CConstaterende datSittard-Geleen
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027

Raad 12 november 2026, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Programmabegroting 2027 (Kubben)71.508 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 7 van 9

In het strategisch huisvestingsplan onderwijs- en kind functies heeft de gemeente uitgesproken hierin een rol te willen vervullen, maar de invulling daarvan is nog onduidelijk, mede doordat het Rijk hiervoor nog geen middelen beschikbaar stelt. Over de financiële consequenties en het aandeel hierin van de schoolbesturen en de gemeente vindt afstemming plaats en wordt per business case beoordeeld. De gemeente is verantwoordelijk voor het realiseren van onderwijshuisvesting. Daarnaast zijn beperkte uitgaven gedaan met het oog op veiligheid. Parkeergarages De gemeente beheert meerdere parkeergarages. Team Vastgoed treedt op als eigenaar, terwijl de team Vergunningen & Parkeren fungeert als huurder en exploitant. Het onderhoudsplan wordt jaarlijks bijgewerkt op basis van actuele bevindingen. Voor de komende jaren staat groot onderhoud gepland dat de bestaande Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 157 van 226 veiligheid verder zal vergroten. De nadruk ligt hierbij op het vervangen van vloercoatings, verlichting en het beperken van wateroverlast. Bij de Odaparking hebben reeds diverse werkzaamheden plaatsgevonden en bij parkeergarage Hub Dassenplein zijn werkzaamheden in uitvoering. Voor de overige parkeergarages lopen de aanbestedingen met betrekking tot vervangen van de vloercoatings. Toon Hermans Theater In 2024 is een nieuwe onderhoudsinspectie uitgevoerd.

Op basis hiervan is de meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd. In verband met het onderzoek naar de verplaatsing van het THT en de verkorte exploitatiehorizon van de huidige locatie, zijn de definitief benodigde onderhoudsmiddelen echter mede afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar een nieuwe locatie. Ambtelijke huisvesting Voor de voortgang verwijzen we naar de voortgangsrapportages Regeling grote projecten. Per pand (Mauritspark – Vidar – Markt 1 GLN – Herenhof – Huis aan de Markt) wordt de status inhoudelijk en financieel toegelicht. Havens De havens ondersteunen de logistieke en economische functie van Holtum-Noord en de bereikbaarheid van de regio via water, weg en spoor. Voor het beheer was sprake van een verouderd beheer- en onderhoudsplan. Daarom is gekozen voor een gefaseerde aanpak richting een nieuw beheer- en onderhoudsplan. De eerste fase bestond uit het op aanlegdiepte brengen van de Franciscushaven en de Gulik-Gelre-Haven. De uitvoering vond plaats eind 2025 en begin 2026. Daarna volgt de tweede fase: het uitvoeren van metingen, peilingen en inspecties van onder meer waterdiepte, bodem, taluds en kades. Deze gegevens zijn nodig om de technische staat, onderhoudsbehoefte, risico’s en financiële consequenties betrouwbaar in beeld te brengen.

Op basis daarvan wordt het beheer- en onderhoudsplan voor de langere termijn uitgewerkt en ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. De financiële gevolgen worden verwerkt via de reguliere P&C-cyclus. Woonwagenstandplaatsen De herinrichting, normalisatie en integratie van de woonwagenlocatie Obbichterweg maakt deel uit van het herstructureringsproject “Overdracht woonwagenlocaties” en is als zodanig het laatste deel van de overdracht aan ZOwonen. In overleg met de bewoners wordt invulling gegeven aan de gemaakte afspraken in de vaststellingsovereenkomsten. Voor een gedeelte van de boventallige bewoners wordt een nieuwe locatie gerealiseerd. De realisatie van deze locatie loopt vertraging op in verband met onvoorziene uitdagingen bij de onderbouwing van de omgevingsvergunning. Momenteel wordt gewerkt aan passende alternatieven. In de vaststellingsovereenkomst is vastgelegd dat bewoners tijdelijk naar een huurwoning kunnen zonder hun recht te verliezen om terug te keren op locatie Obbichterweg na normalisatie of de nieuwe locatie. Verder worden met de bewoners de mogelijkheden besproken een aantal extra bergingen te realiseren voor de boventallige bewoners op de Obbichterweg om de leefbaarheid op de locatie te kunnen bevorderen.

Programmabegroting 2027 - 2030 Exploitatie- en investeringsbudgetten instandhouding kapitaalgoederen Voor de instandhouding van de kapitaalgoederen zijn op basis van de begroting 2027 onderstaande budgetten beschikbaar. Tabel budgetten instandhouding van de kapitaalgoederen Bedragen x €1000 Instandhouden kapitaalgoederen | Begroting 2027 | Budget krediet | Achterstallig vervangings | onderhoud investeringen 2027 Infrastructuur | 36.235 | 19.998 a | Wegen/verkeersmaatregelen | 23.286 | 12.897 - | Wegen | 22.080 | 12.897 | nee - | Kleine verkeersmaatregelen | 1.206 | nee b | Riolering | 11.492 | 5.500 | nee c | Kunstwerken | 11 | nee d | Verkeersregelinstallaties | 1.446 | 1.602 | nee Voorzieningen | 13.910 | 3.326 a | Groen | 10.671 | 2.148 - | Openbaar groen (bomen/beplantingen) | 10.208 | 2.148 | nee - | Bos/natuurterreinen | 385 | nee - | Groenbeheer begraafplaatsen | 78 | nee b | Verlichting | 2.521 | 815 | nee c | Speelvoorzieningen | 718 | 363 - | Speel- en recreatie voorzieningen | 619 | 363 | nee - | Kinderboerderij | 99 | 0 | nee - | Kasteelpark Born | 0 | 0 | nee Panden en sportvelden | 5.189 | 4.287 a | Gebouwen*1 | 759 - | Ambtelijke huisvesting | 355 | nee - | Maatschappelijke huisvesting | 309 | nee - | Commerciële huisvesting | 63 | nee - | Cultuurgebouwen | 32 | nee b | Stadsschouwburg | 310 | nee c | Sportgebouwen | 2.655 | nee Sportvelden*2 | 1.156 | nee d |

Parkeergebouwen | 309 | 4.287 | nee *1 Herverdeling tussen de verschillende categorieën van gebouwen wordt nog aangepast n.a.v. het nieuwe onderhoudsplan gebouwen. *2 Betreft het bedrag dat bestuurlijk nog voorgelegd wordt in 2026 middels het meerjarenonderhoudsplan. Pagina 158 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 159 van 226 Interne bedrijfsmiddelen Facilitaire Services In 2027 vindt er een nieuwe verhuisbeweging plaats. Het pand aan de Geleenbeeklaan wordt verlaten. Ook zullen delen van de ambtelijke organisatie vanuit Stadhuis Sittard verhuizen naar de gerenoveerde locatie aan de Herenhof in Geleen. De bouw van Vidar en de verbouwing van het Stadhuis Geleen is in volle gang. De onderhoudsbudgetten voor het regulier onderhoud van de bestaande en nieuwe panden is toereikend. Informatiemanagement en ICT Exploitatie- en investeringsbudgetten instandhouding kapitaalgoederen Voor de instandhouding van de kapitaalgoederen zijn op basis van de begroting 2027 onderstaande budgetten beschikbaar.

Tabel budgetten instandhouding van de kapitaalgoederen Instandhouden kapitaalgoederen Begroting 2027 Beschikbare krediet tbv vervanging 2027 Achterstallig onderhoud Informatiemanagement en ICT 6.895.992 a Informatiemanagement/Data en integratie/digitalisering 751.923 nee b Geo 1.286.030 nee c Informatieveiligheid en privacy 194.800 nee d ICT 4.663.238 nee De instandhouding van de vaste ICT-componenten is bij de vaststelling van eerdere programmabegrotingen afdoende geregeld en van budget voorzien. Voor hardware wordt daarbij gebruik gemaakt van een leasecontract met zodanige vervangingsfaciliteiten, dat de continuïteit en doorontwikkeling (innovatie) zijn gewaarborgd. Bij ingrijpende wijzigingen in het gebruik van de ICT-middelen of aanzienlijke personele uitbreiding binnen de organisatie wordt opnieuw bekeken of de beschikbare budgetten binnen het bestaande leasecontract toereikend zijn. In 2024 is er specifieke aandacht geweest voor de beveiliging van devices en applicaties en is het financieel beheer van mobiele devices gecentraliseerd. Vanaf 2025 zijn de mobiele devices onderbracht in het leasecontract bij ICT, zodat toekomstige vervanging van mobiele werkplekken structureel geregeld is. In de gemaakte prognose is hiervoor voldoende (vervangings-)ruimte in het leasecontract.

