CConstaterende datSliedrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Contourenplan Sliedrecht-Noord.pdf

Besluitvormend - Gemeenteraad Sliedrecht 3 februari 2026, gemeente SliedrechtBij agendapunt: 9: FYS – Contourenplan Sliedrecht-Noord20.223 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Contourenplan

Sliedrecht-Noord Een integraal plan voor een robuust Sliedrecht-Noord 4 december 2025

sliedrechtbouwt.nl

Contourenplan

Sliedrecht-Noord Een integraal plan voor een robuust Sliedrecht-Noord 4 december 2025

Colofon

Contourenplan Sliedrecht-Noord Gemeente Sliedrecht en de samenwerkende marktpartijen

© 4 december 2025

Sliedrecht Bouwt - Atelier Dutch - Marseille Buiten - Akro Consult

Disclaimer: Alle beelden zijn van de gemeente Sliedrecht of een van de betrokken marktpartijen, tenzij anders vermeld. Gemeente Sliedrecht besteedt veel zorg aan het maken, samenstellen en verspreiden van de informatie uit dit Contourenplan. Alle afbeeldingen en tekeningen zijn illustratief en een eerste schetsmatige verkenning. Aan de inhoud van dit document kunnen echter geen rechten ontleend worden. Auteurs-, merken- en/of andere intellectuele eigendomsrechten van getoonde referentiebeelden blijft bij de producenten van de afgebeelde producten. Gemeente Sliedrecht kan niet aansprakelijk gehouden worden voor het gebruik van informatie uit dit document.

atelier

DUTCH

Architectuur Stedenbouw Landschap

Inhoudsopgave De essentie van dit Contourenplan.............................. 6 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding ..................................................................... 8 Context...........................................................................8 Locatie en plangebied. .................................................. 11 Product van samenwerking............................................ 13 Status van dit document................................................ 13

5. 5.1 5.2 5.3 5.4

Programmatische uitgangspunten .............................86 Woningbouwbehoefte ................................................... 86 Woningbouwprogramma................................................ 88 Voorzieningenprogramma.............................................. 91 Duurzaam bouwen........................................................ 92

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Aanleiding . ...............................................................17 Ligging in de omgeving . ................................................. 17 Beleidscontext .............................................................. 17 Overige ontwikkelingen.................................................. 19 Omgevingsaspecten...................................................... 20 De opgave..................................................................... 26 Een integraal Contourenplan.......................................... 28

6. 6.1 6.2 6.3

Ruimtelijke opzet.......................................................94 De kwaliteit van Sliedrecht-Noord.................................. 94 Hoofdstructuur. ............................................................ 96 Woonvelden.................................................................. 99

3. 3.1 3.2 3.3 3.4

Landschappelijk raamwerk . ......................................30 Inleiding........................................................................ 30 Water en bodem............................................................ 32 Groen en landschap...................................................... 49 De nieuwe groenblauwe structuur.................................. 53

7. 7.1 7.2 7.3 7.4

Ontwikkelstrategie & financiële uitvoerbaarheid . .....104 Huidige samenwerking gemeente en marktpartijen....... 104 Ontwikkelstrategie Sliedrecht-Noord............................ 105 Financiële haalbaarheid. ............................................. 106 Vervolgstappen........................................................... 108

4. 4.1 4.2 4.3

Mobiliteit...................................................................70 Mobiliteitsanalyse huidige situatie. ................................ 73 Mobiliteitsprincipe van Sliedrecht-Noord........................ 75 Tot slot.......................................................................... 84

8. 8.1 8.2 8.3

Vervolgstappen & uitwerkingen................................110 Vervolgstappen planproces ......................................... 111 Onderzoeken en uitwerkingen...................................... 111 Participatie. ................................................................ 115

9. 9.1 9.2

Bijlagen...................................................................116 Literatuurlijst - geraadpleegde documenten.................. 117 Deelkaarten omgevingsaspecten.................................. 118

Contourenplan Sliedrecht-Noord

5

De essentie van dit Contourenplan Sliedrecht heeft een grote woningbouwopgave. Zowel voor het voorzien in de woningbehoefte van inwoners van Sliedrecht als uit de regio. De gemeente Sliedrecht pakt deze uitdaging op. Zo werken we binnen bestaand Sliedrecht al aan vernieuwing en verdichting. We geven uitvoering aan diverse projecten in het kader van onder andere de binnenstedelijke herstructurering (BHS). Dit is echter niet voldoende om te voldoen aan de woningvraag, zowel qua aantallen als qua type woningen. De bestaande voorraad in Sliedrecht bestaat uit relatief veel appartementen en een relatief groot aandeel sociale huur. Met toevoeging van meer woningen kunnen we de woningdifferentiatie verbeteren. Daarom hebben we de mogelijkheden verkend van woningbouw in Sliedrecht-Noord buiten de bestaande bebouwde kom. Het realiseren van een nieuwe wijk in de polder, en specifiek in Sliedrecht-Noord, vraagt uiteraard om zorgvuldigheid. Zorgvuldigheid ten aanzien van de aansluiting op bestaand Sliedrecht, ruimtelijke kwaliteit, mobiliteit en bovenal zorgvuldigheid ten aanzien van het water en de bodem. Zo mag de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord geen negatieve effecten hebben op het bestaande watersysteem.

Daarnaast dienen we op een zorgvuldige wijze om te gaan met het bouwen op deze specifieke bodem zonder problemen van bijvoorbeeld bodemdaling naar toekomstige generaties te verschuiven. In het kader van een zorgvuldig watersysteem koppelen we het waterbeheer van Sliedrecht-Noord los van zijn omgeving. Binnen het plan zorgen we voor voldoende ruimte voor waterberging, zowel via oppervlaktewater als via onverharde zones. Aan de

6

zuidrand realiseren we een brede en lange groene parkstrook die een bijdrage levert aan de wateropvang én een ecologische en recreatieve waarde krijgt. De brede en lange parkstrook verbinden we via groenblauwe verbindingen in noord-zuidrichting met de polder. Op die manier creëren we samenhang met het landschap en koppelen we de ecologie van de omgeving met het nieuwe gebied. Deze koppeling vormt daarmee de basis voor een natuurinclusieve wijk. We vinden het van groot belang dat Sliedrecht-Noord een samenhangend onderdeel wordt van bestaand Sliedrecht. Daarvoor is de Noord-Zuidverbinding cruciaal. Deze verbinding zorgt ervoor dat Sliedrecht-Noord optimaal verbonden wordt met bestaand Sliedrecht. Daarnaast verbetert het de aansluiting van Sliedrecht op het landelijk gebied. Tegelijkertijd fungeert deze route als landschappelijke ruggengraat, een groene zone die de polder in het noorden verbindt met de Beneden-Merwede in het zuiden. Zo wordt Sliedrecht-Noord een vanzelfsprekend onderdeel van bestaand Sliedrecht en ontstaat er een duurzame relatie tussen rivier, Sliedrecht en polderlandschap. Voor Sliedrecht-Noord zetten we tevens vol in op duurzame mobiliteit om daarmee de wijk toekomstbestendig te laten zijn en de druk op het bestaande verkeersnetwerk niet te vergroten.

We vinden het daarbij van groot belang dat de verbindingen met bestaand Sliedrecht voor voetgangers en fietsers aantrekkelijk en verkeersveilig zijn. Daarvoor zijn ook goede verbindingen met en aansluitingen op het openbaar vervoer belangrijk. Het huidige station van Sliedrecht krijgt goede verbindingen met Sliedrecht-Noord en we zetten in op nieuwe bushaltes.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Onze inzet is dat de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord zo min mogelijk extra autoverkeer veroorzaakt. De structuur, opzet en het functioneren van de nieuwe wijk geven we daarom vorm via het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteitsdiensten, Personenauto). Tot slot vinden we het van belang dat Sliedrecht-Noord behalve de gewenste woningen ook voorzieningen krijgt voor een fijne en leefbare wijk. Brede welvaart dient hierbij als kompas: naast de woningbouwopgave richten we ons op gezondheid, leefbaarheid, natuur, veiligheid en sociale samenhang. Investeringen in groene structuren, klimaatadaptatie en een aantrekkelijk landschap stimuleren bewegen, ontmoeten en verblijf. De parkstrook en groene verbindingen versterken de biodiversiteit én het welzijn van bewoners. Met voorzieningen in de nabijheid, duurzame mobiliteit en een veilige woonomgeving profiteren alle groepen mee. Zo realiseren we onder meer onderwijs- en zorgvoorzieningen en ruimte voor dagelijkse boodschappen. Op deze manier draagt Sliedrecht-Noord niet alleen bij aan de woningbehoefte, maar ook aan een toekomstbestendige leefomgeving waarin de brede welvaart wordt vergroot. Sliedrecht-Noord wordt kortom een complete en natuurinclusieve wijk die zorgvuldig ruimtelijk en qua water en bodem ingebed is in de omgeving en door de goede ontsluitingen een samenhangend onderdeel wordt van Sliedrecht.

