210719_Concept_Notulen_13jul21.pdf

NOTULEN OPENBARE BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN SLIEDRECHT, GEHOUDEN OP DINSDAG 13 JULI 2021 Voorzitter: de heer J.M. de Vries griffier: de heer R.P.A. van Aalst Verslag: mevrouw E. Verveer, bureau Getikt! (af audio) Aanwezige raadsleden:

(20) C. Ippel, A.W. de Mul-Donker, F.A. Mulder, J.H. Oostrom, J.C. Paas, A.T. Spruijt, W.H. Blanken, T.W. Pauw, M.T. Stam-Smeets, G. Safai Pour, M. Verheul, A.L. den Besten, F.J. Dunsbergen, V.E. Prins, R. Bijderwieden, S. van Wijngaarden, M.J.H. Jongeneel, R.B. de Munck, B. Van der Plas, G. Torun

Afwezig:

J.H. Visser

Namens het college:

J.M. de Vries, E.P.E. Goverde, T.A. Spek, P. Vat

1. OPENING EN LOTING STEMVOLGORDE HOOFDELIJKE STEMMEN De voorzitter Goedemiddag, hartelijk welkom in deze besluitvormende vergadering van de raad van Sliedrecht. De vergadering is geopend. Aan de orde is vandaag vooral een vergadering over de Kadernota met algemene beschouwingen van u als raad, maar daarnaast spreken we vanmiddag ook allereerst over de jaarstukken 2020. We eindigen deze vergadering met een extra herstemming over de motie Energieopslag, die in de raad van 29 juni leidde tot het staken van de stemmen en vandaag opnieuw in stemming komt. Fijn dat u er allemaal bent of met ons meekijkt thuis. Fijn dat u ook belangstelling toont voor deze vergadering. Het wordt een lange vergadering, maar hopelijk ook een hele interessante vergadering, voor u thuis en voor ons hier in deze zaal. De heer Bijderwieden heeft aangegeven dat hij later zal zijn en dat geldt ook voor mevrouw Safai Pour, die ook later deze vergadering nog zal binnenkomen. Mevrouw Stam zal naar alle waarschijnlijkheid ook later aanwezig zijn. We verwachten hen nog. U hebt allemaal begrepen dat de ontwikkeling van het coronavirus snel gaat, helaas en dat de reproductiefactor inmiddels boven de 2 ligt. Toch komen wij als raad fysiek bijeen. Dat is fijn dat we een vergadering als deze op deze manier kunnen houden, maar dat vraagt wel dat u en wij allen zich dus wel houden aan de basisregels.

Dat betekent: handen wassen, desinfecteren, maar vooral ook afstand houden tijdens de schorsing, tijdens de pauze en als we straks de maaltijd gebruiken. Ik wil u dringend vragen om voldoende afstand ten opzichte van elkaar te houden zodat wij met deze raad in ieder geval niet bijdragen aan de verdere verspreiding van het virus. Vandaag is het in deze vergadering weer mogelijk dat u als raad en als college spreekt vanaf het katheder en dat zal tussentijds vanwege dat virus ook netjes gereinigd worden door onze bode. Voor de hoofdelijke stemming is het lot gevallen op nummer 2 en dat is de heer Blanken. Van harte gefeliciteerd. Mocht het nodig zijn, dan mag u straks bij de hoofdelijke stemming als eerste uw stem uitbrengen. Bij de woordvoering gaat het ad random, behalve dan bij de Kadernota; daar heeft u een vaste vergadervolgorde en ik stel u voor die opnieuw ook te hanteren. 2. SPREEKRECHT BURGERS OVER GEAGENDEERDE ONDERWERPEN De voorzitter Daarmee zijn we aangekomen bij punt 2 van de agenda en dat is het spreekrecht van de burgers over de geagendeerde onderwerpen. Er heeft zich, griffier, niemand gemeld, dus ik stel voor over te gaan naar agendapunt 3.

265

3. VASTSTELLEN AGENDA De voorzitter Dat is het vaststellen van de agenda. Er zijn, in ieder geval mij als voorzitter, geen bijzonderheden bekend en ik stel daarom voor de voorliggende agenda ongewijzigd vast te stellen. Aldus besloten. 4. DEBATSTUK – BES – VASTSTELLEN JAARSTUKKEN 2020 De voorzitter Daarmee komen we bij agendapunt 4 en ik zei het al: dat is allereerst het vaststellen van de jaarstukken over 2020. Het is een debatstuk. Het voorstel is al oordeelsvormend behandeld in de vergadering van 22 juni. U heeft kunnen zien tenminste, ik hoop dat u dat heeft kunnen zien - dat vandaag nog toegevoegd zijn aan de stukken het definitieve accountantsverslag. U had al een concept, maar nu ook de goedkeurende verklaring van de accountant. Heel belangrijk voordat wij dit onderwerp kunnen bespreken. Er zijn geen openstaande vragen meer, zodat wij over kunnen gaan tot de besluitvorming en de beraadslagingen daarover. Alvorens wij dat doen wil ik graag allereerst de voorzitter van de Auditcommissie, de heer Den Besten, uitnodigen om namens de Auditcommissie verslag uit te brengen. De heer Den Besten, ik wil u graag het woord geven. De heer Den Besten Voorzitter, op 7 juni jongstleden hebben wij als Auditcommissie de jaarstukken 2020 en de uitkomsten van de accountantscontrole over het jaar 2020 besproken; dat in het bijzijn van onze accountant BDO.

Het accountantsverslag was toen nog niet beschikbaar omdat de Tozo-controle in regionaal verband nog niet was afgerond. De inhoud van het nu bekende accountantsverslag wijkt overigens niet af van wat er toen door de accountant naar voren is gebracht. Alle vragen van de Auditcommissie zijn op correcte wijze door de portefeuillehouder, controller en accountant beantwoord. De accountant heeft aangegeven tijdens de controle op een prettige, constructieve wijze met de organisatie te hebben samengewerkt. Hij gaf tegelijkertijd aan tijdens het controleproces dat het duidelijk is geworden dat de invulling van de financiële functie binnen de organisatie aandacht behoeft. Hier bent u als raad ook door het college over geïnformeerd en daar zijn bij de eerste tussenrapportage 2021 middelen voor gevraagd en toegekend. Op 13 juli 2021 heeft de gemeente Sliedrecht een goedkeurende controleverklaring van de accountant ontvangen voor getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. De jaarrekening is verenigbaar met het jaarverslag. Ook zijn de regels die gelden voor het opstellen van de jaarrekening nageleefd. Er zijn wel wat rechtmatigheidsfouten geconstateerd als het gaat over de aanbesteding en inhuur. Deze fouten hebben niet in de weg gestaan van het afgeven van een goedkeurende verklaring. Uiteraard zijn er ook een aantal aandachtspunten.

De vier belangrijkste aandachtspunten voor 2021 zijn invoering van de rechtmatigheidsverantwoording; twee, het investeren in het op orde krijgen van de basis van de administratie en totstandkoming van de jaarstukken en het verhogen van de kwaliteit van de interne controle en van de controles op de memoriaal boekingen. Tijdens de vergadering van de Auditcommissie heeft de portefeuillehouder aangegeven dat het college zich in de aandachtspunten van de accountant herkent en daar ook al mee aan de slag is gegaan, of mee aan de slag gaat. De financiële positie van de gemeente is solide. Hierbij wordt aangetekend dat per 2020 bij de berekening van de weerstandsratio ook 20% van de stille reserves en 20% van de onbenutte belastingcapaciteit is toegerekend. De schuldquote en de solvabiliteit onderstrepen het verbeterde financiële beeld. Vanuit haar rol bezien ziet de Auditcommissie in ieder geval geen reden waarom de jaarstukken niet vastgesteld zouden kunnen worden. Tenslotte nog een compliment van de commissie voor de duidelijke en goed leesbaar opgestelde documenten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Den Besten. Zijn er vragen aan de Auditcommissie van één van de leden? Ja dat is het geval. De heer Pauw heeft een vraag. Gaat uw gang. 266

De heer Pauw Ik mag eigenlijk geen vragen stellen vandaag, begreep ik, maar ik ga er toch maar één stellen. Want ik moest me in een rot tempo door heel veel bijlages lezen van alle verslagen enzovoort en het is vastgesteld 2,5 uur voor de besluitvormende raad. Heb ik de Auditcommissie nou goed begrepen “maakt u geen zorgen, we hebben een verifiërende functie, alles is koek en ei” of moet ik die vraag aan het college stellen?

