Bijlage 3 - Beheerplan Onderhoud Wegen 2026 - 2030.pdf
Tekst van het document
Wegen Beheerplan 2026-2030
Beheerplan Onderhoud Wegen van de gemeente Sliedrecht
Colofon Status: In opdracht van: Ambtelijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtnemer: In samenwerking met: Datum: Versie:
Definitief College van Burgemeester en Wethouders
19 mei 2026 1.0
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 2
Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ................................................................................................................................. 5 Samenvatting ................................................................................................................................ 6 1.
Evaluatie van het beheer Wegen 2020-2025 ....................................................................... 7 1.1.
Actiepunten afgelopen beheerperiode ............................................................................. 7
1.2.
Sturing op beleidskaders ................................................................................................ 8
1.3.
Prioriteiten stellen ......................................................................................................... 8
1.4.
Informatie en organisatie ............................................................................................... 9
1.5.
Financiën ...................................................................................................................... 9
2.
Kaders en ontwikkelingen .................................................................................................10 2.1.
Beleid Onderhoud Wegen .............................................................................................10
2.2.
Gemeentelijke kaders ...................................................................................................10
2.2.1.
Ambities wegbeheer .................................................................................................10
2.3.
Duurzaamheid ..............................................................................................................11
2.4.
Ontwikkelingen ............................................................................................................12
3.
Organisatie wegbeheer .....................................................................................................13 3.1.
Basis op orde ...............................................................................................................13
3.2.
Professionaliseren/Assetmanagement ............................................................................13
3.3.
Integraliteit ..................................................................................................................14
3.4.
Communicatie ..............................................................................................................14
4.
Kwaliteit wegen ................................................................................................................15 4.1.
Areaal ..........................................................................................................................15
4.2.
Onderhoudsniveau .......................................................................................................16
4.2.1. 4.3.
Het B+ niveau ..........................................................................................................16 Huidige kwaliteit ...........................................................................................................17
4.3.1.
Asfaltverharding .......................................................................................................17
4.3.2.
Elementenverharding ................................................................................................17
4.3.3.
Totale kwaliteit.........................................................................................................18
4.3.4.
Voetpaden ...............................................................................................................18
4.3.5.
Fietspaden ...............................................................................................................18
4.4.
Toegankelijkheid ..........................................................................................................19
4.5.
Risicomanagement .......................................................................................................19
5.
Programmering en prioritering ..........................................................................................20 5.1.
Algemeen ....................................................................................................................20
5.2.
Levenscyclus strategie ..................................................................................................20
5.3.
Basisplanning en maatregelentoets ................................................................................20
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 3
5.4.
Integrale programmering ..............................................................................................22
5.5.
Uitvoeringsprogrammawegen ........................................................................................22
6.
Financieel kader ...............................................................................................................23 6.1.
Kosten en planning .......................................................................................................23
6.2.
Kostendekking..............................................................................................................24
6.3.
Financieel kader wegbeheer ..........................................................................................25
6.3.1.
Voorziening groot onderhoud asfalt en elementen ......................................................25
6.3.2.
Investeringsprojecten ...............................................................................................25
6.3.3.
Regulier onderhoud ..................................................................................................25
7.
Concrete acties ................................................................................................................26 7.1.
Controleren en programmeren ......................................................................................26
7.2.
Organisatie Beheer .......................................................................................................27
7.3.
Financieel ....................................................................................................................27
Bijlagen: ......................................................................................................................................28 Bijlage 1: Processchema Beheer Onderhoud Wegen ....................................................................29 Bijlage 2: Basisplanning wegen o.b.v. inspectie 2025 ..................................................................30 Bijlage 3: Afwegingskader voor te nemen Maatregelen Onderhoud Wegen ...................................31 Bijlage 4: Voorziening Onderhoud Wegen ...................................................................................33
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 4
Inleiding Voor u ligt ter vaststelling het Beheerplan Onderhoud Wegen 2026-2030. Dit is een vervolg op het 'Beheerplan Onderhoud Wegen 2020-2025', welke Sliedrecht de afgelopen 5 jaar heeft toegepast. In dit beheerplan worden de kaders van het Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 vertaald naar operationeel beheer. Hierbij wordt ook aangegeven op welke wijze wij het wegbeheer vormgeven met de hiermee samenhangende kosten. Het doel is om het onderhoudsniveau en beheer aan te laten sluiten op het beleidsplan.
Het voor u liggende beheerplan is opgesteld op basis van de volgende uitgangspunten: ➢ De wegen die nu in beheer zijn bij de gemeente Sliedrecht. ➢ De weginspectie 2025 en de funderingsmeting 2022, waarbij de technische staat van de wegen is gemeten. ➢ Het strategisch kader zoals omschreven in hoofdstuk 2.
Met dit beheerplan maken wij de kosten inzichtelijk welke gepaard gaan met het onderhoud en vervanging van wegen op korte en lange termijn. Zo houden wij financieel tijdig rekening met benodigde onderhoudsmaatregelen.
Leeswijzer In de inleiding leest u meer over de aanleiding en de doelstelling van het beheerplan. In de samenvatting wordt het plan kort en bondig omschreven. In hoofdstuk 1 is een evaluatie van het beheerplan 2020-2025 opgenomen. De punten die in de evaluatie naar voren komen, zijn verwerkt in dit beheerplan. In hoofdstuk 2 worden de strategische kaders beschreven. Duurzaamheid speelt hierbij een belangrijke rol. Daarnaast benoemen wij relevante ontwikkelingen waar wij rekening mee houden. In hoofdstuk 3 komt de organisatie van wegbeheer aan de orde, met onderwerpen als de 'basis op orde' en 'integraliteit'. In hoofdstuk 4 wordt hoe wij de kwaliteit meten gepresenteerd. Dit gaat gepaard met de huidige kwaliteit van de wegen, de ontwikkeling van de wegkwaliteit en de vergelijking met voorgaande jaren. In hoofdstuk 5 wordt beschreven hoe wij komen tot een uitvoeringsprogramma en welke afwegingen worden gemaakt voor het inplannen van maatregelen. In hoofdstuk 6 wordt het financieel kader en de aanbevelingen voor de komende beheerperiode behandeld. In het laatste hoofdstuk komen alle acties en verbeteringen uit het plan samen. In dit plan kunt u de concrete acties en verbeteringen herkennen aan deze omkadering.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 5
Samenvatting Het Beheerplan Onderhoud Wegen hebben wij geactualiseerd om invulling te geven aan de Sliedrechtse ambities op wegen. Het beheerplan vormt de vertaling van Beleid Onderhoud Wegen naar operationeel beheer en geeft aan op welke wijze wij het wegbeheer vormgeven met de hiermee samenhangende kosten. De vertaling sluit aan op de gemeentelijke ambities binnen de wettelijke en financiële kaders. De beleidskaders vormen het vertrekpunt voor het nieuwe plan. Samen leiden deze tot een aantal acties waarvan de belangrijkste: ➢ Het continueren van onderhoudsniveau 'B' (Basis) uit het beleidsplan om de wegen functioneel op orde te houden. Dit doen wij door risicogestuurd beheer in te zetten met behulp van een maatregeltoets om het beheer van de wegen te optimaliseren. o Bovenop onderhoudsniveau 'B' hanteren wij een B+ niveau voor de voetpaden en fietspaden. ➢ Wij houden de basis op orde. De afgelopen periode is er een verbeterslag doorgevoerd en is de digitale basis op orde gemaakt. Met deze data voeren wij data-gericht beheer uit. Wij gaan de basis verder professionaliseren door assetmanagement verder in te bouwen in ons beheer in de periode tot 2027. Op deze manier maken wij de doelen meetbaar. ➢ Klimaatadaptatie. Klimaatadaptieve oplossingen worden doorgevoerd waar het nodig, mogelijk en wenselijk is vanuit Infra.
