CConstaterende datSittard-Geleen
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027

Raad 12 november 2026, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Programmabegroting 2027 (Kubben)71.508 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 9

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 1 van 226

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 2 van 226 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................ ................................ ................................ ................................ ...................... 2 Voorwoord ................................ ................................ ................................ ................................ ............................ 5 Financieel Perspectief ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 6 Financieel kader ................................ ................................ ................................ ................................ ............... 6 Uitgangspunten................................ ................................ ................................ ................................ ................. 7 Provinciaal toezicht ................................ ................................ ................................ ................................ .......... 8 Actualisatie Financieel perspectief ................................ ................................ ................................ ................ 10 Programmaplan 2027-2030 ................................ ................................ ................................ ................................

29 Leeswijzer ................................ ................................ ................................ ................................ ....................... 29 Programmabegroting op hoofdlijnen ................................ ................................ ................................ ................... 31 Sociale veerkracht ................................ ................................ ................................ ................................ .......... 32 Ecologische veerkracht ................................ ................................ ................................ ................................ .. 33 Economische veerkracht ................................ ................................ ................................ ................................ 34 Institutionele veerkracht ................................ ................................ ................................ ................................ . 36 Programma 1. Bestuur en Ondersteuning ................................ ................................ ................................ ........... 37 1.1. Participatie van de samenleving ................................ ................................ ................................ .............. 37 1.2. Bestuur en perspectief ................................ ................................

................................ ............................ 39 1.3 Bestuurlijke samenwerking ................................ ................................ ................................ ....................... 41 1.4. Dienstverlening en communicatie ................................ ................................ ................................ ........... 44 1.5. Weerbaarheid ................................ ................................ ................................ ................................ .......... 46 Programma 2. Veiligheid ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 48 2.1. Sociale Veiligheid ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 48 2.2. Zorg en Veiligheid ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 50 2.3. Ondermijning ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 51 2.4. Externe Veiligheid ................................ ................................ ................................ ................................ .... 52 2.5.

Toezicht en handhaving leefbaarheid................................ ................................ ................................ ....... 53 2.6. Evenementenveiligheid, crisisbeheersing en andere veiligheidsthema's ................................ ................. 54 Programma 3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat ................................ ................................ ................................ ... 57 3.1. Mobiliteit en Verkeer ................................ ................................ ................................ ................................ 57 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 3 van 226 3.2. Logistiek ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 59 Programma 4. Economie ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 61 4.1. Chemie, Industrie en Bedrijventerreinen................................ ................................ ................................ .. 61 4.2. Vrijetijdseconomie, Detailhandel en Stadscentra ................................ ................................ .................... 63 4.3. (Eu)regionale samenwerking en Arbeidsmarkt ................................ ................................ ........................

66 4.4. MKB Ondersteuning en Dienstverlening ................................ ................................ ................................ .. 67 Programma 5. Sport, Cultuur en Groen ................................ ................................ ................................ ............... 70 5.1. Sport ................................ ................................ ................................ ................................ ........................ 70 5.2. Maatschappelijk Vastgoed................................ ................................ ................................ ....................... 72 5.3. Cultuur ................................ ................................ ................................ ................................ ..................... 74 5.4. Natuur en Landschap ................................ ................................ ................................ .............................. 76 5.5. Stedelijk Groen ................................ ................................ ................................ ................................ ........ 78 5.6. Erfgoed ................................ ................................ ................................ ................................ .................... 80 Programma 6. Sociaal Domein ................................ ................................

................................ ............................ 82 6.1. Sociale Basis ................................ ................................ ................................ ................................ ........... 82 6.2. Onderwijs en Jeugd ................................ ................................ ................................ ................................ .. 85 6.3. Gezondheidspreventie ................................ ................................ ................................ ............................. 87 6.4. Participatie en Bestaanszekerheid ................................ ................................ ................................ .......... 89 6.5. Wmo ................................ ................................ ................................ ................................ ........................ 95 6.6. Jeugdwet ................................ ................................ ................................ ................................ .................. 97 Programma 7. Milieu, Klimaat en Duurzaamheid ................................ ................................ ................................ 99 7.1. Milieu ................................ ................................ ................................ ................................ ....................... 99 7.2.

Klimaatadaptatie en Water ................................ ................................ ................................ .................... 101 7.3. Energie ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 102 7.4. Warmte ................................ ................................ ................................ ................................ .................. 103 7.5. Duurzaamheid ................................ ................................ ................................ ................................ ....... 105 Programma 8. Wonen, Omgevingsbeleid en Gebiedsontwikkeling ................................ ................................ ... 107 8.1. Wonen ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 107 8.2. Omgevingsbeleid ................................ ................................ ................................ ................................ ... 110 8.3. Gebiedsontwikkeling en Stedelijke Ontwikkeling ................................ ................................ ................... 111 Programma 9. Algemene middelen ................................ ................................ ................................

................... 114 9.1. Algemene dekkingsmiddelen ................................ ................................ ................................ ................. 120 9.2. Overhead ................................ ................................ ................................ ................................ ............... 121 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 4 van 226 9.3 Vennootschapsbelasting ................................ ................................ ................................ ........................ 122 9.4. Onvoorzien................................ ................................ ................................ ................................ ............. 122 Paragrafen ................................ ................................ ................................ ................................ ......................... 123 Lokale heffingen................................ ................................ ................................ ................................ ............ 123 Weerstandsvermogen / Risicobeheersing ................................ ................................ ................................ .... 141 Onderhoud kapitaalgoederen ................................ ................................ ................................ ....................... 152 Financiering ................................

................................ ................................ ................................ .................. 161 Bedrijfsvoering ................................ ................................ ................................ ................................ .............. 170 Wet open overheid ................................ ................................ ................................ ................................ ........ 175 Verbonden partijen ................................ ................................ ................................ ................................ ....... 178 Grondbeleid ................................ ................................ ................................ ................................ .................. 184 Financiële begroting ................................ ................................ ................................ ................................ .......... 188 Inleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ........................ 188 Baten & lasten per programma ................................ ................................ ................................ ..................... 190 Baten & lasten per taakveld ................................ ................................

................................ .......................... 192 Incidentele baten & lasten ................................ ................................ ................................ ............................ 194 Structurele mutaties reserves ................................ ................................ ................................ ...................... 204 Structureel evenwicht ................................ ................................ ................................ ................................ .. 206 Geprognotiseerde balans ................................ ................................ ................................ ............................. 208 Bijlagen ................................ ................................ ................................ ................................ .............................. 211 Bijlage 1: Reserves en voorzieningen ................................ ................................ ................................ ............ 212 Bijlage 2: EMU-saldo ................................ ................................ ................................ ................................ .... 214 Bijlage 3: Vaste Activa & Kapitaallasten ................................ ................................ ................................ .......

