Bijlage 1 - Integraal Veiligheidsplan Sliedrecht.pdf
Tekst van het document
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
2 0 2 3 - 20 26 APRIL 2023
1
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
Voorwoord Ik mag twee jaar burgemeester van Sliedrecht zijn. Het is een groot voorrecht om in Sliedrecht te mogen wonen en werken. Nooit eerder woonde ik zo dicht op mijn werk. Wanneer ik door Sliedrecht loop, ren, fiets of rijd besef ik iedere keer weer hoe belangrijk is dat ik dat veilig kan doen. Veilig wonen, werken, leven en bewegen in Sliedrecht is voor iedere inwoner een basisbehoefte. Tegelijkertijd besef ik terdege dat die veiligheid niet voor iedereen vanzelfsprekend is.
raakt alle onderdelen van ons leven en daarmee van ons beleid. Daarom is het ook een Integraal Veiligheidsplan.
“Veilig wonen, werken, leven en bewegen in Sliedrecht is voor iedere inwoner een basisbehoefte.”
Wij hebben in voorbereiding op dit Integrale Veiligheidsplan aan onze inwoners gevraagd of zij zich veilig voelen. De uitkomsten van dit onderzoek, de veiligheidscijfers en ook de persoonlijke verhalen die ik van onze inwoners en ondernemers hoor, hebben ons geholpen in het opstellen van dit Integrale Veiligheidsplan.
Veiligheid is zo ook een gedeelde verantwoordelijkheid van ons allemaal. Veiligheid creëren we met elkaar; als Sliedrechtse inwoners en ondernemers samen. In wat wij doen of nalaten dragen wij niet alleen bij aan onze eigen veiligheid maar ook aan de veiligheid van de ander. Doe ik bijvoorbeeld melding van een verdachte situatie? Houd ik mij aan de maximale snelheid? En spreek ik de ander aan op zijn of haar gedrag? Zo dragen wij allemaal bij aan een veilig Sliedrecht.
Als portefeuillehouder openbare orde en veiligheid voel ik mij als eerste verantwoordelijk om in de komende jaren uitvoering te geven aan dit Veiligheidsplan en te werken aan een veilig Sliedrecht voor iedereen. Maar dat kan ik niet alleen. Ik heb daarin de steun nodig van onze wijkagenten, toezichthouders, brandweermensen, gemeenteambtenaren, vrijwilligers en alle anderen die bijdragen aan onze veiligheid. Ook van diegenen die werken op andere gebieden. Want veiligheid
2
Ik zie uit naar het gesprek over onze veiligheid, in de raad en in onze samenleving.
Jan de Vries, burgemeester
3
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
Inhoudsopgave
•
2023-2026
•
APRIL 2023
3.2.2 Voorlichting alcohol- en drugsgebruik onder jongeren
33
3.2.3 Zerotolerance alcohol en drugs minderjarigen
33
3.2.4 Drugshandel
33
3.3 Doorontwikkeling jongerenwerk
33
Pijler 2:Jeugdoverlast & jeugdcriminaliteit
34
6
3.4 Jeugdoverlast
35
De aanloop naar de kernthema’s
7
3.4.1 COOS-overleg
35
I
Veiligheidsbelevingsonderzoek
7
3.4.2 Bieden alternatieven
35
II
Evaluatie IVP
8
3.5 Jeugdcriminaliteit
36
III
Ontwikkelingen veiligheidscijfers
13
3.5.1 Jonge aanwas
36
IV
Extra aandacht voor thema Jeugd
15
3.5.2 Wapenbezit onder jongeren
36
Kernthema 1: Leefbaarheid
17
Kernthema 4: Ondermijning
37
Pijler 1: Investeren in veilige wijken en buurten
17
Pijler 1: Interne- en externe bewustwording
38
1.1.1 Wijk- en buurtagenda’s en veiligheid
19
4.1.1 Gemeenteraad, college, MT
39
1.1.2 Woonoverlast
19
4.1.2 Toezichthouders
39
1.1.3 Spookbewoning
19
4.1.3 Ondernemers
39
1.1.4 Vrijwillige toezichtteams
19
4.1.4 Inwoners
40
1.1.5 Ontwikkeling Sliedrecht Noord
20
Pijler 2: Versterken informatiepositie
40
Pijler 2: Kwetsbare personen
21
4.2.1 Bedrijventerreinen
41
1.2.1 Zorg & Veiligheid
21
4.2.2 Watergebonden locaties
42
1.2.2 Personen met onbegrepen gedrag
21
4.2.3 Buitengebied
42
1.2.3 Persoonsgerichte Aanpak (PGA)
22
Pijler 3: Signalen, casuïstiek en aanpak
42
1.2.4 AVE model
22
1.2.5 Mogelijke komst AZC
23
Kernthema 5: Fysieke veiligheid
43
Pijler 1: Verkeersveiligheid
44
Inleiding
Kernthema 2: Sociale stabiliteit
24
5.1.1 Inrichting wegen
45
Pijler 1: Vergroten weerbaarheid inwoners
24
5.1.3 Veilig gedrag en verkeer
45
2.1.1 Cybercriminaliteit en babbeltrucs
25
5.1.4 Toezicht, controle en handhaving
46
2.1.2 Desinformatie
25
Pijler 2: Inrichten gemeentelijkecrisisorganisatie
46
Pijler 2: Tegengaan van maatschappelijk ongenoegen en polarisatie
26
Pijler 3: Inwerkingtreding omgevingswet
47
2.2.1 Signalering
27
Pijler 4: Brandweerzorg
47
2.2.2 Project Bondgenoten
27
5.4.1 Huisvesting
47
2.2.3 Preventie en verbinding
27
5.4.2 Vrijwillige brandweer
47
5.4.3 Samenwerking
47
Kernthema 3: Jeugd & veiligheid
29
Pijler 5: Evenementenveiligheid
48
Pijler 1: Veilig opgroeien
29
5.5.1 Advisering evenementen
48
3.1 Veilig opgroeien en nieuwe dreigingen
30
5.5.2 Vergunningsaanvraag
48
3.1.1 Digitale dreigingen
30
5.5.3 Inzet beveiliging
49
3.1.2 Ondermijning en jongeren
31
Pijler 6: Toezicht en handhaving
49
3.2 Alcohol en drugs
31
5.6.1 Suswachten
49
3.2.1 Uitvoering preventie- en handhavingsplan
33
5.6.2 Boa’s
49
4
5
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
2023-2026
•
APRIL 2023
De aanloop naar de kernthema’s
Inleiding In dit IVP staan vijf kernthema’s centraal; leefbaarheid, sociale stabiliteit, jeugd, ondermijning en fysieke veiligheid. Deze kernthema’s zijn gebaseerd op het veiligheidsbelevingsonderzoek onder de inwoners van Sliedrecht, de integrale evaluatie van het IVP 2019-2022 en de ontwikkelingen in de veiligheidscijfers in het gezamenlijk veiligheidsbeeld1.
en de veiligheidscijfers, om inzicht te geven in de onderbouwing van de gekozen kernthema’s. Vervolgens zal per kernthema worden beschreven waar de komende vier jaar aan gewerkt zal worden. Een aantal thema’s is opgedeeld in meerdere pijlers. Per pijler zijn ambities geformuleerd waar zoveel mogelijk naar toegewerkt wordt. Na de ambities volgen enkele inhoudelijke paragrafen die richting geven aan de uitvoering van de gestelde ambities.
Allereerst zullen wij dieper ingaan op de uitkomsten van het veiligheidsbelevingsonderzoek, de evaluatie van het IVP 2019-2022
In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de totstandkoming van de vijf kernthema’s die in het IVP 2023-2026 centraal staan. We kijken hiervoor terug naar het IVP 20192023, het veiligheidsbelevingsonderzoek van 2022 en het Gezamenlijk Veiligheidsbeeld van 2022.
is een forse daling en daarmee een duidelijk signaal, waar de gemeente Sliedrecht mee aan de slag moet om zo meer aan te sluiten bij de behoefte van de inwoners. Inwoners hebben in dit kader behoefte aan verbetering van dit vertrouwen door meer toezicht op straat. Naast verkeersveiligheid is dit volgens hen nodig bij jeugdoverlast en personen met onbegrepen gedrag. Daarnaast is er behoefte aan betere communicatie met en een transparantere houding van politie en gemeente, waarbij inwoners geïnformeerd worden over wat er met hun inbreng en signalen gebeurt.
