uitvoeren van de locatieplannen.

We bieden kinderen uit gezinnen met een laag inkomen de mogelijkheid om mee te doen aan zwemles, sport en cultuur in lijn met het vastgestelde minimabeleid.

Kinderen uit gezinnen met een laag inkomen kregen via het minimabeleid toegang tot zwemlessen, sportactiviteiten en culturele programma’s. Dit helpt om gelijke kansen te geven en ervoor te zorgen dat alle kinderen kunnen meedoen. We hebben hierbij samengewerkt met het SMS Kinderfonds (Stichting Leergeld).

We brengen het SMS-kinderfonds actief onder de aandacht om het bereik te vergroten. Hierbij streven we naar een bereik van 80% (374 kinderen) ten opzichte van 71% (330 kinderen) in 2023. We kiezen ervoor om het SMS kinderfonds door Stichting Leergeld uit te laten voeren omdat het invoeren van een passensysteem tot aanzienlijk hogere uitvoeringskosten leidt.

Via Stichting Leergeld hebben in 2025 348 kinderen een bijdrage ontvangen voor school, muziek en sport. Dit is gelijk aan het aantal kinderen in 2024.

Ambities Ambitie 4: We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten Een wijk- en buurtgerichte aanpak kan bijdragen aan versterking van de sociale basis en leefbaarheid. Daarom is het project gestart om te komen tot buurtagenda’s. Een buurtagenda is een agenda van en voor bewoners uit de buurt en bestaat uit vraagstukken waar zij graag mee aan de slag willen. De gemeente ondersteunt waar nodig door middelen beschikbaar te stellen en het proces te faciliteren. De realisatie hiervan zal in 2025 plaatsvinden. In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) blijven we inzetten op veiligheid en leefbaarheid. We werken aan het beperken van woonoverlast en aan het veilig laten wonen van personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp. Een deel van onze inwoners veroorzaakt overlast. Door vroegtijdig in te zetten op complexe situaties, kunnen overlastmeldingen, verzwaring van de problematiek en escalatie worden voorkomen. Recent (sept 2024) is het Convenant regionale aanpak woonoverlast medeondertekend door Tablis Wonen om hier samen met de gemeente en andere partners in op te trekken. Buurtbemiddeling is een vast onderdeel in de eerste fase van burengerucht. Ook zij komen steeds vaker complexere situaties tegen in de praktijk. Met Tablis Wonen maken we prestatieafspraken voor 2025: de inzet is om samen de verantwoordelijkheid te nemen voor buurtbemiddeling.

21

Met de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) willen we zo vroegtijdig mogelijk voorkomen dat complexe situaties (verder) uit de hand lopen. Het is een methodiek die richting geeft aan gecoördineerde regie op het snijvlak van zorg en veiligheid die we in 2025 gaan invoeren. Hierbij betrekken we onze (veiligheids)partners, zoals de politie en Tablis Wonen. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit houden onze aandacht, we ontwikkelen een Persoonsgerichte aanpak (PGA) in lijn met onze buurgemeenten en sluiten hiermee ook aan bij het AVE model, zoals eerder benoemd. Het preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs wordt integraal geactualiseerd. Er zijn veel mogelijkheden waar inwoners hun klachten, verdachte situaties of overlast kunnen melden. Wellicht melden zij dit helemaal niet. Sommige van deze meldingen worden rechtstreeks doorgezet zonder tussenkomst van systemen, waardoor deze niet in de cijfers terugkomen. Ons veiligheidsbeeld, gebaseerd op de (politie)cijfers, kán daardoor niet overeenkomen met de werkelijkheid. We zetten in 2025 in op het vergroten van de aangifte- en meldingsbereidheid. Zo komen we tot meer inzicht en de daarbij benodigde inzet om Sliedrecht nog veiliger te maken. Kritische geluiden zijn essentieel voor de democratie en de rechtsstaat en de ruimte voor het uiten van maatschappelijk ongenoegen staat dan ook niet ter discussie.