215 Bijlage 4: Monitoring BBV-indicatoren ................................ ................................ ................................ .......... 217 Bijlage 5: Administratieve wijzigingen ................................ ................................ ................................ ........... 219 Bijlage 6: Kleine verschillen ................................ ................................ ................................ .......................... 222 Bijlage 7: Begrotingsstructuur 2027 ev. ................................ ................................ ................................ ........ 225 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 5 van 226 Voorwoord Voor u ligt de begroting 2027 van de gemeente Sittard-Geleen. Met deze begroting zetten we een volgende stap naar een andere manier van begroten: meer opgavegericht en met meer aandacht voor de maatschappelijke resultaten die we samen willen bereiken. Binnen de herkenbare indeling in vakgebieden maken we beter zichtbaar voor welke opgaven we staan, welke doelen we daarbij hebben en welke resultaten we willen bereiken. Zo werken we aan een begroting die niet alleen laat zien wat we als gemeente doen, maar vooral ook waaraan we willen bijdragen en welk verschil we daarmee maken. Daarbij staan de inwoners, organisaties, bedrijven, wijken, dorpen en de stad centraal.

Samen werken we aan een gezonde, duurzame, innovatieve en ondernemende gemeente. In deze meer opgavegerichte aanpak staan belangrijke maatschappelijke vraagstukken centraal, zoals leefbaarheid, gezondheid, energiecongestie, duurzaamheid, digitalisering en economische innovatie. Samen met inwoners en maatschappelijke partners hebben we hierover gesproken bij het opstellen van de Toekomstvisie 2030. Op basis daarvan hebben we doelen vastgesteld. In deze begroting vertalen we deze doelen naar concrete en meetbare resultaten. Daarmee maken we beter zichtbaar hoe onze inzet bijdraagt aan de samenleving en in hoeverre we de gewenste resultaten bereiken. Zo kunnen we beter beoordelen of we de juiste dingen doen en waar bijsturing nodig is. De begroting is opgebouwd volgens de vertrouwde programmastructuur. Binnen de programma’s laten zogenoemde doelenbomen de samenhang zien tussen opgaven, doelen en resultaten. De doelen in deze begroting zijn gebaseerd op de beleidskaders die de gemeenteraad heeft vastgesteld, zoals de Omgevingsvisie en de Kadernota Veiligheid. Deze beleidskaders vormen de basis voor de doelen die we in deze begroting benoemen en voor de manier waarop we daarop sturen en verantwoording afleggen. Met deze begroting geven we vooral uitvoering aan eerder ingezette ontwikkelingen.

Hiermee houden we ruimte om samen met de nieuwe raad en het nieuwe college in het traject van de Kadernota 2027 richting te geven aan de volgende bestuursperiode. Ons uitgangspunt blijft daarbij een structureel sluitende begroting. Deze begroting is een tussenstap in een bredere ontwikkeling. In de komende jaren bouwen we verder aan een opgavegerichte manier van begroten. Ook optimaliseren we de manier waarop we resultaten volgen en monitoren. Zo kunnen we beter bijsturen wanneer dat nodig is. Daarnaast kijken we regelmatig of onze doelen nog aansluiten bij ontwikkelingen in de samenleving. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 6 van 226 Financieel Perspectief Financieel kader Vertreksituatie In relatie tot de P&C-cyclus in het algemeen en onze financiën in het bijzonder streven wij naar een duurzaam en solide financieel beleid, met voldoende veerkracht. Deze financiële veerkracht heeft betrekking op wendbaarheid en weerbaarheid. Met andere woorden: hebben wij voldoende middelen om uitvoering te geven aan ambities en ontwikkelingen, alleen of met andere partijen (cofinanciering) en beschikken wij over voldoende middelen om onvoorziene tegenvallers en/ of risico’s op te kunnen vangen. In onze jaarlijkse P&C-cyclus wordt in de kadernota of- brief de richting bepaald, gevolgd door nadere uitwerking in de begroting. In dit verkiezingsjaar is geen kadernota opgesteld.

De voorbereiding van de kadernota volgt na de voorbereiding en besluitvo rming van de begroting 2027. Onderstaand geven we inzicht in de volgtijdelijke voorbereiding van de verschillende P&C-producten en de accenten die we hierbij zetten. Ontwikkelingen Landelijk De dynamiek rondom de ontwikkelingen van de gemeentefinanciën duurt onverminderd voort. Het ravijnjaar is weliswaar enkele jaren opgeschoven, maar van een structurele oplossing voor de teruglopende rijksmiddelen is nog geen sprake. In de meicirculaire 2026, de basis voor deze begroting, stijgt de uitkering (voor 2027 t/m. 2030) uit gemeentefonds licht. Gemeenten hebben deze extra middelen hard nodig om de hogere inflatie te kunnen bekostigen. De gevolgen van de te lage rijksvergoeding voor het opvangen van loon- en prijsontwikkeling is in onze begroting duidelijk zichtbaar. Opval lend in deze circulaire is het kabinetsvoornemen om in 2029 de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening in de Wmo te schrappen. Op Prinsjesdag zijn in de Miljoenennota 2027 extra middelen aangekondigd voor onder meer maatschappelijke weerbaarheid, kwetsbare gezinnen en regionale mobiliteit. Tegelijk groeit het gemeentefonds. Extra middelen die met name betrekking hebben op indexatie van loon- en prijsvolume. Kortom compensatie voor stijgende kosten

Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 7 van 226 waar gemeenten mee te maken hebben. Maar geen zicht op extra structurele Rijksmiddelen. Terwijl extra geld nodig is voor de uitvoering van taken. Bijvoorbeeld voor het opvangen van tekorten op de jeugdzorg en het sociaal domein en het beheer van wegen, bruggen, riolering en openbare ruimte. Tegelijkertijd willen de net gestarte nieuwe colleges aan de slag met de realisatie van de ambities. Dit leidt tot een forse structurele financiële opgave om de balans tussen ambities – taken – middelen en uitvoeringkracht te borgen . Op basis van het financieel begrotingstoezicht moet de begroting immers structureel en reëel sluiten om financieel gezond te blijven. Begroting Sittard-Geleen Op basis van het begrotingsbeeld uit de vertreksituatie hebben wij de begroting voorbereid. De richtlijnen van de provinciale toezichthouder hebben we in deze voorbereiding betrokken. We hebben het begrotingsbeeld bijgesteld op basis van autonome ontwikkelingen en een aantal zaken die vooruitlopend op de integrale afweging bij de kadernota 2027 nu incidenteel in deze begroting worden overbrugd. Hierbij sturen we op het realiseren van sluitende jaarschijven en het borgen van structureel begrotingsevenwicht., zodat de financiële veerkracht van en in onze begroting geborgd blijft én we in aanmerking komen voor repressief begrotingstoezicht.

In het onderdeel ‘Actualisatie financieel perspectief’ lichten wij de bijstellingen in het begrotingsbeeld en het effect hiervan op de ontwikkeling van de begrotingssaldi nader toe. Daarnaast gaan we in op de wijze waarop we de weerbaarheid en wendbaarheid van onze financiën in deze begroting hebben geborgd. Er ligt een begroting 2027 voor met een omvang van afgerond € 0,5 miljard. Dit bedrag zetten we in om de doelen en resultaten op basis van bestaand beleid zoals opgenomen in de (sub)programma’s te kunnen realiseren. Uitgangspunten Wij hebben de begroting 202 7 opgesteld rekening houdend met onderstaande kaderstellende en technische uitgangspunten. Kaderstellend - De verordening ex artikel 212 Gemeentewet; - De kadernota’s reserves en voorzieningen, waardering en afschrijving vaste activa, weerstands - vermogen en risicobeheersing; - De richtlijnen van de provincie, zoals opgenomen in de Begrotingscirculaire 202 7 van 9 april jl. en de ‘Aanvulling begrotingscirculaire 2027’. Technisch Naast de kaderstellende uitgangspunten hebben wij bij de uitwerking van de begroting de volgende technische uitgangspunten gehanteerd: - We sturen op een sluitende begroting en het borgen van structureel en reëel evenwicht in onze begroting; - De meicirculaire 2026 is meegenomen in de actualisatie van het financieel perspectief.

