Bijlage 1 - Concept Programmabegroting 2026.pdf

Programmabegroting 2026

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ..................................................................................................................... 3 Algemeen .............................................................................................................................. 4 Programma 1 - Samenleving .............................................................................................. 10 Programma 2 - Economie, onderwijs, sport en cultuur ...................................................... 21 Programma 3 - Ruimte ....................................................................................................... 30 Programma 4 - Bestuur en organisatie .............................................................................. 42 Programma 5 - Financiën van Sliedrecht ........................................................................... 49 Paragrafen .......................................................................................................................... 56 Paragraaf Lokale heffingen en belastingen ................................................................................. 57 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................. 67 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................

76 Paragraaf Financiering .............................................................................................................. 89 Paragraaf Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 96 Paragraaf Verbonden partijen ..................................................................................................100 Paragraaf Grondbeleid .............................................................................................................115 Paragraaf Grote projecten .......................................................................................................117 Paragraaf Wet Open Overheid .................................................................................................132 Financiële begroting .........................................................................................................

133 Baten en lasten 2026-2029 ......................................................................................................134 Geprognosticeerde balans ........................................................................................................135 Baten en lasten op product-niveau ...........................................................................................136 Overzicht op taakvelden ..........................................................................................................140 Reserves en voorzieningen ......................................................................................................141 Meerjareninvesteringsprogramma ............................................................................................144 Overzicht van incidentele baten en lasten .................................................................................148 EMU-saldo ..............................................................................................................................150 Specificatie overhead ..............................................................................................................151 Landelijke indicatoren ......................................................................................................

152 Bijlage ............................................................................................................................... 156

3

Algemeen Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2026 van de gemeente Sliedrecht. Deze begroting is opgesteld op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde Kadernota. Het is de vertaling van ambities en prioriteiten naar concrete middelen en maatregelen. Daarmee vormt deze begroting niet alleen een financieel document, maar ook een koersbepaling voor de toekomst van Sliedrecht. 2026 wordt een bijzonder jaar. In maart vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dat betekent dat we met deze begroting werken in de afronding van de huidige bestuursperiode, én de basis leggen waarmee de nieuwe gemeenteraad en het nieuw te vormen college mee aan de slag kunnen. Deze dubbele dynamiek vraagt om een zorgvuldig evenwicht: enerzijds de uitvoering van bestaande afspraken en lopende projecten, anderzijds ruimte houden voor de keuzes en accenten die een nieuwe raad en een nieuw college zullen willen zetten. Transparantie en realisme in de financiële onderbouwing zijn daarbij onmisbaar voor een goede start van een nieuwe bestuursperiode. De financiële positie van de gemeente staat onder druk, zoals in de Kadernota al zichtbaar werd. Kosten in het sociaal domein, de noodzakelijke investeringen in onze leefomgeving en onzekerheden in de rijksbijdragen vragen om scherpe keuzes.

De actuele mondiale ontwikkelingen vormen een groeiend risico voor onze samenleving en vragen om alertheid en veerkracht. Ook krijgen gemeenten in 2026 te maken met het ‘ravijnjaar’: minder geld van het Rijk. Daardoor hebben wij bij de Kadernota keuzes moeten maken. Een deel hebben we kunnen oplossen zonder dat inwoners dit merken, maar sommige maatregelen zullen wél voelbaar zijn. Ons uitgangspunt blijft een sluitende en realistische begroting, waarin tekorten en risico’s helder zichtbaar zijn. Alleen zo kunnen we samen werken aan duurzame oplossingen en voorkomen dat lasten worden doorgeschoven naar toekomstige generaties. Tegelijkertijd biedt deze begroting ruimte om te investeren in wat voor onze inwoners van groot belang is: voldoende betaalbare woningen, een veilige en inclusieve samenleving, een vitale economie en een aantrekkelijk centrum, goede voorzieningen voor sport, onderwijs en cultuur, en een toekomstbestendige ruimtelijke inrichting. Ook duurzaamheid, mobiliteit en de energietransitie blijven leidende thema’s voor de komende jaren. Deze ambities vragen samenwerking – met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, regionale partners en de ambtelijke organisatie. Doordat de werkzaamheden voor de komende tijd nauwkeurig in beeld zijn gebracht zijn we vol vertrouwen deze uitdagingen aan te kunnen.

De Programmabegroting 2026 is daarmee zowel een financieel kompas als een inhoudelijke agenda. Zij laat zien hoe wij, ondanks financiële krapte, blijven investeren in de kracht van Sliedrecht en de verbondenheid van onze gemeenschap. Tegelijkertijd markeert zij het startpunt voor een nieuwe politieke periode, waarin de inwoners van Sliedrecht opnieuw hun stem laten horen en de koers van ons dorp mede bepalen. Met deze begroting zetten wij de lijn van de Kadernota voort en leggen we de basis voor een solide en toekomstgericht Sliedrecht.

4

De programmabegroting 2026 op hoofdlijnen Het verloop van het financieel meerjarenperspectief vanaf de Kadernota 2026 tot de primaire begroting 2026 laat voor het jaar 2026 en voor de jaren 2027-2029 het volgende beeld zien:

De Begroting 2026 laat voor het jaar 2026 en voor de jaren 2027-2029 structureel een positief beeld zien. Onderstaand volgt een korte toelichting op het verloopoverzicht waarbij de (extra) mutaties ten opzichte van de Kadernota 2026 in deze begroting worden toegelicht: 1.

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs

In de kadernota 2026 was rekening gehouden met een bedrag van € 404.000 aan kapitaallasten voor de Johannes Calvijnschool en CBS Oranje-Nassau. Vanwege een wijziging in het aantal m2 worden de kapitaallasten € 56.000 hoger.

5

2.

Meicirculaire 2025 Op 7 juli jl. verscheen de CIB Voorlopige financiële vertaling meicirculaire 2025. De definitieve verwerking van de Meicirculaire levert een kleiner voordeel op dan in de CIB is gepresenteerd. Het volume- en prijsaccres bleek na nadere toetsing lager uit te vallen. Na verwerking van de Meicirculaire 2025 resteren er twee taakstellingen ten aanzien van de algemene uitkering, namelijk: € 450.000 (vanaf 2026) in relatie tot het BCF en € 200.000 (vanaf 2029) in relatie tot de maatstaven.

3.

Beschermd wonen en opvang

4.

Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Als centrumgemeente krijgt gemeente Dordrecht financiering van het Rijk voor het uitvoeren van het beleid omtrent Beschermd Wonen en Opvang. Op het moment van opstellen van de kadernota 2026 was het beeld dat er jaarlijks een overschot zou zijn op Beschermd Wonen en Opvang. Eén van de maatregelen Ravijnjaar met maatschappelijke impact was om deze overschotten ook daadwerkelijk te gaan begroten. Op dit moment is het echter uiterst onzeker of centrumgemeente Dordrecht de overschotten nog blijft verdelen over de deelnemende gemeenten. Het ziet ernaar uit dat er op basis van een nog op te stellen investeringsprogramma aanspraak gemaakt kan worden op de beschikbare middelen bij centrumgemeente Dordrecht. Hiermee wordt gestimuleerd dat de beschikbare gelden gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn. Vanwege de grote onzekerheid in bevoorschotting, wordt het overschot voorzichtigheidshalve op nihil gezet. Ten opzichte van de verwerking in de kadernota laat de begroting van de Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid een licht voordeel zien. Met deze wijziging volgen we de begroting zoals door de GR is opgesteld. Daarnaast wordt in overeenstemming met eerdere besluitvorming van het Algemeen bestuur van Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid een bijdrage gevraagd voor de Risk Factory. Deze bijdrage was nog niet volledig opgenomen in de begroting vanaf 2026.

