Bijlage 1 - Kadernota 2025.pdf
Tekst van het document
K A D E R N O TA 2 0 2 5
KADERNOTA 2025
1
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Inhoudsopgave Inleiding
3
Kernopgave : Veilig & Inclusief Sliedrecht
8
Kernopgave : Ruimtelijke vernieuwing
18
Kernopgave : Ondernemend & betrokken Sliedrecht
26
Randvoorwaarde: Slagvaardige organisatie
33
Financieel perspectief
38
Bandbreedte meerjarenraming
43
Reserve Koers 2030
44
Uitgangspunten
46
2
#4
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Inleiding
Voor u ligt de Kadernota 2025. Een document waarin we vooruitkijken naar en kaders stellen voor het jaar 2025. Dit doen we met Koers 2030, het hoofdlijnenakkoord 2022-2026 en het collegewerkprogramma 2022-2026 als rode draad.
karakteristieke kwaliteiten van Sliedrecht ten volle te kunnen (blijven) benutten. Met dit collegewerkprogramma zetten we concrete stappen in de voorbereiding naar 2030. Dit doen we aan de hand van de drie eerder vastgestelde kernopgaven Veilig & Inclusief, Ruimtelijke Vernieuwing en Ondernemend & Betrokken. Dat kan niet zonder een slagvaardige organisatie die als randvoorwaarde geldt om onze ambities te realiseren.
De rode draad In de Kadernota 2021, getiteld ‘Koers 2030: groei en ontwikkeling’, hebben we ambities, maatschappelijke opgaven en vraagstukken en de strategische kaders voor de verdere groei en ontwikkeling van Sliedrecht tot 2030 vastgelegd. Met Koers 2030 en het hoofdlijnenakkoord 2022-2026 als basis is in oktober 2022 het collegewerkprogramma 2022-2026 ‘Werken aan een sterke en veerkrachtige samenleving’ tot stand gekomen. De uitdagingen waar we mee te maken hebben en krijgen, zorgen ervoor dat groei en ontwikkeling noodzakelijk is om de
Ontwikkelingen om ons heen Er gebeurt veel in de wereld. Vrede, veiligheid en vrijheid is voor steeds minder mensen vanzelfsprekend. De aanhoudende oorlog tussen Rusland en Oekraïne en de conflicten in het Midden-Oosten zijn daar voorbeelden van. Deze conflicten hebben ook gevolgen voor Nederland. De vraag naar opvang van vluchtelingen blijft toenemen en
3
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Veilig en inclusief Sliedrecht
Ondernemend & betrokken Sliedrecht
•
•
• •
verder bouwen en verstevigen vanuit sociale visie veilige buurten samenwerken in de regio
• •
sterke gemeenschapszin: benut kracht van de samenleving sport,cultuur en recreatie: integraal ontwikkelen vitale bedrijventerreinen en een levendig centrum
Ruimtelijke vernieuwing
Slagvaardige organisatie
• •
• • • •
• • •
woningbouw als catalysator ruimtelijke kwaliteit (groen, oevers, leefbaar en veilig) duurzaam/energieneutraal bereikbaar en verbonden gebalanceerd en duurzaam vastgoed
basis op orde zorgen voor uitvoeringskracht aantrekkelijke werkgever samenwerken in en met de regio
De kernopgaven (wit) en de randvoorwaarde (blauw)
daarmee ook de vraag naar bijvoorbeeld zorg en huisvesting. En dat terwijl ook in Nederland zelf de druk op deze onderwerpen groter wordt. Door onder andere de dubbele vergrijzing is er steeds meer zorg nodig. Mensen worden ouder en men blijft ook steeds langer thuis wonen. Dat heeft zijn weerslag op de woningmarkt waar starters geen woning kunnen vinden door de beperkte beschikbaarheid van woningen en de hoge huizenprijzen.
dan gedacht. Tegelijkertijd moeten we helaas met elkaar constateren dat als we kijken naar de kernopgave Veilig & Inclusief en het sociaal domein dat daarin verweven is, we op onderdelen minder bereikt hebben dan gehoopt.
‘In de collegeperiode 2022-2026 maken we Sliedrecht klaar voor de grote verbouwing.’
Sliedrecht in 2025 In de collegeperiode 2022-2026 maken we Sliedrecht klaar voor de grote verbouwing. Op dit moment zijn we halverwege de collegeperiode, wat een natuurlijk moment geeft om uit te zoomen en ons bewust te zijn van de invloed van externe ontwikkelingen op onze opgaven en ambities en indien nodig bij te sturen of prioriteiten aan te brengen. Als we kijken naar de kernopgave Ruimtelijke Vernieuwing en het programma dat daaraan gekoppeld is, liggen we op koers om de ambities uit Koers 2030 te behalen. Op onderdelen zien we dat we zelfs verder zijn
Wij dragen als gemeente graag ons steentje bij aan de opvang van vluchtelingen in zowel de Oekraïneopvang, de crisisnoodopvang aan de Industrieweg en het nog te realiseren asielzoekerscentrum in Sliedrecht Noord. Sliedrecht blijft hierin een verantwoordelijkheid nemen. Dat vraagt wel dat het Rijk ons daarin voldoende blijft faciliteren en financieren.
4
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
We zien dat ook in Sliedrecht de vraag naar zorg toeneemt, terwijl middelen vanuit het Rijk beperkt blijven. De bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen zoals de GR Sociaal en de GR Dienst Gezondheid & Jeugd lopen fors op. Dat vraagt om een andere manier van kijken om de veerkracht van Sliedrecht te vergroten. Het wordt steeds belangrijker om ons in te blijven zetten op preventie en normaliseren. Met normaliseren bedoelen we dat we lichte problemen in het gewone leven met familie, buren en vrienden oplossen en niet direct professionele hulp zoeken. Om aan de woonbehoeften te kunnen voldoen werken we voortvarend verder aan het Programma Ruimtelijke Vernieuwing waarin we zowel binnenstedelijk als boven het spoor in Sliedrecht Noord kwaliteit toevoegen aan de ruimte. Dat is belangrijk om ook in de toekomst een omgeving te kunnen bieden waarin het gezond, prettig en veilig leven is. Om dat te kunnen waarborgen is blijvende aandacht voor zaken als de PFAS-problematiek en klimaatadaptatie noodzakelijk.
Bovenal is het belangrijk dat de gemeente een goede werkgever is met een gezonde werkomstandigheden. We constateren dat het een uitdaging is om met de huidige capaciteit zowel onze dagelijkse werkzaamheden uit te kunnen voeren, als onze ambities waar te kunnen maken. De werkdruk ligt hoog. Daarom is er een investering nodig in het versterken en ontwikkelen van de organisatie.
We hebben nog altijd te maken met een krappe arbeidsmarkt, waarbij het steeds moeilijker is capaciteit te koppelen aan de vraag en andersom. Het is steeds lastiger om medewerkers te binden aan een organisatie. Dat heeft gevolgen voor het waarmaken van onze ambities. Dit alles vraagt om investeringen in onze organisatie om een aantrekkelijke werkgever te zijn en blijven, zoals de verbouwing van het gemeentekantoor, voldoende ontwikkelmogelijkheden of het verder ontwikkelen van het programma voor onboarding.
Financiële uitdagingen Naast de eerdergenoemde ontwikkelingen zorgen ook landelijke financiële ontwikkelingen voor grote uitdagingen. Doordat gemeenten in 2026 minder uit het gemeentefonds krijgen, komen gemeenten
5
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
gezamenlijk 3,9 miljard euro tekort in 2026. Dit tekort loopt in de jaren daarna alleen maar op. Ook Sliedrecht krijg met dit tekort te maken.
2026. Dat is de reden dat het raadsvoorstel Kadernota 2025 naast het raadsvoorstel van het ravijnjaar wordt aangeboden. Het raadsvoorstel ravijnjaar gaat in op de kaders voor de kadernota/begroting 2026. Zo kan het debat worden gevoerd over het komende jaar bij de algemene beschouwingen en kunnen de ombuigingsvoorstellen voor 2026 en verder apart oordeelsvormend worden besproken.