Overeenkomstig de besluitvorming over de P&C -cyclus 202 6 verwerken wij de financiële gevolgen van de septembercirculaire 2026 in de slotwijziging/ 3de rapportage 2026. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 8 van 226 - Voor het aantrekken van langlopende financieringsmiddelen wordt voor 202 7 uitgaan van de omslagrente van 1,8% - De gevolgen van loon- en prijsontwikkeling (LPO) op onze begrotingsposten dekken wij uit de middelen die we voor dit doel op de stelpost inflatie hebben gereserveerd. - Voor het gemeentelijk belastingkader 2027 worden de tarieven geïndexeerd. Beleidsmatige verhogingen worden alleen uitgevoerd als er sprake is van noodzakelijke investeringen op het gebied van afval en riool. Het indexpercentage wordt vastgesteld op 3,4%, waarvan 2,22% is meegenomen in de begroting 2026. Provinciaal toezicht Beoordeling begroting 2026 Op basis van de beoordeling van de begroting 2026 heeft het provinciebestuur geconcludeerd dat onze begroting 2026 voldoet aan de voorwaarden om voor repressief begrotingstoezicht in aanmerking te komen. Dit betekent dat voor de uitvoering van de begroting 202 6 en wijzigingen op deze begroting geen goedkeuring door Gedeputeerde Staten nodig is. Daarnaast heeft het provinciebestuur en aantal aanbevelingen gedaan.

De aanbevelingen hebben met name betrekking op: - Borging van structureel en reëel evenwicht in de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 - Het beschikken over actuele beheerplannen IPOR en Vastgoed, inclusief financiële vertaling in de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030. Begrotingscirculaire 2027 In de brief ‘Begrotingscirculaire 202 7’ van 8 april jl. gaat het provinciebestuur in op een aantal onderwerpen en actualiteiten die relevant zijn voor de begrotingsbereiding. Belangrijke onderwerpen zijn: - onze verantwoordelijkheid voor borging van structureel begrotingsevenwicht, waarbij structurele lasten worden gedekt door structurele baten; - het zorgdragen voor reële ramingen, zodanig dat de uitvoering van taken realistisch en haalbaar is; - de begroting 2027 moet structureel en reëel in evenwicht zijn. Als dat niet lukt moet het evenwicht tijdig hersteld zijn in de meerjarenraming, uiterlijk in 2030; - in de begroting moet (minimaal) de meicirculaire 2026 verwerkt zijn; - de verwerking van inflatie/ prijsstijgingen in de begroting, waarbij lasten reëel worden geraamd en voor de dekking een relatie wordt gelegd met de middelen die het rijk via de circulaires hiervoor beschikbaar heeft gesteld. Na het verschijnen van de voorjaarsnota van het Rijk heeft het provinciebestuur een aanvulling op de begrotingscirculaire 202 7 uitgebracht.

Hierin worden de volgende onderwerpen nader toegelicht voor de begroting 2027-2030: - Richtlijnen voor de verwerking van de klimaatmiddelen (CDOKE) in de meerjarenbegroting - Richtlijnen voor de verwerking van de middelen Jeugdzorg en Wmo Huishoudelijke Hulp in de meerjarenbegroting - Richtlijnen voor de raming van het BTW Compensatiefonds en het ramen van stelposten. Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 9 van 226 In relatie tot bovenstaande richtlijnen gaat het provinciebestuur in op begrotingsadvies van de VNG. Wij hebben in de uitwerking van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 rekening gehouden met de richtlijnen uit de Begrotingscirculaire 2027 en de aanvulling hierop. Programmabegroting 2027 - 2030 Actualisatie Financieel perspectief Inleiding In deze paragraaf geven wij een overzicht van de actuele ontwikkelingen in ons financieel perspectief. Dit met het doel inzicht te geven in de ontwikkeling van onze financiële positie en beschikbare financiële ruimte in onze begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030.

Wij gaan in dit hoofdstuk achtereenvolgens in op: - | De actualisatie van de begrotingssaldi, - | De stand van zaken met de betrekking tot een aantal specifieke begrotingsposten (inflatie, stelposten exploitatie- en investeringsvoorstellen nieuw beleid), - | De ontwikkeling van het structureel begrotingsevenwicht, - | De ontwikkeling van de algemene reserve (weerstandsvermogen), - | De ontwikkeling van het investeringsvolume, - | De samenvatting van het begrotingsbeeld. Voor zover de uitwerking van dit hoofdstuk tot beslispunten leidt, is dit gemarkeerd weergegeven. Omvang begroting 2027 In onderstaand overzicht hebben wij de omvang van onze begroting gepresenteerd. In een oogopslag is inzichtelijk waar ons geld vandaan komt en waaraan wij het geld besteden. In het hoofdstuk Programmaplan maken wij per programma inzichtelijk waar ons geld vandaan komt en hoe wij deze middelen inzetten om onze doelen en resultaten te realiseren.

BEGROTING 2027 INKOMSTEN | UITGAVEN WAAR KOMT HET GELD VANDAAN? | € | 496,9 100% | WAAR GAAT HET GELD NAAR TOE? | € | 496,9 100% Bestuur en ondersteuning | € | 5,5 1% | Bestuur en ondersteuning | € | 12,4 2% Veiligheid | € | 4,3 1% | Veiligheid | € | 21,3 4% Verkeer, vervoer en waterstaat | € | 4,4 1% | Verkeer, vervoer en waterstaat | € | 38,1 8% Economie | € | 2,3 0% | Economie | € | 11,1 2% Sport, cultuur en groen | € | 4,8 1% | Sport, cultuur en groen | € | 49,9 10% Sociaal domein | € | 82,0 17% | Sociaal domein | € | 247,1 50% Milieu | € | 33,9 7% | Milieu | € | 30,2 6% Wonen, omgevingsbeleid en | € | 9,6 2% | Wonen, omgevingsbeleid en | € | 17,6 4% gebiedsontwikkeling | gebiedsontwikkeling Algemene Middelen | € | 350,1 70% | Algemene Middelen | € | 69,2 14% RESULTAAT | € | - Uit bovenstaande tabel blijkt dat in 2027 ons begrotingstotaal circa | € 497 miljoen. bedraagt. In voorgaande jaren bedroeg het begrotingstotaal € 479 | miljoen (2026) respectievelijk € 460 | miljoen (2025). De toename van de begrotingsomvang wordt onder andere veroorzaakt door de effecten van loon- | en prijsontwikkeling en de uitvoeringsagenda 2024-2026 waarin met de inzet van incidentele middelen tijdelijk impulsen worden gegeven Pagina 10 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 aan een aantal activiteiten. Daarnaast is een toename van de zorgkosten in het sociaal domein waarneembaar.