5.

Indexatie

Voor de Kadernota 2026 is een inschatting gemaakt van het financiële effect van de voorgestelde indexatie percentages. Bij de begroting 2026 worden deze percentages toegepast op de exacte budgetten. Hierbij ontstaan verschillen die doorwerken in het begrotingssaldo. 6.

Griffie

Het nadeel vanuit de griffie bestaat uit twee onderdelen. Allereerst zijn diverse besluiten van de werkgeverscommissie ten aanzien van de formatie van de griffie verwerkt in de begroting. Ten tweede is een onderdeel van de maatregel zonder impact "gemeenteraad" door een besluit van het Rijk onuitvoerbaar geworden. Dit gedeelte is daarom teruggedraaid. 7.

Dienstverlening Drechtsteden

Jarenlang is de tendens dat het aantal huwelijken terugloopt. Doorgaans vinden nu jaarlijks zo'n 25 huwelijken plaats. Een aanpassing van de inkomsten heeft tot op heden in de begroting nog niet plaatsgevonden. Vanwege een aanstaande verbouwing van het Raadhuis is het voor een langere periode niet mogelijk om daar huwelijken te voltrekken. In 2024 is de gemeente een samenwerking aangegaan met het Baggermuseum en het Sliedrecht Museum en inmiddels fungeren beide locaties als trouw locatie. Omwille van representativiteit is besloten om vanaf mei 2025 niet langer huwelijken te voltrekken in de trouwzaal van het Raadhuis. Dit besluit geeft ook gewenste duidelijkheid aan koppels of ze al dan niet in het Raadhuis kunnen trouwen. Voor het voltrekken van een huwelijk in het Baggermuseum en het Sliedrechts Museum wordt aan hen een vergoeding verstrekt. Dit zorgt voor een terugloop aan inkomsten op huwelijken. Daarnaast worden we geconfronteerd met toenemende kosten rondom verkiezingen.

6

8.

GR Sociaal In deze begroting verwerken we de begroting van de GR Sociaal op basis van de eerste begrotingswijziging 2026 GR Sociaal. In deze wijziging zijn verdere bezuinigingsmaatregelen ingeboekt. In de kadernota 2026 was voor de jaren 2027 en verder een marge aangehouden vanwege onzekerheid in toenemende kosten WMO als gevolg van de ontwikkeling Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Ook in de eerste begrotingswijziging 2026 GR Sociaal is het beeld juist een licht dalende trend mede als gevolg van ingeboekte bezuinigingsmaatregelen.

9.

Kapitaallasten

De kapitaallasten die volgen uit het MIP 2025-2029 zijn ingebracht in de begroting. Dit levert verschillen op met kapitaallasten vanuit het MIP 2024-2028. De voordelen ontstaan door vertraging in projecten. Vanuit het project Raadhuis ontstaan voordelen in 2026 en 2027 (€ 98.000), vanuit het sportcomplex Sliedrecht Buiten in 2028 (€ 229.000) en vanuit Parallelweg/ Leeghwaterstraat in 2027 (€ 332.000). Daarnaast is er vanuit diverse kleinere projecten een voordeel in 2026 (€ 150.000).

10. Onderwijsachterstanden beleid Naar aanleiding van de voorlopige toekenningsbeschikking 2025 voor het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) wordt vooralsnog structureel rekening gehouden met de hoogte van deze bijdrage vanuit het Rijk. Zodra er nieuwere informatie beschikbaar komt vanuit het Rijk zal dit verwerkt worden in het eerstvolgende P&C document. 11. Cultuurbeleid Gemeente Sliedrecht heeft de samenwerkingsovereenkomst met het kunstgebouw voortgezet met betrekking tot deelname aan de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK). Dit vraagt een extra financiële bijdrage. 12. Koers 2030 Conform de nota Reserves en voorzieningen wordt vrije ruimte die ontstaat in de algemene reserve toegevoegd aan de reserve Koers 2030. Het exploitatiesaldo 2026, 2027 en 2028 biedt ruimte om bij elkaar € 4,5 miljoen te storten. Afwegingen over de inzet van dit bedrag kunnen plaatsvinden bij de Kadernota 2027 vanuit het zittende bestuur na de gemeenteraadsverkiezingen 2026. 13. Heffingen kostendekkendheid De opbrengsten zijn naar beneden bijgesteld omdat afval, reiniging en riolering boven de 100% kostendekkendheid uit zouden komen. 14. Algemene reserve Door een toename van de risico's (als gevolg van de maatregelen zonder impact) en door inzet van de algemene reserve is de verwachte weerstandsratio per 01-01-2026 gezakt tot onder 1,0.

Door deze toevoeging wordt de ratio weer op de minimale hoogte gebracht.

Woonlasten Jaarlijks worden de woonlasten van de verschillende gemeenten vergeleken in een benchmark. Deze is te vinden de paragraaf lokale heffingen. Op het moment van deze begroting ziet de ontwikkeling voor Sliedrecht voor 2026 er als volgt uit:

7

De stijging van de woonlasten ten opzichte van het jaar 2025 is 3,9%. De definitieve vaststelling van de hoogte van de heffingen en belastingen voor 2026 vindt plaats in december 2025.

Leeswijzer Programmabegroting De programmabegroting is opgebouwd uit programma’s en paragrafen. De programma’s geven informatie over specifieke beleidsvelden. De paragrafen geven informatie over de gemeente in zijn geheel en geven diverse samenhang door de programma’s heen. Het autorisatieniveau van de gemeenteraad voor de budgetten bevindt zich op de niveaus van de programma’s. Programma's Elk programma begint met de visie van het programma, daarna de inleiding, gevolgd door een toelichting op de ambities en ontwikkelingen zoals deze in het collegewerkprogramma 2022-2026 zijn vastgesteld. Daarna wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de ambities worden gerealiseerd. Dit is dus de vertaling van de in het collegewerkprogramma opgenomen speerpunten naar de beantwoording van de concrete vraag: "Wat gaan we ervoor doen in 2026?". De ramingen van de baten en lasten zijn per product opgenomen voor zowel 2026 als de meerjarige bedragen. Tot slot worden de bijdragen van de verbonden partijen omschreven en wordt inzicht gegeven in de baten en lasten van het programma. Indicatoren Er zijn twee type indicatoren opgenomen. Enerzijds lokale indicatoren in de programma's welke het mogelijk maken te sturen en verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid.

Anderzijds de verplichte indicatoren (waarstaatjegemeente.nl) welke voortvloeien uit wetgeving om trends te ontdekken en op basis daarvan nader onderzoek te doen of maatregelen te nemen. De verplichte indicatoren zijn opgenomen onder de landelijke indicatoren. Paragrafen De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel van de paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de (meerjaren)begroting. Vrijwel alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven vanuit het BBV. De paragrafen vormen de kaders die de raad voor het college stelt voor het beheer en de uitvoering van het beleid (en de begroting). De raad heeft hiermee instrumenten in handen om: 1. De beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiële functie vast te stellen; 2. De hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. Financiële begroting De financiële begroting, bevat een aantal cijfermatige tabellen, zoals het overzicht van baten en lasten, het overzicht van incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, geprognosticeerde balans en de reserves en voorzieningen.