Sliedrecht en Sliedrecht-Noord gezien vanuit het noorden

Contourenplan Sliedrecht-Noord

7

1. 1.1

Inleiding

Context

Nederland staat voor een historische opgave: het bouwen van honderdduizenden woningen in een land waar de ruimte schaars is en de belangen groot zijn. In Zuid-Holland, één van de meest dichtbebouwde regio’s van Europa, is dit zeker een urgente uitdaging. De provincie Zuid-Holland zet daartoe in op het bouwen van bijna 250.000 nieuwe woningen tot 2030, met aandacht voor betaalbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Maar de ruimte is beperkt en de ambities zijn hoog. Daarmee is de puzzel ingewikkeld.

In mei 2023 heeft de provincie Zuid-Holland in de brief Integrale beoordeling Alblasserwaard randvoorwaarden en aandachtspunten geformuleerd voor toekomstige gebiedsontwikkelingen in de regio. In de Alblasserwaard komen veel grote vraagstukken samen: woningbouw, economie, landbouw, natuur, recreatie, mobiliteit, klimaatadaptatie, bodem en waterveiligheid. Ontwikkelingen moeten rekening houden met klimaat, waterveiligheid en bodemgesteldheid om hoge kosten en risico’s in de toekomst te voorkomen.

Met het voorliggende Contourenplan Sliedrecht-Noord leveren we een belangrijke bijdrage aan het leggen van die puzzel; we maken een wijk die invulling geeft aan de ambities. Dit doen we door slim om te gaan met de opgaven van water en bodem, bestaande ruimtelijke en ecologische kwaliteiten te integreren en zorg te dragen voor duurzame mobiliteitsoplossingen en een goede aanhechting op bestaand Sliedrecht.

Het inhoudelijk fundament voor de gebiedsontwikkeling Sliedrecht-Noord is het Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt dat we in 2022 hebben opgesteld. Voordat dit Ambitiedocument wordt uitgewerkt in een Masterplan, is in afstemming met de provincie besloten om eerst een Contourenplan op te stellen. Deze aanpak is tevens geïnspireerd op de aanpak in de Gnephoek in Alphen aan den Rijn.

8

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Sliedrecht-Noord en omgeving

Contourenplan Sliedrecht-Noord

9

De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord kan niet beschouwd worden zonder de Noord-Zuidverbinding. Deze verbinding speelt een sleutelrol, omdat die de verbinding vormt tussen bestaand Sliedrecht en Sliedrecht-Noord. Een goede Noord-Zuidverbinding is noodzakelijk om Sliedrecht-Noord echt onderdeel te laten worden van bestaand Sliedrecht en de nieuwe wijk bereikbaar en leefbaar te houden en de bestaande infrastructuur niet te overbelasten. We zien de Noord-Zuidverbinding dus als een essentiële voorwaarde voor de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord. De projectmatige uitwerking van de Noord-Zuidverbinding zal daarmee in nauwe samenwerking met de opgave Sliedrecht-Noord (en vice versa) worden gedaan. De drie centrale inhoudelijke uitgangspunten van dit Contourenplan zijn: 1. Water en bodem als sturende principes voor de ruimtelijke inrichting; 2. Netwerken en mobiliteit, gericht op bereikbaarheid en duurzame vervoerskeuzes; 3. Stedenbouwkundige opzet en programma. Deze uitgangspunten vormen het belangrijke fundament voor het vervolgproces richting het Masterplan Sliedrecht-Noord.

Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt, december 2022

Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt Sliedrecht bouwt samen aan de toekomst

⊲ sliedrechtbouwt.nl

10

Contourenplan Sliedrecht-Noord

1.2

Locatie en plangebied

Sliedrecht-Noord en omgeving

Sliedrecht-Noord ligt binnen de gemeentelijk grenzen van Sliedrecht, ten noorden van de snelweg A15, de spoorlijn en Betuwelijn. Het plangebied wordt begrensd door de spoorlijnen en het nieuwe sportpark Sliedrecht-Buiten aan de zuidzijde, de bedrijvigheid aan de oostzijde, de Tolsteeg aan de westzijde en de Middelwetering en de Kweldamweg aan de noordzijde. Aan de noordzijde ligt het plangebied aan het open landschap van de Alblasserwaard. Het totale plangebied is ongeveer 76 hectare groot.

Bruto plangebied = het totale gebied waar het Contourenplan betrekking op heeft Netto plangebied = het deel van het bruto plangebied dat daadwerkelijk ontwikkeld of bebouwd kan worden met gevoelige functies (het bruikbare ontwikkelbare oppervlak)

Totaal bruto plangebied: ca. 76 ha.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Te bebouwen netto plangebied: ca. 58 ha. zie 2.4 Omgevingsaspecten

11

Plangebied Sliedrecht-Noord

Plangebied: ca. 76 ha.

12

Contourenplan Sliedrecht-Noord

1.3

Product van samenwerking

Het Contourenplan Sliedrecht-Noord is tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen de gemeente Sliedrecht en een vijftal ontwikkelaars (zie ook hoofdstuk 7) en in afstemming met de provincie Zuid-Holland en andere medeoverheden. Het Contourenplan is een uitwerking van het eerder opgestelde Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt (Gemeente Sliedrecht, 2022). Voor de opgaven van water en bodem hebben we het Waterschap Rivierenland, de provincie, de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid en de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid betrokken als adviseurs. Daarnaast stemmen we de woningbouwprogrammering en de mobiliteitsopgave nauwkeurig af met de regio Smart Delta Drechtsteden, het Rijk (Ministeries van Binnenlandse Zaken, VRO en I&W en Rijkswaterstaat) en de buurgemeenten. Daarmee zorgen we voor een goede regionale inbedding en houden we rekening met de bredere strategische opgaven zoals de MerwedeLingelijn en de studie naar de verbreding van de A15.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

1.4

Status van dit document

Het Contourenplan Sliedrecht-Noord heeft een belangrijke status: het biedt de gemeenteraad van Sliedrecht de mogelijkheid om inhoudelijk richting te geven aan de gebiedsontwikkeling en vormt daarmee een kader en leidraad voor de verdere uitwerking. Na vaststelling door de gemeenteraad is dit Contourenplan de basis voor toetsing om op de Provinciale 3-hectarekaart te komen, en de basis om een Masterplan (ontwerp/detail uitwerking) te kunnen opstellen. Daarna zetten we de vervolgstappen naar een Omgevingsplan.

13

Sliedrecht-Noord

14

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Contourenplan Sliedrecht-Noord

15

Sliedrecht-Noord in de regio

Rotterdam A16

Nieuwe

Maas Lek

No

Ridderkerk

d or

A15

A29

Wa al

Alblasserdam

A27

blas

De Al

A15

Hendrik-Ido-Ambacht

A16

onderdeel van Nationaal Landschap het Groene Hart

N3

Zwijndrecht

Papendrecht

Drechtsteden-regio Oude

Alblasserwaard

Dordrecht

Sliedrecht

en ss e i

G

Gorinchem

Hardinxveld-Giessendam

ede en Merw

A15

Bened

Maas Nieuwe

e Merwed

Nationaal Park

de Biesbosch

16

Contourenplan Sliedrecht-Noord

2. 2.1

Aanleiding

Ligging in de omgeving

Sliedrecht en Sliedrecht-Noord liggen in de zogeheten bebouwingsband tussen Dordrecht in het westen en Gorinchem in het oosten. De snelweg A15 en de MerwedeLingelijn zorgen voor een goede verbinding met de rest van de Randstad. Bij Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam is de bebouwingsband op zijn smalst: hier komen de Alblasserwaard, onderdeel van het Nationaal Landschap Groene Hart, en Nationaal Park De Biesbosch vrijwel samen. Deze strategische ligging maakt Sliedrecht-Noord tot een schakel tussen dorp en polder: het verbindt de dynamiek van de Drechtsteden met het open, landelijke karakter van de Alblasserwaard.

