Notulen uitloop Ronde Raadzaal 22 mei 2024

Notulen van de Ronde in Raadzaal op woensdag 22 mei 2024

1.3 1e rapportage 2024 en kaderbrief 2024 1.3.1 Raadsvoorstel 1e programmarapportage 2024 1.3.2 Raadsvoorstel kaderbrief 2024 Tijdstip:

19.00-23.50 uur

Aanwezig de voorzitter: de griffier:

M.J.M. De Loo A.C.J. Lamers-Beckers

de leden GOB: CDA: Stadspartij: GroenLinks/PvdA: D66: VVD: PVV: SPA: Lokaal Sittard-Geleen-Born: Burger Centraal: PIT:

M.W.C. Claessens en N.F.J. Wetzels G.J.M.C. Essing-Demandt en P.J. Brouwers W.P.H. Paauwe en A.C.M. Raven P.H.J. Kubben en J.E. Janssen P.R. Pi Van de Venne J.M.H. Joosten en H. Harzi D.D.W. Pfoster J.J. Renet en Ph. Winteraeken E.V.P. Talpe

het college:

Burgemeester J.Th.C.M. Verheijen en de wethouders J.G.M.L. Bühler, A.L.W.G. Houtakkers, L.G.A.J. Geilen, Y.G. SalvinoMeijer en I.A.M.H. Tillie

ambtenaren:

Dhr. G. de Bruijn, dhr. R. de Rijck

notulen

M. Migo (Notuleerservice Nederland)

De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Op de agenda staan het raadsvoorstel 1e programmarapportage 2024 en het raadsvoorstel kaderbrief 2024. Beide raadsvoorstellen worden gezamenlijk behandeld. Dit agendapunt is doorgeschoven van de rondevergadering van 16 mei, omdat er toen onvoldoende tijd voor beschikbaar bleek. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de 1e rapportage 2024 en de hierin opgenomen mutaties. Tevens wordt gevraagd om in te stemmen met de kaderbief 2024 en in het bijzonder met het volgen van het VNGbegrotingsadvies bij de voorbereiding van de programmabegroting 2025-2028 en invulling te geven aan de vastgestelde uitvoeringsprincipes en, ten slotte, om de eerder voorgenomen verhoging van de lokale lasten in 2025 niet in te vullen. De voorzitter heet het college en de ambtelijke ondersteuning van harte welkom. Burger Centraal heeft zich afgemeld voor dit agendapunt.

1

Eerste termijn De heer Claessens (GOB) dankt de ambtelijke organisatie voor de beantwoording van de vele technische vragen die zijn gesteld. Dit is het eerste moment dit jaar om te beoordelen hoe de gemeente SittardGeleen er financieel voor staat. Voor de gemeentefinanciën is het uitgangspunt van de GOB-fractie een structurele en langdurige gezonde situatie. De heer Claessens heeft een aantal vragen en opmerkingen: • In de budgettaire bijlage van het hoofdlijnenakkoord staat dat de overheveling van de specifieke uitkeringen naar gemeenten en provincies met 10 procent budgetkorting gepaard zal gaan. Betekent dit dat de specifieke uitkeringen gebundeld worden en daar vervolgens een korting van 10 procent overheen gaat? • VNG kondigde een begrotingsadvies aan op basis van het hoofdlijnenakkoord. Is het college daarvan op de hoogte? En hoe moet dat gezien worden in relatie tot het huidige begrotingsadvies? • GOB verzocht eerder om 1 miljoen voor de Schwienswei te reserveren. GOB vindt het van belang dat het college daardoor probeert eenzelfde bedrag bij het Waterschap en de Provincie te verkrijgen. Waar kan het bedrag gereserveerd worden? • GOB complimenteert het college met het feit dat de meeste prestatie-indicatoren in de samenvatting grote projecten groen gekleurd zijn.

Wel is GOB bezorgd over het al dan niet kunnen aansluiten op het elektriciteitsnet en de gevolgen daarvan voor de diverse projecten. • De GOB-fractie kan ten aanzien van de 1e rapportage akkoord gaan met de vier beslispunten in het raadsvoorstel. • In het hoofdlijnenakkoord staat dat de stijging van de gemeentelijke woonlasten, de OZB, wordt gemaximeerd via afspraken met gemeentes. Hoe kijkt het college naar de herintreding van deze regeling? En wat zijn de gevolgen hiervan voor de gemeente Sittard-Geleen? • Is het college bereid om een programmalijn gezondheid te hanteren waarin overkoepelende onderwerpen en maatschappelijke vraagstukken worden samengevoegd? Zoals het inzichtelijk maken van de financiële impact voor de gemeente Sittard-Geleen door de keuze van Zuyderland. Is zowel de sociale als de fysieke infrastructuur voorbereid op 2030? Mevrouw Essing-Demandt (CDA) bedankt de ambtenaren voor de beantwoording van alle gestelde technische vragen. Het CDA vindt het belangrijk dat ontmoeten bij huiskamerprojecten en ontmoetingsplekken in wijken en buurten voor kinderen, jongeren en senioren mogelijk blijft. Ze heeft de volgende vragen en opmerkingen richting het college: • In de kwartaalcijfers staat bij het programma Economie dat er altijd oog is voor de gevolgen voor de leefbaarheid in de dorpen en kernen.

Kan de wethouder dit toelichten? • Er wordt gewerkt aan een nieuwe subsidieregeling Evenementen. Wordt er gewacht op de resultaten van het Rekenkameronderzoek over het subsidiebeleid? En wanneer verwacht het college de nieuwe regeling aan de raad voor te leggen? • Het CDA ontving signalen dat ook andere sportaccommodaties dan de Stadssporthal onderhoud en/of verduurzamingsmaatregelen nodig hebben, zoals de tafeltennisvereniging in Sittard. Wat kan hieraan gedaan worden? • In hoeverre kan beleid rondom mantelzorgwoningen en/of tiny houses eraan bijdragen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen? • Op welke wijze en hoe vaak worden jeugdzorgaanbieders gemonitord, teneinde tijdig te kunnen acteren als er verliezen dreigen? • Als een jeugdzorgaanbieder failliet dreigt te gaan, hoe wordt er dan voor gezorgd dat de jeugdigen die zorg nodig hebben daar geen negatieve gevolgen van ondervinden? • Wanneer volgt de opvolging van de CDA-motie ‘Een straatje erbij’? • Mevrouw Essing-Demandt verwijst naar een bericht uit de nieuwsbrief van Binnenlands Bestuur over de stijgende kosten om het klimaat- en energiebeleid vorm te geven. In de bijlage bij de grote projecten staat dat er problemen zijn met betrekking tot de netcapaciteit en de nutsaansluitingen.

In hoeverre kan er nu worden geanticipeerd op hogere kosten met betrekking tot het klimaat- en energiebeleid? Ook de uitvoeringskracht is een uitdaging. Kunnen deze factoren roet in het eten gooien bij de projecten in de gemeente Sittard-Geleen?