Uitbreiding van het leasebudget is noodzakelijk bij hogere aanschafkosten van hardware of personele uitbreidingen in de organisatie. Wat betreft groei van storage door de implementatie van cloud-systemen zal deze groei niet in de eigen omgeving gerealiseerd worden maar is er gekozen om deze opslag als dienst in de cloud te plaatsen. In het kader van de verdere ontwikkelingen en transitie naar de cloud zal dit eveneens een effect hebben op de lokale opslag van data. Deze zal in de loop van jaren verschuiven van intern naar extern. Voor de opslag van data in de cloud bij Microsoft (M365) dient wel rekening gehouden te worden met voldoende storage voor de interne back- up van deze data. Daarnaast dient er voldoende aandacht te zijn voor dataclassificatie in het kader van privacy Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 160 van 226 en security. Er zal altijd lokale opslag noodzakelijk blijven in verband met back-up van bedrijfskritische gegevens die niet in de cloud opgeslagen (mogen) worden. Het beheer van ICT-middelen is zo ingericht, dat daarmee zowel technische infrastructuur als centrale software (generieke en bedrijfsvoeringapplicaties) op adequaat niveau kan blijven functioneren (life-cycle management). De (personele) capaciteit zien we reeds toenemen m.b.t. de (wettelijke) eisen op het gebied van Informatieveiligheid. Er worden hogere eisen gesteld aan beveiligingssystemen.

Dat betekent dat we meer inzetten op het beveiligen van persoonsgebonden toegang tot onze en landelijke systemen. De technische basis blijft op orde en de landelijke standaarden op basis van werken onder architectuur worden ingevuld. Met de komst van nieuwe technieken zoals robotisering en Common Ground zullen aanpassingen in de technische architectuur aan de orde zijn. Omdat de gemeentelijke trend van afgelopen jaren laat zien dat de ICT-kosten m.b.t. onderhoud en licenties alsmaar stijgen zal deze trend zich ook in het komend jaar voortzetten. Daarom is rekening gehouden met 5,5% indexering over de relevante posten in 2025, waarbij een reële inschatting is gemaakt op welke posten de indexering al dan niet betrekking zal hebben en op een reële indexering. Het effect van de prijsstijgingen is in de begroting verwerkt ten laste van de stelpost inflatie. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 161 van 226 Financiering Inleiding Conform artikel 22 van de Financiële verordening op basis van artikel 212 van de Gemeentewet is deze financieringsparagraaf samengesteld.

Alle in deze financieringsparagraaf opgenomen acties gebeuren overeenkomstig het door het college vastgestelde Treasurybesluit en de doelstelling van de treasuryfunctie: optimale verkrijging, inzet en beheersing van financieringsmiddelen om op de gewenste plaats, op het juiste tijdstip en tegen de beste condities over de gewenste hoeveelheid liquiditeiten te kunnen beschikken. Voor informatie over garanties en over het EMU saldo wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing en de bijlage over EMU saldo. Algemene uitgangspunten • De afschrijvingskosten komen rechtstreeks ten laste van de producten. • Om het renteresultaat zo inzichtelijk mogelijk te maken wordt met een kostenplaats gewerkt. • Geen rente berekenen over reserves en voorzieningen. • Rentekosten tijdens de uitvoering van een project (tenzij anders besloten) ten laste van de exploitatie brengen. • Het rentebudget is daarnaast bepaald op basis van de volgende uitgangspunten: ­ te betalen rentekosten op de afgesloten langlopende leningen; ­ te betalen rentekosten over het verwachte financieringstekort per 1 januari 2027 uitgaande van de verwachte standen van langlopende leningen, reserves en voorzieningen, activa en grondexploitatie. Belangrijkste uitgangspunten Treasurybesluit • De financieringsfunctie heeft als primair doel het financiële risicobeheer.

• Het renterisico wordt beperkt tot stabiel en ruim onder de wettelijke renterisiconorm. • De netto vlottende schuld wordt beperkt tot maximaal de wettelijke kasgeldlimiet. • Uitzettingen uit hoofde van de treasuryfunctie vinden, voor zover verplicht, uitsluitend plaats bij het Agentschap van het ministerie van Financiën of bij medeoverheden. • Het aantrekken van langlopende leningen op de kapitaalmarkt geschiedt door bij 4 partijen, waar onder in ieder geval de huisbank, offertes aan te vragen. • Principieel geldt dat de gemeente geen financiële constructies aangaat. Mocht het toch wenselijk zijn om financiële belangen in een andere (private) organisatie aan te gaan geschiedt dit uitsluitend uit hoofde van de publieke taak. Bij het verstrekken van geldleningen en garanties uit hoofde van de publieke taak worden naast de voorwaarden genoemd in de financiële verordening de in de desbetreffende beleidsnotities vastgelegde uitgangspunten in acht genomen. Programmabegroting 2027 - 2030 Kasgeldlimiet In het kader van de wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) wordt als basis voor de berekening van de kasgeldlimiet de omvang van de uitgaven van de begroting gehanteerd. Het streven is gericht op een zodanige ruimte onder de kasgeldlimiet dat er vrijheid is in het moment van aantrekken van financieringsmiddelen.

Met deze vrijheid behoort inspelen op pieken en dalen in de kapitaalmarkt en het gericht spreiden van de lening portefeuille tot de mogelijkheden. Tabel benutting kasgeldlimiet juli 2025 tot juli 2026 Bedragen x € 1.000 Benutting Kasgeldlimiet over de periode | 3e kwartaal | 4e kwartaal | 1e kwartaal | 2e kwartaal 2025 | 2025 | 2026 | 2026 1 juli 2025 tot 1 juli 2026 (1) Omvang uitgaven begroting per 1 januari | 460.100 | 460.100 | 478.600 | 478.600 (2) Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% (3) Kasgeldlimiet op basis begroting (1*2) | 39.109 | 39.109 | 40.681 | 40.681 (4) Netto vlottende schuld(+)/vlottende middelen(-) | -67.216 | -61.860 | -17.900 | -2.798 Ruimte onder limiet (3-4) | 106.325 | 100.969 | 58.581 | 43.479 In bovenstaand overzicht is te zien dat de gemeente ruim onder de kasgeldlimiet bleef in de periode juli 2025 tot juli 2026. De afname van de ruimte onder de kasgeldlimiet vanaf het 1e kwartaal 2026 wordt veroorzaakt door het afnemen van onze overliquiditeit. Onze tegoeden bij de schatkist betreffende de totaalfinanciering van de gemeente worden opgenomen bij de vlottende middelen en zijn daarmee dus mede bepalend voor de ruimte onder de kasgeldlimiet.

Aan het begin van het 4e kwartaal 2025 stond er nog ruim 60 miljoen euro aan vlottende middelen bij de schatkist, gedurende 2026 is dit tegoed bij de schatkist volledig ingezet voor de totaalfinanciering van de gemeente. In deze bedragen zijn de nog niet bestede bedragen van de projectfinancieringen voor Glanerbrook en voor Vidar Huisvesting niet opgenomen. De kasgeldlimiet voor de meerjarenbegroting ziet er als volgt uit: Tabel kasgeldlimiet 2027-2030 Bedragen x € 1.000 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (1) Omvang uitgaven begroting per 1 januari * | 498.000 | 476.000 | 474.000 | 475.000 (2) Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% Pagina 162 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kasgeldlimiet op basis begroting (1*2) | 42.330 | 40.460 | 40.290 | 40.375 * Begrotingscijfers per 09-09-2026 Renterisiconorm Op basis van de wet FIDO is een limiet gesteld aan de blootstelling van renterisico’s door middel van het instellen van een “renterisiconorm”. Doel is om tot een gelijkmatig opgebouwde leningenportefeuille te komen zodat de renterisico’s bij herfinanciering gespreid worden.