I Veiligheidsbelevingsonderzoek Om de juiste veiligheidsprioriteiten te kunnen stellen, heeft de gemeente Sliedrecht net als in 2019 de inwoners gevraagd naar hun mening over de veiligheid in de gemeente. Over de veiligheid in heel Sliedrecht en in de eigen buurt is een kwart van de inwoners tevreden. Zij maken zich zelden tot nooit zorgen over de veiligheid. Dat neemt niet weg dat tegelijkertijd een ander kwart van de inwoners zich regelmatig tot vaak zorgen maakt over de veiligheid in de eigen buurt. Inwoners maken zich vooral zorgen over de verkeersveiligheid in de eigen buurt. Een tweede punt van zorg is de verwerking van gevaarlijke stoffen nabij Sliedrecht. Het derde punt betreft jeugdoverlast en vernielingen op straat. Deze onderwerpen stonden ook al in 2019 in de top-3. Vergeleken met toen, zijn de zorgen iets gedaald wat betreft woninginbraken, overlast/ruzie tussen bewoners en illegale hennepteelt. Cybercriminaliteit is gestegen op de prioriteitenlijst.
Aanbevelingen ten behoeve van IPV 2023-2026:
•
•
43% van de inwoners heeft er vertrouwen in dat er genoeg wordt gedaan aan de veiligheid in Sliedrecht. Dit is een daling ten opzichte van 2019, toen dit nog 55% was. Dit
1
•
Tweemaal per jaar opgesteld door de Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) in samenwerking met politie, OM, gemeenten en veiligheidshuizen.
6
7
Het feit dat er sprake is van een daling in het vertrouwen van de inwoners in de gemeente en haar ketenpartners als het gaat om de aanpak van veiligheidsvraagstukken is aanleiding om hier verbetering in aan te brengen. We streven daarbij naar een optimale integrale samenwerking en moeten meer aandacht hebben voor de veiligheidsbeleving van de inwoners. Een kwart van de inwoners van Sliedrecht maakt zich zorgen over de veiligheid in
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
•
•
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
Veiligheid staat nooit stil, dus wij ook niet. De afgelopen jaren hebben ons geleerd dat veiligheid relatief is. Wie had kunnen denken dat het dagelijks leven zou worden veranderd door een mondiale pandemie of dat er op ons eigen continent oorlog zou uitbreken? Deze onverwachte en ingrijpende ontwikkelingen hebben invloed op de veiligheidsbeleving van ons allemaal.
de eigen wijk. De gemeente Sliedrecht moet, samen met haar ketenpartners, zoeken naar manieren om meer aansluiten bij de behoefte van de inwoners als het gaat om de veiligheid in Sliedrecht. Verkeersveiligheid dient zorgvuldige aandacht te krijgen; inwoners benoemen dit als belangrijkste veiligheidsprioriteit. Ook moet er aandacht zijn voor toezicht op straat als het gaat om verkeer, jeugd en personen met verward gedrag. Er moet er meer aandacht komen voor de communicatie richting inwoners, gericht op de opvolging van meldingen.
Hieronder worden per kernthema de belangrijkste bevindingen opgesomd. Vervolgens worden de aanbevelingen voor het IVP 2023-2026 benoemd. Deze aanbevelingen vormen, samen met het de uitkomsten in het veiligheidsbelevingsonderzoek en de veiligheidscijfers de onderbouwing van de vijf kernthema’s voor het IVP 2023-2026. Fysieke veiligheid Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om haar fysieke samenleving zo veilig en leefbaar mogelijk te houden, daarnaast is de fysieke veiligheid ook onderhevig aan regionale ontwikkelingen. De Veiligheidsregio, die namens de tien gemeenten in Zuid-Holland Zuid taken uitvoert op het gebied van crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandweerzorg en geneeskundige hulpverlening houdt hier toezicht op door iedere vier jaar een regionaal risicoprofiel op te stellen, welke een inventarisatie en analyse van de in de regio aanwezige risico’s plus de risico’s uit aangrenzende gebieden aantoont.
II Evaluatie IVP In 2022 heeft de gemeente Sliedrecht samen met de betrokken ketenpartners het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 geëvalueerd. In dit beleidsplan is een viertal kernthema’s uitgewerkt. In deze paragraaf zullen de belangrijkste uitkomsten uit deze evaluatie samengevat. Tijdens de evaluatiesessies is gesproken over de resultaten van de beleidsperiode 2019-2022, maar ook een doorkijkje naar de toekomst gemaakt waarbij aanbevelingen het IVP 2023-2026 benoemd zijn.
Naast regionale ontwikkelingen kan er ook een taakverschuiving plaatsvinden, ten gevolge van landelijke of mondiale ontwikkelingen. Zo heeft de Veiligheidsregio een belangrijke rol gespeeld in de crises die de afgelopen jaren op onze samenleving zijn afgekomen. Denk hierbij aan de Coronapandemie en de vergrote toestroom van vluchtelingen. Dit
8
Daarnaast hebben de afgelopen jaren meerdere (zware) verkeersincidenten plaatsgevonden, o.a. op voetgangersoversteekplaatsen. Het monitoren van deze vorm van verkeersveiligheid is een doorlopend proces.
heeft ons geleerd om weerbaar te zijn maar ook dat gedegen toerusting en borging van groot belang zijn om onvoorziene dreigingen het hoofd te bieden. De afgelopen beleidsperiode is er een start gemaakt met de doorontwikkeling van de gemeentelijke crisisorganisatie. Door tussenkomst van o.a. de coronapandemie en de verantwoordelijkheden van de Veiligheidsregio hierbij, is dit stil komen te liggen.
Aanbevelingen ten behoeve van IPV 2023-2026:
•
Een thema dat dichter bij de inwoners staat, is verkeersveiligheid. De afgelopen beleidsperiode is er een analyse gemaakt van de 30- en 50-km/h zones. De politie geeft aan dat de fysieke inrichting van de wegen eerst op orde moten zijn, voor er structurele handhaving kan plaatsvinden. De uitvoerbaarheid is afhankelijk van diverse factoren. Zo moeten we er rekening mee houden dat de mogelijkheden binnen een dichtbevolkte- en bebouwde gemeente soms beperkt zijn. Zo lijkt een snelheid verlagende maatregel als verkeersdrempels een oplossing voor het snelheidsvraagstuk, maar kan dit tegelijkertijd een nadelige invloed hebben op de opkomsttijden voor bijvoorbeeld brandweervrijwilligers.
9
In het IVP 2023-2026 zal fysieke veiligheid als kernthema terugkeren. Hierbij moet er aandacht zijn voor weerbaarheid, toerusting en borging. Een groot deel van deze elementen valt onder de taken en beleidsplannen van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Desalniettemin is het van belang om in het IVP 20232026 aandacht te besteden aan de doorontwikkeling van de gemeentelijke crisisorganisatie, zodat de gemeente Sliedrecht, samen met haar
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
•
2023-2026
•
APRIL 2023
‘We leven op weinig ruimte met elkaar samen, wat maakt dat we vaker last van elkaar hebben.’
buurgemeenten, voldoende is toegerust om nieuwe rampen en crises aan te kunnen. Dat geldt ook voor het werken aan effectieve en duurzame samenwerkingsnetwerken. Er moet in het IVP 20232026 aandacht zijn voor de verkeersveiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers als voetgangers en fietsers. Daarbij wordt het monitoren van de toedracht van incidenten meegenomen. Door deze toedracht van verkeersincidenten te bestuderen en integraal de bevindingen te delen kunnen patronen worden ontdekt en waar mogelijk worden aangepakt.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
De gemeente Sliedrecht en haar ketenpartners zijn tijdens de evaluatiesessie tot de conclusie gekomen dat het van belang is om niet alleen te focussen op de situaties van extreme overlast. Iedere inwoner heeft recht op een prettige en veilige leefomgeving. Dit ligt in het verlengde van de koers van het College Werkprogramma (CWP) waarin wordt gewerkt aan veerkrachtige wijken en buurten.
Kwetsbare locaties Over de periode 2019-2022 is een toename zichtbaar van het aantal inwoners dat woonoverlast ervaart. Dit uit zich in meldingen bij politie, woningbouwcorporatie en gemeente. Voorgenoemd beeld komt overeen met het landelijke beeld; we leven op weinig ruimte met elkaar samen, wat maakt dat we vaker last van elkaar hebben. De afgelopen beleidsperiode heeft de gemeente Sliedrecht nauw samengewerkt met diverse ketenpartners om de aanpak woonoverlast verder vorm te geven. Dit heeft onder andere geresulteerd in een structureel woonoverlast overleg.
