Bijlage 2 - Begroting 2023.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2023
Colofon Gemeente Sliedrecht Industrieweg 11 3361 HJ Sliedrecht Samenstelling: Team Financiën & Control Informatie: Tel. : 14 0184 e-mail: gemeente@sliedrecht.nl www.sliedrecht.nl oktober 2022
INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ............................................................................................................................................ 1 1 ALGEMEEN .................................................................................................................................................... 2 1.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 2 1.2 DE PROGRAMMABEGROTING 2023 OP HOOFDLIJNEN ...................................................................................................... 2 1.3 WOONLASTEN............................................................................................................................................................ 3 1.4 LEESWIJZER................................................................................................................................................................ 4 2 BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG .......................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. 3 PROGRAMMA'S .............................................................................................................................................
0 3.1 PROGRAMMA 1 - SAMENLEVING ................................................................................................................................... 1 3.2 PROGRAMMA 2 - ECONOMIE, ONDERWIJS, SPORT EN CULTUUR .......................................................................................10 3.3 PROGRAMMA 3 - RUIMTE ..........................................................................................................................................18 3.4 PROGRAMMA 4 - BESTUUR EN ORGANISATIE .................................................................................................................29 3.5 PROGRAMMA 5 - FINANCIËN VAN SLIEDRECHT ..............................................................................................................35 4 PARAGRAFEN .............................................................................................................................................. 39 4.1.
PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN EN BELASTINGEN .........................................................................................................40 4.2 PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING..........................................................................................49 4.3 PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN..............................................................................................................57 4.4 PARAGRAAF FINANCIERING .........................................................................................................................................62 4.5 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING ....................................................................................................................................68 4.6 PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN ..............................................................................................................................72 4.7 PARAGRAAF GRONDBELEID .........................................................................................................................................80 4.8 PARAGRAAF GROTE PROJECTEN ...................................................................................................................................83 5 FINANCIËLE BEGROTING
.............................................................................................................................. 87 5.1 BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA 2023-2026.........................................................................................................88 5.2 BATEN EN LASTEN OP PRODUCT-NIVEAU .......................................................................................................................88 5.3 OVERZICHT OP TAAKVELDEN .......................................................................................................................................93 5.4 RESERVES EN VOORZIENINGEN ....................................................................................................................................96 5.5 MEERJARENINVESTERINGSPROGRAMMA.................................................................................................................... 100 5.6 OVERZICHT VAN INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ......................................................................................................... 101 5.7 EMU-SALDO ........................................................................................................................................................
102 5.8 SPECIFICATIE OVERHEAD ......................................................................................................................................... 103 5.9 GEPROGNOSTICEERDE BALANS ................................................................................................................................. 104 6 LANDELIJKE INDICATOREN......................................................................................................................... 105
Programmabegroting 2023
Pagina | 1
1 ALGEMEEN 1.1 Inleiding De begroting 2023 is in meerdere opzichten een uniek document omdat dit de eerste begroting is die door het college aan de raad wordt aangeboden tijdens deze nieuwe raadsperiode. De begroting bevat een nieuwe programma-indeling. Per programma zijn de producten ingedeeld, waarvan de activiteiten een logisch geheel vormen en bijdragen aan de doelstellingen van het betreffende programma. Tevens is per programma één van de kernopgaven opgenomen, zoals die zijn opgenomen in het collegewerkprogramma 2023-2026. Hierdoor ontstaat een heldere en eenduidige structuur op basis waarvan de raad het college kan autoriseren om de begroting uit te voeren en het college aan de raad vervolgens over kan rapporteren.
1.2 De programmabegroting 2023 op hoofdlijnen Het verloop van het financieel meerjarenperspectief vanaf de Kaderbrief 2023 tot de primaire begroting 2023 laat over de jaren 2023 tot en met 2026 het volgende beeld zien: Tabel: Verloop Saldo
2023
2024
2025
2026
Kaderbrief 2023 Meicirculaire 2022
V V
477 2.549
V V
258 3.590
N V
38 4.340
N V
Saldo na meicirculaire
V
3.026
V
3.848
V
4.302
V
2.671 2.979 308
Aanpassingen algemene uitkering Rente en energie GR Sociaal Taakmutaties Onderwijs / IHP Technische ramingsaanpassingen
V N V N N N
52 1.000 117 212 95 552
V N V N N N
590 876 316 211 24 601
V N V N N N
1.492 641 260 211 24 506
V N V N N N
1.224 404 276 203 24 446
Saldo Begroting 2023
V
1.336
V
3.042
V
4.672
V
731
Het meerjarenperspectief van de begroting 2023 laat een positief beeld zien. Tijdens de totstandkoming van de begroting is er, omwille van de tijd, voor gekozen de financiële uitwerking van het collegewerkprogramma niet in de cijfers van dit boekwerk op te nemen, maar in een aparte (1e) begrotingswijziging. Bovenstaande tabel geeft derhalve inzicht in de besteedbare ruimte voor de komende jaren om het collegewerkprogramma in financiële zin uit te voeren. Voor de volledigheid volgt hieronder een korte toelichting.
Meicirculaire Het effect van de Meicirculaire is nog niet eerder verwerkt door middel van een begrotingswijziging. Bij het opstellen van de begroting 2023 is het voordelig effect wel verwerkt en beschikbaar voor de uitvoering van het collegewerkprogramma.
Aanpassing algemene uitkering In eerste instantie was er voorzichtig omgegaan met het door het Rijk toegezegde accres. Van het totale bedrag is 25% voorzichtigheidshalve nog niet meegenomen in het saldo, omdat de ervaring is dat uitgaven van het Rijk vaak tegenvallen waardoor het accres terug kan vallen. Op een later moment heeft het Rijk echter bekend gemaakt het accres te 'bevriezen', wat betekent dat er geen onzekerheid meer is qua hoogte van het accres. De ingebrachte voorzichtigheid kan daarmee vervallen wat de genoemde reeks oplevert. Tevens kwamen in de Meicirculaire de herijking van het gemeentefonds en de effecten van het nieuwe Regeerakkoord samen. Dit maakte de analyse van het effect zeer complex. Bij de nadere
Programmabegroting 2023
Pagina | 2
uitwerking afgelopen zomer is gebleken dat de middelen die nodig zijn voor Jeugd in de jaren 2023 en 2024 eerder zijn opgenomen onder het vrij besteedbare deel. Voor de jaren 2025 en 2026 is dat juist andersom. In bovenstaande tabel is deze constatering verwerkt en komt de vastgestelde meerjarenraming van de SOJ weer overeen met de begroting van Sliedrecht.
Rente en energie Op basis van het lopende investeringsplan (IP) en de meerjarenraming 2022-2026 ontstaat er naar verwachting eind 2023 een negatief liquide saldo. We verwachten daarom halverwege 2024 een nieuwe langlopende lening te moeten aantrekken. Met de voorgestelde reeks kunnen we 2,0% rente afdekken voor een lening van € 15 miljoen. Begin september is er als gevolg van de aanschrijving van het Rijk een nieuw contract afgesloten met betrekking tot gas en doen we geen zaken meer met Gazprom. Op basis van het huidige verbruik neemt de rekening structureel toe. Naar verwachting zal de gasprijs een neerwaartse trend vertonen. Daarnaast zetten wij in op energiebesparende maatregelen.
GR Sociaal
De in de Kaderbrief genoemde budgetten voor de GR Sociaal zijn gebaseerd op de confrontatie van de concept Begroting 2023 van de GR en de in Sliedrecht begrote bedragen. Na dit moment is de definitieve begroting vastgesteld in het AB van de GR waarbij de meerjarenraming is aangepast. Daarnaast is er nieuwe informatie ontvangen ten aanzien van de zogenaamde BUIG-beschikking. Als gevolg hiervan kan een gedeelte van het budget vrijvallen.