De renterisiconorm geeft het maximum aan renterisico per jaar aan en is een bedrag ter grootte van 20% van de omvang van de uitgaven van de begroting per 1 januari van het voorgaande begrotingsjaar. Onderstaande tabel geeft conform de Uitvoeringsregeling Financiering Decentrale Overheden (UFDO) inzicht in de renterisiconorm over de komende vier jaren. De gemeente zit stabiel en ruim onder de wettelijke renterisiconorm van 20%. Tabel renterisiconorm en renterisico’s Bedragen x € 1.000 Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (1) Omvang uitgaven begroting per 1 januari 2026 | 478.600 (2) Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 20% | 20% | 20% | 20% (3) Renterisiconorm op basis begroting 2025 (1*2) | 95.720 | 95.720 | 95.720 | 95.720 (4) Renterisico op vaste schuld (= aflossing en renteherziening) | 18.008 | 18.021 | 18.035 | 18.050 Ruimte (3-4) | 77.712 | 77.699 | 77.685 | 77.670 Renterisico in percentage begroting 2026 (4/1)*100% | 3,76% | 3,77% | 3,77% | 3,77% Rentetoerekening Artikel 13 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de gemeente moet werken met een renteomslag en inzicht moet geven in: • | de rentelasten uit externe financiering • | het renteresultaat • | de wijze van rentetoerekening Pagina 163 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 164 van 226 Met onderstaand door de commissie BBV

geadviseerd renteschema wordt invulling gegeven aan dit inzicht. Tabel renteschema Bedragen x € 1.000 Schema rentetoerekening a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering 10.923 b. De externe rentebaten over de korte en lange financiering -/- 1.050 Saldo rentelasten en rentebaten 9.873 c.1 De rente die aan de facilitaire grondexploitaties moet worden doorberekend -/- 0 c.2 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/- 950 c.3 De rentebaat van door verstrekte leningen waarvoor een specifieke lening (= projectfinanciering) is aangetrokken die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 950 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente 9.873 d.1 Rente over eigen vermogen * 0 d.2 Rente over voorzieningen * 0 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 9.873 e. De aan taakvelden toegerekende rente (omslagrente 1,8%) -/- 10.136 f. Renteresultaat op het taakveld treasury 263 * De gemeente kiest er voor geen rente over het eigen vermogen en de voorzieningen te berekenen. Bij projectfinanciering worden de rentelasten van de aangetrokken leningen op de bij de activa behorende taakvelden geboekt. De renteopbrengsten van Schatkistbankieren worden in de omslagrente verdisconteerd voor zover deze geen relatie hebben met projectfinanciering.

Indien de ontvangen rente wel een relatie heeft met projectfinanciering wordt deze toegerekend aan het taakveld waarvoor de projectfinanciering is aangetrokken. Voor de rente voor de nieuwe investeringen wordt in 2027 de omslagrente van 1,8% gehanteerd. Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte Dagelijks: De dagelijkse liquiditeitsbehoefte is volledig afgedekt omdat het beheer van het saldo in de rekening-courant volledig in handen gegeven is van de bank. Dit is geregeld in de overeenkomst van de bancaire dienstverlening. Korte termijn: De nadruk ligt op het voortschrijdend actualiseren van de bestaande liquiditeitsplanning met een scope van 5 maanden waarbij alle geldstromen worden meegenomen. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 165 van 226 (Middel)lange termijn: De financieringsbehoefte per 1 januari is voor de komende jaren weergegeven in onderstaand overzicht. Tabel financieringsbehoefte Bedragen x € 1.000 2027 2028 2029 2030 Financieringstekort 150.364 229.026 279.522 295.300 De jaarlijkse financieringsbehoefte, exclusief investeringsruimte nieuw beleid, wordt bepaald door een aantal elementen: • mutaties in de leningenportefeuille; • de begrote mutaties van reserves en voorzieningen; • de begrote besteding van de restantkredieten; • de begrote afschrijvingen op de bestaande activa; • het begrote meerjarig liquiditeitsverloop van de grondexploitatie.

Er is een grote toename van het financieringstekort te zien. Deze toename wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt door een toename van de begrote besteding van de restantkredieten voor de begrote investeringen. Rentevisie De ECB heeft haar koers in 2026 moeten aanpassen. Na een reeks verlagingen van de depositorente in 2024 en 2025 tot 2,0%, is de rente in juni 2026 verhoogd naar 2,25%. De ECB kijkt bij de aanpassingen van de depositorente naar de inflatie in de eurozone. Zodra deze structureel richting de 2,0% zakt, ontstaat er voor de ECB ruimte om de rente te verlagen. Dit zal voorlopig nog niet aan de orde zijn. De financiële markten gaan er daarom van uit dat de ECB de depositorente gedurende 2026 nog verder zal gaan verhogen. Het effect van deze verwachte verhoging zal met name zichtbaar zijn op de geldmarkt. Echter ook voor de lange rente wordt verwacht dat deze verder kan gaan oplopen, voornamelijk als gevolg van structureel hogere overheidsuitgaven in Europa. Tegelijkertijd is er een aanzienlijke geopolitieke onzekerheid, dit is een belangrijke bron van volatiliteit. Dit bemoeilijkt het doen van nauwkeurige voorspellingen en verhoogt de kans op plotselinge rentebewegingen. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 166 van 226 Voor de geldmarkt dient de driemaands Euribor als leidraad en voor de kapitaalmarkt dient de 10 jr. Nederlandse staatslening als benchmark.

Geldmarkt: De geldmarktrentes zijn gedurende 2026 aan het stijgen. De 3-maands Euribor begon het jaar 2026 met 2,026% en is bij het opstellen van de begroting 2027 inmiddels gestegen tot 2,508%. Kapitaalmarkt: De benchmark rente stond begin 2026 rond de 3,000%. Gedurende 2026 schommelt dit percentage, echter bij het samenstellen van de begroting 2027 blijkt dit percentage gestegen naar 3,340%. Voor de leningen die de gemeente aantrekt, geldt vanwege de onzekerheden een opslag van rond de 0,8% op deze tarieven. De verwachting van de banken is dat deze opslag vooralsnog niet zal dalen. Voor de rente voor nieuw aan te trekken langlopende leningen is in de uitgangspunten voor de begroting 2027 uitgegaan van de omslagrente van 1,8%. Financiële instrumenten In 2027 zal gebruik gemaakt kunnen worden van de volgende financiële instrumenten: rekening-courant krediet, daggeld, kasgeld, schatkistbankieren en langlopende leningen. Limieten financieringsmiddelen De soms snel wijzigende rente op de kapitaalmarkt maakt het wenselijk dat op aanbiedingen onmiddellijk kan worden gereageerd. Om dit mogelijk te maken heeft het college besloten de limiet voor de lange financieringsmiddelen voor 2027 te bepalen op € 75 miljoen. Deze limiet geldt voor de periode 1 januari 2027 tot en met 31 december 2027.

Bij het aantrekken van lang geld worden offertes aangevraagd bij 4 verschillende kapitaalmarktpartijen waaronder in ieder geval de BNG. In de wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) worden de aan te trekken kortlopende financieringsmiddelen gemaximaliseerd tot de kasgeldlimiet. Uitgaande van bovenstaande heeft het college besloten het maximumbedrag dat in 2027 op enig moment maximaal mag worden aangetrokken als daggeld- en/of kasgeldlening te bepalen op € 30 miljoen. Samen met het rekening-courantkrediet betreft het totale kredietlimiet van de kortlopende financieringsmiddelen 100% van de kasgeldlimiet. Dit besluit geldt voor de periode 1 januari 2027 tot en met 31 december 2027 Programmabegroting 2027 - 2030 Samenvatting limieten Maximumbedrag waarvoor in 2027 mag worden aangegaan: | in € miljoen - vaste geldleningen | 75 - daggeld- en/of kasgeldleningen | 30 Van de aangegane vaste geldleningen zal via de jaarrekening mededeling worden gedaan aan de raad. Leningportefeuille Bij het opstellen van de begroting 2027 bedraagt het schuldrestant per 1 januari 2027 van de opgenomen leningen € 361,2 miljoen. Hiervan betreft € 257 miljoen. voor totaalfinanciering van de Gemeente, € 98,6 miljoen. Projectfinanciering en € 5,50 miljoen. zijn doorverstrekte leningen. Het schuldrestant van de in het kader van de publieke taak uitgezette leningen bedraagt € 5,50 miljoen.

