211125_ANTW_TECH.VR_Spruijt_SGP-ChristenUnie_Omgevingsvisie Sliedrecht 30 november 2021.pdf

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage

projectnummer 0469221.100 definitief 22 april 2021

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage

projectnummer 0469221.100 definitief 22 april 2021

Auteurs M.L. Kornet T.B. Wilde

Opdrachtgever Gemeente Sliedrecht Industrieweg 11 3361 HJ SLIEDRECHT

datum vrijgave 22-04-2021

beschrijving revisie definitief

goedkeuring M.L. Kornet

vrijgave J.J. Verhoeven

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Doel van de omgevingseffectrapportage Proces Leeswijzer

1 2 3 3

2

Omgevingswet, Omgevingsvisie en OER

4

2.1 2.2 2.3

Omgevingswet Omgevingsvisie Van MER naar OER

4 4 5

3

Gebiedsbeschrijving

6

3.1 3.2 3.3

Historische ontwikkeling Huidig ruimtegebruik Regionale context

6 8 9

4

Omgevingsvisie Sliedrecht

11

4.1 4.2 4.3

Proces van Omgevingsvisie Sliedrecht Deelgebieden in de Omgevingsvisie Opgaven vanuit de Omgevingsvisie

11 12 13

5

Beoordeling van de opgaven

15

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.2.5 5.3 5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.4 5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.5

Van Koers 2040 naar opgaven voor het OER Werk maken van ruimtelijke vernieuwing Ambitie Woningbouw Ambitie Ruimtelijke kwaliteit Ambitie duurzaamheid Ambitie bereikbaar en verbonden Ambitie gemeentelijk vastgoed Werk maken van een veilige inclusieve samenleving Ambitie verder bouwen en verstevigen Ambitie veilige buurten Ambitie samenwerken in de regio Werk aan een ondernemend en betrokken Sliedrecht Ambitie sterke gemeenschapszin Ambitie sport, cultuur en recreatie integraal ontwikkelen Vitale bedrijven(terreinen) en een levendig centrum Overzicht van de uitkomsten

15 15 15 17 18 18 19 19 19 20 21 22 22 22 23 25

6

Onderzoeksopgave OER

26

6.1

De centrale opgave voor het OER

26

6.2 6.3

Mee te nemen opgaven in de scenario’s Verdere uitwerking van de opgaven

27 28

7

Onderzoeksopzet

30

7.1 7.2 7.3 7.4

Stappen in het OER Beoordelingskader Detailniveau Plangebied en studiegebied

30 31 32 32

Bijlage I - Beleidskader Nationaal beleid Nationale omgevingsvisie Wet milieubeheer Wet natuurbescherming Provinciaal beleid Provinciale omgevingsvisie Verordening Gemeentelijk beleid

Bijlage II – Voortoets Omgevingsvisie Sliedrecht

33 33 34 34 35 35 36 36

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

1

Inleiding

1.1

Aanleiding Vooruitlopend op de komst van de Omgevingswet stelt de gemeente Sliedrecht een omgevingsvisie op. De Omgevingswet bundelt alle wet- en regelgeving op het gebied van onder andere ruimtelijke ordening en milieu. Deze wet brengt het beleid voor de fysieke leefomgeving samen. De omgevingsvisie, een verplicht instrument onder de Omgevingswet, beschrijft dit beleid op hoofdlijnen. In de omgevingsvisie zet de gemeente Sliedrecht de koers uit op weg naar 2040. De omgevingsvisie wordt opgesteld voor het hele grondgebied van de gemeente Sliedrecht. Het vervangt de huidige structuurvisies voor onder andere natuur, energie, verkeer en vervoer, water en milieu. De omgevingsvisie bevat de hoofdlijnen van het beleid voor de fysieke leefomgeving en geeft richting aan de verdere uitwerking in programma’s, regelgeving (zoals omgevingsplannen en verordeningen), vergunningen en projectbesluiten of omgevingsplanactiviteiten.

Figuur 1.1 Gemeentegrens Sliedrecht

De omgevingsvisie stelt de kaders voor toekomstige ontwikkelingen, zoals woningbouw, infrastructurele ingrepen of de aanleg van groen en water. Voor deze kaderstellende plannen is het doorlopen van de m.e.r.-procedure en het opstellen van een MER verplicht1. Deze verplichting volgt uit de Wet milieubeheer. 1

De procedure voor de milieueffectrapportage wordt afgekort tot m.e.r. (met kleine letters en puntjes ertussen), het bijbehorende Milieueffectrapport tot MER (met hoofdletters, zonder puntjes ertussen).

Blad 1 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

MER: van milieu naar fysieke leefomgeving De wettelijke bepalingen voor de m.e.r. zijn opgenomen in de Wet milieubeheer. Het doel van de m.e.r. is om de milieubelangen mee te laten wegen in de besluitvorming. Hierbij wordt echter al jaren verder gekeken dan alleen de milieueffecten. Onder andere duurzaamheid en gezondheid zijn thema’s die steeds urgenter worden en daarom structureel een plaats krijgen in de afweging van belangen. Het MER beperkt zich daarom niet alleen tot de milieueffecten, maar beschouwt alle relevante thema’s van de fysieke leefomgeving. De term ‘milieu’ is eigenlijk te beperkt. Nieuwe termen, zoals een Omgevingseffectrapport (OER), sluiten beter aan bij omgevingsvisies.

1.2

Doel van de omgevingseffectrapportage De Wet milieubeheer omschrijft het doel van de milieueffectrapportage als ‘het meewegen van de milieubelangen’ bij de besluitvorming. Het rapport dat hierbij opgesteld wordt (het OER) moet de gemeente de juiste informatie bieden om keuzes te maken voor de invulling van de omgevingsvisie en uiteindelijk over de vaststelling van de omgevingsvisie. Doel van het Omgevingseffectrapport Het OER beoordeelt de voorgenomen ontwikkelingen uit de omgevingsvisie op de effecten op de fysieke leefomgeving. Dat is het belangrijkste doel van het OER. Een tweede belangrijke taak van het OER is het verkennen en beoordelen van alternatieven of belangrijke keuzes voor deze ontwikkelingen. De omgevingseffectrapportage is bedoeld om omgevingseffecten die optreden door vaststelling van de omgevingsvisie in beeld te brengen en te beoordelen. Daarbij aansluitend draagt het Omgevingseffectrapport bij aan het beoordelen of en hoe deze omgevingseffecten bijdragen aan de opgaven en ambities voor Sliedrecht. Het hoofddoel van de omgevingseffectrapportage bestaat uit twee zaken: 1. Het in beeld brengen en beoordelen van de omgevingseffecten op de fysieke leefomgeving 2.

Het beoordelen van alternatieven of belangrijke keuzes die bijdrage aan de opgaven en ambities voor Sliedrecht Wat hiervoor onderzocht wordt en hoe dit onderzoek opgezet wordt is in de hoofdstukken 4 en 5 verder toegelicht. Doel van de notitie Reikwijdte en Detailniveau De notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) is in de eerste plaats bedoeld om bekend te maken dat bij de Omgevingsvisie Sliedrecht een OER opgesteld wordt. De NRD vormt hiermee de formele start van de m.e.r.-procedure. De NRD beschrijft op hoofdlijnen wat er in het OER wordt onderzocht (reikwijdte) en op welke wijze dit onderzoek wordt uitgevoerd (detailniveau). Dit wordt samen aangeduid als de reikwijdte en detailniveau van het OER. De NRD kan gezien worden als de onderzoekagenda voor het Omgevingseffectrapport.

