Rapport energiebesparingsplicht

6% 1% 70%

92%

111

Dat weet ik niet (1) Ja (72) Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven aan dat dit onderdeel is van Nee of niet altijd (5) de basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is een aanvullende opdracht te formuleren. In andere gevallen is de rol- en taakverdeling (nog) niet duidelijk en moet de opdracht nog worden geformuleerd. 92%

5-D

He aa gec con die

W

Hoe voor dede omgevingsdienst overover de invulling Hoeisisde deopdracht opdracht voor omgevingsdienst de van toezicht entoezicht handhaving op dezelf energiebesparingsplicht invulling en handhaving op de aan toezicht Geeft uwvan gemeente/provincie invulling energiebesparingsplicht geformuleerd? geformuleerd? (meer mogelijk)(meer en handhaving van antwoorden de energiebesparingsen antwoorden mogelijk) informatieplicht energiebesparing naast de taken die

bij de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023? 5%

18%

Anders, namelijk... (45) Dat week ik niet (4)

5%

De werkzaamheden zijn benoemd in een opdrachtformulier (11)

26% 58%

14%

Er is een gemeentschappelijke regeling opgesteld (volgens Dat weet ik niet (6) de Wet gemeenschappelijke regelingen) (14)

Ja (29)

Er is een schriftelijke Nee (75) opgesteld (4) overeenkomst

5%

78

68%

Indien ja: een aantal gemeenten geeft aan eigen toezichthouders in dienst te hebben die toezien op niet-basistaakbedrijven. Twee gemeenten voeren

Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie de zelf het toezicht en de handhaving op de energiebesparings-richting en informatieomgevingsdienst ondernomen om teaan sturen op de taak plicht uit. Een aantal gemeenten geeft daarnaast actief te communicevan de omgevingsdienst toezichtOok en zijn handhaving ren, stimuleren en adviseren over m.b.t. de verplichtingen. er gemeenten die aangeven zelf het toezicht op kantoorgebouwen uit te voeren, die over van de energiebesparingsen informatieplicht? minimaal energielabel C dienen te beschikken.

Anders, namelijk... (16)

15%

15%

Dat week ik niet (5) Geen actie (16) Periodiek overleg over de voortgang (28) Periodiek evaluatie van het werk- en uitvoeringsprogramma op basis van voortgangsrapportages (45)

25%

110

Energiebesparingsplicht | 2025 78

Ge en in bi

In geval anders namelijk: opdracht geformuleerd in jaarlijks uitvoerings- of 110 werkprogramma.

41%

Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd?

6% 1%

10 -

4-D

Nee (22)

5%

6% 1%

Dat weet ik niet (1) Ja (72) Nee of niet altijd (5) Dat weet ik niet (1) Ja (72) Nee of niet (5) Dat weet ik altijd niet (1) Ja (72)

13 -

1-O

Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd? Dat weet ik niet (11) Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd? Ja (78)

Wordt de opdracht in de praktijk ook uitgevoerd?

6% 1%

14 -

5-O

10%

20%

39 -

78

De werkzaamheden zijn benoemd in Ja (86) een opdrachtformulier (11)

77% 14%

111 vereninging van Rekenkamers

Is er door uw gemeente/provincie een opdracht geformuleerd voor de omgevingsdienst over de Het budget wordt vaak bepaald op basis van een inschatting van het invulling van dat toezicht en handhaving op de wat vervolgens aantal bedrijven aan de verplichtingen moet voldoen, energiebesparingsplicht? gecombineerd wordt met het geschatte aantal uren dat nodig is voor de

Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven aan dat dit onderdeel is van = aantal respondenten de opdracht op toezicht en enhet handhaving van de deIsbasistaak van omgevingsdiensten niet nodig is een aanvullende energiebesparingsplicht aan deisomgevingsdienst in(nog) de opdracht te formuleren. In andere gevallen de rol- en taakverdeling = aantal respondenten Is de opdracht op toezicht en handhaving van de energiebeniet duidelijk envan moetuw de opdracht nog worden geformuleerd. begroting gemeente opgenomen?

18% 111

Bijlagen

Dat weet ik niet (11) Ja (78) Nee (22) 70% respondenten = aantal

Zijn de rollen en taken van de gemeente en omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de Algemene informatie energiebesparings- en informatieplicht op dit moment Zijn de rollen en taken van de gemeente en helder? = aantal respondenten omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de Zijn de rollen en taken van de gemeenteop endit moment energiebesparingsinformatieplicht omgevingsdienst met betrekking tot het toezicht op de helder? Zijn de rollen7% en3% taken van de gemeente en omgevingsdienst energiebesparings- en informatieplicht op dit moment met betrekking tot het toezicht op de energiebesparings- en helder? informatieplicht 7% op 3% dit moment helder? Dat weet ik niet (3)

1 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘energie’ Eindrapport van

Factsheets

Bijlage 2: benchmark omgevingsdiensten

Algemene informatie

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

10%

Ind te zel pli ren die mi

78

20%

4 - Dat weet ik niet

10%

1 - Onder het overkoepelende onderwerp ‘energie’

Bestuurlijke nota Bijlage 1: 92% benchmark gemeenten 70%

Dat weet ik niet (1) 111 Ja (72) Bestuurlijke reacties Factsheets Dat weet ik niet (11) Nee of niet altijd (5) Ja (78) Het budget wordt vaak bepaald op basis van een inschatting van het Nee (22) aantal bedrijven dat aan de verplichtingen moet voldoen, wat vervolgens Bijlage 2: gecombineerd wordt met het geschatte aantal uren dat nodig is voor de benchmark omgevingsdiensten 78 controleInformatievoorziening per object en de prijs per controle (kengetallen per omgevingsdienst). 111

Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht en Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht Geen opdracht geformuleerd: gemeenten geven dit onderdeel is van handhaving van de energiebesparings-aan endat informatieplicht handhaving van de energiebesparingsdeen basistaak van omgevingsdiensten en het niet nodig is eenen aanvullende energiebesparing de taken bij deenomgevingsdienst opdracht te formuleren.naast In andere gevallendie is de roltaakverdeling (nog) informatieplicht energiebesparing naast de taken die niet ensinds moet 1dejuli opdracht nog worden geformuleerd. zijn belegd 2023? bijduidelijk de omgevingsdienst zijn belegd sinds 1 juli 2023?

of

de k g

110

5% voor de omgevingsdienst over de Hoe is de opdracht invulling van toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht 26%geformuleerd? (meer Dat weet ik niet (6) antwoorden mogelijk) Ja (29)

18%

25%

Nee (75)

5% 68%

De werkzaamheden zijn benoemd in 110 een opdrachtformulier (11)

gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de monitoringsen verantwoordingsinformatie m.b.t.de de Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting energiebesparingsplicht? Welke actie(s) heeft uw gemeente/provincie richting de de omgevingsdienst ondernomen om sturen op de taak van omgevingsdienst ondernomen om te sturen op de taak omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving van de enervan de omgevingsdienst m.b.t. toezicht en handhaving giebesparingsen informatieplicht? 15% en informatieplicht? van de energiebesparingsDat weet ik niet (16)

15% 26% 5%

15%

Ja, die hebben we in de opdracht vastgelegd (29) Anders, namelijk... (16) Ja, zijn afspraken, Daterweek ik niet (5) maar die staan niet in de opdracht (38) Geen actie (16) Nee, er zijn geen afspraken gemaakt Periodiek overleg over de voortgang (27) (28)

Periodiek evaluatie van het werk- en uitvoeringsprogramma op basis van 110 voortgangsrapportages (45)

25% Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

110

Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie informatie over de resultaten van de handhaving van de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? (Meer antwoorden mogelijk)

59 - Een jaarlijkse eindrapportage

6054 - Periodieke tussenrapportages 38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk

15%

35%

26%

35%

Ja, die Ja hebben (72) we in de opdracht vastgelegd (29) Nee ik ofniet niet altijd (5) Dat weet (16) Ja, er zijn afspraken, maar die staan Ja, die hebben we in de opdracht niet in de opdracht (38) vastgelegd (29) Nee, er zijn geen afspraken gemaakt Ja, er zijn afspraken, maar die staan (27) 78 niet in de opdracht (38)

Eindrapport van 110 vereninging van Rekenkamers

Nee of niet altijd: taakverdeling is nog niet helemaal ingeregeld.

Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie informatie over de resultaten van de handhaving van Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? Zijn er doelstellingen (KPI’s)van afgesproken met van informatie over de resultaten de handhaving (Meer antwoorden mogelijk) omgevingsdiensten over de en de energiebesparingsplicht vanmonitoringsde Omgevingsdienst? verantwoordingsinformatie m.b.t. de Zijn er doelstellingen (KPI’s) afgesproken met energiebesparingsplicht ? de monitorings- en omgevingsdiensten over 59 - Een jaarlijkse eindrapportage verantwoordingsinformatie m.b.t. de 54 - Periodieke tussenrapportages energiebesparingsplicht ?

Voo bes

Ge de de en

35 - Tussentijdse informele terugkoppeling 19 - 46% Anders, namelijk…

7%

7 - Dat weet ik niet

46%

46%

4 - Er wordt geen informatie aangeleverd

46%

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt (27) 110

Geeft uw gemeente/provincie zelf invulling aan toezicht

Nee niet altijd: taakverdeling nog niet helemaal ingeregeld. enofhandhaving van de isenergiebesparingsen

110

informatieplicht energiebesparing naast de taken die Nee de of niet altijd: taakverdeling iszijn nog belegd niet helemaal ingeregeld. bij omgevingsdienst sinds 1 juli 2023? Op welke wijze ontvangt uw gemeente/provincie informatie over de resultaten van de handhaving van Zijn er doelstellingen (KPI’s) afgesproken met de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? Op welke wijze5% ontvangt uw gemeente/provincie omgevingsdiensten over de monitoringsZijn er antwoorden doelstellingen (KPI’s) afgesproken meten omgevings(Meer informatie over demogelijk) resultaten van de handhaving van verantwoordingsinformatie m.b.t. de diensten over de monitoringsen verantwoordingsinformatie de energiebesparingsplicht van de Omgevingsdienst? 26% energiebesparingsplicht ? Dat weet ik niet (6) (Meer mogelijk) m.b.t. deantwoorden energiebesparingsplicht? 59 - Een jaarlijkse eindrapportage

35%

Bijlagen

7%vragen wanneer noodzakelijk 38 - Beantwoording van

Dat weet niet (16) Datikweet ik niet (1)

92%

Dat week ik niet (4)

25%

15%

26%

Anders, namelijk... (45)

te hebben die toezien op niet-basistaakbedrijven. Twee gemeenten voeren een schriftelijke zelf het5% toezicht en de handhaving op Er deisenergiebesparingsen informatieovereenkomst opgesteld (4) 78 plicht uit.Informatievoorziening Een aantal gemeenten geeft daarnaast aan actief te communiceren, stimuleren en adviseren over de verplichtingen. Ook zijn er gemeenten aangeven zelf het toezicht op geformuleerd kantoorgebouwen uit te voeren, die over In die geval anders namelijk: opdracht in jaarlijks uitvoeringsof minimaal energielabelgemaakt C dienen te tussen beschikken. Zijn er afspraken uw werkprogramma.

35%

Zijn er afspraken gemaakt tussen uw Wordt de opdracht en in de praktijk ook uitgevoerd? gemeente/provincie omgevingsdienst over de Zijn er afspraken gemaaktde tussen uw monitoringsen verantwoordingsinformatie m.b.t. de Zijn er afspraken gemaakt tussen uw gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de energiebesparingsplicht? gemeente/provincie en de omgevingsdienst over de monitorings- en verantwoordingsinformatie m.b.t. de monitorings6%en 1%verantwoordingsinformatie m.b.t. de energiebesparingsplicht? energiebesparingsplicht? 25%

Er is een gemeentschappelijke opgesteld (volgens de in Wet 58% Indien geeftregeling aan eigen toezichthouders dienst 14% ja: een aantal gemeenten gemeenschappelijke regelingen) (14)

41%

Informatie voorziening Informatievoorziening

Nee, er zijn geen afspraken gemaakt (27)

Ja (29) Nee (75)

54 - Periodieke 68%tussenrapportages 7% 59 - Een jaarlijkse eindrapportage 38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk 54 - Periodieke tussenrapportages 110 35 - Tussentijdse informele terugkoppeling Dat weet ik niet (5) 46% 38 - Beantwoording van vragen wanneer noodzakelijk (31)toezichthouders in dienst 19 - Anders, namelijk… Indien ja: een aantal gemeenten geeft aanJa eigen 35 - Tussentijdse informele terugkoppeling Nee (31) te hebben die toezien op niet-basistaakbedrijven. Twee gemeenten voeren 46% 7 - Dat weet ik niet zelf toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatie19 het - Anders, namelijk… 4 - Er wordt geenaantal informatie aangeleverd plicht uit. Een gemeenten geeft daarnaast aan actief te communice7 - Dat weet ik iet ren, stimuleren en adviseren over de verplichtingen. Ook zijn er gemeenten

122 die zelfinformatie het toezicht op kantoorgebouwen uit te voeren, die over 4 -aangeven Er wordt geen aangeleverd 67 minimaal energielabel C dienen te beschikken. In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele 122 Voorbeelden vanmail KPI’s aantal en hercontroles jaar, de informatie via de ofzijn er zijn nogcontroles geen duidelijke afsprakenper hierover besteedde uren en het soort gemeenten overtreding.jaarrapportages of tussenrapgemaakt. ontvangen In geval Ook anders namelijk:veel halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele portages. informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover

gemaakt. Ook ontvangen veel gemeenten jaarrapportages of tussenrapportages. Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aan

de deelnemende gemeenten adequate informatie over Geven de rapportages van de omgevingsdiensten de uitvoering van toezicht handhavinggemeenten op de adequate informatie aan de en deelnemende energiebesparingsinformatieplicht? en provincies over de en bereikte Let op: het Geven de rapportages van de resultaten? omgevingsdiensten gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert adequate informatie aan de deelnemende gemeenten (bijv. reductie CO vermindering gas- en Let op: het en provincies over de bereikte resultaten? 2 en elektriciteitsverbruik) gaat hierover wat de energiebesparingsplicht oplevert De rapportages leveren adequate 17% (bijv. reductie CO2 en vermindering gasinformatie (41) en

Dat weet ik niet (5) Ja (31) Nee Dat(31) weet ik niet (5) Ja (31) Nee (31)

122 67

In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover Voorbeelden van KPI’s zijn veel aantal controlesjaarrapportages en hercontroles of pertussenrapjaar, de 67 gemaakt. Ook ontvangen gemeenten besteedde portages. uren en het soort overtreding. Voorbeelden van KPI’s zijn aantal controles en hercontroles per jaar, de besteedde uren en het soort overtreding.