Wij focussen op maatregelen die op korte termijn, binnen de beschikbare middelen, toepasbaar zijn zoals grasbetontegels in parkeervakken. Vanuit het beleidsteam wordt gewerkt om dit onderwerp concreet te maken waarna er ook meetbare doelstellingen worden opgesteld. Met dit beheerplan maken wij ook de kosten inzichtelijk welke gepaard gaan met het onderhoud en vervanging van wegen op korte en lange termijn. Zo houden wij financieel tijdig rekening met de benodigde onderhoudsmaatregelen. De geprioriteerde planning van de maatregelen vloeit voort uit de stappen van het beheerproces (plan-do-check-act). In het Uitvoeringsprogramma Wegen maken wij de maatregelen jaarlijks inzichtelijk. Leidend hiervoor zijn de reguliere budgetten voor klein en groot onderhoud die in dit plan voor vijf jaar worden vastgesteld. De projectmatige en vervangingsmaatregelen uit dit uitvoeringsprogramma worden jaarlijks apart opgevoerd in het Meerjaren InvesteringsProgramma (MIP) in de begroting.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 6
1.
Evaluatie van het beheer Wegen 2020-2025
Het beheerplan 2020-2025 is geëvalueerd om daar lering uit te trekken. De belangrijkste punten zijn opgenomen in dit hoofdstuk. 1.1.
Actiepunten afgelopen beheerperiode
Afgelopen beheerperiode zijn enkele actiepunten opgesteld. Deze waren als volgt: ➢
➢
➢
➢
➢
➢
➢
➢ ➢
Jaarlijks evalueren beheerplan: Wij hebben jaarlijks bekeken of het beheerplan naar tevredenheid verliep. Dit heeft geleid tot de actualisatie van het processchema welke is opgenomen in het geactualiseerd beheerplan. Wij zetten de jaarlijkse evaluatie voort om het beheerproces actueel te houden. Toepassing van duurzame materialen: Het toepassen van duurzame materialen is onderdeel van een bredere ambitie waar wij nog mee bezig zijn. Als gemeente Sliedrecht loopt het proces nog om het bijbehorende actieplan op te stellen. Vanuit beheer volgen wij het nog op te stellen actieplan. Klimaatadaptatie: De afgelopen periode is klimaatadaptatie meegenomen tijdens het beoordelen van projecten. Tijdens onderhoud zijn stenen weggehaald en groen teruggebracht in de verharding. Zoals bijvoorbeeld grasbetontegels. Het is een succesvolle manier om klimaatadaptatie te stimuleren dus wij blijven kansen nemen om klimaatadaptieve oplossingen door te voeren. Afwegingskaders: De afwegingskaders zijn de afgelopen jaren verder naar de voorgrond gekomen in het kader van risicogestuurd onderhoud. Zoals is uitgewerkt in het beleidsplan, zijn de afwegingskaders toegepast. SMART doelstellingen: In de afgelopen periode zijn de doelstellingen SMART verwoord. Wij hebben geconstateerd dat de doelen verder meetbaar gemaakt moeten worden.
Daarom zetten wij deze actie voort in combinatie met het verdere inbouwen van assetmanagement. Onderhoudsniveau 'B' (Basis) conform beleidsplan: De afgelopen beheerperiode is dit onderhoudsniveau voortgezet. Het gehanteerde onderhoudsniveau houdt de wegen in Sliedrecht veilig. Het niveau wordt in de basis voortgezet met een upgrade naar B+. Monitoring technische kwaliteitsontwikkeling: De afgelopen beheerperiode is dit jaarlijks uitgevoerd. Het kwaliteitsniveau is beheersbaar gebleven zoals uitgewerkt in het hoofdstuk 'Kwaliteit'. De jaarlijkse globale visuele weginspectie wegen wordt voortgezet om de inzicht in de kwaliteit te behouden. Monitoren op beeldkwaliteit: De jaarlijkse beeldkwaliteit meting is onderdeel van de jaarlijkse weginspectie. Het is een succesvolle methode die wordt voortgezet. Processchema: Het processchema is inzichtelijk gemaakt in het processchema Beheer Onderhoud Wegen. Met de nieuwe ingevulde vacatures zijn aan de capaciteitswensen voldaan.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 7
1.2.
Sturing op beleidskaders
De door het bestuur vastgestelde beleidskaders, vormen de basis van het beheer. Geëvalueerd wordt de wijze waarop het beheer de beleidskaders heeft vormgegeven. Afgelopen beheerperiode werden onderstaande beleidskaders aangehouden: ➢
➢
➢
Het voorkomen van schadebeelden waarbij het risico van schadeclaims van toepassing is. Dit hebben wij enerzijds gedaan door in te zetten op de doorgaande wegen omdat daar het risico het hoogst is vanwege de hoeveelheid weggebruikers. Anderzijds hebben wij jaarlijks geïnspecteerd en hebben wij gevaarlijke plekken opgelost met klein onderhoud. De schadeclaims hebben wij daardoor beperkt. Het voorkomen van kapitaalvernietiging. Doorgaande wegen en fietspaden van asfalt hebben voorrang gekregen. Hierdoor hebben wij voorkomen dat duurdere maatregelen nodig waren als gevolg van het uitstellen van asfaltonderhoud. Het voorkomen van te grote hoogteverschillen met betrekking tot toegankelijkheidseisen. De afgelopen periode zijn diverse aansluitingen naar garageboxen verhoogd om de garages en woningen bereikbaarheid te houden. Ook hebben wij in het kader van toegankelijkheid de Molshoefweer meer prioriteit gegeven. Daarnaast hebben wij de hoogte teruggebracht tot de oorspronkelijke aanleghoogte tijdens alle uitgevoerde projecten. Hiermee hebben wij de hoogteverschillen met betrekking tot toegankelijkheidseisen beperkt.
Deze beleidskaders hebben het areaal stabiel gehouden de afgelopen periode. Echter is in het nieuwe beleidsplan de nadruk gelegd op het optimaliseren van de kwaliteit. Alle drie benoemde kaders zijn verwerkt in het geactualiseerde afwegingskader die wordt gehanteerd tijdens een maatregelentoets. Daarom wordt in het nieuwe plan de nadruk gelegd op het gehele geactualiseerde afwegingskader in plaats van de drie bovenstaande kaders. Dit sluit beter aan op de doelstelling van het optimaliseren van de kwaliteit.
1.3.
Prioriteiten stellen
Het afwegingskader om de maatregelen uit de basisplanning te prioriteren blijft ingezet worden. Wij hebben op basis van ervaringen een aantal praktische verbeteringen doorgevoerd: ➢ ➢ ➢ ➢ ➢
De digitale basis houden wij op orde. Jaarlijks worden maatregeltoetsen uitgevoerd op de inspectieresultaten(risicogestuurd beheer). Hier wordt de nadruk gelegd op de beeldkwaliteit van het wegareaal. De organisatie is uitgebreid met een extra beheerder en een beheeradviseur. Er wordt vaker en meer wordt er integraal gewerkt. Beheer wordt meer aan de voorkant betrokken bij ontwikkelprojecten.
Tevens werkt het afwegingskader voor het hergebruik van bestratingsmaterialen goed. Daarom is de keuze gemaakt deze kaders op te nemen in het hoofdstuk Programmering en Prioritering.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 8
1.4.
Informatie en organisatie
Afgelopen beheerperiode zijn een aantal actiepunten met betrekking tot de organisatie opgesteld. ➢
➢
➢
Verbeteren wegbeheer: De afgelopen beheerperiode is de basis op orde gebracht. Gisib is toegepast en er wordt data-gestuurd beheer uitgevoerd. Het beheersysteem is voorzien van de benodigde en juiste informatie om de jaarplanningen te maken. Daarnaast is de organisatie uitgebreid, omdat de openstaande vacatures zijn gevuld. Professionaliseren beheer wegen: Assetmanagement is de afgelopen periode toegepast, maar het proces van het professionaliseren van het beheer op wegen gaat langer duren. Het proces zal in de periode tot 2027 verder ingebouwd worden met behulp van assetmanagement. Wij zetten het proces voort met een brede blik om dit in de openbare ruimte te uniformeren. Integraliteit: Het doel om de disciplines samen te brengen en integraliteit te borgen is behaald. Het LIOR is opgesteld en geborgen binnen de organisatie.