Meerdere malen is het belang van informatiedeling aan de orde gekomen. Effectieve samenwerking wordt bemoeilijkt wanneer beperkingen in informatiedeling tussen ketenpartners in staat. Ketenpartners benadrukken hierbij de wens om de risico’s en kwetsbaarheden van de verschillende wijken in beeld te brengen, zodat er meer risico gestuurd te werk kan worden gegaan.
10
2023-2026
•
APRIL 2023
Aanbevelingen ten behoeve van IPV 2023-2026:
•
• Vlak voor de start van de Coronapandemie is de gemeente Sliedrecht aangesloten bij de LAA; Landelijke Aanpak Adreskwaliteit. LAA is een samenwerking van diverse overheidspartijen, die samen de incorrecte gegevens in de BRP (Basisregistratie Personen) aanpakken. De gemeente Sliedrecht draagt hieraan bij door het uitvoeren van adrescontroles. Echter, door de beperkingen en veiligheidsuitdagingen die de pandemie met zich meebracht, kon de implementatie van deze aanpak slechts gedeeltelijk worden uitgevoerd.
•
•
•
De aanpak woonoverlast moet worden doorontwikkeld. Daarnaast zal het bestaande convenant woonoverlast tussen politie en gemeenten moeten worden uitgebreid met woningbouwcorporaties en andere organisaties die een bijdrage kunnen leveren aan het terugdringen van complexe woonoverlast. De Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) zal in de periode 2023-2026 verder uitgerold moeten worden. De focus moet verlegd worden van (extreme) woonoverlast naar een prettige en veilige leefomgeving voor alle inwoners. Daarom moet het kernthema in het nieuwe IVP worden omgedoopt tot ‘Leefbaarheid’. Het advies van de ketenpartners is om de focus hierbinnen te leggen op zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van de inwoners. In het verleden is gebleken dat top-down organiseren van initiatieven die de leefbaarheid moesten bevorderen, niet het gewenste resultaat hadden. Daarom is het uitgangspunt dat de wijk- en buurtagenda’s gevuld en gedragen worden door de inwoners zelf. Daarbij is het van belang om bestaande structuren te versterken i.p.v. nieuwe structuren aan te leggen. Er moet in het IVP 2023-2026 meer aandacht zijn voor informatiedeling en risico gestuurd werken binnen de verschillende wijken.
Aanbevelingen ten behoeve van IPV 2023-2026:
Sociale stabiliteit Tijdens het opstellen van het IVP 2019-2022 zat sociale stabiliteit voornamelijk op de uitwerking van polarisatie, radicalisering en extremisme. De afgelopen vier jaar is hieraan een ander dynamiek toegevoegd; namelijk maatschappelijk ongenoegen. Maatschappelijk ongenoegen komt voort uit een gevoel van angst, onzekerheid, onvrede, of miskenning als gevolg van ongrijpbare fenomenen. Voorbeelden zijn een pandemie, klimaatverandering en migratie. Terwijl kritische geluiden essentieel zijn voor de democratie en rechtsstaat, worden deze problematisch als de grenzen van de wet niet worden nageleefd.
•
11
De komst van vluchtelingen naar onze gemeente leidt bij inwoners tot zorgen. De gemeente Sliedrecht gaat actief het gesprek aan over deze zorgen en blijft in verbinding met haar inwoners.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
III Ontwikkelingen veiligheidscijfers
Ondermijning De voorbije beleidsperiode is hard gewerkt aan het vergroten van de interne bewustwording op het gebied van ondermijning. Hierbij heeft de focus voornamelijk gelegen op de gemeenteraad, het college van B&W en het MT van de gemeente Sliedrecht. Vanwege de beperkingen i.v.m. de pandemie, heeft een aantal van de geplande activiteiten geen doorgang kunnen vinden.
knock-and-talk-gesprekken, waarmee ondernemers persoonlijk worden geïnformeerd over ondermijnende criminaliteit. Ondermijning is een breed begrip. Het is daarom noodzakelijk om focus aan te brengen en de informatiepositie op orde te brengen. De afgelopen jaren heeft de focus gelegen op horeca en bedrijventerreinen. Eind 2021 is een start gemaakt met het thema watergebonden locaties. Per 2023 zal het buitengebied worden opgepakt als nieuw beleid. Deze keuzes zijn gebaseerd op lokale ontwikkelingen, signalen van de ketenpartners en samenwerking binnen de regio om een waterbedeffect tegen te gaan.
Het beleid rondom ondermijning is voortdurend in ontwikkeling. Een georganiseerde overheid tegen georganiseerde misdaad vraagt ook om actueel beleid. De afgelopen periode is een start gemaakt met het ondermijningsproof maken van de APV Sliedrecht. Ook hier is sprake van een doorlopend traject. Het BIBIOB-beleid is geactualiseerd; met het vaststellen is he toepassingsbereik uitgebreid.
Aanbevelingen ten behoeve van IPV 2023-2026:
De afgelopen jaren zijn met regelmaat integrale controles en BRP-controles uitgevoerd. Uitkomst van de evaluatiebijeenkomst is, dat er te weinig aandacht is voor preventie richting ondernemers. Controleren wordt nu enkel als repressief middel ingezet, terwijl dit ook als moment benut kan worden voor
•
12
•
• •
•
Naast de veiligheidsbeleving van inwoners en de uitkomsten van de evaluatiesessies met onze ketenpartners, is voor het bepalen van de prioriteiten in het IVP ook gekeken naar de cijfers in het Gezamenlijk Veiligheidsbeeld (GBV) dat de Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) i.s.m. haar ketenpartners tweemaal per jaar opstelt.
‘Piramidefitte gemeente’ van het RIEC Rotterdam. Het doel voor de komende beleidsperiode is om de interne bewustwording te vergroten bij alle medewerkers van de gemeente Sliedrecht. Daarnaast wordt de vergroting van de interne bewustwording doorgetrokken naar ketenpartners, ondernemers en inwoners. Het is belangrijk om de komende beleidsperiode het BIBOB-beleid, (de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur), breed te blijven toepassen om een veilig- en eerlijk ondernemersklimaat te borgen en stimuleren. De APV moet “ondermijningsproof” worden gehouden. De inrichting van integrale controles verdient de aandacht; de focus moet niet alleen liggen op controle en repressie maar ook op preventie en voorlichting. Het buitengebied verdient bijzondere aandacht. De aanbeveling is om het buitengebied in 2023 op te nemen als nieuw focusthema, om zo nieuw beleid te ontwikkelen.
Cijfers misdrijven Sliedrecht De tabel (1) op de volgende pagina geeft een overzicht van het aantal misdrijven in de gemeente Sliedrecht, in het jaar 2022. Hierin valt op dat er een forse toename is van het aantal woninginbraken en diefstal uit en vanaf motorvoertuigen. Het is wel belangrijk om hierbij te vermelden dat 2020 en 2021 jaren zijn geweest waarin door de coronamaatregelen mensen meer thuis waren. Dit kan invloed hebben gehad op het aantal woninginbraken. Het aantal diefstallen/inbraken bij bedrijven en instellingen is sterk afgenomen. Dit geldt ook voor het aantal winkeldiefstallen. Overlastmeldingen De tabel (2) op de volgende pagina geeft een overzicht van het aantal overlastmeldingen in Sliedrecht. Hierin valt op dat er sprake is van een afname van het aantal meldingen van verkeersoverlast en jeugdoverlast. Er is een toename zichtbaar in het aantal gevallen van drugs- en drankoverlast, overlast door personen met verward gedrag en het aantal meldingen van burengerucht. We leven in een dichtbevolkte omgeving, waarbij overlast altijd op de loer ligt. Dit heeft zijn weerslag op de leefbaarheid in de verschillende buurten van Sliedrecht.