Geven de rapportages van omgevingsdiensten Geven de rapportages van de omgevingsdiensten Geven de rapportages van dede omgevingsdiensten aan aan de de deelnemende gemeenten adequate informatie over adequate informatie aan de deelnemende gemeenten deelnemende gemeenten adequate informatie over de uitvoede uitvoering van de Geven de rapportages vanen dehandhaving omgevingsdiensten aan en provincies overtoezicht de bereikte resultaten?op Let op: het ring toezichtwat en handhaving op de energiebesparingsen energiebesparingsinformatieplicht? devan deelnemende gemeenten adequate informatie over gaat hierover denenergiebesparingsplicht oplevert informatieplicht? de uitvoering van toezicht en handhaving op de (bijv. reductie CO2 en vermindering gas- en energiebesparings- en informatieplicht? elektriciteitsverbruik) 17% 6% 20% 17%

12%

6% 14%30% 30% 24%

9% 9%

38% 38% 30%

De rapportages leveren adequate informatie (41) leveren adequate De rapportages informatie (13) leveren geen De rapportages De rapportages leveren adequatie informatie (10) adequate De rapportages informatie (41)leveren geen adequate informatie (32) De rapportages leveren op sommige De rapportages leveren geen punten adequatie informatie (33) De rapportages leveren op sommige adequatie informatie (10) punten adequatekrijgt informatie Deze rapportage mijn (26) De rapportages op sommige organisatie niet (6)leveren Deze rapportages mijn (33) punten adequatiekrijgt informatie organisatie niet (15) Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik Deze rapportage krijgt mijn niet (19) Hier heb ik geen organisatie nietzicht (6) op/ dat weet ik niet (22) Hier heb ik geen zicht op/ dat weet109 ik niet (19) 108

Geen/op sommige punten: informatie is globaal en geeft vaak geen inzicht109 inRapportages behaalde resultaten, zoals hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing. leveren geen/op sommige punten adequate informatie: de Rapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten dat zij niet concrete die de uitgevoerde toezichtenaan handhavingstakGeen/openergiebesparing sommige punten: informatie is globaal engeven geeft vaak geen inzicht om informatieontbreekt vragen op dit2 reductie). vlak gerealiseerde of datInersommige nog nadere afspraken en hebben opgeleverd (CO gevallen is een in specifieke behaalde resultaten, zoals hoeveelheid energiebesparing. moeten worden over rapportages. via de omgevingsdienst beschikbaar. indicatie van krijgt degemaakt COmijn 2 besparing Rapportage organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet Gemeenten geven aan welvragen behoefte dit inzicht te hebben. om specifieke informatie op aan dit vlak of dat er nog nadere afspraken moeten worden gemaakt over rapportages.

Zijn er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de Gemeenteraad de uitvoering van toezicht en | 2025 Zijn er wel eensover vragen/ opmerkingen Energiebesparingsplicht handhaving opde devragen/opmerkingen energiebesparingsplicht door de Zijn er welvan eens gekomen van de gekomen Omgevingsdienst? Gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en gemeenteraad/Provinciale Staten over handhaving op de energiebesparingsplicht door de de bereikte resultaten (bijv. reductie

Ge in b Rap om mo

Zij Ge ha Om

Ind de ber

110

122

adequate informatie (32)

t

Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik niet (19)

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers

Geven de rapportages van omgevingsdiensten Geven de rapportages van de omgevingsdiensten aan en handhavingstakZijn er wel eens vragen/ opmerkingen gekomen van de geGeven de rapportages van dede omgevingsdiensten adequate concrete energiebesparing die de uitgevoerde toezichtadequate informatie aan de deelnemende gemeenten de deelnemende gemeenten adequate Indien ja: Vragenover gingende bijvoorbeeld de werkwijze, de voortgang van hebben opgeleverd ontbreekt informatie (CO reductie). over In sommige gevallen is een meenteraad/Provinciale Staten bereikteover resultaten informatie aan de en deelnemende gemeenten en2 provincies en de bereikte resultaten? Let op: het de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de de provincies uitvoering over van toezicht op de omgevingsdienst beschikbaar. indicatie van deen COhandhaving 2 besparing via de Zijn reductie er wel eens vragen/opmerkingen gekomen van van de (bijv. CO2bereikte en vermindering gas en elektriciteit) over de bereiktewat resultaten? Let op: het gaat hierover wat de resultaten. gaat hierover deen energiebesparingsplicht oplevert Gemeenten geven aan wel behoefte aan dit inzicht e hebben. energiebesparingsinformatieplicht? Gemeenteraad over de uitvoering van toezicht en de energiebesparingsplicht? energiebesparingsplicht oplevert (bijv.gasreductie (bijv.

reductie CO2 en vermindering en CO2 en verhandhaving op de energiebesparingsplicht door de elektriciteitsverbruik) mindering gas- en elektriciteitsverbruik) Omgevingsdienst? Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen De rapportages leveren adequate 17% (41)leveren adequate rapportages gekomen vanDeinformatie de informatie (13) 25% De rapportages leveren geen over 12%gemeenteraad/Provinciale Staten adequatie informatie De rapportages leveren(10) geen 20% 6% 38% 15% de bereikte resultaten (bijv.(32) reductie adequate informatie Dat weet ik niet (27) De rapportages leveren op sommige CO2 en vermindering gas en punten adequatie informatie (33) De rapportages leveren op sommige Ja (10) punten adequate informatie (26) elektriciteit) van Nee 9% Dezede rapportage krijgt mijn Dat (71) weet ik niet (16) 66% 30% organisatie niet (6) Deze rapportages krijgt mijn 14% energiebesparingsplicht? Ja (27) 30%

organisatie niet (15) Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik nietheb (19)ik geen zicht op/ dat weet ik Hier niet (22)

9%

24%

25%

Geen/op sommige punten: informatie is globaal en geeft vaak geen inzicht Rapportages leveren geen/op punten adequateenergiebesparing. informatie: de in behaalde resultaten, zoals sommige hoeveelheid gerealiseerde concrete energiebesparing die de uitgevoerde toezichtRapportage krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven handhavingstakaan dat zij niet en opgeleverd ontbreekt In sommige gevallen is een 2 reductie). omhebben specifieke informatie vragen (CO op dit vlak of dat er nog nadere afspraken via de omgevingsdienst beschikbaar. indicatie van de CO 2 besparing moeten worden gemaakt over rapportages. Gemeenten geven aan wel behoefte aan dit inzicht te hebben.

Zijn erer wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de Zijn wel eens vragen/opmerkingen gekomen van de Zijn er wel eens vragen/ opmerkingen Gemeenteraad over uitvoering toezicht en Gemeenteraad over de de uitvoering vanvan toezicht en handgekomen vanop dede energiebesparingsplicht door de handhaving having op de energiebesparingsplicht door de Omgegemeenteraad/Provinciale Staten over Omgevingsdienst? vingsdienst? de bereikte resultaten (bijv. reductie

CO2 en vermindering gas en elektriciteit) van de 15% energiebesparingsplicht?

25% 60%

108

Indien ja: vragen/op merkingen gingen veelal over de gerealiseerde CO2 108 reductie, over de hoeveelheid controles en naleefgedrag en maatregelen. het typeja:uitgevoerde Indien Vragen gingen bijvoorbeeld over de werkwijze, de voortgang van

de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de bereikte resultaten.

25%

9%

66%

Nee of niet altijd (65)

60%

109 108

Dat weet ik niet (27) Ja (10) Nee (71)

Dat weet ik niet (16) Ja (27) Nee of niet altijd (65)

108

Indien ja: vragen/op merkingen gingen veelal over de gerealiseerde CO2 reductie, over de hoeveelheid controles en naleefgedrag en het type uitgevoerde maatregelen.

