Bijlage 7 Collegewerkprogramma Gemeente Sliedrecht 2022-2026.pdf
Tekst van het document
Werken aan een sterke en veerkrachtige samenleving
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026 Oktober 2022
2
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
Voorwoord Voor u ligt het Collegewerkprogramma (CWP) 2022 – 2026. Op basis van Koers 2030 en het hoofdlijnenakkoord zijn wij als college de afgelopen periode aan de slag gegaan. Niet intern gericht maar juist met het oog en oor naar buiten. We hebben veel gesprekken gevoerd en diverse bijeenkomsten georganiseerd. Met ondernemers, maatschappelijke instellingen, verenigingen, de gemeenteraad en natuurlijk met de inwoners van Sliedrecht. De informatie van de gesprekken hebben wij verwerkt in het CWP. Deze interactieve manier van werken symboliseert onze wil om samen te werken, te luisteren naar wat er speelt en gezamenlijk met de Sliedrechtse samenleving de schouders er onder te zetten. Samen werken we aan een vitaal, veerkrachtig en duurzaam Sliedrecht. Tijdens de gesprekken met onze inwoners hebben wij die vitaliteit en veerkracht steeds gemerkt. Onze inwoners zijn trots op Sliedrecht, willen hier graag blijven wonen. Ook de jeugd. En dat is best opmerkelijk. In andere gemeenten trekken jongeren liever naar grotere steden vanwege het aanbod ten aanzien van onderwijs, cultuur en entertainment. Blijkbaar heeft Sliedrecht een sterk bindend karakter waarop wij graag voortbouwen. Gedurende de afgelopen maanden hebben wij ook gemerkt dat onze inwoners zich zorgen maken. Zorgen over de toekomst, zorgen over de vele crisissen waar ook Sliedrecht mee te maken heeft.
Dit betekent dat we aan de ene kant op basis van Koers 2030 bouwen aan de toekomst van Sliedrecht. En aan de andere kant ook op de korte termijn problemen aanpakken. Behalve zorgen zien we gelukkig ook de voor Sliedrecht kenmerkende saamhorigheid die buurten sterker maakt. De bereidheid om elkaar te helpen is essentieel om deze lastige tijden het hoofd te bieden. De oproep om meer buurtgericht te werken is daarom niet aan dovenmansoren gericht. Buurtgericht werken stond al in Koers 2030 en het hoofdlijnenakkoord. In het CWP is dit geconcretiseerd. Is het CWP nu een document dat in beton gegoten is? Het antwoord is: nee. In een tijd die meer dan ooit snel verandert is niets meer in beton gegoten. De complexiteit van de ambities en de ontwikkelingen die op ons afkomen is groot. Ook dit college zal datgene doen wat vanuit een gemeente mogelijk en nodig is om Sliedrecht mooier, vitaler, duurzamer en veiliger te maken. Dat vergt flexibiliteit van handelen. Het CWP is wat ons betreft een leidraad om dat handelen vorm te geven en de komende jaar steeds weer te toetsen aan politieke en maatschappelijke wensen. Het is dan ook een startpunt, waarbij het noodzakelijk is met elkaar in gesprek te blijven en samen te werken aan de toekomst van Sliedrecht. We nodigen iedereen van harte uit met ons mee te doen.
Zeg ’t ons! Voor de totstandkoming van dit Collegewerkprogramma zijn we met u in gesprek gegaan en wij blijven graag met u in gesprek. Zeg ’t ons!
3
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
4
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
Inhoud
5
1. Inleiding
7
2. Koersvast op weg naar 2030
11
3. Werken aan een veilig en inclusief Sliedrecht
17
4. Werken aan ruimtelijke vernieuwing
27
5. Werken aan een ondernemend en betrokken Sliedrecht
39
6. Een slagvaardige organisatie
47
7. Financiën van Sliedrecht
55
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
6
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
1.
7
Inleiding
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
H
et Hoofdlijnenakkoord 2022-2026 is helder: doorbouwen aan ‘Koers 2030’ is het uitgangspunt voor de komende bestuursperiode. Een duidelijke opdracht voor het nieuwe college. Een opdracht die de basis vormt voor dit collegewerkprogramma (CWP). Belangrijk omdat het de keuze voor groei en ontwikkeling bestendigt en zorgt voor continuïteit. Veerkracht die noodzakelijk is als je kijkt naar de uitdagingen waar we mee te maken hebben en nog op ons af komen zoals vergrijzing, klimaatverandering, woningtekort, kansenongelijkheid, corona, oorlog in Oekraïne, energiecrisis en inflatie. Groei en ontwikkeling zijn noodzakelijk om de karakteristieke kwaliteiten van Sliedrecht ten volle te (blijven) benutten. Denk aan het ondernemerschap, de gemeenschapszin, de groenblauwe structuren en de unieke ligging aan weg, spoor en water. Stilstand is achteruitgang en daarom is tijdig vernieuwen en anticiperen belangrijk voor de toekomst van Sliedrecht en haar inwoners. Met Koers 2030 ligt er een toekomstperspectief. Een kompas om in deze dynamische en onzekere tijden door te zetten en ervoor te zorgen dat Sliedrecht een gemeente blijft om trots op te zijn.
Koers 2030 In Koers 2030, het ambitiedocument uit 2020, is aan de hand van vier kernopgaven een toekomstbeeld geschetst waarbij we werken aan een inclusiever, mooier en levendiger Sliedrecht. Door woningen te bouwen en te vernieuwen. In een nieuw te ontwikkelen wijk boven het spoor (Sliedrecht Noord) en via binnenstedelijke herstructurering (met name Sliedrecht Oost). Bij het realiseren van woningen is het toevoegen van verbindingen en ontsluitingen in de hele gemeente essentieel. Maar ook het creëren van ruimtelijke kwaliteit via parkachtige groenstructuren. Klimaatadaptatie is dan direct een belangrijk uitgangspunt. De energietransitie speelt een grote rol evenals het versterken van het vestigings- en ondernemersklimaat. Binnen het sociaal domein ligt de focus op verder bouwen aan de sociale infrastructuur, veiligheid en het benutten van de kracht van de samenleving. Dit laatste punt is cruciaal. Want het mag helder zijn dat samenwerken de sleutel tot succes is. Om de ambities te realiseren hebben we onze inwoners, ondernemers, maatschappelijk middenveld en regionale partners heel hard nodig.
KOERS 2030: GROEI EN ONTWIKKELING Sliedrecht is een dorp om trots op te zijn. Het is er goed wonen, leven en ondernemen. De toekomst vraagt echter om tijdige vernieuwing. We kunnen en willen Sliedrecht nog inclusiever, mooier en levendiger maken.
Veilig & inclusief Sliedrecht
• verder bouwen en verstevigen vanuit sociale visie • veilige buurten • samenwerken in de regio Ruimtelijke vernieuwing
• woningbouw als katalysator • ruimtelijke kwaliteit (groen, oevers, leefbaar en veilig • duurzaam/energieneutraal • bereikbaar en verbonden • gebalanceerd en duurzaam vastgoed
8
Ondernemend & betrokken Sliedrecht
• sterke gemeenschapszin: benut kracht van de samenleving • sport, cultuur en recreatie: integraal ontwikkelen • vitale bedrijventerreinen en een levendig centrum Slagvaardige organisatie
• basis op orde • zorgen voor uitvoeringskracht • aantrekkelijke werkgever • samenwerken in en met de regio
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
Collegewerkprogramma Het CWP bouwt door op Koers 2030. Na vaststelling is een start gemaakt met de realisatie. De Omgevingsvisie is vastgesteld, het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing, de Economische Visie en de Regionale Energie Strategie (RES). Er liggen daarom al veel beleidslijnen klaar om op door te zetten. In de periode 2022-2026 gaan we een volgende fase in om Koers 2030 te realiseren. In het CWP is uitgewerkt wat we in 2026 bereikt willen hebben. En hoe we dat aan de hand van beleidslijnen en projecten/initiatieven gaan doen. We houden vast aan de kernopgaven uit Koers 2030 en zijn gericht op de einddoelen in 2030. We bouwen door op wat er al is, maar leggen ook nieuwe accenten voor de komende vier jaar. Het CWP heeft als doel de inhoudelijke bouwstenen voor de komende periode neer te zetten. De meest relevante thema’s en/of vernieuwende aanpakken komen terug in het CWP. Daarmee doen we helaas geen recht aan alle andere, eveneens belangrijke taken, die we ‘regulier’ (blijven) uitvoeren. Uiteraard krijgen ook die werkzaamheden onverminderd onze aandacht.