De komende periode wordt benut om een inhaalslag te maken als het gaat om interne bewustwording. Dit komt ook uit de inventarisatie van de
13
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
Misdrijf
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
2020
2021
2022
Gemeente
Eenheid
Diefstal
15
13
27
+108%
+13%
Openlijk geweld tegen persoon
2
2
3
+50%
+10%
Bedreiging
17
19
31
+63%
-8%
Mishandeling
38
26
41
+14%
+10%
Straatroof
0
0
0
+20%
Overval
0
0
0
+9%
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen
46
29
52
+79%
+21%
Diefstal van motorvoertuigen
7
12
7
-42%
+11%
Diefstal van brom-, snor- fietsen
48
30
40
+33%
+17%
Zakkenrollerij
2
0
1
Vernieling/zaakbeschadiging
79
75
69
-8%
-3%
Diefstal, inbraak bedrijven en instellingen
14
16
7
-56%
+17%
Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis
13
3
4
+33%
-25%
Winkeldiefstal
21
16
14
-13%
+27%
Drugshandel
9
9
7
-22%
+4%
Huiselijk geweld
21
21
25
+19%
+4%
Cybercrime
8
10
9
-10%
+3%
Horizontale fraude
165
146
106
-27%
-26%
Totaal misdrijven
773
639
659
+3%
+7%
HIC en geweld
Vermogenscriminaliteit
+54%
Verkeersoverlast Eenheid breed is er een afname van 22% zichtbaar van het aantal meldingen van verkeersoverlast. In de gemeente Sliedrecht is de afname procentueel slechts 7%, wat in absolute getallen neerkomt op een afname van 2 incidenten. Dit sluit aan bij het beeld dat naar voren komt uit het veiligheidsbelevingsonderzoek onder de inwoners van Sliedrecht, waarin zij verkeersoverlast benoemen als belangrijkste aandachtspunt.
Misdrijf
2019
2020
2021
2022
Ongevallen weg
94
117
80
103
Rijden onder invloed
40
36
26
27
Overig (weg)
12
11
12
8
Indicent
2020
2021
2022
Gemeente
Eenheid
Drugs/drankoverlast
46
32
38
+19%
+16%
Verkeersoverlast
79
68
56
-18%
-17%
Burengerucht
47
82
84
+2%
-5%
Overlast door verward/overspannen persoon
195
183
193
+5%
+6%
Melding overlast jeugd
231
182
120
-34%
-29%
Geweld tegen Politie Ambtenaren (GTPA)
3
6
6
=
+23%
Veilige Publieke taak (VTP)
3
10
9
-10%
+56%
Overlast
Overige thema’s
•
APRIL 2023
IV Extra aandacht voor thema Jeugd Tijdens het opstellen van het IVP 2023-2026 zijn we tot de conclusie gekomen dat de veiligheid van de Sliedrechtse jeugd onvoldoende terugkwam in de bestaande kernthema’s. Een veilige en gezonde omgeving om op te groeien kan levensbepalend zijn. Tegelijk zien we regio breed dat de dreigingen waar jongeren tegen bestand moeten zijn, in de loop der jaren groter zijn geworden. Denk aan alcohol- en drugsgebruik, maar ook digitale dreigingen en groepsdruk bij bezit van steekwapens of criminaliteit. Daarom is besloten om in het IVP 2023-2026 ‘Jeugd’ als nieuw kernthema op te nemen.
Tabel 3: Cijfers verkeersovertredingen politie
De cijfers in tabel 3 zijn verdeeld in drie categorieën. De eerste categorie heeft betrekking op ongevallen met letsel of dodelijke afloop en/of het doorrijden/verlaten van plaats delict na ongeval. Bij de categorie rijden onder invloed zijn ook de registraties van het weigeren van ademproef en/of bloedproef geteld. De categorie overig (weg) betreft o.a. zaken waarbij sprake is van rijden zonder geldig rijbewijs, rijden tijdens een rijontzegging, rijden met een vals kenteken en joyriding. Wanneer we kijken naar de politiecijfers op het gebied van ongevallen op de weg, zien we dat er in 2022 een toename is geweest van het aantal ongevallen op de weg ten opzichte van het jaar ervoor, maar tegelijkertijd ook een daling ten opzichte van twee jaar ervoor. Mogelijk is de dip in 2021 te verklaren door de toen geldende beperkende coronamaatregelen. Zowel de aantallen ‘rijden
Tabel 2: Overlastmeldingen Sliedrecht, Gezamenlijk Veiligheidsbeeld
14
2023-2026
onder invloed’ en ‘overig’ zijn relatief stabiel gebleven, dan wel gedaald, ten opzichte van voorgaande jaren.
Overige thema’s
Tabel 1: Misdrijven Sliedrecht, Gezamenlijk Veiligheidsbeeld. Meetperiode = januari - december, ontwikkeling gemeente en eenheid is ‘21-/’22
•
15
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
Integraal samenwerken aan veiligheid Op basis van het veiligheidsbelevingsonderzoek, de evaluatie van het IVP en de ontwikkelingen die zichtbaar worden in de veiligheidscijfers is het beleidskader van de vijf kernthema’s tot stand gekomen. Het Integraal Veiligheidsplan raakt vrijwel alle beleidsterreinen van de gemeente. Het is dan ook zaak dat er nauw wordt samengewerkt tussen de diverse afdelingen binnen de gemeente. Om deze samenwerking te borgen is er aansluiting gezocht bij reeds bestaande beleidsdocumenten van de gemeente Sliedrecht zoals de Koers 2030, de Sociale Visie, het Jeugdwelzijnsbeleid en niet in de laatste plaats het College Werkprogramma.
• • • • •
Bonkelaarhuis SOJS Dienst Gezondheid & Jeugd (OGGZ en Veilig Thuis) Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) Burgernet
Bij de totstandkoming van dit document is actief de verbinding gezocht met de reeds bestaande beleidsstukken op het gebied van veiligheid. Denk hierbij aan de Strategische beleidsagenda 2022-2026 van de politie-eenheid Rotterdam, het strategisch meerjarenplan van het Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid en de strategische beleidsagenda van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid.
Ketenpartners Maar ook buiten de gemeentelijke organisatie zijn er diverse ketenpartners met wie nauw wordt samengewerkt aan een veiliger Sliedrecht. Denk hierbij aan: • Politie • Openbaar Ministerie • Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • Brandweer Sliedrecht • Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) • Belastingdienst • Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit • Tablis • Zorg- & Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid (ZVH ZHZ) • Stichting MEE • Vrijwillige toezichtteams zoals Buurttoezicht en het Zakkenrollerpreventieteam • Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam Rijnmond (ZVH RR) • Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC)
Veiligheidsketen Integraal samenwerken betekent niet alleen samenwerken met andere organisaties, maar ook binnen alle fasen van de veiligheidsketen. Deze keten bestaat uit vijf fasen en kent zijn oorsprong in de brandweerwereld: 1. Pro-actie Het wegnemen van structurele oorzaken van onveiligheid 2. Preventie Het nemen van maatregelen om incidenten te voorkomen en beheersbaar te houden 3. Preparatie Het nemen van maatregelen om goed te kunnen reageren op een incident of crisis 4. Repressie Het bestrijden van het incident en de schade zoveel mogelijk beperken 5. Nazorg Het nemen van maatregelen om de gewone gang van zaken te herstellen
16
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
KERN T HEM A 1
Leefbaarheid
Pijlers • •
Investeren in veilige wijken en buurten Kwetsbare personen
‘We maken werk van veerkrachtige wijken en buurten.’
Met het begrip leefbaarheid wordt aangegeven hoe aantrekkelijk en/of geschikt een gebied of gemeenschap is om er te wonen, of te werken. Veiligheid is een zwaarwegende factor binnen de leefbaarheidsperceptie van mensen. Zoals eerder benoemd is het een universele basale levensbehoefte. Eén van de speerpunten in het College Werkprogramma 20222026 (CWP) luidt: “We maken werk van veerkrachtige wijken en buurten”. Er is een directe link tussen veerkracht en leefbaarheid. Hoe groter de veerkracht, hoe beter de leefbaarheid.
stimuleert en ervoor zorgt dat inwoners zich prettig in- en verbonden voelen met hun wijk. Binnen dit kernthema werken we aan twee pijlers; ‘Investeren in veilige wijken en buurten’ en ‘kwetsbare personen’. De eerste pijler richt zich op leefbaarheid voor alle inwoners van Sliedrecht. De tweede pijler gaat dieper in op doelgroepen en methodieken die extra aandacht behoeven.