2

De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) wijst erop dat met deze stukken niet alleen teruggeblikt moet worden maar ook vooruitgekeken. GroenLinks/PvdA vraagt het college waarom hun technische vragen nog steeds niet zijn beantwoord, in tegenstelling tot die van de andere partijen. Dit maakt het voor GroenLinks/PvdA lastiger om een appreciatie van de stukken te geven. Daarom zal de fractie dit pas in de raad van 30 mei doen. GroenLinks/PvdA richt zich nu enkel op een aantal punten dat zij van groot belang acht. • Door de hogere energiekosten zijn er op allerlei posten kostenstijgingen. GroenLinks/PvdA vindt het jammer dat het college zo afhoudend blijft staan ten opzichte van het initiatief tot een lokaal sociaal energiebedrijf. Daarmee zou geld bespaard kunnen worden voor de inwoners en misschien ook voor de gemeente zelf. GroenLinks/PvdA komt hierop terug in de raadsvergadering van 30 mei. • Het lijkt erop dat de financiële zorgen van gemeenten in Den Haag tot nu toe niet worden gehoord. In het hoofdlijnenakkoord wordt met geen woord gerept over het ravijnjaar voor gemeenten. Mogelijk zal er daarom bezuinigd moeten gaan worden op de medebewindstaken. Het is terecht dat het college daarover zorgen heeft uitgesproken. GroenLinks/PvdA deelt die.

• Ten aanzien van de woningbouwplannen gaat GroenLinks/PvdA ervan uit dat daarbij 30 procent ten goede zal komen aan sociale huur, conform een breed gedragen motie. Het college gaf aan dat de maatschappelijke ambities op de twintig woningbouwlocaties kostenverhogend kunnen werken. Kan de wethouder daar een algemene toelichting bij geven? • Kan het college eindelijk duidelijkheid geven over waar het allemaal mee bezig is ten aanzien van het gebied grenzend aan de Schwienswei, de ESCS-locatie? • Kan het college over het Graetheideplateau alvast aangeven wat daarbij de insteek van het college zal zijn? • GroenLinks/PvdA vindt het goed dat er natuurontwikkeling gaat plaatsvinden op enkele locaties tussen Grevenbicht en Obbicht. Kan het college daar wat meer informatie over geven? • GroenLinks/PvdA wil het graag hebben over alle niet ingevulde posten op pagina 8. Deelt het college de zorgen van GroenLinks/PvdA dat de nabije toekomst er financieel niet heel rooskleurig uitziet? En wat stelt de raad nu eigenlijk vast als het deze kaderbrief vaststelt? Daar moet echt helderheid over komen. De heer Paauwe (Stadspartij) spreekt zijn dank uit richting de samenstellers van de stukken. De Stadspartij is verbaasd dat het college met een voorstel komt voor aanvullende kredieten.

• De Stadspartij juicht het beschikbaar stellen van krediet voor de verlichting van het fietspad Lindenheuvel-Bedrijvenstad Fortuna toe. • De Stadspartij vindt het programma Onderwijshuisvesting zeer belangrijk. • De vervanging van de tennisbanen van SLTC is een issue. Spijtig genoeg krijgt deze vereniging geen padelvergunning ondanks dat men geluidbeperkende maatregelen wil nemen. De Stadspartij roept het college nogmaals op om bij SLTC te kijken naar de mogelijkheden voor padelbanen. • De Stadspartij vindt het bedrag van 1,4 miljoen voor de herontwikkeling van de vrijvallende sportlocaties tussen Grevenbicht en Obbicht stevig en ging ervan uit dat dit bedrag was opgenomen in de totale kosten van de unilocatie. Kan de portefeuillehouder daar iets meer over vertellen? • Kan de portefeuillehouder aangeven uit welke hoed het voorstel komt voor de revitalisatie en verduurzaming van Stadssporthal Sittard van 3,7 miljoen? • Er wordt met geen woord gerept over de dubbele sporthal bij het VISTA-college-Bedrijvenstad Fortuna. Is het mogelijk deze bijna nog nieuwe sporthal te revitaliseren en speelklaar te maken? Is de portefeuillehouder bereid dit te onderzoeken? • Het gebied waar nu de Stadssporthal Sittard gevestigd is zou kunnen aansluiten op meer woningen nabij het station Sittard en het stadscentrum Sittard.

Zou het college ook dit willen onderzoeken? • Is er met een investering van ruim 3,7 miljoen in de Stadssporthal geen sprake van verkapte overheidssteun? • De Stadspartij wijst de wethouder op een artikel-43-brief van deze week waarin de Stadspartij haar zorgen uit over de dreigende kapitaalvernietiging van bestaande gemeenschapshuizen. • In de 1e programmarapportage 2024 wordt gesproken over een reservering van 17,2 miljoen in 2024, oplopend richting 31,8 miljoen in 2027. Kan de wethouder aangeven waarom er zo’n extreem groot bedrag wordt gereserveerd terwijl de inflatie aan het dalen is?

3

•

•

Goed dat gekeken wordt naar de toekomst van de Sportstichting Sittard-Geleen. Personeelsleden hebben ook vragen over hun eigen toekomst. De Stadspartij stelt voor om de subsidieregelingen voor sportverenigingen daarin mee te nemen. Daarnaast roept de Stadspartij het college op om voortgang te maken met de verdere ontwikkeling en de afbouw van het Tom Dumoulinpark. De Stadspartij vindt dat de ontwikkeling van het ESCS-terrein al veel te lang duurt.

De heer Raven (Stadspartij) heeft enkele kleine aanvullingen bij de bijdrage van de heer Paauwe. • Hij merkt op dat er echt heel forse bedragen gereserveerd worden voor de inflatie, zonder dat daar aanvullende informatie bij wordt gegeven. Het is wat de Stadspartij betreft zeer de vraag of je dit op deze manier moet reserveren. • De Stadspartij wil bij de vaststelling van de jaarrekening precies kunnen zien waar de inflatie zich heeft voorgedaan en hoe de inflatiereservering daarbij wordt ingevuld. • Volgens de Stadspartij kan van de reservering van 17 miljoen voor inflatie 5 of 6 miljoen af. De Stadspartij hoort van het college graag waarom dat niet zou kunnen. • In november 2023 is gediscussieerd over de vaststelling van de belastingtarieven. De Stadspartij stelde toen een verlaging van de tarieven voor. Toen gaf het college aan dat daar geen enkele ruimte voor was. Nu wordt gemeld dat er 8,3 miljoen overschot is over het jaar 2023. Een deel daarvan had gebruikt kunnen worden om een belastingverlaging in 2024 te realiseren. • De Stadspartij vindt dat het vrouwenvoetbal gestimuleerd moet worden en roept op te kijken naar de mogelijkheden, zeker in het licht van de bedragen die de gemeente achter de hand heeft en die hij zojuist benoemde.

• De Stadspartij roept op om initiatieven rondom de amateursport echt te ondersteunen en het bedrijfsleven te enthousiasmeren mee te doen op verschillende terreinen. De heer Pfoster (PVV) geeft aan dat zijn fractie vragen heeft bij een aantal beleidsdomeinen in de 1e programmarapportage. Het gaat om de domeinen veiligheid en leefbaarheid, economie en het sociaal domein. • Waarom worden aanzienlijke investeringen in sportfaciliteiten en fietspadverlichting voorgesteld terwijl er geen specifieke middelen zijn gereserveerd voor de instandhouding van de Stadssporthal? • Hoe rechtvaardigt het college het gebruik van algemene middelen en het begrotingssaldo voor deze investeringen, gezien de huidige financiële onzekerheden en uitdagingen binnen de gemeente? • Heeft het college ook gezocht naar alternatieve financieringsbronnen of partnerschappen voor projecten zoals de revitalisatie en verduurzaming van de Stadssporthal en de herontwikkeling van de buitensportlocaties? • Kan het college de urgentie aantonen om deze investeringen nu te doen in plaats van met voorstellen te komen richting de begroting van 2025? • Kan het college aangeven welke concrete stappen worden ondernomen om de problemen met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) op te lossen? En hoe wordt de belasting op de medewerkers van de gemeente aangepakt? • Welke maatregelen worden genomen om de veiligheid en de

leefbaarheid in de wijken te verbeteren gezien de uitdagingen met het DSO? • Is het college het met de PVV eens om de economische impact van de ontslagen bij VDL Nedcar op te vangen en te vertalen naar de transitieplannen van Chemelot en Chemelot daarbij te ondersteunen? • Wat zijn de plannen voor het aantrekken van nieuwe investeringen en bedrijven naar de gemeente? • Wat heeft het college de afgelopen periode gedaan om de alleenverdienersproblematiek aan te pakken? • Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen dat de zorg en ondersteuning van kwetsbare groepen gewaarborgd blijft ondanks de financiële uitdagingen? • Het college meldt ten aanzien van het onderzoek behoud supermarkt dat het proces zich nog in een vroeg stadium bevindt en dat het resultaat nog onduidelijk is. De PVV wil graag een update van wat er nu precies onderzocht gaat worden. • Ten aanzien van de motie Dialectonderwijs zijn we in afwachting van provinciaal beleid. Hoe wordt de raad daarover verder geïnformeerd? De heer Pfoster heeft ook bij de kaderbrief een aantal vragen:

4

• • •

•

Waarom is er geen concreet plan om de gemeente financieel weerbaarder te maken, bijvoorbeeld door de te investeren in publiek-private samenwerking of door de gemeentelijke efficiëntie te verhogen? In het hoofdlijnenakkoord staat dat het beschikbaar stellen van kennis, innovatie en digitale infrastructuur een topprioriteit gaat worden van de nieuwe regering. Dat is hoopvol voor deze regio. Het college kan er volgens de PVV voor kiezen de bureaucratische lasten te verlagen en de efficiency te verhogen. Door te investeren in digitalisering en procesoptimalisatie kan de gemeente met minder middelen meer bereiken, wat zowel de kwaliteit van de dienstverlening als de financiële positie ten goede komt. Is het college dat met de PVV eens? De huidige benadering van de veiligheid lijkt voornamelijk afhankelijk te zijn van overheidsmaatregelen, waardoor er geen ruimte gegeven wordt aan private initiatieven en de samenwerking met lokale ondernemers om veiligheidsprojecten op te zetten. Dit zou echter de veiligheidsgevoelens versterken en de betrokkenheid van de gemeenschap kunnen vergroten. Is het college dat met de PVV eens?

De heer Pi Van de Venne (D66) spreekt zijn dank uit voor de heldere en leesbare stukken. D66 wil graag een drietal punten aanstippen. • Op pagina 70 wordt ingegaan op de motie Lokale Green Deal. Aangegeven wordt onder meer dat er een routekaart wordt opgesteld voor de energietransitie en dat hierbij rekening wordt gehouden met het RES-aanbod. Wordt hierbij ook nadrukkelijk gekeken naar projectvoorstellen zoals ook in de motie benoemd staat? • Daarnaast heeft D66 een vraag over de brief die het college heeft gestuurd naar de stuurgroep IC Eindhoven-Aken. Is daar al een reactie op gekomen? • Op pagina 7 van de kaderbrief wordt aangegeven dat vanwege de ontslagen bij VDL Nedcar via het Werkcentrum Zuid-Limburg wordt gekeken hoe men kan worden gestimuleerd om nieuw werk te vinden en hoe zij daarbij kunnen worden ondersteund. D66, CDA, GroenLinks/PvdA en het GOB overwegen een motie in te dienen over het versterken van het vestigingsklimaat in Sittard-Geleen. De heer Renet (SPA) vraagt het college waaruit de financiële invloed van Chemelot Circular Hub op de begroting van Sittard-Geleen bestaat en welke beslissingsbevoegdheid de raad heeft inzake Chemelot Circular Hub.

Kan het college eveneens aangeven in hoeverre er afwijkingen van de begroting zijn geweest en in deze rapportage worden gemeld inzake Chemelot Circular Hub? Daarnaast wil de heer Renet graag de volgende vragen stellen: • Kan het college aangeven wat de stand van zaken is ten aanzien van de Groene Bon? Wie is verantwoordelijk? En wat gebeurt er met mensen die het bericht hebben dat ze zo’n bon krijgen en die nog niet verzilverd hebben? • SPA vindt dat het topprioriteit moet zijn om de criminaliteit en ondermijning in het centrum van Geleen aan te pakken. Wat tot nu toe gemeld wordt vindt SPA nogal mager. • SPA maakt bezwaar tegen de zin “De wijzigingen voor de eigen huisvesting als gevolg van de mogelijke aankoop van het SABIC-gebouw voor bestuurlijk-ambtelijke huisvesting zijn op 21 maart 2024 op hoofdlijnen besproken met de raad in een besloten vergadering”. Het was geen vergadering, maar een informatiebijeenkomst zonder enige status met betrekking tot besluitvorming. SPA wil dan ook dat deze zin wordt aangepast. • SPA is het eens met wat de PVV zei over de voorgestelde bestedingen. Wel vindt SPA het op zich een goede zaak dat de verlichting tussen Geleen en Sittard op orde wordt gebracht. Ook is SPA er blij mee dat er geen padelbanen komen bij de SLTC.

• Ten aanzien van de omvorming van het sportgebied in Grevenbicht en Obbicht ontvangt SPA graag het totale overzicht van de kosten sinds het begin van het project. • De heer Renet geeft aan recent een secretaresse van de gemeente te hebben gebeld die meende te werken voor de “gemeente Sittard”. Ze wist de juiste naam van de gemeente niet. Dit zou wat SPA niet mogen voorkomen. • SPA wil nog voor de zomervakantie een memo zien over de gevolgen van het aantreden van het nieuwe kabinet met daarin de voor Sittard-Geleen te verwachten gevolgen, beleidsmatig en voor zover mogelijk financieel onderbouwd.

5

• • • • • •

In de kaderbrief staat dat de beroepsbevolking in Sittard-Geleen de komende jaren afneemt. Dat is echter in tegenspraak met wat in de Toekomstvisie staat. SPA waarschuwde hier destijds al voor. Al jaren waarschuwde SPA ervoor dat de automobielindustrie in Sittard-Geleen geen structurele pijler is vanwege de grote kwetsbaarheid door internationale ontwikkelingen. Nu dat bewaarheid blijkt moet hieruit lering worden getrokken en veel meer gefocust worden op het midden- en kleinbedrijf. Wat mag er de komende jaren op de lokale woningmarkt verwacht worden in relatie tot het aangekondigde regeringsbeleid? De heer Renet wijst op de PM-posten op pagina 8 van de kaderbrief. Daar heeft de raad niets aan. SPA vreest, net als GroenLinks/PvdA, voor de gevolgen van mogelijke bezuinigingen op de medebewindstaken. SPA vindt dat naar ombuigingen op andere terreinen moet worden gezocht. Is het college van mening dat het op vrijwillige basis uitvoeren van niet door het Rijk verplichte medebewindstaken verantwoord is ten opzichte van de meest kwetsbare inwoners?