Het toenemend maatschappelijk ongenoegen, de vergroting van polarisatie en radicalisering/extremisme proberen we samen met onze veiligheidspartners, maar ook met maatschappelijke partners zoals religieuze gemeenschappen te verminderen om zo de sociale stabiliteit te borgen. Omdat criminaliteit zich niet aan gemeentegrenzen houdt, is het belangrijk om krachten te bundelen om het waterbedeffect tussen de gemeenten van Drechtsteden Buiten zoveel mogelijk te voorkomen. Samenwerken is essentieel voor de inzet van (schaarse) capaciteit, om barrières op te werpen, zodat criminelen hun misdrijven niet kunnen en willen plegen in onze gemeente, maar ook niet in buurgemeenten. We zetten daarom na evaluatie in op de voortzetting van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) met onze partners in Drechtsteden Buiten in 2025. We versterken ook onze inzet op ondermijning op de terreinen van automotive, bedrijventerreinen en het buitengebied door sterker samen te werken in de regio. Agressie, geweld of intimidatie tegen bestuurders of politieke ambtsdragers is ingrijpend en onacceptabel. Bovendien ondermijnt deze vorm van agressie het functioneren van de overheid. Daarom volgt de gemeente Sliedrecht de landelijke richtlijnen waar het gaat om preventie en doen wij zo nodig aangifte en bieden wij ondersteuning en advies aan onze medewerkers, bestuurders en politieke ambtsdragers.

Ook in 2025 werken wij verder aan fysieke veiligheid. Vanuit Openbare orde en veiligheid zoeken we altijd de samenwerking met ruimtelijke ontwikkeling, met het sociaal domein, met verkeer en vervoer, zowel op beleidsniveau als in de uitvoering. Opvang van vluchtelingen In 2025 hebben we de opvang van Oekraïense ontheemden aan het Stationspark voortgezet. Ter voorbereiding van het AZC aan de Zwijnskade/Kweldamweg hebben we samen met het COA en in overleg met stakeholders zoals de GGD, het waterschap en de omgevingsdienst, de planvorming verder uitgewerkt. De benodigde onderzoeken en rapportages voor de vergunningaanvraag zijn voorbereid en zijn we samen met de klankbordgroep en omwonenden aan de slag gegaan met een plan waarin onder andere veiligheid, participatie, onderwijs en communicatie een plek krijgen. In 2026 zullen we deze plannen definitief maken, ter voorbereiding op de opening in 2027. Op deze manier zorgen we ervoor dat we dit proces zorgvuldig oppakken met oog voor opvang en omgeving.

22

Hoewel de Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïense vluchtelingen in maart 2025 afloopt, verwachten we dat opvang als gevolg van de voortdurende oorlog helaas langer nodig is, waardoor de richtlijn zal worden verlengd. Veel Oekraïners hebben werk, en kinderen gaan naar school en raken ingeburgerd. Samen met de andere gemeenten binnen de Veiligheidsregio ZHZ denken wij na over de langetermijnscenario's voor duurzame opvang, begeleiding en ondersteuning. We verwachten dat eind 2025 de asielopvang van het COA in Sliedrecht Noord operationeel is. We streven ernaar de noodopvang in het gemeentekantoor zo lang als nodig en mogelijk is open te houden, tot uiterlijk de opening van een AZC. We zijn in overleg met de VR ZHZ en het COA over de wijze waarop de exploitatie in de toekomst vorm zal krijgen. Net als in de noodopvang in het gemeentekantoor, blijven we er met de komst van het AZC, samen met onze partners, voor zorgen dat er voldoende activiteiten zijn voor de vluchtelingen.

Speerpunten We investeren blijvend in veilige wijken en buurten. Wat wilden we gaan doen:

Wat hebben we bereikt:

We implementeren de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) om effectiever en efficiënter samen te kunnen werken met onze ketenpartners.