8

Financiële tabellen We ronden bedragen standaard af op € 1.000, tenzij anders weergegeven. We noteren een bedrag met een V of een N, waarbij V staat voor ‘per saldo voordeel’ en N staat voor ‘per saldo nadeel’. Een V kan zowel lagere lasten als hogere baten betekenen. Een N kan zowel hogere lasten als lagere baten betekenen.

9

Programma 1 - Samenleving Onze visie In Sliedrecht is de samenleving veilig en inclusief en zijn er sterke verbindingen. Iedereen doet mee naar vermogen en niemand valt tussen wal en schip. Tegelijkertijd wordt de samenleving uitgedaagd door signalen van verharding en afnemende tolerantie.

Inleiding Het sociaal domein staat onder toenemende druk. Financiële middelen nemen af, terwijl maatschappelijke uitdagingen blijven groeien. Steeds meer inwoners hebben moeite om financieel rond te komen, de effecten van de dubbele vergrijzing worden zichtbaar in de zorg en op de arbeidsmarkt, en het aantal vluchtelingen dat tijdelijk of langdurig in Sliedrecht verblijft neemt toe. Het wordt steeds lastiger om de groeiende zorgvraag op te vangen. Deze ontwikkelingen vragen om extra maatregelen om binnen de financiële kaders te blijven werken aan een veilige, veerkrachtige en inclusieve samenleving. Naast maatschappelijke en financiële ontwikkelingen komen er beleidsmatig ook veel landelijke programma’s vanuit het Rijk op ons af, zoals de Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, het Integraal Zorgakkoord, Aanvullend Zorg- en WelzijnsAkkoord, het Gezond Actief Leven Akkoord, de doordecentralisatie Beschermd Wonen etc. Het laten slagen van deze programma’s vergt een basis van een goed werkende toegang en een passend ondersteuningsaanbod vanuit het Bonkelaarhuis; dichtbij de inwoners, integraal en met het juiste mandaat. Vroegtijdig signaleren en preventieve inzet, aansluitend op de principes van positieve gezondheid en 'normaliseren', blijven hierbij van belang om grotere problemen te voorkomen.

We willen dat er voor iedere inwoner die ondersteuning nodig heeft, passende ondersteuning beschikbaar blijft. Normaliseren en het versterken van informele hulpstructuren zijn leidende principes. Niet elk probleem vraagt om een maatwerkvoorziening; oplossingen kunnen ook gevonden worden in het netwerk van de inwoner. We werken hierin lokaal én regionaal samen met partners en gemeentelijke regelingen (GR Sociaal en GR DG&J). Samen staan we voor het betaalbaar en toegankelijk houden van kwalitatief goede zorg en ondersteuning, nu en in de toekomst. Willen we de zorg aan de kwetsbaarste inwoners, in tijden van schaarse middelen en menskracht, blijven geven, dan vraagt dit iets van de maatschappij én van zorg- en welzijnsorganisaties. Van de maatschappij verwachten we (meer) gepast gebruik van de zorg. Denk hierbij aan het voorkomen van zorg (moet ik deze vraag aan de zorg stellen?), het versterken van zelfzorg (wat kan ik zelf doen?) en de actieve inzet van burgers en ervaringsdeskundigen (wat kan ik doen om de anderen te helpen?). Maar de maatschappij mag ook iets verwachten van ons, namelijk dat we zorg en welzijn zo organiseren dat deze voor iedereen die dat nodig heeft toegankelijk zijn. Een laagdrempelige toegang met passende ondersteuning vanuit het Bonkelaarhuis blijven realiseren kan alleen maar in relatie met een stevige sociale infrastructuur.

Logische ontmoetingsplekken en sociale, culturele en sportvoorzieningen zijn van belang, zodat inwoners anderen kunnen ontmoeten, mee kunnen doen en talenten kunnen ontwikkelen. Om deze preventieve structuur te verstevigen werken we actief samen met verschillende maatschappelijke partners op het gebied van sport en preventie. De inzet van cultuureducatie met kwaliteit de verbindingen tussen het onderwijs en culturele organisaties willen we blijven verstevigen, zodat de kinderen nog meer in aanraking met cultuur komen. Cultuur stimuleert immers niet alleen de ontwikkeling van talent en creatief denkvermogen, maar het verbindt groepen en generaties en betrekt mensen bij de samenleving.

10

De grootste uitdaging waar we voor blijven staan is het vergroten van de veerkracht van onze inwoners. Hierbij blijven we onverminderd inzetten op versterken van het ‘normale leven’, door middel van het verstevigen van de onderlinge verbondenheid in buurten en wijken. Zo willen we de informele (hulp) structuren verstevigen. Hiermee willen we realiseren dat de context waarin het normaal is dat mensen elkaar helpen wordt verstevigd. Daarnaast blijven we inzetten op het voorkomen van ‘problematiseren’ van alledaagse problemen (de oplossing van een probleem hoeft niet altijd een maatwerkvoorziening te zijn) en kan ook buiten de voorzieningen van de gemeente gevonden worden, bijvoorbeeld in het netwerk van de inwoner. Daarnaast wordt in 2026 wordt gestart met de implementatie van de aangescherpte verordening jeugdhulp. Daarnaast zetten we stevig en meer in samenhang in op preventie, gezonde leefstijl en een gezonde, inclusieve sociale en fysieke leefomgeving. In samenwerking met de provincie heeft de Sliedrecht door middel van een ontwerpend onderzoek inzicht gekregen in het ruimtelijk raamwerk en een mogelijke richting naar een meer gezonde leefomgeving. Er zijn waarde volle inzichten opgedaan op gebied van gezondheid/leefstijl, recreatie/groen, klimaat/milieu, mobiliteit en voorzieningen.

In 2026 willen we dit in de ruimtelijke opgaven concretiseren in voor korte-, midden- en lange termijn. Sliedrecht is meer dan een verzameling van gebouwen en straten; het is een bewegelijke gemeenschap waarin mensen wonen, werken en leven. We faciliteren hiermee dat iedereen naar vermogen mee kan doen in onze samenleving. Een passende ruimtelijke ontwikkeling is noodzakelijk om de preventieve structuur in de toekomst te verstevigen. En een integrale aanpak van zorg, sociaal, economie en ruimtelijke ontwikkeling is nodig om voorzieningen in stand te houden en zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden aan kwetsbare inwoners. In 2026 wordt de woonvisie in samenwerking opgesteld, inclusief woonzorgparagraaf (woonzorgvisie). We sluiten hiermee aan op de wet Versterking Regie Volkshuisvesting en helpt ons keuzes te maken voor ruimtelijke en sociale structuren die kwetsbare inwoners ondersteunen om zo lang mogelijk prettig thuis te wonen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de huisartsenzorg. Samen met Drechtdokters, VGZ en de lokale huisartsen werken wij samen om de continuïteit van de huisartsenzorg voor de inwoners te borgen. In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) zetten we in op; het beperken van woonoverlast en het veilig laten wonen van kwetsbare personen in de wijk. Vroegtijdige inzet op complexe situaties voorkomt escalatie.

Buurtbemiddeling is een vast onderdeel van de aanpak, in samenwerking met Tablis Wonen. We zetten actief in op het voorkomen en zoveel mogelijk beperken van jeugdoverlast op overlastlocaties, zoals het Burgemeester Winklerplein en de Kerkbuurt. Bij ernstige overlast treden we handhavend op en zetten we, waar nodig, regionaal in op het aanpakken van jongerenoverlast. Door onze regionale samenwerking versterken we de aanpak van ondermijning op bedrijventerreinen, in de automotive sector en het buitengebied. Daarnaast is er extra aandacht voor de fysieke veiligheid waarbij de nadruk ligt op verkeersveiligheid, de gemeentelijke crisisorganisatie, de brandweerzorg, evenementenveiligheid, suswachten in de horecagebieden en toezicht en handhaving. Specifiek voor alcohol en drugs is een handhavingsplan opgesteld waarin de benodigde maatregelen en inzet van de BOA's zijn opgenomen voor 2026.