In het najaar van 2026 zal er een langlopende lening aangetrokken gaan worden van € 40 miljoen met een looptijd van 40 jaar. Deze lening is nog niet opgenomen in onderstaande overzichten en grafieken. Bedragen x € 1.000 Opgenomen | Uitgezet Gemeente | Project | Door | Verstrekt | Door verstrekt | verstrekt Financiering. Stand 1 januari 2027 | 257.064 | 98.600 | 5.513 | 0 | 5.513 Nieuwe leningen Aflossingen | 15.908 | 2.100 | 36 | 36 Stand 31 december 2027 | 241.155 | 96.500 | 5.477 | 0 | 5.477 Rente 6 | 5.874 | 851 | 100 | 100 Gemiddeld rentepercentage 1 januari 2027 | 2,47% | 0,90% | 1,78% | 1,78% Gemiddelde restant looptijd 1 januari 2027 | 15,4 jaar | 48,0 jaar | 4,6 jaar | 4,6 jaar 6 Betreft de rente van de langlopende leningen in de leningenportefeuille berekend bij samenstelling begroting 2027 Pagina 167 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 168 van 226 Samenvatting geplande acties Kasgeldlimiet Korte financiering beperken tot maximaal de kasgeldlimiet. De mogelijkheid creëren om in te kunnen spelen op pieken en dalen in de geldmarkt en kapitaalmarkt. Schatkistbankieren De te ontvangen rente op het saldo bij de Schatkist is hoger dan de rente die we ontvangen op ons saldo bij de RC bij de BNG. Daarom wordt er gestuurd op een zo hoog mogelijk saldo bij de Schatkist. Hiermee genereren we de hoogst mogelijke renteopbrengst.

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 169 van 226 Renterisiconorm Renterisico beperken tot maximaal het percentage van de renterisiconorm. Rentevisie Het volgen van de driemaands Euribor en de 10 jr Nederlandse staatslening Beschikbaarheid Verzekeren van een duurzame toegang tot de financiële markten. Indien nodig aantrekken van voldoende financiële middelen binnen de door de raad vastgestelde kaders van de begroting. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 170 van 226 Bedrijfsvoering Financiën In de programmabegroting 2027 hebben we verdere stappen gezet in de opvolging van aanbevelingen uit oa rekenkameronderzoeken ‘Toegankelijkheid begroting en rapportages’ (Rekenkamer Sittard-Geleen, 2022) en “Doorwerking begroting”. We gaan de komende periode de meetbaarheid en stuurbaarheid van de begroting verbeteren. Dat doen we door een verdieping te maken in de financiële informatie en door onze doelen en resultaten helder te formuleren. Dit is een traject van een aantal jaren waarin we uiteindelijk heldere opgaves kunnen koppelen aan reële doelen, resultaten maar ook capaciteit en middelen. In deze "opgavegerichte begroting" is een eerste stap zichtbaar. In de begroting 2026 heeft de Raad ingestemd met incidentele en structurele middelen voor een nieuw in te richten Financieel pakket.

Dit is noodzakelijk omdat het huidige financiële pakket zeer verouderd is (2004) en technisch niet meer wordt ondersteund vanaf eind 2028. Hierdoor is een kort doorloopproces noodzaak; in het najaar van 2026 is het aanbestedingstraject gestart waarna 2027 in het teken van de implementatie staat en we in januari 2028 live kunnen gaan. In het voorjaar van 2026 is o.a. gestart met het consulteren van 4 marktpartijen om een betere inschatting te verkrijgen van de mogelijkheden van een nieuw financieel pakket maar ook de kosten voor het implementeren van een financieel systeem alsmede de te verwachten jaarlijkse structurele kosten (voornamelijk licentiekosten). Daarnaast zijn er in deze periode ook diverse bezoeken gedaan aan andere gemeentes om zowel inhoudelijk als financieel een nog scherper beeld te krijgen van de implementatie van een nieuw pakket. Dit heeft tot een verbeterde analyse geleid waarbij is geconstateerd dat de structurele lasten in lijn zijn met de beschikbare budgetten echter dat er additionele incidentele middelen benodigd zijn ad € 0,75 miljoen. voor zowel 2027 als 2028 welke ten laste komen van de algemene middelen. Deze middelen zijn nodig om binnen het aangegeven tijdspad inrichting en implementatie van het financieel pakket te realiseren en tegelijkertijd de continuïteit van de reguliere bedrijfsvoering te kunnen borgen.

In de jaarrekening 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders voor het eerst zelf de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven. In eerste instantie is, conform wetgeving, alleen over de financiële rechtmatigheid door het college zelf een verantwoording afgegeven. De komende jaren wordt deze stapsgewijs uitgebreid naar een volledige rechtmatigheids-verantwoording. Concern control. Concern control zorgt voor strategisch en concern brede kaderstelling en het begeleiden van teams in beheersing en sturing van hun werkzaamheden en zorgt voor een kwaliteitsimpuls op deze punten. Overkoepelend monitort Concern control de gemeentelijke doelen en de bedrijfsvoering die daaraan ten grondslag ligt. Er wordt daarbij gewerkt vanuit een onafhankelijke functie in verbinding met alle geledingen van de organisatie en het bestuur. Dit gebeurt vanuit volgende disciplines: Juridisch, Organisatiekundig, Plan economisch, Interne Beheersing, Management Control en Financiën.

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 171 van 226 Concrete prestaties voor 2027 zijn: actualisatie kadernota verbonden partijen; actualisatie kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing; opstellen en implementeren kaderstelling Interne Beheersing; opstellen en implementeren kaderstelling Misbruik en Oneigenlijk gebruik; verdieping op opgave gericht werken en gebruik van indicatoren; afstemming rekenkameronderzoeken; afstemmen accountantscontrole; advisering en facilitering Commissie Begroting & Verantwoording; advisering over deelnemingen. Concern control monitort daarbij volgende KPI’s: • Score financiële houdbaarheid (Deloitte) minimaal voldoende; score financiële conditie index (VNG) minimaal voldoende en score 8 in de benchmark financiële positie gemeenten (BDO). • Rechtmatigheidsverantwoording binnen de gestelde grenzen door toepassen van de beginselen van goed bestuur, risicomanagement, naleving van de P en C cyclus, de begrotingskaders en van wet- en regelgeving. • Goedkeurende accountantsverklaring. • Meerjarig structureel en reëel evenwicht van de begroting met repressief begrotingstoezicht (Provincie). Facilitaire Services Unit Archief In 2027 zetten we de versnelde overdracht van de te bewaren archiefdossiers naar het RegioArchief voort. De nadruk ligt daarbij op het zo snel mogelijk openbaar maken van informatie.

We ronden dit af voor het verlaten van Stadhuis Sittard. In 2027 wordt de nieuwe Archiefwet van kracht. De medewerkers worden getraind en stellen een implementatieplan op. In 2027 vernietigen we ruim 60 meter analoog archief. Daarnaast zullen duizenden digitale archiefdossiers in overeenstemming met de Archiefwet vernietigd worden. Unit Inkoop en Aanbestedingen In 2027 wordt het inkoop- en aanbestedingsbeleid organisatiebreed geëvalueerd en bestuurlijk afgestemd. We verwachten geen grote wijzigingen die de raad dient vast te stellen. We betrekken de raad bij de voortgang via de commissie BBV. We zetten de uitvoering (via een geactualiseerd Handboek Inkoop) voort. We investeren verder in de relatie tussen de opdrachtgevende teams (onze klanten) door proactieve advisering via periodieke accountgesprekken, jaarlijkse spend- en trendanalyses (analyses van inkoopuitgaven), roadshows (presentaties voor de teams), contractsignalering door het contractbeheer systeem Mercell en vastleggen van inkoopdossiers in het zaaksysteem JOIN. Doel is om te groeien van interne controle naar interne beheersing. We continueren dat we ook in 2027 geen onrechtmatigheid boven de norm laten ontstaan. We werken ook in 2027 samen met andere gemeenten. We voeren gezamenlijke aanbestedingstrajecten met de naaste buren alsook met Maastricht en/of Heerlen.