De voorzitter De heer Den Besten. De heer Den Besten Ik kan er wel op reageren, meneer Den Besten. In principe heeft de accountant destijds in de vergadering toegezegd dat de goedkeuring zou komen. De datum daarvan was niet één, twee, drie duidelijk, maar het hing op de Tozo-regeling. Blijkbaar is er van alles gebeurd; dat heb ik verder niet gezien, maar 2,5 uur geleden heeft inderdaad de accountant, BDO in dit geval, wel de goedkeuring gegeven. De voorzitter Dank u wel. Zijn er nog andere vragen uit de raad aan de Auditcommissie? Dat is niet het geval. Dan danken we de heer Den Besten, maar ook de hele Auditcommissie voor hun werkzaamheden. Dan gaan wij over tot de behandeling van de jaarstukken. Wie mag ik daarover het woord geven? De heer Ippel zie ik. Anderen nog? Zo niet, dan geef ik graag de heer Ippel het woord. De heer Ippel Voorzitter, dank u wel. De fractie heeft de jaarstukken aangepast bekeken – tenminste, niet de laatste versie van 2,5 uur geleden, want dat is niet meer gelukt, maar ten opzichte van twee weken geleden is er toch nog een mooie extra bate gerealiseerd. Er is ruim € 100.000,- opbrengst aan de algemene reserve die wordt toegevoegd. Met een knipoog kunnen we zeggen: het is een meevaller van Tozo, die niet alleen blijkbaar getroffen ondernemers helpt, maar ook nog voordelen op kan leveren voor de gemeente.

Voorzitter, die € 100.000,- extra voor de algemene reserve, daar is de fractie van de SGP-ChristenUnie blij mee. De algemene reserve is de achterliggende jaren in een fors tempo aangesproken, terwijl we best een buffer kunnen gebruiken, zeker gezien de verwachtingen voor 2022. Maar ik moet er voor waken om onze fractievoorzitter niet voor de voeten te lopen, die de woordvoering bij de Kadernota straks zal doen. Voorzitter, we gaan de discussie die we oordeelsvormend hebben gevoerd niet overdoen, maar in een korte terugblik wil ik nog wel aangeven dat we toen hebben gevraagd aan de portefeuillehouder om het amendement van vorig jaar nog te verwerken in de jaarrekening. Ik bedoel dan het amendement dat we de weerstandsreserve niet hoger zouden laten zijn dan nodig is en dat er dus nog 4 ton extra naar de algemene reserve zou horen te gaan. De reactie was toen dat het college vond dat dat amendement bij de begroting thuishoort en niet bij de jaarrekening en als de raad daar anders over dacht, moest er maar een amendement komen. Voorzitter, ik heb toen al gezegd dat ik dan een amendement moet gaan indienen om een aangenomen amendement gerealiseerd te krijgen en dat lijkt me niet echt de juiste gang van zaken.

Daarnaast, na afloop hebben we de portefeuillehouder hierover gesproken en ook bij de inloopavond van de Kadernota hebben we een gesprek gevoerd met de controller over deze gang van zaken en die gesprekken en de presentatie van de controller ook tijdens het fractiespecialistenoverleg over de Kadernota gaven ons het vertrouwen dat de zaken rondom de algemene reserve en de weerstandsreserve serieus de aandacht hebben. Bij deze jaarrekening gaan we daarom geen amendement meer indienen en gezien de tijd van aanleveren bij de provincie leek ons dat ook niet echt handig. Wel willen we benadrukken dat het amendement van vorig jaar echt bedoeld was voor de complete P&C-cyclus en niet alleen voor de begroting, maar die boodschap is wel overgekomen. Voorzitter, ik rond af. Wij zijn blij met de jaarrekening zoals die er nu ligt en we zullen straks ook instemmen met het voorgestelde raadsbesluit. Dank u wel.

267

De voorzitter Dank u wel, meneer Ippel. Ik kijk even rond. Zijn er nog andere raadsleden die het woord wensen? De heer Pauw wenst het woord; gaat uw gang. Heeft u een vraag aan de heer Ippel of heeft u een eigen inbreng? De heer Pauw Nee, ik heb een hele korte vraag. Want nogmaals, ik zit al die stukken door te lezen, want die zijn net binnen en daar moet je ook een beetje tijd voor hebben natuurlijk. De fractie van PRO Sliedrecht en het college hadden een meningsverschil ten aanzien van de ambtelijke en bestuurlijke huisvesting over een onrechtmatigheid. Het geld was uitgegeven voordat de raad toestemming had gegeven. Volgens het college was er geen sprake van onrechtmatigheid, maar nu staat er wel een rechtmatigheidsfout van 3 ton op inhuurkosten in het accountantsverslag. Concrete vraag aan het college: zit daar de bestuurlijke en ambtelijke huisvesting in, ja of te nee? Dank u wel.

De voorzitter Hartelijk dank. Dat was de eerste termijn van de raad. Dan kijken we naar het college en geef ik graag het woord aan wethouder Vat, portefeuillehouder. Wethouder Vat Ja, dank u wel. Kort, voorzitter. Dank voor de ondersteuning voor de jaarrekening en ook dat de accountant dit toch op deze wijze voor elkaar heeft gekregen met, want dat was het verhaal, dat er bij de regio, bij de SDD nog een aantal controles moesten plaatsvinden. Die hebben plaatsgevonden, met het resultaat wat nu voor ons ligt. De vraag die de heer Pauw stelt, daar kan ik even op dit moment geen antwoord op geven, voorzitter. Als die technisch gesteld wordt zullen we daar schriftelijk op gaan reageren. Dank u wel. De voorzitter Dank aan de heer Vat. Heeft één van de fracties, de heer Ippel behoefte aan een tweede termijn? De heer Pauw heeft behoefte aan een tweede termijn? De heer Pauw Nee, voorzitter. Meneer Pauw gaat zo meteen de vraag technisch stellen, want hij kan niet beantwoord worden. De voorzitter Ja, dank u wel. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de beraadslaging. Ondanks het feit dat die vraag nog niet beantwoord is, stel ik voor toch over te gaan tot stemming over het voorliggende voorstel en besluit. Het besluit tot vaststellen van de jaarstukken en alles wat daar bij hoort. Wenst één van de fracties daarover stemming? Dat is het geval. U heeft een stemverklaring, dat mag ook.

De heer De Munck namens D66, gaat uw gang. De heer De Munck Dank u, voorzitter. De fractie van D66 gaat niet instemmen met deze jaarstukken. Dat is niet zozeer omdat de jaarstukken in onze ogen misschien niet kloppen, want dat kunnen we juist niet vaststellen. De accountant heeft dusdanig grote opmerkingen gemaakt over het in orde krijgen van de basis van de administratie, de kwaliteit over de interne controles en het verhogen van de kwaliteit op controles dat wij onze twijfels hebben of de stukken die hier nu voorliggen, wel gebaseerd zijn op alles wat ter beschikking is. Dat geeft ons aanleiding om de stukken voor 2020 niet goed te keuren. Ik snap wel dat de accountant op grond van de door aan hun aangereikte stukken tot een goedkeurende verklaring gekomen is, maar als je niet alles aanreikt kan je ook niet - dus zij hebben alleen maar kunnen controleren wat aangereikt is en daar, in het aanreiken van de stukken, zit onze twijfel. Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Wenst één van de andere fracties een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. Dan gaan wij over tot stemming. Wie is er tegen dit besluit? Dat is de fractie van D66 en daarmee is het besluit in meerderheid aangenomen. Aldus besloten. 5. ALGEMENE BESCHOUWINGEN/KADERNOTA 2022

268

De voorzitter Daarmee gaan we over naar agendapunt 5 en dat is de Kadernota 2022 waarover u de algemene beschouwingen houdt. De Agendacommissie heeft er voor gekozen om de Kadernota rechtstreeks te behandelen in deze besluitvormende raad en diezelfde Agendacommissie heeft ook een spoorboekje voor de hele behandeling vastgesteld, vergelijkbaar met vorige jaren. Ik stel voor ook volgens dat spoorboekje te werk te gaan, vanmiddag en vanavond. Er zijn geen openstaande technische vragen meer die door uw raad zijn gesteld. Die zijn vanmorgen ook behandeld of beantwoord. De heer Pauw heeft daar een andere mening over; die heeft misschien nog een openstaande vraag. Meneer Pauw. De heer Pauw Voorzitter, als je vragen beantwoordt met ‘geen antwoord’, dan staan ze nog gewoon open.