Bij deze Kadernota kan voor 2025 een sluitende begroting worden gepresenteerd. Dit was alleen mogelijk door scherper te ramen en de storting in de reserve Koers 2030 te verlagen. In onderstaande tabel is te zien dat de begroting vanaf 2026 niet sluitend is. Zoals afgesproken in de Kadernota 2024 worden er momenteel oplossingsrichtingen/knoppen uitgewerkt om tot een sluitende meerjarenbegroting 2026 te komen. Het bijbehorende raadsvoorstel ravijnjaar wordt gelijktijdig met deze Kadernota in de raad behandeld.
Door alle mutaties daalt het exploitatiesaldo, hierdoor is er zoals hiervoor beschreven minder ruimte om middelen toe te voegen aan de reserve Koers 2030, in onderstaande tabel wordt het effect hiervan weergegeven. In 2025 wordt er nog € 0,15 miljoen toegevoegd aan de reserve Koers 2030. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2023 wordt voorgesteld om een gedeelte van het resultaat toe te voegen aan de reserve
Besluiten over de noodzakelijke ombuigingsmaatregelen worden pas genomen bij de Kadernota 2026 en de Programmabegroting
Financieel beeld Kadernota 2025
2025
2026
2027
2028
Meerjarenperspectief Begroting 2024
157
-1.574
-2.008
-2.123
Reeds vastgestelde mutaties
-858
-1.530
-948
-1.617
Startpositie Kadernota 2025
-701
-3.104
-2.957
-3.740
Loon- en prijsontwikkelingen
218
225
225
225
Verbonden partijen
-1.151
-1.165
-1.520
-1.758
Ontwikkelingen en knelpunten
-970
-970
-909
-803
Tussentelling Kadernota 2025
-1.903
-1.910
-2.204
-2.336
Scherper ramen
900
p.m.
p.m.
p.m.
Reserve koers 2030 (minder storting in reserve)
1.750
0
0
0
46
-5.014
-5.160
-6.077
Reserve koers 2030
2025
2026
2027
2028
Storting reserve Koers 2030
1.900
0
0
0
Verlaging storting reserve Koers 2030
-1.750
0
0
0
150
0
0
0
Kadernota 2025
Aangepaste storting reserve Koers 2030 Bedragen x € 1000
6
K A D E R N O TA 2 0 2 5
Koers 2030. Hierdoor blijven er in de reserve voldoende middelen beschikbaar voor de goedgekeurde projecten.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Leeswijzer In deze Kadernota wordt voor de drie kernopgaven en de randvoorwaarde uit Koers 2030 uiteengezet hoe we in 2025 aan de slag gaan om de ambities uit Koers 2030 en het collegewerkprogramma verder te brengen. Dat gebeurt aan de hand van de speerpunten die zijn opgenomen in het collegewerkprogramma. Deze speerpunten hebben in een aantal gevallen het jaartal 2026 in de titel. In deze Kadernota ligt de focus echter op 2025. Ook wordt er een beeld gegeven van de knelpunten, ontwikkelingen in de gemeenschappelijke regelingen en de risico’s. Indien er sprake is van een mutatie die van invloed is op het begrotingssaldo dan wordt deze weergegeven in een tabel. De beschreven risico’s worden daar waar nodig in de Begroting 2025 financieel gekwantificeerd en opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De hoogte van de Algemene Reserve wordt indien nodig hier op aangepast. Zo voorkomen we dat we in financiële problemen komen.
De context van de meerjarenbegroting De meerjarenbegroting bevat de beste inschatting van de benodigde middelen om de geformuleerde doelstellingen te kunnen realiseren, gebaseerd op diverse aannames. Sinds de cyclus van 2022 werken we met bandbreedten. Hierdoor ontstaat er een beter inzicht in hoe groot de mogelijke afwijking is als de aannamen in werkelijkheid anders uitpakken. Dit blijft natuurlijk allemaal indicatief. Op dit moment is de bandbreedte als volgt:
Tot slot De verschillende uitdagingen die we op ons af zien komen sterken ons om te blijven inzetten op onze ambities uit Koers 2030, waarbij we het hier en nu niet uit het oog mogen verliezen en er ruimte moet blijven om te ontwikkelen, bij te sturen en te vertragen. Dit om ervoor te zorgen dat Sliedrecht nu en in de toekomst een plek is waar men prettig, veilig en gezond kan leven en ondernemen. Dat gebeurt niet alleen vanuit het gemeentekantoor, maar juist ook in de samenleving mét de inwoners, ondernemers en met onze partners.
De Kadernota wordt afgesloten met het hoofdstuk ‘Financieel Perspectief’ waarin de financiële vertaalslag plaatsvindt van de inhoudelijke keuzes en ontwikkelingen uit de Kadernota.
7
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
KERNOPGAV E
Veilig & inclusief Inleiding De oplopende verstoringen in internationale economische en geopolitieke verhoudingen blijven naar verwachting ook in 2025 vragen om intensivering van inspanningen om de lokale samenleving veilig en inclusief te houden. De dubbele vergrijzing, kansenongelijkheid, steeds meer mensen die slecht rond kunnen komen, de vluchtelingencrisis en een toenemend gevoel van maatschappelijk onbehagen zullen in 2025 onverminderd spelen. In deze context blijven wij investeren in een veilige en inclusieve samenleving in Sliedrecht.
‘Net als in afgelopen jaren zullen de uitdagingen in 2025 in het Sociaal Domein fors zijn’ Net als in afgelopen jaren zullen de uitdagingen in 2025 in het Sociaal Domein fors zijn. De nog steeds groeiende vraag naar ondersteuning zorgt voor stijgende uitgaven. Dit vraagt dat we steeds scherper bepalen wat we wel en niet doen maar ook hoe we het doen. Dit is een opgave die zich voordoet op zowel lokaal als regionaal niveau. Samen met de GR Sociaal en de GR DG&J zullen we daarvoor samen moeten werken aan en het implementeren van maatregelen.
De ambities op het gebied van ruimtelijke vernieuwing vinden hun basis in de vraag hoe de inwoners van gemeente Sliedrecht fijn kunnen wonen, werken en hun vrije tijd kunnen besteden. In de ontwikkeling van de plannen borgen we dat het perspectief van een veilige en inclusieve samenleving. Dat zullen we ook in 2025 doen.
Wat gaan we doen in 2025? We maken werk van een veerkrachtige samenleving De grootste uitdaging is en blijft ook in 2025 om inwoners de beweging te laten maken
8
K A D E R N O TA 2 0 2 5
van de gedachte ‘ik heb recht op ondersteuning’ naar de gedachte ‘ik heb recht op een oplossing’. Ons aanbod op een hulpvraag van een inwoner kan namelijk ook iets anders zijn dan individuele ondersteuning, waar inwoners nu wel vaak een beroep op doen, ook wanneer dit niet per se de best passende oplossing is.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
of een algemene voorziening de cliënt voldoende ondersteuning biedt voordat het afgeven van een maatwerkvoorziening wordt overwogen. In 2025 voeren we vanuit het Bonkelaarhuis een communicatiestrategie uit voor de verandering van ‘ik heb recht op ondersteuning’ naar ‘ik heb recht op een oplossing’. We blijven Wmo en jeugdhulp naar de voorkant samen met het Bonkelaarhuis uitvoeren en periodiek monitoren en evalueren. Wat betreft de jeugdhulp is lokaal met name ingezet op Jeugdhulp naar voren en Veilig Opgroeien is Teamwerk (VOiT). Onze pilot VOiT lijkt een voorbeeld voor de regio te zijn. In 2025 is de aanpak ingebed in de onze werkwijze. Daarnaast is werk gemaakt van gezamenlijk contractmanagement met de SOJ, zodat we als gemeenten beter kunnen sturen op de zorgaanbieders. Al deze verandertrajecten zijn gericht op afschaling en het betaalbaar houden van de jeugdhulp. In 2025 blijven we inzetten op de doorontwikkeling van het lokale en regionale jeugdhulplandschap, met
Aansluitend op bovenstaande kennen we ook nog steeds de uitdaging om van een mindset van ‘problematiseren’ naar een mindset van ‘normaliseren’ te komen. Dit is een langdurig en taai veranderproces. Op beide uitdagingen sturen wij als gemeente met name via onze partners in het Bonkelaarhuis, maar ook met andere relevante partners wordt het gesprek hierover continu gevoerd. Beleidsmatig is een grote stap gezet op dit speerpunt met het vaststellen van de nieuwe verordening maatschappelijke ondersteuning. De beweging naar preventieve ondersteuning die goed lokaal is ingebed, is daarmee stevig ingezet, doordat bijvoorbeeld voortaan eerst onderzocht moet worden
9
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
als (landelijke) richtinggevende kaders de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming.