Sturen via de P&C cyclus In het CWP leggen we de doelen tot en met 2026 vast en geven we richting aan het beleid. Deze richting is voor 2023 geconcretiseerd in de Programmabegroting 2023 en financieel vertaald in het meerjarenperspectief. Het CWP en de Programmabegroting 2023 zijn dan ook een samenhangend geheel. Gezien alle ontwikkelingen en onzekerheden in de wereld is het zaak om te kunnen blijven anticiperen. We kunnen en willen nu niet alles vastzetten tot en met 2026. Daarom wordt ieder jaar het CWP via de reguliere P&C producten verder geconcretiseerd. Met deze werkwijze is er zicht op de horizon, maar is er ook de flexibiliteit om bij te sturen. Zowel bij iedere Kadernota als de Programmabegrotingen. Bij deze ‘schakelmomenten’ is de gemeenteraad in positie kaders te bestendigen of juist te aan te scherpen. Een manier van werken die past bij de afspraken uit het Hoofdlijnenakkoord om via een open houding, met duidelijkheid over ieders rol, gezamenlijk met de opgaven in Sliedrecht aan de slag te gaan.
Leeswijzer In het volgende hoofdstuk is de visie uitgewerkt op hoe we de komende vier jaar aan Koers 2030 werken. Waar zit de urgentie en waarom? En wat betekent het voor Sliedrecht en onze werkwijze? Hoofdstuk drie, vier en vijf staan in het teken van de inhoudelijke kernopgaven veilig & inclusief, ruimtelijke vernieuwing en ondernemend & betrokken. Per kernopgave geven we aan wat we gaan doen en aan de hand van welk beleid. Hoofdstuk zes betreft de dienstverlening, organisatie en (regionale) samenwerking. Welke stappen zetten we daarin? Tot slot biedt hoofdstuk zeven inzicht in de financiële stand van zaken.
9
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
10
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
2.
11
Koersvast op weg naar 2030
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
De bestuursperiode 2022-2026 staat in het teken van de langere termijn richting 2030. Dit betekent stappen zetten, voorbereidingen treffen en keuzes maken. Maar ook kansen zien en deze verzilveren. Met direct resultaat, maar soms ook om op langere termijn de vruchten te plukken. Ideeën en plannen zetten we om naar concrete projecten en resultaten. Waarvan een deel pas in de periode 2026-2030 tot uitvoering wordt gebracht. Dit vraagt dat we koersvast zijn, uithoudingsvermogen hebben, beslissingen durven te nemen én kunnen bijsturen als het moet. In de overtuiging het goede te doen voor Sliedrecht.
Urgentie om te vernieuwen De uitdagingen die ten grondslag liggen aan Koers 2030 zijn nog steeds actueel. Of misschien zelfs nog actueler en urgenter. In het inspiratiedocument ‘De Staat en Toekomst van Sliedrecht’ (maart 2022) is toegelicht dat de maatschappelijke opgaven en onzekerheden alsmaar toenemen. Er is een groot tekort aan (passende) woningen, klimaatverandering zet door, fysieke ruimte is schaars, de samenleving vergrijst in rap tempo, de coronapandemie, etcetera. Daar is ondertussen de oorlog in Oekraïne aan toegevoegd met alle humanitaire en economische gevolgen van dien. We kunnen onmogelijk weten hoe dit zich de komende periode gaat ontwikkelen. Wat we wel zien, in de dagelijkse praktijk, maar ook uit beschikbare data, is dat de problematiek lokaal in Sliedrecht neerslaat. Onze inwoners en bedrijven worden op dit moment fors geraakt door de stijgende energieprijzen en inflatie. Hoewel dit de samenleving in zijn geheel raakt constateren we dat dit extra hard aankomt in de meer kwetsbare wijken en buurten. De leefbaarheid komt daar reeds in het gedrang. Goed wonen, leven en ondernemen staat daarom – in delen van Sliedrecht – steeds meer onder druk. Ook in Sliedrecht kan niet iedereen een woning vinden. We zien dat steeds meer huishoudens het (financieel) lastig hebben. De kloof tussen kansarm en kansrijk neemt toe. We kampen we met wateroverlast en hittestress.
Bedrijven kunnen moeilijk een passende locatie en geschikt personeel vinden. De noodzaak om te (blijven) vernieuwen, oplossingen te zoeken, initiatieven te ontplooien en samen te werken om de opgaven het hoofd te bieden is dan ook onverminderd groot.
Een veerkrachtig Sliedrecht Een toekomstbestendige gemeente is een veerkrachtige gemeente. Gereed om in te spelen op veranderende omstandigheden – om kansen te pakken – maar ook robuust genoeg om klappen op te vangen. Sterke schouders dragen de zwaardere lasten. Dit kan echter alleen als er een gezonde balans is tussen sterk en kwetsbaar. Onder meer door concentraties van meer kwetsbare inwoners in bepaalde wijken/buurten te voorkomen. Maar ook door kwetsbare inwoners een perspectief van ontwikkeling en ondersteuning te bieden. Bovendien is het zaak een prettige leefomgeving te creëren. Een leefomgeving met een sociale structuur waarbij men elkaar ontmoet en elkaar helpt als dat nodig is. En waar de gemeente faciliteert, ondersteunt en opvangt als het niet anders kan.
Sprong voorwaarts: ruimtelijke én sociale vernieuwing Een veerkrachtig Sliedrecht vertaalt zich ook naar het realiseren van een sociaaleconomische sprong voorwaarts. Vernieuwing in het ruimtelijke én sociale domein zijn beide noodzakelijk voor leefbare, veilige en veerkrachtige buurten. Waarbij we oog hebben voor het goede dat er al is en dat koesteren en behouden. Zodat we een gezonde en gelijke basis creëren voor iedere inwoner en ondernemer.
12
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
In Koers 2030 ligt de focus in het sociaal domein op het bestendigen en verstevigen van de Sociale Visie. De druk in het sociaal domein is sterk toegenomen. Door de optelsom van vergrijzing, corona, (energie)armoede is nog steeds lastig grip te houden op kosten. Conclusie is dat alleen bestendigen niet langer een optie is. De tijd is rijp voor een bredere aanpak gericht op het vernieuwen en versterken van de sociale structuren in Sliedrecht. Dit aanvullende accent is verder uitgewerkt in de kernopgave veilig en inclusief Sliedrecht.
Integraal samenwerken in wijk-/buurtagenda’s We willen dat iedereen prettig en veilig kan samenleven. In sommige wijken is dat iets makkelijker dan in andere wijken. Dit komt doordat de ene wijk meer uitdagingen kent op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Dit bijvoorbeeld te maken met het type woningen, bevolkingssamenstelling en type voorzieningen die in een wijk aanwezig zijn. Daarom gaan we inzetten op wijk-/buurtagenda’s. Een wijk of buurtagenda stellen we op samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere relevante partijen. In een wijk-/buurtagenda staan een set van concrete, haalbare plannen om de buurt te verbeteren. Deze plannen maken we gebaseerd op relevante, up-to-date kennis en informatie, zowel vanuit als over de wijk/buurt. Op deze manier gaan we integraal samenwerken aan fysieke en sociale opgaven in de wijken/buurten.
Stevige ondergrond Een sprong voorwaarts maken kan alleen als je op stevige ondergrond staat. Als de basis op orde is. Vernieuwing gaat daarom hand in hand met het goed uitvoeren van de ‘reguliere’ taken. Die soms als vanzelfsprekend worden gezien, maar minstens zo essentieel zijn. Denk aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, toezicht en handhaving, uitvoering van onze (wettelijke) taken in het sociaal domein en onze dienstverlening aan de inwoners en ondernemers.
