Bijlage 2 - Contourenplan Sliedrecht-Noord.pdf
Tekst van het document
Ruimtelijke opzet De wijk krijgt een compacte opzet met een gemiddelde dichtheid van circa 30-40 woningen per hectare. Dit zorgt voor een efficiënte benutting van de ruimte, zonder dat de dorpse schaal verloren gaat. De inrichting volgt het ruimtelijk principe van de ‘ondergaande zon’ met een hoge woningdichtheid rond station en voorzieningen en een lagere woningdichtheid naar de randen. De variërende dichtheden zorgen voor een mix van woonmilieus, zodat verschillende doelgroepen – van starters tot senioren en van gezinnen tot alleenstaanden – een passende woning kunnen vinden.
Conclusie
nett o pl
Met dit programma biedt Sliedrecht-Noord een robuust en gevarieerd woningaanbod dat inspeelt op de actuele en toekomstige vraag. Het combineert betaalbaarheid met kwaliteit, en zorgt voor een evenwichtige mix van grondgebonden woningen en appartementen. Door de toevoeging van voorzieningen en de ligging naast een groot sportpark wordt het bovendien een compleet en levendig dorpsdeel. Daarmee vervult Sliedrecht-Noord een sleutelrol in de regionale woningbouwopgave én in de toekomst van Sliedrecht zelf.
ang ebie
d
brut o pla
ngeb
ied
Netto plangebied ca. 58 ha. Gemiddelde dichtheid 30-40 won./ha. Woningen ca. 1.880 won. Gemiddelde woningdichtheid te bebouwen plangebied
Contourenplan Sliedrecht-Noord
Bruto plangebied = het totale gebied waar het Contourenplan betrekking op heeft Netto plangebied = het deel van het bruto plangebied dat daadwerkelijk ontwikkeld of bebouwd kan worden met gevoelige functies (het bruikbare ontwikkelbare oppervlak)
89
(Beoogde) voorzieningen in Sliedrecht en Sliedrecht-Noord commerciële voorzieningen gezondheids- en zorgvoorzieningen onderwijsvoorziening ontmoeting in de openbare ruimte gezondheidscentrum maatschappelijke buurtfuncties commerciële voorzieningen buurtgerichte voorzieningen
Oo
stw
est
-Pa
rk
Stat
ions
onderwijsvoorziening
incl. gymzaal, als ‘brede school’ of IKC
tennisvereniging
plei
n
Sportp
ark Sl
voetbalvereniging
iedrec
ht-Bui
ten
Burgemeester Winklerplein
90
Contourenplan Sliedrecht-Noord
5.3
Voorzieningenprogramma
Naast het realiseren van woningen is voor een toekomstgerichte, leefbare en verbonden wijk de realisatie van voorzieningen essentieel. Voorzieningen dragen bij aan het dagelijks functioneren, de sociale samenhang en de duurzame mobiliteit binnen de wijk en de bredere regio. Voorzieningen zorgen voor een functionele leefomgeving waarin bewoners kunnen voorzien in hun dagelijkse behoeften dicht bij huis. Het gaat hierbij om voorzieningen als een basisschool, huisarts, sportvoorzieningen, kleinschalige horeca en voorzieningen voor de dagelijkse boodschappen. Dit vermindert de noodzaak om voor elke voorziening naar het centrum van Sliedrecht of verder te reizen, wat duurzaamheid, verkeersveiligheid en leefkwaliteit ten goede komt en past binnen de STOMP-benadering van de wijk. Het voorzieningenprogramma omvat: • Commerciële voorzieningen: circa 1.500 m² BVO, waaronder mogelijk voorzieningen voor dagelijkse boodschappen (bijvoorbeeld een kleine supermarkt) en buurtgerichte winkels. • Sociaal-maatschappelijke voorzieningen: circa 8.800 m² BVO, waaronder minimaal één en mogelijk twee basisscholen met gymzaal, een gezondheidscentrum en buurtfuncties. • Sport en recreatie: direct grenzend aan het plangebied ligt een sportpark van circa 80.000 m², met ruimte voor twee sportverenigingen, inclusief voorzieningen zoals parkeren en horeca.