“De ruimtelijke druk in Sliedrecht is op dit moment hoog”
Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) te verbeteren, bereidt het rijk een besluit voor om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Deze wijziging zou moeten ingaan per 1 januari 2026, al is deze datum niet zeker. Deze wijziging zal ook zijn lokale consequenties hebben. Hoe de nieuwe, inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien wordt in de komende periode verder uitgewerkt. In 2025 bereiden we samen met de GR Sociaal de verandering voor.
Sliedrecht. In onze regio ligt op de opdracht om deze ‘Mentale Gezondheidscentra’ te vormen bij Yulius. Wij sturen erop dat koppeling met het Bonkelaarhuis plaatsvindt, zodat het voor inwoners helder is waar zij terecht kunnen en we vragen van inwoners integraal kunnen oppakken. Met de ambities op het gebied van ruimtelijke vernieuwing is het van belang een goed beeld te hebben en houden hoe we wonen en zorg kunnen combineren. We starten in 2024 met het opstellen van een woonzorgvisie. Deze ronden we af in 2025, zodat hij gereed is voor de datum dat gemeenten er verplicht een moeten hebben. Dat is vanaf 2026.
In 2024 en 2025 bouwen we aan een ondersteuningspakket voor kwetsbare inwoners die vanuit de centrumgemeente Dordrecht in Sliedrecht terecht komen op een beschermd wonen plek. Hierbij moet gedacht worden aan extra inzet op (woon)begeleiding, en overige ondersteuning die al vanuit het Bonkelaarhuis wordt geboden, maar nu voor deze groep wordt uitgebreid. Om het hoofd te bieden aan de toename van psychische problematiek en de bijbehorende vraag naar zorg heeft het Rijk de opdracht gegeven tot vorming van zogenaamde ‘Mentale Gezondheidscentra’. Deze moeten lokaal gevormd worden en dus ook in
10
K A D E R N O TA 2 0 2 5
We blijven sturen op een overall uitvoering op basis van de gestelde uitgangspunten in het collegewerkprogramma en we borgen dat we een passend vangnet blijven bieden voor die inwoners die dat nodig hebben, ondanks de blijvend stijgende vraag naar zorg en ondersteuning.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
tussen de verschillende maatschappelijke partners op het gebied van sport en preventie verstevigen we hiermee. In 2025 evalueren we de inzet en werken we verder versterking van de rol van de Coördinator Sport en Preventie in het preventieve veld. In 2025 wordt in samenspraak met het kernteam van het Lokaal Sportakkoord II een start gemaakt met een plan van aanpak om sociale veiligheid en integriteit op lokaal niveau bij alle sportaanbieders waarmee de gemeente een relatie heeft te stimuleren en ondersteunen. Zodat we blijven voldoen aan de voorwaarden van het akkoord.
We verstevigen het ‘normale leven’ door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs We willen het ‘normale leven’ verstevigen door een stevigere verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs. De middelen die het Rijk aan gemeenten heeft toegekend voor uitvoering van het Gezond en Actief Leven. In 2025 zetten we deze middelen in waar effectief en versterkend op onze lokale structuren.
We werken door aan logische ontmoetingsplekken ter ondersteuning van onze preventieve structuur. We ontwikkelen Stationsweg 4 verder tot een inspirerende plek voor een brede groep Sliedrechters, jong en oud. Met de komst van het Integraal Kindcentrum (IKC) zien we kansen om meer verbindingen te leggen in de wijk.
Er is begin 2024 een coördinator Sport en Preventie aangesteld. Hiermee is er uitvoeringskracht toegevoegd om onder andere de afspraken uit het Sportakkoord II verder invulling te geven. De verbinding
11
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
De exacte invulling van het IKC Valkweg wordt de komende periode verder ontwikkeld. We verwachten in 2025 te kunnen starten met de bouw.
hebben (financiële) hulp nabij georganiseerd. We werken vanuit het besef dat bestaanszekerheid de basis is en problemen op het gebied van bestaanszekerheid kunnen leiden tot andere hulp en ondersteuningsvragen als problemen niet tijdig worden aangepakt.
We sturen op inrichting van de openbare ruimte. Het uitgangpunt hierbij is het faciliteren van sport en bewegen in combinatie met toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken voor onze inwoners.
Het Rijk werkt aan de herijking van de Participatiewet. Het is onzeker wanneer dit zijn impact op onze regionale en lokale situatie zal hebben. In 2024 werken wij samen met de GR Sociaal verder aan een gesloten ketenaanpak die aansluit op de beoogde ontwikkelrichting van het nieuwe wettelijke kader. Begeleiding van inwoners die participeren via laagdrempelige activiteiten of (beschut) werk kan eenvoudig worden op- en afgeschaald, zonder dat inwoners het risico lopen om inkomen te verliezen. We blijven sturen op ontwikkeling waarbij inwoners zich niet belemmerd voelen door drempels. Mogelijk kunnen deze en andere kansen in 2025 hun beslag krijgen in nieuwe beleid en uitvoering en/of in aansluiting worden gebracht op het nieuwe wettelijk kader.
In 2024 vindt onderzoek plaats naar kostenbesparende maatregelen voor de exploitatie van het zwembad. De effectuering na besluitvorming hierover zal in 2024 starten en in 2025 doorwerken. We gaan de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners verstevigen Het leven is de afgelopen jaren duurder geworden. Macro-economische ontwikkelingen geven aanleiding om ons zorgen te maken over de financiële positie van onze kwetsbare inwoners. De bestaanszekerheid van een groeiende groep inwoners komt steeds verder onder druk te staan. Om hen de ondersteuning te bieden die nodig is blijven we onverminderd inzetten op laagdrempelige hulp en ondersteuning. We
Om een zinvolle bijdrage te kunnen leveren aan de samenleving en om te werken aan ontwikkeling is bestaanszekerheid essentieel. Voor kinderen is de impact van opgroeien in
12
K A D E R N O TA 2 0 2 5
armoede extra groot. We blijven investeren in optimale ontwikkelkansen voor alle kinderen met als doel weerbaarheid en mentale gezondheid bij leerlingen te bevorderen. Om de preventieketen verder te versterken zorgen we voor verbinding tussen scholen en belangrijke maatschappelijke organisaties en voorzieningen, zoals geloofsgemeenschappen, huisartsen en praktijkondersteuners. Zo zorgen we ervoor dat een laagdrempelig en fijnmazig vangnet beschikbaar is om voor kinderen uit gezinnen met bestaanszekerheid-uitdagingen voldoende ontwikkelkansen te borgen.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
“Om een zinvolle bijdrage te kunnen leveren aan de samenleving en om te werken aan ontwikkeling is bestaanszekerheid essentieel” werk. Voor de inwoners die er gebruik van maken borgen we het eenvoudig na en naast elkaar gebruiken van de activiteiten en voorzieningen binnen de context van normaliseren en budgetbewust handelen.
We zijn gestart met de zorgroute. Eerst hebben we ons gericht op de zorgroute van 0-4 jaar. In 2024 breiden we deze uit om uiteindelijk in 2025 een zorgroute te realiseren van de leeftijd –9 maanden tot 18 jaar. Met de zorgroute hebben we als doel de zorg en ondersteuning zo efficiënt mogelijk op elkaar af te stemmen en zo vroegtijdig mogelijk te kunnen signaleren.
We zien dat door de duur en de wijze waarop het conflict in Oekraïne zich ontwikkelt de behoefte en de hulpvraag van de Oekraïense oorlogsvluchtelingen verandert. Daarbij bemerken we dat een deel van de Oekraïense vluchtelingen zich bezint op een langdurig verblijf in Nederland. Dit zien we met name in de verschuiving van een korte termijn naar een midden- tot lange termijn denken in relatie tot huisvesting, onderwijs en werk gerelateerde vraagstukken.