Blad 2 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

1.3

Proces Deze NRD is gekoppeld aan de concept-Omgevingsvisie Sliedrecht. Voor de totstandkoming van de omgevingsvisie zijn al uitgangspunten en een kadernota opgesteld. Parallel aan het proces van de omgevingsvisie wordt de procedure van de m.e.r. (waar deze NRD onderdeel van uitmaakt) doorlopen. De Wet natuurbescherming stelt het verplicht om de (mogelijke) effecten op beschermde natuurgebieden te onderzoeken door middel van een passende beoordeling. Een voortoets is uitgevoerd om te bepalen of een passende beoordeling nodig is. Deze is opgenomen in de bijlagen van de NRD. In de bijlagen is ook een uitgebreide beschrijving van het beleidskader opgenomen.

De concept-Omgevingsvisie, NRD en voortoets liggen van 7 mei tot en met 4 juni ter inzage. Een ieder is in de gelegenheid zijn of haar zienswijze in te dienen.

1.4

Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk vervolgt de NRD met een korte toelichting op de Omgevingswet en de bijbehorende instrumenten in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 beschrijft beknopt het gebied waar de Omgevingsvisie (heel de gemeente) betrekking op heeft, de Omgevingsvisie Sliedrecht zelf is in hoofdstuk 4 beschreven. Hoofdstuk 5 beschrijft en beoordeelt de opgaven die in de Omgevingsvisie benoemd worden. Deze beoordeling vormt de opmaat naar de onderzoeksopgave voor het OER, zoals beschreven in hoofdstuk 6. Tot slot geeft hoofdstuk 7 inzicht in de opzet van het onderzoek van het OER.

Blad 3 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

2

Omgevingswet, Omgevingsvisie en OER

2.1

Omgevingswet Naar verwachting treedt de Omgevingswet in 2022 inwerking. Met de Omgevingswet wordt het beleid op het gebied van onder andere ruimtelijke ordening, milieu en mobiliteit gebundeld. De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De nieuwe wet zorgt voor minder en overzichtelijkere regels, een samenhangende benadering van leefomgeving, ruimte voor lokaal maatwerk en betere en snellere besluitvorming. De Omgevingswet leidt daarmee tot een nieuw stelsel van plannen en instrumenten om de fysieke leefomgeving vorm te geven. Voor de gemeente gaat het om de volgende plannen en instrumenten:  De Omgevingsvisie, met een beschrijving van de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving;  Het Omgevingsplan, waarin de juridische regels worden opgenomen die bepalen wat inwoners, ondernemers en organisaties wel en niet kunnen doen in die fysieke leefomgeving;  Het Programma, hierin kunnen gemeenten aangeven hoe ze bepaalde doelen voor de fysieke leefomgeving willen bereiken;  Omgevingsvergunningen, die (in aanvulling op het Omgevingsplan) specifiek voor een project op activiteit aangeven onder welke voorwaarden dat mag. (bijvoorbeeld het bouwen van een woning). Met de omgevingsvisie zet de gemeente Sliedrecht een eerste stap in de richting van het nieuwe stelsel om de fysieke leefomgeving vorm te geven.

2.2

Omgevingsvisie In de omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. De gemeente stelt één omgevingsvisie voor het hele grondgebied vast. Daarnaast kan de gemeente samen met een andere gemeente of met de provincie gezamenlijke of regionale omgevingsvisie opstellen. De omgevingsvisie op basis van de Omgevingswet in ieder geval een beschrijving geven van:  De kwaliteit van de fysieke leefomgeving;  Voorgenomen ontwikkelingen, gebruik, beheer, bescherming en behoud va het grondgebied;  Het te voeren integrale beleid. De omgevingsvisie is vormvrij, de gemeente mag bepalen hoe zij hier invulling aan geeft. Een omgevingsvisie gaat in op de samenhang tussen ruimte (wonen, werken, recreëren), duurzaamheid, water, milieu, natuur, landschap, gezondheid, veiligheid, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed. Daarmee is de omgevingsvisie breder dan hoe de structuurvisies werden opgesteld.

Blad 4 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

2.3

Van MER naar OER De wetgeving rond de milieueffectrapportage is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Voor de m.e.r. verandert er Inhoudelijk niet veel, maar procedureel zijn er wel wijzigingen. Conform de Omgevingswet wordt er naast milieu effecten breder gekeken naar effecten op de fysieke leefomgeving. Door de verbrede scope bij een omgevingsvisie past het beter om te werken met een omgevingseffectrapport (OER). In deze NRD en de verdere procedure worden de termen omgevingseffectrapportage en OER gebruikt. De termen m.e.r. en MER worden alleen gebruikt als verwezen wordt naar de wettelijke bepalingen uit de Wet milieubeheer. Er vindt ook een vermindering van de onderzoekslasten plaats. Bijvoorbeeld door het beter benutten van al bestaande onderzoeksinformatie en eerdere milieueffectrapporten. Ook het introduceren van een plan-m.e.r-beoordeling voor bepaalde plannen of programma’s zorgt voor vermindering van de onderzoekslasten. Daarnaast is het detailniveau in een omgevingsvisie op een hoger abstractieniveau, dit betekent dat er minder gedetailleerde onderzoeken nodig zijn.

Blad 5 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

3

Gebiedsbeschrijving Dit hoofdstuk bevat een beknopte beschrijving van de gemeente Sliedrecht. De historische ontwikkeling, het ruimtegebruik en enkele gebiedskenmerken zijn hier beschreven. In het OER wordt een uitgebreide gebiedsbeschrijving (voor alle relevante thema’s van de leefomgeving) opgenomen.

3.1

Historische ontwikkeling Sliedrecht lag oorspronkelijk op de andere oever van de Merwede. In 1421 overstroomde Sliedrecht door de St. Elisabethvloed. Waarschijnlijk zijn toen veel dorpelingen op de andere oever van de Merwede gaan wonen: het Sliedrecht van nu. De Alblasserwaard leek vroeger op de Biesbosch van nu, met regelmatig overstromingen. Iedere gebruiker van een stuk land kreeg in ‘het nieuwe Sliedrecht’ de plicht om een stuk dijk aan te leggen te onderhouden. In de 18e eeuw begon men zich te wagen aan grotere projecten. Zo volgde ook de baggerindustrie in Sliedrecht in deze periode. Er ontstonden scheepswerven voor de nieuwbouw en reparatie van kleine baggerwerktuigen. Sliedrecht breidde zich uit dankzij de baggeraars en alle bedrijven daaromheen. Tot het einde van de 18e eeuw was Sliedrecht een dorp met lintbebouwing langs de Rivierdijk, met een open en uitgestrekt achterland. De dijk vormde de belangrijkste verbinding met de andere rivierdorpen. Eind 19e eeuw werd de spoorlijn aangelegd en het station gebouwd. Aan weerszijden van de spoorlijn kwam de Parallelweg. De Stationsweg en de Boslaan verbonden de dijk met het station. Deze ontsluitingswegen liepen parallel aan de verkavelingsrichting. Aan de binnenkant van de dijk kwamen kleine buurtjes langs de kavels, de ‘stoepen’.

Figuur 3.1 Sliedrecht in 1881 (bron: www.topotijdreis.nl).

Blad 6 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Rond de Eerste Wereldoorlog werden de zandplaten in de Merwede opgespoten. Dit werd een haven- en woongebied. Binnendijks, ten oosten van de Stationsweg, kwamen woonwijken. De autoweg Rotterdam-Gorinchem werd eind dertiger jaren aangelegd ter hoogte van de Tiendwetering. Van deze wetering zijn nog enkele delen over.

Figuur 3.2 Sliedrecht in 1950 (bron: www.topotijdreis.nl)

Belangrijke historische elementen zijn in het huidige Sliedrecht nog goed zichtbaar. Sliedrecht is ontstaan rondom een dijklint. Dit dijklint versterkt als ruimtelijke identiteitsdrager de identiteit van Sliedrecht. Aan het einde van de 19e eeuw werd het spoor aangelegd (zie figuur 3.1). Daarop volgde aan het begin van de 20e eeuw uitbreidingen langs de Stationsweg, de Kerkbuurt en de Buitenuitbreiding. Deze wijken en buurten vormen samen nog steeds de kern van Sliedrecht. Ook de buitendijkse (haven)gebieden zijn een belangrijk onderdeel van de Sliedrechtse cultuurhistorie. Sliedrecht is namelijk eerst buitendijks gegroeid voordat het gebied achter het dijklint werd ontwikkeld.