Dit sport- en recreatief knooppunt, gerealiseerd in Sliedrecht-Buiten, wordt ingebed in een groene en waterrijke omgeving en fungeert als belangrijke ontmoetingsplek voor het dorp. Daarnaast is er binnen Sliedrecht-Noord ruimte voor spel en ontmoeting en (sport)-verenigingen. Door de aanleg van de Noord-zuidverbinding, waarmee Sliedrecht Noord en het bestaande Sliedrecht met elkaar verbonden wordt, worden een aantal verenigingen verplaatst. Voor de verenigingen die niet gehuisvest kunnen worden in het deelgebied van de Noord-zuidverbinding zal een nieuwe locatie worden gerealiseerd in Sliedrecht Noord en/of in de directe omgeving van het plangebied van Sliedrecht Noord.
Contourenplan Sliedrecht-Noord
We willen de voorzieningen zoveel mogelijk clusteren rond een herkenbaar en levendig centrumgebied. Dit centrale plein wordt het hart van Sliedrecht-Noord en faciliteert ontmoeting, interactie en gemeenschapsvorming. Een slimme combinatie van functies – bijvoorbeeld een buurtwinkel, school en sport – zorgt voor levendigheid gedurende de dag en versterkt de sociale cohesie. Een mix van voorzieningen in combinatie met een aantrekkelijke openbare ruimte draagt bij aan levendigheid en veiligheid in de wijk. Een goed voorzieningenniveau maakt de wijk aantrekkelijk voor verschillende doelgroepen: gezinnen, ouderen en jonge professionals. De aanwezigheid van voorzieningen binnen loop- en fietsafstand draagt bij aan de brede woonkwaliteit, beperkt het aantal verkeersbewegingen met de auto en maakt Sliedrecht-Noord onderscheidend ten opzichte van andere uitbreidingslocaties.
Fasering en flexibiliteit De ontwikkeling van voorzieningen vraagt om zorgvuldige fasering. Voorzieningen moeten niet te vroeg of te grootschalig worden gerealiseerd, om leegstand en verlies van draagvlak te voorkomen. In de beginfase kunnen schaalbare/uitbreidbare voorzieningen bijdragen aan de leefbaarheid, zoals voorzieningen voor de dagelijkse boodschappen of een onderwijsvoorziening die eenvoudig is uit te breiden. Met de groei van het aantal bewoners kan de voorzieningenstructuur stapsgewijs worden uitgebreid.
91
5.4
Duurzaam bouwen
Warmte Door de toenemende druk op het elektriciteitsnet is het essentieel om bij de ontwikkeling van een wijk tijdig een integrale energie- en warmtestrategie uit te denken. Netcongestie, het overbelasten van het energienet, kan leiden tot vertragingen in de realisatie van woningen, hogere kosten en beperkte beschikbaarheid van duurzame energie. Door vooraf slimme keuzes te maken in de opwek, opslag en distributie van warmte en elektriciteit, kan de wijk toekomstbestendig worden ingericht en wordt bijgedragen aan een stabiel en betrouwbaar energiesysteem. Voor Sliedrecht-Noord is in opdracht van de gemeente onderzoek gedaan naar een voorkeursalternatief voor de warmte- en koudevoorziening. Daarbij zijn verschillende energiesystemen met elkaar vergeleken. Een collectief systeem (traditioneel warmtenet, aansluiten op HVC-warmtenet) voor het gehele gebied is afgevallen vanwege de hoge investeringskosten, zowel voor de verdichte zones met appartementen als voor de zones met grondgebonden woningen. Voor de verdichte zones komt een gebouwgebonden middentemperatuur (MT) warmtenet met koudenet of een zeer-laagtemperatuur (ZLT) met individuele warmtepompen als meest kansrijke optie naar voren. Beide systemen zijn vergelijkbaar qua investeringskosten, maar het ZLT-net scoort beter op duurzaamheid, geluid, netcongestie en bewonerslasten.
Voor de grondgebonden woningen blijkt een individuele oplossing met een lucht-waterwarmtepomp of een bodemwarmtepomp met bodemlus het meest geschikt. De bodemwarmtepomp biedt voordelen op het gebied van geluid, duurzaamheid, netbelasting en gebruikskosten voor bewoners.