Op uitvoeringsniveau worden afspraken gemaakt tussen partijen zoals de Sociale Dienst Drechtsteden en het Bonkelaarhuis voor uniformiteit in de brede intake en het uitwisselen van gegevens en het toepassen van het ‘no wrong door’ principe. Het moet voor onze inwoners niet uitmaken waar ze aankloppen voor ondersteuning.
Bij het creëren van ontwikkelkansen hebben we aandacht voor specifieke doelgroepen zoals statushouders. Statushouders maken een steeds groter deel uit van ons bijstandsbestand. Tegelijk zijn zij ook kansrijke nieuwe werknemers. Begeleiding naar participatie en werk vraagt specifieke op deze doelgroep toegesneden inzet en begeleiding.
Verder blijven we onverminderd inzetten op de ontwikkeling en activering van het bijstandsbestand. Hierbij werken we blijvend aan een goede keten van activiteiten en voorzieningen waarin sociale, culturele en sportieve activiteiten een plaats hebben en met elkaar verbonden zijn. Net als vrijwilligerswerk, participatieplaatsen, de sociale werkvoorziening en toeleiding naar
13
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
We maken werk van veilige en veerkrachtige wijken en buurten Een wijk- en buurtgerichte aanpak kan bijdragen aan versterking van de sociale basis en leefbaarheid. Daarom is er een project gestart om te komen tot buurtagenda’s. Een buurtagenda is een agenda van en voor bewoners uit de buurt en bestaat uit vraagstukken waar zij graag mee aan de slag willen. De gemeente ondersteunt waar nodig door middelen beschikbaar te stellen en het proces te faciliteren. Het project bestaat uit 2 fases: de 1e fase richt zich op het opstellen van een plan van aanpak, de 2e fase betreft de verdere uitrol in 2025 van het plan van aanpak en de realisatie van buurtagenda’s in de praktijk.
verminderen om zo de sociale stabiliteit te borgen. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit houdt onze aandacht. We versterken daarnaast onze inzet op ondermijning op de terreinen van automotive, bedrijventerreinen en buitengebied door sterker samen te werken in de regio. Met de in 2024 gerealiseerde extra inzet op toezicht en handhaving werken we ook in 2025 aan fysieke veiligheid. Omdat criminaliteit zich niet aan gemeentegrenzen houdt, is het belangrijk om krachten te bundelen om het waterbedeffect tussen de gemeenten van Drechtsteden Buiten zoveel mogelijk te voorkomen. Samenwerken is essentieel voor de inzet van (schaarse) capaciteit. Samenwerken is ook belangrijk om barrières op te werpen, zodat criminelen hun misdrijven niet kunnen en willen plegen in onze gemeente, maar ook niet buurgemeenten. We zetten daarom in op de voortzetting van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) met onze partners in Drechtsteden Buiten in 2025, in eerste instantie met wellicht nog een jaar subsidie vanuit de provincie. Vanaf 2026 door inzet van structurele middelen.
In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) blijven we inzetten op leefbaarheid. We werken eraan woonoverlast te beperken en personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp veilig te kunnen laten wonen in de wijk. Toenemend maatschappelijk ongenoegen, de vergroting van polarisatie en radicalisering/extremisme proberen we samen met onze veiligheidspartners, maar ook met maatschappelijke partners en geloofsgemeenschappen te
14
K A D E R N O TA 2 0 2 5
Opvang vluchtelingen Hoewel de Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïense vluchtelingen afloopt in maart 2025, verwachten we dat de richtlijn wordt verlengd en er dus nog langer opvang nodig zal zijn. Veel Oekraïners hebben werk en kinderen gaan naar school en raken ingeburgerd.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Om de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening aan onze inwoners te borgen hebben Stichting Sociaal Team Sliedrecht en Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid een verhoging van hun subsidie ten aanzien van een aantal taken (ten opzichte van 2023) aangevraagd. Hierbij gaat het specifiek om de taken schoolmaatschappelijk werk, volwassenhulpverlening, jeugdprofessionals, gezinsbegeleiding en maatschappelijke begeleiding statushouders.
In 2025 verwachten we dat de asielopvang van het COA in Sliedrecht Noord operationeel is. We streven ernaar de crisisnoodopvang in het gemeentekantoor zo lang als nodig en mogelijk is open te houden, tot uiterlijk de opening van een AZC. Net als in de crisisnoodopvang in het gemeentekantoor, blijven we er met de komst van het azc, samen met onze partners, voor zorgen dat er voldoende activiteiten zijn voor de vluchtelingen.
Bij de vaststelling van de Winternota 2023 is besloten om het overschot van Beschermd wonen en opvang in te zetten om de lokale structuur te verstevigen en ons voor te bereiden op de toekomst. Een deel van de middelen wordt ingezet voor een extra impuls in het Bonkelaarhuis in 2024. Voor 2025 en verder wordt voorgesteld om de inzet structureel te maken en toe te voegen aan de dienstverlening van het Bonkelaarhuis.
Knelpunten Dienstverlening Bonkelaarhuis Vanuit het Bonkelaarhuis wordt sinds jaren ingezet op het versterken van het normale leven en het versterken van de preventieve inzet om duurdere zorg aan de achterkant te voorkomen. Deze inzet laat positieve resultaten zien, maar als gevolg van maatschappelijke en beleidsmatige ontwikkelingen zijn er nu zorgen over de continuering van de huidige dienstverlening vanuit het Bonkelaarhuis en dreigt versterking van preventie in de knel te komen.
Voor de maatschappelijke begeleiding is mogelijk een structurele dekkingsbron vanuit de Rijksbijdrage beschikbaar. Dit is afhankelijk van de kosten op inburgering die gemaakt worden door de GR Sociaal. Een nadere uitwerking hiervan zal moeten volgen. Dit zal ook terugkomen in de actualisering van de DVO met de SDD voor uitvoering van de Wet Inburgering 2021.
Knelpunten
2025
2026
2027
2028
Dienstverlening Bonkelaarhuis
-379
-379
-379
-379
Bestuurlijk interventie team
-30
-30
-30
-30
Knelpunten
-409
-409
-409
-409
Bedragen x € 1000
15
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Bestuurlijk Interventie Team De aanpak van ondermijning is een bestuurlijk speerpunt en een gemeentegrens overschrijdend vraagstuk. Voor een effectieve, slagvaardige aanpak is samenwerking met andere gemeenten en veiligheidspartners gewenst. In 2024 loopt de pilot BIT en de verwachtingen zijn positief. Wij zien veel meerwaarde in het BIT, omdat het concrete inzet pleegt op lokale signalen, verder kijkt dan de gemeentegrenzen en daarmee de gemeentelijke organisatie ontlast, waaronder de boa’s. Daarom zetten we hier structureel op in. Kosten voor de pilot Bestuurlijk Interventie Team (ondermijning) worden nu deels door de regio betaald. De eerste ervaringen zijn positief en leiden naar verwachting tot een positieve evaluatie. De kosten van het BIT moeten per 2025 volledig door de gemeenten betaald worden. De regio levert dan geen bijdrage meer. Dit kan leiden tot een lastenverzwaring.