Mevrouw Joosten (VVD) vindt dit een goed moment om kritisch te kijken naar de uitgaven en de mogelijkheden voor efficiëntie te onderzoeken. Ze heeft een aantal vragen: • Het college heeft aan het begin van de periode toegezegd dierenwelzijnsbeleid op te stellen. De beschikbare financiële ruimte biedt nu de mogelijkheid om daar prioriteit aan te geven. Worden er nu stappen gezet om het beleid te ontwikkelen en te implementeren? Wanneer mag het stuk hierover verwacht worden? • Is het realistisch om alleen voor 2024 geld te reserveren voor de klachtenafhandeling van het oude raadshuis? Wat zijn de plannen voor de komende jaren? • Zijn er onder de ontslagen VDL Nedcar-medewerkers mensen die in aanmerking zouden kunnen komen om BOA te worden? Zijn hiervoor al stappen ondernomen? • Welke maatregelen neemt het college om de zorgen van inwoners ten aanzien van de werkzaamheden aan het Julianakanaal en de verbreding van de A2 weg te nemen? • Is het college het met de VVD eens dat de organisatoren van winstgevende evenementen ook zouden moeten bijdragen aan de reinigingskosten? • De stijging van de zorgvraag leidt in het hele land tot hogere kosten. Het is belangrijk te zoeken naar manieren om die kosten te verlagen, zonder dat degenen die de zorg nodig hebben in de kou komen te staan.

Welke initiatieven onderneemt het college daartoe? • In 2026 worden gemeenten geconfronteerd met structurele uitdagingen. Dat biedt de kans om innovatieve oplossingen te bedenken. Het is tevens een goede gelegenheid om verschillende scenario’s te ontwikkelen. Door nu acties te ondernemen kan proactief gewerkt worden aan een stabiele en veerkrachtige financiële toekomst. Graag een reactie van de portefeuillehouder hierop. • Ziet de portefeuillehouder nog ruimte om de OZB-tarieven voor niet-woningen te verlagen? Ten slotte roept de VVD op bij de P&C-cyclus niet alleen naar de korte termijn te kijken, maar ook naar structurele en duurzame oplossingen. Tevens pleit de VVD ervoor beleid te maken dat aansluit bij de verwachtingen van de inwoners en ondernemers. De heer Talpe (PIT) dankt het college voor de beantwoording van de technische vragen. Wel heeft de PIT-fractie nog een aantal vragen: • In het antwoord op vraag 39 staat dat de onderdelen bij beslispunt 3 allemaal betrekking hebben op nieuwe kredieten en dat er geen sprake is van ophoging van bestaande kredieten. In het raadsbesluit staat echter tussen haakjes het woord ‘aanvullend’. Is het college bereid het woord ‘aanvullend’ te schrappen uit het beslispunt? • In het antwoord op vraag 43 wordt aangegeven dat het rapporteren over ontwikkelingen en bijstellingen in de begroting een doorlopend proces is.

Echter staat op pagina 38 van de 1e programmarapportage dat binnen het programma Onderwijs het krediet van 900.000 euro wordt opgenomen op basis van besluitvorming in het collegevoorstel van 12 december 2023. Hij kan zich niet voorstellen dat dit bedrag nog niet bekend was bij het opstellen van de begroting in november. Kan het college bij de diverse P&C-documenten voortaan een overzicht meesturen van kredieten van een dergelijke omvang die er op korte termijn aankomen? • In hoeverre zijn er mogelijkheden om voor komend jaar iets in de P&C-cyclus te doen zodat de diverse circulaires van de overheid minder tussen wal en schip vallen? Hij verzoekt tevens de

6

commissie B&V om de P&C-cyclus de komende tijd eens te bekijken, om ervoor te zorgen dat de circulaires op het juiste moment kunnen worden behandeld. • In het antwoord op vraag 54 over de ESCS-locatie staat dat de natuurcomponent vertegenwoordigd wordt binnen het traject. In hoeverre wordt de component economie betrokken binnen het traject? • Ten aanzien van de kaderbrief vraagt PIT zich af of hiermee, als het wordt aangenomen, al impliciet allerlei besluiten worden genomen. Op pagina 8 van de kaderbrief staat dat het conceptjaarrekeningresultaat na bestemming 8,3 miljoen bedraagt en dat dit kan worden toegevoegd aan surplus van de algemene reserve en incidenteel kan worden ingezet voor onvoorziene ontwikkelingen en/of nieuw beleid.

Wordt hiermee al een besluit genomen, nog voor de jaarrekening überhaupt is vastgesteld? Kan het college dit toelichten? • Wat zijn de gevolgen als ingestemd wordt met het volgen van het VNG-begrotingsadvies bij de voorbereiding van de programmabegroting en besluiten om invulling te geven aan de vastgestelde uitvoeringsprincipes en de eerder voorgenomen verhoging van de lokale lasten in 2025 niet in te vullen en de kaderbrief voor het overige ter kennisneming aan te nemen? • Kan het college op basis van het hoofdlijnenakkoord de financiële consequenties voor de gemeente Sittard-Geleen inzichtelijk maken? Of is hiervoor straks het uitvoeringsprogramma nodig? Ten slotte wijst de heer Talpe erop dat het steeds weer lenen van geld een hardnekkig fenomeen is. Het is net als de Japanse duizendknoop: de vraag is hoe je ervan af komt, danwel het onder controle houdt en voor je het weet is de hele begroting ermee overwoekerd. De voorzitter schorst vervolgens de vergadering voor 10 minuten. Wethouder Bühler dankt de ronde voor de gestelde vragen. De wijze waarop ze gesteld zijn impliceert dat er goed is gekeken naar de stukken. Ze wijst erop dat het beantwoorden van technische vragen een strak georganiseerd technisch proces is. Vragen die na de inlevertermijn worden ingestuurd, worden in principe niet beantwoord. Die lijn is gekozen, omdat die de vorige keer ook gold.

Dit proces is met elkaar afgestemd op 22 februari. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vraagt of de wethouder de technische vragen van GroenLinks/PvdA dus niet zal beantwoorden. Wethouder Bühler verwijst terug naar de voorzitter, om te bekijken hoe het georganiseerd kan worden. Het is echt een proceskwestie. De voorzitter wijst erop dat er inderdaad gezamenlijke afspraken zijn gemaakt. Hij wijst er ook op dat het gebruik was dat vragen die te laat werden gesteld voor de ronde vaak voor de raad alsnog beantwoord werden. Hij stelt voor na de vergadering te kijken in hoeverre het college in staat is de technische vragen die gesteld zijn voorafgaand aan de raadsvergadering van een antwoord te voorzien. Wethouder Bühler geeft aan dat ze beoogde wat de voorzitter aangaf. Er zijn procesafspraken gemaakt en daar houdt het college zich aan. • Er zijn verschillende vragen gesteld over de effecten van het hoofdlijnenakkoord. De wethouder wijst erop dat er in het hoofdlijnenakkoord richtingen worden aangegeven. Die worden nog verder uitgewerkt. Daar hebben zowel de raad als het college nog geen zicht op. Het college vaart wel op de cycli van de documenten die naar de gemeente worden gestuurd, zoals de mei-, september- en decembercirculaire. Daar is de planning op afgestemd ten aanzien van de verwerking van de middelen die vanuit het Rijk komen.

• Er werd ook een vraag gesteld over de invulling van de speciale uitkeringen, de tien procent korting die daarbij wordt genoemd. Pas als echt zicht is op de werkelijke maatregelen, bijvoorbeeld via de circulaires, zal het college dit financieel gaan vertalen. • In antwoord op het GOB geeft de wethouder aan dat er inderdaad nog een begrotingsadvies aankomt. Daarnaast wordt er een VNG-bijeenkomst georganiseerd die expliciet zal gaan over financiën. Zij zal hierbij aanwezig zijn. • De VVD adviseerde het college zich er goed op voor te bereiden dat er minder geld komt vanuit het Rijk. Dat is ook de strekking van de kaderbrief.