Daarnaast is uit het rekenkameronderzoek van 2024 gebleken dat het bestuur behoefte heeft aan meer inzicht in wat er in de komende periode in de openbare ruimte wordt uitgevoerd. Het bestuur gaan wij voorzien in deze informatie aan de hand van assetmanagement. Meetbare doelstellingen worden opgesteld waarop jaarlijks gerapporteerd wordt aan de hand van indicatoren. In dit plan wordt hier verder op ingegaan in hoofdstuk 3.
1.5.
Financiën
De budgetten zijn jaarlijks geregeld op basis van jaarlijkse inspecties. Doorgaans zijn wij uitgekomen binnen de gevraagde middelen. Wanneer extra budget nodig was, is dit via de begrotingsmomenten geregeld. Afgelopen beheerperiode zijn een aantal actiepunten met betrekking tot financiën opgesteld. ➢
➢
➢
Reserve 'Kapitaallasten investeringen met een maatschappelijk nut': In het vorige beheerplan is ervoor gekozen om de kapitaallasten van de vervangingsinvesteringen te dekken ten laste van de reserve kapitaallasten investeringen met een maatschappelijk nut. Besloten is om deze werkwijze aan te passen. De begroting is hierop aangepast in het nieuwe plan wat uitgewerkt is in het hoofdstuk Financiën. Voorziening Onderhoud wegen: In het vorige plan waren de benodigde middelen voor groot onderhoud aan elementenverharding opgenomen. Om de budgetten te laten voldoen aan de financiële regelgeving is er wel een verandering vereist. De doorgevoerde verandering en de onderbouwing van de voorziening onderhoud wegen is uitgewerkt in het hoofdstuk Financiën. Integraal financieel systeem: Het systeem voor het regelen van de verschillende budgetten van assets binnen een integraal project is goed ingebed in de organisatie. Dit doel is behaald.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 9
2.
Kaders en ontwikkelingen
In dit hoofdstuk benoemen wij kaders en ontwikkelingen die van invloed zijn op het beheer van wegen. Mogelijke vereiste aanpassingen die hiermee samengaan, worden uitgewerkt in de volgende hoofdstukken. 2.1.
Beleid Onderhoud Wegen
Het beleidsplan onderhoud wegen 2026-2035 heeft als doelstelling om het beheer van de wegen te optimaliseren, gekoppeld aan het onderhoudsniveau 'B' (Basis) om de weg functioneel op orde te houden. Hierbij geldt een B+ niveau voor de voet- en fietspaden. Daarbij zijn de belangrijkste uitgangspunten opgenomen in een afwegingskader: ➢ Lopende verplichtingen worden nagekomen. ➢ Er wordt voldaan aan de vastgestelde kwaliteitsnorm en de prioriteiten op basis van STOMP. ➢ Bereikbaarheid wordt gewaarborgd. ➢ Kapitaalvernietiging wordt voorkomen. ➢ Toegankelijkheid van erven wordt gegarandeerd. ➢ Integraal werken wordt gestimuleerd. Het uitgewerkte afwegingskader is toegevoegd in bijlage 3. 2.2.
Gemeentelijke kaders
De gemeentelijke kaders zijn belangrijke strategische kaders. Koers 2030, het Verkeers- en Mobiliteitsplan(VMP), het Actieplan Geluid en de Agenda Lokale Inclusie maken hier deel van uit. Deze kaders zijn uitgewerkt in het beleidsplan. In Koers 2030 vallen een aantal ambities rondom wegbeheer op: ➢ De kwaliteit van de openbare ruimte wordt verbeterd. ➢ Het STOMP-principe wordt toegepast in lijn met het Verkeers- en Mobiliteitsplan. In het wegbeheer houden wij rekening met de principes van STOMP(Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteitsdiensten en Privéauto) door bij het inplannen van onderhoudsmaatregelen eerst te kiezen voor voetpaden, daarna fietspaden en daarna de autowegen. Dit is gewaarborgd in het eerder benoemde afwegingskader. Als verdere uit het VMP voortvloeiende maatregelen consequenties hebben voor ons wegenonderhoud, dan voeren wij de financiële consequenties daarvan op als onderdeel van de begrotingscyclus. 2.2.1. Ambities wegbeheer De ambities die betrekking hebben op wegbeheer zijn: ➢ Ruimtelijke vernieuwing o Er wordt kwaliteit toegevoegd aan de openbare ruimte én houden wij dit stabiel. Hierbij streven wij naar een klimaat- en water robuuste leefomgeving. o Leidend in de aanpak van de buitenruimte is de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte(LIOR). o De mobiliteit in Sliedrecht wordt verduurzaamd waarbij de STOMP-principes worden toegepast.
➢ Slagvaardige organisatie o Een prettige, professionele en flexibele organisatie. Wet- en regelgeving in te bedden in de organisatie en de huidige processen beheren en uit te blijven voeren. In 2026 worden in het nieuwe coalitieakkoord mogelijk andere ambities opgenomen. Daarom evalueren wij jaarlijks het beheerplan en nemen wij gewijzigde inzichten en ambities mee in het beheer.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 10
2.3.
Duurzaamheid
In bovenstaande stukken neemt duurzaamheid een belangrijke plaats in. Duurzaamheid blijft dan ook een prominente plek behouden in het beheer en onderhoud van de wegen. Voor het programmeren van onderhoudsmaatregelen en vervangingen hebben wij daarom hieronder een opsomming gemaakt van onze duurzaamheidsdoelstellingen om rekening mee te houden. ➢ Inkoop en aanbesteding: Duurzaam inkopen en het toepassen van duurzame materialen waaronder het verkennen en regelen van circulaire inkoop en aanbestedingen. Dit vormt onderdeel van een bredere ambitie op het gebied van maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI). Het toepassen van MVOI bij aanbestedingen wordt met een actieplan uitgewerkt. ➢ Meekoppelkansen: Het integraal aanpakken van gebieden biedt voordelen. Wij hoeven dan maar één keer aan het werk in de wijk en komen beter tegemoet aan de wensen van de bewoners en relevante ontwikkelingen. Naast uitvoeringsvoordelen geeft dit ons ook maatschappelijke voordelen. Dit noemen wij 'meekoppelkansen'. ➢ Klimaatadaptatie: Door klimaatveranderingen zijn er meer heftigere buien, meer hete dagen en lange droge periodes. Het aanpassen van de openbare ruimte aan klimaatveranderingen noemen wij ruimtelijke adaptatie.
In het kader van de thema's klimaatbestendigheid en waterrobuustheid wordt klimaatadaptieve verharding toegepast waar het nodig, mogelijk en wenselijk is vanuit Infra. Voorbeelden hiervan zijn grasbetonstenen en baggerstenen. Hier kan gras doorheen groeien wat de hittestress verminderd. Daarnaast kan water ook infiltreren in de bodem. Hierdoor wordt de druk op het riool ook verminderd. Klimaatadaptieve oplossingen worden doorgevoerd waar het nodig, mogelijk en wenselijk is vanuit Infra. Wij focussen op maatregelen die op korte termijn, binnen de beschikbare middelen, toepasbaar zijn zoals grasbetontegels in parkeervakken. Vanuit het beleidsteam wordt gewerkt om dit onderwerp concreet te maken waarna er ook meetbare doelstellingen worden opgesteld. ➢ Klimaatbestendige inrichting: Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA) is het plan van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken. Het doel van het plan is dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en water robuust is ingericht. Deze doelstelling hebben wij als Sliedrecht onderschreven in de Regionale Adaptatie strategie (RAS). Bij herinrichting van de openbare ruimte, initiatieven en gebiedsontwikkeling bereiden wij ons voor op de consequenties van klimaatverandering, zoals extreme neerslag, droogte, hitte en overstroming.