De GR Sociaal is gevraagd in kaart te brengen wat zij kan bijdragen aan het verkleinen van deze financiële uitdagingen van gemeenten. De doelstelling van deze opdracht is het aan de hand van tijd- en impactscenario’s in kaart brengen van mogelijkheden die de GR Sociaal ziet om binnen haar verantwoordelijkheden bij te dragen aan het beheersbaar houden voor gemeenten van de kosten in het sociaal domein, rekening houdend met de noodzaak van het werken aan toekomstbestendige ondersteuning in het sociaal domein waar ondersteuning beschikbaar blijft voor inwoners die dat nodig hebben. Begroting 2025 De begroting van de GR Sociaal is inhoudelijk opgebouwd uit de opgaven Versterken bestaanszekerheid, Ontwikkelen naar Werk, Zorgen voor ondersteuning en Dienstverlening. De begroting gaat uit van landelijke inzichten voortkomend uit onder andere de macro economische verkenning en op lokaal-regionale historische trends en ontwikkelingen. Net als in voorgaande begrotingen is in de begroting 2025 voor de meerjarenraming een financiële bandbreedte gehanteerd. Deze loopt op van +2/-2% voor 2026 tot +6/-6% voor 2028. Voor onze begroting gaan we niet uit van de door
Ontwikkelingen Gemeenschappelijke Regelingen GR Sociaal Bestuursopdracht ‘Verkenning bijdrage GR DG&J en GR Sociaal aan verminderen financiële problematiek gemeenten’
Verbonden partijen
2025
2026
2027
2028
GR Sociaal
-1.095
-1.109
-1.464
-1.702
DG&J
-37
-37
-37
-37
SOJ
0
0
0
0
Veiligheidsregio ZHZ
-19
-19
-19
-19
Verbonden partijen
-1.151
-1.165
-1.520
-1.758
Bedragen x € 1000
16
K A D E R N O TA 2 0 2 5
de GR begrote onderkant van de bandbreedte maar hanteren we de 100% lijn. Dit zien wij vanwege de gepresenteerde resultaten, maatregelen en demografische ontwikkelingen voor Sliedrecht als het meest realistische scenario.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
gehouden ondanks de toenemende vraag naar en oplopende kosten van jeugdzorg. Veiligheidsregio ZHZ Er spelen in 2024 diverse ontwikkelingen die doorwerken in 2025: een toekomstbestendige brandweerzorg, een Veiligheids- Informatie Knooppunt, Riskfactory (zelfredzame en veerkrachtige samenleving, in het bijzonder kinderen) en de nieuwbouw van een brandweerkazerne Sliedrecht. Ook de Veiligheidsregio ZHZ heeft de bestuursopdracht gekregen, die nog nader wordt gedefinieerd, maar wel in de lijn ligt met de verkenning van de bijdrage van de Veiligheidsregio ZHZ aan het verminderen van de financiële problematiek van de gemeenten rond het ravijnjaar.
De begroting 2025 laat daarmee voor Sliedrecht een structureel lastenverzwarend effect zien van € 2.167.000 in 2025 tot € 2.914.000 in 2028. De stijging van de lasten is voor het grootste deel toe te schrijven aan de ontwikkeling op de inkomensregelingen en de Wmo voorzieningen. Gelijktijdig zien we ook een ontwikkeling op de inkomstenkant. De prognose op de BUIG inkomsten (Rijksbijdrage voor de uitkeringen) stijgen met € 610.000 in 2025 tot € 750.000 in 2028. Na verwerking van de indexatie op de budgetten bedraagt het netto lastenverzwarende effect op de GR Sociaal € 1.095.000 voor 2025 tot € 1.702.000 in 2028.
Begroting 2025 De begroting 2025 is gebaseerd op de uitgangspunten van de door het dagelijks bestuur vastgestelde begrotingsrichtlijnen. De lasten zijn geïndexeerd met de loonindex (5,4%) en de prijsindex (1,6%). Op basis van de begroting 2025 van de Veiligheidsregio ZHZ gaan we uit van een structureel lastenverzwarend effect van € 19.000.
DG&J (inclusief SOJ) Begroting 2025 DG&J Het afgesproken indexatiepercentage verbonden partijen is 2,8%. De DG&J rekent in haar begroting 2025 echter met een indexatie van 4,8%. Op basis van de begroting 2025 van de DG&J gaan we uit van een structurele claim vanaf 2025 van € 37.000.
Risico’s GR Sociaal De begroting 2025 van de GR Sociaal kent net als voorgaande jaren een bandbreedte voor de meerjarenraming. Deze loopt op van +2/-2% voor 2026 tot +6/-6% voor 2028. De 100% lijn is in de cijfers verwerkt. Dit brengt een risico met zich mee van 2% tot 6% ten opzichte van de 100% lijn. Tegen over het risico bestaat ook de mogelijkheid dat de onderkant van de bandbreedte gerealiseerd wordt. In dat geval zal een voordeel ontstaan ten opzichte van de begroting.
SOJ Er wordt door de SOJ in de begroting 2025 een indexatie percentage aangehouden van 4,8%. Deze indexatie kunnen we volledig opvangen binnen onze bestaande meerjarenbegroting. De gemeentelijke bijdrage aan de SOJ is voor Sliedrecht structureel lager dan waar we eerder rekening mee hadden
17
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
KERNOPGAV E
Ruimtelijke vernieuwing Inleiding Het toekomstbeeld uit de Koers 2030 is verder uitgewerkt in onze Omgevingsvisie 2021, waarin al het beleid voor de fysieke leefomgeving is geïntegreerd. De kernopgave Ruimtelijke Vernieuwing is hiervan een belangrijke uitwerking. De ambities hierin richten zich onder andere op een aantrekkelijke ruimtelijke inrichting, het realiseren van meer woningen, afgestemd op woonbehoeften en een meer energieneutraal Sliedrecht.
Om de ambities te realiseren is het belangrijk om de kracht van de samenleving te benutten door middel van een actieve samenwerking met inwoners, ondernemers, het maatschappelijk middenveld en onze regionale partners. Duurzame uitwerking van de ambities en de hierboven genoemde actieve samenwerking vergt extra en andere inzet van de ambtelijke organisatie. Enerzijds om de aansluiting tussen landelijk, provinciaal en lokaal beleid uit te werken en te borgen en anderzijds om richting te geven aan de gewenste ontwikkeling passend bij de Sliedrechtse samenleving.
Ruimtelijke kwaliteit is een randvoorwaarde voor een prettige en gezonde leefomgeving. Dit realiseren we onder andere door het versterken van de groenstructuren, het daar waar mogelijk water- en klimaatrobuust inrichten van de openbare ruimte en het implementeren van duurzame mobiliteit. Deze kwaliteit is niet alleen functioneel maar heeft ook een belangrijke sociale kant. De omgeving wordt zo ingericht dat inwoners worden uitgenodigd om te bewegen en te ontmoeten.
Wat gaan we doen in 2025? In 2026 zijn op basis van het Programmaplan en de Omgevingsvisie de noodzakelijke voorbereidingen getroffen en de eerste projecten gerealiseerd voor de ruimtelijke vernieuwingsopgave Er is een geactualiseerd Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing. Het beschrijft de vooruitgang en mijlpalen en geeft een
18
K A D E R N O TA 2 0 2 5
indicatie van de vervolgstappen die we binnen het Programma Ruimtelijke Vernieuwing in 2025 gaan zetten. Vanuit de Omgevingsvisie en het Programmaplan is het van belang om te komen tot een samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen, zodat op deze wijze op een kwalitatieve wijze geadviseerd kan worden op de gemeentelijke ontwikkelingen en ambities. Het borgen en verbinden van regionaal, provinciaal en landelijk beleid is hierbij het vertrekpunt, onder andere op thema’s als water en bodem sturend. Dit werkt ook door in specifiek beleid en afspraken die noodzakelijk zijn voor het afwegingsproces van keuzes in het programma ruimtelijke vernieuwing, zoals de uitwerking van de woonzorgvisie, een visie op flexwonen en in de prestatieafspraken met Tablis Wonen en zorgorganisaties.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Voor de ontwikkeling van Sliedrecht Noord wordt een samenwerking aangegaan met betrokken ontwikkelaars. Het ontwikkelde masterplan voor Sliedrecht Noord wordt doorontwikkeld in het Omgevingsplan. Daarnaast werken we aan het definitief ontwerp voor de Noord-Zuidverbinding, bestaande uit een technisch- en inrichtingsplan voor de parkomgeving en het Omgevingsplan dat de gebiedsinrichting mogelijk maakt. In de binnenstedelijke herstructurering Sliedrecht selecteren we een marktpartij voor het ontwikkelen van een marktprogramma op de Valkweg en Maaslaan. De ruimtelijke procedure voor de Maaslaan, Middeldiepstraat en Valkweg wordt opgestart. Daarnaast worden de voorbereiding getroffen voor het bouw- en woonrijp maken van diverse locaties.
19
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Vooruitlopend op de grote verbouwing die start in de volgende collegeperiode starten we in 2025 met de aanpak van de Parallelweg en Leeghwaterstraat, zodat de toenemende verkeersstromen goed kunnen worden afgewikkeld. De aansluiting op de Parallelweg van de Stationsweg en de Calandstraat wordt als apart project opgepakt.