2.2

Beleidscontext

De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord is in de afgelopen jaren in een aantal beleidsdocumenten aan de orde gesteld. In het Uitvoeringsprogramma Wonen (2019) is de ambitie vastgelegd om tot 2040 circa 2.500 woningen te realiseren, waarvan binnenstedelijk circa 260 woningen. Sliedrecht-Noord is daarbij genoemd als nader te onderzoeken locatie om de rest van de woningopgave te kunnen realiseren.

Deze ambitie is verder uitgewerkt in de Koers 2030 (2020), waarin onder het speerpunt ruimtelijke vernieuwing is gekozen voor een evenwichtige groei met aandacht voor ruimte, kwaliteit en duurzaamheid. De woningbouwopgave wordt hierin gezien als katalysator voor bredere ruimtelijke vernieuwing, met nadruk op doorstroming, gemengde wijken en een stevige inzet op betaalbare woningbouw. Deze koers is ruimtelijk vertaald in de Omgevingsvisie Sliedrecht (2021), waarin ontwikkelgebieden en groene verbindingen zijn benoemd. In het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing (sinds 2022) zijn deze ambities geconcretiseerd in drie deelprojecten en vijftien uitgangspunten, die jaarlijks worden gemonitord. Specifiek voor Sliedrecht-Noord is in december 2022 het Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt vastgesteld. Hierin zijn de wensen en uitgangspunten voor Sliedrecht-Noord vastgelegd met drie richtinggevende thema’s: - Sliedrecht bouwt met ruimte voor water en groen; - Sliedrecht bouwt aan duurzaam en toekomstgericht wonen voor iedereen; - Sliedrecht bouwt aan verbinding met de regio en de samenleving. Dit ambitiedocument is de basis voor de uitwerking naar het Contourenplan zoals nu voorligt.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

17

Projectenkaart ontwikkelingen in omgeving Sliedrecht-Noord volgens: • Omgevingsvisie Sliedrecht (Gemeente Sliedrecht - Kuiper Compagnons, november 2021) • Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt (Gemeente Sliedrecht, 2022) • Programma Ruimtelijke Vernieuwing 2021-2030

plangrens Ambitiedocument Sliedrecht Bouwt

plangrens Contourenplan Sliedrecht-Noord

Sliedrecht Buiten Stationspark III

De Blauwe Zoom

Noord-Z u

idverbin

ding

Het Oog

Binnenstedelijke herstructurering

18

Contourenplan Sliedrecht-Noord

2.3

Overige ontwikkelingen

De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord staat niet op zichzelf, maar maakt onderdeel uit van een breder pakket aan maatregelen om de gemeentelijke ambities te realiseren. Zo werkt Sliedrecht onder andere ook aan Binnenstedelijke Herstructurering Sliedrecht (BHS). In het programma ruimtelijke vernieuwing van Sliedrecht staat het zorgvuldig benutten van binnenstedelijke ruimte centraal, voordat wordt uitgeweken naar buitenstedelijke locaties. Deze benadering vormt de kern van de Binnenstedelijke Herstructurering Sliedrecht (BHS). De BHS-opgave is een gezamenlijke aanpak van de gemeente Sliedrecht en woningcorporatie Tablis Wonen. Het stedenbouwkundig kader voor BHS, zoals in juni 2025 door de raad is vastgesteld, geeft richting aan de plannen voor de komende vijftien jaar. Verspreid over zeven deellocaties en drie fasen worden ruim 435 sociale huurwoningen vervangen en meer dan 40 extra sociale huurwoningen en 220 marktwoningen toegevoegd. Binnen BHS wordt ingezet op het vernieuwen van verouderde sociale huurwoningen, het uitbreiden van het woningaanbod binnen de bestaande dorpsgrenzen, het toevoegen van groen en verbeteren van verbindingen. Door ook in te spelen op klimaatverandering wordt gewerkt aan een toekomstbestendige en leefbare woonomgeving.

Deze binnenstedelijke verdichting draagt bij aan een vitaal en betrokken gemeenschap én vormt de eerste stap in de ruimtelijke ontwikkeling van Sliedrecht. Ook de balans tussen wonen en werken krijgt aandacht: zo wordt bedrijventerrein Stationspark III gerealiseerd, mede mogelijk gemaakt door de verplaatsing van sportverenigingen naar Sliedrecht Buiten, waar een sportief en recreatief knooppunt met twee verenigingen, parkeerfaciliteiten en horeca ontstaat. Verder wordt nabij Sliedrecht-Noord op korte termijn een tijdelijk asielzoekerscentrum gerealiseerd.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Er wordt geïnvesteerd in een kwalitatieve, groene Noord-Zuidverbinding die Sliedrecht-Noord verbindt met bestaand Sliedrecht. Dit sluit aan bij het principe “Eerst bewegen, dan bouwen”. Dit principe betekent dat bij gebiedsontwikkeling eerst de benodigde infrastructuur, zoals ontsluitingswegen, openbaar vervoer of andere voorzieningen, wordt gerealiseerd voordat met de daadwerkelijke woningbouw wordt begonnen. Voor Sliedrecht-Noord houdt dat in dat er eerst wordt geïnvesteerd in deze Noord-Zuidverbinding zodat de samenhang en bereikbaarheid van het gebied wordt versterkt.

Kans voor de regio Hardinxveld-Giessendam heeft ambitieuze woningbouwplannen. In het gebied ’t Oog, gelegen tussen de MerwedeLingeLijn en de Betuwelijn, is voor fase 1 in 2022 een bestemmingsplan vastgesteld voor de realisatie van 160 woningen. Voor de volgende fases van ’t Oog worden verkenningen uitgevoerd, en in de westpunt van het gebied is naast woningbouw ook ruimte gereserveerd voor bedrijfskavels. In samenwerking tussen de gemeente Sliedrecht, regio en de provincie Zuid-Holland wordt verkend waar zon op land in de polder ruimtelijk en kwalitatief goed inpasbaar is. Deze verkenning draagt bij aan het realiseren van de doelstellingen uit de Regionale Energiestrategie (RES) en de omgevingsvisie. Binnen RES 1.0 is afgesproken dat een zone van 250 meter ten noorden van de Betuwelijn in beeld is als potentieel ontwikkelgebied voor zonne-energie. Deze zone is als zoekgebied opgenomen in het Omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland en een deel in de Omgevingsvisie van de gemeente Sliedrecht. De gezamenlijke ambities van Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam sluiten aan bij de bredere “Verbindende Gebiedsstrategie Drechtsteden” (Smart Delta Drechtsteden e.a.) van de regio, als reactie op het ruimtelijk voorstel van de provincie Zuid-Holland.

19

2.4

Omgevingsaspecten

Geluidshindercontouren in Lden

Bij de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord zijn verschillende omgevingsaspecten van belang. Deze omgevingsaspecten geven een beperking op de mogelijkheden voor ontwikkeling van het gebied: zo zijn er locaties waar niet of alleen onder voorwaarden gebouwd kan worden. Bij de planvorming hebben we en houden we nadrukkelijk rekening met de diverse aspecten en contouren. De belangrijkste zijn: • Externe veiligheid: veiligheidscontouren van buisleidingen, snelwegen (gevaarlijke stoffen), spoor (Betuwelijn). • Geurhinder: bijvoorbeeld van rioolwaterzuiveringsinrichting (RWZI) en omliggende agrarische bedrijven. • Hindercontouren van bestaande bedrijven en sportpark Sliedrecht-Buiten, op basis van de VNG-richtlijn. • Geluid: wegverkeer (A15, lokale wegen), spoorverkeer (lijn MerwedeLingelijn en Betuwelijn). • Luchtkwaliteit: stikstof, fijnstof. De hindercontour van de gasleiding bepaalt in belangrijke mate waar wel of geen gevoelige functies mogelijk zijn. In de planvorming hebben we rekening gehouden met de gasleiding en bijbehorende contouren, omdat het verplaatsen van deze gasleiding technisch moeilijk en zeer kostbaar is. Daarnaast hebben we ook de spuitzone van nabijgelegen agrarische bedrijven meegenomen in de afwegingen. De kaart met contouren laat duidelijk zien hoe deze factoren gezamenlijk de structuur van de toekomstige woonvelden beïnvloeden en begrenzen.