Aan de vooravond van een ingrijpende ‘verbouwing’ In Koers 2030 is de lat hoog gelegd: Sliedrecht groeit met 25% en krijgt tegelijkertijd een forse kwaliteitsimpuls. Zowel ruimtelijk als sociaal. Dit gaat impact hebben op Sliedrecht en haar inwoners. Sliedrecht gaat een ‘verbouwing’ tegemoet met herstructurering, transformatie en uitbreiding. Overlast is niet altijd te voorkomen, maar er is ook veel voldoening als de plannen gerealiseerd zijn. Er komen meer huizen beschikbaar. De bereikbaarheid is verbeterd, net als het ondernemersklimaat. Er zijn aantrekkelijke groene buitenruimtes toegevoegd die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten. Wijken en buurten zijn verduurzaamd, zichtbaar opgeknapt en kennen een veerkrachtige sociale structuur. Kansenongelijkheid en armoede is aangepakt. Resultaten waar we echt trots op kunnen zijn.
Voorbereiden én realiseren Deze bestuursperiode maken we stappen en treffen we voorbereidingen richting 2030. We moeten de goede dingen doen en anticiperen op de uitvoering in een later stadium. Om potentiele hobbels weg te nemen en om de impact van de verbouwing op het dagelijkse leven in Sliedrecht zoveel mogelijk te beperken. We kunnen straks immers niet alles tegelijkertijd uitvoeren. Dit vraagt een strategische blik vooruit om projecten en initiatieven verstandig te prioriteren, faseren en/of slim te koppelen. Waarbij een integrale afweging vanuit het geheel van Koers 2030 centraal staat. Deze werkwijze geldt ook voor het nadenken over beleidskeuzes. Het helpt om hier nu al mee aan de slag te gaan ten dienste van de lange termijn plannen. Denk bijvoorbeeld aan parkeernormen, infrastructuur, bestemmingsplannen, geluidsnormen en vergunningen omdat er 2.500 woningen toegevoegd worden. Maar ook het via een schuifplan ruimte creëren voor herstructurering en een actieve lobby. De komende vier jaar gaat het niet alleen om voorbereiden, maar juist ook om concrete projecten en initiateven te realiseren. Dit is noodzakelijk om urgente problemen op te pakken zoals de woningcrisis, energiearmoede en oplopende kosten in de zorg.
13
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
Prioriteren en slim faseren betekent (soms) ook kiezen voor versnelling en ervoor zorgen dat een project vóór 2026 gereed is. Vanuit urgentie en volgordelijkheid (projecten mogen elkaar niet in de weg zitten). En soms betekent het even vertragen omdat het beter is te wachten op de uitvoering van een ander project of initiatief. Het gaat er vooral om dat hier tijdig en integraal over nagedacht wordt zodat een zorgvuldige afweging mogelijk is.
Investeren en prioriteren Het realiseren van Koers 2030 betekent dat we moeten investeren. De kosten gaan voor de baten uit. We weten dat niet alles tegelijk kan. Financieel niet, maar ook niet qua ambtelijke capaciteit. De beschikbare middelen spelen daarom, naast inhoudelijke urgentie en volgordelijkheid, een belangrijke rol in het prioriteren van projecten en initatieven. Het vereist een bepaalde realiteitszin en flexibiliteit in het plannen en faseren. Maar ook om durf, creativiteit en samenwerking om zoveel mogelijk wel te doen en continuiteit in de uitvoering te borgen. Met een scherp oog op een gezonde financiele huishouding om geen onaanvaardbare risico’s te lopen.
Integraal en samenhangend De drie inhoudelijke kernopgaven kennen een sterke samenhang. Beleidsdomeinen en de daarbij horende projecten/initiatieven zijn niet los van elkaar te zien en verdienen dan ook een integrale benadering. Zo is woningbouw van grote invloed op de sociale situatie in een wijk. Dit geldt ook voor het creeren van een aantrekkelijke buitenruimte. Het draagt bovendien bij aan klimaatadaptatie. Een levendig centrum is goed voor het ondernemersklimaat. De aanleg van een warmtenet heeft impact op de fysieke ruimte. Na de aanleg een positieve impact op de energietransitie en de aanpak van energiearmoede. En zo zijn er nog tal van voorbeelden waarbij beleidsvelden elkaar kruisen.
KOERS 2030 Ruimtelijke vernieuwing
Veilig & inclusief Sliedrecht Woningbouw (programma)
Sliedrecht Noord
Normaliseren
Transformatie Sliedrecht Oost
Ontmoeting & interactie
Groen-grijze Noord-Zuid verbinding
Aantrekkelijke klimaatadaptieve buitenruimtes
Samenwerking met onze partners: inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke instellingen, regio, etc.
14
Wijk- / buurtagenda’s
Veilige buurten Preventieve basis
Verbinden gezondheid, sport, welzijn en onderwijs
Verduurzaming
Warmtenet
Aanpak armoede
Participatie
Woonwijzer-winkel Energie
Duurzame mobiliteit
Sliedrecht Buiten / Stationspark III
Raadhuis
Lobby & fondswerving
Fietsinfra
Maritieme sector
WEX
Ondernemersfonds
Parallelweg / Leeghwaterstraat
Ondernemend & betrokken Sliedrecht
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
IKC Valkweg
Slagvaardige organisatie
De komende periode zetten we dan ook in op een opgavegerichte, programmatische aanpak waarbij de kernopgaven samenkomen. Het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing is hier een voorbeeld van. Maar ook via de Wijkagenda’s gaan we een dergelijke integrale werkwijze vorm geven (hierover meer bij de kernopgave veilig & inclusief). De wijk-/buurtagenda’s zijn bij uitstek geschikt onze ruimtelijke en sociale opgaven integraal en concreet op wijk-/buurtniveau met elkaar te verbinden en daarmee een versterkend effect te realiseren t.b.v. het realiseren van inclusieve en veilige wijken en buurten. In deze wijk-/buurtagenda’s – die in co-creatie met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners worden opgesteld – komen namelijk concrete, haalbare afspraken en plannen te staan, die door alle partijen wordt onderschreven en gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt gevoeld om deze te realiseren.
Data gedreven werken Om de juiste opgaven te bepalen en afgewogen besluiten te nemen gaan we meer gebruik maken van data. Er is een veelheid aan informatie beschikbaar die kan bijdragen aan integrale analyses, evaluatie en monitoring. Informatie die ook helpt bij het aanbrengen van prioriteiten. De kunst daarbij is het samenbrengen van sectorale data en deze op waarde te kunnen schatten. Maatregelen in het fysieke domein hebben immers gevolgen voor het sociale domein en vice versa. Dit vraagt een overkoepelende interpretatie en duiding om integraal zicht te houden op ontwikkelingen en steeds opnieuw de juiste keuzes te kunnen maken.
Samenwerkend, betrouwbaar en vanuit een open en constructieve houding We kunnen niet vaak genoeg zeggen dat samenwerking essentieel is voor het laten slagen van onze plannen. Een gemeente bouwt zelf geen woningen, verleent geen eerstelijns- of mantelzorg, is geen onderneming of (sport)vereninging. Onze inwoners en bedrijven gebruik van allerlei voorzieningen zoals onderwijs, werk, recreatie. Kortom, we hebben onze partners heel hard nodig. Het gaat om samenwerken, maar ook om breed draagvlak. Aandacht hebben voor de processen en het aan de voorkant betrekken van elkaar is cruciaal. Kansrijke ideeen vanuit de samenleving willen we mogelijk maken door mee te denken en realisatie te faciliteren. Vanuit een open en constructieve houding. Daar hoort tijdig en goed communiceren bij over wat je doet (of juist niet), waarom en wanneer.
15
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
16
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
3.
17
Werken aan een veilig en inclusief Sliedrecht
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
Alle Sliedrechters kunnen onderweg in hun leven wel eens te maken krijgen met tegenslag. Iedereen heeft verwachtingen, twijfels, onzekerheden, kwetsbaarheden, zorgen en vragen in het leven. We hebben te veel afgeleerd om hier samen met anderen over te praten en daarmee te ontdekken dat we niet de enigen zijn.