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 172 van 226 Informatiemanagement & ICT We werken aan efficiëntere dienstverlening voor inwoners en ondernemers, transparantie, duurzaamheid, data voor beslissingen en beleid, voldoen aan wetgeving en digitale weerbaarheid. Wij zetten de middelen gericht in ten behoeve van de interne en externe dienstverlening voor onze medewerkers, inwoners en ondernemers, voor nu en in de toekomst. De ramingen zijn gebaseerd op een gefaseerde aanpak, waarbij prioriteit wordt gegeven aan wettelijke verplichtingen, het op orde brengen van bedrijfsprocessen, digitale soevereiniteit, gegevensbescherming en maatschappelijke impact op basis van datagedreven beslissingen. Doordat technologische en maatschappelijke ontwikkelingen snel gaan, wordt het budget jaarlijks herijkt op basis van voortgang, nieuwe inzichten en mogelijk veranderende randvoorwaarden. Met deze investering leggen we een robuuste basis voor een datagedreven, innovatieve en digitaal soevereine gemeente, die klaar is voor de uitdagingen en kansen van de komende jaren. In 2027 gaat de gemeente Sittard-Geleen verder met de realisatie van de ambitiethema’s van de gemeente en de digitale transformatie. We leggen gegevens duurzaam toegankelijk, herbruikbaar en conform de afgesproken datakwaliteit vast en delen waar dat nodig en verantwoord is.

Deze koers vraagt een strakke sturing langs programmatische lijnen. De gemeente Sittard-Geleen biedt inclusieve dienstverlening via digitale en fysiek geïntegreerde kanalen, waarbij klantbeleving en maatschappelijk belang centraal staan. We benutten digitale en fysieke kanalen om inwoners en ondernemers op maat te laten participeren en van de juiste en betrouwbare informatie te voorzien. De digitale transformatie zetten we in volgens Common Ground en open source principes; we stimuleren ketenpartners om dit ook te doen. We professionaliseren het gebruik van betrouwbare, (real-time) data om beleid, digitalisering en processen te versterken, met oog voor transparantie en fundamentele rechten.

We zetten nadrukkelijk in op de strategische digitale oplossingen: • Common Ground: als fundament voor toekomstbestendige informatievoorziening; • Datagedreven werken & Artificial Intelligence: om beter te kunnen voorspellen, zodat keuzes beter kunnen worden onderbouwd; • Digitale soevereiniteit en Digitale Wendbaarheid: om als gemeente regie te houden op data, technologie en publieke waarden; • Mens en organisatie: opleidings- en veranderbudget voor medewerkers, gericht op datageletterdheid, AI-gebruik, privacy & security en het werken met nieuwe technologieën; • Beheer en doorontwikkeling: structurele middelen voor onderhoud, updates, security-monitoring en evaluaties; Deze elementen vormen de basis voor onze uitvoering, zodat we sneller, slimmer en transparanter kunnen werken door meer te centraliseren. De gemeente Sittard-Geleen verbetert de werkomgeving voor medewerkers door automatisering, binnen de grenzen van de wetgeving en de, intern vast te stellen, ethische richtlijnen. Bij datagedreven werken en in het verlengde hiervan het gebruik van AI is ethiek een belangrijk onderwerp en borgen we middels AI-beleid dat de juiste procedures worden gebruikt bij nieuwe AI-toepassingen binnen de Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 173 van 226 organisatie.

We zetten bij de groeiende vraag naar datagedreven oplossingen in op Data&AI-compliancy, om vanuit privacy, juridische en technische kant beslissingen te kunnen nemen over Data & AI systemen. Communicatie Onze organisatie wil een betrouwbare en toegankelijke overheid zijn die dicht bij de samenleving staat. Daarom werken we voortdurend aan begrijpelijke, toegankelijke en herkenbare communicatie. We kennen de wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en partners en stemmen onze boodschappen en communicatiemiddelen daarop af. Door data beter te benutten, kunnen we onze communicatie evalueren en steeds effectiever maken. In 2027 ontwikkelen we onze gebruiksvriendelijke en toegankelijke websites en digitale communicatiekanalen verder door. Daarbij besteden we ook aandacht aan online participatiemogelijkheden. Zo blijft de digitale toegang tot informatie, dienstverlening en participatie optimaal. We vergroten onze zichtbaarheid en herkenbaarheid met gerichte arbeidsmarktcommunicatie, een herkenbare huisstijl en aansluiting bij stadsmarketing. Communicatie zetten we in als verbindend instrument om interactie, participatie en samenwerking te stimuleren en ruimte te bieden aan initiatieven uit de samenleving. Zo dragen we bij aan vertrouwen in de overheid, bewustwording rond relevante maatschappelijke thema’s en een inclusieve gemeente waarin iedereen kan meedoen.

Met public affairs oefenen we invloed uit op voor de gemeente wezenlijke ontwikkelingen en thema’s . Ook zijn we voortdurend voorbereid op snelle, heldere en betrouwbare communicatie bij crises en urgente situaties, zodat duidelijkheid en vertrouwen gewaarborgd blijven. HR Vinden en Binden van medewerkers We vinden het van groot belang om te investeren in het vinden, binden en ontwikkelen van medewerkers, zodat we in een krappe arbeidsmarkt capaciteit en kwaliteit kunnen borgen. In 2027 lanceren wij onze vernieuwde werkgeversbelofte. Een werkgeversbelofte is een duidelijke belofte van een organisatie aan zijn medewerkers. Het is de belangrijkste reden waarom mensen graag bij een organisatie willen werken en er willen blijven. We geven hiermee aan wat ons als organisatie uniek maakt. Deze belofte is uitgewerkt in een marketing/ employé branding campagne (Veerkrachtig Vooruit). Leren en ontwikkelen Met de doorontwikkeling van de Sittard-Geleen Academie versterken we leren en ontwikkelen binnen de organisatie. Door opleidingen, loopbaanontwikkeling en leiderschapsprogramma’s samen te brengen, borgen we kennis, vakmanschap en continuïteit voor de toekomst.

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 174 van 226 Duurzame zakelijke mobiliteit Vanuit onze mobiliteitsaanpak en de nieuwe huisvestingsplannen werken wij als werkgever aan visie en uitvoering van een duurzaam mobiliteitsbeleid voor zakelijke reisbewegingen van onze medewerkers. Uitgangspunt is dat medewerkers zelf keuzes maken voor wat betreft de wijze van zakelijk vervoer maar dat het gebruik van duurzame vormen van vervoer optimaal worden gefaciliteerd en gestimuleerd. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 175 van 226 Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (hierna: Woo) gedeeltelijk in werking getreden. Het doel van de Woo is om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en uitwisselbaar. Artikel 3.5 van de Woo geeft aan dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens ten aanzien van de uitvoering van deze wet. Daarnaast doen we in de jaarstukken verslag van de uitvoering van de wet. De Woo kent een aantal onderdelen waarvoor het Rijk via de meicirculaire gemeentefonds 2021 zowel incidenteel als structureel budget ter beschikking heeft gesteld. De Woo heeft een implementatietermijn van vijf tot acht jaar. De VNG heeft de gefaseerde invoering opgenomen in het ‘Meerjarenplan om de Wet open overheid bij gemeenten te implementeren’.

De onderdelen van de Woo zijn als volgt: • Actief openbaar maken van documenten • Passief openbaar maken van documenten • Het op orde brengen van de informatiehuishouding Actief openbaar maken De wet spreekt over elf informatiecategorieën die actief openbaar gemaakt moeten worden. Deze elf informatiecategorieën zullen gefaseerd in werking treden. Aan de eerste categorieën (eerste tranche) voldoen we per 1 november 2024. Op dit moment zijn wij in afwachting van een nieuwe door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties vastgestelde planning. De verwachting is dat de inwerkingtreding van de volgende informatiecategorieën (tranche 2) in de tweede helft van 2027 zal zijn. De gemeente Sittard-Geleen heeft echter als doel om verder niet te wachten op de fasering van het Rijk. We zijn op dit moment, tezamen met een aantal andere gemeenten, een online Woo Platform aan het creëren. Dit is het zogenoemde Generiek Publicatie Portaal (GPP-Woo). Op dit portaal worden na implementatie de documenten uit de informatiecategorieën gefaseerd gepubliceerd. Op dit moment maken we al diverse zaken actief openbaar. Een overzicht tref je hieronder aan. Informatiecategorie Artikel 3.3 Wat Openbaar op lokale site Openbaar landelijk (Woo- index) Openbaar landelijk planning (Woo- index) 1.