Taakmutaties
Het benodigde budget om verkiezingen te kunnen organiseren is niet aanwezig. Om de komende jaren de verkiezingen voor respectievelijk de Provinciale Staten (2023), het Europees parlement (2024), de 2e Kamer (2025) en de gemeenteraadsverkiezingen (2026) te kunnen organiseren is aanvullend budget noodzakelijk. Gemeenten hebben nu een belangrijke rol bij de begeleiding van nieuwkomers die inburgering plichtig zijn. Het daarvoor benodigde budget is aangepast om toereikend te kunnen zijn voor de opgave. Onder andere door gewijzigde verwachtingen van het aantal uit te geven paspoorten, rijbewijzen, etc. zijn de ramingen van de baten en lasten, die samenhangen met het uitgeven van deze producten, geüpdatet.
Onderwijs / IHP
In de begroting wordt rekening gehouden met de éénmalige lasten voor het opstellen van een nieuw integraal huisvestingsprogramma (IHP) en de (kapitaal)lasten als gevolg van uitbreiding van de Prins Willem Alexanderschool (locatie Waalslaan).
Technische ramingsaanpassingen
Bij het opbouwen van de begroting zijn diverse processen doorlopen, hierbij ontstaan verschillen. Deze verschillen kennen geen inhoudelijke oorzaak (de activiteiten blijven gelijk), maar een technische. Dit betreffen verwerking van indexatie, kapitaallasten, lonen- en salarissen.
1.3 Woonlasten Jaarlijks worden de woonlasten van de verschillende gemeenten vergeleken in een benchmark. Deze is te vinden de paragraaf lokale heffingen. Sliedrecht staat in 2022 met €791 per inwoner voor OZB-belasting, afvalstoffenheffing en rioolbelasting in de onderste regionen van de benchmark van Zuid-Holland. Op het moment van deze begroting ziet de ontwikkeling voor Sliedrecht voor 2022 als volgt uit:
Programmabegroting 2023
Pagina | 3
Woonlasten meerpersoonshuishouden
2021
2022
2023
Gemiddelde WOZ-waarde
€ 229.000
€ 250.000
€290.000
OZB eigenaren woningen
€
194
€
197
€ 207
Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishoudens*
€
293
€
316
€ 316
Rioolheffing, eigenarendeel
€
185
€
184
€ 184
Rioolheffing, gebruikersdeel
€
86
€
86
€
Totaal
€
741
€
791
€ 836
6,7%
5,7%
% stijging t.o.v. vorig jaar
94
Met de stijging van de woonlasten van ongeveer 5,7% is de verwachting dat Sliedrecht tot de gemeenten met lage woonlasten blijft behoren. De stijging komt met name door het ingezette pad, in 2019, om de heffingen stapsgewijs te verhogen naar 100% kostendekkendheid. De cijfers die hier genoemd worden zijn indicatief en gebaseerd op actuele informatie. De definitieve vaststelling van de hoogte van de heffingen en belastingen voor 2023 vindt plaats in december 2022.
1.4 Leeswijzer Programmabegroting De programmabegroting is opgebouwd uit programma’s en paragrafen. De programma’s geven informatie over specifieke beleidsvelden. De paragrafen geven informatie over de gemeente in zijn geheel en geven diverse dwarsdoorsneden door de programma’s heen. Het autorisatieniveau van de gemeenteraad voor de budgetten bevindt zich op de niveaus van de programma’s. Programma's Hoofdstuk 3 is het programmaplan met de vijf programma’s. Elk programma begint met de visie van het programma, daarna de inleiding, gevolgd door een toelichting op de ambities en ontwikkelingen zoals deze in het collegewerkprogramma 2022-2026 zijn vastgesteld. Daarna wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de ambities worden gerealiseerd. Dit is dus de vertaling van de in het collegewerkprogramma opgenomen speerpunten naar de beantwoording van de concrete vraag: "Wat gaan we ervoor doen in 2023?". De ramingen van de baten en lasten zijn per product opgenomen voor zowel 2023 als de meerjarige bedragen. Tot slot worden de bijdragen van de verbonden partijen omschreven, volgt een overzicht van de kaders waarbinnen het college werkt en wordt inzicht gegeven in de baten en lasten van het programma.
Indicatoren
Er zijn twee type indicatoren opgenomen. Enerzijds lokale indicatoren in de programma's welke het mogelijk maken te sturen en verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid. Anderzijds de verplichte indicatoren (waarstaatjegemeente.nl) welke voortvloeien uit wetgeving om trends te ontdekken en op basis daarvan nader onderzoek te doen of maatregelen te nemen. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in hoofdstuk 6. Paragrafen Hoofdstuk 4 bevat de paragrafen: een belangrijk element in de begroting. De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel van de paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de (meerjaren)begroting. Vrijwel alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven vanuit het BBV. De paragrafen vormen de kaders die de raad voor het college stelt voor het beheer en de uitvoering van het beleid (en de begroting). De raad heeft hiermee instrumenten in handen om: 1. de beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiële functie vast te stellen; 2. de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren.
Programmabegroting 2023
Pagina | 4
Financiële begroting Hoofdstuk 5, de financiële begroting, bevat een aantal cijfermatige tabellen, zoals het overzicht van baten en lasten, het overzicht van incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, geprognosticeerde balans en de reserves en voorzieningen. Financiële tabellen We ronden bedragen standaard af op € 1.000, tenzij anders weergegeven. We noteren een bedrag met een V of een N, waarbij V staat voor ‘per saldo voordeel’ en N staat voor ‘per saldo nadeel’. Een V kan zowel lagere lasten als hogere baten betekenen. Een N kan zowel hogere lasten als lagere baten betekenen.
Programmabegroting 2023
Pagina | 5
Programmabegroting 2023
Pagina | 6
3 PROGRAMMA'S 3.1 Programma 1 - Samenleving Onze visie In Sliedrecht is de samenleving veilig en inclusief. Er zijn sterke verbindingen en de tolerantie is groot. Iedereen doet mee naar vermogen en niemand valt tussen wal en schip.
3.1.1 Inleiding Het sociaal domein is nog volop in ontwikkeling. We hebben de afgelopen jaren – in lijn met de uitgangspunten van de sociale visie en onze ambities uit Koers 2030 - geïnvesteerd in een stevige sociale structuur en de positie van het Bonkelaarhuis verstevigd. De dienstverlening vanuit het Bonkelaarhuis wordt zeer goed beoordeeld door onze inwoners: in 2022 gaven de bezoekers dat huis gemiddeld een 8,4 als rapportcijfer. Daarnaast investeerden en investeren we in een sterke, veilige en gezonde leefomgeving. Een omgeving met logische ontmoetingsplekken die zorgen voor een stevig pedagogisch klimaat waar kinderen en jongeren op kunnen groeien, elkaar kunnen ontmoeten en hun talenten kunnen ontwikkelen. We investeren verder in sterke signalering en het opvolgen daarvan. Daardoor kunnen we tijdig passende ondersteuning bieden, waarbij we inzetten op 'normaliseren' in plaats van problematiseren van het 'gewone leven'. Steeds is het uitgangspunt dat we voor onszelf en anderen zorgdragen. Omdat er voldoende draagkracht in het systeem aanwezig is, is er niet vanzelfsprekend ondersteuning nodig. Veel van onze inwoners kunnen immers zelf, samen met hun omgeving, problemen oplossen. Daar waar onevenredige belasting dreigt, versterken we de draagkracht van een gezin of individu en kijken we welke ondersteuning (tijdelijk) nodig is.
We zetten altijd in op preventie, de kracht van netwerken en algemene voorzieningen en zo geven we vorm aan de gewenste transformatie binnen het sociaal domein. We hebben inmiddels een sterke basis met een krachtige informele sociale structuur. We hebben een breed aanbod van verenigingen en sociale voorzieningen waar de inwoners elkaar kunnen ontmoeten en mee kunnen doen. We ondersteunen en waarderen de inzet van vrijwilligers en we werken samen met en waarderen de inzet van de geloofsgemeenschappen. Onze inzet blijft gericht op het verbinden, versterken en bekend maken van de voorzieningen, activiteiten en initiatieven. Veiligheid is een basisvoorwaarde voor ontwikkeling. Daarom geven we samen met onze ketenpartners invulling aan deze basisvoorwaarde en werken we aan uitdagingen als jeugdoverlast, drugsoverlast en ondermijning. We investeren daarmee continu in een integrale veiligheidsaanpak. In 2022 startten we met de evaluatie en herijking van het Integraal Veiligheidsplan en borgen daarmee samen met de ketenpartners de aanpak. We werken aan de speerpunten van het IVP met een jaarplan. Zo kunnen we inspelen op actuele trends en ontwikkelingen.