08

ken

9%

Dat weet ik niet (16) 30% Deze rapportages krijgt mijn Bijlagen Bestuurlijke Bestuurlijke Factsheets 14% nota 67 reacties Ja (27) 109 In geval anders namelijk: halfjaarlijkse en/of jaarlijkse evaluatie, incidentele organisatie niet (15) 25% Nee of niet altijd (65) informatie via de mail of er zijn nog geen duidelijke afspraken hierover Hier heb ik geen zicht op/ dat weet ik Geen/op sommige punten: informatie is globaal en geeft vaak geen inzicht gemaakt. Ookvan ontvangen gemeenten jaarrapportages tussenrap(22) Voorbeelden KPI’s zijnveel aantal controles en hercontrolesofniet per jaar, de 60% Bijlage 1: Bijlage 2: 24% in behaalde resultaten, zoals hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing. portages. besteedde uren en het soort overtreding. 108krijgt mijn organisatie niet: gemeenten geven aan dat zij niet benchmark gemeenten benchmark omgevingsdiensten Rapportage om specifieke informatie vragen op dit vlak of dat er nog nadere afspraken 108 moeten Rapportages leveren geen/op sommige punten adequate informatie: deworden gemaakt over rapportages.

ele

n

30%

De rapportages leveren op sommige 122 punten adequate informatie (26)

108

Indien ja: Vragen gingen bijvoorbeeld over de werkwijze, de voortgang van de uitvoering van de werkzaamheden (aantal controles, naleefgedrag) en de bereikte resultaten.

-

61 25% Dat weet ik niet (27)

Energiebesparingsplicht | 2025

Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een breder takenpakket, zoals 133 Algemene informatie toezicht en handhaving op de informatieplicht en onderzoeksplicht.

• Anders, namelijk: informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen Eindrapport van taken zijn onderdeel van een breder takenpakket, zoals inschatting o.b.v. oppervlakte, type bedrijf, gemiddelde gebruikscijfers 3% Bijlagen Bestuurlijke reacties FactsheetsAnders, namelijk: van Rekenkamers onderzoeksplicht. • Waaromenontbreekt informatie? vereninging Geen inzicht in energieverbruiksgegevens Is de Energiebesparingsplicht toezicht en handhaving op de informatieplicht

Bestuurlijke nota Bijlage 1: benchmark gemeenten

als apart taakveld onderdeel

van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen ook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst. namelijk... (7) • Anders, Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te krijgen? Registratie energieverbruik Ja, dit is een apart taakveld (122) bij reguliere milieucontroles, opzetten (online) informatiecampagne om Nee, dit is geen apart taakveld (4)bedrijven op verplichtingen te wijzen, eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, bedrijfsactiviteit, gemiddelde verbruikscijfers).

5%

Bijlage 2: van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst? benchmark omgevingsdiensten

Benchmark omgevingsdiensten Resultaat

Resultaat

Algemene informatie

92%

Is de Energiebesparingsplicht als apart taakveld onderdeel nformatie

133 Is er bij uw omgevingsdienst zicht op de mate waarin

Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden Is er bij uw omgevingsdienst zicht op de mate waarin bedrijven zich niet aan de informatieplicht energiebesparing mogelijk) energiebesparings- en informatieplicht? bedrijven zichtakenpakket, niet aan de informatieplicht Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een breder zoals houden? Is bedrijven dat valt onder de de op de informatieplicht Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden Is er er inzicht inzichtininhet hetaantal aantal bedrijven dat valt toezicht enonder handhaving en onderzoeksplicht. energiebesparing houden? mogelijk) energiebesparings-enen informatieplicht? energiebesparingsinformatieplicht? 113 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen

2%

van het VTH-stelsel bij uw Omgevingsdienst?

46%

3%

plicht deel w

5%

46% Anders, namelijk... (7) Ja, dit is een apart taakveld (122) Nee, dit is geen apart taakveld (4)

92% 133

Anders, namelijk: taken zijn onderdeel van een breder takenpakket, zoals toezicht en handhaving op de informatieplicht en onderzoeksplicht.

54%

Resultaat54%

Gedeeltelijk (72) Ja (61) Gedeeltelijk (72) Ja (61) 133

Is er inzicht in het aantal bedrijven dat valt onder de 133 energiebesparings- en informatieplicht? Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden Hoe komt u aan deze informatie? mogelijk) (meer antwoorden mogelijk) Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden 113 - Deze informatie verzamelen we zelf mogelijk)

99 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht 46% Gedeeltelijk (72) moeten voldoen 113 - Deze informatie verzamelen we zelf 66 - Deze informatie downloaden we bij het e-loketJa van(61) RVO.nl 99 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren 54% we49 met bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie 6633 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl - Anders, namelijk... 4931 - Deze informatie ontvangen de gemeente/provincie - Deze informatie komt vanwe hetvan CBS 330- Anders, namelijk... - Dat weet ik niet

133 391

31 - Deze informatie komt van het CBS

Anders, namelijk: informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen 0 -•Dat weet ik niet 391

inschatting o.b.v. oppervlakte, type bedrijf, (meer gemiddelde gebruikscijfers Hoe komt u aan deze informatie? antwoorden • Waarom ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiksgegevens mogelijk) Hoe komt u aan deze informatie? (meernamelijk: antwoorden • Anders, informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen

bedrijven dat valt onder de ormatieplicht?

van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan inschatting o.b.v. oppervlakte, type Daarnaast bedrijf, gemiddelde helpen volledig inzicht te krijgen. in enkelegebruikscijfers gevallen ook te • 113 Waarom ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiksgegevens - Deze informatie verzamelen we zelf weinig capaciteit bij omgevingsdienst. van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders • -Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen inzicht welkan te 99 Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl om en combineren 113 - Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en combineren we helpen volledig inzicht temet krijgen. Daarnaast in enkele gevallenmoeten ook opzetten te voldoen we met bedrijven waarvan wij weten dat ze aanbij dereguliere energiebesparingsplicht krijgen? Registratie energieverbruik milieucontroles, bedrijven waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen weinig capaciteit bij omgevingsdienst. (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen te wijzen, 66 Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl • Welke heeft omgevingsdienst ondernomen (oppervlakte, om inzicht wel te eigenacties inschatting maken o.b.v.

ervaringscijfers bedrijfsacti89 - Deze informatie verzamelen we zelf krijgen? Registratie energieverbruik bij reguliere milieucontroles, opzetten 49 -viteit, Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie gemiddelde verbruikscijfers). (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen te wijzen, 48 - Anders, namelijk... 33 - Anders, namelijk... eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, bedrijfsactiviteit, verbruikscijfers). 31 - Dezegemiddelde informatie komt van het CBS 33 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie

mogelijk)

Gedeeltelijk (72) Ja (61)

18 - Deze informatie komt van het CBS

62 133

0 - Dat weet ik niet

127 -

98 - T

96 - P

44 - A

17 - V

Resultaat Is er inzicht in het aantal bedrijven dat valt onder de

= aantal respondenten

Ho aan ant

Is er bij uw omgevingsdienst zicht op de mate waarin 391 bedrijven zich niet aan de informatieplicht houden? zicht op de mate waarin Isenergiebesparing er bij uw omgevingsdienst 0 - Dat weet ik niet

• Anders, namelijk: informatieverzameling via regulier toezicht en/of eigen

bedrijven aan informatieplicht 301detype inschattingzich o.b.v.niet oppervlakte, bedrijf, gemiddelde gebruikscijfers energiebesparing houden? 2%informatie? • Waarom ontbreekt Geen inzicht in energieverbruiksgegevens

89- Deze - Dezeinformatie informatiedownloaden verzamelen we we bij zelfhet e-loket van RVO.nl en combineren we met 113 bedrijven26% waarvan wij weten dat ze aan de energiebesparingsplicht moeten voldoen 48 - Anders, namelijk... Gedeeltelijk (96) 89 - Deze informatie verzamelen we zelf Ja (35) 33 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie Nee (2) 48 - Anders, namelijk... 18 - Deze informatie komt van het CBS 33 - Deze informatie ontvangen 83%we van de gemeente/provincie 0 - Dat weet ik niet 133 18 - Deze informatie komt van het CBS