Blad 7 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Figuur 3.3 Sliedrecht in 1970 (bron: www.topotijdreis.nl)

3.2

Huidig ruimtegebruik Om het huidige ruimtegebruik in Sliedrecht goed te duiden zijn er bepaalde belangrijke structuren en elementen die worden toegelicht. Het buitengebied van Sliedrecht bestaat voornamelijk uit veenweidegebied met langgerekte en smalle percelen. Het veenweidegebied wordt overwegend gebruikt als (agrarisch) grasland. Het is een zeer open gebied, met een duidelijke oostwestoriëntatie en een regelmatige verkaveling. Verder zijn er twee grote infrastructurele elementen die het landschap mede bepalen. Dit zijn de A15 en het spoor. Die voor een grootdeel parallel aan elkaar Sliedrecht van oost naar west doorkruisen. De tussenruimte is ingevuld door industrie, grootschalige detailhandel en sportaccommodaties. Aan het water is ook veel industrie te vinden, voornamelijk maritieme industrie. Tussen de A15 en de Merwede liggen de woongebieden en de watergebonden bedrijventerreinen. De spoorlijn kruist aan de westkant van de gemeente de A15 en gaat richting de Merwede naar Dordrecht. Aan de westkant van het spoor ligt de relatief nieuwe woonwijk Baanhoek-West. De overige woongebieden liggen ten oosten en zuiden van het spoor. Het centrumgebied ligt deels op het dijklint (Kerkbuurt) en ten noorden daarvan, aan de oostkant van de Stationsweg (rond het Burgemeester Winklerplein).

De Kerkbuurt is het winkelgebied met voornamelijk detailhandel voor niet-dagelijkse boodschappen en diverse horecagelegenheden. Aan het Winklerplein zijn veelal winkels voor dagelijkse boodschappen te vinden. Sliedrecht telt ruim 25.500 inwoners en iets meer dan 11.000 woningen (CBS, januari 2021).

Blad 8 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Figuur 3.4 Buurten in Sliedrecht en de bevolkingsdichtheid per vierkante kilometer

3.3

Regionale context Voor de gemeente Sliedrecht is het van belang om ook naar de regionale context te kijken bij het opstellen van de omgevingsvisie. De gemeente valt namelijk in de regio van de Drechtsteden en aan deze structuur ontleent Sliedrecht ook een deel van haar identiteit. De gemeenten die naast Sliedrecht onderdeel uit maken van de Drechtsteden zijn: Alblasserdam, Dordrecht, HardinxveldGiessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht en Zwijndrecht. De regio Drechtsteden grenst aan de metropoolregio Rotterdam-Den Haag. De combinatie van hoogwaardige (maritieme) industrie en bundeling van infrastructuur enerzijds en de diverse (dorpse) woonmilieus, ruimte van de Alblasserwaard en de recreatieve potentie van de Biesbosch anderzijds zijn elementen die de regionale structuur bepalen. Binnen de Drechtsteden werken zeven gemeenten samen. De regio Drechtsteden heeft een helder doel, een maritieme topregio zijn met 300.000+ inwoners die goed leven in een compleet, dynamisch, meerkernig gebied. Met unieke woon- werkmilieus, een omvangrijk en divers aanbod aan bedrijvigheid, waar creativiteit bloeit en het onderwijs en de cultuur floreren, in een historische setting gelegen tussen drie rivieren in een uniek Hollands landschap.

De Drechtsteden zijn pilotregio geweest voor de Regionale Energiestrategie, in 2017 hebben zij als een van de eerste regio's een energiestrategie gepresenteerd. In juni 2020 presenteerde de regio een nieuw concept dat hier een nadere uitwerking van is. In de RES is opgenomen dat de

Blad 9 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

gemeenten en provincie in hun omgevingsvisies aandacht besteden aan de ontwikkellijnen, het bod, de ambities en de beleidskaders van de RES. Sliedrecht onderzoekt een koppeling met Dordrecht/AVI voor restwarmte uit de haven. Deze warmtebronnen moeten bijdrage aan de realisatie van nieuwe aardgasvrije wijken in Sliedrecht.

Blad 10 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

4

Omgevingsvisie Sliedrecht

4.1

Proces van Omgevingsvisie Sliedrecht Met de omgevingsvisie zet de gemeente Sliedrecht de koers uit op weg naar 2040. De omgevingsvisie is na vaststelling nog niet af, het is een visie met een groeimodel waaraan de gemeente blijft werken. Het groeimodel wordt met name toegepast op het uitvoeringshoofdstuk dat periodiek herzien wordt. Daarmee wordt de omgevingsvisie een dynamisch plan en een visie die ‘altijd vers’ is, zoals wordt beoogd met de Omgevingswet. Een integrale, breed gedragen omgevingsvisie vraagt om participatie en communicatie met bevolking, belangorganisaties en de politiek essentieel. Hiervoor heeft de gemeente tweemaal een week van de omgevingsvisie georganiseerd om alle inwoners, ketenpartners en ondernemers de mogelijkheid te geven mee te praten over de kwaliteiten en aandachtspunten in de gemeente en de gewenste koers voor Sliedrecht op weg naar 2040. De Koers is ook door middel van een enquête aan inwoners voorgelegd. Deze is door ongeveer 1500 mensen ingevuld. Mede op basis van deze input is de concept-Omgevingsvisie tot stand gekomen. Voorafgaand aan de concept-Omgevingsvisie zijn de Nota van Uitgangspunten en de Koers 2040 gepubliceerd. Nota van Uitgangspunten In de Nota van Uitgangspunten is de basis gelegd voor de omgevingsvisie.

Hierbij zijn de belangrijkste waarden en kwaliteiten van de gemeente herijkt en de belangrijkste (beleids)opgaven zijn gestructureerd. In de Nota van Uitgangspunten zijn procesmatige uitgangspunten opgenomen. Herijking ambitieniveau invoeringsstrategie Omgevingswet. Voor de algehele implementatie van de Omgevingswet houdt de gemeente vast aan de ‘calculerende’ en ‘onderscheidende’ invoeringsstrategie. Echter, erkent de gemeente dat de fysieke opgave dusdanig veranderd is dat er voor de omgevingsvisie een vernieuwde aanpak gekozen is. De gemeente Sliedrecht gaat voor zo breed mogelijk draagvlak De gemeente zet stevig(er) in op de doelgroep inwoners om zo breed mogelijk draagvlak te creëren. Daarvoor benaderd de gemeente de verschillende groepen inwoners in de vervolgfase op een persoonlijke(re) en directe(re) manier. Naast deze procesmatige uitgangspunten zijn er ook inhoudelijke uitgangspunten opgenomen. Ook wel de kern van de visie bestempeld. Hiervoor zijn de volgende keuzes gemaakt. De identiteit van Sliedrecht De waarde “ondernemend en betrokken baggerdorp” vormt de kern van de omgevingsvisie en het dijklint is daarbij de belangrijkste ruimtelijke structuur.

De gemeente Sliedrecht gaat voor het waarborgen van de kernkwaliteiten Het dorpse karakter, de werkgeneratoren en de groenblauwe structuren zijn kwaliteiten die de gemeente bij de toekomstige ontwikkeling van het dorp gaat waarborgen.