Als gevolg van de maatschappelijke maatstaven die we elkaar (on)bewust opleggen, de versterking hiervan door o.a. de individualisering en de sociale media, lijkt de druk om perfect te zijn in uiterlijk, prestaties, sociale contacten fors toe te nemen en de drang om aan dat keurslijf te voldoen worden steeds groter. We zijn gericht op prestaties meten en voldoen aan ‘de norm’. Dit begint al op zeer jonge leeftijd, maar is ook verankerd in het sociale leven. Het aantal psychische ziektebeelden is de afgelopen jaren verdriedubbeld. Hierdoor lijkt er minder ruimte te zijn voor kinderen en volwassenen die ‘anders zijn’. Dit draagt niet bij aan een inclusieve samenleving. Daarnaast hebben we een in onze samenleving een systeem ingericht, waarin we ons richten op diagnosticeren, labelen en behandelen. Anders zijn en/of tegenslagen in het leven worden al snel opgelost met individuele hulp- en ondersteuning, waarbij we geneigd zijn om alledaagse problemen in het gewone leven te ‘problematiseren’. Dit heeft tot gevolg dat de zorg en ondersteuning onbetaalbaar wordt en er geen recht wordt gedaan aan het ‘gewone leven’. Dit moet anders, willen we de inwoners nu en in de toekomst de juiste ondersteuning kunnen blijven bieden en inclusiviteit in onze samenleving bevorderen.
Dit kan voor de één extra ondersteuning vanuit het (eigen) informele netwerk betekenen en voor een ander ondersteuning door een professional. Ook kan het soms betekenen dat er geen specifieke ondersteuning nodig is, maar dat er een aanpassing in de context van het kind/de volwassene nodig is. Hierdoor komt er meer ruimte voor het gedrag dat misschien (tijdelijk) iets anders is, maar niet ‘problematisch’ is of hoeft te zijn. Daarnaast blijven we vanuit het principe positieve gezondheid investeren in een preventieve structuur om de veerkracht van onze inwoners te behouden of te vergroten. Met een brede kijk op gezondheid en welzijn dragen we bij aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zoveel mogelijk eigen regie te voeren. We blijven vanzelfsprekend (tijdelijke) ondersteuning bieden aan inwoners die dit nodig hebben.
Veerkracht vergroten en ‘versterken van het normale leven’ We willen samen met iedereen die in Sliedrecht woont, werkt en recreëert de maatschappelijke beweging maken dat we faciliteren en stimuleren dat er in Sliedrecht verschillen mogen zijn en dat we ‘het normale leven’ weer ruimte geven en niet problematiseren. We zetten in op het versterken van zowel de veerkracht van onze inwoners, als het versterken van het ‘normale leven’. Zo willen wij werken aan inclusieve en veilige buurten. Dit betekent dat:
• We elkaar voldoende ruimte bieden om onszelf te zijn en onszelf te ontwikkelen; • We vanuit positieve gezondheid inzetten op het versterken van de veerkracht van onze inwoners; • Inclusiviteit voorop staat. Verschillen worden niet uitvergroot of gemedicaliseerd, maar juist gewaardeerd; • We een context creëren waarin het gewoon is dat mensen zichzelf en anderen helpen; 18
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
• Gewone problemen, gewoon worden opgelost. Voorop staat recht op een oplossing, niet het recht op ondersteuning; • Er een passend vangnet is voor mensen die echt (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben. We willen dat het ‘normaal’ blijft, dan wel wordt:
• Dat kinderen zich in hun eigen tempo ontwikkelen en dat dat oké is; • Incidenten en mindere perioden in het leven (met meer zorgen en problemen) niet onnodig geproblematiseerd/gemedicaliseerd worden; • We elkaar als samenleving accepteren dat we geen recht op ondersteuning hebben, •
maar ook onze eigen verantwoordelijkheid hebben om voor onszelf en voor elkaar te zorgen. En dat het normaal is om in informele netwerken steun te zoeken én te bieden als het bij jezelf of een ander even niet zo lekker loopt; Dat werkgevers inclusiviteit (nog meer) omarmen en zien dat alle werknemers (ook die met een afstand tot de arbeidsmarkt) van toegevoegde waarde kunnen zijn.
Uitdagingen De maatschappelijke beweging van normaliseren en een andere kijk op problematieken is urgent om het systeem betaalbaar te houden en te kunnen blijven investeren in veilige en inclusieve wijken. We hebben de komende periode namelijk met een aantal uitdagingen die op ons afkomen en die impact op de samenleving zullen hebben: 1. De kosten binnen het sociaal domein lopen steeds verder op. Het aandeel ouderen in Sliedrecht zal de komende jaren steeds meer toenemen, evenals het aandeel 75+ers in deze doelgroep. De ondersteuningsbehoefte zal hierdoor verder toenemen. Ook de kosten binnen de jeugdzorg blijven een belangrijk aandachtspunt. Ondanks dat kinderen in Nederland tot de gelukkigste ter wereld horen, blijven de kosten binnen het jeugddomein stijgen. Dit in de context waarin de beroepsbevolking krimpt, zorgt ervoor dat er uitdagingen ontstaan ten aanzien van het blijven bieden van zorg en ondersteuning zoals we dat gewend zijn om nu te doen. 2. We vinden het belangrijk dat mensen zo zelfstandig mogelijk kunnen (samen)leven. Soms is daar ondersteuning bij nodig. Omdat we steeds vaker kwetsbare inwoners een plekje in de wijk bieden, wonen er soms verhoudingsgewijs veel mensen met ondersteuningsvragen dicht op elkaar. Daarnaast is de problematiek van de doelgroepen in zorginstellingen zwaarder en complexer geworden.
Dit heeft impact op de leefbaarheid als gevolg van diverse vormen van overlast.
* https://www.cbs.nl/nl-nl/
3. We leven in een economisch onzekere tijd als gevolg van onder andere de coronapandemie en wereldwijde onrust naar aanleiding van het conflict in Oekraïne. Dit maakt de Sliedrechtse inwoners kwetsbaar voor financiële problemen als gevolg van baanverlies, de hoge inflatie en/of de hoge energieprijzen met schulden en/of armoede tot gevolg. Zeker omdat de sociaaleconomische status in Sliedrecht – net als in de rest van Drechtsteden – kwetsbaarder is dan gemiddeld in Nederland. *
achtergrond/2022/14/ statusscore-per-wijk-enbuurt-o-b-v-welvaartopleidingsniveau-en-
De context van onze huidige krappe arbeidsmarkt, waarin de beroepsbevolking verder blijft krimpen, biedt wel kansen voor mobiliteit tussen sectoren en extra kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
arbeid
4. De afgelopen twee jaar zijn we geconfronteerd met een wereldwijde uitbraak van een infectieziekte met ongekende impact. 5. De opvang van vluchtelingen blijft de komende periode nog een belangrijk aandachtspunt. Het aantal vluchtelingen blijft harder stijgen dan het aantal beschikbare opvangplaatsen. Dit vraagt om gemeentelijke regie op dit vraagstuk en een lange termijnstrategie ten aanzien van (semipermanente) opvang van vluchtelingen, maar ook voor andere (kwetsbare) inwoners. Als gevolg van het huidige woningtekort komt de huisvesting van diverse doelgroepen in de knel.
19
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
6. Als gemeente wordt onze toezichthoudend en handhavende rol steeds belangrijker om onze ambities ten aanzien van veiligheid te kunnen realiseren. Mede door de invoering van de omgevingswet. Streven van de omgevingswet is dat er minder vergunningsverlening nodig is en dat inwoners meer vrijheid hebben. Echter, als inwoners er onderling niet uitkomen en/of als dit leidt tot overlastsituaties, zal de gemeente een grotere rol krijgen in haar toezichthoudende en handhavende rol. 7. Daarnaast zal de aanpak van ondermijning een groter beroep op toezichthouders en handhavers gaan doen, zowel kwantitatief (het aantal uren inzet) als kwalitatief (competenties en kennisniveau). Er is een verschuiving zichtbaar van de oorspronkelijk reguliere taken van de gemeentelijk handhavers naar complexere thematiek zoals bijvoorbeeld de aanpak van ondermijning. Dit vraagt om aanpassing en groei. Om ondermijning succesvol te bestrijden, zijn toezicht en handhaving, zowel preventief als repressief, onmisbare schakels in de ketenaanpak.