301

0 - Dat weet ik niet

Hoe komt u aan deze informatie? (meer antwoorden Hoe komt u aan deze informatie? 301 mogelijk) • Anders, namelijk: via milieucontroles bedrijven wijzen op informatie(meer antwoorden mogelijk)

plicht, samenvoeging verschillende informatiebronnen (RVO, KVK, BAG)

•Anders, ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiks-Waarom Deze informatie downloaden we bij het e-loket van RVO.nl en op combineren we met •113 namelijk: via milieucontroles bedrijven wijzen informatiebedrijven waarvan wijbedrijven. weten dat ze aanaanleveren de energiebesparingsplicht voldoen gegevens van Het van gegevensmoeten door KVK, netbeheerdplicht, samenvoeging verschillende informatiebronnen (RVO, BAG) ers kan helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen •89Waarom ontbreekt informatie? - Deze informatie verzamelen we zelfGeen inzicht in energieverbruiksook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst. gegevens van bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerdWelke acties heeft omgevingsdienst ondernomen inzichtgevallen wel te 48•ers - Anders, namelijk... kan helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaastom in enkele krijgen? Registratie energieverbruik bij reguliere milieucontroles, ook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst. 33 - Deze informatie ontvangen we van de gemeente/provincie opzetten (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen • Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te te wijzen, eigen inschatting maken o.b.v.

ervaringscijfers (oppervlakte, 18krijgen? - Deze informatie komtenergieverbruik van het CBS Registratie bij reguliere milieucontroles, bedrijfsactiviteit, gemiddelde verbruikscijfers). opzetten (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen 0 - Dat weet ik niet te wijzen, eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, 301 bedrijfsactiviteit, gemiddelde verbruikscijfers).

Hoe maakt u contact met bedrijven die niet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing? (meer • Anders, namelijk: via milieucontroles bedrijven wijzen op informatieantwoorden mogelijk) Hoe maakt u contact met bedrijven die niet(RVO, voldoen plicht, samenvoeging verschillende informatiebronnen KVK, BAG)

aan de informatieplicht energiebesparing? (meer • Waarom ontbreekt informatie? Geen inzicht in energieverbruiksantwoorden mogelijk) 127 - Per brief/van e-mail gegevens bedrijven. Het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan helpen volledig inzicht te krijgen. Daarnaast in enkele gevallen

98 - Telefonisch ook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst. 127 - Per brief/ e-mail - Persoonlijk •96Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te 98 - Telefonisch krijgen? Registratie energieverbruik bij reguliere milieucontroles, 44 - Anders, namelijk… opzetten (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen 96 - Persoonlijk wijzen, 17te - Via BOA's eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, bedrijfsactiviteit, 44 - Anders, namelijk… gemiddelde verbruikscijfers). 0 - Dat weet ik niet 17 - Via BOA's

382

Energiebesparingsplicht | 2025 Hoe maakt u contact met bedrijven die niet voldoen

0 - Dat weet ik niet

Anders, via fysieke energiecontroles en informatievoorziening via aan denamelijk: informatieplicht energiebesparing? (meer 382 lokale initiatieven (zoals informatieavonden georganiseerd door gemeente antwoorden mogelijk) en bijeenkomsten RES regio’s).

0 - Da

And loka en b

doen

34 - Door algemene milieucontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

ook te weinig capaciteit bij omgevingsdienst.

17 - Door energiescans uit te voeren

• Welke acties heeft omgevingsdienst ondernomen om inzicht wel te 3 - Door telefonisch energiecontroles uitFactsheets te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst Bestuurlijke reacties nota bij reguliere milieucontroles, krijgen? Bestuurlijke Registratie energieverbruik opzetten (online) informatiecampagne om bedrijven op verplichtingen 0 - We handhaven de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing niet te wijzen, eigen inschatting maken o.b.v. ervaringscijfers (oppervlakte, Bijlage 1: verbruikscijfers). Bijlage 2: 0 - Dat weet ik niet 240 bedrijfsactiviteit, gemiddelde

benchmark gemeenten

ns

en

i-

33

32 - Ja, op basis van een meer algemene risicoanalyse vanuit VTH op het gebied van milieu

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers

Bijlagen 11 - Nee

0 - Dat weet ik niet

266

benchmark omgevingsdiensten

91

n

61 - Anders, namelijk…

Organisatie van het toezicht

• Anders, namelijk: toepassing Landelijke Handhavingsstrategie

Omgevingsdiensten (LHSO). Organisatie van het toezicht • Hoe wordt het aantal bedrijven dat wordt gecontroleerd per jaar bepaald?

Hoe maakt u contact bedrijven die niet voldoen Hoe maakt u contact metmet bedrijven die niet voldoen aan de informatieplicht energiebesparing? (meer aan de informatieplicht energiebesparing? (meer antwoorden mogelijk) antwoorden mogelijk)

In afstemming met gemeente/provincie, afhankelijk van het budget, aantal

Geef aanop opwelke welkemanier manieruw uw omgevingsdienst handhaaft bedrijven. Geef aan omgevingsdienst handhaaft opde deuitvoering uitvoeringvan vande deenergiebesparingsplicht energiebesparingsplicht op enen informatieplicht energiebesparing? (meer antwoorden informatieplicht energiebesparing? (meer antwoorden mogelijk) Hoeveel jaar heeft u naar inschatting nodig om alle mogelijk) bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie te126 controleren op de energiebesparingsplicht en maatregelenlijst - Door specifieke energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende informatieplicht 60 - Anders, namelijk...

127 - Per brief/ e-mail 98 - Telefonisch 96 - Persoonlijk 44 - Anders, namelijk… 17 - Via BOA's

34 - Door algemene milieucontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

0 - Dat weet ik niet

17 - Door energiescans uit te voeren

382

Anders, namelijk: via fysieke energiecontroles en informatievoorziening via lokale initiatieven (zoals informatieavonden georganiseerd door gemeente en bijeenkomsten RES regio’s).

0 - We handhaven de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing niet

240

• Anders, namelijk: toepassing Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsdiensten (LHSO).

Kwantitatieve informatie

• Hoe wordt het aantal bedrijven dat wordt gecontroleerd per jaar bepaald? In afstemming met gemeente/provincie, afhankelijk van het budget, aantal bedrijven.

Organisatie van het toezicht Geef aan op welke manier uw omgevingsdienst handhaaft op de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing? (meer antwoorden mogelijk) 126 - Door specifieke energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst 60 - Anders, namelijk... 34 - Door algemene milieucontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

3 - Door telefonisch energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

48 - Er is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd 11 - Nee

240

• Hoe wordt het aantal bedrijven dat wordt gecontroleerd per jaar bepaald? In afstemming met gemeente/provincie, afhankelijk van het budget, aantal bedrijven.

Hoeveel jaar heeft u naar inschatting nodig om alle

63bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie te controleren op de energiebesparingsplicht en informatieplicht

36%

61 - Anders, namelijk…

Meer dan 10 jaar (10) Dat weet ik niet (16)

11 - Nee

44%

0 - Dat weet ik niet

133 266

Anders, namelijk en/of toelichting: prioriteit op basis van het energieverbruik, een onderverdeling per branche en hierin onderverdeling naar het hoogste besparingspotentieel en/of voorkeur van gemeente/provincie.

33 - Er zijn geen sancties opgelegd 0 - Dat weet ik niet 23 - Er is een dwangsom opgelegd

2% 133

38% 266

19 - Anders, namelijk…

• Anders, namelijk: toepassing Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsdiensten (LHSO).