3.1.2 Kernopgave Veilig en Inclusief Ook in 2023 zetten we in op een sterke sociale infrastructuur. We vinden het belangrijk dat inwoners voor zichzelf én voor elkaar zorgen. En wij zorgen voor een passend vangnet als er een steun in de rug nodig is. Om onze sociale structuur betaalbaar te houden en te kunnen blijven in investeren in inclusieve en veilige buurten, hanteren we in 2023 - in lijn met het collegewerkprogramma - de volgende vier speerpunten:
Programmabegroting 2023
Pagina | 1
A. We maken werk van een veerkrachtige samenleving B. We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs C. We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners D. We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten We maken werk van een veerkrachtige samenleving' We brengen een maatschappelijke beweging op gang, waarbij problemen niet per definitie vanuit de 'zorgbril' worden bekeken, maar vanuit de brede context van onze samenleving. Er mogen verschillen zijn en 'het gewone leven' krijgt weer ruimte. Door niet onnodig te problematiseren, houden we de kosten binnen het sociaal domein beheersbaar en de kunnen we mensen die dat écht nodig hebben, de juiste ondersteuning blijven bieden. We maken deze beweging samen met het onderwijs, professionals en vrijwilligers in het sociaal domein, de (sport)verenigingen, geloofsgemeenschappen, werkgevers én onze inwoners – een ieder die in Sliedrecht woont, werkt en recreëert. Het vraagt om aanpassing in communicatie, houding en gedrag en draagt ook bij aan een inclusieve samenleving. De volgende uitgangspunten zijn leidend: - We nemen ondersteuningsvragen serieus, maar problematiseren deze niet. We kijken naar wat wel kan, sluiten aan bij de draagkracht en nemen de verantwoordelijkheid en regie die inwoners zelf hebben niet over.
- We buigen de individuele benadering om naar een systeem- en contextgerichte benadering die gericht is op inclusiviteit en ruimte voor verschillen. De specifieke vraag van een inwoner in zijn/haar specifieke context is leidend. - We zorgen voor onszelf en elkaar. Waar de draaglast onevenredig belast wordt, versterken we die draagkracht of ontlasten we het individu of het gezin. Daarmee kan er differentiatie ontstaan in te ontvangen ondersteuning. De gemeente heeft dus wel een zorgplicht, maar inwoners hebben geen recht op dezelfde zorg. - Integraal ondersteuningsaanbod is ons uitgangspunt en doelgroepenbeleid is altijd tijdelijk. - We bezien maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven in de context van Sliedrecht. We bekijken dus altijd hoe groot een probleem voor Sliedrecht is of wat de impact is op Sliedrechtse inwoners. Is er een nieuwe aanpak nodig, dan wordt die zoveel mogelijk ingebed in of aanvullend georganiseerd op de lokale structuur. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We faciliteren en stimuleren het principe normaliseren
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
Programmabegroting 2023
We communiceren vanuit de gemeente en Het Bonkelaarhuis naar inwoners op basis van het uitgangspunt 'normaliseren' en niet ‘het problematiseren van het gewone leven'. We bespreken het thema ‘normaliseren’ met onze maatschappelijke partners en kijken hoe zij bij kunnen dragen aan de gewenste maatschappelijke beweging. In de eerste helft van 2023 organiseren we een symposium over het thema 'normaliseren' met als doel alle partners te inspireren en gezamenlijke richting te bepalen t.a.v. de gewenste maatschappelijke beweging. De professionals van het Bonkelaarhuis spreken met partners én inwoners vanuit het principe 'normaliseren'. Ze wegen zorgvuldig af of een voorziening noodzakelijk is. In lijn met het uitgangspunt 'normaliseren' sturen we op de inzet van zorgaanbieders
Pagina | 2
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)?
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
Een passend vangnet borgen voor inwoners die dat nodig hebben
Voor jeugdigen waarvoor op dit moment gezien de complexiteit van de ondersteunings- en hulpvragen geen passend jeugdhulpaanbod is, proberen we in regionaal verband (Zuid-Holland Zuid) passende voorzieningen te realiseren. Om bij te dragen aan de transformatie en om grip op de kosten te kunnen krijgen, experimenteren we met nieuwe vormen van ondersteuning (o.a. jeugdbescherming naar de voorkant, Wmo naar de voorkant).
We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs Meestal helpen vitaliteit en veerkracht om makkelijker met incidenten en moeilijkere periodes in het leven om te gaan. Daarom verstevigen we onze preventieve inzet door welzijn steviger te verbinden met een gezonde leefstijl en voldoende bewegen/sporten. We doen dat niet alleen door de fysieke ruimte aantrekkelijker te maken voor een gezonde en actieve leefstijl, maar ook door sport/bewegen actiever in te zetten om (kwetsbare) mensen te laten participeren in de samenleving. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We stimuleren een gezonde leefstijl met voldoende beweging voor alle doelgroepen.
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
Programmabegroting 2023
De inrichting van een gezonde leefomgeving die ook uitnodigt tot bewegen maakt deel uit van de ruimtelijke vernieuwing van Sliedrecht. We sluiten aan bij het 'Schone lucht akkoord' dat inzet op betere luchtkwaliteit en een gezondere leefomgeving. We pakken door op de doelen uit de nota Publieke Gezondheid: We zetten in op preventie om te voorkomen dat jongeren gaan roken. We zetten in op een integrale ketenaanpak om inwoners meer te laten bewegen en gezonder te laten eten. We zetten in op het versterken van de mentale gezondheid van onze inwoners. We zetten in op het voorkomen van ervaren eenzaamheid bij onze inwoners. We stellen een ontwikkelperspectief sportaccommodaties op zodat onze sportaccommodaties gaan voldoen aan de hedendaagse eisen. We stimuleren sport en bewegen onder jongeren en ouderen. Sliedrechtse sportverenigingen zijn vitaal, maatschappelijk actief en bieden een flexibel en vraaggericht sportaanbod, ook voor kwetsbare inwoners. We zetten Uniek Sporten in bij kinderen.
Pagina | 3
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)?
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
We stimuleren ontmoeting en interactie tussen mensen om sociale netwerken te verstevigen.
We onderzoeken of het mogelijk is kwetsbare volwassenen en/of ouderen op een laagdrempelige manier meer te laten bewegen. Ruimtelijke vernieuwing draagt ook bij aan aantrekkelijke ontmoetingsplekken in de buitenruimte. We faciliteren sector overstijgende samenwerking voor het verstevigen van informele netwerken.
We gaan de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners verstevigen Bestaanszekerheid is een voorwaarde voor het leveren van een zinvolle bijdrage aan de samenleving en om te kunnen werken aan ontwikkeling. Daarbij is bestaanszekerheid niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook de zekerheid betaalbaar te kunnen wonen, toegang te kunnen hebben tot betaalbare zorg en een financiële buffer op te kunnen bouwen voor onverwachte uitgaven zijn belangrijk. Het zijn noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden die nodig is om je als mens te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. Juist in deze economisch onzekere tijd is het belangrijk oog te hebben voor financieel kwetsbare inwoners en het versterken van het toekomstperspectief.
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? Armoede is overdraagbaar. Daarom investeren we in onze kinderen, zodat ze maximale ontwikkelkansen krijgen aangeboden.
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
We bieden ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners.
We zetten in op participatie.