269

De voorzitter Dan zegt u eigenlijk ‘ik vind het geen goed antwoord op mijn vraag’ en dan is het aan u om straks in de termijn van uw eigen fractie dat punt te maken. De heer Verheul zal dat mogelijk doen, danwel op een andere manier kan dat punt zeker terugkomen. Wij hebben afgesproken dat daarbij hoort dat iedere fractie 15 minuten spreektijd heeft. Ik stel u voor de woordvoerders ook de gelegenheid te geven om hun betoog netjes af te ronden. Er is ook nog gelegenheid bij de andere woordvoerders om vervolgens nog een verhelderende vraag daarover te stellen, maar laten we het aantal interrupties zoveel mogelijk in de eerste termijn proberen te beperken. We zitten een beetje in een strak tijdschema zodat u als fracties alle ruimtes krijgt om uw inbreng te leveren en het college de antwoorden kan geven, maar dat er ook nog een goed politiek debat gevoerd kan worden over een belangrijk onderwerp als dit. U heeft misschien ook de behoefte om moties of amendementen in te dienen. U kunt volstaan als woordvoerder op dat moment met het voorlezen van het dictum of de conclusie en vervolgens worden ze onderdeel van de beraadslaging en worden ze ook gepubliceerd in Ibabs, zodat iedereen het geheel ook tot zich kan nemen. Iemand nog over deze werkwijze? Anders stel ik u voor dat wij van start gaan met de eerste termijn van de raad.

Ik zei het al: 15 minuten per fractie en volgens de vastgestelde sprekersvolgorde geef ik graag allereerst het woord aan de woordvoerder van de fractie van de SGP-ChristenUnie. Dat is de heer Paas. De heer Paas Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter. Vandaag kijken we met elkaar vooruit. We bespreken en kijken naar de plannen over 2022 en dat in de hectiek van 2021. Vorig jaar hebben we de Koers 2030 vastgesteld. Deze Kadernota is daar een vervolg op. Onze inbreng had vorig jaar als thema Geloof, Hoop en een flinke portie Liefde. Geloof in de toekomst van Sliedrecht, waarin we vanuit de liefde van Christus ons als fractie inzetten in de politiek. We hebben onze hoop uitgesproken op een kwaliteitsverbetering bij de raad als het gaat om het sturen op hoofdlijnen, bij het college als het gaat om de bestuurlijke slagkracht en bij de organisatie als stevige ondersteuning in de concrete uitvoering. Maar vooral de liefde die nodig is om de samenleving, ons dorp en de wereld om ons heen mooier te maken. Liefde voor elkaar, maar zeker ook liefde voor de schepping waar we onderdeel van uitmaken en die het zo zwaar heeft. En hebben we dan bereikt wat we wilden bereiken? Om daar een helder antwoord op te kunnen geven zou het handig zijn om aan de hand van een aantal indicatoren en trends eenvoudig te kunnen aflezen waar we hadden willen zijn en waar we nu zijn.

Onze hoop is dat we ooit nog eens aan de hand van dergelijke mijlpalen, tussendoelen en dashboards op hoofdlijnen kunnen sturen, de effecten van onze beleidskeuzes kunnen inzien en verantwoorde nieuwe keuzes kunnen maken. Op dit moment is de conclusie die we kunnen trekken: we zijn op weg. We leven dus vanuit geloof, hoop en liefde en tegelijkertijd zijn we op weg. Met de vakantie voor de deur vergelijk ik het graag met hoe wij als gezin altijd op vakantie gaan. We weten ongeveer waar we uit willen komen. Hoe de reis ook verloopt: we zijn op weg. Iets dichter bij onze bestemming. Dat geldt voor ons allemaal. Ons hele leven is een reis en iedereen is op weg naar zijn of haar bestemming. Matthijn Buwalda heeft daar een mooi lied over geschreven, getiteld ‘Nog één rivier’ wat slaat op de dood. Een lied dat ik vaak heb geluisterd, juist ook bij de vele doden die door Corona waren te betreuren en deze week ook met het plotselinge overlijden van een jonge Sliedrechter, Gideon. Matthijn zingt het volgende. “Ik ben een man met een bestemming En al jaren onderweg Om me heen lopen de mensen Aan wie ik mij heb gehecht Mijn woestijn kent stroken asfalt Neonlichten en vertier Kijk ons leven of we God zijn Tot we staan voor de rivier Want elke stap die brengt ons dichter 270

Bij de grote oversteek Iedereen gaat als het tijd is Iedereen moet er doorheen En bij elk afscheid op de oever

Loop ik met wie blijven, terug Met de tranen in mijn ogen Maar met de hoop steeds in mijn rug: Nog één rivier, dan ben ik thuis.” Ik hoop en ik bid voor iedereen dat ze met die hoop in de rug ontspannen, blij en relativerend kunnen genieten van het leven wat we hier mogen leven. We zijn ook op weg richting 2030 en ik kan ook echt zeggen en de fractie met mij, dat het voelt alsof we op de goede weg zijn. De eerste stappen zijn gezet om de ruimtelijke kwaliteit van ons dorp te vergroten. De route voor 2022 is uitgestippeld en heeft duidelijk nog dezelfde stip op de horizon. We constateren echter wel dat er dreigende wolken boven de route hangen. De financiële positie van de gemeente Sliedrecht is met de Enecomiljoenen rooskleurig, maar het lijkt er op dat de structurele uitgaven de inkomsten zullen overstijgen. Een forse korting vanuit het gemeentefonds, stijgende kosten in het sociaal domein, maar ook: extra inkomsten voor de jeugdhulp. De onzekerheid van al deze getallen maakt het lastig om te kijken of we in 2022 de voorgestelde route kunnen aanhouden. Het maakt het ook lastig om de juiste kaders vandaag mee te geven voor de begroting 2022; daar zien we dat we nog een weg te gaan hebben als het gaat over het presenteren van de verwachtingen.

Kosten opnemen in de verschillende tabellen als een post ‘nader te bepalen’, die vervolgens niet mee tellen met het totaal, wekken verwarring en geven niet het juiste beeld. Zeker als bijvoorbeeld Buurtgezinnen (á € 50.000,-) niet wordt meegenomen, terwijl de groeiagenda (á zo’n € 300.0000,-) wél wordt meegenomen in het meerjarenperspectief. Zowel de regio als de preventieve inzet bij gezinnen ondersteunen we van harte. Aangezien de evaluatie voor Buurtgezinnen nog niet beschikbaar is, willen we als kader meegeven dat in de begroting 2022 hiervoor geld wordt gereserveerd en voor de behandeling een evaluatie beschikbaar is. Onzekerheden en risico’s vragen om een andere benadering, scenario-gebaseerd. Daarnaast vraagt het om een adequate inzet van risicomanagement. Risico’s moeten verwerkt worden op het moment dat ze in beeld zijn. Het zou goed zijn om de actualisatie ook helderder te hebben in de verschillende controlemomenten. Mijn collega, de heer Ippel, zei daar al iets over. Als fractie SGP-ChristenUnie willen we het college vragen om bij verschillende onzekere posten bij de begroting de bandbreedte aan te geven. Wat zijn de positieve scenario’s en wat is het negatieve scenario? Nu deze scenario’s onbekend zijn, is het onmogelijk om de juiste keuzes te maken.