Dit doen wij door bij de ruimtelijke inrichting al rekening te houden met de verschillende thema's. De focus van de klimaatadaptatie strategie is gericht op de volgende klimaateffecten: wateroverlast, overstroming, droogte en hitte. Samen met onder meer bouwbedrijven, provincie, waterschappen, maatschappelijke organisaties, financiers en projectontwikkelaars willen wij nieuwbouwlocaties zoveel mogelijk klimaatadaptief bouwen. ➢ Stichting Steenbreek: Sliedrecht is aangesloten bij Stichting Steenbreek. Steenbreek wil de trend om te verstenen stoppen en de leefomgeving zoveel mogelijk duurzaam vergroenen. Dit is in samenwerking met zowel inwoners als bedrijven. ➢ Elektrische voertuigen: Er komen steeds meer elektrische voertuigen. Deze zijn gemiddeld iets zwaarder dan normale voertuigen en er komen meer laadpunten bij. Wij verwachten hierdoor vooralsnog geen grote impact op het onderhoud van wegen. ➢ Actieplan Geluid: Het actieplan beschrijft de maatregelen die nodig zijn om omgevingslawaai zo veel mogelijk te reduceren. Het betreft hoofdzakelijk het toepassen van diverse soorten stille wegdekverhardingen op wegen die hiervoor in aanmerking komen.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 11
2.4.
Ontwikkelingen
Duurzaamheid en samen werken aan klimaatdoelstellingen krijgen een steeds belangrijkere rol in het beheer van de openbare ruimte. Als wegbeheerder hebben wij ook te maken met ontwikkelingen op het gebied van verkeersveiligheid in het algemeen, veiligheid voor voetgangers en fietsers, elektrisch rijden en mobiliteit. Bij het besluit of een weg aanpak nodig heeft, kijken wij daarom vanuit zowel een integrale als een technische blik op wegen. Eerst wordt bekeken of gezamenlijk kan worden opgetrokken met andere beheerdisciplines (zoals riolering en groen) of ruimtelijke projecten. Hierin overleggen wij met de andere disciplines of ze mee willen gaan in een onderhoudsproject. Daarna gaan wij na in hoeverre wij met onze maatregelen aan immateriële doelstellingen zoals duurzaamheid en klimaatadaptatie bijdragen. Als wegbeheerder hebben wij daarom naast technisch inhoudelijke kennis ook brede kennis en informatie nodig. Zo komen wij tot programma’s en projecten die beter aansluiten bij de ambities en doelstellingen van het college en de raad. Ook op fysiek vlak spelen er ontwikkelingen die impact hebben op het beheer van wegen waarvan hieronder de belangrijkste: ➢ ➢
Baanhoek-west: Ongeveer 10% van de wijk Baanhoek-west wordt nog opgeleverd. Aanleg van warmtenet: Dit heeft voornamelijk gevolgen voor de programmering van wegen.
➢
➢
Woningbouwopgave: gemeente Sliedrecht zet in op een toename van 2.500 woningen tot en met 2040 waarvan minimaal 2.000 woningen tot 2030. o Project Binnenstedelijke Herstructurering Sliedrecht: Het maakt onderdeel uit van het bredere Programma Ruimtelijke vernieuwing, dat zich richt op een duurzame en toekomstbestendige ontwikkeling van de gemeente. Hieronder is onder meer de realisatie van Sliedrecht-Noord en een groene verbinding opgenomen. o Sliedrecht-Noord: Om de woningbouwopgave te behalen, wordt Sliedrecht-Noord ontwikkeld. Het is momenteel nog in de ontwikkelingsfase. Noord-Zuid verbinding: Een groene verbinding tussen het toekomstige Sliedrecht-Noord en het bestaande dorp is in de ontwikkelingsfase.
Samen met bovenstaande ontwikkelingen zijn overige projecten uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. Hierover wordt jaarlijks in de begrotingscyclus gerapporteerd. Als beheerorganisatie willen wij op groei zijn voorbereid. Beheer is niet alleen betrokken bij het onderhoud van de wegen, maar ook bij het ontwerpen, toetsen en opleveren van de projecten. Wij willen immers dat de wegen die in ons beheer komen voldoen aan onze eisen. In hoofdstuk 3 spelen wij verder hierop in.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 12
3.
Organisatie wegbeheer
3.1.
Basis op orde
Het beheer van wegen is belegd bij team BOR. Team BOR richt zich op het beheerbeleid, onderhoud en de onderhoudscyclus (plan-do-check-act). Team Projecten richt zich op de begeleiding van integrale investeringsprojecten. Beheertaken hangen samen met elkaar. Het is belangrijk om overzicht te behouden op de taken en verantwoordelijkheden zodat ze duidelijk belegd zijn. Hierbij is ook aandacht nodig voor het technisch beheer om het beleid, onderhoud en projecten te bedienen. Daarbij hoort ook het actueel houden van het huidige beheersysteem. Met het huidige systeem wordt data-gestuurd beheer uitgevoerd. Zo wordt geanticipeerd op toekomstig onderhoud en worden ad-hoc maatregelen voorkomen. Het volledig krijgen van alle beschikbare informatie en deze basis actueel te houden, is van belang om data-gestuurd beheer voort te zetten.
3.2.
Professionaliseren/Assetmanagement
Wij willen het beheer op wegen verder professionaliseren. Dit gaat hand in hand met de basis op orde houden. Een van de manieren om dit vorm te geven is door de invoering van assetmanagement zoals omschreven in het beleidsplan. In het model assetmanagement hiernaast staan de onderdelen die een belangrijke rol spelen bij het beheren van de wegen. Dit model is op basis van de cirkel van Plan-DoCheck-Act. Met deze methode verbeter je stap voor stap de prestaties en de organisatie. In het beheer wordt dit globaal op de volgende manier vormgegeven: -
Plan o
o -
Do o o
-
-
Beleidskaders worden aangehouden om het beheerplan op te stellen en te evalueren. Een basisplanning wordt opgesteld. Werkzaamheden worden voorbereid. Onderhoudswerkzaamheden worden uitgevoerd.
Check o Er wordt toezicht op de werkzaamheden gehouden. o De jaarlijkse weginspectie wordt uitgevoerd. o De maatregelentoets wordt met behulp van het afwegingskader uitgevoerd. Act o Jaarlijks worden tijdens de programmeertafel de projecten bijgesteld en geüpdatet. Op basis daarvan stellen wij nieuwe projectopdrachten op. o Uitgevoerde werkzaamheden worden jaarlijks geëvalueerd. Beleidskaders worden ook geëvalueerd. Deze evaluaties worden vastgelegd in het jaarplan en binnen de P&C cyclus.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 13
Dit beheerplan gaat specifiek over de onderdelen ‘beheren en programmeren’, ‘monitoren en analyseren’ en 'evalueren en verbeteren’. In de periode tot 2027 gaan wij het beheer op wegen professionaliseren op basis van assetmanagement. Wij haken hierbij aan bij het Strategisch AssetManagement Plan (SAMP) dat binnen team BOR integraal wordt opgesteld. Op deze wijze wordt de werkwijze geüniformeerd binnen het team. Dit bevordert de integraliteit en slagvaardigheid. Hiermee komen we tegemoet aan de ambitie uit Koers 2030 om integraal, opgavegericht en planmatig te werken waarbij concrete opgaven centraal staan. Ook zijn wij met een professionaliseringsslag beter voorbereid op de fysieke ontwikkelingen zoals onder 2.4 is vermeld.