92
Eén van de bevindingen van het rapport is dat het interessant is om verschillende energiesystemen toe te passen in de gebiedsontwikkeling op basis van de ondergrond, woningdichtheid en warmtebron. De exacte toepassing van deze energiesystemen krijgt verdere invulling in de komende planuitwerking. Aspecten zoals ruimtelijke inpassing, koppeling met bodem en watersturend ontwerp, bestaanszekerheid en netcongestie betrekken we in de uiteindelijke keuze voor het energiesysteem. Deze integrale benadering zorgt ervoor dat de energievoorziening niet alleen technisch en economisch haalbaar is, maar ook ruimtelijk en maatschappelijk verantwoord.
Contourenplan Sliedrecht-Noord
Duurzaam materiaalgebruik
Materiaalgebruik:
Het uitgangspunt voor de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord is om geen lasten af te wentelen op omliggende gebieden of toekomstige generaties. Deze benadering gaat verder dan alleen het bodem- en watersysteem. De samenleving bevindt zich midden in de transitie van een lineaire naar een circulaire economie: een beweging waar ook Sliedrecht-Noord actief op inspeelt. Net als in andere vooruitstrevende gebiedsontwikkelingen zetten we in op circulair en conceptueel bouwen, met aandacht voor zowel fysieke als sociale en economische duurzaamheid.
Een van de belangrijkste kringlopen binnen de circulaire gebiedsontwikkeling van Sliedrecht-Noord is de materialenkringloop. De bouwsector is wereldwijd verantwoordelijk voor circa 40% van de CO₂-uitstoot. Circulair bouwen biedt dan ook een directe kans om deze uitstoot aanzienlijk te verlagen. In Sliedrecht-Noord wordt hier concreet invulling aan gegeven door in te zetten op een combinatie van vier circulaire strategieën: 1. Toepassing van biobased materialen Sliedrecht-Noord biedt kansen voor een zogenaamd materiaallandschap. Door op nabijgelegen gronden gewassen te telen die later kunnen worden toegepast in de bouw of inrichting van de openbare ruimte, wordt een lokale en hernieuwbare grondstoffenkringloop gecreëerd. 2. Gebruik van materialen met een lage milieubelasting (MPG/CO₂) In de compacte woonbuurten wordt efficiënt gebouwd. Indien beton wordt toegepast, wordt gekozen voor innovatieve betonsoorten met een zo laag mogelijke CO₂-uitstoot. Door de schaal van de gebiedsontwikkeling kunnen de meerkosten van deze innovaties worden beperkt. 3. Creëren van adaptief vermogen Het ontwerp van Sliedrecht-Noord houdt rekening met toekomstige ontwikkelingen. Door gefaseerd te bouwen en te denken in flexibele, zelfvoorzienende netwerken, blijft het mogelijk om nieuwe technologieën en materialen in te passen en in te spelen op veranderende behoeften. 4.
Hergebruik van materialen De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord vindt plaats in een gebied dat nu grotendeels agrarisch is, waardoor er geen lokale materialen vrijkomen die te hergebruiken zijn. Er is wel ruimte om op grotere schaal te kijken naar herbruikbare materialen die elders vrijkomen, binnen de gemeente of daarbuiten. Door in een vroeg stadium marktpartijen te betrekken met ervaring in hergebruik, wordt circulair bouwen vanaf het begin verankerd in het proces.
Sliedrecht-Noord wordt daarmee een voorbeeld van hoe landschappelijke ontwikkeling hand in hand kan gaan met de principes van de circulaire economie. De ambitie is om van deze wijk een klimaatneutrale leefomgeving te maken. Door het bodem- en watersysteem als fundament te nemen, ontstaat een robuuste en klimaatadaptieve wijk die bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals bodemdaling, overstroming, hittestress en droogte. Om in 2050 een CO₂-neutrale wijk te zijn waarin kringlopen zoveel mogelijk gesloten worden, betrekken we deze ambitie integraal in het ontwikkelproces. Daarbij staat de samenhang met de stedenbouwkundige opzet centraal, waarbij we de ruimtelijke inpassing, de koppeling met bodem en water, het versterken van bestaanszekerheid en het voorkomen van netcongestie nadrukkelijk meenemen in de uiteindelijke keuzes.
Contourenplan Sliedrecht-Noord
93
6.