Wet- en regelgeving 1a Besluiten, beleidsregels, verordeningen Ja Ja 2024 1b Andere algemeen verbindende voorschriften Ja Ja 2024 1c Ontwerpen van besluiten, beleidsregels, verordeningen en overige besluiten van algemene strekking waarover een extern advies is gevraagd, met inbegrip van de adviesaanvraag Deels Deels 2027 2. Organisatiegegevens 1d Inzicht in de organisatie en haar werkwijze, waaronder de taken en Ja Ja 2024 Programmabegroting 2027 - 2030 Informatiecategorie | Artikel | Wat | Openbaar | Openbaar | Openbaar 3.3 | op lokale | landelijk | landelijk site | (Woo- | planning index) | (Woo- index) bevoegdheden van organisatie- onderdelen 1e | Hoe de organisatie en haar onderdelen | Ja | Ja | 2024 te bereiken zijn en hoe een informatieverzoek kan worden ingediend 3. Raadstukken | 2a | Bij de gemeenteraad ingekomen | Ja | Ja | 2027/2028 stukken, tenzij deze gaan over individuele gevallen 2c | Vergaderstukken en verslagen van de | Ja | Ja | 2027 raad, behalve waarop geheimhouding geldt 4. Bestuursstukken | 2d | Agenda’s, besluiten en besluitenlijsten | Deels | Nee | 2027 van vergaderingen van het college van B&W, tenzij geheimhouding geldt 5.

Adviezen van | 2e | Adviesaanvragen, adviesvoorstellen en | Nee | Nee | 2027 adviescolleges | adviezen en van officiële adviescolleges (door besluit van het bestuursorgaan vastgesteld), met uitzondering van adviezen die gaan over individuele gevallen: 6. Convenanten | 2f | Convenanten, overeenkomsten, | Nee | Nee | 2027/2028 verbintenissen en soortgelijke afspraken van een bestuursorgaan met andere partij(en) 7. Jaarplannen- en | 2g | De jaarplannen- en verslagen van het | Ja | Via de | 2027 verslagen | bestuursorgaan, behalve de | Raads- jaarplannen- en verslagen van | stukken afzonderlijke afdelingen of directies 8. Woo-verzoeken | 2i | Inhoud van het verzoek, de schriftelijke | Nee | Nee | 2027 beslissing en de eventueel verstrekte informatie 9. Onderzoeken | 2j | Onderzoeksrapporten die intern of | Nee | Nee | 2027/2028 extern zijn uitgevoerd, met name uit feitenmateriaal bestaan en gaan over het functioneren van de eigen organisatie, voorbereiding of evaluatie van beleid, inclusief de uitvoering, naleving en handhaving van het beleid 10. Beschikkingen | 2k | Beschikkingen in de zin van de | Deels | Deels | 2027/2028 Algemene wet bestuursrecht (Awb): Schriftelijke beslissingen van bestuursorgaan Die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhouden Die voor een specifiek geval gelden Met uitzondering van beschikkingen zoals genoemd in artikel 3.3 lid 2 onder k van de Woo.

Pagina 176 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 177 van 226 Informatiecategorie Artikel 3.3 Wat Openbaar op lokale site Openbaar landelijk (Woo- index) Openbaar landelijk planning (Woo- index) 2h Verplichtingen tot verstrekken van subsidies, anders dan met een beschikking Nee Nee 2027/2028 11. Klachten 2l Schriftelijke oordelen n.a.v. klachtenprocedures over gedragingen van de organisatie Nee Nee 2027/2028 Passief openbaar maken Naast het actief delen van onze informatie, is het voor eenieder mogelijk om bij de gemeente Sittard-Geleen publieke informatie op te vragen middels een zogenaamd Woo-verzoek. We streven ernaar om zo veel mogelijk openbaar te maken, tenzij er sprake is van een uitzonderingsgrond. De gemeente Sittard-Geleen werkt doorlopend aan de optimalisatie van dit proces, zodat de burger zo snel en goed mogelijk geholpen kan worden met zijn of haar informatieverzoek. Dit komt bijvoorbeeld voort uit digitalisering, kennisdeling en de coördinerende rol van de Woo contactfunctionaris. In de jaarrekening 2026 zullen we weer inzichtelijk maken hoeveel Woo-verzoeken wij in 2026 hebben ontvangen en hoe deze zijn afgehandeld. Informatiehuishouding op orde De informatiehuishouding zorgt ervoor dat de gemeente Sittard-Geleen weet waar de documenten volgens de definitie uit de Woo (artikelen 2.1 en 2.2) te vinden zijn.

Documenten kennen een voorgeschreven bewaartermijn waarop deze worden geselecteerd en overgedragen voor de archiefbewaarplaats of voor vernietiging. Door digitalisering is informatie aan verandering onderhevig: denk aan teksten, Geo-informatie, 3D- bestanden, appberichten en dergelijke. Dit zorgt ervoor dat er nieuwe opgaven ontstaan om die informatie volgens de geldende eisen duurzaam en digitaal toegankelijk te houden. Dit is een complex proces dat tijd nodig heeft om te ontwerpen en te implementeren. Het vraagt aanpassing van werkprocessen, functies en rollen over de volle breedte van de organisatie. De gemeente Sittard-Geleen is hier volop mee bezig. Zo werken we momenteel aan het beheer van tekstberichten, hebben we een e- depotvoorziening en worden onze processen vastgelegd in een digitaal systeem. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 178 van 226 Verbonden partijen Inleiding Deze paragraaf biedt inzicht in de verbonden partijen van de gemeente en hun bijdrage aan de verwezenlijking van gemeentelijke doelstellingen en publieke belangen. Achtereenvolgens wordt ingegaan op het beleidsmatig kader voor verbonden partijen, zoals vastgelegd in de Kadernota Verbonden Partijen, het risicoprofiel van de verbonden partijen en de wijze waarop deze risico's door de gemeente worden beheerst.

De paragraaf sluit af met een integraal overzicht van alle verbonden partijen, waarin per verbonden partij informatie wordt verstrekt over het publieke belang, de samenwerkingsvorm en de financiële en bestuurlijke betrokkenheid van de gemeente. Deze paragraaf is opgesteld overeenkomstig de richtlijnen uit de Notitie Verbonden Partijen van de Commissie BBV. Daarbij zijn zowel de stellige uitspraken als de aanbevelingen uit deze notitie verwerkt. Als gevolg hiervan zijn de opzet, presentatie en inhoud van de paragraaf ten opzichte van voorgaande jaren gewijzigd, zodat deze beter aansluit bij de actuele verslaggevingsvoorschriften. Kadernota verbonden partijen: Klik hier voor de kadernota verbonden partijen. De gemeente Sittard-Geleen heeft haar beleid ten aanzien van verbonden partijen vastgelegd in de Kadernota Verbonden Partijen 2023-2026. Deze nota bevat de uitgangspunten voor de sturing, beheersing en verantwoording van verbonden partijen en beschrijft de rollen van raad, college en ambtelijke organisatie. Het doel is om ervoor te zorgen dat verbonden partijen bijdragen aan de realisatie van gemeentelijke doelstellingen en publieke belangen, terwijl tegelijkertijd zicht wordt gehouden op de financiële en bestuurlijke risico’s.

Overeenkomstig het BBV onderscheidt de gemeente vier categorieën verbonden partijen: gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen, stichtingen en verenigingen. Voor al deze categorieën geldt dat sprake is van zowel een bestuurlijk als een financieel belang van de gemeente. De kadernota geeft richting aan de wijze waarop de gemeente haar verschillende rollen invult, de informatievoorziening organiseert en risico’s beheerst. De huidige kadernota is vastgesteld voor de periode 2023-2026. In lijn met de daarin opgenomen evaluatiecyclus wordt de nota in 2027 geactualiseerd, zodat deze blijft aansluiten bij gewijzigde wet- en regelgeving, bestuurlijke ontwikkelingen en de actuele praktijk van samenwerking binnen verbonden partijen. Begroting- en verslaggevingsregels Voor verbonden partijen gelden verschillende verslaggevingsvoorschriften, afhankelijk van de rechtsvorm. Gemeenschappelijke regelingen stellen hun begroting en jaarrekening op volgens het BBV. Vennootschappen en stichtingen volgen de verslaggevingsregels uit het Burgerlijk Wetboek, waarbij de verplichtingen mede afhankelijk zijn van omvang en aard van de organisatie. Voor deze privaatrechtelijke rechtsvormen bestaan geen wettelijke voorschriften voor het opstellen van een begroting, tenzij dit statutair of contractueel is vastgelegd.