46 - 50 dB

61 - 65 dB

51 - 55 dB 56 - 60 dB

66 - 70 dB ≥ 71 dB

Hindercontouren sportvelden

In de nadere planuitwerking zal afstemming plaatsvinden met onder andere de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid en de Veiligheidsregio.

20

Project Sliedrecht Buiten - sport- en recreatieve voorzieningSliedrecht-Noord (geen woningbouw) Contourenplan

deze kaarten zijn groter en met maatvoering opgenomen als bijlagen bij dit document

Veiligheidscontouren gasleiding

Woningbouw mogelijk onder voorwaarden (maatregelen bij bron) Woningbouw mogelijk onder voorwaarden (maatregelen bij woningen) Geen woningbouw mogelijk

Hindercontouren (agrarische) bedrijven

Veiligheidscontouren Betuwelijn

Woningbouw mogelijk, geen kwetsbare doelgroepen Geen woningbouw mogelijk

Zone beperking gewasbeschermingsmiddelen

wordt verplaatst

Hindercontouren bestaande bedrijven volgens VNG-richtlijn

Woningbouw onder voorwaarden mogelijk

21

Conclusiekaart hindercontouren

Woningbouw mogelijk Woningbouw mogelijk onder voorwaarden Woningbouw mogelijk onder voorwaarden (bronmaatregelen) Geen woningbouw mogelijk

22

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Te bebouwen gebieden

Woningbouw mogelijk (evt. onder voorwaarden)

Contourenplan Sliedrecht-Noord

23

legenda Woonheuvel (bewoning middeleeuwen)

Stads- of dorpskern, bewoning in de midd

Archeologie

N schaal 1: 19049 0

200

400

600m

In samenwerking met de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) is er op basis van de provincialelegenda cultuurhistorische atlas (bewoning middeleeuwen) een verkenning uitgevoerd. Hieruit blijktWoonheuvel dat binnen het plangebied van project Sliedrecht-Noord er archeologische waarden Stads- of dorpskern, bewoning in de middeleuwen worden verwacht in oude kreekruggen. Deze liggen dieper dan 5 meter onder maaiveld, waardoor verdiepend onderzoek Redelijke tot hoge trefkans niet op archeologische sporen verplicht is aangezien voor de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord Geen of laagminimaal of Niet van toepassing de bodemlaag met de archeologische waarden wordt verstoord. Gelet op de grootschalige werkzaamheden die plaats Redelijke tot hoge trefkans op archeologische sporen zullen vinden in het plangebied van Sliedrecht-Noord wordt vanuit zorgvuldigheid in de volgende fase (opstellen masterplan) Geen of laag of Niet van toepassing karterend onderzoek uitgevoerd. Redelijke tot hoge trefkans op archeologische sporen

Buiten het plangebied, rond de Sportlaan, ter hoogte van SlieGeen of laag of Niet van toepassing drecht-Buiten en net ten oosten van de Zwijnskade in Hardinxveld, bevindt zich een archeologisch terrein van provinciaal belang. Hier Redelijke tot hoge trefkans op archeologische sporen wordt een verhoogde archeologische verwachting aangenomen. Geen of laag Nietwel van een toepassing Ondanks dat het buiten het plangebied bevindt, isofdit aandachtspunt doordat de kreekrug en donk doorloopt in het planTerreinen van provinciaal belang gebied. Indien in de toekomst planvorming en/of uitvoeringswerkzaamheden noodzakelijk zijn in deze locaties dan zal hier rekening mee moeten worden gehouden, en waarDatum: nodig13-08-2025 aanvullend onder- Aan deze kaart kunnenarcheologische geen rechten worden ontleend. waarden, verwachting per diepteklasse bron: Cultuurhistorische Atlas Provincie Zuid-Holland zoek moeten worden uitgevoerd.

Redelijke tot hoge trefkans op archeologi Geen of laag of Niet van toepassing

Redelijke tot hoge trefkans op archeologi Geen of laag of Niet van toepassing

Redelijke tot hoge trefkans op archeologi

N N

schaal 1: 19049 schaal 1: 19049 0 200 400 600m Geen of200 laag of400 Niet van toepassing 0 600m

legenda Redelijke tot hoge trefkans op archeologi legenda

Woonheuvel (bewoning middeleeuwen) Woonheuvel (bewoning middeleeuwen) Geen of laag of Niet van toepassing Stads- of dorpskern, bewoning in de midd Stads- of dorpskern, bewoning in de midd dorpskern Terreinen van provinciaal belang Redelijke tot hoge trefkans op archeologi terreinen met provinciaal belang Redelijke tot hoge trefkans op archeologi redelijke trefkans >5 m. onder maaiveld

Geen of laag of Niet-van Datum: Aantoepassing deze kaart kun Geen of13-08-2025 laag of Niet van toepassing

Redelijke tot hoge trefkans op archeologi Redelijke tot hoge trefkans op archeologi 24

Geen of laag of Niet van toepassing Contourenplan Geen of laagSliedrecht-Noord of Niet van toepassing

Redelijke tot hoge trefkans op archeologi Redelijke tot hoge trefkans op archeologi

PFAS/ PFOA

Sliedrec ht-Noord

Sliedrecht bevindt zich in de pluim van de PFAS-verontreiniging van Chemours, wat heeft geleid tot vervuiling van de bodem in het gebied. Met dit gegeven houden we rekening bij de verdere ontwikkeling van Sliedrecht-Noord. Daarbij zal er te allen tijde aan geldende wet- en regelgeving worden voldaan om een gezonde en veilige leefomgeving voor bewoners te waarborgen. In het Omgevingsplan van Sliedrecht zijn hier specifieke regels voor opgenomen. Per ontwikkelfase zal zorgvuldig worden bezien welke maatregelen nodig zijn om op verantwoorde wijze met de PFAS-verontreiniging om te gaan, waarbij gezondheid, duurzaamheid en naleving centraal staan.

3 Herziene handreiking toepassing van PFOA houdende grond Zuid-Holland Zuid

Verwachtingskaart (verwachte concentratie PFOA in ongeroerde en verharde bovengrond)

bron: Herziene handreiking toepassing van PFOA houdende grond Zuid-Holland Zuid, Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid, 13 juni 2018

Contourenplan Sliedrecht-Noord

25

2.5

De opgave

De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord vraagt om een integrale aanpak van drie samenhangende ruimtelijke opgaven: bodem & water, netwerken & mobiliteit, en het woon- & voorzieningenprogramma. Elk van deze opgaven kent zijn eigen complexiteit en onderlinge verwevenheid. De provincie Zuid-Holland vraagt in haar integrale beoordelingsbrief (mei 2023) nadrukkelijk om een onderbouwde visie op onder andere water- en bodemsystemen, mobiliteitsstructuren en woningbouwprogrammering. Het voorliggende Contourenplan geeft hier een antwoord op. Achtereenvolgens gaan we hieronder in op deze drie grote opgaven van Sliedrecht-Noord:

Bodem en water Sliedrecht-Noord ligt laag ten opzichte van NAP en kent een slappe ondergrond van veen en klei. Deze bodemgesteldheid maakt het gebied gevoelig voor bodemdaling, veenoxidatie (CO2-uitstoot) en zettingen, wat leidt tot geotechnische uitdagingen ten aanzien van draagkracht en restzetting. Daarnaast is het gebied rijk aan sloten en watergangen en maakt de bestaande waterberging langs de Kweldamweg onderdeel uit van het stedelijk watersysteem. Deze omstandigheden vragen om een water- en bodemgestuurde benadering, waarin klimaatadaptatie, waterveiligheid en natuurinclusiviteit centraal staan.

26

Netwerken en mobiliteit De fysieke barrière van de A15 en het spoor zorgt voor een beperkte verbinding tussen het bestaande dorp en de polder. Slechts drie routes verbinden beide gebieden, waarvan de centrale route via de Stationsweg en N482 weinig logisch is. De bestaande infrastructuur is sterk autogericht en overbelast, met name op de Parallelweg-Zuid en de aansluitingen op de rijksweg. Voor fietsers en voetgangers is de ruimte beperkt, wat de bereikbaarheid en leefkwaliteit onder druk zet. Hoewel Sliedrecht beschikt over twee stations aan de MerwedeLingelijn, is het spoor enkelsporig en is de capaciteit in de spits beperkt. De opgave is om Sliedrecht-Noord op een toekomstbestendige manier te verbinden met het bestaande dorp én met de regio, met meer ruimte voor duurzame mobiliteit en langzaam verkeer door het toepassen van STOMP-principes (zie voor nadere uitleg STOMP-principe hoofdstuk 4).