Kernopgave Veilig en Inclusief We vinden het belangrijk dat inwoners voor zichzelf én voor elkaar zorgen. En wij zorgen voor een passend vangnet als er een steun in de rug nodig is.

11

Om onze sociale structuur betaalbaar te houden en te kunnen blijven investeren in inclusieve en veilige buurten, hanteren we in 2026 - in lijn met het collegewerkprogramma - de volgende vier ambities: 1. 2. 3. 4.

We maken werk van een veerkrachtige samenleving; We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs; We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners, We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten.

Ambities Ambitie 1: We maken werk van een veerkrachtige samenleving De ondersteuningsvragen binnen het sociaal domein blijven groeien. Dit komt onder andere door maatschappelijke ontwikkelingen zoals onder andere de dubbele vergrijzing, kansenongelijkheid en mondiale onrust. Terwijl onze samenleving complexer wordt, nemen ook de verwachtingen toe dat veel alledaagse problemen via de professionele ondersteuning kunnen worden opgelost. Dit leidt niet alleen tot hogere kosten, maar ook tot een cultuur waarin we steeds meer zijn gaan diagnostiseren, labelen en behandelen. We blijven vanuit het principe positieve gezondheid investeren in een preventieve structuur om de veerkracht van onze inwoners te behouden of te vergroten. Met een brede kijk op gezondheid en welzijn dragen we bij aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dit doen we door het principe 'normaliseren' samen met onze partners vorm te geven door een context te creëren waarin het normaal is om andere mensen te helpen, gewone problemen gewoon worden opgelost en er een passend vangnet wordt gerealiseerd voor mensen die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben gericht op wat op 'wat heb je nodig' en niet op 'wat heb je?'

Speerpunten We faciliteren en stimuleren het principe normaliseren • •

• •

Bij de professionals in het sociaal domein is het belang van normaliseren een leidend principe. Wij blijven inzetten op het benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en het sociale netwerk in het sociaal domein. Afwijkingen van het 'gemiddelde', incidenten en mindere perioden worden door professionals in het Bonkelaarhuis niet onnodig geproblematiseerd en gemedicaliseerd. Draagkracht en draaglast worden goed gewogen, zodat inwoners de benodigde hulp en ondersteuning krijgen. Het principe van normaliseren vormt een leidraad in het gemeentelijk beleid en wordt expliciet verankerd in herijkte verordening jeugdhulp. We streven naar een samenleving waarin mentale gezondheid laagdrempelig bespreekbaar is, en waarin inwoners tijdig passende ondersteuning krijgen. Om dit te optimaliseren, is het verkennend gesprek als vast onderdeel geïntegreerd. Hiermee geven we samen met het Bonkelaarhuis, Huisartsen, GGZ en Yulius invulling aan de opgave vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA).

12

Een passend vangnet borgen voor inwoners die dat nodig hebben. •

•

•

Vanaf 2026 is de lokale stichting Het Bonkelaarhuis operationeel, waarmee we een krachtige en toekomstbestendige stichting hebben neergezet. De stichting werkt direct in opdracht van de gemeente. Onafhankelijkheid, zeggenschap en sturing zijn hiermee stevig georganiseerd en daarmee is kwalitatief goede dienstverlening voor onze inwoners op de lange termijn geborgd. We ontwikkelen de dienstverlening in en vanuit het Bonkelaarhuis verder door in de breedte van het sociaal domein, van preventie tot hulpverlening, en spelen hierbij in op actuele ontwikkelingen. In het kader van deze ontwikkeling en bredere (regionale) zorgvraag wordt ook gewerkt aan passende huisvesting. Binnen de Wmo zetten we in op het vroegtijdig organiseren van passende begeleiding, zodat inwoners tijdig de ondersteuning ontvangen die nodig is en wachtlijsten beheersbaar blijven. Een goede samenwerking op informatie en kennis met onze partners is daarin essentieel en zal hierin een grote bijdrage leveren. Samen met onze maatschappelijke partners besteden we extra aandacht aan de positie van omwonenden en buurtbewoners van inwoners met onbegrepen gedrag die zelfstandig thuis wonen. We zorgen ervoor dat zij goed geïnformeerd zijn en weten waar ze, indien nodig, terecht kunnen.

Ambitie 2: We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs We willen het ‘normale leven’, zoals al omschreven onder de ambitie 'We maken werk van een veerkrachtige samenleving', verstevigen door een sterkere verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs. Door deze verbinding kunnen we in samenhang inzetten op preventieve structuur waarin de sociale en fysieke leefomgeving onze inwoners faciliteert om een gezonde leefstijl aan te nemen en naar elkaar om te zien in inclusieve samenleving. Hiermee willen we de veerkracht van onze inwoners verstevigen en zo druk op de sociale voorzieningen af laten nemen.

Speerpunten We stimuleren een gezonde leefstijl met voldoende beweging voor alle doelgroepen. •

• •

• • • •

In de ruimtelijke kaders wordt ingezet op een gezonde leefomgeving. Dit betekent dat plannen bijdragen aan: (1) ontmoeting en sociale verbinding, via informele ontmoetingsplekken, (2) een actieve leefstijl, met veilige en toegankelijke wandel- en fietspaden en (3) klimaatbestendigheid en gezondheid, door o.a. het beperken van hittestress. We stimuleren (inclusief) sporten en bewegen in samenwerking met sportaanbieders en maatschappelijke partners. De combinatiefunctionaris sport speelt hierin een belangrijke rol. De Drechtstedengemeenten hebben, met ondersteuning van de provincie Zuid-Holland, gezamenlijk een plan van aanpak opgesteld voor Aangepast (Inclusief) Sporten. Dit plan is gericht op het verbeteren van de sportdeelname van mensen met een beperking, het vergroten van passend aanbod en het verbeteren van de vindbaarheid daarvan. Diverse partners, zoals de jeugdgezondheidszorg en de combinatiefunctionaris sport dragen bij aan een gezonde leefstijl onder jongeren, wat mede bijdraagt aan een gezond gewicht. We onderzoeken de aanleg van een multifunctionele speelplek als aanvullende stimulans. In samenwerking met maatschappelijke partners bevorderen we mentaal welbevinden en veerkracht. Daarbij hanteren we de uitgangspunten van positieve gezondheid en zetten we in op normaliseren.

We geven samen met onze partners uitvoering aan de acties die in het Preventie -en handhavingsplan Alcohol en Drugs zijn opgenomen. We investeren in de verdere doorontwikkeling van het jongerenwerk. Door scherpere focus aan te brengen in de taken versterken we de effectiviteit en zichtbaarheid. Daarbij zetten we nadrukkelijk in op het stimuleren van een gezonde leefstijl onder jongeren, met extra aandacht voor voldoende beweging, ontmoeting en positieve vrijetijdsbesteding.