2-5 jaar (48)

8%

5-10gericht jaar (58) 80 - Ja, op basis van een eigen risicoanalyse die specifiek is op de energiebesparingsplicht

44%

61 - Anders, namelijk…

69 - Er is een hersteltermijn opgelegd 32 - Ja, op basis van een meer algemene risicoanalyse vanuit VTH op het gebied van milieu

0 - Dat weet ik niet

1-2 jaar (1)

Aantal controles, ureninzet, overtredingen bij controle en hercontrole Stelt uwomgevingsdiensten omgevingsdiensthebben prioriteiten met betrekking Niet alle getallen via de enquête aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen getallen Hoeveel jaar heeft u naar inschatting nodig om Stelt uw omgevingsdienst met betrekking beschikbaar, getallen voor deprioriteiten gehele regio, getallen vooralle gemeenten/provincies specifiek) is in het totaaloverzicht van alle tot welke bedrijven gecontroleerd worden m.b.t. de bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tussen 2019 de ureninzet en totaal aantal overtredingen is tot welke bedrijven gecontroleerd worden m.b.t. deen 2023: het aantal controles,12% 1% 1-2 jaar (1) energiebesparingsplicht? (meer antwoorden mogelijk) toegenomen. te controleren op de energiebesparingsplicht en 2-5 jaar (48) energiebesparingsplicht? (meer antwoorden mogelijk) 8% informatieplicht 5-10 jaar (58) In geval er repressieve handhaving heeft Heeft uw omgevingsdienst 36% zicht op de totale Meerdankzij dan 10 jaar (10) 82 - Ja, op basis van de rubricering diesancties RVO toevoegt zijn aan deopgelegd? informatieplicht rapportages plaatsgevonden, welke (meer gerealiseerde energiebesparing die de Dat weet ik niet (16)in kwh, antwoorden mogelijk) energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv.

80 - Ja, op basis van een eigen risicoanalyse die specifiek gericht is op de energiebesparingsplicht m3 gas, CO2 reductie)

17 - Door energiescans uit te voeren

0 - We handhaven de uitvoering van de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing niet

12% 1%

82 - Ja, op basis van de rubricering die RVO toevoegt aan de informatieplicht rapportages

32 - Ja, op basis van een meer algemene risicoanalyse vanuit VTH op het gebied van milieu

3 - Door telefonisch energiecontroles uit te voeren aan de hand van de erkende maatregelenlijst

0 - Dat weet ik niet

Anders, namelijk en/of toelichting: prioriteit op basis van het energieverbruik,

een onderverdeling per branche hierin onderverdeling hoogste Hoeveel jaar heeft u naareninschatting nodig naar om het alle besparingspotentieel en/of voorkeur van gemeente/provincie. bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie Stelt uw omgevingsdienst prioriteiten met betrekking te controleren op de energiebesparingsplicht en tot welke bedrijven gecontroleerd worden m.b.t. de informatieplicht? energiebesparingsplicht? (meer antwoorden mogelijk)

Kwantitatieve informatie

60%

Dat week ik niet (2) Ja, dit weten we indicatief (51) Nee, dat inzicht hebben we niet (80)

Anders, namelijk en/of toelichting: prioriteit op basis van het energieverbruik, 6 - Dat weet ik niet 198 een onderverdeling per branche en hierin onderverdeling naar het hoogste besparingspotentieel en/of voorkeur van gemeente/provincie.

133

Aantal controles, ureninzet, overtredingen bij controle Anders, namelijk: termijn (meestal een jaar) voor een plan van aanpak voor het en hercontrole Getroffen energiebesparende maatregelen: in veel gevallen wordt het type Niet alle hebbenmaatregelen. getallen via de enquête aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen getallen treffen van omgevingsdiensten ontbrekende energiebesparende getroffen maatregelen niet door omgevingsdiensten bijgehouden. Enkele beschikbaar, getallen voor de gehele regio, getallen voor gemeenten/provincies specifiek) geven is in het alle omgevingsdiensten aantotaaloverzicht dat het met namevan om gebouwmaatregelen omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tussen 2019 en 2023: het aantal controles, de ureninzet en totaal aantal overtredingen is gaat. toegenomen.

In geval er12% repressieve handhaving heeft 5% 1% 1-2 jaar (1) plaatsgevonden, welke sancties 2-5 zijnjaar opgelegd? (meer (48) 8% antwoorden mogelijk) 26% 5-10 jaar (58)

Energiebesparingsplicht | 2025

Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale gerealiseerde energiebesparing dankzij de Heeft uw omgevingsdienst zicht die op het energiebesparingsplicht is gerealiseerd? in kwh, energiebesparingspotentieel (bijv. in kwh,(bijv. m3 gas, CO

Hoeveel jaar heeft u naar inschatting nodig om alle Kwantitatieve informatie bedrijven en instellingen binnen de gemeente/provincie 12% 1% te controleren op de energiebesparingsplicht en Bestuurlijke reacties Bestuurlijke nota 8% informatieplicht Aantal controles, ureninzet, overtredingen bij controle en hercontrole

133 1-2 jaar (1)

Factsheets 2-5 jaar (48)

133

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers

Bijlagen

5-10 jaar (58)

36% Niet alle omgevingsdiensten hebben getallen via de enquête aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen Meer dan 10 jaar (10)getallen Bijlage 1: Bijlage 2: beschikbaar, getallen voor de gehele regio, getallen voor gemeenten/provincies specifiek) is in het totaaloverzicht van alle Dat weet ik niet (16) Kwantitatieve omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tussen 2019 en 2023: het aantal controles, de ureninzet en totaalinformatie aantal overtredingen is benchmark gemeenten benchmark omgevingsdiensten Kwantitatieve informatie toegenomen. 44%

In geval er repressieve handhaving heeft Heeft uw controles, omgevingsdienst zicht op de totale bij controle en hercontrole Aantal ureninzet, overtredingen Kwantitatieve informatie Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale gerealiseerde Niet alle omgevingsdiensten hebben getallen viade de enquête aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen getallen plaatsgevonden, sancties zijn opgelegd? gerealiseerde energiebesparing die dankzij Aantal controles,welke ureninzet, overtredingen bij(meer controle en hercontrole energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is133 beschikbaar, getallen voor de gehele regio, getallen voor gemeenten/provincies specifiek) is in het totaaloverzicht van alle Niet alle omgevingsdiensten hebben getallen via de enquête aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen getallen antwoorden mogelijk) energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv. in kwh,

omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tussen 2019 en 2023: het aantal controles, de ureninzet en totaal aantal overtredingen is gerealiseerd? kwh, m3 gas, CO2 Aantal controles, ureninzet, overtredinbeschikbaar, getallen voor de gehele regio, getallen voor gemeenten/provincies specifiek) is inin het totaaloverzicht van reductie) alle reductie) m3 gas, CO (bijv. omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tussen 2019 en 2023: het aantaltoegenomen. controles, de ureninzet en totaal aantal overtredingen is gen bij controle en hercontrole toegenomen. 69 - Er is een hersteltermijn opgelegd 2

2% In geval er repressieve handhaving heeft - Er is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd plaatsgevonden, welke sancties zijn (meer In48alle geval er repressieve handhaving heeft Heeft uw omgevingsdienst zicht op deopgelegd? totale Niet omgevingsdiensten hebben getallen via de enquête Kwantitatieve informatie antwoorden mogelijk) plaatsgevonden, welke sancties zijn opgelegd? (meer gerealiseerde energiebesparing die dankzij de aangeleverd. Met inachtneming van nodige kanttekeningen 38% 33 - Er zijn geen sancties opgelegd Dat week ik niet (2) antwoorden mogelijk) energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv. in kwh, Ja, dit weten we indicatief (51) (geen getallen beschikbaar, getallen voor de gehele regio, ge23 - Er is een dwangsom opgelegd m3 gas, CO2 reductie) Nee, dat inzicht hebben 69 - 60% Er is een hersteltermijn opgelegd tallen voor gemeenten/provincies specifiek) is in het totaaloverAantal controles, ureninzet, overtredingen bij controle en hercontrole we niet (80) 19 -- Anders, namelijk… Niet alle omgevingsdiensten hebben getallen via de enquête aangeleverd.