Programmabegroting 2023
We investeren in de zorgroute voor 0-4 jarigen. Via voorschoolse OT Via de verbinding tussen kinderopvang en zorg (bijv. peuterplusgroepen). We werken samen met jongerenwerk aan een preventieve aanpak die beter aansluit bij (sport-) verenigingen en (rookvrije) speelvoorzieningen in de wijk. Zo verstevigen we het 'normale leven' en bevorderen we inclusiviteit. We investeren in een aanpak om onbedoelde zwangerschappen bij kwetsbare vrouwen te voorkomen. We zetten in op vroegsignalering schulden, de aanpak laaggeletterdheid en het verhogen van het gemiddeld uitgestroomd onderwijsniveau. We vergroten de impact van voorzieningen door de onderlinge samenwerking van uitvoeringsorganisaties te versterken. Verder dringen we niet-gebruik terug door te werken vanuit het principe één toegang. We faciliteren de bestaanszekerheid van inwoners door begeleiding/training en het signaleren van de knelpunten in het systeem die tot bestaansonzekerheid leiden. We herijken het beleid op de participatiewet. We zetten in op het vergroten van lokale stage- en leerwerkplaatsen. We verstevigen de keten vrijwilligerswerk – participatieplekken – arbeidsmarkt. We zoeken regionale samenwerking voor het verstevigen van de verbinding tussen onderwijs/arbeidsmarkt en zetten lokaal in het op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van bedrijven voor Sliedrecht
Pagina | 4
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)?
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
door sociale opgaven en ambities ook nadrukkelijk op de agenda te zetten met als doel om meer stage-, leerwerken participatieplekken bij lokale ondernemers te realiseren. We vergroten de inzet op maatschappelijke begeleiding van statushouders, gericht op participatie. We zetten in op intensieve begeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
We maken werk van veilige en veerkrachtige wijken en buurten Iedereen moet prettig en veilig kunnen samenleven. De ene wijk/buurt heeft op het gebied van veiligheid en leefbaarheid meer uitdagingen dan de andere. Dat heeft onder andere te maken met het type woningen, de bevolkingssamenstelling en de voorzieningen in een wijk. Daarom starten we in 2023 met wijkagenda's en zetten we samen met onze partners blijvend in op de veiligheid van onze wijken en buurten. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We stellen samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere partijen wijk-/buurtagenda’s op.
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
We investeren blijvend in veilige wijken en buurten.
Programmabegroting 2023
We analyseren beschikbare data en gaan op wijk- en buurtniveau in gesprek met inwoners, maatschappelijke partners en andere relevante partijen. Samen formuleren we (strategische) doelstellingen en realiseren we plannen om de veerkracht in de wijk/buurt te versterken of behouden. In 2023 starten we met een pilot in twee wijken/buurten. We benutten ruimtelijke ontwikkelingen om in samenhang sociale doelstellingen voor gezondheid, bewegen/sport, welzijn en veiligheid te realiseren: Gebalanceerd woningbouwprogramma per buurt. Schone, aantrekkelijke en veilige buitenruimte. Meer groen en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. We blijven inzetten op het enthousiasmeren en verbinden van burgerinitiatieven. We faciliteren initiatieven zo, dat ze zich op eigen kracht blijven ontwikkelen. Samen met onze partners blijven we (woon)overlast aanpakken. We formaliseren deze samenwerking in een uitvoeringsplan woonoverlast en zorgen dat informatiedeling correct plaats kan vinden. Met preventieve en repressieve activiteiten zetten we in op een stevige aanpak van handel en gebruik van drugs. Naast het integraal analyseren van signalen, zetten we ook in op het benutten van bestuurlijke middelen. Zo zijn we niet afhankelijk van o.a. het OM om handhavend op te kunnen treden. We werken integraal samen om het middelengebruik onder jongeren terug te dringen.
Pagina | 5
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)?
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
We zetten in op het verstevigen van toezicht en handhaving.
We investeren in een veilige inrichting van de buitenruimte en gaan daarmee verloedering tegen. We zetten in het op het voorkomen en zoveel mogelijk beperken van jeugdoverlast. We continueren de inzet van buurtbemiddeling. We werken nauw samen met zorginstellingen om een veilig leefklimaat te realiseren voor al onze inwoners. We nemen deel aan de Landelijke Aanpak Adresfraude. Met de VRZHZ realiseren we een nieuwe brandweerkazerne in Sliedrecht. Zowel in- als extern vergroten we het kennisniveau op het gebied van sociale stabiliteit. Samen met ketenpartners krijgen we inzicht in de dynamiek en processen die een rol spelen bij sociale stabiliteit. We voorkomen zoveel mogelijk dat maatschappelijk ongenoegen en polarisatie op gewelddadige wijze wordt geuit. We zetten hierbij in op signalering en in verbinding blijven met de inwoners voor wie dit geldt. We werken hierin samen met partners en sluiten aan bij het project bondgenoten van de politie. Op basis van de ervaringen in voorgaande jaren bereiden we ons voor op toekomstige demonstraties en ongeregeldheden. De omgevingswet zorgt voor een verschuiving van vergunningsverlening naar toezicht en handhaving. We blijven monitoren of de vrijheid die de omgevingswet onze inwoners biedt, niet leidt tot meer burenruzies of overlastsituaties. Indien nodig treden we toezichthoudend en handhavend op. We pakken ondermijning planmatig aan.
We focussen op de interne- en externe bewustwording, We spelen tijdig in op landelijke, regionale en lokale trends en ontwikkelingen. We doen dit door het verhogen van de BOA capaciteit van 3.000 naar 3.750 uur per jaar, waarbij er meer gericht wordt ingezet op de speerpunten uit het Integraal Veiligheidsplan.
3.1.3 Reguliere werkzaamheden en overige ontwikkelingen
Reguliere taken
Programmabegroting 2023
We bevorderen een gezonde leefstijl. We behouden toegankelijke en betaalbare voorzieningen op het gebied van sport, cultuur en sociaal. We organiseren ondersteuning en hulp voor kwetsbare mensen in de samenleving. We voeren helder en transparant subsidiebeleid met duidelijke resultaatafspraken.
Pagina | 6
3.1.4 Beleidsindicatoren 1
Naam indicator
% van de inwoners dat problemen zelf of samen met bekenden (eigen sociaal netwerk) kan oplossen Gemiddelde cijfer dat klanten aan de dienstverlening in het Bonkelaarhuis geven % huishoudens met een bijstandsuitkering Gemiddeld cijfer dat inwoners geven voor het prettig wonen in de buurt
Meest Recente Waarde Sliedrecht 90% (2021)
Streefwaarde
92%
8,4 (2022)
8,4
4,5% (dec 2021) 7,5 (2019)
4% 7,5
3.1.6 Kaders voor de reguliere taken De reguliere taken van het programma Samenleving zijn gebaseerd op onderstaande beleidskaders die eerder door de Gemeenteraad zijn vastgesteld. Vigerend beleidskader Cultuurplan Sliedrecht 2022-2030 Uitvoeringsplan inburgering Seniorenvisie Sociale visie Jeugdwelzijnsbeleid 2021-2025 Preventie en Handhavingsplan alcohol 2020-2023 Lokale nota publieke gezondheid Sliedrecht Regenboog dorp Sportnota 2019 e.v. Integratienota 2019-2021 Ondersteuningsprogramma Mantelzorg 2019-2021 Uitvoeringsprogramma vrijwilligersbeleid 2018-2020 Strategische Agenda Sociaal Domein Groeiagenda 2018 Transformatieagenda beschermd wonen en opvang 2017-2020 Subsidiebeleid Sociaal Sliedrecht 2017-2020 Meerjarenperspectief (jeugd) Beleidsrijk regionaal transitie arrangement Harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk Afwegingsmodel Kinderopvang
Vastgesteld Raad, 2022 Raad, 2021 Raad, 2021 Raad, 2020 Raad, 2020 Raad 2020 Raad, 2019 Raad, 2019 Raad, 2019 Raad, 2019 Raad, 2019 Raad, 2018 Raad, 2018 Raad, 2018 Raad, 2018 Raad, 2017 Raad, 2017 Raad, 2014 Raad, 2014 Raad, 2010
Aanvullende indicatoren zijn te vinden in de monitor sociaal: https://www.onderzoekcentrumdrechtsteden.nl/Publicaties/Sociaal/Publicaties_Monitor_Sociaal/Monito r_Sociaal_2021_Sliedrecht 1
Programmabegroting 2023
Pagina | 7
3.1.7 Overzicht van baten en lasten
Producten
Werkelijk
Begroot
Begroot
Begroot
Begroot
Begroot
2021
2022
2023
2024
2025
2026
-
-
-
-
-
-
Lasten: Veilig en inclusief Sliedrecht Alg. maatschappelijke dienstverlening
N
768
N
1.912
N
850
N
851
N
852
N
853
Opvang statushouders/verblijfsger.