Moeten we bezuinigen, moeten we de ambitie bijstellen of hebben we straks geen klagen omdat de positieve baten wel meevallen? Als fractie willen we het college en de mederaadsleden oproepen om alvast rekening te houden met het feit dat we straks pijnlijke keuzes moeten maken om de begroting sluitend te krijgen. Er is weinig ruimte in de algemene reserve om grote klappen op te vangen. Wat we wel mee willen geven aan het college is een inspanningsverplichting om het nu gepresenteerde tekort te verkleinen. Een inspanningsverplichting, omdat het resultaat te veel afhankelijk is van externe factoren. Een verplichting, omdat het noodzakelijk is om kritisch diverse uitgaven en reserves te bekijken. Het gaat er dan om te kijken wat voor ‘lucht’ er in de begroting zit. Bijvoorbeeld bij de kapitaalslasten die zijn blijven staan na het intrekken van de kredieten. Deze helderheid dient er te zijn vlak na het reces, voordat er belangrijke beslissingen genomen moeten worden over andere grote projecten. Ook ruim voor de begroting, zodat de discussie over aan welke knoppen gedraaid moet en kan worden, ook tijdig kan worden gestart. Kan het college dit toezeggen? De fractie SGP-ChristenUnie is het wat dat betreft niet eens met de boodschap in de Kadernota dat we moeilijke keuzes dus maar voor ons uit moeten schuiven. In Sliedrecht hebben we grote zorginstellingen.

Daar zijn we blij mee, meneer de voorzitter; blij met de zorg die wordt geleverd aan degenen die het zo hard nodig hebben. Blij ook met de werkgelegenheid die instellingen opleveren. Actieve lobby van 271

het college in samenwerking met de regio is nodig om ook dit onder de aandacht te brengen en extra inkomsten uit het Gemeentefonds hier voor te krijgen, om met name de bijkomende kosten in het sociaal domein ook te kunnen blijven betalen. Bij het sociaal domein, meneer de voorzitter, gaat het niet alleen over geld (opbrengsten en kosten), maar juist ook over het maatschappelijk rendement. In het bijzonder wil ik hier de vrijwilligers benoemen die via allerlei stichtingen en partijen zich inzetten en omzien naar de medemens. Onlangs is onze fractie op bezoek geweest bij Home-Start en Buurtgezinnen. Twee mooie initiatieven die elk op hun eigen wijze bezig zijn om kwaliteit toe te voegen in ons dorp. Kwaliteit in de gezinnen en kwaliteit tussen gezinnen. We zijn er van overtuigd dat hier ook een preventieve werking

vanuit gaat. Niet altijd te meten, maar voor de mensen die er betrokken bij zijn, onbetaalbaar. Op weg zijn we ook als het gaat om de versterking van de organisatie. We hebben natuurlijk een prachtige stap gezet met onze eigen Kroonbenoemde burgemeester. De gesprekken tussen raad, college en organisatie zorgen voor een positieve kijk op hoe het gaat. Communicatie blijft nodig, ook om de verandering en vooruitgang te zien. We zijn het eens met de insteek om Sliedrecht een aantrekkelijke werkgever te laten zijn. Wat ons betreft kan er niet genoeg ingezet worden op persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Wel moeten we gezamenlijk oog hebben voor de organisatie als geheel en de financiële mogelijkheden die we hebben. Op weg zijn we ook als het gaat om een veilige en inclusieve samenleving. Vorig jaar hebben we Buurttoezicht expliciet opgenomen als speerpunt in de Kadernota. We zijn blij dat we hiermee het verschil ook hebben kunnen maken. Complimenten aan Buurttoezicht over het werk wat ze doen; complimenten ook aan het college en de organisatie over de faciliterende rol die ze nu oppakken. Samen voor een veilig Sliedrecht. Op weg zijn we ook als het gaat om regionale samenwerking. Mooi om te lezen over de initiatieven die plaatsvinden rondom de Merwede-Lingelijn.

De weg die we opgaan in de Drechtsteden is wat minder helder en we worden er niet blij van als elke keer de koers weer wat verlegd wordt. We zullen dan ook volgend jaar kritisch blijven volgen welke kant we opgaan. We doen dat natuurlijk ook bij de ontwikkelingen van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. We begrijpen dat de brandweerkazerne zijn langste tijd gehad heeft op de huidige plek. We zijn benieuwd waar een eventuele nieuwe locatie zal komen. Naast alle terechte aandacht voor de vrijwilligers is er ook blijvende aandacht nodig voor de aanrijtijden van de hulpdiensten. Als het gaat om de brandweerkazerne denken we ook gelijk aan een prachtige plek voor een herontwikkeling in het dorp. Een herontwikkeling met bijvoorbeeld voornamelijk starterswoningen, met de toren als markant herkenningspunt. Hiervoor is het wel noodzakelijk om de doelgroepenverordening tijdig gereed te hebben. Kan het college aangeven of ze dat ook zo ziet? Uiteraard zou zo’n ontwikkeling moeten gaan in dezelfde vorm van vergroening die we zien bij de ontwikkeling van het ziekenhuisterrein. Groen en vergroening, meneer de voorzitter, daar worden we blij van. Wat dat betreft zouden we makkelijk kunnen instemmen met de € 40.000,- extra voor een kwaliteitsverbetering van het groen, maar welke kwaliteit er nu precies verbeterd wordt is onduidelijk.

We zien graag veel groen in ons dorp en we zouden het niet erg vinden om extra in te zetten op een actieve betrokkenheid van onze inwoners om ons dorp nog groener en daarmee leefbaarder te maken. Leefbaarheid, diversiteit, veiligheid zijn ook onderwerpen waar we aan denken als het gaat over de ontwikkelingen ten noorden van de spoorlijn. We kunnen het als fractie niet vaak genoeg benadrukken: dat we niet alleen gericht zijn op groei, maar juist op het verbeteren van wat we al hebben. Bij ontwikkelingen in de polder moet het gaan om een natuurlijke ontwikkeling waar de bestaande natuur, het huidige gebruik van de graslanden samen moet gaan met de ontwikkelingen. Veel aandacht dus voor behoud van natuur en dit uiteraard ook combineren met recreatie. Voorzitter, ik sluit af. We zijn op weg, maar we schromen als fractie niet om het college op weg te helpen. Vorig jaar bij de behandeling van de Kadernota hebben we het initiatief genomen om 1 miljoen euro van de Enecogelden niet te besteden aan stenen, maar aan financieel kwetsbare inwoners. De organisatie en het college zijn op pad geweest en hebben geïnventariseerd wat er zoal mogelijk is. Op 21 272

juni jongstleden hebben we daar kennis van kunnen nemen. Vandaag geven we graag weer een zetje in de goede richting door een aantal kaders mee te geven, zodat de 1 miljoen ook daadwerkelijk in de begroting van 2022 kan worden verwerkt. We zetten hiermee in op het opkopen van beginnende schulden, in combinatie met begeleiding van de mensen die in deze vervelende situatie zijn gekomen. Daarnaast willen we een impuls geven om het aantal mensen in de bijstand te verminderen. In tegenstelling tot sommige andere gemeentes in de Drechtsteden zien wij in Sliedrecht het aantal mensen in de bijstand de laatste tijd toenemen. Fijn dat het vangnet van de bijstand er is, maar nog mooier zou het zijn als mensen actief betrokken worden in de samenleving, ook door een baan en zo zich geen zorgen hoeven te maken over hun financiële positie. Op deze manier helpen we graag het college, maar met name natuurlijk onze financieel kwetsbare inwoners graag op weg. Op weg naar een schuldenvrije hoopvolle toekomst en we wensen het college en de organisatie Gods zegen toe. De God die heeft gezegd: Ik ben de weg, de waarheid en het leven.

De voorzitter Hartelijk dank, meneer Paas. Hartelijk dank voor uw inbreng. U heeft ook een amendement voorgesteld. De heer Paas Ja, bij het college op weg helpen dienen we graag een amendement in om een aantal kaders mee te geven om financieel kwetsbare inwoners daadwerkelijk te kunnen ondersteunen vanaf 1 januari 2022. De voorzitter Zal ik het dictum even voor u voorlezen, want het is hiermee ingediend, wat u betreft? De heer Paas Ja. De voorzitter Dan zal ik het dictum van dat amendement voorlezen. Ondergetekenden stellen voor om een beslispunt toe te voegen. Dat wordt beslispunt 4. In te stemmen met de opdracht aan het college om in de conceptbegroting 2022 een bedrag van 1 miljoen euro op te nemen voor financieel kwetsbare inwoners zoals besloten door de raad, waarbij de volgende kaders mee worden gegeven. Ten eerste: opzetten van een revolverend schuldenfonds voor het opkopen van schulden vanaf 1 januari 2022, gecombineerd met training en begeleiding om herhaling te voorkomen (indicatief € 400.000,-; Ten tweede, incidenteel project om mensen uit de bijstand naar werk te begeleiden (indicatief € 400.000,-) met een looptijd van bijvoorbeeld 4 jaar. Het derde punt is incidentele impuls om eenzaamheid onder de financieel kwetsbare inwoners tegen te gaan en participatie te stimuleren.