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 179 van 226 De financiële gegevens in deze paragraaf zijn gebaseerd op de meest recente beschikbare informatie. Voor enkele verbonden partijen waren de jaarrekeningcijfers over 2025 bij het opstellen van deze paragraaf nog niet beschikbaar. In die gevallen is gebruikgemaakt van voorlopige cijfers of ramingen. Risicoprofiel verbonden partijen Jaarlijks wordt voor de verbonden partijen een risicoprofiel opgesteld aan de hand van een risicomatrix, waarin zowel het bestuurlijk als het financieel belang van de gemeente wordt meegewogen. Op basis hiervan worden verbonden partijen ingedeeld naar risicocategorie. De aandacht richt zich daarbij vooral op partijen met een hoog risicoprofiel, zodat monitoring en informatievoorziening doelgericht kunnen worden ingericht. Verbonden partijen waarop de gemeente geen of slechts beperkte invloed kan uitoefenen, worden niet in de risicomatrix opgenomen. De risicoprofielen worden jaarlijks geactualiseerd. De risico's van verbonden partijen zijn binnen de gemeentelijke weerstandscapaciteit verwerkt als restrisico van 1% van het totale begrotingsbedrag. Een nadere toelichting is opgenomen in de paragraaf Risicobeheersing en Weerstandsvermogen.

Risicomatrix Financieel belang Hoog Gemiddeld Vidar BV Vidar Loont BV Vidar Aan de Slag BV Gr Vidar WsW GR Veiligheidsregio Zuid- Limburg Gr Omnibuzz Reinigingsdienst Westelijke Mijnstreek NV GR Kredietbank Limburg GR Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zuid-Limburg Mijn Streekwarmte BV Laag GR omgevingsdienst Zuid- Limburg GR Het Gegevenshuis GR Belastingsamenwerking gemeenten en waterschap Stichting Economische Samenwerking Zuid-Limburg Stichting Samenwerking Zuid- Limburg Laag Gemiddeld Hoog Bestuurlijk belang Monitoring en informatievoorziening De omvang van de monitoring en informatievoorziening is afhankelijk van het risicoprofiel van de verbonden partij. Naarmate het bestuurlijk en financieel risico toeneemt, wordt intensiever gestuurd en gerapporteerd. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 180 van 226 • Laag risicoprofiel: opname in de begroting en jaarrekening. Voor gemeenschappelijke regelingen wordt een zienswijze uitgebracht op de begroting en jaarrekening. Besluiten worden achteraf ter kennisname aan het college aangeboden. • Middel risicoprofiel: aanvullend op het lage risicoprofiel vindt minimaal één tussentijdse rapportage plaats.

• Hoog risicoprofiel: aanvullend op het middelhoge risicoprofiel worden voorgenomen besluiten vooraf aan het college voorgelegd, vinden minimaal twee tussentijdse rapportages plaats en wordt tussentijds overleg gevoerd met de verbonden partij en overige deelnemers. De jaarrekeningen en begrotingen van de verbonden partijen besproken in de raadsvergadering van 11 juni. Op basis van deze informatie is de paragraaf Verbonden Partijen in de begroting 2027 geactualiseerd. Programmabegroting 2027 - 2030 Overzicht verbonden partijen Onderstaand overzicht bevat alle verbonden partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Het overzicht geeft inzicht in het publieke belang dat met de deelname wordt gediend, de vorm van de samenwerking en de financiële en bestuurlijke betrokkenheid van de gemeente.

Gemeenschappelijke regelingen (GR) Bedragen x € 1.000 Verbonden Partij | Programma BsGW | Algemene | AB | 2.062 | 5.224 | 6.528 | 11.562 | 8.175 | Licht negatief dekkingsmiddelen Veiligheidsregio Zuid-Limburg | Veiligheid | AB | 9.630 | 10.640 | 16.045 | 66.319 | 58.590 | Kostendekkend Omnibuzz | Sociaal Domein | AB | 3.224 | 1.423 | 2.448 | 7.608 | 9.583 | Kostendekkend Vidar WSW* | Sociaal Domein | AB | 12.431 | 0 | 0 | 1.654 | 1.101 | Kostendekkend Kredietbank Limburg | Sociaal Domein | AB | 3.948 | 801 | 746 | 14.009 | 2027: licht negatief: -147, gedekt uit EV KBL GGD Zuid-Limburg | Volksgezondheid en milieu | AB | 7.100 | 2.586 | 4.265 | 27.269 | 25.092 | Kostendekkend Omgevingsdienst Zuid-Limburg | Volksgezondheid en milieu | AB | 1.616 | 3.080 | 2.580 | 3.071 | 3.390 | Kostendekkend Het Gegevenshuis | Volkshuisvesting, | AB | 1.203 | 297 | 68 | 1.686 | 727 | Kostendekkend ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Euregio Rhein- Maas-Nord | Volkshuisvesting, | Bestuur | 18 | nvt | nvt | nvt | nvt | kostendekkend ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing AB= Algemeen Bestuur DB=Dagelijks Bestuur Pagina 181 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Vennootschappen Bedragen x € 1.000 Verbonden Partij | Programma BNG | Algemene middelen | aandeelhouder | 380 | 4.777 | 4.863 | 123.164 | 110.701 | Positief Enexis | Algemene middelen | aandeelhouder | 735 | 5.538 | 5.811

| 5.949 | 7.627 | Positief WML | Algemene middelen | aandeelhouder | 0 | 217.814 | 236.571 | 403.411 | 438.818 | Kostendekkend Vidar BV* | Sociaal Domein | aandeelhouder | 0 | 2.951 | 1.354 | 1.642 | 7.294 | Kostendekkend Vidar Loont BV* ** | Sociaal Domein | aandeelhouder | 0 | 71 | 71 | 750 | 750 | inactief Vidar aan de slag BV* | Sociaal Domein | aandeelhouder | 0 | 340 | 340 | 1.097 | 1.097 | Kostendekkend Mijn Streekwarmte* | Volksgezondheid en Milieu | aandeelhouder | 0 | 2673 | 2673 | 0 | 48 | Kostendekkend Bodemzorg Limburg BV | Volksgezondheid en Milieu | aandeelhouder | 0 | 11.038 | 11.701 | 32.965 | 20.727 | Kostendekkend RWM NV | Volksgezondheid en milieu | aandeelhouder | 0 | 6.393 | 6.748 | Licht Positief 5.435 | 5.648 * gebaseerd op de jaarstukken 2024 omdat 2025 nog niet beschikbaar is. ** Specifiek voor Vidar Loont BV geldt dat deze BV begin 2026 inactief is gemaakt. De reden daarvoor is de wijziging van de CAO Uitzendkrachten per 1 januari 2026. Uit onderzoek is gebleken dat Vidar Loont BV niet kan voldoen aan deze gewijzigde CAO. Het risico van boetes – vanwege een niet juiste toepassing van de CAO – diende voorkomen te worden. om die reden heeft de bestuurder van Vidar Loont besloten de bedrijfsactiviteiten van deze BV tijdelijk stop te zetten. Dit besluit is bekrachtigd door de AVA van Vidar Loont BV.