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Bodem en water

Woon- en voorzieningenprogramma De kern van de gebiedsontwikkeling is het realiseren van een woonprogramma dat sociaal gezond en toekomstbestendig is. De opgave is om een programmatische balans te vinden die voldoende kritische massa biedt voor het behoud en versterken van de bestaande voorzieningen en aansluit bij het landelijke en dorpse karakter van Sliedrecht. Tegelijkertijd komt er in Sliedrecht-Noord een gebalanceerd programma van woningen en voorzieningen dat bijdraagt aan de leefbaarheid met hoge ruimtelijke kwaliteit. Het woonprogramma moet bovendien passen binnen de beleidskaders van gemeente, provincie en Rijk én bijdragen aan de regionale woningbouwopgave. Dit vraagt om een slimme mix van woningtypen, segmenten en dichtheden, afgestemd op de lokale en regionale behoefte, de ruimtelijke context én de planeconomische haalbaarheid. De hiernavolgende hoofdstukken formuleren op een integrale wijze een antwoord op deze complexe ruimtelijke opgaven.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Netwerken en mobiliteit

Woon- en voorzieningenprogramma

27

2.6

Een integraal Contourenplan

sociale structuur programma ontsluitingsstructuur

Omdat elk van de ruimtelijke uitdagingen (bodem & water, netwerken & mobiliteit, woon- & voorziening programma) niet alleen een eigen complexiteit hebben maar ook een onderlinge verwevenheid, is het voorliggende integrale Contourenplan voor Sliedrecht-Noord opgesteld. De thematische ‘lagen’ worden afzonderlijk van elkaar beschreven in dit Contourenplan, maar worden geïntegreerd en in samenhang met elkaar ontworpen. Vanuit een duurzaam en robuust bodem- en watersysteem wordt de landschappelijke hoofdstructuur vormgegeven, die gezamenlijk het groenblauwe raamwerk vormen waarbinnen een ontsluitingsstructuur komt die primair voorrang geeft aan voetgangers en fietsers. Dit totale raamwerk is de contramal voor de locaties (ontwikkelvelden) waar de woningen en voorzieningen kunnen worden gerealiseerd.

landschappelijk raamwerk

28

(woon-)eilanden in het groen

autostructuur

fijnmazig voeten fietspadennetwerk

groen, natuur en ecologie

duurzaam en robuust watersysteem

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Contourenplan oost-westpark polderstroken voetbalvereniging

ee lst

Zwijnskade

fiets

N482

To

auto

g

tennisvereniging

woonvelden

Kweldamweg

wonen met het water groenstructuur met vrijliggend fietspad special voorzieningen

Stat

ions

plei

n

A15

Sta

tion

swe

g

Sportlaan

Contourenplan Sliedrecht-Noord

29

3.

Landschappelijk raamwerk

Sliedrecht-Noord is op dit moment een veenweidepolder die kwetsbaar is voor bodemdaling, wateroverlast en ecologische achteruitgang. Goed landschaps-, bodem- en waterbeheer zijn voor het gebruik en het functioneren van het gebied dan ook belangrijk. In de huidige situatie en vooral ook in de nieuwe toekomstige situatie van Sliedrecht-Noord. Daarbij geeft klimaatverandering de opgave een extra dimensie: hevige neerslag, langere periodes van droogte en druk op biodiversiteit vragen om een gebiedsontwikkeling die niet alleen woningen toevoegt, maar het landschap en watersysteem versterkt. Het landschappelijk raamwerk geeft richting aan deze keuzes. Het laat zien hoe we vanuit de logica van bodem, water en cultuurhistorie een wijk tot ontwikkeling brengen die aansluit op de identiteit van de Alblasserwaard en tegelijkertijd voorbereid is op de toekomst. Door ecologie, waterbeheer en groenstructuren als dragers te nemen, ontstaat niet zomaar uitbreiding van Sliedrecht, maar een verantwoordelijke ontwikkeling in een kwetsbare polder.

3.1

Inleiding

Sliedrecht-Noord ontwikkelen we in een gebied waar bodem, water en landschap al eeuwenlang bepalend zijn voor het gebruik en de inrichting. Het veenweidelandschap van de Alblasserwaard vormt niet alleen een uniek cultuurhistorisch decor, maar ook een complexe ondergrond waarin bodemdaling, waterveiligheid en ecologische waarden voortdurend met elkaar in balans moeten worden gebracht. In dit hoofdstuk formuleren we de uitgangspunten voor een ruimtelijke inrichting die inspeelt op deze uitdagingen en ruimte schept voor een toekomstbestendige en leefbare wijk. In de uitwerking worden in afstemming met Waterschap Rivierenland en andere stakeholders de verdere onderzoeken gedaan naar de concrete oplossingen en maatregelen.

30

Centrale leidraad in de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord is het principe van water en bodem sturend. Nederland loopt steeds vaker tegen de grenzen van het water- en bodemsysteem aan door intensief gebruik en klimaatverandering. Ook Sliedrecht-Noord kent deze kwetsbaarheden, met risico’s op overstromingen, wateroverlast en verdroging. Dit vraagt om keuzes die het gebied minder kwetsbaar maken en die zowel het wonen als de natuur in samenhang brengt. Thema’s als waterpeilbeheer, waterkwaliteit, restzettingen, droogleggingseisen en meerlaagse veiligheid beschouwen we integraal, zodat technische oplossingen, ruimtelijke inrichting en ecologische waarden elkaar versterken in plaats van beconcurreren.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Waterstructuur

Groenstructuur

Het landschap speelt in de opzet van Sliedrecht-Noord een sleutelrol. De strakke verkaveling, de historische linten en de openheid van de polder bepalen in hoge mate de identiteit van de plek. Door deze structuren niet alleen te behouden, maar ook door te ontwikkelen in de groenblauwe structuur van de wijk, ontstaat een samenhangend raamwerk dat water, ecologie en beleving met elkaar verbindt. Nieuwe parken, polderstroken en natuurinclusieve woonmilieus sluiten aan bij de bestaande cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Daarnaast benutten we daarmee kansen voor het versterken van biodiversiteit en ecologische verbindingen. Dit hoofdstuk gaat achtereenvolgens in op: • de rol van water en bodem als sturende principes in de planvorming; • de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten die richting geven aan de ruimtelijke identiteit; • de ecologische waarden en kansen voor biodiversiteit; • de uitwerking van de groenblauwe structuur, waarin klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen centraal staan.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

31

3.2

Water en bodem

Huidige water- en bodemsysteem Sliedrecht-Noord is laag gelegen ten opzichte van het NAP. Het gebied kent een fijnmazig netwerk aan smalle sloten en is daarmee waterrijk. Bodemkundig bestaat het gebied uit een diep veenpakket met enkele slappe kleilagen. Door deze grondslag is het gebied gevoelig voor bodemdaling door veenoxidatie en zettingen. Daarnaast biedt deze ondergrond geotechnische uitdagingen qua draagkracht en restzetting. In het plangebied ligt ook de waterberging langs de Kweldamweg. Deze berging is bedoeld als compensatievoorziening binnen het stedelijk watersysteem van Sliedrecht. Sliedrecht-Noord ontwikkelen we vanuit het principe ‘water en bodem sturend’. Het doel van het principe water en bodem sturend is meervoudig: het ruimtegebruik op lange termijn minder kwetsbaar maken voor weersextremen als gevolg van klimaatverandering, het beschermen van onze watervoorraden, de (grond)waterkwaliteit en de biodiversiteit en het tegengaan van onomkeerbare effecten van bodemdaling. Met de planbenadering die we kiezen voor Sliedrecht-Noord laten we zien hoe in een kwetsbare veenpolder op een zorgvuldige en toekomstbestendige manier gebouwd kan worden zonder afbreuk te doen aan veiligheid, ecologie en leefkwaliteit.