13

We stimuleren ontmoeting en interactie tussen mensen om sociale netwerken te verstevigen. • • • •

We stimuleren ontmoeting en onderlinge betrokkenheid door het faciliteren van laagdrempelige ontmoetingsplekken. Deze informele structuur versterkt het omzien naar elkaar, bevordert onderlinge hulp en draagt bij aan een sociaal netwerk. We zetten onze gemeentelijke panden flexibel in als ontmoetingsplekken die verbinding tussen inwoners bevorderen. We vergroten het aantal lief & leed straten en zetten actief in op betrokken inwoners via bijeenkomsten en ondersteuning van initiatiefnemers. De bestaande aanpak GGZ-inloop vraagt, door verhuizing, om een doorontwikkeling. We richten ons hierbij op bestaande én nieuwe bezoekers. Ook is er gerichte aandacht voor mensen uit woonvormen en klinieken van Yulius, zodat ook zij beter worden bereikt en ondersteund

Ambitie 3: We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners We willen dat iedereen mee kan doen naar vermogen en dat inwoners zo veel als mogelijk voor zichzelf en elkaar kunnen zorgen. Bestaanszekerheid is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen naar vermogen en voor jezelf en elkaar te kunnen zorgen. Het is ook een belangrijke voorwaarde om je als mens te kunnen ontwikkelen, en tegelijkertijd draagt (door)ontwikkeling bij aan bestaanszekerheid. Niet alleen omdat er wellicht (meer) inkomen kan worden verkregen uit werk, maar ook omdat inwoners dan meer kennis en vaardigheden hebben om hun eigen leven vorm te geven, waaronder ook financiële administratie. Vanuit Sliedrecht en Drechtseden is er een actieve bestuurlijke bijdrage aan de VNG-commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie (PSI). Daarnaast dragen we direct bij aan bestaanszekerheid en ontwikkelkansen door uitvoering te geven aan de Participatiewet, Arbeidsmarktregio-beleid, WSW-voorziening Drechtwerk (en de doorontwikkeling naar een Sociaal Leerwerkbedrijf), lokale participatieplekken en minimabeleid. Vanuit deze beleidsterreinen zetten we in op het voorzien in (aanvullend) inkomen en ontwikkeling naar werk of andere betekenis gevende dag invulling.

Daarbij zetten we vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in op het voorkomen van schulden en het zo snel mogelijk en goed oplossen van schulden. Beleidsterreinen die ook bijdragen aan het versterken van bestaanszekerheid zijn de investeringen die we als gemeente doen op de gelijke ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren en onze inzet in het bestrijden van laaggeletterdheid (het vergroten van basisvaardigheden). Net als bij meer gemeenten in Nederland neemt het aantal inwoners dat gebruik moet maken van een participatiewet-uitkering iets toe. Dat komt enerzijds omdat de uitstroom afneemt. Inwoners die kunnen werken zijn in deze arbeidsmarkt vaak al aan het werk. Dat betekent dat de inwoners die nu nog gebruik moeten maken van een uitkering een grote(re) afstand hebben tot de arbeidsmarkt door bijvoorbeeld ziekte of beperkingen of persoonlijke omstandigheden. Het aantal (voorheen) Wajongers neemt ook gestaag toe in de participatiewet. Tegelijkertijd is er sprake van instroom door statushouders, deze zijn in hun inburgeringsperiode vaak aangewezen op een uitkering. In 2026 verordening Werk en Inkomen wordt aangepast aan de Participatiewet in Balans.

Het Rijk wil dat gemeenten hun arbeidsmarktregio's gaan (door)ontwikkelen naar een netwerkstructuur waar alle inwoners uit de arbeidsmarktregio op een duidelijk vindbare plek terecht kunnen met al hun vragen rondom loopbaanontwikkeling en Werk. De GR sociaal geeft deze ontwikkeling vorm binnen de kaders die wij als gemeente gesteld hebben. Dit is van belang omdat een goed functionerende arbeidsmarkt bijdraagt aan ontwikkelkansen en loopbaanmogelijkheden voor al onze inwoners. Sliedrecht werkt hierin actief samen met het Regionaal Werkcentrum, het net opgerichte Talentenfonds, Every Day Heroes en Maatschappelijk Betrokken Drechtsteden. Tot slot wordt in 2026 nieuwe vastgestelde beleid Schuldhulpverlening verder geïmplementeerd.

14

Speerpunten Armoede is overdraagbaar. Daarom investeren we in onze kinderen, zodat ze maximale ontwikkelkansen krijgen aangeboden. •

•

• •

Gelijke kansen voor iedereen: Samen met de partners hebben we een ontwikkelroute (voor de doorgaande zorg- en leerlijn) 2-6 vastgesteld. We gaan deze ontwikkelroute uitbreiden voor kinderen in de leeftijd van -9 maanden tot 18 jaar, zodat alle kinderen in de leeftijd 0 tot 18 jaar zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. De ontwikkelroute heeft een belangrijke signaleringsfunctie, waardoor kleine problemen klein kunnen blijven en hier vroeg in de ontwikkeling van kinderen al zicht op is. We zetten in op onderwijsachterstandenbeleid, kernwoorden daarbij zijn preventieve aanpak, maatwerk, vindplaats van problematiek, resultaatgerichtheid, samenwerking en vertrouwen in de professionals. Scholen en kinderopvang hebben samen een locatieplan opgesteld om taalachterstanden te bestrijden. We bieden kinderen uit gezinnen met een laag inkomen de mogelijkheid om mee te doen aan zwemles, sport en cultuur in lijn met het vastgestelde minimabeleid. Stichting Leergeld voert het SMS/Kinderfonds voor ons uit. In 2024 was het bereik van kinderen uit de doelgroep 75% (351 kinderen). Dit is een groei van 4% ten opzichte van het jaar ervoor. We streven ernaar deze groei gestaag voort te zetten, dus een bereik van 83% (388 kinderen) in 2026, o.a. door het op te nemen in de communicatiekalender.

We bieden ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners. • • • • • • •

We zetten in op preventie van schulden, waarbij we de focus hebben op de 'life events' zoals opgenomen in het beleidsplan schuldhulpverlening 2025-2028. We bieden inwoners lokaal informatie, advies en begeleiding/ondersteuning bij financiële en juridische vragen. Dit gebeurt vanuit het Bonkelaarhuis, waarin onder andere het sociale team en de Sociale Dienst samenwerken. We bieden inwoners lokaal de mogelijkheid om kennis en vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor goed financieel beheer zoals taal- en rekenvaardigheden of budgetteren. We blijven inzetten op vroegsignalering op basis van betaalachterstanden en door bij hulpvragen van inwoners alert te zijn op onderliggende of flankerende financiële problematiek. We blijven inzetten op goede nazorg voor inwoners die uit een schuldentraject komen om nieuwe schulden te voorkomen. We ondersteunen inwoners met onze minimaregelingen. De Sociale Dienst Drechtsteden voert daarbij al hun cliënten een bestaanszekerheidscheck uit. We continueren in 2026 de witgoedregeling.