VEILIG & INCLUSIEF SLIEDRECHT SPEERPUNTEN COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026 Het college wil blijven werken aan inclusieve en veilige buurten met veerkrachtige inwoners, die voor zichzelf en voor elkaar zorgen. Op deze manier willen we onze uitdagingen aanpakken en zorgen voor een blijvend krachtige sociale structuur, zodat we de inwoners die het écht nodig hebben, (tijdelijk) passende ondersteuning kunnen blijven bieden. Daarom zetten we de komende periode in op de volgende speerpunten: A. We maken werk van een veerkrachtige samenleving B. We verstevigen het ‘normale leven’ door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs C. We gaan de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners verstevigen D. We maken werk van veilige en veerkrachtige wijken en buurten
A. We maken werk van een veerkrachtige samenleving A1. We faciliteren en stimuleren het vergroten van veerkracht en versterken van ‘normale leven’ Om de gewenste maatschappelijke beweging van het ‘versterken van het normale leven’ te realiseren en de veerkracht van onze inwoners te vergroten is het belangrijk dat de gemeente dezelfde boodschap uit te blijven dragen en dat zij professionals faciliteren zodat zij in staat zijn om de juiste weging te maken en het goede gesprek met inwoners en partners te kunnen voeren. De volgende uitgangspunten zijn hierbij leidend:
• We nemen ondersteuningsvragen serieus, maar problematiseren deze niet; We kijken • •
20
naar wat wel kan (positieve gezondheid). We sluiten aan bij de draagkracht en nemen de verantwoordelijkheid en regie die inwoners zelf hebben niet over. We buigen de individuele benadering om naar zowel een systeem- als contextgerichte benadering gericht op inclusiviteit en ruimte voor verschillen. D e specifieke vraag van een inwoner in zijn/haar specifieke context is leidend. We dragen zorg voor onszelf en voor elkaar. Daar waar de draaglast onevenredig belast wordt, versterken we de draagkracht of ontlasten we het individu/het gezin. Dit betekent dat er sprake kan zijn van differentiatie in te ontvangen ondersteuning. De gemeente heeft een zorgplicht, maar inwoners hebben geen recht op (allemaal dezelfde) zorg.
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
• Integraal ondersteuningsaanbod is het uitgangspunt, doelgroepenbeleid is altijd tijdelijk. • Maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven worden in de context van Sliedrecht •
bezien (hoe groot is het probleem daadwerkelijk voor Sliedrecht of is impact op Sliedrechtse inwoners). Nieuwe aanpakken worden zoveel mogelijk ingebed in, dan wel aanvullend georganiseerd op, de lokale structuur.
‘Normaliseren’ (niet problematiseren van het gewone leven), context- en systeemgerichte (preventieve) aanpak met ruimte voor variatie en verschillen en inclusiviteit zijn hierbij uitgangspunten. Samen doen wat nodig is – en goed is goed genoeg. Dit betekent dat we ook de beweging willen maken dat er niet per definitie wordt gekeken naar problematieken vanuit een zorgbril, maar vanuit de brede context in onze samenleving. (Extra) zorg/ondersteuning is niet per definitie de oplossing voor een probleem. Dit geldt vanzelfsprekend voor de lichtere vormen van ondersteuningsvragen, waarbij ook gekeken wordt naar de inzet van reguliere activiteiten en/of aanbod. Inwoners die zwaardere vormen van ondersteuningsaanbod nodig hebben, krijgen een passend aanbod. Daarom zullen we ook met onze maatschappelijke partners het gesprek voeren over hoe we met elkaar kunnen bijdragen aan een inclusieve ontwikkelomgeving. Bijvoorbeeld: Hoe kunnen we met zijn alleen bijdragen aan een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin kinderen en jongeren centraal staan en er wordt aangesloten bij hun ontwikkelbehoeften? En hoe kunnen we de kracht van verenigingen en geloofsgemeenschappen als pedagogische en sociale omgevingen (met hun ruimte voor ontmoetingen en informele sociale netwerken) vasthouden en inzetten om het ‘gewone leven’ te versterken?
A2. Een passend vangnet borgen voor inwoners die dit nodig hebben We zorgen voor een passend vangnet voor inwoners die dit écht nodig hebben, bij voorkeur met voorliggende voorzieningen. Als het noodzakelijk is met specialistische voorzieningen. Hierbij is de huisartsenzorg een belangrijk aandachtspunt. Deze staat onder druk en daar hebben we oog voor. We willen dat in de toekomst huisartsenzorg voor alle inwoners beschikbaar blijft en de huisartsen met de uitvoering van hun rol als de poortwachterfunctie aansluiten bij onze beleidsdoelstellingen.
B. We verstevigen het ‘normale leven’ door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs B1. We stimuleren een gezonde leefstijl met voldoende beweging voor alle doelgroepen We willen onze preventieve basis verder verstevigen door alle inwoners te inspireren en stimuleren tot een gezonde leefstijl en mogelijkheden om voldoende bewegen te faciliteren. Hiermee dragen we bij aan een vitale samenleving, die veerkrachtiger is. Veerkracht kan helpen om beter/makkelijker om te gaan met incidenten of moeilijkere periodes in het leven. Daarnaast kan sport en bewegen een belangrijk middel zijn om mensen te laten participeren in de samenleving. Dit bevordert niet alleen de gezondheid, maar kan ook voor extra informele netwerken om inwoners heen zorgen. Door deze preventieve aanpak, kunnen we een bijdrage leveren aan het welzijn en de eigen kracht van onze inwoners. En willen we ook een groter beroep op ondersteuning voorkomen. Daarom streven we naar een gezonde basis voor alle inwoners, waarbij we extra aandacht hebben voor de inactieve inwoners met een (dreigende) gezondheidsachterstand. Dit betekent dat we kijken welke drempels worden ervaren om deel te nemen en wordt er met de inwoners gekeken hoe deze weg genomen kunnen worden.
Onze aanpak richt zich op het faciliteren van bewegen door hier rekening mee te houden in de (door)ontwikkelingen van buitenruimte en voorzieningen. Het uitvoeren van ons gezondheidsbeleid en hierbij in te zetten op integrale ketensamenwerking gericht
21
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
22
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
op gezonder eten, bewegen, preventie om alcohol- en drugsgebruik zoveel als mogelijk te voorkomen. Versterken van de mentale gezondheid en voorkomen van eenzaamheid. Daarnaast blijven we investeren in rookvrije omgevingen voor onze kinderen. Daarom zullen we deze collegeperiode alle openbare speelplekken rookvrij maken.
B2. We stimuleren ontmoeting en interactie tussen mensen om sociale netwerken te verstevigen We vinden het belangrijk dat inwoners voor zichzelf en voor elkaar zorgen en dat ze mee kunnen doen in de samenleving. Bij de ruimtelijke (her)ontwikkeling investeren we daarom in toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken. Tevens blijven we inzetten op het verstevigen van informele netwerken. Onder andere door middel van het faciliteren van vraaggerichte activiteiten en bewonersinitiatieven. Ten slotte investeren we in samenwerkingsverbanden. Enerzijds de reeds aanwezige voorzieningen, activiteiten en initiatieven te verbinden en de bekendheid te vergroten. En anderzijds om nieuwe initiatieven te faciliteren. Hier ligt een raakvlak met de ambities zoals verwoord in de opgave werken aan een ondernemend en betrokken Sliedrecht.
C. We gaan de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners versterken Om een zinvolle bijdrage te kunnen leveren aan de samenleving en om te werken aan ontwikkeling is bestaanszekerheid essentieel. Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook zekerheid om betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen voor onverwachte uitgaven zijn noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden die nodig is om je als mens te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. Juist in deze economisch onzekere tijd als gevolg van macro-economische ontwikkelingen is het belangrijk om oog te hebben voor financieel kwetsbare inwoners en het versterken van het toekomstperspectief.