Er wordt onderzocht of Vidar Loont BV in de toekomst toch geschikt kan worden gemaakt voor het uitzenden van kandidaten naar werk dan wel op een andere manier kan worden ingezet Stichtingen en verenigingen Bedragen x € 1.000 Verbonden Partij | Programma ESZL | Economie | Bestuur Vereniging ASL | Volksgezondheid en milieu | lid | 28 | 537 | 778 | 537 | 778 | 40 Samenwerking Zuid-Limburg | Bestuur en Economie | AB en DB | 184 | 0 | 0 | 0 | 0 | neutraal ESZL: Stichting Economische Samenwerking Zuid-Limburg ASL: vereniging Afval Samenwerking Limburg Pagina 182 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 183 van 226 * Eigen vermogen / Vreemd Vermogen Voor de vermogenspositie van de verbonden partijen is uitgegaan van de meest recent vastgestelde jaarrekening (2025). Indien in begrotingen of meerjarenramingen van verbonden partijen prognoses van het eigen en vreemd vermogen zijn opgenomen, zijn deze niet afzonderlijk verwerkt. Hierdoor zijn de vermogensgegevens onderling vergelijkbaar en gebaseerd op gecontroleerde en vastgestelde cijfers. Programmabegroting 2027 - 2030 Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf beschrijft hoe de gemeente Sittard-Geleen het grondbeleid in 2027 inzet als instrument voor gemeentelijke regie op ruimtelijke ontwikkelingen. Het grondbeleid is geen doel op zichzelf, maar een instrument om de gemeentelijke ruimtelijke ambities te realiseren.

Het grondbeleid ondersteunt maatschappelijke opgaven op het gebied van wonen, economie, duurzaamheid, mobiliteit, vergroening en leefbaarheid. De gemeente hanteert daarbij een situationele benadering: per ontwikkeling wordt bepaald welke gemeentelijke rol passend is, variërend van faciliterend tot actief of samenwerkend grondbeleid. Beleidskader en uitgangspunten Het grondbeleid is gebaseerd op de Nota grondbeleid 2026 en sluit aan op de Omgevingswet, de Omgevingsvisie, het Besluit Begroting en Verantwoording en de jurisprudentie over gelijke kansen bij grondtransacties. Kern van het beleid is dat ruimtelijke ontwi | kkelingen integraal worden beoordeeld op maatschappelijke waarde, financiële haalbaarheid, risico’s en de gewenste regierol van de gemeente. Daarmee wordt grondbeleid niet als doel op zichzelf ingezet, maar als middel om bestuurlijke ambities uitvoerbaar t | e maken. Specifieke projecten en gebiedsontwikkelingen In 2027 ligt de nadruk op projecten waarin de ruimtelijke en maatschappelijke opgaven samenkomen. Voorbeelden zijn de verdere binnenstedelijke ontwikkeling van Sittard | -Centraal, de uitvoering van woningbouwinitiatieven in dorpskernen volgens het principe “ | Een straatje erbij”, herstructurering van locaties met leegstand of verouderd vastgoed, en projecten die bijdragen aan ecologische verbindingen, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit.

Per project wordt beoordeeld of de gemeente vooral kaderstellend en faciliterend optreedt, of dat een actievere grondpositie nodig is om tempo, kwaliteit of publieke doelen te borgen. Actuele prognose van de verwachte resultaten van de grondexploitaties Bedragen x € 1.000 Boekwaarde | Geraamde nog | Geraamde nog | Geraamd Projectomschrijving | per 1 jan 2026 | te maken | te realiseren | resultaat kosten | opbrengsten Agnetengebied | -853 | 1767 | -1122 | -208 Bedrijvenstad Fortuna | -7 | 7 | 0 | 0 Herontwikkeling Frans Klooster * | 124 | 141 | 0 | 265 Herontwikkeling Kleine Steeg * | 139 | 4.481 | -3.148 | 1.472 Holtum Noord III* | 162 | 437 | 0 | 599 Kantorenpark Fortuna * | 3.182 | 280 | -2.812 | 650 Kantorenpark Station * | 1.851 | 292 | -1.519 | 624 Mauritspark Herontwikkeling * | 1.585 | 1.027 | -1.252 | 1.360 Eindtotaal | 6.183 | 8.432 | -9.853 | 4.762 Pagina 184 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 185 van 226 * Deze bedragen zijn opgenomen in de voorziening BIE (bouwgrond in exploitatie) Het totaal resultaat van de grondexploitaties (BIE) bedraagt per 1 januari 2026 € 4,76 miljoen negatief. Ten aanzien van het geraamde tekort in de begroting 2025 ad € 3,81 miljoen derhalve een groter tekort van € 0,95 miljoen.

Dit wordt met name veroorzaakt door onvoorziene kosten als gevolg van het bouwrijp maken van de grond in het project “Holtum Noord III” ad € 0,67 miljoen. De voorziene tekorten hierboven aangegeven met een *) bedragen € 4,97 miljoen en zijn afgedekt via de voorziening BIE. De totale boekwaarde van de grondexploitaties bedraagt € 6,18 miljoen. Winstrisico reserve en winstneming Om voorzichtigheid te betrachten is door de raad, conform advies van de commissie BBV, bij het vaststellen van de nota Grondbeleid 2026 in december 2025 een winstrisico reserve ingesteld. Tussentijds genomen winst wordt eerst toegevoegd aan de winstrisico reserve. Pas wanneer de resultaten met voldoende zekerheid vaststaan, vloeit de winst door naar de algemene reserve bouwgrondexploitatie of de reserve ontwikkelprojecten. Omdat bij het opstellen van de jaarrekening 2025 de winstrisico reserve nog niet was ingeregeld, zijn de winsten tijdelijk aan de algemene reserve bouwgrondexploitaties toegevoegd. Het betreft hier de tussentijdse winstnemingen van de projecten Bedrijvenstad Fortuna en Agnetengebied voor een totaal bedrag van ongeveer € 0,07 miljoen. In 2026 wordt dit bedrag overgeboekt vanuit de algemene reserve bouwgrondexploitaties naar de winstrisico reserve.

Risicomanagement en afdekking van risico’s Naast de voorziene tekorten in de actieve grondexploitaties (BIE’s) dienen ook de risico’s van de grondexploitaties, nieuwe ontwikkelingen en hieraan gerelateerde vastgoedontwikkelingen in beeld te worden gebracht, alsook de wijze waarop deze worden afgedekt. Volgend het jaarrekening- en begrotingstraject, het meerjarig perspectief van de grondexploitatie en de vastgestelde nota’s over (sanering) grond, grex en vastgoed worden bovengenoemde financiële risico’s van projecten, nieuwe ontwikkelingen in de grondexploitatie en vastgoed gerelateerde ontwikkelingen in beeld gebracht en geactualiseerd. Met het jaarlijks7 actualiseren van de grondexploitaties zorgen we voor een zo actueel mogelijk inzicht. Daarnaast wordt in de algemene reserve bouwgrondexploitatie rekening gehouden met een buffer gebaseerd op het risicoprofiel van de grondexploitaties en is in de reserve ontwikkelprojecten momenteel een buffer aanwezig. Bij de meest actuele rapportage van de risico’s is voor de inschatting van het risicoprofiel nog het (verouderd) GIO-model8 gebruikt.

In deze (Excel)module worden de grondexploitaties geactualiseerd waarna via Power BI 7 Bij het samenstellen van de jaarrekening grondexploitatie 8 Grondexploitatie in een Oogopslag Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 186 van 226 de voor de jaarrekening grondexploitaties benodigde tabellen worden gegenereerd waaronder de benodigde risicoreserve op basis van de parameters markt-, waarderings- en organisatierisico. Bij de actualisering van het risicoprofiel gaan we aan de slag met de implementatie van een nieuw risicomodel TotalLink. Hierbij worden risico’s op twee niveaus onderscheiden: • project(specifieke) risico’s: risico’s die specifiek zijn voor één grondexploitatie. Deze worden bij de jaarlijkse actualisatie in beeld gebracht; • markt-/portefeuillerisico’s: risico’s die de gehele grondportefeuille raken, zoals conjunctuur, renteontwikkelingen of cumulatie van tegenvallers in meerdere projecten. De analyse van risico’s gebeurt op basis van kans × impact. De uitkomsten worden betrokken bij de berekening van het benodigde weerstandsvermogen van de gemeente. De benodigde risicoreserve (oud systeem) bedroeg per ultimo 2025 € 0,5 miljoen en wordt afgedekt via de algemene reserve van de grondexploitatie. De verwachting is dat de implementatie van het nieuw risicosysteem leidt tot een hogere benodigde risicoreserve. De omvang hiervan zal in de loop van 2026 worden berekend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sittardgeleen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/95572820-ae40-444a-9867-9eaaeb0fd1ed?agendaItemId=d5b6f342-b942-4d9a-b8e4-fd5509b33d75