7

Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan inderdaad gelezen te hebben dat het college daarmee bezig is. Ze mist echter een specifieke uitwerking in verschillende scenario’s. Hoever is de wethouder hiermee? Wethouder Bühler geeft aan te kijken naar de verschillende scenario’s en de vertaling daarvan te gaan uitwerken in de begroting. Dan is de meicirculaire er en wellicht is er dan ook wat meer zicht op de uitwerking van de zaken die in het hoofdlijnenakkoord staan. Ze somt vervolgens een aantal maatregelen op die genomen zijn waarmee geanticipeerd wordt op het ravijnjaar. • VNG adviseerde te gaan kijken welke medebewindstaken teruggegeven zouden kunnen worden naar het Rijk. Dat zou inderdaad vooral gaan om het sociaal domein. De heer Pfoster (PVV) geeft aan dat de wethouder een aantal maatregelen opsomde om financieel wendbaar te worden. Toch wordt in de 1e programmarapportage aangegeven dat er in het ravijnjaar sprake zal zijn van structurele tekorten in de begroting. Zijn de maatregelen die genomen worden dan wel voldoende? Wethouder Bühler antwoordt de structurele tekorten in de begroting ook te hebben vastgesteld in de laatste begrotingsvoorbereiding. Daar heeft ze hetzelfde bij gezegd. We missen nog steeds 15 miljoen in de begroting, geeft de wethouder aan. Er is geprobeerd om het ravijn zo veel mogelijk te dempen.

De heer Pfoster (PVV) wijst erop dat de wethouder daarmee de kern van het probleem aansnijdt. Hij is van mening dat het college hier heel reactief is. Hij wil weten wat de organisatie zelf kan doen om wat meer financieel gezond te worden. Wethouder Bühler wijst erop dat alle gemeenten in Nederland gezamenlijk hebben geconstateerd dat er een korting van 3 miljard plaatsvindt op het Gemeentefonds. Er zouden nog voorstellen komen om dat te compenseren. In het hoofdlijnen staat niets over die compensatie. Wel is er in de voorjaarsnota gezegd dat er een compensatie komt. VNG adviseerde de gemeentes: ga nu niet onnodig bezuinigen en ga geen onnodig rigoureuze keuzes maken, maar volg onze adviezen. Die lijn is, samen met de raad, gevolgd. Er is nu een tweede advies. Ook die lijn wil Sittard-Geleen volgen. Er is op dit moment mist, het is niet duidelijk wat er precies op de gemeenten afkomt vanuit Den Haag. Als die is opgetrokken, moet met elkaar gekeken worden naar de oplossingen. In de tussentijd moet er gezorgd worden voor een robuuste en weerbare begroting. De heer Raven (Stadspartij) geeft aan dat de wethouder het bedrag van 15 miljoen euro noemde. Dat kan de heer Raven niet helemaal plaatsen. Wethouder Bühler geeft aan dat de totale korting op het Gemeentefonds 3 miljard zou bedragen. Het aandeel van Sittard-Geleen zou dan ongeveer 15 miljoen zijn.

De heer Renet (SPA) geeft aan te begrijpen dat het college de lijn van de VNG wil volgen. Maar krijgt de raad voor de zomer wel al een memo waarin staat wat op dat moment de stand van zaken is en de gevolgen voor de begroting van Sittard-Geleen? Wethouder Bühler geeft aan geen toezegging te kunnen doen om iets te vertalen wat ze nog niet heeft. Wel kan ze toezeggen de meicirculaire te zullen vertalen richting de raad. De heer Renet (SPA) vindt dit wat mager. In het hoofdlijnenakkoord staan namelijk zaken die beleidsmatig effect zullen hebben. Het moet toch mogelijk zijn om een beeld te vormen. Wethouder Bühler geeft aan daar geen concreet antwoord op te kunnen geven. Ze herhaalt haar eerdere antwoord. • In het hoofdlijnenakkoord stonden ook passages over de woonlasten. Ook daarvoor geldt dat gewacht zal moeten worden op de uitwerking. • Ze wil graag even stilstaan bij de inflatiemiddelen. Daarover zijn meerdere vragen gesteld. De bedragen die hier vermeld stonden, staan ook in de begroting. Besloten is om de inflatiemiddelen opzij te zetten en daar waar in de begroting gezien werd dat er impact is, ze daar in te zetten. Ten

8

aanzien van de energielasten heeft het college gezegd: wij gaan ze jaarlijks toebedelen aan de energiekosten, omdat het college ziet dat er nog sprake is van een flinke fluctuatie. Het college wil die fluctuatie ook graag monitoren. Dus nu vindt de toebedeling plaats in de 1e programmarapportage. Graag wil ze een winstwaarschuwing ten aanzien van de inflatiemiddelen. Als de ontwikkelingscijfers van de inflatie er anders uit komen te zien, kan het zijn dat daar een correctie op plaatsvindt. De heer Raven (Stadspartij) merkt op dat op pagina 11 eigenlijk exact staat wat de wethouder zojuist toelichtte en dat de gemeente dus nog behoorlijke bedragen achter de hand heeft om toekomstige inflatie-effecten op te lossen. Hij wil graag meer inzicht krijgen in dit soort bedragen en vindt dat dit eigenlijk op voorhand via de raad zou moeten gaan. Het gaat immers minsten om zo’n 2 à 3 miljoen per jaar. Wordt bij de 2e rapportage, als inderdaad de middelen worden ingezet, aan de raad gevraagd daarmee akkoord te gaan? Wethouder Bühler wijst erop dat met elkaar is afgesproken dat dit altijd langs de raad zal gaan. De raad kan dus precies monitoren wat er uit de inflatiemiddelen gehaald wordt en wat eraan toegevoegd wordt. De heer Raven (Stadspartij) wil benadrukken het college geen vrijheid te geven deze middelen zomaar uit te geven.

De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) heeft een vraag over de energiekosten. De informatieverstrekking vanuit het college is onduidelijk. In de tabel op pagina 11 staan namelijk andere bedragen dan de bedragen die verderop staan. Als het gaat om de lantaarnpalen, de pompen, de gemalen en de parkeergarages is de energierekening veel hoger geworden. Heeft hij dit goed gezien? Wethouder Bühler geeft aan dat hierover technische vragen zijn gesteld. Het lijkt haar goed als de heer Kubben de beantwoording daarvan afwacht. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vindt niet dat dit als technische vraag bestempeld mag worden. De vraag is gewoon: moet de raad met de 1e rapportage circa 1 miljoen meer gaan uitgeven aan energiekosten? Wethouder Bühler legt uit dat de energiekosten jaarlijks worden vastgesteld en moeten worden vergeleken met het jaar ervoor. Ze kent die niet uit haar hoofd en geeft aan dat de energiekosten verdeeld zijn over de diverse programma’s. Ze kan de vraag van de heer Kubben op dit moment dus niet beantwoorden. Mevrouw Joosten (VVD) wil graag weten in hoeverre geprobeerd wordt het energieverbruik omlaag te krijgen. Wethouder Bühler geeft aan dat ze nog niet is toegekomen aan de beantwoording van de vragen die de VVD in de eerste termijn heeft gesteld. Er is een lijn ingezet om te kijken op welke manier er bespaard kan worden op het energiegebruik op diverse fronten.

De heer Raven (Stadspartij) heeft ook een interruptie. Stel dat de raad niet akkoord gaat met een van de uitgaves die hier gespecificeerd zijn, hoe kan hij zijn controlerende taak als raadslid dan uitvoeren en nagaan of het nodig was om bijvoorbeeld bij de jeugdbudgetten 2 miljoen extra uit te geven ten opzichte van wat er in de begroting stond? Kan hij nagaan hoe die 2 miljoen extra kosten zijn ontstaan? Wethouder Bühler verwijst in reactie hierop naar de toelichting op de programmabladen. Mocht hij daarbij nog aanvullende vragen hebben dan kan hij die stellen. Dat is de methodiek die met elkaar is afgesproken. De heer Raven (Stadspartij) herhaalt zijn vraag: als de raad het bedrag van 2 miljoen niet accordeert, wat betekent dat dan?