Pijler 1: Investeren in veilige wijken en buurten Uit het veiligheidsbelevingsonderzoek komt naar voren dat dat 46% van de inwoners zich (bijna) nooit zorgen maakt over veiligheid in de straat/ buurt. In 2019 was dit nog 54%. Er is dus sprake van een daling van de veiligheidsbeleving van de Sliedrechtse inwoners (subjectieve veiligheid). Wanneer we kijken naar de overlast- en criminaliteitsmeldingen,
De programma’s raken meerdere disciplines binnen de gemeente. Leefbaarheid is immers onderhevig aan vele factoren. In dit IVP is gekozen voor een brede benadering van leefbaarheid vanuit veiligheidsperspectief, waarbij de sociale en fysieke omgeving veiligheid
17
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
1.1.1 Wijk- en buurtagenda’s en veiligheid Het uitgangspunt is dat wijk- en buurtagenda’s gevuld worden door de inwoners zelf. Bij het opstellen ervan wordt ook het veiligheidsperspectief ingebracht. De gemeente denkt mee en geeft samen met inwoners en (keten)partners invulling aan de gemaakte afspraken. Voor het aanjagen van ideeën voor de wijk- en buurtagenda’s, wordt gebruik gemaakt van reeds beschikbare data van zowel de gemeente Sliedrecht als betrokken ketenpartners. Hierbij kunnen bijvoorbeeld de opgestelde ‘veerkrachtkaarten’ van branchevereniging Aedes benut worden.
is er sprake geweest van een afname van het aantal overlastmeldingen en het aantal geregistreerde misdrijven en aangiften in de gemeente Sliedrecht (objectieve veiligheid). Er is sprake van een discrepantie tussen de feitelijke cijfers en de veiligheidsbeleving van de inwoners. Deze trend is landelijk terug te zien en is deels te herleiden naar de maatschappelijke onzekerheid en polarisatie.
“Er is sprake van een discrepantie tussen de feitelijke cijfers en de veiligheidsbeleving van de inwoners.”
Ambitie(s):
•
• • • • • •
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
Wijk en buurtagenda’s worden ingevuld door inwoners. Bij het opstellen van deze wijk- en buurtagenda’s wordt ook het veiligheidsperspectief ingebracht. Data-analyse kan hierbij helpen. We kennen de veiligheidsissues binnen de wijken in Sliedrecht en werken hierop integraal samen met onze ketenpartners. We werken actief samen met onze ketenpartners om woonoverlast tegen te gaan en de leefbaarheid voor inwoners duurzaam te verbeteren. We dragen binnen de samenwerking zorg voor correcte en efficiënte informatiedeling tussen ketenpartners. We communiceren actief en transparant naar onze inwoners over wat er speelt in hun buurt/wijk en welke opvolging wordt gegeven aan hun meldingen en signalen. We faciliteren- en werken samen met de vrijwillige toezichtteams en dragen bij aan het werven van vrijwilligers. We werken als gemeente integraal samen aan de ontwikkeling van Sliedrecht Noord, waarbij openbare orde en veiligheid een kernthema is.
18
•
2023-2026
•
APRIL 2023
1.1.3 Spookbewoning De term spookbewoning wordt gebruikt voor een woning waarbij het onduidelijk is of- en door wie de woning bewoond wordt, maar waarbij wel sprake is van overlast of criminele activiteiten. Om dit tegen te gaan is de gemeente Sliedrecht aangesloten bij de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Vanuit de LAA worden adressen aangedragen die gecontroleerd worden. De komende periode versteken wij onze informatiepositie als het gaat om spookbewoning, waarbij we inzetten op melden en opvolgen van signalen.
Daarnaast wordt vooral actief het contact gezocht met inwoners om input op te halen, maar ook om terug te geven wat er met deze input is gedaan. Hierin wordt gezocht naar een passende vorm. Denk aan aansluiting bij de wijkschouwen van Tablis, of het organiseren van buurtbijeenkomsten of veiligheidsavonden voor bewoners. 1.1.2 Woonoverlast Woonoverlast is schadelijk voor een veilig en prettig leefklimaat van inwoners. Vanuit de evaluatie hebben we geleerd niet alleen te focussen op extreme woonoverlast maar om elk woonoverlast. Om geschillen tussen buren vroegtijdig aan te pakken, faciliteert de gemeente Sliedrecht buurtbemiddeling via stichting MEE. Wanneer buurtbemiddeling niet voldoende blijkt, wordt de aanpak woonoverlast opgestart. Binnen deze aanpak werken diverse ketenpartners nauw samen om te komen tot een maatwerkaanpak voor de situatie. De gemeente Sliedrecht zal de komende periode benutten om het uitvoeringsplan woonoverlast af te ronden en verder te implementeren en vanuit deze afspraken het convenant woonoverlast te actualiseren.
1.1.4 Vrijwillige toezichtteams Vergroting van de leefbaarheid vraagt ook om de aanwezigheid van ogen en oren op straat. Naast de politie, Boa’s en suswachten, faciliteert de gemeente Sliedrecht een aantal vrijwillige toezichtteams. Zo is het team van buurttoezicht actief in grote delen van Sliedrecht onder het motto ‘horen, zien en melden’. Naast het toezicht dat zij houden in de buurten, zetten zij ook vooral in op het voorkomen van woning- en auto-inbraken door bewoners te wijzen op de risico’s. Buurt-
19
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
Openbare Orde en Veiligheid zal waar nodig en/of gevraagd aanhaken bij overleggen over Sliedrecht Noord om vanuit voorgenoemde benadering een bijdrage te leveren aan een leefbaar en veilig Sliedrecht Noord. Het principe CPTED kan niet alleen in nieuw te ontwikkelen gebied worden toegepast. Dit geldt niet alleen voor het nieuw te ontwikkelen gebied in het noorden van Sliedrecht, maar bijvoorbeeld ook op de bedrijventerreinen. Sliedrecht is een ondernemende gemeente, met een aantrekkelijke ligging. De directe uitvalswegen naar de A15, de ligging aan het water en de aanwezigheid van een spoorlijn dragen bij aan een grote variatie van bedrijven op betrekkelijk klein gebied. De gemeente Sliedrecht doet er alles aan om bij gebiedsontwikkeling, of dit nu industrieel of detailhandel betreft, de omgeving te betrekken in relatie met veiligheid & veiligheidsgevoelens. Dat betekent een goede openbare inrichting, zichtlijnen, goede parkeervoorzieningen en verlichting. Daarnaast is er ook aandacht voor de fysieke beveiliging op de bedrijventerreinen.
toezicht heeft behoefte aan meer vrijwilligers. De gemeente Sliedrecht zal zich de komende periode inzetten om aandacht te vragen voor deze roep om nieuwe buurttoezichthouders. Daarnaast worden door vrijwilligers ook diverse buurtwhatsapps beheerd. Bewoners kunnen elkaar op de hoogte brengen van zorgelijke ontwikkelingen en snel met elkaar communiceren in geval van nood. Tot slot is wekelijks het preventieteam zakkenrollen op de markt aanwezig. 1.1.5 Ontwikkeling Sliedrecht Noord De inrichting van de (woon)omgeving kan het veiligheidsniveau maken of breken. Dit geldt voor de herstructurering van bestaande wijken, maar vooral ook bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken zoals Sliedrecht Noord. Hiermee wordt geanticipeerd op criminaliteitspreventie en (sociale) veiligheidsvergroting door kritisch te kijken naar de inrichting van het nieuw te ontwikkelen gebied. Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) is een theoretische benadering die hier concrete handvatten voor geeft. Team
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
2023-2026
•
APRIL 2023
Pijler 2: Kwetsbare personen bij de zorgpartijen en repressie bij de veiligheidspartijen, is men tot inzicht gekomen dat er geen sprake is van twee aparte werelden maar van een gedeelde verantwoordelijkheid.
Ambitie(s):
•
•
•
•
We zorgen ervoor dat personen met onbegrepen gedrag deel uit kunnen maken van de samenleving en dat tegelijkertijd de impact van het onbegrepen gedrag op de samenleving en de omgeving beperkt blijft. We werken nauw samen met diverse ketenpartners om te komen tot een maatwerkaanpak bij multi-problematiek. Hierbij is onze Sliedrechtse sociale visie leidend; we werken zoveel mogelijk met onze lokale partners en gaan in gesprek mét in plaats van over inwoners. We voorkomen escalatie door gebruik te maken van een duidelijke op- en afschalingsstructuur, die de rol van iedere partij inzichtelijk maakt. We bieden ruimte aan vluchtelingen en dragen daarbij de zorg voor een goede samenwerking met veiligheidspartners om toegerust te zijn op de veiligheidsuitdagingen die dit met zich meebrengt.