In 2026 is kwaliteit toegevoegd aan de openbare ruimte én is geborgd dat we dat ook zo houden Bij (beheer-)projecten verbeteren we de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit doen we door de leefomgeving daar waar mogelijk meer klimaat- en waterrobuust te maken, onder andere door een groenblauwe inrichting van de buitenruimte. We haken hierbij aan bij landelijke en regionale ontwikkelingen, waaronder het provinciale convenant klimaatadaptief bouwen en de Regionale Adaptatie Strategie. Ons vigerende beleid, waaronder de omgevingsvisie, het groenbeleidsplan en het gemeentelijk wateren rioleringsprogramma is daarbij leidend. In onze aanpak stimuleren we ketenpartners, ondernemers en inwoners tot een klimaat-
Alle gemeenten hebben de verplichting om vóór 1 januari 2032 de kerninstrumenten van de in 2024 in werking getreden Omgevingswet te ontwikkelen, implementeren en te borgen. Dit betekent voor 2025 dat we het eerste deelplan van het Omgevingsplan vaststellen, een start maken met het volgende deelplan en (de werkwijze van) de intakeen omgevingstafel, het Omgevingsloket en het in 2022 vastgestelde participatiebeleid evalueren en waar nodig bijstellen. De Wet kwaliteitsborging wordt in 2025 verbreed met ‘verbouwen’. Waar de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging tot op heden voornamelijk als projecten worden aangevlogen, volgt nu een fase waarin deze wetten meer en meer worden geïmplementeerd in de lijn en daarmee onderdeel gaan uitmaken van de dagelijkse praktijk. Het Rijk stelt tot en met 2025 een bijdrage in de kosten voor de invoering van de Omgevingswet ter beschikking als aanvulling op de incidentele middelen die we als gemeente zelf opnemen in de begroting. Dat betekent dat we in 2025 eerdergenoemde taken kunnen uitvoeren met de middelen die daarvoor staan. Vanaf 2026 is echter nog onduidelijk of het Rijk zal bijdragen in de kosten voor de Omgevingswet en welke gevolgen dit al dan niet heeft voor onze begroting.
adaptieve inrichting van hun percelen en gebouwen. Tevens geven we uitvoering aan de kwaliteitsimpuls van de entrees van Sliedrecht. We hebben daarbij oog voor onze sociaal kwetsbare wijken waar we ook in de
20
K A D E R N O TA 2 0 2 5
buurtagenda-aanpak uit de kernopgave Veilig en Inclusief op focussen.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
In 2026 is door investeringen in besparen, opwek en warmtevraag, de CO2 uitstoot en het gebruik van fossiele energie (fors) verminderd Ook in 2025 ligt bij de verduurzamingsopgave, mede door de beschikbaarheid van rijksmiddelen, de focus op de energietransitie. Deze middelen stellen ons in staat regie en uitvoering op bestaande projecten door te zetten zoals in voorgaande jaren en extra inzet te financieren op processen waarin inwoners aan zet zijn. Het geeft daarnaast ruimte om de inzet van structurele gemeentelijke middelen wat af te schalen zonder verlies van slagkracht.
Leidend in de aanpak van de buitenruimte is de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Deze is voor 2025 gereed en wordt indien nodig jaarlijks geactualiseerd. Met assetmanagement beheren we ons areaal, de staat ervan en maken we keuzes in de werkzaamheden. Voor het afvalbeleid adviseren we in 2024 over de alternatieven die kunnen bijdragen aan betere scheiding en vermindering van de afvalstromen, waarbij eventuele kostenbesparingen afgewogen worden tegen de (on)mogelijkheden die er bij onze partners zijn. Besluitvorming en uitvoering zal,
Met de middelen van het nationaal isolatieprogramma (NIP) en energiearmoede ondersteunen we kwetsbare inwoners met het isoleren van de woning waardoor de energievraag afneemt. We zijn lokaal en vanuit de regio actief om netcongestie te voorkomen, de plannen voor de Driehoek in uitvoering te krijgen en met de Green Deal succesvol duurzame energie op te wekken en te distribueren.
“Ook in 2025 ligt bij de verduurzamingsopgave, mede door de beschikbaarheid van rijksmiddelen, de focus op de energietransitie.” gegeven het draagvlak en de financiële mogelijkheden, in 2025 volgen. Daarnaast blijven we ook actief op het dossier Chemours/ DuPont in de strijd tegen de uitstoot van PFAS en de gevolgen ervan voor de leefomgeving.
Op de Driehoek benutten we de bijdrage die we na de zomer van 2024 naar verwachting toegekend krijgen vanuit de Regiodeal om de realisatie van de ambities mogelijk te maken en zetten wij ons samen met de ont-
21
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
wikkelpartners in om de barrières voor de ontwikkeling – zoals een calamiteitenontsluiting via de A15 – op te lossen.
In 2026 is er vanuit provincie en rijk draagvlak om Sliedrecht Noord te ontwikkelen en hebben we voldoende fondsen voor de uitvoering van het Programmaplan, de energietransitie en de bereikbaarheidsopgave in de periode 2026-2030 In 2025 staat Sliedrecht Noord bekend bij de betrokken partners in de Alblasserwaard als voorbeeld hoe we stad- en plattelandsverbindingen kunnen realiseren. Daarbij zetten we in op het voeren van een gezamenlijke agenda in de Alblasserwaard, waarbij Sliedrecht Noord als voorbeeld kan bijdragen aan de bredere ontwikkeling van het polderlandschap. Om tot deze gezamenlijke agenda te kunnen komen, zetten we waar nodig middelen in om te onderzoeken waar de regionale kansen verzilverd kunnen worden.
Samen met inwoners en stakeholders ontwikkelen we wijkuitvoeringsplannen. Hierbij richten we ons in eerste instantie op verdere uitrol van het warmtenet, dat duurzaam verwarmd wordt uit de slibverbrandingsinstallatie van HVC. Het fysieke duurzaamheidsloket biedt ruimte voor ‘keukentafelgesprekken’ met inwoners waarbij deskundigheid en transparantie kernwaarden zijn. Om dit te bereiken zetten we scala aan instrumenten en regelingen in die de transitie ondersteunen.
Tegelijkertijd zetten we stappen om subsidies en deals te blijven inventariseren. De inventarisatie doen we in samenwerking met het team externe betrekkingen van de Smart Delta Drechtsteden en actualiseren we jaarlijks om de komende jaren zicht te houden op de mogelijkheden. Aan de hand van deze inventarisatie stellen we voor onszelf een actieplan op om aan de slag te gaan met de kansrijke opties voor projecten die afhankelijk zijn van externe financieringsstromen.
In 2026 is de mobiliteit in Sliedrecht verduurzaamd, waarbij de fiets (infrastructuur) prioriteit heeft Bij het vast te stellen Verkeers- en mobiliteitsplan Sliedrecht 2035 wordt een bijbehorend uitvoeringsprogramma toegevoegd. In 2025 is de verwachting dat een herinrichting van de Deltalaan, tussen de Maaslaan en de Stationsweg, kan plaatsvinden. Met het oog op de versnelde verduurzaming van het autogebruik wordt uitvoering gegeven aan de laadvisie en regionale logistieke laadvisie.
Een voorbeeld van een kansrijke optie is onder andere de inzet van Regio Dealmiddelen die we naar verwachting formeel toegekend krijgen na de zomer van 2024. Sliedrecht neemt met drie projecten deel aan de Regio Deal, te weten veerkrachtige buurten, groenblauwe verbindingen en rivieroeverontwikkelingen in de Alblasserwaard, en de Driehoek die we hebben verkregen
22
K A D E R N O TA 2 0 2 5
met onze aanvraag in 2024. Op het gebied van de (be)leefbaarheid in het polderlandschap onderzoeken we subsidiestromen op provinciaal en rijksniveau om bijvoorbeeld te kunnen investeren in fiets-, wandel- en ruiternetwerken. Daarnaast verstevigen we gezamenlijk in de regio onze lobby richting de Europese Unie.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
bewustzijn, zijn gemeenten niet meer alleen dienstverleners aan hun inwoners, maar ook pioniers op het gebied van duurzaamheid. Duurzame bedrijfsvoering binnen een gemeente betekent dat we niet alleen kijken naar de functionaliteit van de bedrijfsvoering, maar dat we duurzame bedrijfsvoering gaan inzetten als instrument om verandering te bereiken of te stimuleren.