Met inachtneming van nodige kanttekeningen (geen getallen 69 Er is een hersteltermijn opgelegd zicht van alle omgevingsdiensten wel een trend zichtbaar tus2% 48 - Er is een vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd beschikbaar, getallen voor de gehele regio, getallen voor gemeenten/provincies specifiek) is in het totaaloverzicht van alle 6 Dat weet ik niet 198 133 sen 2019 het controles, de ureninzet 48 - Er isen een 2023: vooraankondiging lasten onder dwangsom verstuurd omgevingsdiensten welaantal een trend zichtbaar tussen 2019en entotaal 2023: het aantal controles, desancties ureninzet en totaal aantal overtredingen is 33 - Er zijn geen opgelegd toegenomen. aantal overtredingen is toegenomen. 38% 33 - Er zijn geen sancties opgelegd Anders, namelijk: termijn (meestal een jaar) voor een plan van aanpak voor het Intreffen geval repressieve handhaving heeft 23 - Er van is er een dwangsom opgelegd ontbrekende energiebesparende maatregelen.

In geval er repressieve handhaving heeft plaatsgevonden, welke sancties zijn opgelegd? (meer 19 - Anders, namelijk… plaatsgevonden, welke sancties zijn opgelegd? (meer antwoorden mogelijk) antwoorden mogelijk) 6 - Dat weet ik niet 198 5%

69 - Er is een hersteltermijn opgelegd

Anders, namelijk: termijn (meestal een jaar) voor een plan van aanpak voor het 26% 48 - Er is een lasten onder dwangsom verstuurd treffen vanvooraankondiging ontbrekende energiebesparende maatregelen. Dat weet ik niet (6)

33 - Er zijn geen sancties opgelegd

Ja, op andere wijze (35)

23 - Er is een dwangsom opgelegd

Ja, wij kunnen een indicatie geven op basis van de informatieplicht (19)

55%

5% 14%

19 - Anders, namelijk…

26%

6 - Dat weet ik niet

Nee, dat inzicht hebben we niet (73)

Dat weet ik niet (6)

198

Ja, op andere wijze (35)

Anders,55% namelijk: termijn (meestal een jaar)Ja, voor een plan van aanpak voorop het wij kunnen een indicatie geven van de informatieplicht (19) treffen van ontbrekende energiebesparendebasis maatregelen. 14% Nee, dat inzicht hebben we niet (73)

5% 26%

Dat weet ik niet (6) Ja, op andere wijze (35)

55% 14%

Dat week ik niet (2) 23 - Er is een dwangsom opgelegd Getroffen energiebesparende maatregelen: Ja, in veel gevallen het type dit weten wewordt indicatief (51) Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale getroffen maatregelen Enkele 19 - Anders, namelijk… niet door omgevingsdiensten Nee, datbijgehouden. inzicht hebben 60% gerealiseerde die dankzij de omgevingsdienstenenergiebesparing geven aan dat het met name om gebouwmaatregelen we niet (80)

38%

60%

5%

2% 38% 60%

gaat. 6 - Dat weet ik niet energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv. in kwh, 198 133 m3 gas, CO2 reductie) Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale gerealiseerde Anders, namelijk: termijn (meestal een jaar) voor een plan van aanpak voor het Heeft zicht op het 2%die energiebesparende treffenuw vanomgevingsdienst ontbrekende maatregelen. energiebesparing dankzij de energiebesparingsplicht is Getroffen energiebesparende maatregelen: in veel gevallen wordt het type energiebesparingspotentieel (bijv.CO2 in kwh, m3 gas, CO2 getroffen maatregelen door omgevingsdiensten bijgehouden. Enkele gerealiseerd? (bijv. niet in kwh, m3 gas, reductie) reductie) bij bedrijven omgevingsdiensten geven aan en dat instellingen? het met name om gebouwmaatregelen gaat.

Heeft uw omgevingsdienst zicht op de totale gerealiseerde energiebesparing die dankzij de energiebesparingsplicht is gerealiseerd? (bijv. in kwh, m3 gas, CO2 reductie)

Dat week ik niet (2) Ja, dit weten we indicatief (51) Nee, dat inzicht hebben we niet (80)

Heeft uw omgevingsdienst zicht op het 26% 133 Dat weet ik niet (6) energiebesparingspotentieel (bijv. in kwh, m3 gas, CO2 133 Ja, op andere wijze (35) reductie) 55% bij bedrijven en instellingen?

Dat week ik niet (2) Ja, dit weten we indicatief (51) Nee, dat inzicht hebben we niet (80) 133

Getroffen energiebesparende maatregelen: in veel gevallen wordt het type getroffen maatregelen niet door omgevingsdiensten bijgehouden. Enkele omgevingsdiensten geven aan dat het met name om gebouwmaatregelen gaat.

Heeft uw omgevingsdienst zicht op het energiebesparingspotentieel (bijv. in kwh, m3 gas, CO2 reductie) bij bedrijven en instellingen?

Ja, wij kunnen een indicatie geven op basis van de informatieplicht (19)

Getroffen energiebesparende 14% maatregelen: in veel gevallen wordt het type Nee, dat inzicht hebben we niet (73) getroffen maatregelen niet door omgevingsdiensten bijgehouden. Enkele omgevingsdiensten geven aan dat het met name om gebouwmaatregelen gaat. 133

133

Heeft uw omgevingsdienst zicht op het energiebesparingspotentieel (bijv. in kwh, m3 gas, CO2 reductie) bij bedrijven en instellingen?

Ja, wij kunnen een indicatie geven op basis van de informatieplicht (19) Nee, dat inzicht hebben we niet (73)

133

64

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota Samenvatting en inleiding

Bestuurlijke reacties Beleidsopzet

Bijlagen

Factsheets Resultaten

Toelichting

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers Literatuurlijst en bijlagen

Slotbeschouwing

Eindrapport van de Vereniging van Rekenkamers Rotterdam, 26 augustus 2024

Samenvatting Achtergrond en doel van het onderzoek

Uitkomsten van het onderzoek

In dit DoeMee-onderzoek 2024 doen in totaal 109 rekenkamers onderzoek naar de energie- besparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing, op initiatief en onder begeleiding van de Vereniging van Rekenkamers (VVR). De uitkomsten van dit DoeMee-onderzoek bieden inzicht in de manier waarop gemeenten, provincies en omgevingsdiensten toezicht en handhaving op deze plichten hebben georganiseerd en wat de resultaten hiervan zijn.

De onderzoeksvragen zijn uitgezet bij gemeenten, provincies en omgevingsdiensten. De uitkomsten van de antwoorden op deze vragen zijn hieronder samengevat.

De energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing in het kort Om de uitkomsten van het onderzoek goed te kunnen duiden, is inzicht in de werking en organisatie van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing nodig. Hieronder is dit kort weergegeven: • Energiebesparingsplicht: bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 aardgas gebruiken, zijn verplicht energiebesparende maatregelen te nemen. Het gaat hierbij specifiek om investeringen die zij binnen vijf jaar kunnen terugverdienen. • Informatieplicht energiebesparing: bedrijven en instellingen zijn verplicht eens in de 4 jaar actief informatie te verstrekken aan hun omgevingsdienst over de energiebesparende maatregelen die zij hebben genomen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beheert het digitale loket waarmee bedrijven dit aan hun omgevingsdienst laten weten. Het is de omgevingsdienst die het toezicht op de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing uitvoert in opdracht van het bevoegd gezag.