Blad 11 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

De gemeente Sliedrecht geeft invulling aan de integrale opgaven De gemeente geeft in de omgevingsvisie invulling aan de opgaven ‘borgen van kwaliteit & veiligheid’, ‘ruimte creëren’, ‘verbinden’ en ‘verduurzamen’. Gebiedsgerichte keuzes: samen invullen De gemeente kiest de vervolgstrategie ‘Samen invullen’ en werkt de omgevingsvisie gebiedsgericht uit met een focus op de middellange termijn (2030). Samen met de partners en inwoners gaat de gemeente (beleids)keuzes formuleren per gebied. Overige beleidsstukken De Omgevingsvisie bevat het beleid voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Het bundelt daarmee meerdere beleidstukken op het gebied van water, mobiliteit en wonen. De manier waarop huidige thematische beleidsstukken meegenomen worden in de Omgevingsvisie verschilt. Beleid kan volledig, ongewijzigd overgenomen worden, maar het is ook mogelijk dat de Omgevingsvisie wijzigingen aanbrengt in het bestaande beleid.

4.2

Deelgebieden in de Omgevingsvisie In de omgevingsvisie is Sliedrecht opgedeeld in zes deelgebieden. Deze gebieden zijn weergegeven in figuur 4.1.

Figuur 4.1 Deelgebieden uit Omgevingsvisie Sliedrecht

Het Centrumgebied Het centrumgebied laat zich nu kenmerken door een mix van recreëren met detailhandel en horeca en wonen. In de nabijheid van het centrum is ook de recreatiehaven te vinden. De relatie tussen het centrumgebied en deze haven is momenteel nog wel onbenut. De Dijklintzone Het dijklint is van grote historische en waterbouwkundige waarde. Het dijklint is gemengd van karakter met bebouwing en openbare ruimte. Momenteel is het dijklint verrommeld en minder aantrekkelijk om te recreëren.

Blad 12 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Woonwijken De meeste woonwijken hebben een openbare ruimte die minder geschikt is met het oog op klimaatadaptatie en vergroening. Ook is er nog een slag te maken qua verduurzaming van de woningvoorraad. Ook het toevoegen van (middel)dure woningen betreft een speerpunt. Watergebonden bedrijventerreinen De watergebonden bedrijventerreinen hebben een sterke link met de identiteit van Sliedrecht als ‘betrokken en ondernemend baggerdorp’. Deze gebieden hebben een groot belang voor de economie en werkgelegenheid van Sliedrecht. De verbinding van dit gebied met de hoofdinfrastructuur van bijvoorbeeld de A15 zou goed zijn voor de bedrijvigheid. A15-Spoorzone Tussen de A15 en het spoor ligt een gebied dat wordt gekenmerkt door de industrieterreinen en de sportaccommodaties die hier gevestigd zijn. Het station is de verbindende factor tussen het woongebied en het centrum richting het water en het buitengebied in de polder. Polder De polder wordt gekenmerkt door veenweidegebieden met langgerekte smalle percelen. Agrarische bedrijfsvoering is de meest voorkomende activiteit in dit gebied. De recreatieve waarde van dit gebied is momenteel nog onderbenut. De beoogde nieuwbouwwijk Sliedrecht Buiten is in de polder voorzien.

4.3

Opgaven vanuit de Omgevingsvisie De hoofdlijnen voor het beleid van de komende jaren zijn op verschillende manieren in de omgevingsvisie verwoord. De Koers 2040 beschrijft de hoofdlijnen van het beleid, onderverdeeld in drie hoofdpunten: 1. 2. 3.

Werk maken van ruimtelijke vernieuwing Werk maken van een veilige en inclusieve samenleving Werken aan een ondernemend en betrokken Sliedrecht

Ruimtelijke vernieuwing ”Evenwichtige ontwikkeling met focus op ruimte, kwaliteit en duurzaamheid” De opgave voor ruimtelijke vernieuwing heeft als doel om een aantrekkelijke ruimtelijke inrichting met een passend woningaanbod te creëren. De gemeente moet in 2040 meer groene longen hebben en daarmee een betere ruimtelijke kwaliteit kennen. De verkeersoverlast moet afnemen en de verkeersveiligheid juist verbeteren. De barrière van A15 en spoor in de ontwikkeling van Sliedrecht is opgeheven. De woningbouwopgave wordt gezien als katalysator voor ruimtelijke vernieuwing. Groene verbindingen, toegankelijke rivieroevers en leefbare, veilige en groene wijken en bedrijventerreinen vormen belangrijke elementen voor de ruimtelijke kwaliteit. Sliedrecht zet daarnaast serieuze stappen in de transitie op weg naar ‘Sliedrecht energieneutraal’ in 2050. Het gemeentelijk vastgoed wordt meer gebalanceerd, duurzaam en energieneutraal om bij te dragen aan de ambities en doelen van de gemeente Sliedrecht.

Blad 13 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Veilige, gezonde inclusieve samenleving “In Sliedrecht zorgen we voor elkaar” Sliedrecht heeft een veilige en inclusieve samenleving met sterke verbindingen en tolerantie naar elkaar. Het sociaal domein in Sliedrecht is nog volop in ontwikkeling. De huidige koers wordt voortgezet en versterkt en verbeterd waar nodig. De gemeente hecht grote waarde aan het veiligheidsgevoel van de inwoners en veiligheid is een van de kerntaken van de gemeente. Sliedrechters voelen zich steeds veiliger, dus moet het beleid van de gemeente deze trend doorzetten. Wel is er meer grip nodig. Zowel op de inhoudelijke uitvoering van de taken als op de financiële ontwikkeling om de zorg betaalbaar te houden. Ondernemend en betrokken “Verbinden, organiseren en promoten” Sliedrecht is een ondernemersdorp pur sang met een karakteristiek ondernemersklimaat en veel sociale verbondenheid. Er is voor iedereen genoeg te doen. In 2040 moeten de bedrijven(terreinen) vitaal zijn en kent de gemeente een levendig centrum. Sliedrechtse bedrijven, met name in de maritieme sector en aanverwante maakindustrie, zijn over de hele wereld actief. Ook leveren de vele zorginstellingen, de detail- en groothandel en de ondernemers in het centrum ook een grote bijdrage aan de vitale economie. Onderwijs en bedrijfsleven werken nu al samen. We willen deze gunstige situatie ook voor de toekomst borgen en waar mogelijk toevoegen.

De inwoners, verenigingen en gemeenschappen zorgen ervoor dat er veel gebeurt in Sliedrecht. Door de juiste verbindingen te leggen en initiatieven en evenementen te promoten kan de gemeente hieraan bijdragen. Op het gebied van sport, cultuur en recreatie liggen er mogelijkheden om voorzieningen te verbeteren en toe te voegen.

Blad 14 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

5

Beoordeling van de opgaven

5.1

Van Koers 2040 naar opgaven voor het OER Globale beoordeling van de hoofduitgangspunten Het OER richt zich op de opgaven van de omgevingsvisie die relevante effecten (kunnen) hebben op de leefomgeving. De opgaven uit paragraaf 4.3 zijn daarom globaal beoordeeld op de effecten. Het doel van deze beoordeling is om te bepalen of en op welke wijze de ambitie of opgave een plek dient te krijgen in het OER. Dat kan op vier manieren: 

Centrale opgave voor het OER: Voor de opgave worden belangrijke effecten op de fysieke leefomgeving verwacht. Deze opgave staat centraal, hiervoor worden verschillende scenario’s (alternatieven) onderzocht.



Opgave wordt onderdeel van de scenario’s in het OER: Opgaven waar wel relevante effecten op de leefomgeving verwacht worden, maar waarvoor het niet direct noodzakelijk is om alternatieven op te stellen en af te wegen, kunnen meegenomen worden in de scenario’s van de centrale opgaven.



Opgave komt terug in de effectbeoordeling: Voor de opgave zelf worden geen ontwikkelingen met relevante effecten op de leefomgeving verwacht, maar het is wel een relevant onderdeel van de leefomgeving. Deze opgave wordt dan meegenomen in de effectbeoordeling.