9

De voorzitter constateert dat de heer Raven dezelfde vraag zojuist ook al stelde en dat de wethouder die reeds beantwoord heeft. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) geeft aan dat wanneer de raad gevraagd wordt om 750.000 euro extra uit te geven om de lantaarnpalen aan te zetten, de raad het voorstel moet kunnen doen om uit de inflatiepot van 17 miljoen middelen te halen om zo snel mogelijk meer ledverlichting aan te leggen. Die politieke weging zou gemaakt moeten kunnen worden. Wethouder Bühler geeft aan te proberen in de techniek te antwoorden. Ze meldt dat de PM-posten, waar GroenLinks/PvdA over sprak, betrekking hebben op 2025. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) is van mening dat dit geen technische vraag was. Hij wil weten hoe de wethouder met zoveel PM-posten in de kaderbrief op basis daarvan een begroting opstellen. Wethouder Bühler wijst erop dat dit om zaken gaat die worden uitgewerkt voor de begroting van 2025. Op het moment dat daar meer ideeën bij zijn en er meer zicht op is, komt het college daarmee terug bij de begroting voor 2025. De betreffende posten zijn nu dus nog niet volledig uitgewerkt. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) is benieuwd welke nieuwe informatie er dan in de kaderbrief zit. Wethouder Bühler geeft aan dat de uitvoeringsprincipes nog eens herbevestigd worden.

Ook komt tot uitdrukking dat het college voornemens is, als het gaat om de hondenbelasting en de OZB, de richting te gaan volgen die de vorige keer is afgesproken over de lokale lasten. Ook wordt nog eens aangegeven dat nieuw beleid alleen mogelijk is als er extra ruimte is. Dit staat ook aangegeven in de beslispunten van het voorstel. Mevrouw Joosten (VVD) wijst erop dat is afgesproken de hondenbelasting te verlagen, maar nu is er sprake van een status quo. Wat gaat de wethouder daarmee doen? Wethouder Bühler geeft aan dat duidelijk is afgesproken dat als er sprake is van structurele voordelen in de begroting het eerste waarnaar gekeken zou worden de afbouw van de hondenbelasting zou zijn. Die structurele voordelen zijn er echter niet. De heer Renet (SPA) geeft aan het geheel eens te zijn met de heer Kubben over de PM-posten. De raad kan niets met wat er op pagina 8 staat. Ten tweede is zijn vraag over de medebewindstaken niet aan de orde gekomen: is het college van mening dat het op vrijwillige basis uitvoeren van niet door het Rijk verplichte medebewindstaken verantwoord is ten opzichte van onze eigen kwetsbare inwoners? Wethouder Bühler geeft aan dat zij nog niet toe was gekomen aan de beantwoording van de vragen van SPA. Het college zou het zeer onwenselijk vinden.

Op het moment dat er sprake zou gaan zijn van bezuinigingen, moet er echt gekeken worden naar andere onderdelen. De heer Renet (SPA) vraagt of dit betekent dat de gevolgen van de medebewindstaken en eventuele extra medebewindstaken niet ten koste zullen gaan van de kwetsbare groepen in de samenleving. Wethouder Bühler herhaalt dat dat zeer onwenselijk zou zijn. Bij alles wat het doet wil het college proberen om de kwetsbare inwoners zo veel mogelijk te ontzien. De heer Renet (SPA) checkt dat dat dus niet betekent dat zij dat niet zullen ondervinden. Wethouder Bühler constateert dat iedereen vindt dat de kwetsbare inwoners zo veel mogelijk moeten worden ontzien. Op dit moment weten we echter nog niet wat er allemaal op ons af gaat komen. De heer Renet (SPA) vraagt of het college vindt dat de gemeente geen extra bewindstaken op zich moet nemen zolang de gevolgen daarvan voor de kwetsbare inwoners niet helder zijn.

10

Wethouder Bühler geeft aan dat dat een andere vraag is. Het is niet goed om er eventuele toekomstige taken bij te betrekken. De Stadspartij geeft aan dat er een extra jaarrekeningresultaat in de stukken wordt benoemd. Daar had al eerder op geanticipeerd kunnen worden. Het eerstvolgende P&C-stuk dat naar de raad komt is de jaarrekening. Op dit moment vindt daarvoor de accountantscontrole plaats. Er is nog geen definitief resultaat, maar het laatste beeld geeft aan dat het rondom de 15 miljoen zit waarin bestemmingsvoorstellen zitten rondom de 13 miljoen met een verplichtend karakter. Het grootste gedeelte daarvan is beschikbaar gesteld aan de gemeente Sittard-Geleen via de decembercirculaire. De heer Raven (Stadspartij) heeft een interruptie. Hij meent ergens een bedrag van 8,3 miljoen te hebben gelezen als resultaat van 2023. Wethouder Bühler geeft aan dat het jaarrekeningresultaat morgen aan de raad zal worden toegestuurd. De heer Raven (Stadspartij) vindt het een groot verschil en had het logisch gevonden als de wethouder dit zelf zou hebben benoemd aan het begin als toelichting. Wethouder Bühler geeft aan dat ze dat ook zou hebben gedaan als deze vraag niet door de Stadspartij was gesteld. De heer Raven (Stadspartij) benadrukt dat hij dit niet gevraagd had. De heer Brouwers (CDA) wil graag de oproep doen om de discussie op een goede manier te voeren.

De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) geeft aan natuurlijk alleen maar voor een oproep tot fatsoen te kunnen zijn. Hij begrijpt echter wel goed waar bij de heer Raven de irritatie vandaan komt. De heer Brouwers (CDA) geeft aan dat hij doelde op de relatie tussen rondelid en voorzitter. De voorzitter dankt de heer Brouwers voor de ondersteunende woorden. Wethouder Bühler wil graag ingaan op de alleenverdienersproblematiek waar de PVV over sprak. Die problematiek is benoemd en er is een handreiking gekomen, een handelingsperspectief vanuit het Rijk. Het college is ermee begonnen de mensen die het betreft te benaderen en uitgebreid te adviseren. Ze legt uit waarom de problematiek zo ingewikkeld is. • Er werd ook een vraag gesteld over VDL Nedcar en mensen die op zoek zijn naar een nieuwe baan. Er wordt hiervoor samengewerkt met alle partijen in het Werkcentrum. De raad zal hierover geïnformeerd gaan worden, zodra er meer informatie beschikbaar is. • SPA gaf aan dat geen sprake was van een besloten vergadering, maar van een informatiebijeenkomst. Dit is een correcte constatering en zal dus aangepast worden. Mevrouw Joosten (VVD) heeft een interruptie. Zij had een vraag gesteld over de OZB-tarieven voor nietwoningen, of de wethouder ruimte ziet die te verlagen. Wethouder Bühler geeft aan dat er naar alle lasten kan worden gekeken op het moment dat er structureel middelen zijn.

Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan dat niet helemaal te begrijpen, omdat ten aanzien van de hondenbelasting ook incidentele middelen worden gebruikt. Mevrouw Joosten (VVD) wijst erop dat deze discussie al eerder heeft plaatsgevonden. Wethouder Salvino-Meijer kan hier straks verder op ingaan.