N
103
N
172
N
304
N
304
N
304
N
304
Welzijnswerk
N
634
N
512
N
524
N
524
N
524
N
524
Jeugd- en jongerenwerk
N
522
N
511
N
523
N
523
N
523
N
523
Jeugdzorg
N
9.279
N
11.249
N
11.915
N
11.585
N
10.385
N
10.384
WMO
N
16
N
15
N
100
N
100
N
100
N
100
Individuele voorzieningen WMO
N
796
N
809
N
830
N
830
N
830
N
830
Algemene gezondheidszorg
N
1.375
N
415
N
436
N
436
N
436
N
436
Bijstand, participatie, etc.
N
19.279
N
21.669
N
21.500
N
21.804
N
22.043
N
22.147
Burgerzaken
N
874
N
753
N
841
N
1.005
N
1.014
N
1.053
Openbare orde en veiligheid
N
2.474
N
2.598
N
2.943
N
2.943
N
2.943
N
2.943
Totaal lasten
N
36.121
N
40.615
N
40.765
N
40.904
N
39.953
N
40.097
Baten: Veilig en inclusief Sliedrecht
-
Alg. maatschappelijke dienstverlening
-
Opvang statushouders/verblijfsger.
-
-
-
-
-
-
Welzijnswerk
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Jeugd- en jongerenwerk
V
V
10
45
Jeugdzorg
-
V
10
V
10
V
10
V
10
WMO
V
1
Individuele voorzieningen WMO
V
1.215
Algemene gezondheidszorg
V
21
Bijstand, participatie, etc.
V
6.452
V
7.530
V
7.713
V
7.984
V
8.167
V
8.287
Burgerzaken
V
284
V
208
V
235
V
464
V
478
V
556
Openbare orde en veiligheid
V
20
V
5
V
5
V
5
V
5
V
5
Totaal baten
V
8.037
V
8.012
V
8.222
V
8.722
V
8.919
V
9.117
Geraamd totaal saldo van baten en lasten
N
28.085
N
32.603
N
32.543
N
32.182
N
31.034
N
30.980
storting in reserve
N
28
onttrekking aan reserve
V
624
V
1.160
V
126
V
127
V
129
V
130
Geraamd resultaat
N
27.489
N
31.443
N
32.417
N
32.055
N
30.906
N
30.850
V
258
V
258
-
V
258
-
-
V
258
-
-
V -
-
-
-
-
Alg. maatschappelijke dienstverlening In 2022 is hier een eenmalig bedrag opgenomen voor "Sliedrechters schuldenvrij en actief". Daarmee ziet u dit bedrag vanaf 2023 niet meer terug. Inburgering Dit betreft de uitvoering van het lokaal uitvoeringsplan Nieuwe Wet Inburgering. Deze extra kosten worden gedekt uit de aanvullende rijksbijdrage
Programmabegroting 2023
258
Pagina | 8
Jeugdzorg Dit verschil wordt veroorzaakt door een toename van de kosten voor met name de Serviceorganisatie Jeugd. Bijstand, participatie etc. Op dit product worden de kosten begroot voor de bijdrage aan de GR Sociaal. De bijdrage aan de GR Sociaal 2023 is conform de vastgestelde begroting in het AB gestegen. In 2022 is er daarentegen een bedrag geraamd voor de energietoeslag, deze is in 2023 (nog) niet meegenomen. Vanuit het Rijk zijn er meer BUIG middelen ontvangen voor inkomensondersteuning Openbare orde en veiligheid De bijdrage aan de Veiligheidsregio is in 2023 toegenomen.
Programmabegroting 2023
Pagina | 9
3.2 Programma 2 - Economie, onderwijs, sport en cultuur Onze visie Sliedrecht is een ondernemersdorp pur sang met een karakteristiek ondernemersklimaat. De bedrijven(terreinen) zijn vitaal en het centrum is levendig.
3.2.1 Inleiding Het programma Economie, onderwijs, sport en cultuur gaat over alle beleidsvelden van onze gemeente die betrekking hebben op werken, bedrijvigheid en vestigingsklimaat. Binnen dit programma hanteren we twee hoofdonderdelen: economie enerzijds en onderwijs en arbeidsmarkt anderzijds. We werken daarbij primair aan de kernopgave ‘ondernemend en betrokken Sliedrecht’, maar er zijn belangrijke raakvlakken met de kernopgave ‘ruimtelijke vernieuwing’. 3.2.2 Kernopgave Ondernemend en Betrokken Ondernemend en betrokken zijn zit diep geworteld in Sliedrecht. Binnen onze samenleving doen mensen veel zelf. Daar zijn we niet alleen trots op, we hebben ook de ambitie dat verder te versterken. Bijvoorbeeld door het borgen van de vitale economie en het levendig centrum. De rode draad daarin is verbinden, organiseren en promoten. Sliedrecht is een ondernemersdorp pur sang. Verschillende Sliedrechtse bedrijven, met name die in de maritieme sector en de aanverwante maakindustrie, zijn actief over de hele wereld en bieden werk aan veel Sliedrechters. Ook de vele zorginstellingen, de detail- en groothandel en de ondernemers in het centrum leveren een grote bijdrage aan Sliedrechts vitale economie. De lokale en regionale arbeidsmarkt is cruciaal: het lokale en regionale bedrijfsleven heeft immers behoefte aan gekwalificeerd personeel.
Niet voor niets werken onderwijs en bedrijfsleven nu al samen aan een goede aansluiting van het onderwijs op het werk dat gedaan moet worden. Deze manier van werken borgen we graag voor de toekomst en waar mogelijk voegen we kwaliteit toe. Er ligt lokaal een belangrijke opgave om sterker in te zetten op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van de Sliedrechtse bedrijven. Als we onze inwoners maximale kansen willen bieden, is het belangrijk een nog sterker appel te doen op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van die bedrijven. We willen ze actiever en persoonlijker benaderen en verleiden tot het bieden van onder andere stage-, leer- en participatieplaatsen. Daarmee kunnen we bijgedragen aan de maatschappelijke opgaven zoals opgenomen in het programma ‘Veilig en Inclusief Sliedrecht’, waarin onder andere het verhogen van de participatie van onze inwoners richting de arbeidsmarkt centraal staat. (zie 3.1). Natuurlijk houdt een gunstig ondernemingsklimaat ook in dat er voldoende ruimte is voor bedrijven. En dat bedrijven op de juiste plek gevestigd zijn. Ook een goede uitstraling van de terreinen en het centrum zijn daarbij van groot belang. Deze uitgangspunten zijn terug te vinden in de kernopgave ruimtelijke vernieuwing en zijn onlosmakelijk verbonden met het bedrijvenbeleid en het vestigingsklimaat. Ze moeten dan ook in samenhang gezien worden.