Communicatie, campagnes et cetera om mensen die strijden tegen armoede en eenzaamheid in beeld te krijgen en uit deze situatie te helpen (indicatief wordt daar € 200.000,- beschikbaar gesteld). En tenslotte: dekking uit Enecogelden. Dit is een amendement van de fractie SGP-ChristenUnie. Daarmee maakt het amendement onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt het stuk het nummer A5.1. Dank u wel, meneer de griffier. Hartelijk dank. Overigens, meneer Paas, memoreer ik nog even dat de heer Visser van uw fractie vanmiddag met kennisgeving afwezig is; dat was ik zojuist vergeten. U mag gaan zitten, dank u wel. Dan nodig ik graag uit de voorzitter van de fractie van PRO Sliedrecht, de heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, vorig jaar werd onze fractie nog verrast door de grote tovertruc van het college door niet met een standaard Kadernota te komen, maar met een visie c.q. Koersdocument wat zich richt tot de jaren 2030. Een zeer ambitieus stuk, waar wij als PRO Sliedrecht grotendeels achter kunnen staan, maar op enkele onderwerpen ook een vervelend gevoel aan overhouden. Daardoor heeft PRO Sliedrecht vorig jaar ook niet kunnen instemmen met de Koers 2030. Laten we eens kijken of dat dit jaar wel zo gaat zijn. Voorzitter, voordat ik inhoudelijk op de Kadernota inga wil ik eerst 273

namens PRO Sliedrecht de ambtenaren bedanken die hebben bijgedragen aan totstandkoming van deze Kadernota en in het bijzonder de ambtenaren die donderdag 1 juli hun avond hebben vrij gemaakt om al onze technische vragen te beantwoorden. Voorzitter, het was oprecht fijn ze weer te mogen zien en te kunnen spreken, maar ook om kennis te maken met mensen die wat recenter bij de organisatie zijn gekomen en vol ambitie en enthousiasme aan de slag zijn gegaan. Voorzitter, het hebben van een ambitie is nodig om verder te bouwen aan idealen en wensen. Maar dan moet wel de basis op orde zijn. Voorzitter: daar maakt PRO Sliedrecht zich wel zorgen over. Want hoe kan je zeer ambitieuze doelen halen als de basis waarop je wilt bouwen onvoldoende stabiel is? Als wij de Kadernota moeten geloven, heeft het college voor de jaren 2022, 2023, 2024 en 2025 minimaal € 110.000,- per jaar nodig om de basis op orde te krijgen. Voorzitter, denkt het college echt 4 jaar lang nodig te hebben om de basis op orde te krijgen? Voorzitter, hier zit ook gelijk één van de grotere pijnpunten van PRO Sliedrecht momenteel: de absurde bedragen die worden gevraagd om zaken binnen de organisatie op orde te krijgen. Een paar ton voor vastgoed, meer dan een half miljoen voor financiën en nu weer iets meer als een ton om het informatieproces te verbeteren.

Voorzitter, u kunt het ons niet kwalijk nemen als wij hier wat sceptisch over zijn, gezien de resultaten van de afgelopen jaren en de bedragen die daar eerder mee gemoeid zijn. Voorzitter, dit alles gaat nog steeds over het op orde brengen van de basis en staat los van de eventuele extra krachten die nodig zijn om ambities te realiseren. De fractie van PRO Sliedrecht vraagt zich inmiddels af wat leidend is. Zijn de

beschikbare middelen leidend voor de ambities, of worden ambities eerst vastgesteld en gaat men dan op zoek naar de middelen? De aanvraag van € 95.000,- voor ontwikkel- en uitvoeringskracht in het ruimtelijk domein is hier al een mooi voorbeeld van. Voorzitter, voordat het college helemaal wegdroomt richting 2030 en vertrekt op een roze wolk, vraagt PRO Sliedrecht aandacht voor het hier en nu. Want ondanks dat er een hoop goed gaat mogen een aantal zaken echt wel tot afronding komen, of mag er in ieder geval een klap met de hamer op worden gegeven. Denk aan het Watertorenterrein wat al jaren braak ligt en vaak in opspraak komt. Sliedrechtse jongeren die nog steeds niet fatsoenlijk kunnen starten op de woningmarkt. Sliedrechters die al jarenlang zitten te wachten op een renovatie van een Burgemeester Winklerplein, of de meer dan 1000 leden van VV Sliedrecht die al jarenlang van alles wordt beloofd, maar nog steeds met lege handen staan. Voorzitter, hierbij laat ik het momenteel. De voorzitter Dank u wel, meneer Verheul. Dank u wel voor uw inbreng in eerste termijn. Er zijn geen toelichtende vragen, helaas voor u. Daarmee gaan we heel snel alweer over naar de heer Dunsbergen die het woord krijgt namens de fractie van het CDA.

Overigens, als u uw spreektekst - dat geldt voor alle woordvoerders - beschikbaar hebt gesteld aan de griffie, zal die ook worden geplaatst in Ibabs en in ons informatiesysteem, zodat ook u zelf nog die na kunt lezen, maar ook iedereen die thuis deze debatten mee volgt. Waarbij overigens geldt: alleen de uitgesproken tekst geldt. Dat gezegd hebbende geef ik graag het woord aan de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel, voorzitter. Thuis zijn in Sliedrecht; dat is iets wat wij allemaal willen en wat we ook iedereen gunnen. En dat is volgens de CDA-fractie ook wat de Kadernota beoogt: een thuis creëren voor iedere Sliedrechter. Als je zo denkt aan het woord thuis, dan denk je aan een plek waar je woont, maar ook waar je je veilig voelt en wat dus je thuisbasis kan zijn. Op dat moment wordt Sliedrecht een soort gemeenschappelijk huis waar velen hun thuis vinden; zowel de Sliedrechters van nu als de Sliedrechters van de toekomst. Dat gemeenschappelijk huis, dat is iets waar ik even bij stil wil staan. Het is namelijk niet een beeld wat ik zelf bedacht heb. Het is bedacht door de huidige leider van de Katholieke kerk: Paus Franciscus. Die heeft in 2015 een stuk geschreven, een encycliek zoals dat dan leuk heet ‘Laudato Si’ oftewel ‘Geprezen zijt Gij’ en de ondertitel van het stuk was ‘Over de zorg voor ons gemeenschappelijk huis’.

Die encycliek gaat uit van de gedachte dat de wereld is gegeven om samen te leven en 274

om samen te werken. Of eigenlijk dus: om samen thuis te zijn. En dat doe je niet alleen. Want thuis wil ook zeggen dat je een gemeenschap hebt die om je heen staat. Wij zijn immers pas voluit mens wanneer wij in relatie staan tot de ander. We zijn aangewezen op elkaar; of dat nu is in het gezin, het elftal of een kerkelijke gemeente. Wat past bij zo’n gemeenschappelijk huis is dat de bewoners van dat huis zich gedragen als goede rentmeesters. Dat is tenminste ook wat de Paus zegt. Iedereen vult zijn taken en verantwoordelijkheden op een gepaste wijze in en iedereen krijgt daarbij ook loon naar werken. Rentmeesterschap gaat daarbij ook breder dan alleen bewaren wat goed is. Het is ook vruchtbaar maken, verbeteren en innoveren. Vanuit die gedachten hebben wij als CDA naar deze Kadernota gekeken. Dit is de allerlaatste Kadernota van deze termijn. Wij gaan nu een verkiezingsjaar tegemoet. Dat betekent dat in de periode ook na de zomer de lijsttrekkers weer verkozen gaan worden, voor zover nog niet gebeurd is, de kandidatenlijsten opgesteld worden en de programma’s worden geschreven. Het kan zo maar zo zijn dat de samenstelling van de zaal die ik nu voor me zie, dat die compleet veranderd is. Toch vinden wij het enorm fijn dat we hier een Kadernota voor ons hebben met een duidelijke koers. Het is geen ‘pas op de winkel’ Kadernota, maar gewoon: handen uit de mouwen.