Knelpunten
De gemeente Sliedrecht heeft een divers wagen- en materieelpark om haar gemeentelijke taken te kunnen uitvoeren. Dit varieert in afvalinzameling, het beheer van
Verduurzaming wagenpark In een tijdperk waarin duurzaamheid een steeds grotere rol speelt in het mondiale
Knelpunten
2025
2026
2027
2028
-110
-110
-110
-110
MIP: Indexering lopende kredieten
0
0
0
-83
MIP: Nieuwe projecten
0
0
0
-40
MIP: Verkeersregelinstallaties
0
0
-37
-37
Parallelweg/Leeghwaterstraat
0
0
p.m.
p.m.
Buitenruimte BW plein
0
p.m.
p.m.
p.m.
-110
-110
-147
-270
Verduurzaming wagenpark
Knelpunten Bedragen x € 1000
23
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
de openbare ruimte, gladheidsbestrijding en voor de begraafplaats. De gemeente staat nu voor de uitdaging om het wagenpark de komende jaren te verduurzamen. In de praktijk blijkt dat duurzamere varianten in aanschaf vaak fors duurder zijn dan de bestaande voertuigen die ze vervangen. Tevens dient de laadinfrastructuur hiervoor aangepast te worden. Het adviesbureau “United Quality” heeft de opdracht gekregen om een vervangingsplan op te stellen van het huidige wagenpark en materieel waarbij de verduurzaming een grote impact heeft op de organisatie en/of het milieu. Het vervangingsplan naar elektrificeren leidt in zijn totaliteit tot hogere kosten. Een gedeelte van deze kosten wordt doorgerekend in de heffingen. Het bedrag van € 110.000,- zoals opgenomen in bovenstaande tabel kan niet worden doorgerekend in de heffingen en komt ten laste van het begrotingssaldo.
Nieuwe projecten Op basis van het beheer- en onderhoudsbeleid openbare ruimte zijn diverse vervangingsinvesteringen ingepland. Daarnaast zullen er nieuwe beheerprojecten worden toegevoegd op basis van inspectieresultaten en nieuwe inzichten. Hierbij wordt voor de dekking in eerste instantie gebruik gemaakt van de ‘stelpost’
Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) Bij de Begroting 2025 zal het MIP worden aangepast en ter besluitvorming worden aangeboden. De aanpassingen in de investeringen leiden tot aangepaste kapitaallasten. De drie genoemde reeksen voorzien in de dekking van kapitaallasten van de voorgenomen aanpassingen. Indexering lopende kredieten Door de hoge inflatie (en vertraging in de uitvoering) zijn diverse uitvoeringsbudgetten niet meer toereikend. Om de projecten conform de vastgestelde uitgangspunten te kunnen realiseren is bij diverse projecten ophoging van het budget noodzakelijk. Dit betreft onder andere de projecten Vogelbuurt, de Professorenbuurt, de kredieten voor het vervangen van asfalt.
24
K A D E R N O TA 2 0 2 5
budgetten zoals opgenomen in het MIP. Deze worden verlaagd en de kredieten voor de specifieke projecten (b.v. voor de Van Goghstraat) worden opgehoogd.
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
Voor advisering over de energietransitie blijft OZHZ uitvoering geven aan de E-agenda, zodat bedrijven gestimuleerd worden de energietransitie te versnellen. Toezicht en handhaving op de energietransitie bij bedrijven vindt onder meer plaats door de controle op de Label C verplichting die voor kantoren geldt. Om een circulaire economie te ontwikkelen, neemt OZHZ het initiatief in regionale overleggen, waardoor op dit thema samenwerking ontstaat en lokale kansen worden benut.
Verkeersregelinstallaties (stoplichten) In het huidige MIP zijn geen investeringen opgenomen in verkeersregelinstallaties. De komende jaren moeten op diverse locaties (op- en afritten A15 nabij de Parallelweg en de kruising van de Parallelweg met de Ouverture) wel investeringen plaatsvinden.
Risico’s
Driehoek (saldo neutraal) De realisatie van de ambities met betrekking tot de Driehoek vraagt ook een gemeentelijke bijdrage. Deze kunnen we beschikbaar stellen vanuit de reserve Koers 2030. Om de businesscase sluitend te kunnen maken reserveren we € 350.000 in de reserve.
PFAS Het PFAS dossier wordt steeds omvangrijker en vergt veel ambtelijke en bestuurlijke inzet. De met PFAS vervuilde grond leidt in onze bedrijfsvoering nu al tot kostenverhogingen die, hoewel misschien verhaalbaar, leiden tot budgetoverschrijding in civiele projecten. Daarnaast kunnen claims van inwoners ook onze bedrijfsvoering raken.
Ontwikkelingen Gemeenschappelijke Regelingen
Netcongestie De snelle en enorme verandering in het energielandschap leidt op grote schaal tot netcongestie waardoor gewenste aansluitingen voor particulieren en bedrijven niet of niet tijdig beschikbaar komen. Dit hindert de ontwikkelingen zoals in Koers 2030 en het collegewerkprogramma benoemd. Het kan leiden tot vertraging in het Programma Ruimtelijke Vernieuwing, tot ongewenste keuzes met betrekking tot duurzaamheid of gebiedsontwikkeling en kan tot slot de economie schaden.
Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Op het gebied van toezicht op zeer zorgwekkende stoffen ondersteunt OZHZ Sliedrecht met kennis en advies over PFAS en het beleid met betrekking tot de met PFAS verontreinigende grond. De hiermee verband houdende bodemsaneringstaken zijn in het kader van de inwerkingtreding van de Omgevingswet vanuit het Rijk overgedragen aan de gemeente en OZHZ voert deze voor ons uit. Overigens ligt hier ook een rol voor de provincie. Daarnaast leidt de Omgevingswet tot extra taken rond de geluidszonering op bedrijventerreinen. Ook hier speelt OZHZ een rol. In de toekomst verwacht OZHZ een verdere kwalitatieve ontwikkeling van haar VTH-taken.
25
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
KERNOPGAV E
Ondernemend & betrokken Inleiding Ondernemend en betrokken zijn zit diepgeworteld in Sliedrecht. Binnen onze samenleving doen mensen veel zelf. Daar zijn we niet alleen trots op, we hebben ook de ambitie dat verder te versterken. Bijvoorbeeld door het borgen van de vitale economie en het levendig centrum. De rode draad daarin is verbinden, organiseren en promoten. Sliedrecht is een echt ondernemersdorp. Verschillende Sliedrechtse bedrijven, met name die in de maritieme sector en de aanverwante maakindustrie, zijn actief over de hele wereld en bieden werk aan veel Sliedrechters. Ook de vele zorginstellingen, de detail- en groothandel en de ondernemers in het centrum leveren een grote bijdrage aan Sliedrechts vitale economie.
‘Sliedrecht is een echt ondernemersdorp’
De lokale en regionale arbeidsmarkt is cruciaal: het lokale en regionale bedrijfsleven heeft immers behoefte aan gekwalificeerd personeel. Niet voor niets werken onderwijs en het bedrijfsleven nu al samen aan een goede aansluiting van het onderwijs op het werk dat gedaan moet worden. Deze manier van werken borgen we graag voor de toekomst en waar mogelijk voegen we kwaliteit toe. Er ligt lokaal een belangrijke opgave om sterker in te zetten op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van de Sliedrechtse bedrijven. Als we onze inwoners maximale kansen willen bieden, is het belangrijk een nog sterker appel te doen op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van die bedrijven. We willen ze actiever en persoonlijker benaderen en stimuleren tot het bieden van onder andere stage-, leer- en participatieplaatsen. Daarmee kunnen we bijgedragen
26
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
ment speelt het Ondernemersfonds een cruciale rol. In dit fonds werken ondernemers en de gemeente als gelijkwaardige partners samen aan het verwezenlijken van gemeenschappelijke doelstellingen. Wij zijn optimistisch dat het fonds in 2025 zijn volle potentieel zal bereiken. Dit betekent dat ondernemers van bedrijventerreinen tot winkelgebieden, samen met stakeholders uit de sectoren sport, cultuur, recreatie, en onderwijs, investeringen zullen doen die de kwaliteit van Sliedrecht verhogen.
aan de maatschappelijke opgaven zoals opgenomen in de kernopgave Veilig en Inclusief, waarin onder andere het verhogen van de participatie van onze inwoners richting de arbeidsmarkt centraal staat. Natuurlijk houdt een gunstig ondernemingsklimaat ook in dat er voldoende ruimte is voor bedrijven en dat bedrijven op de juiste plek gevestigd zijn. Ook een goede uitstraling van de terreinen en het centrum zijn daarbij van groot belang. Deze uitgangspunten zijn terug te vinden in de kernopgave Ruimtelijke Vernieuwing en zijn onlosmakelijk verbonden met het bedrijvenbeleid en het vestigingsklimaat. Ze moeten dan ook in samenhang gezien worden.