We gaan in 2023 voor de volgende vijf ambities vanuit het raamwerk van het collegewerkprogramma (CWP): A. We hebben in 2026 samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie B. We hebben in 2026 een stap vooruit gezet in optimaal ruimtegebruik voor bedrijven C. In 2026 bruisen de winkelgebieden in Sliedrecht en zijn ze (nog) verder opgeknapt D. In 2026 is ons lokale onderwijs verstevigd in aansluiting op maatschappelijke- en arbeidsmarktontwikkelingen
Programmabegroting 2023
Pagina | 10
E. In 2026 staan er sterke samenwerkingsstructuren van ondernemers, (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties. Samen hebben ze een passend aanbod van voorzieningen gecreëerd en is de bekendheid hiervan vergroot We hebben in 2026 samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie Samen met de ondernemers stelden we een nieuwe Economische Visie 2021-2030 op die tal van ambities bevat om de lokale economie nog beter te laten functioneren. Uitgangspunt is de algemene versterking van het vestigingsklimaat. Prioritaire thema's zijn vitale werklocaties en slim ruimtegebruik, innovatie, verduurzaming en digitalisering, arbeidsmarkt-onderwijs en bereikbaarheid. De visie én de ondernemers vragen voor de nieuwe collegeperiode niet om nieuwe plannen, maar om uitvoering. We realiseren daarom de volgende zaken. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We zetten per 2023 een gemeentebreed ondernemersfonds op, voor en door ondernemers.
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
Onder voorbehoud van de afronding van het onderzoek en de besluitvorming door de raad in Q4 van 2022 faciliteren we ondernemend Sliedrecht in 2023 met de opstart van het ondernemersfonds. We doen dat onder meer door de oprichting van de stichting en de opstart van projecten als parkmanagement voor de bedrijventerreinen.
In samenwerking met onze regio (via DEAL) hebben we als gemeente actief accountmanagement richting Sliedrechtse bedrijven.
In 2023 werken we een aanpak uit voor strategisch regionaal accountmanagement, aanvullend op het lokaal bedrijvencontact door de gemeenten.
We werken aan verduurzaming van de Sliedrechtse bedrijventerreinen.
In 2023 werken we met private partners aan een Greendeal waarin een business case wordt uitgewerkt voor duurzame energieopwekking en -mobiliteit op Sliedrechtse bedrijventerreinen.
In de Smart Delta Drechtsteden zetten we ons actief in op innovatie en versterking van het maritieme cluster.
In 2023 leggen we de genoemde onderdelen vast in het regionale programma 2022-2026 voor de uitvoering van de Groeiagenda 2030.
We hebben in 2026 een stap vooruit gezet in optimaal ruimtegebruik voor bedrijven Ruimte is schaars. Daarom moeten we slim opgaan met de werklocaties die we hebben. We moeten ze optimaal benutten en de kwaliteit ervan verhogen. Omdat we het de komende jaren nog moeten doen met de bestaande bedrijventerreinen, maken we werk van (her)ontwikkeling van de laatste braakliggende (private) locaties, zowel aan de oevers als landinwaarts. Verder brengen we samen met bedrijven in kaart waar bedrijfsruimte te kort is of juist overschot bestaat, zodat we kunnen woekeren met de ruimte die er wel is. Tegelijkertijd koersen we voor de toekomst op het toevoegen van bedrijfsruimte op de locatie van de huidige sportvelden.
Programmabegroting 2023
Pagina | 11
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We realiseren parkmanagement en gebiedsbeheer op alle Sliedrechtse bedrijventerreinen.
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
In 2023 verstrekken we, in samenwerking met ondernemend Sliedrecht q.q. het ondernemersfonds, opdracht aan een externe partij voor gebiedsbeheer/parkmanagement van de Sliedrechtse bedrijventerreinen.
We zetten in op (her)ontwikkeling van verouderde terreinen of nietontwikkelde locaties.
In 2023 werkt ROM-D in opdracht van de gemeente Sliedrecht aan de (her)ontwikkeling van ten minste één nader aan te wijzen bedrijfslocatie (bij voorkeur aan het water) ten gunste van de bedrijvigheid in Sliedrecht.
We bereiden de ontwikkeling van Stationspark III voor inclusief een strategisch uitgiftekader.
Samen met onze regiopartner DEAL stellen we in 2023 een strategisch uitgiftekader op voor Stationspark III.
In 2026 bruisen de winkelgebieden in Sliedrecht en zijn ze (nog) verder opgeknapt. De afgelopen jaren is al veel werk gestoken in het versterken van de drie grotere winkelgebieden in Sliedrecht: het Burgemeester Winklerplein, de Kerkbuurt en de Woonboulevard. Die opgave is echter nog niet af en vraagt ook de komende jaren nog volle aandacht. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? Structureel centrummanagement op de Kerkbuurt
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
In samenspraak met de ondernemersvereniging(en) in het centrum verlenen we opdracht aan een externe centrummanager en maken we structurele afspraken over de bekostiging.
De Leeghwaterstraat als hoofdstraat van de Woonboulevard wordt opgewaardeerd.
Als civiel project en in combinatie met de rioleringsopgave voor de Nijverwaard waarderen we in 2023 de Leeghwaterstraat op.
We geven verder uitvoering aan de herontwikkeling van het Burgemeester Winklerplein.
We voeren het Burgemeester Winklerplein in 2023 uit als "groot project".
Programmabegroting 2023
Pagina | 12
In 2026 is ons lokale onderwijs verstevigd, in aansluiting op maatschappelijke- en arbeidsmarktontwikkelingen Als gevolg van technologische, sociaal culturele en economische ontwikkelingen verandert de vraag naar arbeid voortdurend. Verder neemt de vraag naar arbeidskrachten de komende jaren alleen maar verder toe. Daarom is het belangrijk te zorgen voor een krachtige onderwijs-arbeidsmarktstructuur. Dat start bij goed onderwijs, maar vraagt ook om een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt, gericht op inclusie en een leven lang leren. Niet alleen ontwikkelingen van de arbeidsmarkt hebben invloed op (de invulling van) het onderwijs. Ook maatschappelijke ontwikkelingen, als de beweging naar inclusief onderwijs en onderwijs aan nieuwkomers hebben hun invloed. We blijven hier samen met het onderwijs vorm aan geven. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We hebben zicht op onze toekomstige opgave voor onderwijshuisvesting We zetten in op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van bedrijven voor Sliedrecht
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
We stellen een nieuwe Integraal Huisvestingplan Onderwijs op.
Tijdens bedrijfsbezoeken zijn onze sociale ambities nadrukkelijk onderdeel van gesprek. Doel daarvan is het aantal lokale stage- en leerwerk- en participatieplekken bij bedrijven te vergroten. We zoeken regionale samenwerking voor het verstevigen van de onderwijs-arbeidsmarktstructuur en sluiten aan bij initiatieven die een bijdrage leveren aan onze lokale onderwijs-arbeidsmarktstructuur
In 2026 staan er sterke samenwerkingsstructuren van ondernemers, (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties. Samen hebben ze een passend aanbod van voorzieningen gecreëerd en is de bekendheid hiervan vergroot Sport, cultuur en recreatie zijn de sociale bindmiddelen van een samenleving. Sportieve, culture en recreatieve voorzieningen, activiteiten en initiatieven zorgen niet alleen voor reuring in ons dorp, maar zorgen er ook voor dat inwoners mee kunnen doen en elkaar kunnen ontmoeten. Hiermee draagt het bij aan de veerkracht van de samenleving. Participatie binnen een vereniging, initiatief of voorziening zorgt niet alleen voor een (potentieel) sociaal netwerk. Het is ook een plek om levenslessen op te doen waar je de rest van je leven wat aan hebt. Sociale interactie, talentontwikkeling, afspraken nakomen en verantwoordelijkheid nemen bijvoorbeeld. Daarom faciliteren we de samenwerking tussen cultuur-, sport- en recreatiepartijen, zodat er nieuwe initiatieven en nieuw aanbod ontwikkeld kan worden. Verder hechten we er belang aan dat zoveel mogelijk mensen bekend zijn met het aanbod in Sliedrecht. Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We blijven culturele organisaties en sportverenigingen ondersteunen om (meer) samen te werken en in gezamenlijkheid initiatieven te ontplooien en de bekendheid hiervan te vergroten.