Dat is ook iets wat past bij rentmeesterschap. Ik heb dat vorig jaar ook benadrukt: we moeten niet doorschuiven naar de toekomst wat je nú kunt oppakken. Koersvast vooruit, uitgaande van de visie die we vorig jaar als raad hebben vastgesteld en waar wij als CDA nog steeds ten volle achter staan. De voorzitter Dank u wel. Ik zie dat de heer Pauw een toelichtende vraag heeft; een verhelderende vraag heeft. Gaat uw gang. Hij doet het niet? (…) U krijgt van de heer Blanken een werkende microfoon.

De heer Pauw Nou was ik alweer in overtreding natuurlijk, door het zo aan te pakken. Even terugschakelen van terug uit de woordvoering, maar deze Kadernota is niet een ‘pas op de winkel’ Kadernota, maar een ‘handen uit de mouwen’ Kadernota. Daar mag ik dan een verhelderingsvraag over stellen en die is dan natuurlijk wat het CDA daar mee bedoelt. Ik zal even de context aangeven van deze vraag. De voorzitter Heel kort graag. De heer Pauw De Kadernota is gericht op voortbouwen op hetgeen wat vorig jaar is besloten. Op zes momenten hebben wij de vraag gesteld: wat is er inmiddels het afgelopen jaar gebouwd? Zes keer geen antwoord, maar toch meent het CDA dat er handen uit de mouwen zijn gestoken. Dus daarover is even de context van de vraag wat er precies mee bedoeld wordt. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen, gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank u wel. Dat is een heldere vraag en daar geef ik uiteraard graag reactie op. Wij zien dat de Kadernota die nu voor ons ligt, zogezegd beleidsrijk is. Het college had de keus, afgaande op het feit dat we volgend jaar een verkiezingsjaar hebben, om gewoon te zeggen: we laten de boel een beetje voortmodderen, een beetje voortsudderen en gaan volgend jaar pas echt weer nadenken hoe we het dorp beter gaan maken.

En waar het CDA in ieder geval tevreden over is, is dat de keuze is gemaakt om voort te bouwen op de koers die we vorig jaar hebben ingezet en niet te zeggen van: we zetten die koers nu stil, maar om koersvast vooruit te gaan, zoals ik in mijn woordvoering ook benoemde. De voorzitter Gaat u door met uw betoog. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik refereerde net aan het beeld van een gemeenschappelijk huis, het beeld van de paus en dat beeld wil ik ook gebruiken wanneer ik nu onze algemene beschouwingen geef over deze Kadernota. Dat zijn drie 275

punten, drie thema’s. Dat is het bouwen aan het gemeenschappelijk huis; dat is het beschermen van het gemeenschappelijk huis en het onderhouden van het gemeenschappelijk huis. Dat begint dus met dat bouwen. Want om thuis te kunnen zijn in Sliedrecht, moet het ook mogelijk zijn om te kunnen wonen in Sliedrecht. Dat is een belangrijke kernopgave, hebben wij gezien, in deze Kadernota. We bouwen dus aan een gemeenschappelijk huis voor de Sliedrechters van nu en van de toekomst. Dat is belangrijk, want de ruimtelijke druk op Sliedrecht is hoog. Wij geloven dat je niet iedere postzegel binnen het dorp moet volbouwen, maar dat je ruimte moet houden voor groen en dat uiteindelijk ook wonen en groen elkaar moeten versterken. Dat betekent dus: groen toevoegen aan de zuidkant van de A15, maar dat betekent ook: woningen toevoegen aan de noordkant van de A15; vooral ook om dat thuisgevoel voor de huidige Sliedrechters te versterken en ook mogelijk te maken voor toekomstige Sliedrechters. Wij lezen in de Kadernota dat er een programmatische aanpak wordt voorgesteld. Daarin worden het ruimtelijk kader, de rollen, de organisatie, financiële onderbouwing et cetera opgenomen. We kijken daar naar uit en we horen ook graag wat de wethouder daar nog meer over te vertellen heeft. Wij begrijpen ook uit de Kadernota dat kwaliteit gaat boven kwantiteit. Daar zijn wij ook zeer tevreden over.

Dat zien wij bijvoorbeeld in de plannen over vergroening en de ambitie voor duurzaamheid. Daarin lezen wij dat haalbaarheid en betaalbaarheid voorop staan. Dat zijn twee onderdelen die wij, samen met de begrijpelijkheid, nadrukkelijk naar voren hebben laten komen bij de behandeling van de Regionale Energie Strategie en de Transitievisie Warmte. We zijn dus blij dat dat ook gewoon weer in deze nota staat. We begrijpen dat we als gemeente niet alléén kunnen bouwen aan dat huis. Dat moet je samen doen. Allereerst doe je dat samen met de inwoners en de bedrijven van Sliedrecht. Het uitgangspunt, we lezen dat ook, één van de ambities is: benut de kracht van de samenleving. Een échte CDA-gedachte. Als voorbeeld zien we bijvoorbeeld de Economische Visie die dit jaar is vastgesteld, nadat er een intensief traject was bewandeld met inwoners en met de raad. Daar zijn wij tevreden over. Maar we denken ook aan samenwerking met andere gemeenten en met de provincie;

concreet in het kader van de Groeiagenda, maar ook via samenwerking met de gemeenten en de heer Paas refereerde daar al aan, de gemeenten binnen de Merwede Lingelijn. Dat soort allianties, om het zo maar te noemen, zijn onmisbaar voor een succesvolle uitvoering van onze woningbouwopgave en ook vele andere opdrachten die op ons afkomen. Dat is dus als het gaat om dat bouwen aan dat huis en we willen dat gemeenschappelijke huis ook beschermen. Je wilt beschermen wat van waarde is. Ook dat is een belangrijk onderdeel wat moet bijdragen aan het thuisgevoel. We zien dat er wordt ingezet op het verhogen van de veiligheid, onder andere door het inzetten van camera’s op overlastlocaties. Nou, dat begrijpen wij, al moet dit niet ten koste gaan van de gastvrijheid in ons huis. Dus je moet niet zomaar te pas en te pas observeren. Bovendien blijven wij van mening dat persoonlijk contact toch altijd voorop staat. Je kan alleen in relatie tot de ander volop mens zijn. Dan stellen we vast dat wij een terugtredende politie zien bij APV-zaken; wij denken dat daar een rol is weggelegd voor de BOA. Een bredere en gerichtere inzet van BOA’s kan een oplossing bieden en wij horen graag hoe de portefeuillehouder daar tegenaan kijkt. Ook zijn wij te spreken over de, zoals het dan zo leuk staat, ‘inzet op informele structuren’.

Daarmee bevestigt de Kadernota eigenlijk wat eerder ook werd aangegeven: we geloven in de kracht van de samenleving. Je hebt een passend vangnet nodig om problemen zo vroeg mogelijk te signaleren, maar ook op te lossen. Hierbij passen bijvoorbeeld de initiatieven die wij gelukkig veel kennen in Sliedrecht. Ik denk aan Buurtgezinnen en aan Home-Start. Als we denken aan het beschermen van het huis, dan denken we ook aan verkeersveiligheid. Het is belangrijk dat iedereen, ongeacht leeftijd of vervoersmiddel, veilig over straat kan gaan en daarbij geldt ook gespreide verantwoordelijkheid: de gemeente doet wat het kan, bijvoorbeeld via goede weginrichting en snelheids- en verkeerscontroles, maar de inwoners en onze gasten gedragen zich als goede rentmeesters en letten op de ander. Dus niet het gaspedaal te diep intrappen of met oogkleppen op fietsen. Als we het over 276

de fiets hebben, dan missen we nog iets in de Kadernota. Eigenlijk komt er naar onze mening onvoldoende naar voren hoe wij het de fietser makkelijker gaan maken. We vinden dat iedereen, ongeacht waar je woont in Sliedrecht, binnen 15 minuten overal in Sliedrecht moet kunnen komen. Wat heb je daar voor nodig? Nou, dan denken wij aan kwaliteit van fietspaden. Die moeten breed genoeg zijn. Je moet ook denken aan verschillende snelheden van fietsers. Regenwater moet snel afgevoerd worden. Goede voorbeelden zijn in de maak; wij denken aan de fietsroute op de Craijensteijn en ook het idee om de fietsroute van het station naar het centrum te verbeteren. Bovendien denken wij ook aan fietscomfort vergroten. Dat betekent dus ook dat je gewoon veilig en droog je fiets kan stallen. De voorzitter Dat was alles over de fiets? De heer Dunsbergen Nee, nog niet. De voorzitter Dan maakt u even het punt van de fietsen af en dan heeft meneer Verheul zo nog een vraag. De heer Dunsbergen Die wil er doorheen fietsen, begrijp ik. Het gaat dan niet alleen om verantwoordelijkheid van de gemeente, maar ook van werkgevers. Wij vinden dat fietscomfort iets is waar je als werkgever aan moet bijdragen. Dat is niet alleen een rol van de gemeente. We roepen de wethouder dus ook op om met werkgevers daarover in gesprek te gaan. De voorzitter Dank u wel. Een vraag van de heer Verheul.