Ruimtelijke opzet
De ruimtelijke opzet van Sliedrecht-Noord gaat verder dan het ordenen van woningen, straten en parken. De ruimtelijke opzet geeft antwoord op de vraag hoe een nieuwe wijk kan wortelen in de identiteit van Sliedrecht én tegelijk toekomstbestendig is. De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord past bij de schaal van het dorp en draagt bij aan de leefbaarheid, samenhang en duurzaamheid. De ruimtelijke keuzes zijn daarom niet willekeurig: ze zorgen ervoor dat Sliedrecht-Noord geen losstaande uitbreiding wordt, maar een dorpsdeel dat het bestaande Sliedrecht versterkt, het landschap respecteert en bewoners een gezonde, verbonden en herkenbare leefomgeving biedt.
6.1
De kwaliteit van Sliedrecht-Noord
De nieuwe ontwikkeling van Sliedrecht-Noord sluit nauw aan bij de identiteit van de Alblasserwaard in het algemeen en Sliedrecht in het bijzonder. Deze identiteit is diep geworteld in een geschiedenis van arbeiders, ondernemende aannemers en vooral baggeraars. Dankzij hun vakmanschap en doorzettingsvermogen is ook de zogeheten ‘ouwe uitbreiding’ ooit tot stand gekomen: een uitbreiding met ruimte voor een haven, handels- en industrieterreinen, villa’s én arbeiderswoningen. Dit plan weerspiegelde destijds alles wat Sliedrecht is, inclusief de sociale, ondernemende en no-nonsense houding van baggeraars, aannemers, scheepswerfwerkers en landbouwers – een houding die nog altijd zichtbaar is in het dorp.
94
Met Sliedrecht-Noord ontstaat een wijk die deze traditie voortzet: sociaal en inclusief, met ruimte voor zowel arbeiderswoningen als villa’s. Sociale woningbouw staat er naast vrije sectorwoningen, waardoor een gemengde gemeenschap kan groeien. Net als destijds bij de ‘ouwe uitbreiding’ vraagt het bouwen op de slappe bodem opnieuw om kennis en kunde. De wijk wordt dorps van opzet, met herkenbare architectuur en baksteenkleuren van lokaal gebaggerde klei, wat zorgt voor een sterke couleur locale. Het landschap van de Alblasserwaard blijft herkenbaar met “op iedere 100 el” (70m.) een sloot of watergang zoals eeuwen geleden al is gedaan, knotwilgen voor wilgentenen die vroeger gebruikt werden voor de dijkbescherming, en de karakteristieke openheid van het gebied. Daarnaast komen er plekken waar de gemeenschap samen kan komen – herkenningspunten zoals bijvoorbeeld een school – die de wijk van meet af aan betekenis en samenhang geven.
Contourenplan Sliedrecht-Noord
Bakkie Trots (Iris Veentjer, Rotterdam) Dit koffiekopje is gemaakt van klei uit de grond van de Merwededijk tussen Gorinchem en Waardenburg. Nieuwe grondlagen ontstaan wanneer rivieren overstromen bij hoog water. Als een rivier overstroomt, neemt het water, klei en fijn zand mee en zet grof materiaal zoals zand en grind af. Hierdoor ontstaat er naast de rivier een soort kom. In deze kom komt het water tot stilstand en wordt klei afgezet. Dit wordt dan ook wel komklei genoemd. Dit kopjes had dus eigenlijk beter een kommetje kunnen zijn. De specifieke klei die afgezet wordt aan de Beneden-Merwede geeft een eigen specifieke kleur aan het product als deze gebakken worden, of het nu een koffiekopje of een baksteen is. Zo brengt deze gebakken klei ons inspiratie voor een ‘couleur locale’ voor Sliedrecht-Noord!
De opzet van Sliedrecht-Noord bestaat uit kleinschalige, compacte buurtjes, ingebed in een groen en waterrijk raamwerk. Ieder buurtje heeft een eigen identiteit en sluit qua schaal en architectuur aan bij de maat van Sliedrecht. Door een mix van woningtypen en prijsklassen, zowel in huur als koop, ontstaat een gevarieerd en inclusief woonmilieu. Dit zorgt voor buurtschappen waarin een brede mix van bewoners samenleeft: van jong tot oud, van alleenstaanden en stellen tot gezinnen in allerlei samenstellingen.