Sliedrecht is een gemeente met een hoog zorgprofiel door de aanwezigheid van twee grote zorginstellingen in de gemeente. Dit maakt het essentieel om als gemeente in verbinding te blijven met zowel de zorgketen als de veiligheidsketen en een linking-pin te zijn tussen beide domeinen. Daarnaast wil de gemeente Sliedrecht de komende periode gebruiken om het (gedeeld) eigenaarschap van het Zorg- en Veiligheidshuis verder vorm te geven. Zo willen we inzetten op een meer lokaal georiënteerde werkwijze, waarbij we een verbinding willen maken tussen het ZVH ZHZ en onze lokale partners. Tot slot is zorg- en veiligheid ook vooral een thema dat de inwoners van Sliedrecht direct raakt. We zetten daarom in op communicatie richting de inwoners en reiken hen meer handvatten aan hoe zij zorgen over mede-inwoners op een efficiënte manier kunnen delen met de gemeente en haar ketenpartners. Denk hierbij ook aan de samenwerking met het Meldpunt Zorg- en Overlast van de Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ). 1.2.2 Personen met onbegrepen gedrag Het aantal politiemeldingen van overlast door personen met onbegrepen gedrag neemt sterkt toe. Om in een vroegtijdig stadium te kunnen ingrijpen, werkt de gemeente Sliedrecht samen met de Wijk GGD. Zij werken outreachend en kunnen door vroegtijdig interveniëren of doorverwijzen, escalatie (en
1.2.1 Zorg & Veiligheid De overgang tussen zorg en veiligheid is de afgelopen jaren steeds diffuser geworden. Waar preventie voorheen vooral was belegd
20
•
21
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
daarmee de overlastmeldingen) voorkomen. Ook regionaal is er veel aandacht voor het thema. Zo is er op districtsniveau een aparte bestuurlijke portefeuille ‘Personen met onbegrepen gedrag en WVGGZ’, waarvan burgemeester De Vries regionaal portefeuillehouder is. Maar niet alleen op bestuurlijk niveau is er focus op dit thema; vanuit ZonMw (financieringsorganisatie van de rijksoverheid, die vernieuwing in de gezondheidszorg stimuleert) is een regionale subsidie toegekend waarmee een regionaal projectleider ‘Personen met onbegrepen gedrag’ is aangesteld. In samenwerking met de ketenpartners in het Zorg- en Veiligheidshuis, waaronder de gemeente Sliedrecht, wordt de komende jaren gewerkt aan doorontwikkeling van de aanpak rond personen met onbegrepen gedrag; de aanpak E33-meldingen2.
•
2023-2026
•
APRIL 2023
probleem vormen hebben specifieke maatwerk gerichte aanpak nodig. In veel gevallen is er sprake van multi-problematiek, waarbij er problemen spelen op diverse leefgebieden en een groot aantal ketenpartners betrokken is. Het kan bijvoorbeeld gaan om radicalisering, stalking, huiselijk geweld of ernstige overlast. Wanneer opschaling noodzakelijk is, kan een casus worden ingebracht bij het Zorg- en Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid. Zij voert de procesregie in dergelijke cases. De gemeente Sliedrecht werkt in deze cases als ketenpartner actief mee. In geval van overlastcases kan ook worden opgeschaald naar de OGGZ. Naast het casusgericht werken, ontwikkelen de ketenpartners in het zorg- en veiligheidshuis momenteel een nieuwe maatwerkaanpak. Deze ‘maatwerkaanpak jonge verdachten’ richt zich op delinquenten jonger dan 27 jaar. Hierbij wordt per persoon gekeken naar adequate en effectieve interventies en monitoringsmogelijkheden. De gemeente Sliedrecht zal hier actief aan meedoen.
De afgelopen jaren heeft de gemeente Sliedrecht geïnvesteerd in een goede samenwerkingsrelatie met de twee grote zorginstellingen in de gemeente; ASVZ en Yulius. Enerzijds wordt er ingezet op vroeg signalering, waarbij wordt samengewerkt om knelpunten vanuit gedeelde verantwoordelijkheid op te lossen. Anderzijds leidt deze nauwe samenwerking tot effectiever acteren en meer slagkracht bij incidenten. Er zijn korte lijnen om met alle betrokken partijen snel te kunnen schakelen en samen te werken om overlast tegen te gaan. Hierbij kunnen ketenpartners elkaar versterken. Deze nauwe samenwerking is een schoolvoorbeeld van het feit dat veiligheidsvraagstukken niet worden opgelost door het schrijven van een plan, maar juist door intensieve en duurzame samenwerking.
1.2.4 AVE model Het AVE-model staat voor de Aanpak Voorkoming Escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek. Het doel is het voorkomen van een dreigend escalerende situatie en het beperken of beëindigen hiervan. AVE heeft een opschalingstructuur en bestaat uit vier fasen, lopend van groen tot donkerrood. In elke fase neemt het regievermogen van de burger af. Binnen deze vier fasen is duidelijk afgebakend wat de uitgangssituatie is, wie de regie heeft, wanneer er op- en afgeschaald moet worden en welke protocollen/samenwerkingsafspraken van kracht zijn.
1.2.3 Persoonsgerichte Aanpak (PGA) Personen in de gemeente die ernstige overlast veroorzaken of een ernstig veiligheids-
2
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
“De gemeente heeft de nodige ervaring met het samenwerken in veiligheidsnetwerken”
De gemeente Sliedrecht zal de komende vier jaar deze werkwijze implementeren en hiermee aansluiten bij dezelfde ontwikkeling in buurgemeenten. 1.2.5 Mogelijke komst AZC In 2023 heeft het college van B&W kenbaar gemaakt dat de gemeente Sliedrecht medewerking wil verlenen aan een opvanglocatie voor asielzoekers in Sliedrecht Noord. Het COA onderzoekt momenteel de mogelijkheden voor deze locatie.
mogelijke komst van een AZC. Het realiseren van korte lijnen met (nieuwe) veiligheidspartners maakt ons voldoende weerbaar en slagvaardig bij nieuwe veiligheidsuitdagingen. Door de nauwe samenwerking ontstaat een gedeelde verantwoordelijkheid waarbij afspraken zijn gemaakt over rollen en verantwoordelijkheden.
De gemeente Sliedrecht heeft de nodige ervaring met het samenwerken in veiligheidsnetwerken, zie hiervoor paragraaf 1.2.2 over de samenwerking met ASVZ en Yulius. Deze ervaringen vormen de basis voor het vormgeven van veiligheidsnetwerken rondom de
De term E33-melding verwijst naar de registratiecode in de politiesystemen. E33: Overlast door een persoon met verward gedrag.
22
23
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
KERNTHEM A 2
Sociale stabiliteit Pijlers • •
Vergroten weerbaarheid inwoners Tegengaan van maatschappelijk ongenoegen en polarisatie
‘Zorgen en ongenoegen van inwoners zijn een belangrijk uitgangspunt voor de gemeente.’
We hebben als samenleving te maken met grote crises, waaronder de energiecrisis, de klimaatcrisis en de oorlog in Oekraïne. Ontwikkelingen in binnen- en buitenland leidden de afgelopen jaren tot groeiende zorgen van burgers. Standpunten worden vaker via sociale media verspreid en ongenoegen anoniem online geuit. De uitingen dragen met de anonimiteit vaker een feller karakter. De publieke opinie is erdoor verdeeld. Burgers staan soms lijnrecht tegenover elkaar. De verdeling, die mogelijk gepaard kan gaan met wantrouwen en onbegrip richting elkaar, kan daarmee leiden tot toenemende polarisatie.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
criminaliteit is een verzamelnaam voor alle delicten die online worden gepleegd waarbij ICT zowel middel als doelwit kan zijn. Naast zogeheten aanvallen op ICT-systemen, kan het onder meer ook gaan om digitaal pesten, sexting, online chantage, identiteitsfraude of marktplaatsoplichting. De impact is groot en iedereen, zowel inwoner als organisatie, kan slachtoffer worden. Het is daarom belangrijk om preventief te acteren op trends en zowel individuen als de samenleving weerbaarder te maken. Aangezien cybercriminaliteit niet gebonden is aan een gebied, is het van belang om naast regionaal ook landelijk goed samen te werken.
negatieve consequenties voor de publieke veiligheid. Tegelijkertijd groeien zorgen op bestaande opgaven, in een tijd waarin we onder andere worstelen met een landelijk woningtekort. Zorgen en ongenoegen van inwoners zijn een belangrijk uitgangspunt voor de gemeente. Immers, dat wat het vertrouwen of de veiligheidsbeleving van inwoners verlaagd, is voor de gemeente een opgave.