Programmabegroting 2023
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
We geven uitvoering aan de cultuurnota en passen de subsidiebeleidsregels cultuur aan. Daarbij evalueren we of de huidige structuur van subsidieverlening passend is I.s.m. onderwijs komen alle kinderen in contact met cultuur. We zetten eenmalig een deel van het dorpsfonds in om extra culturele activiteiten/initiatieven t.b.v. ontmoeting
Pagina | 13
We verbinden sport, cultuur en recreatie met een veilig en inclusief Sliedrecht en ruimtelijke ontwikkeling
We faciliteren de ontwikkeling van de Wonders of Water Experience van het Nationaal Baggermuseum, met aandacht voor kansen op recreatief, economisch en educatief gebied.
Gemeentelijk vastgoed wordt benut om de beleidsmatige doelstellingen van Koers 2030 te realiseren.
Programmabegroting 2023
en verbinding in de samenleving te financieren (bijvoorbeeld viering 100 jaar Raadhuis) We ontwikkelen een (online) platform waarop inzichtelijk is wat Sliedrecht te bieden heeft en wat je er kunt doen. We zorgen ervoor dat er in de fysieke buitenruimte meer zichtbaar is wat er in Sliedrecht te doen is (met bewegwijzering, maar ook via actieve communicatie op de digitale borden) De bibliotheek is en blijft een voorziening waar we onderlinge samenwerking faciliteren en we o.a. werken aan: o Taalvaardigheid o Digitalisering o Ontmoeting We nemen een besluit over de toekomst van het zwembad. Hierbij houden we rekening met de ruimtelijke ontwikkeling, het sport- en recreatiebeleid, het daadwerkelijke gebruik, exploitatie (verhoging gasprijzen), de regionale vraag en aanbod, en de wensen in de samenleving. Bij de planvorming voor de ruimtelijke (her)ontwikkeling van Sliedrecht besteden we nadrukkelijk aandacht aan het faciliteren en stimuleren van bewegen/sporten en mogelijkheden voor recreatie. Bij de ontwikkeling is de rol van de gemeente faciliterend. Het Nationaal Baggermuseum is als initiatiefnemer aan zet om het initiatief samen met het bedrijfsleven door te ontwikkelen naar een zelfstandig exploiteerbaar centrum. Uitgangspunt is een concrete bijdrage op recreatief, economisch en educatief vlak, met aandacht voor samenwerking van het initiatief met het onderwijs.
We stellen een 'nota strategische inzet maatschappelijk vastgoed' vast die uitgangspunten en een afwegingskader biedt hoe om te gaan met huisvestingsvraagstukken. We stellen een strategie vast die zodanig richting geeft aan onze toekomstige omgang met sportaccommodaties, dat die (blijven) voldoen aan de hedendaagse eisen en we voldoende capaciteit behouden. We werken voor de kernportefeuille aan uitvoeringsplannen om het gebruik van het vastgoed te optimaliseren. De regie van het beheer vindt plaats door de gemeente. Het dagelijks beheer van het zwembad wordt uitbesteedt aan een externe gespecialiseerde partij. De wijze van het beheer van de sporthallen wordt op een nader moment bepaald.
Pagina | 14
3.2.3 Reguliere werkzaamheden en overige ontwikkelingen
Economie Bedrijfsbezoeken en accountmanagement Bedrijfsleven faciliteren
Reguliere taken
Onderwijs Zoveel mogelijk mensen aan het werk helpen Goed onderwijs voor alle kinderen faciliteren Onderwijsachterstanden bestrijden Leerlingenvervoer organiseren Sport Voldoende sporten en bewegen stimuleren Sportverenigingen ondersteunen (Veilige) sportaccommodaties beschikbaar stellen Cultuur Cultuurparticipatie stimuleren Culturele verenigingen en organisaties ondersteunen Cultureel erfgoed beheren en behouden
3.2.4 Beleidsindicatoren Naam indicator
2a 2b 2c
% van jongeren onder 23 jaar zonder startkwalificatie en niet (meer) ingeschreven op een school % van de inwoners dat lid is van een organisatie % van de inwoners dat activiteiten buiten verenigingsverband doet
Meest Recente Waarde Sliedrecht 2% (2021)
Streefwaarde
85% (2021)56%
87% 70%
1,5%
In 2023 vindt een nadere verkenning plaats van de beleidsindicatoren op het programma Economie. 3.2.5 Bijdrage van verbonden partijen aan dit programma GR Sociaal De GR Sociaal voert de gemeenschappelijk de taken uit op sociaal terrein voor de gemeenten uit de Drechtstedenregio. Dienst Gezondheid & Jeugd (GR) De Dienst Gezondheid & Jeugd voert de taken uit op grond van de Wet Publieke Gezondheid, de Leerplichtwet en de aanpak van Voortijdig Schoolverlaten. Hier is aansluiting bij de volgende doelstelling van de Dienst Gezondheid & Jeugd: Het bevorderen van ontwikkelingskansen voor, en participatie van inwoners (jeugd en ouderen in het bijzonder). Denk aan de leerplicht en voortijdige schoolverlaters.
Programmabegroting 2023
Pagina | 15
3.2.6 Kaders voor de reguliere taken De reguliere taken van het programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt zijn gebaseerd op beleidskaders zoals vastgesteld door de Gemeenteraad. Hieronder zijn deze beleidskaders weergegeven. Kaders waarbinnen het college werkt Vigerend beleidskader Cultuurplan Sliedrecht Sportnota 2019 e.v. Integraal huisvestingsplan (onderwijs) Economische visie Sliedrecht 2021-2030 Verkeers- en mobiliteitsplan 2017-2040 1e Wijziging Verordening voorzieningen Huisvesting onderwijs Groeiagenda Drechtsteden 2030 Parkeernormennota 2016 Regionale bedrijventerreinenstrategie Verordening leerlingenvervoer Regionaal detailhandelsbeleid Visie Brede Scholen Sliedrecht Regionale kantorenstrategie 2019-2024 Visie onderwijs en educatie Sliedrecht 2012-2020 Toekomstperspectief Kerkbuurt Visie Recreatie Sliedrecht
Vastgesteld Raad, 2022 Raad, 2019 Raad, 2019 Raad, 2021 Raad, 2017 Raad, 2017 Drechtraad, 2017 Raad, 2016 Drechtraad, 2016 Raad, 2014 Drechtraad, 2014 Raad, 2013 Drechtraad, 2019 Raad, 2012 Raad, 2019 Raad, 2021
3.2.7 Overzicht van baten en lasten Producten
Werkelijk
Begroot
Begroot
Begroot
Begroot
Begroot
2021
2022
2023
2024
2025
2026
-
-
-
-
-
-
Lasten: Ondernemend en betrokken Sliedrecht Cultuur
N
559
N
460
N
473
N
468
N
469
N
460
Bibliotheek
N
511
N
515
N
532
N
533
N
533
N
534
Maatschappelijk vastgoed
N
470
N
472
N
582
N
583
N
584
N
585
Sport
N
586
N
611
N
643
N
643
N
643
N
643
Sportaccommodaties
N
1.540
N
1.400
N
1.465
N
1.516
N
1.519
N
1.478
Onderwijshuisvesting
N
1.111
N
1.188
N
1.214
N
1.195
N
1.176
N
1.182
Onderwijs- en leerlingenzaken
N
1.229
N
1.065
N
1.163
N
1.132
N
1.132
N
1.132
Economische zaken
N
683
N
1.187
N
1.624
N
1.577
N
1.577
N
1.577
Sociale werkvoorziening
N
724
N
623
N
636
N
689
N
716
N
716
Kinderopvang- en peuterspeelzalen
N
282
N
298
N
308
N
308
N
308
N
308
Totaal lasten
N
7.694
N
7.818
N
8.639
N
8.642
N
8.657
N
8.614
Baten: Ondernemend en betrokken Sliedrecht Cultuur
V
76
Bibliotheek
V
82
-
V
84
392
V
84
V
403
V
84
403
V
84
-
349
Sport
V
323
Sportaccommodaties
V
1.041
V
1.058
V
1.080
V
1.080
V
1.080
V
1.080
Onderwijshuisvesting
V
16
V
44
V
44
V
44
V
44
V
44
-
V
403
-
V
-
V
-
Maatschappelijk vastgoed
Programmabegroting 2023
V
-
-
V
403
-
-
Pagina | 16
Onderwijs- en leerlingenzaken
V
643
V
591
V
591
V
629
V
629
V
629
Economische zaken
V
184
V
184
V
184
V
184
V
184
V
184
Sociale werkvoorziening
V
296
-
-
-
-
-
Kinderopvang- en peuterspeelzalen
V
28
-
-
-
-
-
Totaal baten
V
2.955
V
2.351
V
2.386
V
2.424
V
2.424
V
2.424
Geraamd totaal saldo van baten en lasten
N
4.739
N
5.467
N
6.253
N
6.218
N
6.233
N
6.191
storting in reserve
N
25
N
25
N
25
N
25
N
25
N
25
onttrekking aan reserve
V
59
V
187
V
132
V
173
V
147
V
128
Geraamd resultaat
N
4.705
N
5.305
N
6.147
N
6.070
N
6.111
N
6.088
De lasten van het product Economische zaken zijn hoger omdat de aanwending de middelen van het ondernemersfonds in de raming van dit product zijn verwerkt. De dekking hiervoor, in de vorm van een verhoging van de OZB op niet-woningen is verantwoord in programma 5.