Contourenplan Sliedrecht-Noord
Centraal in de wijk komt een nieuw centrum met een menging van wonen, winkels, sporten en onderwijs. Dit voorzieningencluster wordt een levendig hart van Sliedrecht-Noord, gelegen in het deel van de wijk met de hoogste dichtheid, dicht bij het station en uitstekend bereikbaar voor voetgangers, fietsers en OV-gebruikers. De route tussen het nieuwe centrum en het station wordt doorkruist door het oost-westpark. Dit geeft de kans om ruimte voor spelen, sporten en ontmoeten in het park te combineren dichtbij de centrumfuncties. Het centrum fungeert als ontmoetingsplek en oriëntatiepunt en geeft de wijk een duidelijk middelpunt.
95
6.2
Hoofdstructuur
Het landschappelijk raamwerk verdeelt de wijk in overzichtelijke buurten en zorgt tegelijkertijd voor verbinding met het omliggende buitengebied. Vanuit de wijk ontvouwt zich een panorama op de Alblasserwaard, terwijl recreatieve routes aansluiten op het regionale netwerk.
96
landschappelijk raamwerk
De basis van het plan is het robuuste landschap. Het polderkarakter wordt doorgezet in een netwerk van sloten, singels, wadi’s en groenstructuren die zowel functioneel als belevingsvol zijn. Het watersysteem zorgt voor klimaatadaptatie en waterveiligheid en draagt bij aan de verbetering van de bestaande waterkwaliteit, maar vormt ook een kwaliteitselement in de woonomgeving. De noord-zuidverbinding en andere groene assen, en het oost-westpark en kleinere buurtparken brengen het landschap diep de wijk in, waardoor iedere bewoner in direct contact staat met natuur en water.
ontsluitingsstructuur
1. Landschappelijk raamwerk
sociale structuur programma
In de hoofdstructuur van Sliedrecht-Noord komen de drie belangrijkste pijlers van het Contourenplan samen: de water- en groenstructuur (landschappelijk raamwerk, inclusief het oost-westpark), de ontsluitingsstructuur en de sociale structuur (programma). Deze pijlers grijpen in elkaar en zorgen ervoor dat de wijk herkenbaar, leefbaar en toekomstbestendig wordt. De kracht van de hoofdstructuur ligt in de samenhang tussen landschap, wonen en mobiliteit. Het groenblauwe raamwerk geeft de wijk haar herkenbare identiteit en verweeft natuur en water met wonen, van het oost-westpark in het zuiden tot aan het open landschap van de Alblasserwaard in het noorden. De compacte buurten bieden diversiteit én sociale cohesie, terwijl de ontsluitingsstructuur zorgt voor duurzame mobiliteit en verbinding met de regio. Sliedrecht-Noord wordt daarmee niet alleen een uitbreiding van het dorp, maar een nieuw dorpsdeel dat stevig wortelt in het landschap, aansluit bij de ziel van Sliedrecht en een voorbeeld vormt van toekomstbestendig en inclusief ontwikkelen.
(woon-)eilanden in het groen
autostructuur
fijnmazig voeten fietspadennetwerk
groen, natuur en ecologie
duurzaam en robuust watersysteem
Contourenplan Sliedrecht-Noord
2. Ontsluitingsstructuur
3. Sociale structuur - programma
De ontsluitingsstructuur geeft de wijk samenhang en verbindt deze met de rest van Sliedrecht en de regio. Uitgangspunt is het STOMP-principe: lopen, fietsen en openbaar vervoer krijgen prioriteit, daarna deelmobiliteit, en pas in laatste instantie de auto.
Binnen dit raamwerk liggen compacte buurten met een mix aan woonmilieus: wonen aan het park, wonen in de polder, wonen in het groen, wonen aan het water en wonen in het centrum. Elk buurtje heeft een eigen identiteit, maar samen vormen zij een samenhangend geheel op Sliedrechtse schaal.
Een fijnmazig netwerk van wandel- en fietspaden verbindt buurten onderling en sluit aan op het station, het centrum en de omliggende dorpen. Vier noord-zuidverbindingen doorbreken de barrière van het spoor en de snelweg A15 en zorgen voor goede bereikbaarheid voor langzaam verkeer. Binnen de wijk zijn straten en pleinen zoveel mogelijk autoluw en gericht op verblijfskwaliteit. Parkeren wordt geclusterd in mobiliteitshubs of op binnenterreinen, zodat de openbare ruimte open en groen blijft. Met de aanwezigheid van station Sliedrecht, nieuwe bushaltes langs de N482 en de nabijheid van de A15 verbinden we de wijk stevig in het regionale mobiliteitsnetwerk. Hierdoor wordt Sliedrecht-Noord zowel lokaal goed bereikbaar als regionaal goed ontsloten.