De opgave speelt geen rol in het OER: Indien voor de opgaven geen relevante ontwikkelingen of effecten op de leefomgeving verwacht worden, wordt deze niet meegenomen in het OER.

5.2

Werk maken van ruimtelijke vernieuwing

5.2.1

Ambitie Woningbouw Ambities  Uitbreiding woningvoorraad  Huisvesting arbeidsmigranten  Vernieuwing en verduurzaming Beoordeling De uitbreiding en aanpassing van de woningvoorraad in de gemeente Sliedrecht is een van de grootste opgaven voor de komende jaren. Het huidig woongebied ligt ingeklemd tussen de Merwede en de A15, waardoor de ruimte voor uitbreiding binnen het bestaand stedelijk gebied beperkt is. Het realiseren van woningen leidt dan tot verdichting, wat het dorpse karakter aan kan tasten. Daarnaast leiden nieuwe woningen tot een toename van verkeer en daaraan gerelateerde effecten zoals luchtverontreiniging, wegverkeerslawaai en stikstofemissies. In figuur 5.1, waar de jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide te zien is, laat goed zien dat rond de grotere wegen de concentraties hoger liggen. Op sommige ontsluitingswegen zijn de verkeersintensiteiten al

Blad 15 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

dermate hoog dat dit leidt tot overlast door geluid en trillingen vanwege vrachtverkeer. Met het stikstofgevoelige Natura 2000-gebied De Biesbosch op minder dan 1 km afstand is toename van stikstofdepositie niet uit te sluiten (zie ook het onderzoek in de Voortoets).

Figuur 5.1 Jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide (NO2) (bron: RIVM, 2017)

Een andere mogelijkheid voor de woningbouwopgaven is het ontwikkelen van een nieuwe woonwijk aan de noordzijde van het spoor, in de polder. Inpassing is hier eenvoudiger, maar dit leidt wel tot aantasting van het landschap en beperkingen of zelfs beëindiging van het huidig agrarisch ruimtegebruik. Beide opties kennen voor- en nadelen. Bovendien zijn er nog bepalende keuzes te maken voor de omvang van de woningvoorraad, de verdeling naar woningtypen en de verdere inrichting en vormgeving van woningbouwontwikkelingen. Deze keuzes vragen om een beoordeling en afweging van de effecten op de leefomgeving. Uitbreiding van de woningvoorraad is daarom de centrale opgave in het OER. De opgaven voor huisvesting van arbeidsmigranten en de verduurzaming van de woningvoorraad geldt niet alleen voor nieuwe ontwikkelingen, maar ook voor de huidige woningvoorraad. Dit wordt meegenomen in de effectbeoordeling bij de thema’s woningvoorraad en energie. Conclusie 

Uitbreiding woningvoorraad als centrale opgave



Huisvesting arbeidsmigranten en verduurzaming meenemen in effectbeoordeling

Blad 16 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

5.2.2

Ambitie Ruimtelijke kwaliteit Ambities  Bescherming en uitbreiding van groen(structuren)  Meer ruimte voor oppervlaktewater en waterberging  Omgaan met afval- en hemelwater Beoordeling Het behouden en uitbreiden van groen en water binnen het stedelijk gebied is een belangrijke opgave voor Sliedrecht. Naast dat groen en water bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit, zijn deze elementen zeer waardevol voor het tegengaan van hittestress (zie figuur 5.2), door het verkoelende effect van groen en water, het verbeteren van de luchtkwaliteit en de mogelijkheden voor het opvangen en bergen van hemelwater. Dit is een inpassingsvraagstuk in het bestaand stedelijk gebied, maar dient ook meegenomen te worden bij eventuele uitbreiding in de polder. Het vasthouden van hemelwater speelt ook een rol in het buitengebied. De waterhuishouding is een belangrijk en kwetsbaar onderdeel van de polder. Meer en langer vocht vasthouden (in de bodem) draagt bij aan de bodemkwaliteit, vermindert bodemdaling en draagt bij aan een betere grondwatervoorraad. De kansen en risico’s hiervoor dienen meegenomen te worden in de effectbeoordeling van ontwikkelingen in de polder.

Figuur 5.2 Hitte-eilandeffect in de gemeente Sliedrecht (bron: klimaateffectatlas.nl)

Conclusie 

Groen en water in stedelijk gebieden meenemen in de centrale opgave



Waterhuishouding in het buitengebied meenemen in de effectbeoordeling

Blad 17 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

5.2.3

Ambitie duurzaamheid Ambities  Realiseren van duurzame energieopwekking  Energiegebruik terugdringen  Lokale participatie bij energie-initiatieven Beoordeling Op het gebied van duurzaamheid heeft de gemeente het doel gesteld om in 2050 energieneutraal te zijn. De opgave voor het terugdringen van het energiegebruik en het opwekken van duurzame energie is de Regionale Energie Strategie (RES) Drechtsteden verder uitgewerkt en vertaald in een regio bod. De gemeente dient in de omgevingsvisie rekening te houden met de opgave voor het opwekken van duurzame energie. Omdat dit verder opgepakt wordt in de RES, wordt dit niet als opgave meegenomen in het OER, maar wordt het meegenomen in de effectbeoordeling. Het stimuleren van lokale participatie en deelname aan initiatieven voor duurzame energie dragen bij aan het draagvlak voor deze ontwikkelingen. Het helpt om bewustwording te creëren en de energietransitie te versnellen. Het opzetten of stimuleren van deze initiatieven leidt niet tot effecten op de leefomgeving. Dit wordt daarom niet meegenomen in het OER. Conclusie 

5.2.4

Opgave voor energiegebruik en duurzame energie meenemen in de effectbeoordeling

Ambitie bereikbaar en verbonden Ambities  Duurzame, schone mobiliteit in 2035  Ontwikkeling van multimodale overstappunten  Verbeteren van de verbinding met Alblasserwaard en Merwede Beoordeling De ambitie voor schone, duurzame mobiliteit houdt in dat voor verplaatsingen van, naar en binnen Sliedrecht geen gebruik wordt gemaakt van voertuigen die rijden op fossiele brandstoffen. Het vergroten van het aandeel fiets en OV en het stimuleren van elektrisch vervoer draagt hier aan bij. Het aanleggen van (vrijliggende) fietspaden, laadpalen en het verbeteren van de OV-voorzieningen (ontwikkeling van multimodale knooppunten) zijn maatregelen die meegenomen kunnen worden in de opgave voor ruimtelijke vernieuwing. Tegelijkertijd kunnen nieuwe ontwikkelingen leiden tot toename van verplaatsingen. Dit wordt meegenomen in de effectbeoordeling. Het verbeteren van de verbindingen met en de toegang tot de Alblasserwaard en de Merwede is een belangrijke opgave. Met name de verbinding met de Alblasserwaard is van belang als er nagedacht wordt over de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk in de polder. Dit versterkt de noodzaak voor nieuwe, betere verbindingen en tegelijkertijd kan de woningbouwontwikkeling zorgen voor het financiële draagvlak voor nieuwe verbindingen. Dit wordt meegenomen in de scenario’s voor ruimtelijke ontwikkeling.