3.3.
Integraliteit
Het beheer van de wegen is verbonden met de andere beheerdisciplines, in hoofdzaak met Riolering en Groen. Daarnaast spelen andere disciplines een belangrijke rol zoals Verkeer, Stedenbouw en Duurzaamheid. Deze verbinding is van toepassing op zowel reguliere werkzaamheden als beheerprojecten. Integrale beheerprojecten worden jaarlijks besproken en geactualiseerd tijdens de programmeertafel. De beheerprojecten worden tijdens het overleg afgestemd op de planning van elke beheerdiscipline en ruimtelijke projecten. Op basis hiervan worden nieuwe projectopdrachten opgesteld. De opdrachten worden aan Team Projecten gegeven. Vervolgens pakt Team Projecten de begeleiding op van deze integrale beheerprojecten. De projectleiders bereiden de projecten voor en zorgen voor de aanbesteding en begeleiding van deze contracten. Na de oplevering worden de projecten overgedragen aan het beheer. Tijdens regulier onderhoud komt overlap met andere disciplines ook voor. Indien er sprake is van overlap is van disciplines tijdens regulier onderhoud, nemen wij initiatief elkaar op te zoeken. Hiermee bewaken we een integrale werkwijze. Dit doen wij door werkzaamheden te blijven bespreken en contact te behouden met andere assets. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de horizontale en verticale manier van communiceren binnen de organisatie.
3.4.
Communicatie
Communicatie en participatie zijn onderdeel van het beleidsplan Onderhoud Wegen. Het beheer van wegen kent een aantal belangrijke externe stakeholders. Denk aan nutsbedrijven, woningbouwcorporaties, het waterschap, Rijkswaterstaat, Drechtsteden, bedrijven en ondernemers, Centrummanager, Parkmanager, de hulpdiensten, bewoners en bewonersverenigingen en overige weggebruikers. Wij zorgen hierbij aan de voorkant, in de initiatieffase, dat het groot onderhoud en beheerprojecten worden afgestemd op activiteiten van anderen in de openbare ruimte voordat dit wordt ingepland. In deze fase wordt hiervoor al informatie ingewonnen. In hoofdstuk 5 staat beschreven hoe dit proces verloopt. Vooral bij integrale projecten wordt in de voorbereiding actief op zoek gaan naar wat de bewoners en bedrijven voor wensen hebben op het gebied van inrichting. Dit is onderdeel van het proces bij team Projecten. Het regulier onderhoud richt zich vooraf tot goede informatie en afstemming. Onder andere wordt hierover wekelijks informatie verstrekt via Buiten Bezig in het Kompas. Bovendien worden afsluitingen van wegen ook gemeld in Melvin. Dit is het landelijk meldsysteem waar o.a. hulpdiensten gebruik van maken. Tijdens de uitvoering wordt de verantwoordelijkheid voor de communicatie vooral bij uitvoerende partijen neergelegd, bijvoorbeeld bij aannemers door dit in een bestek te regelen.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 14
4.
Kwaliteit wegen
4.1.
Areaal
Het wegennet in de gemeente Sliedrecht bestaat uit 8797 wegvakonderdelen (bijvoorbeeld hoofdrijbaan, trottoir, parkeerplaats, enz.) met een totale oppervlakte van 1.237.574 m2. Met onderstaand grafiek en tabel geven wij de hoeveelheid verharding in de gemeente Sliedrecht aan. Het beheerplan omvat alleen de asfalt, elementen en cementbeton wegen. Half- en onverharde wegen vallen onder Groen en worden daarom buiten beschouwing gelaten. In het tabel zijn de hoeveelheden en de ontwikkeling van dit wegareaal in de afgelopen beheerperiode aangegeven. In die tijd is het areaal met 7,74% toegenomen.
Oppervlakte per verhardingssoort Cementbeton
Asfalt
Elementen
Verhardingssoort in M2 Asfalt Elementen Cementbeton Totaal Totale stijging %
2020 251.242 894.692 2.689 1.148.622 100%
2025 277.466 956.445 3.662 1.237.574 107,74%
Tabel: Oppervlakte verharding
In het tabel hiernaast is weergegeven wanneer de wegen zijn aangelegd. Jaarlijks brengen wij het areaal weer in beeld en nieuwe ontwikkelingen worden hierin meegenomen. Over overige toekomstige ontwikkelingen vindt eerst nog besluitvorming plaats voor wij het in ons beheer opnemen. Denk hierbij aan grote uitbreidingen zoals Sliedrecht Noord. Over 5 jaar wordt het areaal weer geactualiseerd in een nieuw beheerplan. Zo houden wij zicht op de lange termijn en houden wij daar tijdig rekening mee.
Aanlegjaar Voor 1980 1980 t/m 1984 1985 t/m 1989 1990 t/m 1994 1995 t/m 1999 2000 t/m 2004 2005 t/m 2009 2010 t/m 2014 2015 t/m 2020 2021 t/m 2025 Onbekend Totaal
Oppervlakte in m2 1.299 4.354 9.490 59.032 147.723 282.693 169.530 200.288 185.015 135.484 42.666 1.237.574 Tabel: Aanlegperiode verharding
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 15
4.2.
Onderhoudsniveau
In het Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 hebben wij onderhoudsniveau ‘B' (Basis) met aanvullende maatregelen vastgesteld. Deze aanvullende maatregelen zijn uitgewerkt als het B+ niveau onder 4.2.1. Om aan te sluiten op Koers 2030 is gekozen om aan te houden dat de wegen voldoen aan kwaliteitsniveau 'B'*. Hiermee houden wij de B(asis) op orde. Dit niveau komt overeen met de richtlijnen die worden beschreven in de CROW-publicatie 147. Dit basisniveau wordt omschreven als: BASIS (kwaliteitsniveau B) Veiligheid: minder veilig, geeft geen aanleiding tot ongelukken. Schade beelden: in beperkte mate. Comfort: neemt op plekken af. Kan hinderlijk zijn voor de fietser. Reparaties: uitgevoerde reparaties zijn duidelijk zichtbaar. Schadeclaims: weinig kans op gegronde schadeclaims. Kapitaalvernietiging: nihil. In onderstaande tabel is te zien hoe dit in perspectief staat met de andere niveaus. Onderhouds- Omschrijving Indicatie kwaliteit niveau (indicatief) A+ Zeer goed Nagenoeg ongeschonden A Goed Mooi en comfortabel B Voldoende/Basis Functioneel C Matig Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder D Slecht Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkheid-stelling of sociale onveiligheid Tabel: Beeldkwaliteitsniveaus Het onderhoudsniveau 'B' uit het beleidsplan continueren wij om de weg functioneel op orde te houden.
Het optimaliseren van de kwaliteit doen wij op een verantwoorde manier door in te zetten op de resultaten van metingen en monitoring. Na het uitvoeren van de maatregeltoets wordt het afwegingskader uit bijlage 3 ingezet om te bepalen welke wegen als eerst worden opgepakt. De komende periode wordt conform de principes van STOMP eerst ingezet op voetpaden en fietspaden. Bij de jaarlijkse weginspectie wordt daarom ook de kwaliteit van de voetpaden en fietspaden in beeld gebracht. Deze inspectie voldoet aan STOMP, omdat een zwaardere beoordeling wordt gegeven aan fietspaden dan andere wegtypes. Op fietspaden worden lichte oneffenheden als matige oneffenheden gerekend. Daarnaast is de daling van het kwaliteitsniveau terug te dringen met het uitvoeren van regulier onderhoud. Hiermee blijft het niveau beheersbaar en in lijn met beleid.