We zetten in op participatie. • • • •

•

De verordening Werk en Inkomen wordt aangepast aan de Participatiewet in Balans, met aandacht voor maatschappelijke participatie. Drechtwerk ontwikkelt zich verder van een WSW-voorziening naar een sociaal werkontwikkelbedrijf. We begeleiden direct vanuit het Bonkelaarhuis inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt richting onderwijs, vrijwilligerswerk of een andere vorm van participatie (trajectbegeleiders participatie). We zorgen voor een goede afstemming tussen lokale voorzieningen (zoals vrijwilligerswerk en trajectbegeleiding) en regionale partners (zoals Drechtwerk, consulenten naar werk en het Regionaal Werkcentrum). We zetten daarbij in op een lokaal punt van het Werkcentrum, waar inwoners ondersteuning krijgen bij ontwikkelen, leren en werken. We gaan samen met de Sociale Dienst Drechtsteden en de Dienst Gezondheid en Jeugd de Wet van school naar duurzaam werk implementeren. Het doel van dit wetsvoorstel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven richting economische zelfstandigheid. 15

Ambitie 4: We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten Een wijk- en buurtgerichte aanpak kan bijdragen aan versterking van de sociale basis en leefbaarheid. Daarom is het project gestart om te komen tot buurtagenda’s. Een buurtagenda stellen we samen op met inwoners en maatschappelijke partners uit de omgeving. De gemeente Sliedrecht heeft de opdracht gegeven om het proces voor de totstandkoming van een buurtagenda te faciliteren. De gemeente ondersteunt waar nodig door middelen beschikbaar te stellen en neemt zelf deel aan het proces. In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) blijven we inzetten op veiligheid en leefbaarheid. We werken aan het beperken van woonoverlast en personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp veilig te kunnen laten wonen in de wijk. Een deel van onze inwoners veroorzaakt overlast. Door vroegtijdig in te zetten op complexe situaties, kunnen overlastmeldingen, verzwaring van de problematiek en escalatie worden voorkomen. We werken vanuit een regionale aanpak woonoverlast samen met Tablis Wonen en andere partners. Buurtbemiddeling is een vast onderdeel in de eerste fase van burengerucht. Ook zij komen ook steeds vaker complexere situaties tegen in de praktijk. Met Tablis Wonen zijn prestatieafspraken gemaakt.

Met de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) willen we zo vroegtijdig mogelijk voorkomen dat complexe situaties (verder) uit de hand lopen. Het is een methodiek die richting geeft aan gecoördineerde regie op het snijvlak van zorg en veiligheid. Hierbij betrekken we onze (veiligheids)partners, zoals politie en Tablis wonen. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit houdt onze aandacht. We zetten samen met onze partners actief in op overlastlocaties, zoals de winkelgebieden het Burgemeester Winklerplein en de Kerkbuurt. Waar nodig ontwikkelen we een Persoonsgerichte aanpak (PGA) in samenwerking met onze buurgemeenten. Het Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs is geactualiseerd en wordt eind 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Er zijn diverse kanalen waar inwoners hun klachten, verdachte situaties of overlast kunnen melden. We blijven inzetten op het vergroten van de aangifte- en meldingsbereidheid. Zo komen we tot meer inzicht en de daarbij benodigde inzet om Sliedrecht nog veiliger te maken. Kritische geluiden zijn essentieel voor de democratie en de rechtsstaat en de ruimte voor het uiten van maatschappelijk ongenoegen staat dan ook niet ter discussie.

Het toenemend maatschappelijk ongenoegen, de vergroting van polarisatie en radicalisering/extremisme proberen we samen met onze veiligheidspartners, maar ook met maatschappelijke partners zoals de religieuze gemeenschappen te verminderen om zo de sociale stabiliteit te borgen. Omdat criminaliteit zich niet aan gemeentegrenzen houdt, is het belangrijk om krachten te bundelen om het waterbedeffect tussen de gemeenten van Drechtsteden Buiten zoveel mogelijk te voorkomen. Samenwerken is essentieel voor de inzet van (schaarse) capaciteit, om barrières op te werpen, zodat criminelen hun misdrijven niet kunnen en willen plegen in onze gemeente, maar ook niet in buurgemeenten. We blijven regionaal samenwerken via het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) met onze partners in Drechtsteden Buiten in 2026. We versterken ook onze inzet op ondermijning op de terreinen van automotive, bedrijventerreinen en het buitengebied door sterker samen te werken in de regio. Agressie, geweld of intimidatie tegen bestuurders of politieke ambtsdragers is ingrijpend en onacceptabel. Bovendien ondermijnt deze vorm van agressie het functioneren van de overheid. Daarom volgt de gemeente Sliedrecht de landelijke richtlijnen waar het gaat om preventie en doen wij zo nodig aangifte en bieden wij ondersteuning en advies aan onze medewerkers, bestuurders en politieke ambtsdragers.

Daarom is afgesproken dat er een agressieprotocol wordt opgesteld voor politieke ambtsdragers. Dit protocol bevat heldere richtlijnen voor het voorkomen, signaleren en afhandelen van incidenten van agressie en intimidatie.

16

Opvang vluchtelingen De richtlijn tijdelijke bescherming voor vluchtelingen uit Oekraïne is verlengd tot en met maart 2027. Samen met de andere gemeenten binnen veiligheidsregio ZHZ zorgen we voor voldoende opvangplekken en denken we na over de lange termijn scenario's voor opvang, begeleiding en ondersteuning. De noodopvang in het gemeentekantoor zetten we voort zolang als nodig en mogelijk is, tot uiterlijk de opening van het AZC in Sliedrecht Noord. De verwachting is dat deze in Q2 2027 zal openen. De tussenliggende periode gebruiken we om afspraken te maken met COA en andere betrokkenen over onder andere integratie, participatie, onderwijs, jeugd, veiligheid en communicatie in het plan 'opvang en omgeving'. Zo zorgen we ervoor dat we de opvang goed inbedden in de Sliedrechtse samenleving.

Speerpunten We investeren blijvend in veilige wijken en buurten. • • •

•

• •

•

• •

• •

In 2026 geven we binnen DreBu-verband verdere uitvoering aan het AVE-model (Aanpak Voorkomen Escalatie). Dit doen we samen met onze ketenpartners. We continueren samen met woningbouwcorporatie Tablis Wonen de inzet van buurtbemiddeling. De kosten worden voor de helft gedragen door Tablis Wonen. De omgevingswet zorgt voor een verschuiving van vergunningsverlening naar toezicht en handhaving. We blijven monitoren of de vrijheid die de omgevingswet onze inwoners biedt, niet leidt tot meer burenruzies of overlastsituaties. Indien nodig treden we toezichthoudend en handhavend op. We pakken handel en gebruik van drugs (online en op straat) aan door het integraal verzamelen en analyseren van signalen. Deze signalen vormen de basis voor interventies. Naast de strafrechtelijke aanpak vanuit de politie zet de gemeente Sliedrecht hiervoor bestuurlijks rechtelijke middelen in, zoals het toepassen van de Wet Damocles en het sluiten van panden. In 2026 continueren we de uitvoering van het vernieuwde Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs. Samen met onze ketenpartners pakken we het middelengebruik onder jongeren aan en zetten we in op voorkomen en verminderen daarvan. We zetten actief in op het voorkomen en zoveel mogelijk beperken van jeugdoverlast. Daarbij vinden we het belangrijk om in contact te blijven met jongeren.

We zijn in gesprek met het jongerenwerk over hoe we samen kunnen zorgen voor positieve ontmoetingsplekken en het versterken van de verbinding met jongeren in hun eigen leefomgeving. Bij ernstige overlast treden we handhavend op en zetten we, waar nodig, regionaal in op het aanpakken van jongerenoverlast. We werken samen met onze ketenpartners aan het voorkomen van jonge aanwas in de criminaliteit. Daarbij werken we nauw samen met organisaties zoals Halt, om vroegtijdig in te grijpen bij risicogedrag en jongeren bewust te maken van de gevolgen van hun keuzes. Door voorlichting, begeleiding en passende interventies helpen we hen op een positieve en constructieve weg. In samenwerking met zorginstellingen zetten we ons in voor een veilig en gezond leefklimaat voor alle inwoners. We zetten het lokaal overleg Zorg en Veiligheid voort om de korte lijnen, betrokkenheid en organisatie overstijgende samenwerking te bevorderen. We continueren de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) met als doel fraude met adresgegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) te voorkomen en aan te pakken. Hierbij zetten we in op zowel preventie als handhaving. Door gerichte controles en het analyseren van risicosignalen verbeteren we de kwaliteit van adresgegevens en voorkomen we misbruik van woningen. Met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid realiseren we een nieuwe brandweerkazerne in Sliedrecht.