32

Een nieuwe kijk op de lage Oude benadering

Water- en bodemsturend Zo'n vijftig jaar geleden groeide ond

pers het bewustzijn over de process bepalen. In Nederland leidde dat in de lagenbenadering: de drieslag on occupatie. De natuurlijke gesteldhei vertrekpunt. Vervolgens komen de in ken aan de beurt (netwerk). Tot slot het land gebruiken (occupatie), voor terreinen, landbouwgronden of natuu

De lagenbenadering vanuit water- en bodemsturend. Figuur van Polyfern, ToekomstatelierNL2100_verkenning_HNS+RDVA+NOHNIK_kleiner (2).pdf

In de recente praktijk komen de li en occupatie echter voornamelijk to economische en technische logica steeds minder een rol. Bij water en die ondergrond júist een hoofdrol middel voor de netwerken en occupa

Het gebruik van de stappe

Hierna worden de zes stappen vo sturend toegelicht, met per stap e bron: Water en bodem sturend, hoe dan? - Praktijkgids voor een ontwerpende aanpak 14 (CRa - College van Rijksadviseurs, september 2023) praktijkvoorbeelden. De stappen ho vaste volgorde doorlopen worden. D Water- en bodemsturend vooral in de samenhang: de aandac len van een ontwerpende aanpak v sturend.

De ontwerpende aanpak bestaat u van analyseren, vergezichten formu gie ontwikkelen. Het begint met ee Contourenplan opbouwSliedrecht-Noord en het functioneren van de Vervolgens kijk je ver en breed vooru wachte ontwikkelingen van de onde

We gaan water en bodem sturend ontwikkelen ondergrond, waterstructuur en landschappelijke inrichting gaan samen

EN

EN

EN

OP

OT

BI

NG

I EM

RN

AA

W

lw

de

id

M g

st

in

er

et

oo

en

rok

-w

rst

lde

t

es

po

rk

pa

R

UU

CT

U TR

NS

LA

DP

F OO

H

E

UW

U TR

R

S

ER

W

E

NI

D

AN

A ST

BE

Contourenplan Sliedrecht-Noord

A

W

M

EE

ST

SY

R TE

De inrichting sluit aan bij de slappe veenbodem: ophogen gebeurt waar nodig en afgestemd op de functies. Zo blijven natuurlijke verschillen tussen natte en droge plekken bestaan, wat kansen biedt voor biodiversiteit en een robuust ecosysteem. Voor woningen, straten en groen gelden specifieke droogleggings- en zettingseisen, zodat de wijk ook over dertig jaar veilig en leefbaar is, zonder hoge beheerkosten.

UU

CT

AT

De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord stemmen we af op de logica van water en bodem. Het gebied krijgt een eigen peilvak, met een procesgestuurd watersysteem dat zichzelf zoveel mogelijk in balans houdt. Water wordt vastgehouden in een op het landschap gebaseerde structuur van sloten, wadi’s en groene bergingszones. Zo blijft het grondwaterpeil stabiel, wordt verdroging voorkomen en realiseren we voldoende waterberging.

Nieuwe parken, polderstroken en natuurvriendelijke oevers zetten we in om waterberging te combineren met beleving en ecologie. Zo ontstaat een wijk die bestand is tegen weersextremen, maar ook een aantrekkelijke leefomgeving vormt, geworteld in de eeuwenoude polderstructuur van de Alblasserwaard. En ook waterveiligheid krijgt extra aandacht: in de ruimtelijke opzet is nagedacht over evacuatieroutes en plekken waar je bij een overstroming naartoe kunt vluchten.

33

34

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Opgaven water en bodem

waterpeil

drooglegging

waterkwantiteit

doorstroming

waterkwaliteit

ecologie

waterveiligheid overstromingsrisico

klimaatadaptatie

Contourenplan Sliedrecht-Noord

bodemdaling

Binnen het ontwerp van het plangebied Sliedrecht-Noord zijn een vijftal opgaven te onderscheiden ten aanzien van water en bodem: 1. Waterpeil & drooglegging Welk waterpeil hanteren we en wat zijn de gevolgen voor het gebied zoals bebouwing, kwelstromen en toekomstige zettingen. Ook maken we keuzes ten aanzien van toegestane peilfluctuaties, benodigde ophoging, innovatieve ophoog- en bouwmethoden, en toekomstbestendig beheer van de openbare ruimte. 2. Waterkwantiteit & doorstroming We ontwerpen een geschikte waterstructuur met aandacht voor de benodigde hoeveelheid open water en waterberging. Daarbij geven we ook invulling aan de gewenste doorstroming, maatvoering van watergangen, peilbeheer en de aanpak van droogte (zoals doorspoeling). 3. Waterkwaliteit & ecologie Een goede waterkwaliteit en ecologie zijn uiteraard van belang. We werken hiervoor de mogelijkheden en beperkingen voor verbeteringen uit. 4. Waterveiligheid & overstromingsrisico Het gebied moet veilig worden ingericht volgens het principe van meerlaagse veiligheid. We kijken dan ook nadrukkelijk naar risico’s, kansen en maatregelen om de gevolgen van overstromingen te beperken. 5. Klimaatadaptatie & bodemdaling We formuleren welke klimaatadaptieve maatregelen passend zijn binnen de lokale, regionale en landelijke kaders.

Daarnaast zijn de effecten van ophoogmaatregelen op bodemdaling (nu en in de toekomst) van belang.

35

Negen structurerende keuzes Op basis van de genoemde opgaven hebben we voor de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord een negental structurerende keuzes en ontwerpprincipes gemaakt:

1.

We realiseren een afzonderlijk peilvak, met een beperkt fluctuerend waterpeil.

Met de ontwikkeling van het plangebied in Sliedrecht-Noord verandert de gebruiksfunctie van agrarisch naar stedelijk, wat gevolgen heeft voor het waterbeheer. Het waterschap is verantwoordelijk voor de handhaving van de waterpeilen in het slotenstelsel, zoals vastgelegd in (streef)peilbesluiten. In de huidige situatie kent de polder een wisselend zomer- en winterpeil (zomer: NAP -2.05 m, winter: NAP -2.13 m), terwijl het stedelijk gebied Sliedrecht een peil heeft van NAP -1.92 m. We kiezen ervoor om een afzonderlijk peilvak te creëren met een procesgestuurd watersysteem, zoals beschreven onder keuze 2. Dit systeem moet voldoende water bevatten en een lage nutriëntenbelasting hebben om goed te functioneren. Het creëren van een eigen peilvak volgt het advies van Waterschap Rivierenland zoals opgenomen in de ambtelijke reactie op het adviesrapport van Witteveen+Bos (kenmerk 254903, verzonden op 14-05-2025). Het nieuwe peil wordt vastgesteld op NAP -2.05 m. Bij peilstijgingen wordt geloosd op het achterliggende poldergebied. Om in droge periodes voldoende water in het systeem te behouden, wordt een peilstijging tot NAP -1.95 m geaccepteerd. Tegelijkertijd wordt een minimaal peil van NAP -2.15 m toegestaan, waarmee een fluctuatieruimte van ±10 cm ten opzichte van het standaardpeil wordt gecreëerd.

We voorkomen hiermee dat nutriëntrijk stedelijk water ingelaten moet worden om voldoende water in het systeem te behouden. De fasering van de aanleg van dit eigen peilgebied gaan we in de volgende fase verder uitwerken.

36

Effecten op de omgeving Bij een peil van NAP -2.15m wordt het risico op veenoxidatie, zetting en gevolgen voor bestaande belendingen zeer klein geschat. Een periodieke peilstijging van NAP -1.95m leidt tot een kleinere drooglegging van 10cm t.o.v. het ontwerppeil. Ook hierbij geldt dat dit naar verwachting geen gevolgen heeft voor de omgeving. Het gebied wordt juist ingericht om dergelijke fluctuaties op te vangen. In de huidige situatie is namelijk een soortelijke peilfluctuatie van toepassing. Dit is onderzocht in samenwerking met onder meer Ingenieursbureau ADCIM.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

peilgebied en plangebied zijn niet hetzelfde

peilgebied plangebied

Contouren peilgebied De Middelwetering vormt de noordgrens van het nieuwe peilgebied, maar is zelf geen onderdeel hiervan. Ten zuiden van de Middelwetering komt parallel hieraan binnen het nieuwe peilgebied een nieuwe watergang. De huidige watergang die parallel aan de noordzijde van de Betuwelijn en aan de noordzijde van de Parallelweg ligt, wordt onderdeel van het nieuwe peilgebied en vormt de zuidelijke grens hiervan. Deze huidige watergang parallel aan het Betuwelijn is onder andere voorzien als bluswatervoorziening. Het heeft de voorkeur om het ontwikkelplan Sliedrecht Buiten binnen het nieuw peilvak te voegen. Immers: landschapsstructuren en watergangen lopen in elkaar over dus is het eenvoudig deze aan elkaar te koppelen. We onderzoeken in de volgende fase wat de consequenties zijn voor de sportvelden binnen het ontwikkelplan Sliedrecht Buiten. De aanwezige rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) vormt de oostelijke grens van het peilgebied, en de RWZI valt buiten het te creëren peilgebied. Eventuele (calamiteiten)-lozingen van de RWZI komen hierdoor ook niet in het te creëren peilgebied.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Om instroom van stedelijk water in het nieuwe peilgebied te voorkomen, wordt in het zuidwesten en zuidoosten een peilscheiding geplaatst. In de volgende fase berekenen we in hoeverre de afvoercapaciteit van het stedelijk water voldoende blijft. Waar nodig zal buiten het plangebied een extra noord-zuid verbinding gerealiseerd worden. De N482 blijft een onnatuurlijke scheiding vormen tussen de projectgebieden. Door de aanleg van een duikerverbinding wordt deze scheiding opgeheven.