Ook in Sliedrecht zagen we de afgelopen jaren protesten ontstaan, met name tegen de Corona-maatregelen die landelijk werden ingevoerd. Daarnaast leidde recent de introductie van de mogelijke komst van een AZC in de gemeente tot zorgen en vragen van inwoners. Inwoners vrezen voor mogelijk
Pijler 1: Vergroten weerbaarheid inwoners
•
De komende vier jaar zal door de gemeente Sliedrecht worden ingezet op het vergroten van digitale veiligheid door middel van het creëren van bewustzijn rondom de digitale onveiligheid. Dit betreft veel diverse vormen van cyber criminaliteit waarvan inwoners slachtoffer kunnen worden, zoals identiteitsfraude, online chantage, sexting. De gemeente zorgt voor reacties op desinformatie op haar eigen kanalen en informeert de inwoners over de schadelijke effecten van desinformatie, onder meer door digitale vaardigheid en mediawijsheid te stimuleren.
•
APRIL 2023
2.1.2 Desinformatie Desinformatie betekent bewust incorrect informatie verspreiden met het doel om
Digitale ontwikkeling maakt de samenleving kwetsbaar voor een andere vorm van criminaliteit, namelijk cyber criminaliteit. Cyber
24
2023-2026
2.1.1 Cybercriminaliteit en babbeltrucs Met de komst van internet en sociale media zijn er ook nieuwe veiligheidsrisico’s ontstaan. In 2021 zijn 2.5 miljoen Nederlanders het slachtoffer geworden van online oplichting. De criminelen achter deze oplichtingspraktijken zitten niet stil en ontwikkelen steeds weer nieuwe manieren om het vertrouwen van slachtoffers te winnen. Voorlichting is dan ook essentieel. Samen met de politie zetten we in op voorlichting aan inwoners waarbij extra aandacht is voor voorlichting aan ouderen (en jongeren; zie paragraaf 3.1.1). De voorlichtingen worden op een laagdrempelige manier vormgegeven. In 2022 is hiermee al een start gemaakt; de politie is regelmatig op de weekmarkt te vinden waar zij, voorzien van hun eigen koffiekar, met inwoners het gesprek aangaan over babbeltrucs en digitale criminaliteit.
Ambitie(s):
•
•
25
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
schade aan te brengen aan de samenleving. Desinformatie zorgt voor toename van maatschappelijke onrust, zowel online als in de fysieke samenleving. Sociale media maken het mogelijk desinformatie anoniem en laagdrempelig te verspreiden onder grote groepen mensen. De gemeente zorgt voor reacties op desinformatie op haar eigen kanalen. Dat doen we door of een reactie te verbergen of door inhoudelijk te reageren. Het is echter niet mogelijk dat 24/7 te doen in verband met beschikbare capaciteit. Naast (inhoudelijke) reacties zetten we als gemeente in op voorlichting over desinformatie en blijven we in gesprek over de zorgen die bij onze inwoners spelen op dit gebied.
meedoet naar vermogen en niemand tussen wal en schip valt. Daarnaast willen we inzetten op de eigen kracht waarbij het gewoon is om hulp te vragen, daarbij is het van belang om samenredzaamheid te ondersteunen. Elkaar blijven spreken, ook in zware tijden, is voor ons dan ook een belangrijk uitgangspunt. Om met elkaar de sociale stabiliteit te bewaken. Daarbij is het belangrijk om te bouwen aan en het onderhouden van veerkrachtige en sociale netwerken. Elkaar kennen en gekend worden is de basis voor vertrouwen en stimuleert de verbondenheid. Deze verbondenheid komt ook terug in de gesprekken die de burgemeester voert met inwoners en met vertegenwoordigers van geloofsgemeenschappen.
De groei van sociale media heeft ook geleid tot een snelle ontwikkeling van desinformatie. In sommige gevallen leidt desinformatie tot maatschappelijke onrust. Een uitdaging voor overheden op alle niveaus, waardoor beleid en wetgeving continu in ontwikkeling zijn. De gemeente Sliedrecht volgt deze ontwikkelingen op de voet en neemt deze mee in haar handelingsperspectief rondom desinformatie. Hierbij zullen ook de mogelijkheden voor meer proactief handelen worden verkend.
‘In Sliedrecht staan we voor een samenleving waarin plaats is voor iedereen.’ Naast de gesprekken dragen ook de wijken buurtagenda’s bij aan de verbinding van perspectieven samen met maatschappelijke- en andere partijen. Dit in combinatie met data gestuurd werken en verhalen uit de wijk/ buurt.
Pijler 2: Tegengaan van maatschappelijk ongenoegen en polarisatie Naast digitalisering zijn er andere processen die leiden tot vermindering van de bestaanszekerheid, waardoor inwoners zich eenzaam kunnen voelen. Het is van belang zorg te dragen voor jezelf maar vooral ook voor elkaar.
Samen met alle betrokken partners, inwoners en organisaties werken we aan een meer stabiele en weerbare samenleving. Dat doen we door de onderlinge verbondenheid te stimuleren en met elkaar in gesprek te blijven gaan, ook bij onvrede en onrust. Tegelijkertijd investeren we in de zelfredzaamheid van inwoners, evenals hun weerbaarheid.
In Sliedrecht staan we voor een samenleving waarin plaats is voor iedereen. We maken geen onderscheid op basis van sekse, genderidentiteit, afkomst, etniciteit, beperking of religieuze gezindte. We streven naar een veilige en inclusieve samenleving waar iedereen
26
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
•
2023-2026
•
APRIL 2023
2.2.2 Project Bondgenoten Samen met de politie en inwoners van Sliedrecht werken we samen aan project Bondgenoten. De inwoners die bij dit project betrokken zijn, hebben een grote achterban in de Sliedrechtse samenleving. Samen met deze inwoners bouwen we aan een stabiele en duurzame samenwerkingsrelatie.
Ambitie(s):
•
•
We willen vanuit vertrouwen meer verbondenheid met onze inwoners. We willen daarom ontmoetingen stimuleren waarin ruimte is voor veilig uiten van zorgen of ongenoegen. We willen een sterkere en meer dynamische informatiepositie om beter georganiseerd te zijn tegen maatschappelijk ongenoegen. We stimuleren kennisuitwisseling met netwerkpartners en het vergroten van kennis op het gebied van polarisatie en maatschappelijke ongenoegen.
Door de grote achterban, kan de groep inwoners benut worden als ‘thermometer’ in de Sliedrechtse samenleving. Daarnaast is er sprake van korte lijnen die bij incidenten of escalatie in de samenleving benut kunnen worden om snel te schakelen. Signalen van polarisatie of maatschappelijke onrust kunnen via deze groep sneller worden opgevangen. Daarnaast leidt het tot meer verbinding tussen de inwoners, politie en gemeente.
2.2.1 Signalering Onze (signalerings-)netwerken van professionals en inwoners zijn essentieel. We werken met partners hard aan de optimalisering ervan. Dat wil zeggen dat we als gemeente zorg dragen voor blijvende monitoring van de werkbaarheid en effectiviteit van deze netwerken, om zo nodig tijdig bij te stellen. We gebruiken hierbij onze eigen (sociale) mediakanalen, maar voor digitale delicten ook de digikamer van de politie. Daarnaast sturen we op bewustwording en het weerbaarder maken van inwoners en ondernemers tegen allerlei vormen van criminaliteit. We evalueren signaleringsnetwerken van professionals en inwoners en sturen waar nodig bij.
2.2.3 Preventie en verbinding We weten dat het vertrouwen tussen burger en overheid de afgelopen jaren is afgenomen. Daar willen we wat aan doen. We hechten daarom aan blijvend contact met
27
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
KERN T HEM A 3
Jeugd & veiligheid
Pijlers • •
onze inwoners. Niet achteraf, maar structureel en preventief. Via onze communicatiekanalen, maar ook fysiek, tijdens bijeenkomsten en ontmoetingen praten we met onze inwoners. Hiermee dragen we zorg voor inclusiviteit en dialoog.
‘We hechten aan blijvend contact met onze inwoners.’ meer is verschoven richting demonstraties, protesten en complottheorieën aan de hand van coronamaatregelen, blijven we samen met ketenpartners signalen duiden, veilige uitingskanalen via ontmoeting faciliteren en sociale verbinding stimuleren.