Blad 18 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Sliedrecht grenst aan de zuidkant aan de rivier de Merwede. De rivier heeft een belangrijke functie voor de werkgelegenheid en de recreatiemogelijkheden in Sliedrecht. De (openbare) toegang tot de rivier is echter beperkt. Met uitzondering van de Adriaan Volkersingel en enkele doorkijken vanaf de dijken, is de zone langs de rivier voornamelijk in particulier bezit. Het verbeteren van de (ver)binding met de Merwede is belangrijke opgave. Mogelijkheden voor openbare ruimtes, horeca of een bootjeshelling worden onderzocht. Dit wordt meegenomen in de opgave voor ruimtelijke ontwikkeling. Conclusie   

5.2.5

Mogelijkheden voor elektrisch vervoer, fiets en OV meenemen in scenario’s Nieuwe verbindingen Alblasserwaard en Merwede meenemen in scenario’s Effecten van ruimtelijke ontwikkeling op bereikbaarheid en mobiliteit meenemen in de effectbeoordeling

Ambitie gemeentelijk vastgoed Ambities  Duurzaam en energieneutraal vastgoed Beoordeling De opgave om energieneutraal te worden betekent voor de gemeente de opgave om het eigen vastgoed te verduurzamen. Het gaat hierbij onder andere om de gemeentekantoren, musea en gebouwen voor sociaal-maatschappelijke diensten. Omdat deze opgave reeds onderdeel is van de eerder genoemde RES wordt dit in het OER niet als afzonderlijke opgave meegenomen. Conclusie 

Wordt niet (afzonderlijk) meegenomen in het OER.

5.3

Werk maken van een veilige inclusieve samenleving

5.3.1

Ambitie verder bouwen en verstevigen Ambities  Verdere ontwikkeling van het sociale domein Beoordeling De gemeente Sliedrecht is de afgelopen jaren aan de slag gegaan met de verdere ontwikkeling van het sociale domein. Uitbreiding van gemeentelijke taken binnen dit domein vereiste een nieuwe aanpak en nieuw beleid. Dit wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma bij de omgevingsvisie. Vanuit deze ambitie worden geen significante ontwikkelingen of effecten voor de leefomgeving verwacht. Deze ambitie wordt daarom niet meegenomen in het OER.

Blad 19 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Conclusie 

5.3.2

Wordt niet meegenomen in het OER.

Ambitie veilige buurten Ambities  Verbeteren van het veiligheidsgevoel Beoordeling Veiligheid is een van de hoofdthema’s vanuit de Omgevingswet. Een samenleving waar mensen zich veilig voelen en risico’s en impact van ongevallen zoveel mogelijk beperkt worden is dan ook een van de ambities voor Sliedrecht. Veiligheid is een breed begrip. Voor het OER wordt onder andere gekeken naar hoe de inrichting van de fysieke leefomgeving bij kan dragen aan het veiligheidsgevoel en naar de aanwezigheid en impact van risicobronnen, zoals de opslag en het transport van gevaarlijke stoffen. Ook waterveiligheid is een belangrijk thema voor een dorp dat beschermd wordt door een dijklint van circa 5 km en grotendeels onder NAP ligt. Daarnaast neemt door klimaatverandering de kans op hevige buien toe. Dit kan leiden tot wateroverlast door ondergelopen kelders of straten (zie ook figuur 5.3). In het OER worden kansen en risico’s op het gebied van veiligheid geïnventariseerd en waar nodig meegenomen in scenario’s voor ruimtelijke ontwikkeling. Daarnaast worden de effecten van ontwikkelingen op veiligheid meegenomen in de beoordeling. Conclusie 

Effecten van ruimtelijke ontwikkeling op veiligheid worden meegenomen in de beoordeling.



Kansen voor waterberging in en rond het stedelijk gebied worden meegenomen in de scenario’s.

Blad 20 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Figuur 5.3 Begaanbaarheid van wegen bij een bui van 100 mm per 2 uur (bron: Klimaatatlas Provincie ZuidHolland).

5.3.3

Ambitie samenwerken in de regio Ambities  Verdere doorontwikkeling van het sociale domein in samenwerking met ketenpartners Beoordeling De verdere aanpak en uitwerking voor het sociale domein wordt in het Drechtstedenverband opgepakt. Hierbij worden ook partijen zoals de GGD betrokken. Ook hiervoor geldt dat deze ambitie niet verder meegenomen wordt in het OER.

Conclusie 

Wordt niet meegenomen in het OER.

Blad 21 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

5.4

Werk aan een ondernemend en betrokken Sliedrecht

5.4.1

Ambitie sterke gemeenschapszin Ambities  Stimuleren en faciliteren van initiatieven van inwoners, verenigingen en gemeenschappen  Promoten van evenementen Beoordeling Deze ambitie richt zich op de sociale aspecten van de gemeente, met name de onderlinge contacten en verbondenheid. Sliedrecht kent een groot netwerk van (sport)verenigingen, kerken en gemeenschappen. Veel inwoners zijn op die manier met elkaar verbonden. De gemeente wil dit verder stimuleren en faciliteren. Ook evenementen dragen bij aan de versterking van het gemeenschapsgevoel. De verwachting is niet dat dit direct leidt tot effecten op de leefomgeving. Dit wordt daarom verder niet meegenomen in het OER. Evenementen kunnen wel aanzienlijke impact hebben op de leefomgeving. Dit is erg afhankelijk van de duur en de aard van evenementen. Op dit moment is dit niet nader gespecificeerd in de omgevingsvisie. Indien dit wel verder gespecificeerd wordt, wordt dit ook opgenomen in de effectbeoordeling in het OER. Conclusie 

5.4.2

Wordt niet meegenomen in het OER.

Ambitie sport, cultuur en recreatie integraal ontwikkelen Ambities  Verbeteren en uitbreiden van sport- en recreatievoorzieningen  Uitwerken van een recreatievisie Beoordeling Ondanks dat Sliedrecht relatief veel sportverenigingen kent, ligt het aandeel niet-sporters hoger dan het landelijk gemiddelde. Uit cijfers van de NOC-NSF blijkt dat met name het percentage sportende vrouwen lager is. De gemeentelijke uitgaven aan sport, cultuur en recreatie ligt ook lager dan het landelijk gemiddelde (zie ook figuur 5.4). De gemeente wil hier verandering in aanbrengen door de sport- en recreatievoorzieningen te verbeteren. Enerzijds door mee te denken en te werken met plannen en ideeën van sportverenigingen, anderzijds door openbare sport- en recreatiemogelijkheden te verbeteren, door de aanleg van openbare sportvoorzieningen en fietsen wandelroutes. Zowel binnen het huidige woongebied als in het buitengebied liggen hier kansen om deze voorzieningen uit te breiden en inwoners te stimuleren om meer te sporten en te bewegen. Hiervoor wordt ook een recreatievisie opgesteld.

Blad 22 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Deze ambitie is relevant voor het OER. Bij de opgave voor ruimtelijke ontwikkeling kan de inpassing van openbare sportvoorzieningen en fiets- en wandelroutes meegenomen worden in de scenario’s.

Figuur 5.4 Percentage sporters verdeeld naar mannen en vrouwen en de uitgaven aan sport, cultuur en recreatie (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

Conclusie 

5.4.3

De inpassing van openbare sport- en recreatievoorzieningen wordt meegenomen in de scenario’s.

Vitale bedrijven(terreinen) en een levendig centrum Ambities  Profilering binnen de maritieme sector en aanverwante maakindustrie  Behouden en waar nodig versterken van de detailhandel, zorgsector en het bedrijfsleven Beoordeling Van oudsher is de industrie en bedrijvigheid in Sliedrecht verbonden met het water. De wereldberoemde baggerindustrie heeft de bakermat in het dorp aan de Merwede. Ook nu nog kent Sliedrecht een groot aandeel bedrijven in de maritieme sector, die gevestigd zijn aan de haven of langs het dijklint. De gemeente wil zich verder profileren op dit gebied en de ruimte voor bedrijvigheid in deze sector behouden. Tegelijkertijd zijn er bedrijventerreinen of -locaties waarvoor het de vraag is of deze op de lange termijn behouden dienen te blijven als bedrijventerreinen. Op deze locaties ontstaan mogelijk kansen voor herontwikkeling. Dit wordt meegenomen in de scenario’s voor ruimtelijke ontwikkeling.