De heer Verheul Voorzitter, prima. Het is natuurlijk goed in het kader van mobiliteit. Begrijp ik nou goed dat het CDA daar ook eigenlijk alles aan doet om dan zo vlotjes mogelijk, zo doorstromend mogelijk van oost naar west te kunnen fietsen? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen.

De heer Dunsbergen Ik snap waar de heer Verheul op doelt en ik heb zo maar het vermoeden dat het alles te maken heeft met de fietsers wel of geen voorrang op de rotonde. Om gelijk daar een antwoord op te geven: wij denken dat het belangrijk is om snel door Sliedrecht heen te fietsen, maar bovenal ook veilig. Want op het moment dat je een ongeluk krijgt, zij het op een rotonde, dan kom je helemaal niet op je bestemming aan en dat staat volgens mij voorop. Dus wij denken dat het verstandig is dat fietsers geen voorrang hebben op de rotondes in Sliedrecht. Je ziet het ook in de statistieken, dat ongelukken met fietsers op rotondes in Sliedrecht nagenoeg nihil zijn, waarbij dat in andere gemeenten een stuk hoger ligt. De voorzitter Dank u wel voor het antwoord op de niet gestelde vraag. U kunt verder gaan met uw betoog. De heer Paas heeft ook nog een vraag over het fietsen. De heer Paas. Een verhelderende vraag. De heer Paas Een verhelderende vraag inderdaad, met name over die snelheid en die veiligheid. Ik kan me daar volledig in vinden. Ik heb eerder al in de raad aangegeven dat… De voorzitter U hoeft niet aan te geven wat uw oordeel er over is, maar u mag een vraag stellen. De heer Paas Die komt er nu aan. Ik heb eerder aangegeven dat het een zeer onveilige situatie is op het Boerenpad waar veel wandelaars gebruik van maken. Is het CDA het 277

dan ook niet met ons eens dat het voor de veiligheid van de fietsers ook wel heel handig en nuttig zou zijn om naast dat Boerenpad ook een wandelpad aan te leggen, zodat de fietsers veilig en snel van oost naar west kunnen gaan? De voorzitter De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Wat ik natuurlijk ook net benadrukte, is dat wij het heel logisch vinden dat je bij zo’n fietspad rekening houdt met verschillende snelheden. Dat kan inderdaad ook te maken hebben met voetgangers. Die hebben over het algemeen een andere snelheid dan fietsers en zeker met de fietsers van tegenwoordig. En wat dan de perfecte oplossing is om dat goed naast elkaar te laten bestaan, dat weet ik niet zeker. Dus dat kan bij het Boerenpad inderdaad een voetpad zijn, maar misschien dat daar ook andere oplossingen voor zijn, maar uitgangspunt is wat ons betreft dat die breedte goed genoeg moet zijn om die verschillende snelheden zich op een veilige manier en ook op een snelle, efficiënte manier door het dorp te laten bewegen. De voorzitter Nog een verhelderende vraag? De heer Paas Ja, die gaat over wat dan de voorkeur is van het CDA. Want ik heb begrepen dat ze nogal houden van vrij liggende fietspaden als het gaat over de veiligheid en daar kunnen we ons helemaal in vinden.

Maar geldt dat dan alleen als het gaat over auto’s, of geldt het dan ook als het gaat over fietsers en voetgangers? De voorzitter De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Ik denk dat de heer Paas begrijpt dat ik dat ook even moet bespreken met onze fractiespecialist Verkeersveiligheid, dus ik zal er zo meteen op terugkomen. Ik voel op dit moment niet de vrijheid om daar nu al direct een antwoord op te geven, maar ik moet wel zeggen dat de ideeën die de heer Paas schetst, zeker tot nadenken zetten en er zitten zo maar interessante gedachtes tussen. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Paas nog een verhelderende vraag.

De heer Paas Ik vind het fijn dat het CDA er in de tweede termijn op terugkomt, want het is echt wel een belangrijk punt om even over door te spreken. De voorzitter Kijk, het komt terug straks in de tweede termijn. De heer Dunsbergen, gaat u verder met uw betoog. De heer Dunsbergen Dan kom ik bij mijn laatste en derde punt en dat is het onderhouden van het gemeenschappelijke huis. Daarbij denken wij allereerst aan het omzien naar de ander. Bijvoorbeeld naar mensen die schulden maken; dan denken we in het bijzonder aan gezinnen met jonge kinderen, want uiteindelijk vinden wij dat ieder kind het verdient om zonder armoede op te groeien. Wat dat betreft ondersteunen wij ook het voorstel om extra capaciteit in te zetten voor de vroegsignalering van schulden. Juist als je inwoners in een vroegtijdig stadium kunt bijstaan, kan duurdere hulp ook voorkomen worden. We roepen hierbij ook op om nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met de samenleving. Bijvoorbeeld via sportverenigingen, maar ook via kerken. Op die manier bevorder je de solidariteit. Er is net ook een amendement ingediend en ook daar zal ik in de tweede termijn nog op terugkomen, maar dat past ook hierbij. Als het gaat om dat onderhoud, tot slot hebben we het natuurlijk ook over het op orde maken en houden van het huishoudboekje. Dat is ook iets wat past bij een gemeenschappelijk huis.

We zien dat in de huidige Kadernota wordt voorgesteld om scherp aan de wind te zeilen. Het perspectief is een tekort van 1,2 miljoen euro. Ik moet zeggen: in de korte tijd dat ik hier 278

dan rondloop kan ik me niet herinneren dat we ooit zo’n tekort hebben gekregen, maar de andere kant is dat er wel een sluitend meerjarenperspectief tegenover staat. Maar tegelijkertijd: die tekorten zijn zichtbaar en dat baart zorgen en dat zijn ook terechte zorgen. We begrijpen ook de keuzes die gemaakt zijn. We snappen ook dat er veel onzekerheden zijn waar we op dit moment nog mee te maken hebben; voor een gedeelte ook onzekerheden die buiten onze invloedssfeer liggen. Bijvoorbeeld de coronacrisis en de herverdeling van het gemeentefonds; dat moet allemaal in het najaar duidelijk worden. Wij vinden dat die onzekerheden goeddeels ingevuld moeten worden alvorens we overgaan tot drastische maatregelen. Maar uiteraard betekent het niet dat wij ons hier zomaar bij neerleggen. Rentmeesterschap betekent oppakken en niet: doorschuiven. Dat geldt ook voor de gemeentefinanciën. Die staan onder druk; dat moeten we onder ogen zien. Daarom roepen wij ook de wethouder op om in het najaar het gesprek aan te gaan met de raad over de moeilijke keuzes die gemaakt moeten worden. Duidelijkheid rond de onzekerheden is wat ons betreft randvoorwaardelijk en bovendien zien wij ook welke knoppen de raad dan heeft om aan te draaien, zodat ook inzichtelijk is welke stappen wij kunnen en misschien ook moeten nemen.