C1. Armoede is overdraagbaar en daarom investeren we in onze kinderen Voor kinderen is de impact van opgroeien in armoede extra groot. Zij hebben geen invloed op de situatie maar dragen de gevolgen van armoede wel de rest van hun leven mee. Armoede belemmert hen in hun kansen en ontwikkeling en heeft invloed op de fysiek en mentale gezondheid. Daarom investeren we in onze kinderen om hen maximale kansen te bieden. Daarom dragen wij bij aan goed en inclusief onderwijs. Daarnaast investeren we in een veilige en gezonde leefomgeving met ‘logische ontmoetingsplekken’. Hierdoor ontstaat een stevig pedagogisch klimaat waarin kinderen en jongeren op kunnen groeien, elkaar kunnen ontmoeten en hun talenten kunnen ontwikkelen. Om inclusiviteit te bevorderen willen we de preventieve aanpak van het jongerenwerk nadrukkelijker verbinden met (sport)verenigingen en de (rookvrije) speelvoorzieningen in de wijk. Kinderen kunnen op spelende en sportende wijze van elkaar kunnen leren ‘in het normale leven’ in de buurt, wijk of op een (sport)vereniging. Hierdoor doen ze vaardigheden op, waar ze ook de rest van hun leven plezier van kunnen hebben.
C2. We bieden ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners We bieden een passend vangnet voor financieel kwetsbare inwoners voor wie het ontbreekt aan eigen financiële middelen en mogelijkheden binnen de sociale omgeving. Dit draagt bij aan het versterken van de bestaanszekerheid door te ondersteunen in (1) basisvoorzieningen, (2) gezondheidszorg en (3) participatiemogelijkheden. De impact van dit passend vangnet willen we vergroten door de onderlinge samenwerking van de uitvoeringsorganisaties te versterken. Het niet-gebruik terug te dringen door te werken vanuit het principe één toegang. Daarnaast blijven we inzetten op vroegsignalering, laaggeletterdheid en het succesvol laten uitstromen van kinderen op het hoogst haalbare niveau.
23
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
C3. We zetten in op de participatie van onze inwoners Het uitgangspunt is dat de weg naar werk de beste weg is. Het versterken van het inkomensperspectief en het vergroten van financiële zelfredzaamheid zijn de middelen om te voorkomen dat moet worden teruggevallen op voorzieningen van het minimabeleid. Nog belangrijker: het heeft een positieve bijdrage op de fysieke, mentale en financiële gezondheid van inwoners. Want inwoners met een structureel laag inkomen hebben een verhoogde kans op het vormen van schulden en betalingsachterstanden. Hierdoor ervaren zij meer stress, zijn ze vaker eenzaam doordat het ontbreekt aan middelen om deel te nemen aan het sociale verkeer. Leven zij ongezonder omdat een gezonde leefstijl relatief duur is en zorg vermeden wordt. We zetten daarom in het op het verhogen van de participatie van onze inwoners richting de arbeidsmarkt (of maximaal haalbare). Belangrijk aandachtspunt hierbij is ook de participatie van migranten en vluchtelingen – we willen dat zij naar vermogen meedoen en een bijdrage leveren aan de Sliedrechtse samenleving. Daarom zullen we naar creatieve manieren zoeken om naast huisvesting ook gelijk naar kansen te kijken om stathouders richting werk te begeleiden. Hiervoor zoeken we samenwerking met lokale ondernemers. Dit zal in de toekomst alleen maar belangrijker worden.
Naar verwachting zal het aantal statushouders in Nederland toenemen en daarmee ook de huisvestingstaakstelling voor Sliedrecht. Om onze inwoners maximale kansen te bieden is het belangrijk dat we meer inzetten op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van bedrijven voor Sliedrecht. Door een appèl te doen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en hen actief te benaderen en verleiden om stage-, leer- en participatieplaatsen aan te bieden. Hierbij spelen de bestuurlijke en ambtelijke vertegenwoordigers die het bedrijfsleven spreken een belangrijke rol. Het regionale project “Werk in Zicht” start met een pilot in Sliedrecht met de warmtetransitie in de omgeving van het Winklerplein en is een mooi voorbeeld van hoe je maatschappelijke waarde van bedrijven in kunt zetten om sociale doelstellingen te behalen. De warmtetransitie wordt zoveel mogelijk benut als katalysator voor welvaart en welzijn in de wijk. Het biedt mogelijkheden om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in hun eigen wijk naar een baan met baangarantie toe te leiden.
D. We maken werk van veilige en veerkrachtige wijken en buurten D1. We gaan wijk-/buurtagenda’s opstellen met inwoners, maatschappelijke partners en andere partijen We willen dat iedereen prettig en veilig kan samenleven. In sommige wijken is dat iets makkelijker dan in andere wijken, omdat de ene wijk meer uitdagingen kent op het gebied van veiligheid en leefbaarheid, dan andere wijken. Dit heeft te maken met het type woningen, bevolkingssamenstelling en type voorzieningen die in een wijk aanwezig zijn. Daarnaast wegen we zorgvuldig af of het toevoegen van nieuwe voorzieningen voor kwetsbare inwoners past binnen de context van de wijk/buurt en de draagkracht toereikend is. Daarom gaan we inzetten op wijk-/buurtagenda’s die samen in co-creatie met inwoners, maatschappelijke partners en andere relevante partijen worden opgesteld. In een wijk-/ buurtagenda staan een set van concrete, haalbare afspraken en plannen om de buurt te verbeteren. Deze afspraken zijn gebaseerd op relevante, up-to-date kennis en informatie.
• •
24
Voor het opstellen van de wijk-/buurtagenda is het belangrijk om naar onderstaande factoren te kijken: Verbinden van perspectieven: combinatie van cijfers (over de wijk/buurt) en verhalen (uit de wijk/buurt) Betrokken partijen zijn: • Vertegenwoordigers van het ‘binnen perspectief’ -> bewoners en ondernemers, over wiens wijk/buurt beleid wordt gemaakt en in wiens woon- en/of werkomgeving
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
• • • • •
maatregelen zullen plaatsvinden. Dit kunnen ook bewonersinitiatieven zijn, die al bezig zijn met eigen initiatieven om opgaven aan te pakken. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is dat er geworven wordt zodat recht wordt gedaan aan de diversiteit in de wijk/buurt. • Vertegenwoordigers van het ‘buiten perspectief’ – de gemeenten en andere maatschappelijke partners (zoals bijvoorbeeld de woningbouwvereniging en maatschappelijke organisaties die in de wijk actief zijn). • Verbinden wijkprofessionals zodat zij aan te sluiten bij wat er speelt in de wijk/buurt en in kunnen spelen op behoeften van de bewoners. Bepaal op welk onderwerp er veel urgentie gevoeld wordt door bewoners, maatschappelijke partners, gemeente en wijkprofessionals en sluit daarbij aan. De inbreng van alle betrokken wordt gelijkwaardig gewogen en er wordt in consensus besloten welke acties/afspraken er in de wijk-/buurtagenda opgenomen worden. Verbind de ideeënvorming met (integraal) gemeentelijk beleid. Wees transparant en doe aan verwachtingsmanagement over wat wel en niet kan. Zorg voor een budget zodat ideeën gefaciliteerd/uitgevoerd kunnen worden.
D2. We blijven investeren in veilige wijken en buurten Fijn wonen is een groot goed. We blijven ons daarom deze bestuursperiode – samen met onze partners onverminderd inzetten een veilig en prettig leef- en woonklimaat voor onze inwoners. Hierbij zetten we niet alleen in op het voorkomen en bestrijden van diverse soorten overlast . De onderlinge verdraagzaamheid kan in wijken met veel kwetsbare inwoners onder druk komen te staan. Dit kan tot onbegrip, burenruzies of overlast leiden. Daarom is sociale stabiliteit een belangrijk aandachtspunt. We willen (maatschappelijk) ongenoegen en polarisatie Voorkomen. We maken ons ook hard om ondermijning te bestrijden. We plegen maximale inzet om te voorkomen dat criminelen voor hun illegale praktijken legale bedrijven en diensten benutten. Ook de watergebonden locaties hebben hierbij onze aandacht. We zien een zorgelijke trend in drugsgebruik onder jongeren. De leeftijd waarop jongeren in aanraking komen met (soft)drugs wordt steeds jonger. We starten met een aanpak tegen straathandel, hierbij onderzoeken we of cameratoezicht een rol kan spelen in het voorkomen hiervan. Tegelijkertijd blijven we investeren in preventie.