Het AVE-model speelt inmiddels een rol binnen de integrale aanpak van woonoverlast en bij de aanpak van personen met onbegrepen gedrag. Door deze werkwijze toe te passen, is de samenwerking met ketenpartners beter afgestemd en effectiever geworden.

We continueren samen met woningbouwcorporatie Tablis Wonen de inzet van buurtbemiddeling.

Met woningbouwcorporatie Tablis Wonen is gewerkt aan het afsluiten van een overeenkomst voor de inzet van buurtbemiddeling in 2026. Op basis van de gemaakte prestatieafspraken heeft de buurtbemiddeling plaatsgevonden en zijn de kosten voor in 2025 gedeeld.

De omgevingswet zorgt voor een verschuiving van vergunningsverlening naar toezicht en handhaving. We blijven monitoren of de vrijheid die de omgevingswet onze inwoners biedt, niet leidt tot meer burenruzies of overlastsituaties. Indien nodig treden we toezichthoudend en handhavend op.

In 2025 is geen toe- of afname zichtbaar van toezicht- en handhavingszaken. We zien daarnaast geen wijziging in het aantal burenruzies of overlastmeldingen.

We pakken handel en gebruik van drugs (op straat) aan door het integraal verzamelen en analyseren van signalen. Deze signalen dienen als basis voor aanpak en interventies. Naast de strafrechtelijke aanpak wenden we onze bestuurlijke middelen aan om vanuit verschillende sporen handhavend te kunnen optreden.

In 2025 zijn signalen over handel en gebruik van drugs integraal verzameld en geanalyseerd. Op basis hiervan zijn gerichte interventies ingezet, in samenwerking met politie en andere partners. Naast strafrechtelijke maatregelen zijn bestuurlijke instrumenten toegepast, waardoor vanuit meerdere sporen effectief is opgetreden tegen drugsoverlast en -handel.

We werken integraal samen om het middelengebruik onder jongeren terug te dringen

In 2025 is het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs geactualiseerd en

23

(actualiseren van preventie en handhavingsplan alcohol en drugs).

vastgesteld door de gemeenteraad. Daarmee werken we integraal samen met partners in onderwijs, zorg, welzijn, sport en handhaving om het middelengebruik onder jongeren terug te dringen. In 2025 hebben we opnieuw te maken gehad met jongerenoverlast. Samen met onze ketenpartners, waaronder de politie, het jongerenwerk, handhaving en suswachten, werkten we aan een integrale aanpak. Tijdens het COOS-overleg hebben we gezamenlijk signalen besproken en per situatie bepaald welke aanpak het meest passend is.

We zetten in op het voorkomen en zoveel mogelijk beperken van jeugdoverlast.

We werken samen met onze ketenpartners aan het voorkomen van jonge aanwas in de criminaliteit.

We werken nauw samen met zorginstellingen om een veilig leefklimaat te realiseren voor al onze inwoners.

Er zijn meerdere waarschuwingsbrieven uitgereikt aan overlastgevende jongeren en één last onder dwangsom opgelegd. Op het Burgemeester Winklerplein is extra toezicht georganiseerd door aanvullende inzet van handhaving, suswachten en politie. Daarnaast is de openbare verlichting op het plein verbeterd. In aanloop naar de jaarwisseling zijn waarschuwingsbrieven verstuurd aan personen die vorig jaar overlast hebben veroorzaakt tijdens de jaarwisseling. Vlak voor de jaarwisseling zijn er tijdelijke camera’s geplaatst op het Burgemeester Winklerplein. Samen met onze partners zetten wij ons in om jonge aanwas in de criminaliteit te voorkomen. Zo werken wij onder andere samen met Halt, dat periodiek aansluit bij het COOS-overleg. Daarnaast hebben wij samen met ketenpartners en andere gemeenten de bijeenkomst Bondgenoten georganiseerd (in 2026 gaat dit Jeugdgenoten heten), waarbij meerdere ketenpartners aanwezig waren. Tijdens deze bijeenkomst is gezamenlijk gesproken over jonge aanwas en is ingezet op het versterken van onderlinge netwerken om jonge aanwas binnen de gemeenten te voorkomen. Verder hebben wij deelgenomen aan diverse overleggen, waarin partners en andere gemeenten informatie delen over jonge aanwas en jeugdcriminaliteit, die vervolgens gedeeld en gebruikt kunnen worden binnen onze eigen gemeente.