Binnen onze organisatie en in samenwerking met externe partners werken we actief aan het versterken van kennis en inzicht van sociale stabiliteit.

17

• •

We vergroten de weerbaarheid van zowel inwoners en ondernemers als het gaat om een veilige digitale en fysieke leefomgeving, door hen bewust te maken van risico’s en handvatten te bieden om zich hiertegen te beschermen. We focussen in onze ondermijningsaanpak onder andere op de kernthema's automotive, bedrijventerreinen en watergebonden locaties. We willen de interne bewustwording in samenwerking met het RIEC. Daarnaast werken we intensief samen met het Bestuurlijk Informatie Team (BIT), waarmee we signalen bundelen en uitlopen. Samen met ketenpartners zoals politie, OM en RIEC zetten we in op een integrale aanpak van ondermijning.

We stellen samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere partijen wijk/buurtagenda’s op. Buurtagenda's is één van de instrumenten om goed te luisteren naar de belangrijkste prioriteiten van onze inwoners voor hun buurt. Door gezamenlijk deze prioriteiten in projecten uit te voeren en op te lossen, ervaren inwoners grip over hun situatie. Ze krijgen weer vertrouwen in de overheid en melden hun klachten, verdachte situaties en overlast. De gemeente krijgt via gesprekken met inwoners een reëel beeld van de situatie in de buurten en kan beter haar verantwoordelijkheid nemen over onveilige of overlastgevende situaties. Op basis van opgestelde plan van aanpak totstandkoming wijk- en buurtagenda's wordt in 2026 de pilot uitgevoerd door Welzijnswerk Sliedrecht in opdracht van gemeente Sliedrecht en in nauwe samenwerking met andere (maatschappelijke) stakeholders. Daarnaast blijven we in 2026 inzetten op: •

•

Het benutten ruimtelijke ontwikkelingen om in samenhang sociale doelstellingen voor gezondheid, bewegen/sport, welzijn en veiligheid te realiseren: o Gebalanceerd woningbouwprogramma per buurt. o Schone, aantrekkelijke en veilige buitenruimte. o Meer groen en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. Het blijven inzetten op het enthousiasmeren en verbinden van burgerinitiatieven. We faciliteren initiatieven zo, dat ze zich op eigen kracht blijven ontwikkelen.

We zetten in op het verstevigen van toezicht en handhaving. • •

• •

We continueren de samenwerking met de gemeente Dordrecht via een dienstverleningsovereenkomst voor de inhuur van buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s). Eind 2025 volgt een voorstel voor de uitbreiding van de BOA capaciteit. Doorontwikkeling Bestuurlijk Interventieteam (BIT) Drechtsteden-Buiten: Het BIT richt zich op het organiseren van integrale bedrijvencontroles om complexe misstanden en ondermijning vroegtijdig te signaleren en tegen te gaan. De conclusies van de evaluatie, gehouden in 2025, zijn richtinggevend voor de doorontwikkeling. We werken samen met omliggende gemeenten om tot een integrale en verbeterde aanpak te komen, zoals de actualisatie van het BIBOB-beleid. We richten ons onder meer op kwetsbare sectoren, waaronder de automotive, bedrijventerreinen en watergebonden gebieden. We werken nauw samen met de diverse toezichtteams die actief zijn in de gemeente Sliedrecht: het preventieteam, buurttoezicht en de suswachten. In het kader van het Integraal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs zetten we in op gerichte handhavingsmaatregelen, preventie en bewustwording. Hierbij werken we samen met maatschappelijke partners om problematisch gebruik te verminderen en de leefbaarheid te versterken. Onderdeel van deze aanpak is het actief toezien op naleving van de Alcoholwet.

18

Reguliere werkzaamheden en overige ontwikkelingen

Specifiek •

In 2026 wordt extra aandacht besteed aan het vaststellen en implementeren van de subsidieregelingen binnen het sociaal domein.

Beleidsindicatoren Naam indicator

Meest recente waarde Sliedrecht

Streefwaarde

% van de inwoners dat problemen zelf of samen met bekenden (eigen sociaal netwerk) kan oplossen

90% (2021)

92%

Gemiddelde cijfer dat klanten aan de dienstverlening in het Bonkelaarhuis geven

8,6 (2025)

8,4

% huishoudens met een bijstandsuitkering

4,8 (2024)

4%

Gemiddeld cijfer dat inwoners geven voor het prettig wonen in de buurt

7,5 (2023)

7,5

Bijdrage van verbonden partijen aan dit programma GR Sociaal De GR Sociaal voert voor de Drechtstedengemeenten gedelegeerde en gemandateerde taken uit op het gebied van de sociale zekerheid. Het betreft de uitvoering van taken op het gebied van de Participatiewet, Wet sociale werkvoorziening, Wet maatschappelijke ondersteuning en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Daarnaast voert zij op basis van een dienstverleningsovereenkomst taken uit op het gebied van de Wet inburgering 2021, de ondersteuning van de gedupeerden van de toeslagenaffaire en het verstrekken van leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen.

19

Dienst Gezondheid & Jeugd (GR) De GR Dienst Gezondheid & Jeugd bestaat uit vier organisatieonderdelen: de GGD ZHZ, Leerplicht + Voortijdig schoolverlaten (LVS) ZHZ, Veilig Thuis ZHZ en de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) ZHZ. Zij voert wettelijke taken uit op grond van onder andere de Wet Publieke Gezondheid, de Leerplichtwet en de Jeugdwet. De GGD ZHZ is de gemeenschappelijke dienst voor publieke gezondheid en beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van Zuid-Holland Zuid. LVS ZHZ geeft uitvoering aan het handhaven van de Leerplichtwet en wetgeving op het gebied van voortijdig schoolverlaten. Het organisatieonderdeel Veilig Thuis ZHZ zet zich in voor het voorkomen en stoppen van huiselijke geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling. De Serviceorganisatie Jeugd ZHZ tenslotte draagt zorg voor het organiseren van de jeugdhulp in de regio.

Overzicht van baten en lasten

Inburgering

Bij het product inburgering is een sterke daling te zien in zowel de lasten als de baten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de begrote lasten en baten voor de Oekraïne opvang. Naar aanleiding van de meest actuele inzichten is de begroting gedurende het jaar bijgesteld. De bekostiging vanuit het Rijk is sterk aangescherpt. Dit leidt tot een forse daling van de baten. Vanaf 2027 zijn de lasten en baten nog niet volledig begroot.

20

Programma 2 - Economie, onderwijs, sport en cultuur Onze visie Sliedrecht streeft naar een ondernemende en betrokken gemeenschap, waarbij samenwerking tussen ondernemers, sport- en cultuursector en inwoners centraal staat. De vitale bedrijventerreinen en het levendige centrum vormen de kern van de lokale economie. Met een sterke focus op duurzaam ruimtegebruik, innovatie en een nauwe verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt, werkt de gemeente aan een toekomstbestendig ondernemingsklimaat. Belangrijke thema's zijn de verduurzaming van bedrijventerreinen, het versterken van winkelgebieden en het creëren van inclusieve onderwijs- en recreatievoorzieningen. Samen zetten we koers naar een sterk en verbonden Sliedrecht in 2030.