4.2.1. Het B+ niveau Onderstaande aanvullende maatregelen zijn samengevat het B+ niveau* voor de voetpaden en fietspaden in Sliedrecht. Dit zijn maatregelen die bovenop de inspectie op niveau B worden uitgevoerd. Deze maatregelen zijn als volgt: -
Het oplossen van de losliggende stenen als gevolg van wegverzakking op de voet- en fietspaden. Deze losliggende stenen worden in beeld gebracht tijdens de jaarlijkse
weginspectie. De inspecteur staat tijdens de inspectie op de losliggende steen zodat deze omhoog komt. Hiermee wordt de ernst van de schade(oneffenheid) gemeten.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 16
-
Het oplossen van plasvorming als gevolg van wegverzakking op de doorgaande fietspaden.
Twee keer per jaar wordt met regenachtig weer hierop geschouwd. De schouw is een visuele inspectie wat alleen uitgevoerd kan worden tijdens of na hevige regenval. Er wordt beoordeeld waar er sprake is van plasvorming wat mogelijk hinderlijk is voor het verkeer. Conform het CROW is plasvorming hinderlijk voor het verkeer als: o Deze zich in het loop- of rijvlak van voetgangers, fietsers en auto's bevindt; o Wachtend bij bushaltes en oversteekplaatsen worden natgespat; o Het verkeersonveilige situaties oplevert (aquaplaning). De locaties die als mogelijk hinderlijk worden beoordeeld, worden vastgelegd. Ook wordt de mogelijke oorzaak ernaast genoteerd, zoals bijvoorbeeld wegverzakking. Onze doelstelling is om de uitkomsten van bovenstaande inspecties op te lossen in hetzelfde jaar.
4.3.
Huidige kwaliteit
Jaarlijks wordt het kwaliteitsniveau van het wegennet in beeld gebracht door middel van een weginspectie. De meest recente weginspectie hebben we in 2025 uitgevoerd. Dit is een rapportage voorafgaand aan de maatregelentoets conform CROW-146. Elk wegvak krijgt een eigen beeldkwaliteit beoordeling wat dan in een overzicht wordt geplaatst. Conform STOMP is ervoor gekozen om naast het gehele areaal ook los te rapporteren op de huidige kwaliteit van de voet- en fietspaden. Hieronder vergelijken wij de resultaten van deze weginspectie met de resultaten uit 2021 en 2025. De resultaten zijn samengevat aan de hand van de hierboven omschreven CROW-richtlijn. 4.3.1. Asfaltverharding In onderstaande tabel is de kwaliteit en de kwaliteitsverloop van de asfaltverharding te zien in percentages. Kwaliteit A+ A B C D 2021 32% 47% 11% 7% 4% 2025 25% 56% 5% 2% 8% Verschil % -7% +9% -6% -5% +4% Binnen asfalt heeft er in de afgelopen periode een verschuiving plaatsgevonden, maar in het algemeen is de kwaliteit consistent gebleven. Minimaal 87% voldoet aan niveau B of hoger terwijl in 2021 89% voldeed. Het verschil is het grootst in A+ en D, maar dit is opgevangen in het hogere percentage wat aan niveau A voldoet.
4.3.2. Elementenverharding In onderstaande tabel is de kwaliteit en de kwaliteitsverloop van de elementverharding te zien in percentages. Kwaliteit A+ A B C D 2021 44% 23% 9% 2% 22% 2025 27% 30% 5% 1% 37% Verschil % -15% +7% -4% -1% +15% De afgelopen jaren is de nadruk gelegd op asfalt, wat blijkt uit de elementen. Minimaal 62% voldoet aan B of hoger terwijl in 2021 76% voldeed. Echter komt bij het type schade 'oneffenheden' vaak naar voren. Deze schade is vaak goed op te lossen door klein onderhoud, omdat het vaak gaat om kleine schades bij putten of boomwortels.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 17
4.3.3. Totale kwaliteit De technische kwaliteit van de globale visuele weginspectie wordt uitgedrukt in beeldkwaliteit. In onderstaand grafiek en tabel is de kwaliteit van het gehele areaal in Sliedrecht aangegeven. Wanneer rekening wordt gehouden met de reeds ingeplande wegwerkzaamheden wordt de beeldkwaliteit verdeling als weergegeven in het grafiek hiernaast en onderstaand tabel. Kwaliteit 2021 2025 Verschil %
A+ 43% 44% +1%
A 26% 27% +1%
B 9% 4% -5%
C 3% 1% -2%
D 19% 24% +5%
Minimaal 75% voldoet dan aan beeldkwaliteitsniveau B of hoger. Het verschil met 2021 is dus nog beperkt gebleven. Bovenstaande informatie wordt vervolgens meegenomen in een maatregeltoets om te bepalen welke wegen als eerst worden opgepakt. Deze wordt uitgevoerd op de wegen die niet voldoen aan de beeldkwaliteit.
4.3.4. Voetpaden Om aan te sluiten op de principes van STOMP wordt apart gerapporteerd op de huidige kwaliteit van de voetpaden in Sliedrecht. Kwaliteit 2025
A+ 25%
A 30%
B 6%
C 1%
D 38%
Wanneer rekening wordt gehouden met de reeds ingeplande wegwerkzaamheden wordt de beeldkwaliteit verdeling als weergegeven in bovenstaand tabel. Minimaal 61% voldoet dan aan beeldkwaliteitsniveau B of hoger. Dit is het vertrekpunt waarmee verdere doelstellingen betreft specifiek voetpaden worden bepaald. 4.3.5. Fietspaden Om aan te sluiten op de principes van STOMP wordt apart gerapporteerd op de huidige kwaliteit van de fietspaden in Sliedrecht. Kwaliteit 2025
A+ 22%
A 45%
B 10%
C 1%
D 22%
Wanneer rekening wordt gehouden met de reeds ingeplande wegwerkzaamheden wordt de beeldkwaliteit verdeling als weergegeven in bovenstaand tabel. Minimaal 78% voldoet dan aan beeldkwaliteitsniveau B of hoger. Dit is het vertrekpunt waarmee verdere doelstellingen betreft specifiek fietspaden worden bepaald.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 18
4.4.
Toegankelijkheid
Buitensporige zettingen willen wij oplossen. Het gaat daarbij vooral om de aansluitingen van woningen en garages aan de weg en gegarandeerde erftoegang. Esthetische afwegingen zoals een blootliggende fundering, is hier niet onderdeel van, maar kan wel meegenomen worden als aandachtspunt bij de ingeplande werkzaamheden. Zettingen worden conform de CROW richtlijnen gemonitord. Dit doen wij op basis van jaarlijkse hoogtekaarten. Hierbij worden zettingen van 40 centimeter of meer in ieder geval in beeld gebracht. Conform het CROW is een zetting zoals deze een ernstige zetting. Bij zettingen van deze orde is er ook eerder de noodzaak om ook het aansluitend openbaar gebied integraal aan te pakken. De ernst van de zetting is niet altijd maatgevend voor toegankelijkheid, want ook bij zetting van minder dan 40 centimeter kan de toegankelijkheid in het geding komen. Daarom wordt er tevens per onderhoudsgebied jaarlijks afgewogen of er ophoging nodig is. Bij middelgroot, groot onderhoud en projecten wordt het niveau van de verharding in principe teruggebracht naar de oorspronkelijke aanleghoogte. 4.5.