Naast de toename van de omvang van de begrotingsomvang wordt de uitvoering van de begroting steeds complexer. Met name het groot aantal specifieke uitkeringen met eigen verantwoordingsvoorschriften, de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording en programma-overstijgende activiteiten zijn hier debet aan. De inkomsten in onze begroting hebben voornamelijk betrekking op programma | Algemene | middelen (70%), bestaande uit de inkomsten uit het gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen. Daarnaast worden binnen het programma Sociaal domein de BUIG-middelen verantwoord | (17%). Deze middelen zetten we in voor de uitvoering van de 8 programma’s. Waarbij het aandeel van het programma Sociaal domein in de totale uitgaven (50%), bestaande uit Wmo, Jeugdzorg en Participatie, het hoogst is. Een andere grote uitgavenpost zijn de uitgaven voor de gemeentelijke bestuursorganen en de bedrijfsvoering die binnen programma Algemene middelen worden verantwoord (14%). In het vervolg van deze paragraaf gaan wij in op de bijstellingen van het begrotingsbeeld. We geven inzicht in de financiële bijstellingen die van invloed zijn op het begrotingssaldo en lichten deze bijstellingen inhoudelijk toe. Uit bovenstaande tabel blijkt dat we een sluitende1 begroting 2027 aanbieden.

Actualisatie begrotingsbeeld Vertreksituatie In onderstaande tabel is de vertreksituatie | geschetst, | waarmee we de begrotingsvoorbereiding zijn gestart. Tabel vertreksituatie bedragen x € 1.000 Ontwikkeling begrotingsruimte | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vertreksituatie begrotingsruimte na 1ste rapportage 2026 | 3.872 | 503 | -100 | -100 In de 1ste rapportage 2026 hebben wij onze begroting voor het laatst bijgesteld. De verwerking van de bijstellingen resulteerde | in | een | voordelig | begrotingssaldo | van | € | 3,90 | miljoen | in | 2027, | waarna | de | bedragen | in | de meerjarenraming dalen tot een nadelig begrotingssaldo van € 0,10 | miljoen met ingang van 2029. Deze ontwikkeling in de begrotingsruimte, met het opschuiven van het ‘ravijnjaar’, hebben wij meermaals in de P&C- cyclus gerapporteerd Bij de start van de begrotingsvoorbereiding wordt een nieuwe jaarschijf (2030) aan de meerjarenraming toegevoegd. In eerste instantie worden alle baten en lasten uit 2029 één op één overgenomen in 2030. Voor zover bedragen uit de overname in 2030 aangepast moeten worden, nemen we dit mee bij het onderdeel ‘Actualisatie begrotingssaldi’.

11 Begrotingssaldo is € 0 Pagina 11 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Actualisatie begrotingssaldi In | de | programmabladen | uit | hoofdstuk | ‘Programmaplan’ | zijn | per | programma | de | voorstellen | tot begrotingsaanpassing opgenomen. Zoals eerder in dit hoofdstuk aangegeven stellen we de begroting bij op basis van bestaand beleid, waarbij we onderscheid maken in: - | Autonome ontwikkelingen - | Incidenteel te overbruggen ontwikkelingen in de begroting 2027. De tweede categorie vooruitlopend op de integrale afweging bij de kadernota 2027. Tabel - actualisatie begrotingssaldi bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Actualisatie begrotingsbeeld 2027-2030 Begrotingsruimte na 1ste rapportage 2026 | 3.872 | 503 | -100 | -100 Autonome ontwikkelingen | -3.114 | 1.329 | 1.492 | 528 Incidentele overbrugging in de begroting 2027 | -1.295 | - | - | - Actualisatie begrotingssaldi | -537 | 1.832 | 1.392 | 428 Na verwerking van deze bijstellingen is er sprake van een incidenteel tekort in de jaarschijf 2027 van € 0,50 miljoen, Vanaf 2028 zijn de begrotingssaldi in alle jaarschijven voordelig. Wel zien we dat de omvang van deze voordelige begrotingssaldi in de meerjarenraming afneemt. Dit past in het beeld van het opschuiven van het ‘ravijnjaar’, met name doordat we vanaf 2028 minder geld van het Rijk ontvangen.

Onderstaand lichten we de bijstellingen in het begrotingsbeeld nader toe. Autonome ontwikkelingen In onderstaande tabel zijn bijstellingen door autonome ontwikkelingen op een rij gezet. Aansluitend lichten wij deze posten toe. Het betreffen bijstellingen die van invloed zijn op onze begrotingssaldi. In het hoofdstuk ‘Programmaplan’ zijn ook diverse bijstellingen opgenomen die geen invloed hebben op de begrotingssaldi (budgettair neutraal). Voor een volledig beeld van alle voorgestelde financiële bijstellingen verwijzen wij u naar dit hoofdstuk in deze begroting. Tabel - autonome ontwikkelingen bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen 1 - Meicirculaire 2026, inclusief taakmutaties | 1.426 | 2.556 | 3.076 | 1.302 2 - Actualisatie financiering en afschrijvingen | 1.791 | 2.868 | 909 | 1.231 3 - Doorwerking kapitaallasten investeringen 2028/2029 | -1.459 4 - Resultaat Vidar | -1.749 | -1.400 | -1.067 | -494 5 - Bijstelling middelencomplex BUIG | 882 | 895 | 1.095 6 - Plaagdierbestrijding | -220 | -220 | -220 | -220 Pagina 12 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 bedragen x € 1.000 Autonome ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7 - Huurderving Ligne | -552 | -552 8 - Armoedebestrijding | 32 | 138 | 172 | 176 9 - Cofinanciering ESF | 298 | 9 10 - Invoering nieuw financieel pakket | -750 | -750 11 - Pilot lokale aanpak radicalisering en extremisme

| -61 | -61 | -61 | -61 12 - IM-ICT (wet en regelgeving Datakwaliteit | - toename licenties) | -223 | -63 | -63 | -63 13 - Gemeenschappelijke Regelingen | -259 | -506 | -577 | 177 14 - Administratieve correctie actief verwervingsbeleid | 428 15 - Bijstelling onderhoud sportvelden MJOP vastgoed | -1.156 | -1.156 | -1.156 | -1.156 16 - Bijstelling onderhoud panden MJOP vastgoed | -157 | -157 | -157 | -157 17 - Uitvoeringsprogramma ICT - autonoom | -1.100 Diverse bijstellingen (< € 0,1 miljoen) | -434 | -259 | -259 | -271 Saldo autonome ontwikkelingen | -3.114 | 1.329 | 1.492 | 528 Toelichting autonome ontwikkelingen 1 - Meicirculaire 2026, inclusief taakmutaties Vanaf 2027 neemt de uitkering uit het gemeentefonds toe. Een deel van deze stijging is echter nodig voor de bekostiging van nieuwe taken en de effecten van hogere inflatie. Het voordeel voor de begrotingsruimte wordt vooral bepaald door het verdeelmodel van de algemene uitkering en de doorwerking van het herstel van fout in de jeugdzorgverdeling. Zie tevens de raadsinformatiebrief ‘Meicirculaire 2026’ van 8 juli jl. 2 - Actualisatie financiering en afschrijvingen Deze bijstelling bestaat uit de volgende onderdelen: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 bedragen x € 1.000 a. actualisatie afschrijvingen | 712 | 3.150 | 982 | 1.276 b.

financiering/ rente | 1.079 | -282 | -73 | -45 Totaal bijstelling kapitaallasten | 1.791 | 2.868 | 909 | 1.231 a) | Op basis van de jaarstukken 2025 is de voortgang van onze investeringsagenda geactualiseerd. Op basis van hiervan zijn de prognoses over de start van afschrijvingen na gereedmelding van projecten bijgesteld. Het later starten met afschrijvingen leidt tot incidentele onderuitputting in de verschillende jaarschijven. Grotere projecten in dit verband zijn Glanerbrook, waarbij enkele deelprojecten dit jaar gereed worden gemeld, waardoor er sprake is van incidentele onderuitputting. Daarnaast is bij de diverse investeringen in de openbare ruimte, met name wegen, het moment van gereed melden bijgesteld, eveneens resulterend in incidentele bijstelling van de afschrijvingen. Pagina 13 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 14 van 226 b) In 2027 wordt de begroting van de rente-uitgaven voordelig bijgesteld omdat op basis van de geactualiseerde investeringsagenda minder externe financiering hoeft te worden aangetrokken dan eerder aangenomen. Dit betekent dat de rentekosten in deze jaarschijven voordelig bijgesteld kunnen worden.