65

De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek onder de gemeenten zijn: • Bij meer dan driekwart van de gemeenten (77%) is de opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst in de begroting opgenomen, meestal onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’. Hierbij is dus niet specifiek onderscheid gemaakt naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing, maar is die taak onder één noemer samengebracht met andere taken die bij de omgevingsdienst belegd zijn. • In 70% van de gemeenten is er een opdracht richting de omgevingsdiensten geformuleerd met betrekking tot de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Aan de opdracht wordt in de meeste gevallen (92%) ook voldaan. Er zijn uiteenlopende redenen waarom er geen opdracht vanuit de gemeente richting de omgevingsdiensten geformuleerd is. Een aantal gemeenten geeft hierbij aan dat dit onderdeel is van de basistaak van de omgevingsdienst en het daardoor niet nodig is een aanvullende opdracht te formuleren. • Er wordt door 80% van de gemeenten gestuurd op de taken van de omgevingsdienst. Dit gebeurt meestal door voortgangsrapportages, periodieke overleggen over, of evaluatie van, de voortgang. Bij 61% van de gemeenten zijn er ook formeel afspraken gemaakt over de monitorings- en verantwoordingsinformatie met betrekking tot de energiebespa-

ringsplicht. In 46% van de gemeenten zijn hier ook kritische prestatie indicatoren (KPI’s) aan verbonden, zoals het aantal controles. In een even groot deel (46%) van de gemeenten gebeurt dit overigens niet. • De rapportages die de gemeenten ontvangen, worden door 38% van de gemeenten van goede kwaliteit bevonden. In 39% van de gevallen bevatten de rapportages geen of niet voldoende adequate informatie. In het geval rapportages geen adequate informatie leveren, geven gemeenten in de toelichting aan dat er bijvoorbeeld geen specifieke gemeentelijke kengetallen geleverd worden en/of de informatie globaal is. Daarnaast geven meerdere gemeenten aan dat de rapportages geen inzicht geven in de behaalde resultaten, zoals de hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing en de toegevoegde waarde van handhaving. • Ongeveer een kwart (26%) van de gemeenten vervult zelf ook nog taken. Drie gemeenten geven bijvoorbeeld aan dat zij eigen toezichthouders hebben die toezien op de niet- basistaakbedrijven. Een van de gemeenten geeft hierbij aan dat zij energiegegevens opvraagt die de omgevingsdienst kan gebruiken voor toezicht en handhaving op de verplichtingen. Een aantal gemeenten geeft aan het toezicht op kantoorgebouwen die over minimaal energielabel C dienen te beschikken, zelf uit te voeren.

Daarnaast zijn er twee gemeenten die toezicht en handhaving op de verplichtingen ook na 1 juli 2023 nog zelf uitvoeren.

Energiebesparingsplicht | 2025

Bestuurlijke nota Samenvatting en inleiding

Bestuurlijke reacties Beleidsopzet

De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek onder de provincies zijn: • Bij tien van de twaalf provincies is de opdracht op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht aan de omgevingsdienst in de begroting opgenomen, meestal onder het overkoepelende onderwerp ‘omgevingsdiensten’. • Bij tien van de twaalf provincies is er een opdracht richting de omgevingsdiensten geformuleerd met betrekking tot de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Bij drie provincies wordt de opdracht jaarlijks opgenomen in het uitvoeringsprogramma en bij vier provincies is de opdracht opgenomen in het werkplan van de omgevingsdiensten en bij drie provincies zijn de werkzaamheden benoemd in een opdrachtformulier. Aan de opdracht wordt in de meeste gevallen (80%) ook voldaan. • Er wordt door elf provincies gestuurd op de taken van de omgevingsdienst en één van de provincies kon hier geen antwoord op geven. Het meest wordt gestuurd op basis van een periodieke evaluatie van het werk- en uitvoeringsprogramma en/of op basis van voortgangsrapportages (vijf provincies). Bij vier provincies vindt er periodiek overleg over de voortgang plaats. Bij acht provincies zijn er ook formeel afspraken gemaakt over de monitorings- en verantwoordingsinformatie met betrekking tot de energiebesparingsplicht. In vijf provincies zijn hier ook KPI’s aan verbonden.

• Zes provincies geven aan dat de rapportages adequate informatie bevatten. De respon- denten die aangeven dat er op sommige punten adequate informatie wordt geleverd (1) of geen adequate informatie wordt geleverd (3), geven aan dat de rapportage geen inzicht geven in de effecten, zoals bijvoorbeeld een reductie in CO2-uitstoot als gevolg van vermindering van gas- en elektriciteitsverbruik. 1

2 3

66

Bijlagen

Factsheets Resultaten

Slotbeschouwing

Toelichting

• Tien provincies geven aan dat zij zelf geen invulling geven aan toezicht en handhaving van de verplichtingen, naast de taken die bij de omgevingsdienst zijn belegd. Eén provincie geeft aan wel zelf invulling te geven aan toezicht en handhaving van de verplichtingen. Deze provincie heeft in de periode 2021-2023 een projectmatige inhaalslag energie- besparingsplicht toegepast voor het aanpassen van vergunningen met voorschriften voor wettelijke verplichte energiebesparing voor energierelevante vergunningplichtige bedrijven. De provincie geeft aan zelf toezicht en handhaving uit te voeren op de implementatie van de wettelijke verplichte energiebesparingsmaatregelen die bedrijven moeten nemen.

•

•

De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek onder de omgevingsdiensten zijn: • Omgevingsdiensten hebben allemaal (gedeeltelijk) zicht op de bedrijven en instellingen die vallen onder de energiebesparings- en informatieplicht. Aan dit zicht komen zij vooral door eigen informatieverzameling, een combinatie van eigen gegevens met de gegevens van RVO.nl of een download vanuit het e-loket van RVO.nl. Als belangrijkste oorzaak waardoor de informatie (soms) ontbreekt geven de omgevingsdiensten aan dat zij geen inzicht hebben in energieverbruiksgegevens van bedrijven en instellingen. Zij geven aan dat het aanleveren van gegevens door netbeheerders kan helpen om volledig inzicht te krijgen. • Omgevingsdiensten geven aan dat zij vrijwel allemaal (98%) gedeeltelijk of volledig zicht hebben op het aantal bedrijven en instellingen dat zich aan de informatieplicht energiebesparing houdt. Bijna alle respondenten geven aan op verschillende manieren contact te maken met bedrijven en instellingen die niet voldoen aan de informatieplicht ener-

•

•

Eindrapport van vereninging van Rekenkamers Literatuurlijst en bijlagen

giebesparing, het meest via brief of e-mail, telefonisch of persoonlijk. Controles bij bedrijven of instellingen vinden meestal plaats aan de hand van specifieke energiecontroles of algemene milieucontroles aan de hand van de erkende maatregelenlijst. Omgevingsdiensten geven aan dat het aantal controles per jaar wordt bepaald in afstemming met de gemeente/provincie en afhankelijk is van het budget dat de gemeente/provincie beschikbaar stelt voor energietoezicht- en handhaving. Ook de beschikbare capaciteit, het aantal energiebesparingplichtige bedrijven en de beschikbaarheid van aanvullende middelen (VUE-regeling, SPUK-gelden)1 zijn onderdeel van de afweging. Daarnaast maakt de omgevingsdienst een inschatting van het aantal benodigde uren per te controleren bedrijf of instelling. De prioriteit van de te controleren bedrijven wordt door de omgevingsdiensten meestal gesteld op basis van de rubricering die de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) toevoegt aan de informatieplicht rapportages of op basis van een eigen risicoanalyse die specifiek gericht is op de energiebesparingsplicht.2 Een klein deel van de omgevingsdiensten geeft aan prioriteit te stellen op basis van een meer algemene risicoanalyse vanuit VTH op het gebied van milieu. Sommige omgevingsdiensten stellen geen prioriteit in de te controleren bedrijven.