Bovendien verwachten wij ook snelle actie wanneer blijkt dat de financiële situatie - de heer Paas noemde het een pessimistisch scenario - dan moeten wij ook in staat zijn om heel snel tot actie over te gaan. De voorzitter U heeft nog een halve minuut, meneer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dat is precies genoeg, want ik kwam net bij het stukje ‘tot slot’. Want ik wilde afronden. We hebben een boeiend jaar voor de boeg. We staan niet stil in Sliedrecht. Ondanks de uitdagingen rond de financiën en de dilemma’s rond bouwen over het spoor, verdere verduurzaming, betere veiligheid, betere bereikbaarheid en meer omzien naar elkaar, zijn wij optimistisch als CDA. Wij geloven in de kracht van samen leven en samen doen. Want daar gaat het tenslotte om: om als rentmeesters zorg te dragen voor elkaar en voor het mooie stukje aarde dat wij mogen beheren. Paus Franciscus vat het mooi samen in zijn encycliek. Hij zegt: ‘Moeilijkheden die overweldigend lijken, zijn eigenlijk kansen voor groei en geen excuses voor doffe berusting’. Oftewel: ‘Hoe onwaarschijnlijk ook; altijd denken in oplossingen, niet in problemen.’ Dank u wel. De voorzitter Hartelijk dank, de heer Dunsbergen. Er is nog een verhelderende vraag van de heer Paas. De heer Paas.

De heer Paas Het is altijd fijn natuurlijk om eerst iemand weg te zetten als pessimist en vervolgens te zeggen dat jij de optimist bent, maar ik heb toch echt het woord pessimistisch niet in de mond genomen. Ik had het over een negatief scenario en iedereen die ons kent, weet dat de SGP-ChristenUnie ook altijd optimistisch is en ik heb dan ook in mijn woordvoering gezegd dat we relativerend, blij met de hoop in de rug, leven in deze wereld en dat is allesbehalve pessimistisch. De voorzitter De heer Dunsbergen, ik geloof dat dat geen vraag aan u was. De heer Dunsbergen Nee, dat stel ik ook vast. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Aangezien de heer Bijderwieden van de VVD-fractie nog niet binnen is, stel ik u voor dat we verder gaan met de verdere sprekersvolgorde en allereerst het woord geven aan de heer Jongeneel van de fractie van Slydregt.NU. Gaat uw gang.

279

De heer Jongeneel Goedemiddag, bedankt voorzitter. Laten we met de raad afspreken dat we Sliedrecht niet langer gaan onderverdelen in Sliedrecht-Zuid en Sliedrecht-Noord. Sliedrecht is één geheel en daar loopt toevallig de A15 en het spoor tussendoor. Als we Sliedrecht gezond door willen laten ontwikkelen, moeten we stoppen met het onderscheid maken tussen noord en zuid. Overal moeten dezelfde regels gelden, want samen uit is samen thuis. Winkels boven de A15 open op zondag? Dan moet dit gewoon voor heel Sliedrecht gelden. Geef de Sliedrechters de vrijheid om te mogen ondernemen op zondag. Dit geldt tevens voor de sluitingstijden voor de horeca. Laat dit de ondernemers nu eens gewoon lekker zelf uitzoeken. Slydregt.NU zal deze algemene beschouwingen gebruiken om vooruit te kijken en onze visie uiteen te zetten voor Sliedrecht richting 2030, nadat het college dit bij de vorige Kadernota heeft gedaan. Sliedrecht wordt aangesloten op een lightrailverbinding die gaat lopen naar Feyenoord City. Deze lijn zal verder langs Papendrecht, Alblasserdam en Ridderkerk gaan. Sliedrecht zal ook een forse bijdrage leveren om de woningnood tegen te gaan. We gaan woningen bouwen in het stationsgebied; dit moet dik en goedkoop gebeuren. Deze woningen zijn bedoeld als starterswoningen en sociale woningbouw. Het zal bestaan uit laagbouw; geen tienhoogflats.

De Sliedrechter wil een huis met een tuin. Bij de waterberging willen wij dun en duur bouwen. Deze bouwkavels moeten vrij worden gegeven en naar eigen inzicht moet er gebouwd kunnen worden. Er zal wel landelijk gebouwd moeten worden; ook hier gaan we niet de hoogte in. Tevens willen we bij de waterberging ook een strandje zien herrijzen met een horecagelegenheid. Het wordt tijd dat Sliedrecht ambitieus wordt. Geen woorden, maar daden! Het vergeven van sociale huurwoningen aan statushouders zal in 2030 ook tot de verleden tijd behoren; wij zullen er vandaag de eerste aanzet toe geven om er een motie over in te dienen. Als mensen zich bij Woonkeus melden, sluit men netjes aan in de rij en krijgt men een huurhuis toegewezen als men aan de beurt is. Slydregt.NU is erg benieuwd hoe het staat met onze motie over de woonplicht die aangenomen is bij de algemene beschouwingen van 2020. Kan de wethouder vertellen hoe het staat met de notitie waarin wordt aangegeven hoe groot het probleem is dat huizen worden gekocht om deze dan weer te verhuren als verdienmodel zonder er zelf in te gaan wonen en hoe lokaal een woonplicht ingevoerd kan worden? Nu vragen bepaalde fracties zich af: op welke energiebronnen zullen de Sliedrechters over 10 jaar hun huishouden laten draaien? Wij zeggen dat het een combinatie wordt van gas, waterstof en thorium.

De Sliedrechter kan zelf de keuze maken met welke energiebron men aan de slag gaat. Windmolens en zonneweiden zullen in 2030 alweer massaal gesloopt worden in Nederland omdat men beseft dat dit net zo’n grote vergissing is als de Energiewende in Duitsland. Wel zullen er wel op veel daken van bedrijven en woningen en op geluidsschermen zonnepanelen zijn bevestigd. Sliedrecht zal ook schoner en groener worden qua beplanting. Daarnaast worden de sloten en singels goed onderhouden en wild onkruid op vluchtheuvels en parkeervakken in woonwijken is verleden tijd. Sliedrecht zal bij het afvalbeleid kiezen voor nascheiding en niet voor Diftar waarmee de omliggende gemeenten het schip in gaan. Helaas wil de huidige wethouder toch voor Diftar gaan. Daarom wil Slydregt.NU weten van de wethouder waarom de alternatieven niet eerst goed worden vergeleken met de effecten van dit systeem op korte, middellange en lange termijn. In 2030 zal Sliedrecht ook een hotel tellen, gevestigd langs de

A15, in de nabijheid van de op- of afrit van de A15 in Sliedrecht-Oost. Niet op de plaats van Sportpark de Lockhorst; de voetbal en tennis handhaven we op de huidige plaats. Hun onderkomens zullen in 2030 hypermodern zijn. De nieuwe raad zal in 2022 erkennen dat je best van koers mag veranderen als je niet wilt vastlopen op een zandbank. Naast een hotel zullen er ook diverse B&B’s zijn in Sliedrecht. Sliedrecht heeft zich dan namelijk op de kaart weten te zetten als toeristische hotspot en zal als opstapplaats dienen voor de waterbus, rondvaarten en vaar- en vistochten naar de Biesbosch. Daarnaast kan men vanuit Sliedrecht mooie fietstochten maken door de Alblasserwaard, het Eiland van Dordt en naar Gorinchem. Tot slot zal Sliedrecht bekend staan om haar interactieve Nationaal Baggermuseum met 280

kenniscentrum. We streven ernaar om inzichtelijk te maken wat de gemeente doet met geïncasseerde heffingen en belastingen. De Sliedrechter moet kunnen terugvinden wat er met zijn betaalde OZB is gerealiseerd in het dorp. Ook zal in de komende collegeperiode de hondenbelasting worden afgeschaft, al wordt dit niet lokaal besloten, maar nationaal. Slydregt.NU is erg benieuwd hoe de wethouder deze misgelopen inkomsten wil gaan opvangen. De drie pilaren van het gemeentebeleid zullen dus gaan bestaan uit wonen, werken en recreatie. Tot zover onze visie van Sliedrecht in 2030. Nu gaan we over naar de hedendaagse ergernissen van de Sliedrechter, die men liever vandaag dan morgen opgelost ziet, voorzitter. In Sliedrecht wordt het plannen en uitvoeren van werkzaamheden door veel Sliedrechters ervaren als een groot drama. Heeft de gemeente het overzicht van deskundigheid hiervoor wel in huis? Even pas op de plaats en nadenken kan veel ergernis en geld besparen. Niet alles hoeft tegelijk open te liggen. Tot slot ergeren veel Sliedrechters zich aan het weggedrag van verkeershufters. Het weggedrag is ten hemel schreiend. Op de Stationsweg, Thorbeckelaan, Rembrandtlaan, 30 kilometerzones is het bar en boos. Bromfietsen en scooters rijden op fietspaden in plaats van op de rijbaan en bovendien met aanzienlijk hoge snelheden.