Onze deelname is erop gericht om zoveel mogelijk ondernemers kennis te laten maken met en profijt te hebben van het Ondernemersfonds. Ons accountmanagement speelt hierin een belangrijke rol. De samenwerking met het Ondernemersfonds stelt ons in staat projecten en initiatieven effectief te koppelen aan onze gemeentelijke inzet, waardoor wij samen sterker staan in het realiseren van onze ambities.
Wat gaan we doen in 2025? In 2026 hebben we samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie Als gemeente doen wij actief mee aan het Ondernemersplatform. Als uitvoeringsinstru-
27
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
We vragen veel van onze ondernemers. Wij verwachten dat zij een actieve bijdrage hebben bij het oplossen van tal van grote maatschappelijke opgaven (denk aan de energietransitie en de overgang naar een duurzame en circulaire economie). Vanuit onze kaders gaan wij onze ondernemers daarbij helpen. We hebben hier de rol van facilitator, aanjager en verbinder bij de
parkmanagement en centrummanagement verder te ontwikkelen. Denk hierbij aan onder andere de diverse subsidies vanuit de provincie Zuid-Holland, handvatten vanuit de brancheorganisatie (bijvoorbeeld Platform De Nieuwe Winkelstraat en Stad & Co), ontwikkelkaarten en het werkboek voor centrummanagement.
gewenste veranderingen. Dit doen wij door ondernemers de handvatten te bieden zodat zij kunnen bijdragen aan deze grote maatschappelijke opgaven. Zo is het onder de aandacht brengen van de MKB-Innovatieregeling Drechtsteden-Gorinchem een vast onderdeel van accountmanagement. Ook werken we aan de economische clustervorming vanuit vijf thema’s: digital mainport, smart manufacturing, duurzaam varen, deltatechnologie en zorginnovatie. Dit draagt bij aan het vergroten van het innovatievermogen van bedrijven.
Dit doen wij mede om de gewenste clustering en onderlinge verbanden te versterken waarmee een bijdrage aan economische ontwikkeling wordt geleverd. De inzet van parkmanagement breiden wij na de pilot in 2024 verder uit naar alle bedrijventerrein. Naast veiligheid kijken wij ook naar hoe wij samen de bedrijventerreinen duurzamer, meer klimaatadaptief en toekomstbestendiger kunnen maken.
‘Naast veiligheid kijken wij ook naar hoe wij samen de bedrijventerreinen duurzamer, meer klimaatadaptief en toekomstbestendiger kunnen maken.’
In 2025 zetten wij verder in op het uitwerken van de zeven werkpakketten van de Green Deal. Het gaat hierbij om de werkpakketten energie hub, mobiliteit hub, externe factoren, participatie en propositie vastgoedeigenaren, investeringsbegroting en financieringsplan, governance/organisatiestructuur en project/ procesmanagement. In 2026 hebben we een stap vooruitgezet in optimaal ruimtegebruik voor bedrijven We blijven actief in gesprek met de parkmanager en de centrummanager om samen de ambities te bepalen en op die manier hun plannen aan te laten sluiten bij de ruimtelijke en economische ambities van de gemeente. We blijven bedrijven attenderen op de diverse mogelijkheden en programma’s die er voor hen zijn om het
Op het moment dat de strategische uitgiftekaders voor Stationspark III zijn goedgekeurd, worden er verkennende gesprekken gevoerd met geïnteresseerde ondernemers. Met de ontwikkeling van Stationspark III kunnen we een schuifoperatie op gang brengen, die de bovengenoemde clustering mogelijk
28
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
In 2026 is ons lokale onderwijs verstevigd, in aansluiting op de maatschappelijke- en arbeidsmarktontwikkelingen De huisvesting van scholen is een wettelijke taak van de gemeente. De gemeente wordt hiervoor bekostigd. Periodiek stellen we een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op. In 2024 brengen we een nieuw IHP naar de raad. De verwachting is dat het komend IHP extra
maakt en wordt ruimte vrijgespeeld voor maritieme bedrijvigheid op de watergebonden bedrijventerreinen.
middeleninzet in 2025 vraagt voor het voorbereidingskrediet. Pas na de afronding van de bouw en/of verbouwing worden de bouwkosten in de begroting opgenomen. Dit is vanaf 2029, dit valt buiten het meerjarenperspectief van deze Kadernota. In 2025 moet een begin worden gemaakt met de uitvoering van de korte termijn agenda van het IHP. Te denken valt aan de verhuizing van een school in combinatie met één of meerdere verbouwingen. De uitvoering zal voornamelijk bij de schoolbesturen liggen. De gemeente moet mogelijk wel ondersteunen in bijvoorbeeld tijdelijke huisvesting.
In 2026 bruisen de winkelgebieden in Sliedrecht en zijn ze (nog) verder opgeknapt In 2025 gaan we verder met de voorbereiding van het opwaarderen van de Leeghwaterstraat als hoofdstraat van de woonboulevard. Het voorlopig ontwerp wordt verder uitgewerkt naar een uitvoeringontwerp inclusief de participatie. Eind 2025 start de uitvoeringsfase.
In 2026 hebben we sterke samenwerkingsstructuren van ondernemers, (sport) verenigingen en maatschappelijke organisaties, die een passend aanbod van voorzieningen hebben gecreëerd en is de bekendheid hiervan vergroot In 2025 wordt de zorgplicht bibliotheken van kracht. Dit betekent dat gemeenten de taak hebben een volwaardige openbare bibliotheekfunctie in stand te houden. Het brede maatschappelijke, educatieve en culturele aanbod van bibliotheken is van grote waarde en moet worden geborgd. Het is nog niet bekend wat de impact gaat zijn van deze nieuwe taak. Het Rijk heeft wel aangegeven hiervoor vanaf 2025 structureel
De activiteiten voor het Burgemeester Winklerplein zijn afhankelijk van de uitkomsten van het overleg met onze partners in 2024. We dragen wel bij aan het opwaarderen van het Burgemeester Winklerplein door uitvoering te geven aan de verordening gevelsubsidies Winklerplein. Aanvullend wordt het tweejaarlijkse behoefteonderzoek naar zondagsopenstelling voor supermarkten uitgevoerd.
29
K A D E R N O TA 2 0 2 5
•
GEMEENTE SLIEDRECHT
een budget van circa 54 miljoen euro beschikbaar te stellen voor gemeenten.
splitsen en doorontwikkelen. Zo willen we borgen dat de focus op het jongerenwerk blijft, de podiumactiviteiten verbreed kunnen worden en aansprekend zijn voor een breder publiek. De gesprekken hierover worden in 2024 voortgezet en naar verwachting zal de doorontwikkeling ook in 2025 nog aandacht vragen om te borgen dat een toekomstbestendige situatie ontstaat waarmee zowel het jongerenwerk past.
Het huidige beheerplan onderhoud vastgoed loopt tot en met 2024. Dit beheerplan zal geactualiseerd worden voor de periode 2025-2028. Het geactualiseerde beheerplan zal overzicht bieden voor het technisch beheren en onderhouden van het gemeentelijk vastgoed van de gemeente en de daarvoor benodigde financiële middelen. Het beheerplan zal gebaseerd zijn op de nota Onderhoudsbeleid vastgoed 2021-2030. Het beheerplan onderhoud vastgoed 20252028 is de leidraad voor vastgoed om het beheer en onderhoud planmatig gedurende betreffende periode goed te kunnen uitvoeren voor de vastgoedobjecten die onder haar hoede vallen. Het is ook bedoeld om te verantwoorden voor welke objecten en voor welk type onderhoud de beschikbaar gestelde financiële middelen worden ingezet.