37

een afzonderlijk peilvak, met een procesgestuurd watersysteem en een beperkt fluctuerend waterpeil, dat zoveel mogelijk zelfvoorzienend is

38

Contourenplan Sliedrecht-Noord

2.

We realiseren een procesgestuurd watersysteem, dat zoveel mogelijk zelfvoorzienend is.

Voor het realiseren van een goede waterkwaliteit kiezen we voor een procesgestuurd watersysteem dat zoveel mogelijk zelfvoorzienend is. Dit is vanwege de matige tot slechte waterkwaliteit van het bestaande Sliedrecht, de verwachte toename van langdurige droge periodes met beperkte beschikbaarheid van zoet water en het bevorderen van de waterdoorstroming en samenhangende waterkwaliteit. Met een procesgestuurd systeem kan de waterkwaliteit beheerst worden, wordt voorkomen dat nutriëntrijk stedelijk water de waterkwaliteit in het gebied verslechtert en levert het goede mogelijkheden op voor biodiversiteit. Deze keuze houdt rekening met de noodzaak van een gezond watersysteem met voldoende bergingscapaciteit. Voor dit systeem wordt een eigen peilvak gerealiseerd met een peil van NAP -2.05 m en een toegestane fluctuatie van ±10 cm. Een belangrijk aandachtspunt voor het functioneren van dit systeem is de kwaliteit van het water, waarbij specifiek wordt gelet op de toestroom van nutriëntrijk water en hemelwater.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Hemelwater Het plangebied wordt zo ingericht dat er geen directe afstroom van hemelwater naar watergangen ontstaat. Verschillende technische oplossingen zijn mogelijk om dit te realiseren. Te denken valt onder meer aan wadi’s, IT-riolering, bermpassages, het filteren van water door bomen en groen en infiltratie. In een volgend ontwerpstadium worden op detailniveau de verschillende mogelijkheden uitgewerkt. Met behulp van beschikbare rekentools onderzoeken we dan nader het gehele watersysteem. Daarmee ontstaat ook een nauwkeuriger beeld van de verwachte in- en uitstroom van nutriënten, zodat onderbouwde keuzes gemaakt kunnen worden rondom de afvoer van hemelwater.

Nutriënten We realiseren een afzonderlijk peilvak en streven naar een compleet zelfvoorzienend systeem. Dit betekent dat nutriëntrijk stedelijk water alleen in te droge periodes wordt ingelaten. Daarnaast kunnen nutriënten ook via grondwaterstromingen en kwel in het oppervlaktewater komen. Op de Gebiedskaart van Waterschap Rivierenland is te zien dat er weinig kwel te verwachten is in het plangebied.

39

3.

We maken een vertakte waterstructuur, waarbij de watergangen afgestemd zijn op de grondslag.

Binnen het plan is ruimte nodig voor waterberging, zowel via oppervlaktewater als via onverharde zones. Er wordt in samenhang met het landschap een fijnmazig vertakt watersysteem gerealiseerd zonder doodlopende watergangen. De koppeling van het oorspronkelijke landschap en waterhuishouding vormt daarmee de basis voor Sliedrecht-Noord.

EN

EN

B

G

IN

M NE

R

AA

W

lw

de

id

M

-w

rst

lde

t

es

po

en

rok

g

st

in

er

et

oo

rk

pa

Om de waterkwaliteit te waarborgen, is een juiste stroming en beweging van het water noodzakelijk. Eisen inzake watergangbreedtes,- dieptes en beheermogelijkheden worden hierbij meegenomen. Om opbarstrisico’s te voorkomen, worden nieuwe watergangen niet te breed ontworpen en voorbelast met zand. Dit resulteert ook in een voedingsarme waterbodem die uiteindelijk weer bijdraagt aan een betere waterkwaliteit.

EN

OP

T IO

UR

TU

C RU

ST

AN

L DP

OF

HO

R UU

T

UC

R ST

ER

E

UW

AT

een fijnmazig vertakt watersysteem zonder doodlopende watergangen, ontworpen in samenhang met het landschap

W

E NI

M

EE

ST

Y RS

E

40

AT

W

A

TA

S BE

ND

Contourenplan Sliedrecht-Noord

4.

We hanteren diverse methoden van bouwrijp maken, afhankelijk van de functie en locatie van het deelgebied.

Het gebied van Sliedrecht-Noord heeft momenteel een kleine drooglegging (circa 0,3 meter) en vormt een drassig veengebied dat grotendeels in gebruik is als grasland. Voor een transformatie naar een stedelijk gebied gebruikt het waterschap droogleggingseisen om het stedelijk gebied robuust te maken tegen wateroverlast en om grondwaterproblematiek te voorkomen. Om aan de droogleggingseisen te voldoen, moet dus worden opgehoogd (integraal of partieel), danwel gekozen worden voor alternatieve bouwwijzen (of een combinatie).

Binnen het plangebied is het mogelijk om gebieden intact te laten en niet voor te belasten. Mogelijke gebieden zijn (delen van) het oost-westpark of andere groengebieden. Qua toekomstig waterpeil is dit goed mogelijk, met een afwijking van de standaard drooglegging van 0,70m tot 0,80m. Dit biedt dan kansen om een wat meer natte ecologische structuur te realiseren waarbij paden wel zijn voorbelast of als vlonderpad worden gerealiseerd. Dergelijke gebieden dienen uiteraard goed beheersbaar te blijven.

Verschillende methoden van bouwrijp maken gaan we toepassen. Een voorbelasting van zand onder een rijbaan, grond in groenstructuren en tuinen of in gebieden juist optioneel geen voorbelasting maar de bestaande bodem behouden. En bij het toepassen van verschillende methoden kan de diversiteit in bodemstructuren behouden en zo nodig gecreëerd worden. Er zijn dan kansen voor ecologische diversiteit door het creëren van gradiënten (nat versus droog). In de volgende ontwerpfasen werken we per deelgebied deze verschillende methoden uit. We houden hierbij rekening met de droogleggingseiCunettenmethode sen, functie, gebruik en beheer, en benodigde hemelwaterinfiltratie.

In de verdere ontwerpuitwerking voor het gebied komen we tot 21/02/2020 keuzes welke methoden van voorbelasting en bouwrijp maken er op de verschillende onderdelen in het plan specifiek toegepast worden. Hierbij beschouwen we bodemstructuur, waterhuishouding en inrichting gezamenlijk in relatie tot het beoogde gebruik en de gewenste ruimtelijke beleving.

Ophogen met grond (o.a. kavels) en integraal ophogen / voorbelasten wegen/openbare ruimte ophogen met zand

Partieel ophogen (Wetland) (3)

zand onder rijbanen, grond in groenstructuren en tuinen

geen voorbelasting, bestaande bodem behouden

Voordelen: •

In het algemeen goedkoper dan integraal

•

Circulariteit positief (minder primair gewonnen grondstof)

Nadelen: •

Inrichtingsplan moet zeer vroegtijdig bekend zijn en wijzigingen hebben (in potentie grote) financiële gevolgen

Contourenplan Sliedrecht-Noord 5

5

41

5.

We kiezen voor een toekomstbestendige restzettingseis.

6.