3 - Doorwerking kapitaallasten investeringen 2028/2029 Voor de raming van kapitaallasten (rente en afschrijving) van investeringen hanteren we het uitgangspunt dat de eerste twee jaar rentelasten worden geraamd, waarna vanaf het derde jaar ook met afschrijvingen wordt gestart. Daarnaast wordt in de meerjarenra ming voor de nieuwe jaarschijf 2030 het reguliere investeringsbudget voor vervangingen IBL en investeringen SHP Onderwijs - en Kindfuncties toegevoegd. Hiervoor worden in 2030 de rentelasten opgenomen. De bijstelling van € 1,50 miljoen omvat de volgende onderdelen: 4 - Resultaat Vidar Met name de baten uit arbeid vallen minder voordelig uit dan verwacht. De nieuwe Cao Wsw 2026 – 2028 draagt ertoe bij dat het voor mensen met een Wsw dienstverband aantrekkelijk wordt om of eerder te stoppen - Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) – dan wel minder – Seniorenregeling – te gaan werken. Vanwege het ontbreken van nieuwe instroom neemt de vergrijzing in de Wsw snel toe. Het aantal mensen dat zijn of haar loonwaarde kan verzilveren neemt daardoor snel af. Door de invoering van de Participatiewet worden de vrijgevallen plekken niet één op één vervangen door een kandidaat uit de Participatiewet.

Het uitgangspunt van de wet is om kandidaten uit de Participatiewet te plaatsen bij reguliere werkgevers – inclusieve arbeidsmarkt – en de infrastructuur van het Werkbedrijf vooral te gebruiken voor de mensen die zijn aangewezen op werken in een beschutte omgeving, voor wie het even niet lukt bij een reguliere werkgever (vangnet) of een opstap nodig hebben op weg naar een reguliere werkgever. 5 - Bijstelling middelencomplex BUIG Het middelencomplex van de gebundelde uitkering laat een nadelige trend zien. Het saldo laat daarentegen een positieve lijn zien. Dit komt door de vrijval van de onzekerheidsmarge en, deels, de algemene reserve risicobeheersing. De onzekerheidsmarge is bed oeld om tegenvallers en risico’s binnen het domein Vidar op te vangen. De onzekerheidsmarge is uit voorzichtigheid ingesteld tegen de achtergrond dat Vidar een opstartend organisatieonderdeel is die onder andere met haar ontwikkelbedrijf opereert in een on zekere markt. De loon - prijsontwikkeling is verwerkt in de budgetten die vallen onder de BUIG. Vidar voldoet verder aan de taakstelling van het Rijk om mensen met een indicatie nieuw beschut te laten werken in een beschutte omgeving. Verder neemt de komende jaren ook het aantal mensen dat met een indicatie baanafspraak (IBA)aan het werk gaat, toe.

Vidar betaalt voor meer mensen die werken met een arbeidsbeperking een loonkostensubsidie in plaats van een bijstandsuitkering. Werken met een loonkostensubsidie heeft maatschappelijke, economische en financiële voordelen. Een loonkostensubsidie legt nameli jk gemiddeld Doorwerking kapitaallasten bedragen x € 1.000 2030 - ibor vervangingsinvesteringen jaarschijf 2028 (€ 17,5 mln) -942 Raming volledige kapitaallasten van de investeringen 2028 - Stelpost investeringsvoorstellen nieuw beleid 2028 ( 10 mln) -320 Raming volledige kapitaallasten van de investeringen 2029 - Toevoeging ibor vervangingsinvesteringen 2030 ( 17,5 mln) -107 Raming van de rentelasten van de toe te voegen investeringen 2030 - Toevoeging SHP Onderwijs- en Kindfuncties investeringen 2030 (€ 5 mln) -90 Raming van de rentelasten van de toe te voegen investeringen 2031 Totale bijstelling kapitaallasten -1.459 Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 15 van 226 gezien een lager beslag op de BUIG dan dat bij een bijstandsuitkering het geval is. Desondanks neemt de komende jaren het aantal mensen met een bijstandsuitkering toe. Een lijn die komt door de Participatiewet (in Balans) en die tot uiting komt in de landelijke ontwikkeling en die gepaard gaat met de instroom van mensen die voorheen onder regelingen vielen zoals de Wsw of de Wajong.

6 - Plaagdierbestrijding Door toename van diverse dieren die voor overlast zorgen is een beheerplan opgesteld om de overlast van de zogenoemde plaagdieren te beheren. Met name de kosten voor het bestrijden van de Aziatische Hoornaar en de Eikenprocessierups zijn hoog. 7 - Huurderving Ligne Per 1 februari van dit jaar heeft De Domijnen het museumdeel van Ligne verlaten. Hierdoor vervallen de huurinkomsten deels. In 2026 worden de kantoorruimtes wel nog verhuurd aan De Domijnen. Vanaf 2027 vervallen ook deze huurinkomsten, voor het vrijgekomen deel van Ligne wordt gezocht naar een nieuwe invulling. 8 - Armoedebestrijding Meer inwoners maken gebruik van vormen van inkomensondersteuning in de vorm van bijzondere bijstand, een individuele inkomenstoeslag of een studietoeslag. Bijzondere bijstand is een financiële vergoeding voor extra, noodzakelijke kosten die de inwoner niet kan betalen en die ontstaan door bijzondere omstandigheden. De individuele inkomenstoeslag is een extra toeslag voor inwoners die al langere tijd (drie jaar) een laag inkomen – tot 110% van de toepasselijke bijstandsnorm –, weinig vermogen en geen perspec tief op werk hebben. De studietoeslag is een maandelijkse financiële tegemoetkoming voor scholieren en studenten die door een structurele medische beperking niet kunnen bijverdienen naast hun studie.