Inleiding Dit programma gaat over alle beleidsvelden van onze gemeente die gaan over werken, bedrijvigheid en vestigingsklimaat. Binnen dit programma zijn er twee hoofdonderdelen: − −

Economie en Onderwijs en arbeidsmarkt.

We werken daarbij primair aan de kernopgave ‘ondernemend en betrokken Sliedrecht’, maar er zijn belangrijke raakvlakken met de kernopgave ‘ruimtelijke vernieuwing’.

Kernopgave Ondernemend en Betrokken Ondernemend en betrokken zijn zit diepgeworteld in Sliedrecht. Binnen onze samenleving doen mensen veel zelf. Daar zijn we niet alleen trots op, we hebben ook de ambitie dat verder te versterken. Bijvoorbeeld door het borgen van de vitale economie en het levendig centrum. De rode draad daarin is verbinden, organiseren en promoten. Sliedrecht is een ondernemersdorp pur sang. Verschillende Sliedrechtse bedrijven, met name die in de maritieme sector en de aanverwante maakindustrie, zijn actief over de hele wereld en bieden werk aan veel Sliedrechters. Ook de vele zorginstellingen, de detail- en groothandel en de ondernemers in het centrum leveren een grote bijdrage aan Sliedrechts vitale economie. De lokale en regionale arbeidsmarkt is cruciaal: het lokale en regionale bedrijfsleven heeft immers behoefte aan gekwalificeerd personeel. Niet voor niets werken onderwijs en bedrijfsleven nu al samen aan een goede aansluiting van het onderwijs op het werk dat gedaan moet worden. Deze manier van werken borgen we graag voor de toekomst en waar mogelijk voegen we kwaliteit toe. Er ligt lokaal een belangrijke opgave om sterker in te zetten op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van de Sliedrechtse bedrijven.

Als we onze inwoners maximale kansen willen bieden, is het belangrijk een nog sterker appel te doen op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van die bedrijven. We willen ze actiever en persoonlijker benaderen en verleiden tot het bieden van onder andere stage-, leer- en participatieplaatsen. Daarmee kunnen we bijgedragen aan de maatschappelijke opgaven zoals opgenomen in het programma ‘Veilig en Inclusief Sliedrecht’, waarin onder andere het verhogen van de participatie van onze inwoners richting de arbeidsmarkt centraal staat. (Zie 3.1).

21

Natuurlijk houdt een gunstig ondernemingsklimaat ook in dat er voldoende ruimte is voor bedrijven. En dat bedrijven op de juiste plek gevestigd zijn. Ook een goede uitstraling van de terreinen en het centrum zijn daarbij van groot belang. Deze uitgangspunten zijn terug te vinden in de kernopgave ruimtelijke vernieuwing en zijn onlosmakelijk verbonden met het bedrijvenbeleid en het vestigingsklimaat. Ze moeten dan ook in samenhang gezien worden. We gaan in 2026 voor de volgende vijf ambities vanuit het raamwerk van het collegewerkprogramma (CWP): A. B. C. D. E.

We hebben in 2026 samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie We hebben in 2026 een stap vooruitgezet in optimaal ruimtegebruik voor bedrijven In 2026 bruisen de winkelgebieden in Sliedrecht en zijn ze (nog) verder opgeknapt In 2026 is ons lokale onderwijs verstevigd in aansluiting op maatschappelijke- en arbeidsmarktontwikkelingen In 2026 staan er sterke samenwerkingsstructuren van ondernemers, (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties. Samen hebben ze een passend aanbod van voorzieningen gecreëerd en is de bekendheid hiervan vergroot

Ambities Ambitie 1: We hebben in 2026 samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie Samen met de ondernemers stelden we een nieuwe Economische Visie 2021-2030 op die tal van ambities bevat om de lokale economie nog beter te laten functioneren. Uitgangspunt is de algemene versterking van het vestigingsklimaat. Prioritaire thema's zijn vitale werklocaties en slim ruimtegebruik, innovatie, verduurzaming en digitalisering, arbeidsmarkt-onderwijs en bereikbaarheid. De visie én de ondernemers vragen voor de nieuwe collegeperiode niet om nieuwe plannen, maar om uitvoering. We realiseren daarom in 2026 de volgende zaken: • •

Het versterken van de samenwerking met het Ondernemersfonds en het Ondernemersplatform; Belangrijke eerste stappen in de verduurzaming van de bedrijventerreinen door het uitbreiden van de Green Deal.

Speerpunten We zetten per 2023 een gemeentebreed ondernemersfonds op, voor en door ondernemers. We zetten per 2023 een gemeentebreed ondernemersfonds op, voor en door ondernemers. In 2026 monitoren wij de werking van het fonds als samenwerkingsinstrument en de uitvoering van de in 2024 opgestelde uitvoeringsagenda. Hierbij ligt de nadruk op gedeelde belangen rond duurzaamheid, (verkeers)veiligheid en het professionaliseren van het parkmanagement. De gemeente levert daarbij een faciliterende bijdrage, onder meer via gebiedsgericht overleg en afstemming op maat. Het Ondernemersfonds legt jaarlijks verantwoording af over de activiteiten in haar jaarverslag. In samenwerking met onze regio hebben we als gemeente actief accountmanagement richting Sliedrechtse bedrijven. •

In 2026 werken we samen met onze regio verder aan de vertaling van de economische visie naar een aanpak voor strategisch accountmanagement. Dit doen we in samenwerking met de regionale accountmanagers die in 2025 worden aangesteld door SmartDelta & Partners.

22

•

•

We gaan een inventarisatie maken van de structuurbedrijven in de regio en in Sliedrecht om een goed beeld te krijgen van de behoeften in het bedrijfsleven om daar onze prioriteiten in de dienstverlening op te baseren. Een van de prioritaire thema's voor de versterking van het algemene vestigingsklimaat is de arbeidsmarkt en het onderwijs. In samenwerking met Stichting Maatschappelijk Betrokken Ondernemen zullen we focussen op dit thema. Ook organiseren we in 2026 de techniekroute waarbij het bedrijfsleven en onderwijs samenwerken aan de aansluiting van scholieren op technische beroepen.

We werken aan verduurzaming van de Sliedrechtse bedrijventerreinen. In 2026 zetten wij samen met private partners in coöperatieve vorm verdere stappen in de realisatie van de Greendeal voor de Sliedrechtse bedrijventerreinen. Hierbij richten we ons onder andere op het lokaal opwekken en distribueren van duurzame energie. Daarnaast ontwikkelen we aanvullend beleid dat de verduurzaming van bedrijventerreinen verbindt met bestaande thema’s zoals schoon, veilig en heel. Als deelnemer aan het Transitienetwerk Circulaire Bedrijventerreinen verkennen we inspirerende voorbeelden uit andere regio’s, met als doel deze toepasbaar te maken voor Sliedrecht. In de Smart Delta Drechtsteden zetten we ons actief in op innovatie en versterking van het maritieme cluster. Binnen de Smart Delta zetten wij ons actief in op het versterken van het maritieme cluster door het stimuleren van duurzame en strategische innovatie. De ambitie is om het concurrentievermogen en het verdienvermogen van de regio structureel te vergroten. Dit doen we door in te zetten op drie pijlers: • • •