11

De heer Renet (SPA) wijst erop dat hij gezegd heeft dat de beroepsbevolking de komende jaren af zal nemen en dat dat strijdig is met wat er in de Toekomstvisie staat. Het heeft financiële gevolgen. Wat gaat het college nu met de Toekomstvisie doen? Worden de gevolgen goed ingeschat? Wethouder Bühler geeft aan dat dit een constatering is die meegenomen zal worden in de voorbereiding richting de begroting. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) verwijst naar de vraag die mevrouw Joosten stelde. Hij wil graag weten waarom het in de basis volgens de wethouder niet kan. Wethouder Bühler wijst erop dat dit met elkaar al eens inzichtelijk is gemaakt. Het heeft een behoorlijke impact op de begroting, omdat het grootste gedeelte van de OZB-inkomsten in de gemeente SittardGeleen uit niet-woningen komt. Alles kan, kijkende naar de techniek. Maar op basis van wat er eertijds met de raad is besproken is er beleid gemaakt en daar wordt nu op voortgeborduurd. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) wijst erop dat in het verleden ook vaker is gesproken over een lobby om tot een differentiatie te kunnen komen. Hoe staat het daarmee? Wethouder Bühler antwoordt dat die lobby is ingezet. Gebleken is dat er maar heel weinig gemeentes zijn die hier interesse in hebben. In deze gemeente bestaat het grootste deel van de niet-woningen uit installaties. Er zijn maar weinig gemeentes die daarmee te maken hebben.

De heer Raven (Stadspartij) geeft aan dat hij meende dat in de vraag ook het gebruik van incidentele middelen opgesloten zat. De wethouder gaf aan dat daarover kennelijk in het verleden gesproken is. Hij kan zich die discussie echter niet herinneren. Zou de wethouder de stukken die in de betreffende raadsvergadering hebben geleid tot dat besluit aan hem kunnen aanreiken? Hij vraagt aan de griffie welke raadsvergadering dat is geweest. De voorzitter denkt dat volstaan kan worden met een verwijzing naar de griffie. De heer Paauwe (Stadspartij) wijst erop dat er in december 2023 niets mogelijk was: geen verlaging van de OZB, geen verlaging van de hondenbelasting en geen verlaging van de overige lokale lasten. Vanavond kwam 8 miljoen naar voren als eventueel resultaat van 2023 en dat het waarschijnlijk zelfs 15 miljoen is. Daardoor voelt hij zich toch wat ‘gepiepeld’. Wethouder Bühler geeft aan dat PIT erop wees dat in de tekst aanvullend tussen haakjes stond. PIT wenste dit geschrapt te hebben. Dat is prima wat de wethouder betreft. • Ook vroeg PIT om een doorkijkje te geven naar de kredieten die eraan komen en noemde daarbij het Strategisch Huisvestingsplan. Dat is al eerder besproken met de raad en wordt de technische opname geregeld. • Ook werd gevraagd of er sprake is van impliciete besluitvorming. De wethouder geeft aan dat dat niet de bedoeling is.

De raad krijgt daarvoor altijd expliciete vragen voorgelegd. De heer Talpe (PIT) dankt de wethouder voor de beantwoording. Hij gaat ervan uit dat als het college er geen problemen mee heeft als binnen de kaderbrief al wordt aangegeven dat het resultaat zou kunnen worden toegevoegd aan de algemene middelen het college er ook geen problemen mee heeft als dat zinnetje eruit geamendeerd wordt. De heer De Bruin geeft aan dat de bestendige gedragslijn aangeeft dat het resultaat na bestemming uit de jaarrekening wordt toegevoegd aan de algemene reserve. De heer Talpe (PIT) antwoordt dat hij dat begrijpt. De besluitvorming over de jaarrekening vindt echter pas plaats in de volgende raadscyclus. Voor de besluitvorming hier zou het dus geen toevoeging hebben. Wethouder Bühler bevestigt dit en geeft aan dat het terugkomt in het raadsvoorstel rondom de jaarstukken.

12

De heer Talpe (PIT) licht toe wat hij bedoelde met zijn wens om een overzicht van de kredieten die er op korte termijn aankomen. Hij merkt op dat vaak net na besluitvorming door de raad er alweer aanvullende kredieten zijn. Die zitten waarschijnlijk steeds al ergens in de pijplijn. Kan dit door bijvoorbeeld een begeleidend briefje bij een P&C-document inzichtelijk worden gemaakt? Daarnaast had de heer Talpe nog een vraag gesteld over de besluitvorming van de kaderbrief. Wat zijn de gevolgen als ingestemd wordt met het volgen van het VNG-begrotingsadvies bij de voorbereiding van de programmabegroting en besluiten om invulling te geven aan de vastgestelde uitvoeringsprincipes en de eerder voorgenomen verhoging van de lokale lasten in 2025 niet in te vullen en de kaderbrief voor het overige ter kennisneming aan te nemen? Wethouder Bühler geeft aan dat ze dat nu niet kan overzien. Pas als het stuk wordt vastgesteld heeft het een status. Burgemeester Verheijen geeft antwoord op de drie vragen die aan hem zijn gesteld. • De PVV stelde een vraag over de publiek-private samenwerking als het gaat om veiligheid. Hij licht toe dat de veiligheidsaanpak vele invalshoeken kent, van preventie naar repressie. In de volle breedte vindt er samenwerking plaats. Hij verwijst naar de Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026, die ademt dat naar zijn mening ten volle uit.

Hij noemt een aantal voorbeelden. • SPA gaf aan de aanpak van de criminaliteit in het centrum van Geleen wat te mager te vinden. Daar herkent de burgemeester zich niet in. De politie is op dit moment juist in het centrum van Geleen heel actief, omdat het prioriteit heeft. Er vinden diverse controles plaats. De focus ligt op zowel de drugshandel als de drugsproductie. Ook wordt er illegale prostitutie vastgesteld in het centrum van Geleen. Iets buiten het centrum vinden er garageboxcontroles plaats. Inmiddels zijn alle garageboxen gecontroleerd. Daarnaast voeren de Arbeidsinspectie, de vreemdelingenpolitie, de Belastingdienst, de gemeente en de politie allerlei controles uit in het kader van bijvoorbeeld de Arbeidstijdenwet of vreemdelingen die ergens werkzaam zijn zonder dat daar vergunningen voor zijn. De heer Renet (SPA) geeft aan de informatie nogal mager te vinden. Hij heeft niet gezegd dat er weinig gedaan wordt. Tijdens een bijeenkomst ooit in het Veiligheidshuis werd de raad diepgaand geïnformeerd over wat er gaande was en wat er gedaan wordt. Zo’n sessie zou hij heel erg op prijs stellen. Burgemeester Verheijen geeft aan dat zo’n sessie al meerdere keren is geagendeerd. Tot drie keer toe is die afgezegd in verband met de drukte in de raadsagenda. Ook was corona een keer spelbreker. Er is echter een nieuwe datum geprikt, in oktober of november.