Het is bedoeld als vervanging van het inkomen uit een bijbaan. 9 - Cofinanciering ESF Het Europees Sociaal Fonds (ESF) subsidieert op basis van cofinanciering activiteiten die tot doel hebben het verbeteren van de kansen op werk voor mensen in een kwetsbare positie, en het vergroten van de maatschappelijke en arbeidsmarktparticipatie van mensen die extra steun nodig hebben. ESF-subsidietrajecten hebben een gemiddelde looptijd van twee jaar. Het ESF verleent subsidies vooral voor de uren die de medewerkers inzetten voor ESF-projecten. Door deze ESF-subsidies op te nemen in de exploitatie verlaagt Vidar de uitvoeringskosten. Hierboven op komt dat de ESF-subsidies uit eerdere tranches, en inmiddels definitief zijn, (revolverend) zijn ingezet om het aandeel van de gemeente Sittard-Geleen in de uitvoeringskosten te dekken. 10 - Invoering nieuw financieel pakket In de begroting 2026 heeft de Raad ingestemd met incidentele en structurele middelen voor een nieuw in te richten financieel pakket. Dit is noodzakelijk omdat het huidige financiële pakket zeer verouderd is (2004) en technisch niet meer wordt ondersteund vanaf eind 2028. Hierdoor is een kort doorloopproces noodzaak; in het najaar van 2026 is het aanbestedingstraject gestart waarna 2027 in het teken van de implementatie staat en we in januari 2028 live kunnen gaan. In het voorjaar van 2026 is o.a.

gestart met het consulteren van 4 marktpartijen om een betere inschatting te verkrijgen van de mogelijkheden van een nieuw financieel pakket maar ook de kosten voor het implementeren Programmabegroting 2027 - 2030 Pagina 16 van 226 van een financieel systeem alsmede de te verwachten jaarlijkse structurele kosten (voornamelijk licentiekosten). Daarnaast zijn er in deze periode ook diverse bezoeken gedaan aan andere gemeentes om zowel inhoudelijk als financieel een nog scherper beeld t e krijgen van de implementatie van een nieuw pakket. Dit heeft tot een verbeterde analyse geleid waarbij is geconstateerd dat de structurele lasten in lijn zijn met de beschikbare budgetten echter dat er additionele incidentele middelen benodigd zijn ad € 0,75 miljoen voor zowel 2027 als 2028 welke ten laste komen van de algemene middelen. Deze middelen zijn nodig om binnen het aangegeven tijdspad inrichting en implementatie van het financieel pakket te realiseren en tegelijkertijd de continuïteit van de reguliere bedrijfsvoering te kunnen borgen.

11 - Pilot lokale aanpak radicalisering en extremisme Bijstelling kosten die nodig zijn voor de uitvoering van het beleid 'Lokale Aanpak Radicalisering 12 - IM-ICT (wet en regelgeving Datakwaliteit - toename licenties) - Wet- en regelgeving verplicht organisaties om zorgvuldig met gegevens om te gaan en datakwaliteit, privacy en ethiek expliciet te waarborgen. Om dit te kunnen realiseren stellen wij voor het budget (incidenteel) met € 0,16 miljoen ten laste van de algemene middelen op te hogen. - Als gevolg van stijgende aantallen van gebruikers met een ICT -account stijgen de licentiekosten binnen de unit ICT. Om deze autonome ontwikkeling te kunnen dekken stellen wij voor het budget structureel met € 63.000 ten laste van de algemene middelen op te hogen. 13 - Gemeenschappelijke Regelingen Bijstelling bijdragen aan diverse GR'en overeenkomstig de raadsbesluiten over de conceptbegrotingen 2027 van de GR'en in de raadsvergaderingen van 4 juni respectievelijk 9 juli 2026. Voor zover de bijstellingen betrekking hebben op inflatie, wordt dit gedekt uit de stelpost inflatie. 14 - Administratieve correctie actief verwervingsbeleid In de begroting 2026 is besloten voor 2026 tot en met 2029 jaarlijks € 1 m iljoen beschikbaar te stellen voor verwervingen.

Het bedrag van € 1 miljoen werd voor € 0,50 miljoen gedekt uit de begrotingsruimte en voor € 0,50 miljoen uit de reserve ontwikkellocaties. Bij het toevoegen van de jaarschijf 2030 aan de meerjarenraming moet dit bedrag conform besluitvorming gecorrigeerd worden. Een bedrag van € 0, 50 miljoen is toegevoegd aan de reserve ontwikkellocaties en ruim € 0,43 miljoen is toegevoegd aan de begrotingsruimte. 15 - Bijstelling onderhoud sportvelden MJOP vastgoed Op basis van de uitgevoerde inspecties is het beheerplan voor de gemeentelijke sportvelden opgesteld. In de 2de rapportage 2026 stellen we voor, om voor de uitvoering van het planmatige onderhoud aan de kernportefeuille een onderhoudsvoorziening te vormen en hier een incidenteel startbedrag van € 3,30 miljoen aan toe te voegen. Vanaf 2027 is een structurele jaarlijkse dotatie van € 1, 20 miljoen nodig. Sportlocaties waar (mogelijke) ontwikkelingen spelen, zijn niet in de berekening opgenomen. Voor deze locaties wordt alleen het onderhoud uitgevoerd dat nodig is om ze tot het moment van ontwikkeling veilig en bruikbaar te houden. Programmabegroting 2027 - 2030 16 - Bijstelling onderhoud panden MJOP vastgoed Op basis van de uitgevoerde inspecties is het beheerplan voor de gemeentelijke gebouwen geactualiseerd.

Dit resulteert in een structurele onderhoudsbehoefte voor de gebouwen binnen de kernportefeuille van circa € 3,60 miljoen per jaar. Ten opzichte van het huidige budget betekent dat een extra benodigd bedrag van jaarlijks € 0,16 miljoen. Deze bijstelling heeft alleen betrekking op planmatig onderhoud. Verduurzaming valt buiten deze bijstelling en wordt via afzonderlijke besluitvorming aan de raad voorgelegd. 17 - Uitvoeringsprogramma ICT In de begroting 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de uitwerking van de I-Visie/ I-strategie in een concreet uitvoeringsprogramma. Ingegeven door autonome ontwikkelingen (wettelijke verplichtingen) ligt de focus hierbij op onderwerpen als Common Ground, Informatiebeheer en - beveiliging, Data en AI. Voor de continuering hiervan zijn aanvullende middelen nodig., waarbij de focus is gelegd op autonome zaken, ingegeven door wettelijke verplichtingen en borging continuïteit van de dienstverlening. Beslispunt: De actualisatie van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 door verwerking van de bijstellingen in | de | tabel | autonome | ontwikkelingen | uit | het | onderdeel | Actualisatie | financieel | perspectief | van | de programmabegroting 2027. Incidentele overbrugging in de begroting 2027 Onderstaande bijstellingen hebben betrekking op een incidentele overbrugging in de begroting 2027.

Structurele verwerking maakt onderdeel uit van de integrale afweging bij de kadernota 2027. Tabel – incidentele overbrugging in begroting 2027 bedragen x € 1.000 Incidentele overbrugging in de begroting 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 - Groenagenda | -558 2 - Subsidie Stadslabs Sittard Geleen 2027 | -500 3 - Voortzetting ambitieus Mkb 2027 | -200 4 - Plan van aanpak Duurzaam hartveilig Sittard-Geleen | -37 Saldo incidentele overbrugging in begroting 2027 | -1.295 1 - Groenagenda De kwaliteit van groen en natuur speelt een steeds grotere rol rond leefbaarheid, gezondheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie. In de gemeentelijke omgevingsvisie 2025-2040 en de toekomstvisie 2030 zijn hiervoor strategische ambities geformuleerd. De agenda Groen is het uitvoeringsprogramma van deze ambities. 2 - Subsidie Stadslabs Sittard Geleen 2027 / 3 - Voortzetting ambitieus Mkb 2027 Voor de continuering van Stadslabs Sittard Geleen wordt voorgesteld € 0,5 miljoen subsidie mee te nemen. Voor de continuering van Ambitieus MKB wordt voorgesteld € 0,2 miljoen subsidie mee te nemen.