Blad 23 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

De ontwikkelingen voor ruimtelijke vernieuwing kunnen deze ruimte en mogelijkheden onder druk zetten. Bij woningbouw dient rekening gehouden te worden met de impact van bedrijven op de woonkwaliteit (milieuhinder) en vice versa. De maximaal toegestane milieucategorieën met de bijbehorende richtafstanden tot gevoelige bestemmingen (o.a. woningen en verzorgingstehuizen) geven een indicatie van mogelijke impact van bedrijvigheid op het milieu (zie figuur 5.5). In het OER wordt dit dan ook meegenomen in de effectbeoordeling van de opgave voor ruimtelijke vernieuwing.

Figuur 5.5 Bedrijventerreinen met de maximaal toegestane milieucategorie en de bijbehorende richtafstanden (bron: kaartviewer Provincie Zuid-Holland)

Naast de bedrijventerreinen kent Sliedrecht ook een centrumgebied met detailhandel en voorzieningen en een woonboulevard, die belangrijk zijn voor de levendigheid en de werkgelegenheid in de gemeente. De woonboulevard is gelegen tussen de A15 en het spoor. Voor de inwoners van Sliedrecht zijn deze voorzieningen van groot belang om in de eigen woonplaats de (dagelijkse) boodschappen te kunnen doen, maar het centrumgebied heeft ook een belangrijke verblijfsfunctie. De ontwikkeling van een horecaplein is daar een duidelijk kenmerk van. De gemeente wil de voorzieningen in deze gebieden behouden en waar mogelijk versterken en verbeteren. De ambities voor bedrijven en centrum zijn op meerdere manieren relevant voor het OER. Mogelijkheden voor profilering, verbetering en versterking worden meegenomen in de scenario’s in het OER. Daarnaast kan de opgave voor ruimtelijke vernieuwing ook effect hebben op het bedrijfsleven en het centrumgebied. Ruimte voor woningen kan ten koste gaan van bedrijfs(milieu)ruimte en uitbreiding van het aantal woningen kan het draagvlak voor

Blad 24 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

voorzieningen in het centrumgebied vergroten. De economische aspecten voor bedrijventerreinen en centrumvoorzieningen worden dan ook meegenomen in de effectbeoordeling van het OER. Conclusie

5.5



Mogelijkheden voor herontwikkeling meenemen in de scenario’s voor ruimtelijke ontwikkeling



Effecten op economie (werkgelegenheid, maritieme sector, centrumgebied e.d.) meenemen in de effectbeoordeling

Overzicht van de uitkomsten De volgende opgave wordt meegenomen als centrale opgave in het OER:  Uitbreiding van de woningvoorraad De volgende opgaven en ambities worden meegenomen in de scenario’s:  Groen en water in stedelijk gebieden  Mogelijkheden voor elektrisch vervoer, fiets en OV  Nieuwe verbindingen Alblasserwaard en Merwede  Kansen voor waterberging in en rond het stedelijk gebied  De inpassing van openbare sport- en recreatievoorzieningen  Mogelijkheden voor herontwikkeling, in de scenario’s voor ruimtelijke ontwikkeling De volgende opgaven worden meegenomen in de effectbeoordeling in het OER:  Huisvesting arbeidsmigranten en verduurzaming van deze huisvesting  Waterhuishouding in het buitengebied  Opgave voor energiegebruik en duurzame energie  Effecten van ruimtelijke ontwikkeling op bereikbaarheid en mobiliteit  Effecten van ruimtelijke ontwikkeling op veiligheid  Effecten op economie (werkgelegenheid, maritieme sector, centrumgebied e.d.) De volgende opgaven worden niet meegenomen in het OER:  Gemeentelijk vastgoed  Verder bouwen aan en het verstevigen van het sociaal domein  Samenwerking in de regio op het gebied van doorontwikkeling van het sociale domein  Versterken van de gemeenschapszin, promoten van evenementen en faciliteren van initiatieven van inwoners, verenigingen en gemeenschappen

Blad 25 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

6

Onderzoeksopgave OER Het OER onderzoekt en beoordeelt de effecten van de omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving. Het OER richt zich op opgaven en ontwikkelingen die relevante effecten op de leefomgeving (kunnen) hebben. Dit hoofdstuk beschrijft deze opgave en de wijze waarop deze in het OER meegenomen worden.

6.1

De centrale opgave voor het OER Uitbreiding en vernieuwing van de woningvoorraad Nederland staat voor een grote opgave voor uitbreiding van de woningvoorraad, in Sliedrecht is dat niet anders. De woningbouwopgave voor Sliedrecht komt voort uit regionale woningmarktonderzoek en de gemeentelijke visie hierop. De toenemende behoefte aan woningen komt door een groeiende bevolking en veranderingen in woonwensen en huishoudenssamenstelling. Een groei naar ruim 13.000 woningen in 2040 is de ambitie van de gemeente. De woningbouwopgave staat centraal in het OER. Hiervoor worden verschillende scenario’s (alternatieven) onderzocht. Naast de groei van het aantal woningen is er ook een opgave om de bestaande woningvoorraad aan te passen. De veranderende woonwensen vragen om kwalitatieve aanpassing van woningen. Meer levensloopbestendige woningen zijn nodig om mensen de mogelijkheid te bieden om langer thuis te wonen. Tijdelijke woningen of woonvoorzieningen zijn nodig voor bijvoorbeeld de huisvesting van arbeidsmigranten of asielzoekers. De ambitie is om in 2040 voldoende levensloopbestendige woningen te hebben en ruimte te bieden voor tijdelijke, flexibele woonvormen. De woningbouwopgave met de ambitie om uit te breiden met ongeveer 2.500 woningen staat centraal in het OER. De taak van het OER is om hiervan de effecten inzichtelijk te maken en te beoordelen.

Hiervoor wordt gebruik gemaakt van scenario’s (alternatieven). Scenario’s voor de woningbouwopgave Voor het onderzoek naar de effecten op de leefomgeving zijn twee aspecten van deze ambitie van belang: de omvang van de groei en de locaties waar woningbouw plaats kan vinden. Deze twee aspecten staan niet helemaal los van elkaar. De omvang van de woningbouwopgave bepaalt mede welke locaties wel of niet geschikt zijn en een geschikte woningbouwlocatie kan, vanwege de beschikbare ruimte of de verkeerseffecten, beperkingen stellen aan het maximale aantal woningen dat gebouwd kan worden. Voor woningbouw is bouwen binnen bestaand stedelijk gebied of uitbreiding van stedelijk gebied een belangrijke afweging. Voor Sliedrecht betekent dit uitbreiden (verdichten) in het gebied tussen de A15 en de Merwede of uitbreiding ten noorden van A15 en het spoor, in de polder. Op basis van de omvang van de woningbouw en de mogelijke locaties zijn vier scenario’s mogelijk. Scenario’s met meer en minder dan 2.500 woningen zijn hier ook in opgenomen. Door te variëren in de omvang van het aantal woningen biedt het OER inzicht in de bandbreedte van de effecten op de leefomgeving.

Blad 26 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

Figuur 6.1 De vier scenario's voor de woningbouwopgave in Sliedrecht die centraal staan in het OER

1. Lage verdichting in stedelijk gebied Bij dit scenario wordt binnen de beschikbare ruimte tussen de A15 en de Merwede woningbouw in relatief lage dichtheden mogelijk gemaakt. Het kan gaan om locaties zoals het Watertorenterrein of vrijkomende bedrijfsgronden of -panden. De lagere dichtheden leiden er toe dat het aantal woningen slechts met circa 1.000 woningen kan groeien. 2. Lage verdichting in stedelijk gebied en wonen in de polder Scenario 2 is een uitbreiding van scenario 1 met een nieuwe woonwijk van ongeveer 1.500 woningen in de polder. De ambitie voor 2.500 woningen wordt hiermee verdeeld over het bestaand stedelijk gebied en de polder. 3. Hoge verdichting in het stedelijk gebied Bij dit scenario wordt de ambitie voor 2.500 woningen volledig in het bestaand stedelijk gebied ingevuld. Dit leidt tot hogere dichtheden in de vorm van meer en hogere hoogbouw en meer ruimtebeslag. 4. Hoge verdichting in stedelijk gebied en wonen in de polder Scenario 4 is een uitbreiding van de ambitie door naast de hoge verdichting in het stedelijk gebied wonen in de polder toe te voegen. Dit is een maximale variant met een groei van ongeveer 4.000 woningen.