• • • •
25
Bovengenoemde thema’s zullen ook terug te zien zijn in het nog op te stellen herijkt Integraal Veiligheidsplan. De focuspunten die in dit plan verder uitgewerkt zullen worden zijn: Leefbaarheid: buurtbemiddeling voortzetten, nauwe samenwerking met de zorginstanties voortzetten, bestaande structuren versterken en verloedering van wijken tegengaan; Sociale stabiliteit: vergroten zelfredzaamheid en weerbaarheid inwoners, tegengaan maatschappelijk ongenoegen en polarisatie; Jeugd: integrale aanpak jeugdoverlast verder uitbouwen en inzet op voorkomen en tegengaan gebruik verdovende middelen; Ondermijning: interne en externe bewustwording, integrale controles, regionale samenwerking op gekozen thema’s verder vormgeven.
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
26
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
4.
27
Werken aan ruimtelijke vernieuwing
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
De keuze in Koers 2030 voor groei en ontwikkeling komt letterlijk gezien het meest tot uiting bij de kernopgave ruimtelijke vernieuwing. De basis is het toevoegen van 2.500 woningen tot 2040. Thema’s als de vergrijzing, de sociale voorraad en een tekort aan passende woningen spelen daarin een belangrijke rol. De gedachte is dat de woningbouw een katalysator is voor andere ontwikkelingen op het gebied van onder meer ruimtelijke kwaliteit, verduurzaming/energietransitie en bereikbaarheid.
De afgelopen periode zijn met het vaststellen van de Omgevingsvisie, het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing, de RES, RAS en Transitievisie Warmte al diverse stappen gezet. De beleidsmatige basis ligt er en nu is het zaak projecten voor te bereiden en te realiseren (deels ook in de volgende bestuursperiode).
Doorbouwen met enkele nieuwe accenten Wat betreft de kernopgave ruimtelijke vernieuwing gaan we door op de ingeslagen weg. Het is echter ook nodig een aantal aanvullende accenten te leggen. Dit doen we onder meer door extra aandacht te geven aan de kwaliteit en het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Ook stimuleren van duurzame mobiliteit, en dan met name het gebruik van de fiets is een speerpunt. Onder andere door de fietsinfrastructuur te versterken. Tot slot zien we dat regionale samenwerking en de daarmee samenhangende lobby/ fondsenwerving cruciaal is om onze ambities te realiseren.
Anticiperen op de grote verbouwing Veel omvangrijke projecten uit het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing worden naar verwachting in de periode 2026-2030 uitgevoerd. Denk aan herstructuring in Sliedrecht Oost, ontwikkeling Sliedrecht Noord en de nieuwe Noord-Zuid verbinding. Projecten die belangrijk zijn voor Sliedrecht, maar ook overlast geven tijdens de werkzaamheden. Een belangrijk doel is daarom in deze bestuursperiode hier op te anticiperen en keuzes te maken om die overlast zo gering mogelijk te maken. We kunnen en willen niet alles tegelijk doen. Dit vraagt een integrale denkwijze vanuit de verschillende projecten én het grotere geheel van Koers 2030. En van daaruit slimme keuzes te maken in prioritering en fasering van projecten en initiatieven zodat ze elkaar versterken en/of niet in de weg zitten. Vanuit dit breder perspectief is het zaak sommige projecten nu voortvarend door te zetten (zoals de aanleg van het warmtenet) zodat dat in 2026 gereed is. En in andere gevallen projecten juist slim te koppelen zodat de weg bijvoorbeeld niet twee keer achter elkaar opgebroken moet worden. Maar ook nadenken over de gevolgen van alle werkzaamheden op bijvoorbeeld de infrastructuur is onderdeel hiervan. Behalve het faseren van projecten is ook het beleidsmatig anticiperen van belang.
We kunnen in deze periode onder meer al nadenken over parkeernormen en andere stedenbouwkundige uitgangspunten. Dat helpt straks bij de verdere planvorming van de projecten. En uiteraard geldt dat ook voor het tijdig betrekken van belanghebbenden. Om relevante input op te halen en breed draagvlak te creeren.
28
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
RUIMTELIJKE VERNIEUWING SPEERPUNTEN COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026 De komende bestuursperiode zetten we in op de volgende speerpunten: A. In 2026 zijn op basis van het Programmaplan en de Omgevingsvisie de noodzakelijke voorbereidingen getroffen en de eerste projecten gerealiseerd voor de ruimtelijke vernieuwingsopgave. B. In 2026 is kwaliteit toegevoegd aan de openbare ruimte én is geborgd dat we dat ook zo houden. C. In 2026 is, door investeringen in besparen, opwek en warmtevraag, de CO2 uitstoot en het gebruik van fossiele energie (fors) verminderd. D. In 2026 is de mobiliteit in Sliedrecht verduurzaamd, waarbij de fiets(infrastructuur) prioriteit heeft. E. In 2026 is er vanuit de provincie groen licht om Sliedrecht Noord te ontwikkelen en hebben we voldoende fondsen geworven voor de uitvoering van het Programmaplan, de energietransitie en de bereikbaarheidsopgave in de periode 2026-2030.
A. In 2026 zijn op basis van het Programmaplan en de Omgevingsvisie de noodzakelijke voorbereidingen getroffen en de eerste projecten gerealiseerd voor de ruimtelijke vernieuwingsopgave Met het Programmaplan en de Omgevingsvisie zijn de lijnen en uitgangspunten voor de kernopgave ruimtelijke vernieuwing uitgezet. Vanuit het Programmaplan staan de doelen van binnenstedelijke herstructurering in Sliedrecht Oost, de realisatie van Sliedrecht Noord en de realisatie van een nieuwe verbinding met Sliedrecht Noord over de A15/ Spoor centraal. Deze doelen zijn georiënteerd op 2030. Dit betekent dat we nu al goed moeten nadenken over wat we over 8 jaar bouwen. Bijvoorbeeld als het gaat om het type woningen. Aan de andere kant is er een korte termijn behoefte als het gaat om woningbouw. Er wordt de komende jaren ook volop gebouwd (denk aan Baanhoek West, ASZ Locatie en het BW Plein). Die projecten lopen al een tijd en zijn qua programmering daarom niet per definitie gericht op de huidige opgaven als het gaat om specifieke doelgroepen zoals statushouders, ouderen en starters. Dit vraagt aandacht als het gaat om een juiste balans in het totale woningbouwprogramma. De komende bestuursperiode is het zaak die doelen en de daarbij horende uitgangspunten rondom kwaliteit, bereikbaarheid en duurzaamheid vanuit een integrale werkwijze verder te brengen.
Voor de lange, maar juist ook voor de korte termijn. Ook is het nodig de samenhang tussen deze doelen én met de andere kernopgaven scherp te houden. De fysieke en sociale infrastructuur zijn namelijk nauw met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar. De komende jaren zet Sliedrecht vol in op ruimtelijke vernieuwing. Dit is dus ook het moment om die ontwikkelingen te benutten ten behoeve van de sociale infrastructuur. Het gaat dan onder andere om het woningbouwprogramma, de kwaliteit van de buitenruimte en ontmoetingsplekken. Maar ook dat je bij ruimtelijke projecten, bijvoorbeeld herstructurering of aanleg warmtenet, veel in contact komt met inwoners. Vaak letterlijk achter de voordeur. Dit is daarom ook vanuit signaleren en preventie een kans om de goede verbinding te leggen tussen het fysieke en het sociale.