Pagina 17 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 4 - Plan van aanpak Duurzaam hartveilig Sittard-Geleen Conform het Plan van Aanpak Duurzaam Borgen Hartveilig Sittard-Geleen wordt het budget voor noodhulp gezondheid | structureel | opgehoogd | om | het | bestaande | reanimatie | oproep | netwerk | met | AED’s | en burgerhulpverleners in stand te houden. De extra middelen zijn nodig voor professionele coördinatie, scholing en ondersteuning van burgerhulpverleners, deelname aan HartslagNu en het beheer van het AED-netwerk, zodat het huidige kwaliteits- en dekkingsniveau duurzaam kan worden behouden. Beslispunt: De actualisatie van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 door verwerking van de bijstellingen in de tabel incidentele overbrugging in begroting 2027 | uit het onderdeel Actualisatie financieel perspectief van de programmabegroting 202 | 7. Specifieke begrotingsposten Stelpost inflatie Via de P&C-cyclus volgen wij de invloed van loon- en prijsstijgingen op onze begroting. In onze begroting hebben wij middelen, die wij hiervoor via de circulaires hebben ontvangen, gereserveerd om de effecten van deze loon- en prijsstijgingen op te kunnen vangen. Deze middelen zijn gereserveerd op de stelpost inflatie. In onderstaande tabel brengen wij de inzet van deze stelpost in beeld.

Tabel verloop stelpost inflatie bedragen x €1.000 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Verloop stelpost inflatie Beschikbaar na 3e rapportage 2025 | -1.818 | 6.247 | 14.600 | 14.600 Toevoegingen Aanvulling meicirculaire 2026 | 1.444 | 1.871 | 526 | 12.991 Correctie energiekosten openbare verlichting Taakmutatie LPO jeugdhulp | 130 | 130 | 130 | 130 Inzet extra indexering OZB | 750 | 750 | 750 | 750 Doorschuiven restant 2026 naar 2027 | 3.409 Totaal toevoegingen | 5.733 | 2.751 | 1.406 | 13.871 Totaal aanwendingen | -8.371 | -11.945 | -12.025 | -12.167 Saldo stelpost inflatie | -4.456 | -2.947 | 3.981 | 16.304 Inzet gemeentefonds (taakmutatie sociaal domein) | 4.456 Saldo stelpost inflatie na begroting 2027 | 0 | -2.947 | 3.981 | 16.304 In de tussentijdse rapportages 2026 en de begroting 2027 zijn voorstellen gedaan om een beroep te doen op de beschikbare inflatiemiddelen. In onderstaande tabel zijn deze voorstellen samengevat.

bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aanwendingen stelpost inflatie Stelpost inflatie Jeugdzorg | -2.130 | -2.130 | -2.130 | -2.130 Pagina 18 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aanwendingen stelpost inflatie Wmo | -2.495 | -2.495 | -2.495 | -2.495 Gemeenschappelijke Regelingen | -1.155 | -1.079 | -1.160 | -1.278 IM ICT | -158 | -158 | -158 | -158 Verlenging contract wonen jeugd | -723 | -723 | -723 | -723 Jeugd segment overstijgende aanbesteding | -3.590 | -3.590 | -3.590 Indexering professionele instellingen | -1.068 | -1.068 | -1.065 | -1.065 Exploitatie Inrichting Beheer en Leefomgeving | -489 | -480 | -480 | -480 Diverse kleine bijstellingen (< € 50.000) | -153 | -222 | -224 | -248 Saldo financiële bijstellingen begroting 2027 | -8.371 | -11.945 | -12.025 | -12.167 De toevoegingen op de stelpost inflatie hebben voornamelijk betrekking op de meicirculaire 2026 en de extra opbrengst indexering OZB. Daarnaast stellen we in de 2de rapportage 2026 voor het restant van de stelpost inflatie van € 3,40 miljoen door te schuiven en toe te voegen aan de stelpost in 2027. De inzet van de stelpost heeft met name betrekking op het sociaal domein (Wmo en Jeugd), gemeenschappelijke regeling en subsidies professionele instellingen.

De druk op de beschikbare inflatiemiddelen neemt verder toe Eerder in de P&C-cyclus en in het kennismakingsdocument ‘Sittard-Geleen maken wij samen’ voor de nieuwe raad, hebben wij gerapporteerd over de druk op de beschikbare inflatiemiddelen. Dit is een van de oorzaken van het ‘ravijnjaar’. De rijksmiddelen die wij voor het opvangen van loon- en prijseffecten ontvangen, is lager dan de effecten | waarmee wij | daadwerkelijk in | onze begroting | worden geconfronteerd. Dit | blijkt | nadrukkelijk uit bovenstaande cijfers. Na verwerking van deze effecten is in 2027 sprake van een tekort op de stelpost van | € 4,50 miljoen respectievelijk in 2028 van € 2,90 miljoen Om (toekomstige) tekorten op de stelpost inflatie te voorkomen, stellen we voor: - | De daadwerkelijke loon- en prijseffecten te compenseren passend binnen de middelen die daarvoor beschikbaar zijn, bestaande uit: • | De middelen die we via de circulaires ontvangen om loon- en prijseffecten op te vangen • | De indexeringsopbrengst van de OZB - | De ongedekte LPO-effecten worden gecompenseerd door: • | Ombuigingen/ sturing op volumes • | Compensatie via de OZB-tarieven - | Deze compensatie vindt plaats binnen het betreffende beleidsterrein/ begrotingspost, zodat er sprake is van ‘een gesloten circuit’ , met andere woorden: zonder effect op de begrotingsruimte; - | Het voorstel is een nadere uitwerking van de

begrotingskaders (raadsbesluit maart 2019) respectievelijk onze financiële verordening. Om het tekort van € 4,50 | miljoen | in 2027 op te lossen stellen we voor de incidentele middelen uit het gemeentefonds | (taakmutatie | sociaal | domein) | hiervoor | in | te | zetten. | Verdere | compensatie | van | loon- | en prijseffecten in 2027 en verder kan alleen plaatsvinden voor zover middelen uit komende | circulaires en/of indexeringsopbrengst OZB daartoe ruimte bieden. Pagina 19 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Beslispunt: De nadelige saldi op de stelpost inflatie van € 4,50 miljoen in 2027 respectievelijk € 2,90 miljoen in 2028 op te lossen door: - | Inzet van de incidentele middelen uit het gemeentefonds (taakmutatie sociaal domein) van € 4,50 miljoen in 2027; - | Compensatie van loon- en prijseffecten te verwerken voor zover de stelpost inflatie daartoe ruimte biedt; - | Tekorten | op | de | stelpost | op | te | lossen | door | ombuigingsmaatregelen | binnen | het | betreffende beleidsterrein Stelposten exploitatie- en investeringsvoorstellen In de begroting 2026 hebben we financiële ruimte gecreëerd om invulling te kunnen geven aan de wendbaarheid van onze financiële positie. In de meerjarenraming zijn zowel exploitatie- als investeringsmiddelen opgenomen, die ingezet kunnen worden voor nieuwe voorstellen en/ of ambities.