6.2

Mee te nemen opgaven in de scenario’s Uitbreiding van groen- en waterstructuren Groen en water zijn belangrijke bepalende elementen voor de kwaliteit en de leefbaarheid van stedelijk gebied. Het verbetert de ruimtelijke kwaliteit en de luchtkwaliteit en het draagt bij aan het verminderen van hittestress, het beperken van wateroverlast en het verbeteren van natuurkwaliteiten (biodiversiteit). De gemeente Sliedrecht wil de leefomgeving vergroenen en meer klimaatbestendig maken. Binnen het stedelijk gebied gaat het dan om uitbreiding van de hoeveelheid groen en water en bestaand groen en water beter te verbinden. In het buitengebied bestaat deze opgave uit het verbeteren van de landschappelijke kwaliteiten en mogelijkheden voor recreatie en toerisme. Verbindingen met de Alblasserwaard en de Merwede De verbindingen vanuit het woongebied van Sliedrecht richting de Alblasserwaard zijn beperkt. Het verbeteren en uitbreiden van verbindingen naar het buitengebied geeft inwoners van Sliedrecht

Blad 27 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

meer mogelijkheden om te recreëren in het buitengebied. Ook met het oog op eventuele nieuwe functies in de polder zijn een goede bereikbaarheid van belang om de (fysieke) binding met het huidig woongebied en het centrum van Sliedrecht te behouden. De ligging van Sliedrecht aan de Merwede is positief voor de kwaliteit van de leefomgeving, maar de mogelijkheden om te genieten van deze kwaliteiten in de vorm van openbaar toegankelijke plekken of horecagelegenheden zijn beperkt. Met de omgevingsvisie zet de gemeente in op het verbeteren van de toegang tot en het zicht op de Merwede. Openbare sport- en recreatievoorzieningen De gemeente wil de inwoners van Sliedrecht meer en betere (openbare) sport- en recreatievoorzieningen bieden. Hiermee wil de gemeente mensen stimuleren om meer te bewegen en te sporten. Openbare sportvoorzieningen en sportverenigingen dragen ook bij aan de sociale verbondenheid. Sportevenementen en -activiteiten passen hier ook bij.

6.3

Verdere uitwerking van de opgaven

Figuur 6.2 Mogelijke locaties voor woningbouwontwikkeling en verbindingen met de Alblasserwaard (bron: concept-Omgevingsvisie Sliedrecht)

De opgaven voor meer groen, water en sport- en recreatiemogelijkheden in de gemeente en het creëren van nieuwe en betere verbindingen met de Alblasserwaard en de Merwede zijn sterk afhankelijk van de scenario’s voor de woningbouwontwikkeling. Bij hoge verdichting van het bestaand stedelijk gebied is de ruimte voor meer groen en recreatie in het dorp beperkt, bij woningbouw in de polder zijn er minder mogelijkheden om een groen en recreatief buitengebied in te richten. Figuur 6.2 toont een eerste inventarisatie van woningbouwlocaties en mogelijke verbindingen richting de polder. In het OER worden per scenario de woningbouwlocaties,

Blad 28 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

mogelijkheden voor groen en water en de verbinding(en) met de Merwede en de polder verder uitgewerkt. Het onderzoeken van verschillende scenario’s voor ruimtelijke ontwikkelingen en de kansen en risico’s die dit met zich meebrengt sluit ook goed aan bij de uitgangspunten voor de Koers 2040, die in de concept-Omgevingsvisie zijn geformuleerd. Zo komt meervoudige ontwikkeling, waarbij wonen, natuur, recreatie en andere thema’s gekoppeld worden, terug in deze scenario’s. De verhouding tussen hoogbouw en de dorps-stedelijke maat is hierin ondergebracht en de doorontwikkeling van knooppunten wordt meegenomen in het onderzoek. Doordat de uitwerking van de scenario’s nog plaats moet vinden, biedt dat mogelijkheden om ideeën en adviezen van andere partijen, inwoners en bedrijven mee te nemen. Deze NRD is juist bedoeld om deze inbreng op te halen, voordat gestart wordt met het onderzoek. Aanvullende ideeën of wensen voor ruimtelijke ontwikkeling of vernieuwing kunnen een plek krijgen in deze scenario’s, zodat dit meegenomen wordt in het onderzoeken en beoordelen van de effecten op de leefomgeving. Scenario’s als bandbreedte, niet als meerkeuzevraag Voor de opgave van ruimtelijke vernieuwing zijn legio mogelijkheden te bedenken om dit verder uit te werken.

Het OER is niet bedoeld om alle denkbare scenario’s te beoordelen, dat zou een onwerkbaar groot rapport worden, wat de gemeente niet helpt om keuzes te maken. Met deze scenario’s onderzoekt het OER de bandbreedte van de effecten op de leefomgeving. De variatie in omvang, locatiekeuze en ruimtelijke inrichting geeft inzicht in de omvang van de effecten. De scenario’s moeten ook niet gezien worden als meerkeuzevraag, waaruit de gemeente uiteindelijk een keuze dient te maken. Hoe de opgave voor ruimtelijke vernieuwing uiteindelijk uitgewerkt wordt kan ook een hybride vorm van meerdere scenario’s zijn.

Blad 29 van 40

NRD Omgevingsvisie Sliedrecht Notitie Reikwijdte en Detailniveau ten behoeve van de milieueffectrapportage projectnummer 0469221.100 22 april 2021 Gemeente Sliedrecht

7

Onderzoeksopzet Dit hoofdstuk beschrijft de wijze waarop de onderzoeksopgave van hoofdstuk 5 onderzocht wordt. Welke thema’s en aspecten meegenomen worden in het OER, hoe dit beoordeeld wordt en hoe de uitkomsten daarvan weer meegenomen worden in de visie is hier beschreven.

7.1

Stappen in het OER

Figuur 7.1 Stappen in het OER op hoofdlijnen

Beschrijving en beoordeling referentiesituatie De eerste stap in het OER is het beschrijven en beoordelen van de referentiesituatie (nulscenario). De huidige situatie wordt beschreven en aan de hand van trends en ontwikkelingen wordt een beeld geschetst van de verwachte toekomstige situatie. Dit is het nulscenario, Sliedrecht in 2040 zonder het nieuwe beleid van de omgevingsvisie. Het nulscenario wil niet zeggen dat er niets gebeurt tussen nu en 2040. Plannen en ontwikkelingen die doorgaan zonder de omgevingsvisie kunnen de leefomgeving van Sliedrecht beïnvloeden. Dit worden autonome ontwikkelingen genoemd. De referentiesituatie vormt de basis voor de verdere effectbeoordeling. Effectbeoordeling scenario’s Effectbeoordeling ten opzichte van de referentiesituatie De tweede stap betreft de beoordeling van de effecten van de scenario’s, zoals beschreven in paragraaf 4.3. De veranderingen ten opzichte van de referentiesituatie worden in beeld gebracht. De scenario’s worden ook naast elkaar gezet, zodat de onderlinge verschillen inzichtelijk worden. Beoordeling van de bijdrage aan de ambities Naast de effecten op de leefomgeving onderzoekt het OER ook in hoeverre de scenario’s bijdragen aan de ambities die de gemeente in de omgevingsvisie (hoofdstuk 4 van de omgevingsvisie) heeft gesteld. Dit geeft inzicht in het doelbereik, of en in welke mate de gestelde doelen gehaald worden.