A1. We ontwikkelen een integrale ontwikkelstrategie om tot een gebalanceerd woningbouwprogramma te komen voor de bouw van 2.500 woningen tot 2040 Het is belangrijk dat het woningbouwprogramma goed in elkaar steekt om Sliedrecht een sociaaleconomische impuls te geven. Zodat we de juiste woningen op de juiste
29
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
plaats bouwen en een gezonde sociale balans creëren in de wijken. Zodat mensen direct (nieuwbouw) of indirect (doorstroming) hun gedroomde huis in Sliedrecht vinden. Het Programmaplan, met onder meer de plannen voor Sliedrecht Noord en Oost (verderop hierover meer), vormt natuurlijk de basis. Dat geldt echter ook voor maatschappelijk draagvlak en het opzetten van de beoogde Maatschappelijke Adviesgroep (MAG) om afstemming te organiseren met belanghebbenden.
A2. Woningbouw realisatie op korte termijn Als het om woningbouw gaat kunnen we met de huidige woningcrisis niet volstaan met alleen een lange termijnstrategie. Hoewel die zeer belangrijk is hebben we ook op korte termijn een opgave om aan de actuele behoefte te voldoen. Uit onderzoeken komt naar voren dat veel mensen geen geschikte woonruimte kunnen vinden in Sliedrecht. De druk op de reeds krappe woningmarkt neemt hierdoor verder toe. Een kansrijke lijn zijn flexibele woonvormen voor de spoedzoekers. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de mogelijkheden om kantoorgebouwen te transformeren. Hiervoor werken we met onder meer marktpartijen en Tablis Wonen een plan uit voor dergelijke woonvormen (uiteraard onderzoeken we meerdere opties) en benutten we de kansen die de taskforce van het Rijk biedt. Dit zien we uiteraard in samenhang met de langjarige ontwikkelstrategie omdat het een integrale afweging vraagt.
A3. Sliedrecht Oost: vernieuwing via meerjarig schuifplan Het vernieuwen en herstructureren in de kern van Sliedrecht leidt tot een integraal, meerjarig schuifplan. Een schuifplan betekent dat je eerst woningen bouwt buiten Oost, als voorloper op de eerste sloop/nieuwbouw binnen Oost. Hierbij is het zaak samenhangend te kijken naar de diverse typen woningen, voorzieningen, openbare ruimte en infrastructuur in combinatie met de integrale financiële haalbaarheid. Ook is aandacht nodig voor verwerving van subsidies (binnenstedelijke herstructurering) en werving externe beleggers (bijv. midden-huur en commerciële voorzieningen). De plannen en (stedenbouwkundige) uitgangspunten worden vastgelegd in een startnotitie Sliedrecht Oost. Van daaruit kan gewerkt worden aan (intentie) afspraken met ontwikkelaars. Aanvullend is de samenwerking met Tablis Wonen essentieel in deze opgave. Met hen willen we dan ook heldere afspraken maken met oog voor elkaars wensen en belangen.
A4. Sliedrecht Noord: publiek-private samenwerking Het doel is een kwalitatief hoogwaardige toevoeging aan de polder te realiseren, niet alleen voor woningbouw, maar ook voor energieopwekking, recreatie, sport, leefbaarheid, etc. Dit is echter alleen mogelijk als private partijen in Sliedrecht Noord willen investeren. Bovendien moeten plannen financieel haalbaar zijn en is de (verkeers)verbinding met de kern Sliedrecht noodzakelijk, evenals de medewerking van de eigenaren en ontwikkelaars in het gebied en de provincie. Het is dus zaak de komende periode, vanuit heldere (stedenbouwkundige) randvoorwaarden, de opties voor publiek-private samenwerking uit te werken. Dit doen we aan de hand van een ambitiedocument voor Sliedrecht Noord. In dit document leggen we onder meer vast wat we willen bereiken en hoe we dat gaan doen. Met de nadruk op voorspelbare, consistente processen, procedures en plannen met betrouwbare uitkomsten.
A5. We zetten ons beleidsinstrumentarium pro-actief in ten behoeve van de ruimtelijke vernieuwingsopgave Om een eerlijke verdeling van kosten en opbrengsten te garanderen, vernieuwen we het grondbeleid en de methodiek waarop we de kosten kunnen verhalen op de ontwikkelende partijen. Voor de binnenstedelijke herstructurering maken we een verdichtingsvisie. Ook het mobiliteitsbeleid actualiseren we op parkeernormen en gedeeld bezit van vervoersmiddelen, zie ook onder D3.
30
COLLEGEWERKPROGRAMMA 2022-2026
A6. We implementeren de Omgevingswet De implementatie van de Omgevingswet is meermaals uitgesteld, we verwachten dat het deze bestuursperiode toch zover komt. Dit betekent dat wij als gemeente tijdig klaar moeten zijn voor de implementatie. Een traject waar we al volop mee bezig zijn. Het gaat dan om het Omgevingsplan, het vergunningentraject, digitale opgave, interne werkprocessen en opleiding van medewerkers. Dit doen we gelukkig niet alleen. We doen dat met de regio en de ketenpartners. De implementatie helpt ons bij de ruimtelijke opgaven doordat we de nieuwe instrumenten en mogelijkheden die de wet biedt kunnen inzetten.
B. In 2026 is kwaliteit toegevoegd aan de openbare ruimte én is geborgd dat we dat ook zo houden Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte is een randvoorwaarde voor een prettige en gezonde leefomgeving. Een leefomgeving waar onze inwoners zich graag in begeven. Om ergens naar toe te gaan, om elkaar te ontmoeten, om te bewegen en om te recreëren. De kwaliteit en inrichting van de openbarrruimte is het visitekaartje van Sliedrecht. Bovendien hebben we een opgave als het gaat om te zorgen voor een klimaatbestendige openbare ruimte. Extreme regenval, droogte, hittestress: het zijn onderwerpen waar we ook in Sliedrecht mee te kampen hebben. Kwaliteit toevoegen is de eerste stap. Maar we moeten deze kwaliteit ook zo houden. Nadenken over pro-actief beheer en onderhoud is daarmee net zo belangrijk. Een belangrijk onderdeel daarin is ook het strategisch nadenken over onderhoudswerkzaamheden als het gaat om planning en prioritering. Met name als het gaat om de koppeling met de projecten uit het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing. Deze koppeling is bijvoorbeeld wenselijk om te voorkomen dat projecten vertraging oplopen omdat de boven- en ondergrondse infrastructuur er niet klaar voor is.
B1. Er worden minimaal twee groene, parkachtige verbindingen toegevoegd tussen de polder en Merwede We zetten in op verbindingen voor mens én natuur. Het herstel van de ecologische en groene verbinding tussen Merwede en veenweidegebied voor diverse soortgroepen. Maar die dus ook dienen als groene-recreatieve verbindingen, met diverse mogelijkheden voor klimaatadaptatie. Dit levert kansen op voor doorkijkjes naar de Merwede. Bijvoorbeeld daar waar woningen onder hoogspanningsmasten stonden. Deze verbindingen zijn onderdeel van de binnenstedelijke vernieuwing en lopen qua ontwikkeling daarmee op. De verbindingen waar we nu op inzetten zijn:
• Lijn N482 – Burgemeester Feitsmapark/Thorbeckelaan doorlopend in de PC Hooftlaan. • Lijn Tolsteeg – Beijerinckstraat – Tolsteeg. B2. Realisatie van Sliedrecht Buiten waar we naast de verplaatsing van VV Sliedrecht ook inzetten op openbaar sporten en recreëren en een baggerjungle Een van de projecten die bijdraagt aan de ambities voor de ruimtelijke vernieuwing is Sliedrecht Buiten & Stationspark III. De realisatie van het sportcomplex is de eerste fase van de ambitie om de groei van Sliedrecht te verwezenlijken door de ‘sprong over het spoor’. Bij de ontwikkeling van Sliedrecht Buiten is aandacht voor de inpassing van duurzame maatregelen, groen, water en recreatiemogelijkheden. Op de locatie van het huidige VV Sliedrecht wordt het bedrijventerrein Stationspark III ontwikkeld. Stationspark III is als locatie voor kleinschalige lokale en regionale bedrijvigheid cruciaal om te voorzien in de lokale groeibehoefte. Naast sport en bedrijvigheid realiseren we hier het initiatief van de kindergemeenteraad om een natuurspeeltuin te realiseren: de baggerjungle.