Exploitatievoorstellen In de begroting 2026 zijn exploitatiemiddelen voor nieuw beleid beschikbaar gesteld. Oplopend van € 0,50 miljoen in 2026 tot jaarlijks € 2 miljoen vanaf 2029. In onderstaande tabel is de inzet van de beschikbare exploitatiemiddelen inzichtelijk gemaakt. Tabel stelpost exploitatievoorstellen bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stelpost exploitatievoorstellen Beschikbaar o.b.v. de begroting 2026 | 500 | 1.000 | 1.500 | 2.000 | 2.000 Begroting 2026 - Versterken lobby en public affairs | 150 | 150 | 450 | 450 Begroting 2026 - Procesmiddelen visieontwikkeling cultureel landschap | 150 Begroting 2026 - Tijdelijke huisvesting (ambtelijk) | 200 Resterende middelen na begroting 2026 | 0 | 850 | 1.050 | 1.550 | 2.000 Kloostertuin Klooster Agnetenberg Sittard | -47 | -47 | -47 | -47 Aanpassing bestuurskosten periode 2026-2030 | -447 | -447 | -447 | -232 Lease audiovisuele middelen Mauritspark/ Vidar | -16 | -73 | -73 | -73 Inzet begrotingsruimte 2027 | -137 Saldo stelpost exploitatievoorstellen na begroting 2027 | 0 | 203 | 483 | 983 | 1.648 Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt, wordt in de begroting 2027 een tal voorstellen gedaan om een beroep te doen op deze stelpost. Kloostertuin Klooster Agnetenberg Sittard De gemeente heeft de kloostertuin juridisch in eigendom overgenomen en legt deze opnieuw aan en restaureert de historische bouwwerken.

De structurele beheerkosten zijn doorgerekend op basis van het definitief ontwerp en bedragen € 47.000 voor groenonderhoud en voor het in stand houden van de vier bouwwerken. Pagina 20 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 Aanpassing bestuurskosten periode 2026-2030 De kosten die samenhangen met de uitbreiding van de formatie kunnen in de jaarschijven 2027 tot en met 2030 volledig worden gedekt uit de resterende middelen exploitatie nieuw beleid. Lease audiovisuele middelen Mauritspark/ Vidar Audiovisuele middelen zijn een randvoorwaarde voor het ondersteunen van hybride werken en optimaal benutten van de vastgestelde werkplekfactor. De benodigde uitbreiding van deze voorzieningen wordt gefinancierd via een leaseconstructie. De structurele dekking voor Mauritspark en Vidar komt uit de stelpost exploitatie nieuw beleid. Inzet begrotingsruimte 2027 Uit de actualisatie van het begrotingsbeeld blijkt dat er in 2027 sprake is van een incidenteel tekort van € 0,54 miljoen. We stellen voor dit tekort te dekken door een verlaging van de post onvoorzien met € 0,40 miljoen en het resterend tekort van € 0,14 miljoen te dekken uit deze stelpost. Per saldo is de jaarschijf 2027 daarmee sluitend. Na verwerking van bovenstaande voorstellen resteert in 2027 een bedrag van € 0,20 miljoen oplopend naar € 1,65 miljoen in 2030.

Investeringsvoorstellen In de begroting 2026 zijn investeringsmiddelen voor nieuw beleid beschikbaar gesteld. Voor de jaarschijven 2026 tot en met 2029 betreft dit een jaarlijks investeringsbedrag van € 10 miljoen. Via de P&C | -cyclus is een aantal besluiten genomen om kredieten be | schikbaar te stellen. In lijn met de besluitvorming over de begroting 2026 zijn de resterende middelen geoormerkt voor de volgende onderwerpen: - | Het Warmtenet Zuid | -Limburg - | Huisvesting Toon Hermans Theater - | De gemeenschapsaccommodatie het Plenkhoes - | ESCS-locatie - | Mobiliteitsproject (aanpak slimme fietsverlichting) In onderstaande tabel wordt de inzet van de beschikbare investeringsmiddelen inzichtelijk gemaakt. Tabel stelpost investeringsvoorstellen bedragen x € 1.000 Stelpost investeringsvoorstellen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | totaal Beschikbaar o.b.v.

de begroting 2026 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 40.000 Besluitvorming begroting 2026 Voorbereiding ontwikkeling ESCS-locatie | 590 Voorbereiding (her)ontwikkeling THT (de Ligne) | 250 Voorbereiding het Plenkhoes | 320 Warmtenet Zuid-Limburg | 100 Aanpak Allee Limbricht | 1.400 | 1.000 | 1.000 2e fase aanpak slimme verlichting fietspaden | 150 Aanpak Biesenweg | 1.000 Beschikbaar na besluitvorming begroting 2026 | 7.190 | 9.000 | 8.000 | 10.000 | 34.190 Pagina 21 van 226 Programmabegroting 2027 - 2030 bedragen x € 1.000 Stelpost investeringsvoorstellen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | totaal Raad 13-11-2025 | 6.000 | 3.675 'Vernieuwing sportpark het Anker ('bouwkrediet') Raad 09-07-2026 | 570 'Netcongestie huisvesting Wijkbeheer Voorstellen beg roting 2027 Netcongestie Vidar | 831 Het Plenkhoes | 1.000 | 3.000 saldo stelpost investeringsvoorstellen na begroting 2027 | 6.620 | 1.169 | 1.325 | 10.000 | 19.114 In de begroting 2027 doen we een tweetal voorstellen op de inzet van de investeringsmiddelen Netcongestie Vidar In de begroting 2027 stellen we voor om vanwege aanhoudende netcongestie voor huisvesting VIDAR een krediet beschikbaar te stellen van € 0,83 miljoen. Het krediet wordt ingezet voor een batterijvoorziening om de continuïteit en betrouwbaarheid van de energievoorziening te borgen.

Het Plenkhoes Voor de realisatie van een nieuwe gemeenschapsvoorziening in Geleen-Zuid stellen we voor een krediet van € 4 miljoen beschikbaar te stellen. In de begroting 2026 is reeds een voorbereidingskrediet van € 0,32 miljoen beschikbaar gesteld en daarnaast € 4 miljoen geoormerkt in de jaarschijf 2028 voor de realisatie van het nieuwe Plenkhoes. Het daadwerkelijk beschikbaar stellen van het investeringskrediet is de noodzakelijke vervolgstap om een subsidie van € 1 miljoen uit Leefbaarheidsfonds van de Provincie Limburg te verkrijgen. Deze stap is tijdgebonden: de subsidievoorwaarden van de Provincie vereisen dat de feitelijke realisatie van het project uiterlijk 1 januari 2027 van start is gegaan, waaronder de sloop van het huidige Plenkhoes. Zonder dit besluit kan de bouwvoorbereiding niet tijdig starten en komt deze termijn in het geding. Daarnaast is dit krediet, in combinatie met de voorziene provinciale subsidie van € 1 miljoen nodig om de investering in het nieuwe Plenkhoes dekkend te maken, eveneens een voorwaarde voor een succesvolle subsidieaanvraag. Na verwerking van dit voorstel is nog € 19,10 miljoen aan investeringsmiddelen beschikbaar.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sittardgeleen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/95572820-ae40-444a-9867-9eaaeb0fd1ed?agendaItemId=d5b6f342-b942-4d9a-b8e4-fd5509b33d75