Contourenplan Sliedrecht-Noord
Het woningbouwprogramma van circa 1.880 woningen is evenwichtig verdeeld over deze buurten. Ongeveer 70% bestaat uit grondgebonden woningen, 30% uit appartementen. Minimaal 400 woningen vallen binnen de sociale huursector; samen met de nadruk op betaalbare koop en middeldure huur (minimaal twee derde van het totaal) ontstaat een stevig fundament voor doorstroming en inclusiviteit. Het resterende derde deel bestaat uit koopwoningen in de vrije sector, wat zorgt voor economische diversiteit en vitaliteit. De sociale structuur wordt versterkt door de aanwezigheid van voorzieningen in de wijk. Minimaal één en mogelijk twee basisscholen met gymzaal, een gezondheidscentrum, buurtgerichte winkels en maatschappelijke buurtfuncties zijn verweven in de buurten. In de nabijheid liggen bovendien diverse sportverenigingen van Sliedrecht-Buiten. Dit maakt Sliedrecht-Noord tot een levendig dorpsdeel waar ontmoeten en samenleven centraal staan.
97
Principe: Een mix van dichtheden
land
elijk
subur baan dorps
centru
mdorp s
dorps
suburb aan
landelijk
Principe: Een mix van woonmilieus, elk buurtje een eigen identiteit
wonen in het centrum wonen in de polder wonen in het groen wonen aan het park wonen aan het water specials
98
Contourenplan Sliedrecht-Noord
6.3 N
E RO
N EN LGDE E N I NV OM E
IL -EEN
G NET EH N P I N EO DT IO B AN
O W RN
AA
W
Woonvelden
Het landschappelijk raamwerk vormt de ruggengraat van Sliedrecht-Noord. Uitgaande van de bodem- en waterstructuur en het karakteristieke polderlandschap van de Alblasserwaard ontstaat een vanzelfsprekende verbinding met de omgeving. Binnen dit raamwerk worden de verschillende stroken gedefinieerd waarin woningen en voorzieningen een plek krijgen. Deze stroken volgen als het ware de lijnen van het landschap, waardoor de wijk zich logisch voegt in haar omgeving.
M lw de
id g
st
in er et
oo
en
rok
rst
w
e old
t es
p
r pa
UR
k
U CT
U
TR
S AN
L
DP
F OO
H
UR
U
TR
S ER
E
UW
U CT
AT
W
E NI
M
EE
S
ER
D
ST
N AA
BE
Contourenplan Sliedrecht-Noord
W
AT
T YS
Elke strook krijgt een eigen dichtheid en woonsfeer, afhankelijk van de ligging ten opzichte van groen en water. Zo verschilt het wonen aan de noordrand – met uitzicht op het open landschap van de Alblasserwaard – van het wonen aan de zuidrand, waar de woningen grenzen aan het oost-westpark. Elk buurtje heeft een eigen identiteit, maar samen vormen zij een samenhangend geheel op Sliedrechtse schaal. De stroken worden verder uitgewerkt tot compacte buurtjes met elk een eigen identiteit: wonen aan het park, wonen in de polder, wonen in het groen, wonen aan het water en wonen in het centrum. Door de compacte opzet ontmoet je gemakkelijk je buren en ontstaat er sociale binding. Qua bebouwing sluit Sliedrecht-Noord aan bij de dorpse schaal die bij het dorp past. De bouwhoogtes variëren tot circa zes lagen, met enkele hogere accenten in het centrum. Zo blijven bewoners altijd in contact met de openbare ruimte en met hun directe omgeving. De buurtjes, het centrum en het station worden onderling verbonden door een netwerk van vrijliggende fietspaden en wandelroutes. Deze zorgen voor directe en veilige verbindingen. Voor de auto geldt dat je soms een stukje moet omrijden, waardoor de fiets of de wandeling vaak de snelste keuze is om naar school of andere voorzieningen te gaan.
99
wonen in het centrum
wonen in de polder
wonen in het groen
wonen aan het park
wonen aan het water Veenetië | 4
100
specials
Contourenplan Sliedrecht-Noord