Het contact met zorginstellingen is het afgelopen jaar zichtbaar verbeterd en betrokken partijen weten elkaar beter en sneller te vinden. In 2025 is diverse casuïstiek opgepakt.

24

Het lokale zorg- en veiligheidsoverleg speelt hierin een belangrijke rol, doordat het zorgt voor structurele afstemming en korte lijnen tussen partners.

We gaan spookbewoning tegen door de Landelijke Aanpak Adresfraude.

In 2025 zijn nieuwe werkafspraken opgesteld om actief spookbewoning aan te pakken. Hierbij ligt de focus op het verbeteren van signalering, het versnellen van opvolging en het structureel inzetten van de Landelijke Aanpak Adresfraude binnen de gemeente.

Met de VRZHZ realiseren we een nieuwe brandweerkazerne in Sliedrecht.

In 2025 is gestart met de realisatie van de brandweerkazerne aan de Rijnstraat. In 2026 wordt de bouw gecontinueerd en afgerond.

Zowel in- als extern vergroten we het kennisniveau op het gebied van sociale stabiliteit.

In 2025 is onderzoek gedaan naar online polarisatie onder jongeren. Dit onderzoek heeft bijgedragen aan het vergroten van het kennisniveau op het gebied van sociale stabiliteit, waarvan dit thema een belangrijk onderdeel vormt. De opgedane inzichten helpen om signalen beter te herkennen en dragen bij aan verdere bewustwording en kennisontwikkeling binnen dit domein.

We vergroten de weerbaarheid van zowel inwoners en ondernemers als het gaat om cybercriminaliteit en babbeltrucs.

In 2025 zijn er brillendoekjes ontworpen met tips tegen babbeltrucs en internetfraude. Deze zijn verspreid onder kwetsbare inwoners. Daarnaast heeft de politie online extra aandacht besteed aan voorlichting over babbeltrucs, huisbezoeken afgelegd bij kwetsbare inwoners en is er voorlichting geven op de weekmarkt.

We focussen in onze ondermijningsaanpak op de kernthema's automotive, bedrijventerreinen en watergebonden locaties. • •

We vergroten de interne- en externe bewustwording op het gebied van ondermijning. We versterken onze informatiepositie ten aanzien van ondermijningssignalen en werken hierin nauw samen met onze ketenpartners.

In 2025 hebben we actief casussen aangemaakt en diverse integrale controles uitgevoerd. Ook is beleid opgesteld om onze aanpak te ondersteunen en structureel te verbeteren. Door deze acties is de aanpak van ondermijning versterkt is samenwerking met het bestuurlijk interventieteam (BIT).

We stellen samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere partijen wijk/buurtagenda’s op.

25

Buurtagenda's is één van de instrumenten om goed te luisteren naar de belangrijkste prioriteiten van onze inwoners voor hun buurt. Door gezamenlijk deze prioriteiten in projecten uit te voeren en op te lossen, ervaren inwoners grip over hun (veiligheids)situatie. Ze krijgen weer vertrouwen in de overheid en melden hun klachten, verdachte situaties en overlast. De gemeente krijgt via dorpsgesprekken een reëel beeld van de (veiligheids)situatie in de buurten en kan beter haar verantwoordelijkheid nemen inzake onveilige of overlastgevende situaties.