Risicomanagement
Het kwaliteitsniveau meten wij met KPI's (Kritieke Prestatie Indicatoren) om tijdig in te grijpen als de kwaliteit onacceptabel wordt. Bijvoorbeeld door risicogestuurd maatregelen te nemen met het oog op risicoaansprakelijkheid. De eerste KPI is de technische kwaliteit die wij meten met de globale visuele weginspectie (CROW publicatie 147). Deze jaarlijkse inspectie legt de technische kwaliteit vast en heeft voornamelijk te maken met de levensduur en veiligheid van de weg. Deze kwaliteit vertaalt zich naar Voldoende, Matig of Onvoldoende waarbij een maatregelentoets wordt uitgevoerd bij Onvoldoende. Bij deze inspectie brengen wij ook specifiek het klein onderhoud in beeld om de daling van het kwaliteitsniveau beheersbaar te houden. De tweede KPI die wij inzetten is beeldkwaliteit. Deze vertaalt de beleving van de (weg)gebruiker naar kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D. In tegenstelling tot de KPI op technische kwaliteit is de uitkomst hiervan 1 op 1 te vergelijken met het gestelde beeldkwaliteitsniveau 'B' (Basis) uit het beleidsplan. Dit doen wij aan de hand van de kwaliteitscatalogus openbare ruimte (CROW publicatie 380). Tevens is er de mogelijkheid om deze KPI breder in te zetten omdat deze meting een afspiegeling geeft van de hele openbare ruimte. Zo zegt de uitkomst bijvoorbeeld ook iets over de groenkwaliteit.
Dit kan daarmee bijdragen aan de integraliteit op openbare ruimte. Naast de bovengenoemde KPI's zijn ook de meldingen van bewoners een belangrijke bron van informatie. Bewoners helpen ons mee om schades en gevaarlijke situaties te signaleren en dragen daarmee bij aan de veiligheid van wegen. Meldingen worden op verschillende manieren doorgegeven; telefonisch, mondeling, via de chat op de homepage van gemeente Sliedrecht of via Fixi. De afhandeling van deze meldingen doen wij via het klein, dagelijks, onderhoud. Hierbij geven wij gevaarlijke situaties altijd voorrang en bewoners krijgen binnen 10 dagen een reactie. Meldingen worden door ons niet ingezet als KPI omdat deze niet goed meetbaar zijn. Dit komt doordat meerdere meldingen over de zelfde schade en diverse meldingsmogelijkheden een onzuiver beeld geven. Wel zijn wij alert op de hoeveelheid meldingen en signalen over de wijze van afhandeling. Zo geeft een onverwachte stijging van meldingen of een signaal van ontevredenheid, aanleiding om de oorzaak te achterhalen en onze service te verbeteren. Dit maakt onderdeel uit van ons klein onderhoud.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 19
5.
Programmering en prioritering
5.1.
Algemeen
In dit beheerplan geven wij aan welke budgetten nodig zijn voor het klein en groot onderhoud in de komende 5 jaar. Vervanging van wegen, inclusief de fundering, worden apart als investeringskrediet in de begroting aangevraagd. Deze vervangingen zijn geen onderdeel van het beheerplan. Door programmering en prioritering bepalen wij welke wegen wanneer aan de beurt komen en of deze opgepakt worden door middel van klein onderhoud, groot onderhoud of vervanging. Jaarlijks doorlopen wij hiervoor een proces waarbij de programmering en prioritering wordt vastgelegd in het uitvoeringsplan. Wij volgen hiervoor het processchema Beheer Onderhoud Wegen, zie bijlage 1 , welke is bijgesteld op basis van dit beheerplan. Hierin is het proces inzichtelijk gemaakt alsmede de verantwoordelijke per processtap, de bijbehorende documenten en momenten van vaststelling. Een processchema als deze past binnen de principes van assetmanagement waarbij zaken systematisch worden vastgelegd en taken en verantwoordelijkheden worden afgebakend. De documenten uit dit proces worden in dit hoofdstuk benadrukt.
5.2.
Levenscyclus strategie
Binnen het beheer van de wegen in Sliedrecht wordt de onderstaande (totaal) levensduur van de wegen gehanteerd: ➢ Asfaltverharding 40 jaar. ➢ Elementenverharding 40 jaar. Deze levensduur is een gemiddelde en gebaseerd op het feit dat de ondergrond in de gemeente zakt door zetting en het voorkomen van kapitaalvernietiging. Hierdoor zijn wel regelmatig maatregelen nodig. Tussentijds wordt er gemiddeld elke tien jaar een maatregel uitgevoerd aan de verharding. Bijvoorbeeld een deel herstraten als onderhoudsmaatregel of het vervangen van de deklaag van het asfalt als levensduur verlengende maatregel.
5.3.
Basisplanning en maatregelentoets
De basis voor de programmering is de weginspectie en de daaruit voortvloeiende basisplanning wegen. Deze basisplanning wordt buiten getoetst door de wegbeheerder, waarbij bekeken wordt in welke mate de maatregelen uit de basisplanning noodzakelijk zijn en wordt een afweging gemaakt. Vervolgens wordt het afwegingskader toegepast. De afweging van prioriteiten is als volgt: 1. Lopende verplichtingen worden nagekomen. 2. Er wordt voldaan aan de vastgestelde kwaliteitsnorm en de prioriteiten op basis van STOMP. 3. Bereikbaarheid wordt gewaarborgd. 4. Kapitaalvernietiging wordt voorkomen. 5. Toegankelijkheid van erven wordt gegarandeerd. 6. Integraal werken wordt gestimuleerd. Na het uitvoeren van de weginspectie en het afwegen van de maatregelen is het mogelijk om de werken in 3 categorieën op te delen. De 3 type werken zijn als volgt:
1. Klein Onderhoud
Dit onderhoud wordt uitgevoerd door de 2 stratenmakers in dienst van de gemeente Sliedrecht. Dit is onderhoud wat op kleine schaal en korte termijn uitgevoerd kan worden.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 20
2. Groot Onderhoud (Elementen en Asfalt) Onderhoud wat ontstaat na een langere periode van gebruik van een weg. Elementenwerkzaamheden verlopen via een onderhoudsbestek. Asfaltwerkzaamheden worden uitgezet en opgepakt door de asfaltaannemer.
3. Investeringsprojecten.
In het geval dat vereiste maatregelen grootschaliger worden dan bovenstaand type onderhoud, en/of raakvlakken hebben met meerdere disciplines/assets, dan kan het een project worden. Er wordt dan een aanvraag voor een investeringskrediet opgesteld. Na toekenning van het benodigde krediet wordt de uitvoering van het project overgedragen aan een projectleider van het team Projecten.
In het geval van elementen werkzaamheden dan wordt met de afwegingskader 'hergebruik materialen bij onderhoud wegen' bepaald of materiaal hergebruikt kan, en mag, worden. Samengevat bestaat dit afwegingskader uit onderstaande punten:
1. 2.
3. 4.
Slijtage.
Wanneer, als gevolg van slijtage, de verwachte restlevensduur korter is dan de nieuwe onderhoudscyclus dan wordt nieuw materiaal toegepast.
Leeftijd.
Nieuw materiaal wordt toegepast indien betonnen materialen meer dan 40 jaar oud zijn én de werkzaamheden gecombineerd worden met grootschalige rioleringswerkzaamheden of herinrichting.
Inrichting.
Als vanwege herinrichting nieuw materialen nodig zijn, dan wordt dit toegepast. Dit kan ook deels van toepassing zijn, bijvoorbeeld alleen de parkeervakken.
Toereikendheid.
Indien er onvoldoende bestaande materialen beschikbaar zijn én daardoor ten aanzien van de inrichting storende kleurverschillen ontstaan met het aanvullend nieuw materiaal dan wordt nieuw materiaal toegepast. Nadat de maatregelentoets is uitgevoerd en de werken zijn gecategoriseerd, volgt een geprioriteerde planning op wegen.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 21
5.4.
Integrale programmering
Het is van belang dat de geprioriteerde planning van de wegen vervolgens wordt afgestemd op de planningen van overige beheerdisciplines en projecten in de openbare ruimte. Daarbij dient dan gezamenlijk te worden bepaald welke (vervangings)maatregelen integraal en projectmatig worden aangepakt. Deze maatregelen worden, al dan niet samen met de reguliere maatregelen, besproken tijdens de programmeertafel. Voor deze stap is de actuele dynamische projectenkaart van belang om fysieke projecten en maatregelen te visualiseren. De programmeertafel vormt de basis voor projecten die opgevoerd worden op het MIP (Meerjaren Investeringsprogramma). Ten aanzien van het MIP worden deze projecten eerst integraal geraamd middels SSK-ramingen (Standaard Systematiek Kostenramingen) waarbij het geraamde bedrag naar verhouding verdeeld wordt over de betrokken disciplines. Jaarlijks nemen wij de integrale maatregelen opgevoerd tijdens de programmeertafel en in het MIP mee met het inplannen van de reguliere werkzaamheden.