We kiezen voor een droogleggingseis passend bij de functie. Zoals onder uitgangspunt 1 omschreven wordt een ‘basis’ waterpeil gehanteerd van -2.05m NAP. Conform het beleidsadvies van Waterschap Rivierenland en het advies van Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA) wordt een drooglegging ten opzichte van waterpeil gerealiseerd van: Vloerpeil woning: 1,30m Straatpeil: 1,00m Groenvoorziening: 0,70m

De bodem bestaat tot aan de draagkrachtige zandlagen voor het merendeel uit sterk samendrukbaar materiaal. Extra belasting van bijvoorbeeld wegen, ophogingen voor tuinen etc. leiden tot ongewenste zettingen. Het in de gebruiksfase voorkomen van deze grote zettingen is dan ook noodzakelijk. Vanuit het oogpunt van gebruiksmogelijkheden, veiligheid en kosten houden we een restzettingseis aan voor infrastructuur (wegen, fietspaden etc.) van 10 cm in 30 jaar. Met dit uitgangspunt voorkomen we dat kosten, volgend uit schade door restzetting, worden afgewenteld op toekomstige generaties.

Bij ondiepe voortuinen is een hoogteverschil van 0,30m moeilijk te overbruggen. Hier kan een afwijking van 0,10m worden geaccepteerd. Bij fluctuaties van het waterpeil zoals onder 1 omschreven is nog voldoende drooglegging over.

Parkachtige gebieden en tuinen van eigenaren kennen een andere belasting en mate van gebruik gedurende 30 jaar. Het is dan ook goed denkbaar om in deze gebieden een andere zettingseis te hanteren zonder hierbij een kostenverhogende situatie te creëren naar de toekokmst. Op meerdere plaatsten in Nederland zijn hier voorbeelden van.

Afwijkingen ten opzichte van deze drooglegging kunnen worden gevonden in gebieden (denk aan parkzones) die niet worden voorbelast. Deze gebieden kunnen mogelijk ook juist functioneren als waterbuffer. Datzelfde geldt voor de relatie tussen voorbelasting van groenvoorzieningen en drooglegging en voor de beheermogelijkheden in de toekomst.

dit is een schema met inrichtingsmogelijkheden (denkrichtingen) dit betreft niet de daadwerkelijke ruimtelijke inrichting. soms dempen of integraal ophogen

ophogen

-1,05 NAP -1,35 NAP

WP: -2,05 NAP

huidig maaiveld

drooglegging

42

sloten watergangen handhaven (of verbreden)

hoofdstructuur niet ophogen

(soms iets verlagen) Contourenplan Sliedrecht-Noord

7.

We zorgen voor een robuuste leefomgeving door het realiseren van voldoende waterberging.

In de uitwerking van het plan wordt gerekend met geldende eisen vanuit Waterschap en de Kamerbrief water en bodem sturend (november 2022). In deze Kamerbrief staat de rol van de natuurlijke kenmerken van water en bodem omschreven bij toekomstige besluitvorming over ruimtelijke ordening. Hierbij zoeken we naar een optimum van diverse maatregelen waarbij we voldoen aan de geldende eisen en zorgdragen voor de borging van de waterkwaliteit. Er zijn meerdere inrichtingsopties denkbaar en de benodigde waterberging geven we dan ook op verschillende manieren vorm. De geldende eis is dat het gebied een 70 mm bui (T=100) moet aankunnen.

wadi’s

infiltratie

Contourenplan Sliedrecht-Noord

bermpassages

plas-dras gebieden

open water

43

8.

We geven de huidige waterberging aan de Kweldamweg een nieuwe plek

Om te voorkomen dat er nutriëntrijk water uit bestaand Sliedrecht het procesgestuurd systeem inkomt, wat negatieve effecten heeft op de waterkwaliteit, wordt de huidige waterberging op een andere plek buiten het plangebied gecompenseerd. Het aanpassen van de huidige waterberging of het verplaatsen van de waterberging binnen het plangebied en dus binnen het peilgebied van het procesgestuurde watersysteem, is onwenselijk. De huidige watercompensatie aan de Kweldamweg is ruim 3,5 ha. groot, en bestaat uit 2,35 ha. voor de gemeente Sliedrecht en Waterschap Rivierenland en 0,2 ha. voor Rijkswaterstaat. Gezien de overcompensatie in de huidige watercompensatie van ruim 1,1 ha. wordt er een een nieuwe waterberging gerealiseerd grenzend aan het plangebied van Sliedrecht-Noord, met een oppervlak van ruim 2,5 ha. Bij de aanleg van de nieuwe waterberging dienen ook de natuurvriendelijke oevers en de biotoop van de platte schijfhoren (kleine waterslak) gecompenseerd te worden. Deze nieuwe waterberging zal geen deel uitmaken van het procesgestuurde watersysteem van Sliedrecht-Noord. De nieuwe waterberging dient gerealiseerd te worden voordat de huidige berging weggehaald wordt. Tijdens de verdere planontwikkeling van Sliedrecht wordt de nieuwe locatie van deze waterberging bepaald.

44

Contourenplan Sliedrecht-Noord

9.

We implementeren laag 2 van meerlaagse veiligheid door rekening te houden met de gevolgenbeperking in de ruimtelijk inrichting

Er zijn in totaal vijf veiligheidslagen waarbinnen de gevolgen bij een overstroming beperkt kunnen worden. Met name op laag 2 (gevolgbeperking) kunnen in de gebiedsontwikkeling maatregelen worden genomen. De overstromingsdiepte (bij dijkdoorbraak primaire waterkering) waar rekening mee moet worden gehouden voor Sliedrecht-Noord is meer dan 2,00 meter in de bestaande situatie. Er is dus een noodzaak om vluchtroutes in een vroeg stadium mee te nemen in de planvorming van Sliedrecht-Noord. Bij maatregelen moet gedacht worden aan verticale vluchtroutes (gebouw), evacuatieroutes (openbare ruimte) en vluchtlocaties (bijvoorbeeld scholen). Daarnaast kan er sprake zijn van extreme neerslag of doorbraak van regionale keringen. In deze gevallen is er sprake van beperkte waterdiepte (decimeters), wat niet zal leiden tot ernstige schade of uitval van vitale infrastructuur. Het gebied blijft daarbij bereikbaar voor ambulances, brandweer en politie.

de vijf veiligheidslagen

4

herstel

3

crisisbeheersing

2

gevolgbeperking door ruimtelijke inrichting

1

preventie

0

bewustwording

bron: Waterschap Hollandse Delta - BoschSlabbers

Contourenplan Sliedrecht-Noord

45

Water huidig

46

Contourenplan Sliedrecht-Noord

Opzet nieuwe waterstructuur + nieuw peilgebied

De ontwikkeling van Sliedrecht-Noord vraagt om een nieuw, zelfstandig waterbeheer met een procesgestuurd peilgebied op NAP -2,05 m en een toegestane fluctuatie van ±10 cm om instroom van nutriëntrijk stedelijk water te voorkomen. Het gebied wordt begrensd door bestaande waterstructuren, met peilscheidingen in het zuidwesten en zuidoosten. Binnen het plan komt een fijnmazig, doorstromend watersysteem dat is afgestemd op het landschap, opbarstrisico’s voorkomt en de waterkwaliteit verbetert.

Contourenplan Sliedrecht-Noord

47

Grondvorm

Topografische kaart 1900

Natuurlandschap

bron: De Polderatlas van Nederland (Clemens Steenbergen, Wouter Reh, e.a. - 2009) In het huidige gebied zijn landschappelijke kenmerken aanwezig die toegepast kunnen worden in de nieuwe groenblauwe structuur weinig opgaand groen

weidse zichten

smal verbindingspunt

kleine hoeveelheden oeverbeplanting

dubbele watergang rechte slagen

48

Contourenplan Sliedrecht-Noord

3.3

Groen en landschap

Landschappelijke kenmerken en cultuurhistorische waarden De ondergrond in Sliedrecht-Noord bestaat uit een afwisseling van rivierklei, veen en zware klei, waarbij de hogere oevers van de veenstromen Alblas en Giessen aanleiding hebben gegeven tot de ontwikkeling van bebouwingslinten. Dit historische ontginningslandschap is nog altijd zichtbaar in de kamerstructuur: langgerekte smalle kavels volgens het middeleeuwse cope-systeem, begrensd door lage kades en relatief smalle sloten. Deze strakke verkaveling bepaalt in hoge mate de ruimtelijke beleving.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.sliedrecht.nl/api/v1/meetings/1069/documents/13793