Programmabegroting 2023
Pagina | 17
3.3 Programma 3 - Ruimte Onze visie Sliedrecht heeft een aantrekkelijke ruimtelijke inrichting en er zijn meer en geschiktere woningen gebouwd. Sliedrecht is meer energie neutraal. Zo heeft de gemeente een aantal groene longen toegevoegd en daarmee de ruimtelijke kwaliteit verbeterd. Daarnaast kent Sliedrecht minder verkeersoverlast en is het in het verkeer veiliger geworden. De barrière van A15 en het spoor in de ontwikkeling van Sliedrecht is opgeheven. We zetten in op het stimuleren van fietsgebruik en fietsveiligheid.
3.3.1 Inleiding Het programma Ruimte gaat over alle beleidsvelden van onze gemeente die betrekking hebben op ruimtelijke ontwikkeling. Het gaat dan om woningbouw, ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid, duurzaamheid, bereikbaar en verbonden, onderhoud openbare ruimte, afvalinzameling en gemeentelijk vastgoed. We zien de uitwerking van de kernopgave 'werk maken van ruimtelijke vernieuwing' uit de kadernota grotendeels terug in dit hoofdstuk. 3.3.2 Kernopgave Ruimtelijke Vernieuwing In Koers 2030, ons ambitiedocument uit 2020, is een toekomstbeeld van Sliedrecht geschetst waarbij we werken aan een inclusiever, mooier en levendiger Sliedrecht. We doen dat door woningen te bouwen en vernieuwen in een nieuw te ontwikkelen wijk boven het spoor (Sliedrecht Noord) en via binnenstedelijke herstructurering (met name Sliedrecht Oost). In het kielzog van woningbouw is niet alleen het toevoegen van verbindingen en ontsluitingen van groot belang, maar ook het creëren van ruimtelijke kwaliteit via parkachtige groenstructuren. Klimaatadaptatie is daar belangrijk bij, net als beheer en onderhoud. Ook de energietransitie en het versterken van het vestigings- en ondernemersklimaat spelen een grote rol. Binnen het sociaal domein ligt de focus op verder bouwen aan de sociale infrastructuur, veiligheid en het benutten van de kracht van de samenleving.
Dat laatste punt is cruciaal omdat samenwerken de sleutel tot succes is. We hebben onze inwoners, ondernemers, het maatschappelijk middenveld en onze regionale partners dan ook heel hard nodig om de ambities te kunnen realiseren. We gaan in 2023 uit van de volgende vijf ambities: A. Op basis van het Programmaplan en de Omgevingsvisie hebben we in 2026 de noodzakelijke voorbereidingen getroffen en de eerste projecten gerealiseerd voor de ruimtelijke vernieuwingsopgave B. We voegen ruimtelijke kwaliteit toe voor een gezonde en aantrekkelijke woonomgeving C. We maken Sliedrecht duurzaam D. We verduurzamen de mobiliteit in Sliedrecht en daarbij heeft de fiets(infrastructuur) prioriteit E. In 2026 is er vanuit provincie en rijk draagvlak om Sliedrecht Noord te ontwikkelen en hebben we voldoende fondsen voor de uitvoering van het Programmaplan, de energietransitie en de bereikbaarheidsopgave in de periode 2026-2030
Op basis van het Programmaplan en de Omgevingsvisie hebben we in 2026 de noodzakelijke voorbereidingen getroffen en de eerste projecten gerealiseerd voor de ruimtelijke vernieuwingsopgave Met het Programmaplan en de Omgevingsvisie zijn de lijnen en uitgangspunten voor de kernopgave ruimtelijke vernieuwing uitgezet. Vanuit het Programmaplan staan de doelen van binnenstedelijke herstructurering in Sliedrecht Oost, de realisatie van Sliedrecht Noord en de realisatie van een nieuwe verbinding met Sliedrecht Noord over de A15/Spoor centraal. De komende bestuursperiode willen we Programmabegroting 2023
Pagina | 18
die doelen en de daarbij horende uitgangspunten rondom bijvoorbeeld kwaliteit, bereikbaarheid en duurzaamheid via een integrale werkwijze verder brengen. Daarbij is het nodig de samenhang tussen deze doelen én met de andere kernopgaven scherp te houden. De fysieke en sociale infrastructuur zijn immers nauw met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar. De komende jaren zetten we in Sliedrecht vol in op ruimtelijke vernieuwing. Het gaat dan bijvoorbeeld om het woningbouwprogramma, de kwaliteit van de buitenruimte en de ontmoetingsplekken. We willen die ontwikkelingen echter ook ten behoeve van de sociale infrastructuur benutten. Omdat we bij ruimtelijke projecten als herstructurering of de aanleg van een warmtenet veel in contact komen met mensen, ligt er vanuit ‘signalering en preventie’ ook een kans om goede verbindingen te leggen tussen het fysieke en het sociale.
Op welke wijze willen we dit bereiken (speerpunt)? We maken een ontwikkelstrategie om tot een gebalanceerd woningbouwprogramma te komen voor de bouw van 2.500 woningen tot 2040.
Wat gaan we ervoor doen in 2023?
Sliedrecht Oost: vernieuwing via meerjarig schuifplan
Sliedrecht Noord: publiek-private samenwerking
We zetten ons beleidsinstrumentarium proactief in voor de ruimtelijke vernieuwingsopgave.
Programmabegroting 2023
We stellen een ontwikkelstrategie op voor SliedrechtNoord en -Oost op basis van het Programmaplan. We zetten de maatschappelijke adviesgroep (MAG) in om de afstemming en het draagvlak met belanghebbende verder te organiseren. We werken onze ambities verder uit met de partners. Zo maken we prestatieafspraken met Tablis Wonen en mogelijk ook intentieovereenkomsten met marktpartijen voor Noord en de binnenstedelijke herstructurering. Er is een sterke behoefte aan flexibele woonvormen voor spoedzoekers. Dat geldt zowel voor woonruimte als voor flexibele woonvormen. In 2023 werken wij deze woonvormen uit met relevante partijen in de markt om een waterbedeffect te voorkomen. In 2024 moet iedere gemeente een woonzorgvisie hebben met een analyse van de woon-, zorg- en ondersteuningsbehoefte van aandachtgroepen. In 2023 geven we samen met Tablis Wonen en zorgorganisaties inhoud aan deze visie. Op basis van de haalbaarheidsstudie uit de intentiefase sluiten we een samenwerkingsovereenkomst met Tablis Wonen en/of een nader te bepalen marktpartij. We werken aan het participatieproces en bereiden de projectontwikkeling voor van een aantal deelgebieden. We stellen een ambitiedocument voor Sliedrecht Noord op met de kaders en ambities voor de ontwikkeling in de polder, inclusief de toevoeging van een Noord-Zuid verbinding. We werken de ontwikkelstrategie uit voor Noord.