5.5.
Uitvoeringsprogrammawegen
Na de programmeertafel, wordt binnen het wegbeheer een Uitvoeringsprogramma Wegen opgesteld voor het komende jaar. Hierin wordt ook een doorkijk naar komende jaren opgenomen. In het uitvoeringsprogramma zijn de ingeplande reguliere onderhoudsmaatregelen, de (integrale) projecten en de niet-integrale vervangingen opgenomen. Leidend hiervoor zijn de reguliere budgetten die in dit plan voor vijf jaar worden vastgesteld voor klein en groot onderhoud. Daarnaast is, voor de vervangingen die integraal worden aangepakt, het proces van integrale programmering leidend. Als laatste is voor vervangingen die op zichzelf staan, meestal asfaltvervangingen, het door beheer op te voeren bedrag op het MIP leidend. Vanuit beheer wordt er op toegezien dat de benodigde bedragen voor wegen goed worden aangeleverd en verwerkt in het MIP. Het regulier onderhoud wordt zoveel mogelijk via onderhoudscontracten uitgevoerd. Zo ook voor de vervangingsinvesteringen die niet projectmatig aangepakt worden. In samenwerking met de opzichter zet de wegbeheerder deze werkzaamheden uit. De opzichter monitort de uitvoering van de vervangingswerkzaamheden en rapporteert dit vervolgens aan de wegbeheerder. Voor de integrale projecten, die zijn opgevoerd op het MIP, worden vanuit beheer opdrachten voor integrale beheerprojecten (projectopdrachten) vastgesteld als overdrachtsdocument naar het team projecten.
De beheerdiscipline waar de meeste nadruk op ligt neemt hier verantwoordelijkheid voor. In bijlage 2 is de basisplanning bijgevoegd o.b.v. de wegeninspectie 2025 om een indruk te geven van de komende maatregelen. Maatregelen opgenomen in het uitvoeringsprogramma zijn terug te vinden in het actuele Uitvoeringsprogramma Wegen. Doordat de verharding jaarlijks wordt geïnspecteerd, wordt het Uitvoeringsprogramma jaarlijks op basis van de resultaten van deze inspectie bijgesteld.
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 22
6.
Financieel kader
6.1.
Kosten en planning
De berekening van de benodigde onderhouds- en vervangingsmiddelen gebeurt op twee manieren. Voor de komende onderhoudsperiode, 2026-2030, gebruiken wij de kwalitatieve meetgegevens van de weginspectie en de bijbehorende planning. De lange termijn benaderen wij theoretisch vanuit de jaren van aanleg en de levensduur van de diverse verhardingen. De benodigde middelen voor de korte termijn fluctueren mogelijk jaarlijks. Voor de lange termijn gaat het om een gemiddeld benodigd bedrag. Wij maken bij de begroting en verantwoording van de benodigde middelen onderscheid tussen onderhoud en vervanging. Dit doen wij volgens de wettelijke regels van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Voor de kosten van groot onderhoud van de elementenverharding en asfaltverharding werken wij met een voorziening. Hierin wordt jaarlijks het benodigd geld onttrokken en worden kostenfluctuaties opgevangen. Kosten voor klein, jaarlijks onderhoud aan wegen worden gedekt vanuit de jaarlijkse exploitatie. De kosten voor het vervangen van de asfaltverharding inclusief fundering worden geactiveerd (afschrijving over langere termijn), omdat dit een complete vervangingsmaatregel is. Indien alleen de toplaag wordt vervangen dan wordt het onderhoud van asfalt gedekt uit de voorziening groot onderhoud.
Dit is een maatregel die bedoeld is om het wegvak na slijtage door gebruik weer in een goede, oorspronkelijke staat te brengen. Zo kan de oorspronkelijk geplande levensduur behaald worden. Dit is 40 jaar voor asfalt- en elementenwegen. In onderstaande tabel zijn de hierboven beschreven berekende kosten weergegeven en daarna worden deze specifiek toegelicht. Onderhoud wegen Jaar
Klein onderhoud wegen (exploitatie)
Groot onderhoud elementen
2026
€
264.854
€
346.266
€
100.608
2027
€
264.854
€
401.897
€
226.492
2028
€
264.854
€
231.631
€
175.436
2029
€
264.854
€
225.817
€
124.345
2030
€
264.854
€
280.312
€
145.453
2031
€
264.854
€
343.401
€
289.115
2032
€
264.854
€
395.225
€
254.182
2033 2034 2035
€ € €
264.854 264.854 264.854
€ € €
345.429 316.937 316.937
€ € €
183.487 183.487 183.487
Groot onderhoud asfalt
Tabel: Overzicht onderhouds- en vervangingskosten 2026-2035
Bovenstaand tabel laat de jaarlijkse kosten per onderdeel zien voor de komende 10 jaar, 2026-2035. De berekende bedragen voor groot onderhoud voor de komende onderhoudsperiode zijn inclusief VAT (voorbereiding, administratie en toezicht) kosten (15%).
Beheerdeel (2) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2030 Gemeente Sliedrecht
Pagina | 23
Hieronder is een opsomming van de methoden van bekostiging van de kosten zoals hierboven is gepresenteerd opgenomen: ➢ Voorziening Onderhoud Wegen: Kosten groot onderhoud elementen Kosten groot onderhoud asfalt ➢
Exploitatie:
-
Kosten regulier onderhoud Kapitaallasten Storting in de voorziening
Naast bovenstaande methoden van bekostiging worden de kosten voor een investeringsproject apart geactiveerd. Voor de reconstructies van wegen, een vervanging inclusief fundering voor zowel elementenverharding als asfaltverharding, worden de kosten geactiveerd (over een langere termijn afschrijven). In het geval van integraal afgestemd onderhoud(herinrichting) waarbij meerdere disciplines betrokken zijn, wordt ook een investeringskrediet aangevraagd. De kosten voor investeringsprojecten zijn opgenomen in het Meerjaren InvesteringsProgramma (MIP) bij de begroting. Het MIP wordt jaarlijks geactualiseerd met het opstellen van de begroting.
6.2.
Kostendekking
Ten opzichte van het voorgaand beheerplan wordt groot onderhoud van asfaltverhardingen nieuw opgenomen binnen de voorziening onderhoud wegen. Op basis van de BBV regelgeving wordt asfaltonderhoud(waarbij alleen de toplaag vervangen wordt) aangemerkt als groot onderhoud en het is niet toegestaan om deze kosten te activeren binnen de huidige systematiek. Op grond van het reeds vastgestelde Verkeers- en Mobiliteitsplan zetten wij het onderhoud van de wegen op beeldkwaliteitsniveau B voort waarbij wij een B+ niveau hanteren voor de voetpaden en fietspaden. De omvang van de voorziening moet toereikend zijn om het toekomstig gepland groot onderhoud op elk moment in de tijd ten laste van de voorziening te brengen. Op grond van het vorenstaande, is de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening geactualiseerd. De storting in de voorziening is op peil gebracht naar het vereiste niveau om het toekomstig gepland onderhoud uit te voeren. De benodigde extra storting is € 170.000. Deze storting wordt deels gecompenseerd door het omzetten van de begrote kapitaallasten die verband houden met de vervallen investeringskredieten voor asfaltvervanging. Het deel wat niet gecompenseerd wordt, bedraagt in het eerste jaar € 106.000 en loopt af naar € 47.000 per jaar.