Daarnaast investeren we in verbinding via en samenwerking tussen lokale partners. Ook steunen we initiatieven die maatschappelijk verbindend werken. Op deze manier stimuleren we verbinding en beogen we de maatschappelijke veerkracht in Sliedrecht te versterken.
Tot slot blijven we scherp op sterk ontwrichtende, slechter zichtbare ontwikkelingen in veiligheidscasuïstiek. We zijn in dit kader aangesloten bij de Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR).
In het kader van sociale vervreemding en extremisme zetten we preventieve instrumenten in. Waar het motief sinds de pandemie
28
Veilig opgroeien Jeugdoverlast & jeugdcriminaliteit
‘Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor jeugdigen om zich gezond te kunnen ontwikkelen.’
In het Jeugdwelzijnsbeleid is voor de periode 2021-2025 het doel gesteld dat iedere jeugdige van 0 tot 25 jaar in Sliedrecht zijn of haar plek kan vinden. Het eerste subdoel dat wordt beschreven is het realiseren van “een veilige plek”. Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor jeugdigen om zich gezond te kunnen ontwikkelen. Het gaat daarbij om veiligheid thuis, binnen het onderwijs, op straat en online. Hierbij wordt ook gefocust op veiligheid door jeugdigen. Denk hierbij aan het terugdringen van overlast en criminaliteit. Mediawijsheid en weerbaarheid tegen online dreigingen verdienen hierbij ook de aandacht.
waar om hulp kan worden gevraagd wanneer dit nodig is. Geloven in elkaar en iets van elkaar kunnen verwachten.
Ambitie(s):
•
•
Pijler 1: Veilig opgroeien Veiligheid voor- en door jongeren ontstaat in een vertrouwde en veilige omgeving. Een omgeving waar je elkaar kunt aanspreken en
29
Sliedrecht is een veilige plek voor jongeren om op te groeien De gemeente Sliedrecht zet zich samen met haar ketenpartners in om het gebruik van verdovende middelen zoals alcohol en drugs onder jongeren terug te dringen.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
•
•
•
•
•
2023-2026
•
APRIL 2023
en het vergroten van de leefbaarheid in Sliedrecht. Hierbinnen zal extra aandacht zijn voor een veilige- en leefbare omgeving voor jongeren. We zorgen dat we in verbinding zijn met de jongeren. De komende periode willen we verkennen hoe deze verbinding verbeterd kan worden en welke partijen hier een rol in moeten spelen. We verkennen daarbij ook de mogelijkheid om op meer laagdrempelige manieren in contact te blijven zoals vanuit outreachend en ambulant jongerenwerk en buurtpreventie, naast formeel toezicht zoals de Boa’s.
Signalen van drugshandel op straat kunnen effectief worden gemeld en -aangepakt; We hebben extra aandacht voor kwetsbare jongeren en de negatieve impact van nieuwe ontwikkelingen zoals online dreigingen. Het taakveld van het jongerenwerk is uitgebreid met sociaalpedagogische taakaccenten en grenzenstellend jongerenwerk. De gemeente Sliedrecht werkt nauw samen met de omliggende gemeenten op het gebied van jeugdveiligheid. We zijn in verbinding met de Sliedrechtse jeugd en hun leefwereld.
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
Dit brengt nieuwe dreigingen met zich mee. Denk hierbij aan cyberpesten, desinformatie en digitale criminaliteit. Jongeren kunnen hier gemakkelijk zowel slachtoffer als (soms onbedoeld) dader van worden.
•
2023-2026
•
APRIL 2023
3.2 Alcohol en drugs Jongeren zijn een kwetsbare groep voor het ontwikkelen van alcohol- en drugs gerelateerde problemen. Hun lichaam is nog niet volgroeid en daardoor extra gevoelig voor middelengebruik en de schadelijke effecten daarvan.
De komende beleidsperiode zullen we daarom extra focussen op het vergroten van de weerbaarheid tegen digitale dreigingen door voorlichtingen en projecten die gericht zijn op jongeren. Dit doen wij in samenwerking met het jongerenwerk, scholen en overige ketenpartners.
Alcohol- en drugsgebruik tast de gezondheid aan en kan bij frequent gebruik leiden tot verslaving. Alcohol en drugs zijn ook een risicofactor voor crimineel- en gewelddadig gedrag, doordat deze middelen negatieve emoties als woede en frustratie versterken en (sociale) remmingen verlagen.
3.1.2 Ondermijning en jongeren
Bron: Frankenhuis, G. (2023, 10 januari). Grote zorgen om jonge uithalers in Rotterdamse haven: “Aanpak van de lange adem”. Dagblad van het Noorden.
3.1 Veilig opgroeien en nieuwe dreigingen We vinden het belangrijk dat de jongeren stabiel kunnen opgroeien en dat er voldoende activiteiten zijn voor de jeugd waarmee zij voldoende kansen krijgen om zichzelf te ontwikkelen en te ontplooien.
Naast de rol van jongeren en professionals, zal er de komende jaren ook aandacht worden besteed aan de rol van ouders en zal gezocht worden naar (nieuwe) manieren om ouders meer te betrekken bij de aanpak van veiligheidsvraagstukken rondom jeugd.
Om dit te monitoren overlegt de gemeente Sliedrecht iedere 6 weken overleg met de ketenpartners die betrokken zijn bij de jeugd; het COOS-overleg. Ook buiten dit overleg heeft de keten nauw contact met elkaar en weet elkaar te vinden bij excessen.
3.1.1 Digitale dreigingen Voor jongeren weegt het nut en het plezier van sociale media zwaarder dan de risico’s die het gebruik van sociale media met zich meebrengt. Er is relatief weinig toezicht op de online (belevings)wereld van jongeren.
Zoals al eerder beschreven in dit Integraal Veiligheidsplan zal de komende periode veel focus worden gelegd op wijkgericht werken
30
Bovenstaande krantenkop dateert van 10 januari 2023. Jongeren die betrokken zijn geraakt bij zware criminaliteit zijn in de ondermijningswereld zeker niet uitzonderlijk. De baten zijn vaak aantrekkelijk; groepsgevoel, status en vooral in heel korte tijd heel veel geld verdienen. De kosten en daarmee de enorme levensbepalende risico’s zijn bij jongeren vaak onbekend en voor hen niet te overzien. Daarom gaan wij ons, samen met onze ketenpartners, de komende periode inzetten om de risico’s van het snelle geld binnen ondermijning bij jongeren onder de aandacht te brengen. We volgen hiermee de ontwikkelingen in de eenheid Rotterdam.
Daarnaast kan het gebruik van illegale drugs leiden tot betrokkenheid bij de handel in drugs en de criminele netwerken die deze handel faciliteren, met alle gevolgen van dien. Preventiegerichte activiteiten voor jongeren biedt dan ook een grote maatschappelijke winst. Naast de bestaande middelen, worden er voortdurend nieuwe genotsmiddelen ontwikkeld. Een groot aantal hiervan valt in de categorie schadelijke levensmiddelen. Denk hierbij aan snus; de nicotinezakjes, die tussen de tanden en de lip geplaatst worden. Deze zakjes brengen onherstelbare schade toe
31
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
•
2023-2026
•
APRIL 2023
INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
aan het tandvlees. Daarnaast bevatten ze een veelheid aan kankerverwekkende stoffen. De komende vier jaar blijven we samen met onze ketenpartners alert op dergelijke nieuwe middelen, proberen we met voorlichting het gebruik tegen te gaan en streven we naar strafbaarstelling van deze middelen.
2023-2026
•
APRIL 2023
shoppers bij slijterijen, supermarkten, horeca en sportclubs. Verkoop van deze schadelijke levensmiddelen aan jongeren onder de 18 jaar wordt integraal aangepakt door signaal-gestuurde controles. 3.2.4 Drugshandel Zo lang er sprake is van drugshandel, zal er sprake zijn van gebruik. Nederland speelt een grote rol in de Internationale drugshandel. 90% van de georganiseerde criminaliteit heeft te maken met drugs. Onderzoek wijst uit dat jongeren op steeds jongere leeftijd in aanraking komen met drugscriminaliteit (Bureau Beke, 2021). Sliedrecht is daarbij geen uitzondering; zowel als het gaat over het gebruik van drugs, als de handel in verdovende middelen.