De burgemeester hecht eraan aan te geven dat ook heel hard wordt gewerkt aan de weerbaarheid van de ondernemers, specifiek in de centra. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) geeft aan dat hij het wel goed zou vinden als de raad op de hoogte wordt gebracht van de voortgang van de publiek-private samenwerking met betrekking tot het cameratoezicht, het ondernemerschap en wellicht ook de ontwikkelpaden. Daardoor kan de raad die ontwikkelingen beter volgen. Kan de burgemeester toezeggen de raad hierover via een raadsinformatiebrief op de hoogte te houden? Burgemeester Verheijen geeft aan ten aanzien van de ontwikkelpaden de afspraak te hebben gemaakt in de volle breedte de raad daarover te informeren. Hij reageert nu even concreet op de vragen die zijn gesteld. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) herhaalt zijn vraag, maar nu specifiek gericht op het cameratoezicht. Burgemeester Verheijen is bereid toe te zeggen dat te zullen doen. De VVD stelde een vraag over de marktconforme waardering van de boa’s. Hij begreep dat mevrouw Joosten van mening is dat dat niet het geval is in de gemeente Sittard-Geleen. Het college schreef te onderzoeken of er aanpassingen nodig zijn. De reden voor dit onderzoek is dat hooggekwalificeerde

13

medewerkers van Sittard-Geleen, ook mensen met veel ervaring, doorstappen naar andere gemeenten, omdat die een hogere inschaling bieden dan eigenlijk marktconform is. Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan de link te hebben willen leggen met VDL Nedcar, waar veel mensen hun werk zijn kwijtgeraakt. Bevinden zich onder deze mensen ook mensen die potentieel als BOA ingezet kunnen worden? Burgemeester Verheijen wijst erop dat de gemeente zich zeer inspant om ex-medewerkers van VDL Nedcar van werk naar werk te geleiden. Als daar mensen tussen zitten die gekwalificeerd zijn om werkzaamheden bij Handhaving en Toezicht uit te oefenen dan is de gemeente bijzonder genegen die mensen ook aan te nemen. Wethouder Geilen geeft aan dat de heer Renet vroeg of al aangegeven kan worden wat er de komende jaren op de lokale woningmarkt gaat veranderen als gevolg van het aangekondigde kabinetsbeleid dat is opgeschreven in het hoofdlijnenakkoord. Toen de stukken geproduceerd werden was het hoofdlijnenakkoord er nog niet. Het kan ook nu nog niet worden aangegeven, omdat wat in het hoofdlijnenakkoord staat eerst nog vertaald moet worden naar wet- en regelgeving. • Mevrouw Essing-Demandt vroeg naar de opvolging van de motie ‘Een straatje erbij’. In de rapportage is aangegeven wat de stand van zaken is.

• Richting de heer Kubben geeft de wethouder aan dat de motie ‘Dertig procent sociaal’ vanzelfsprekend wordt uitgevoerd. Ook daarover staat in de rapportage nu een eerste korte reactie. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) is daar blij mee, net als met de ondertekening van de woondeal. Waarom is er pas eind dit jaar duidelijkheid over hoe de programmering en de woningbehoefte eruit komt te zien en wat de knelpunten zijn? Hij wijst er daarnaast op dat er in de gemeente nog 1430 woningen leeg staan. Waarom wordt daar geen beleid op gemaakt? Wethouder Geilen wijst er nogmaals op dat de Omgevingsvisie het hoofdkader aangeeft voor al het beleid in de gemeente Sittard-Geleen op het gebied van de fysieke leefomgeving. Daaronder zal vervolgens ‘uitwerkingsbeleid’ worden ontwikkeld. Op het gebied van wonen moet er een volkshuisvestingsprogramma komen waarin je dat vastlegt. Dat is een wettelijke plicht. De programmering naar de toekomst toe moet wel zorgvuldig gebeuren. Het is complex omdat we met z’n allen denken dat je gewoon duizenden woningen kunt toevoegen, maar dat dat niet realistisch is. Ook in de woondeal gaat het om het bruto toevoegen, maar daar zit ook het realisme in dat er ook een belangrijk deel van de woningvoorraad is dat op termijn niet meer afgenomen zal worden.

Er moet dus ook gekeken worden welk deel van de woningvoorraad de komende jaren uit de markt gehaald zal worden. Een tweede aspect dat het complex maakt, is dat er nogal wat vastgoed is in de gemeente waarvan met elkaar wordt gezegd: dat moet getransformeerd worden naar woningen. Hij geeft hiervan een aantal voorbeelden. Een en ander vraagt dus een zorgvuldige afweging en dat kost tijd. De wethouder legt vervolgens uit hoe dat zal gaan. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) geeft aan dat zijn vraag hiermee duidelijk is beantwoord. Waar het terug bij de begroting? En waar komt het terug? Wethouder Geilen geeft aan dat ernaar gestreefd wordt het volkshuisvestingsprogramma eind van het jaar gereed te hebben. Hij is bereid de planning nog eens op papier te zetten voor de heer Janssen. De voorzitter bevestigt dat de toezegging is genoteerd. De heer Renet (SPA) wil graag weten of de wethouder ook inzicht kan geven in wat het betekent voor de wachtlijsten die er nu zijn. Komt dat tegelijkertijd met waar de heer Janssen om vroeg? Het aankomende kabinet heeft gedachten over hoe er iets gedaan kan worden aan de problemen op de woningmarkt. Kan de wethouder inzicht bieden in wat de ontwikkelingen daardoor zullen zijn, op basis dus van het hoofdlijnenakkoord?

14

Wethouder Geilen begrijpt dat de heer Renet dus de wachtenden bedoelt en niet de wachtlijsten. Op dit moment wordt er uiteraard nog gewerkt op basis van het huidige beleid. Als er nieuw beleid komt zal dat uiteraard gevolgd worden. Dus als het volkshuisvestingprogramma eind van het jaar wordt voorgelegd, zal dat uiteraard zijn ontwikkeld op basis van het beleid dat dan aan de orde is. • De heer Kubben stelde ook de vraag hoe het kan dat als je maatschappelijke doelen wilt realiseren dat kostenverhogend werkt. Als je als ontwikkelaar gaat ontwikkelen, wil je natuurlijk een bepaald rendement halen. Woningen in het dure segment creëren een ander rendement dan woningen in het goedkope segment. Als je goedkope woningen moet bouwen is de grondwaarde dus ook lager. Daar komt bij dat als de gemeente locaties verkoopt ter ontwikkeling en daarbij allerlei aanvullende eisen stelt, dat allemaal kostenverhogende aspecten zijn. Het maatschappelijk rendement heeft dan dus een negatief effect op het financieel rendement. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) wilde graag wat meer inzicht krijgen in de twintig specifieke locaties. Wethouder Geilen geeft aan daar graag over te willen doorpraten, daar waar dat kan. Niet alle aspecten kunnen in een openbaar debat terugkomen. • De heer Kubben stelde tevens een vraag over de energiekosten, hoe dat bijvoorbeeld zit bij openbare verlichting.

In de rapportage staat nu de bijstelling van de energiekosten voor dit jaar. Hij verwijst naar de raadsinformatiebrief van 14 mei waarin de resultaten tot nu toe staan, welke ambities er nog zijn voor dit jaar en als opmaat richting het peiljaar 2030. Er worden forse stappen gezet in het ‘verledden’ van de openbare verlichting. Voor openbare verlichting is een hoger tempo van verledding bijna niet mogelijk. • Verschillende partijen gaven complimenten over het verlichten van het fietspad tussen Lindenheuvel en Bedrijvenstad Fortuna. Hij dankt deze partijen daarvoor. Er wordt daar ook ervaring opgedaan met het verlichten van fietspaden in buitengebieden. • De heer Renet maakte een opmerking over de passage waarin een zinsnede staat ten aanzien van SABIC. Wethouder Bühler reageerde hier al even op. Hij wijst erop dat de rapportage een peildatum heeft van half april. Het amendement, waarmee we dat anders zijn gaan noemen, is van 25 april. Dus is het logisch dat het hier nog op deze manier staat. De heer Renet vroeg om een ambtelijke aanpassing. Volgens wethouder Geilen is dat niet mogelijk. Het spreekt voor zich dat datgene wat na de rapportage is gebeurd niet in de rapportage is verwerkt. • Mevrouw Joosten vroeg of het realistisch is om alleen voor 2024 geld te reserveren voor de klachtenafhandeling van het oude raadshuis en niet structureel.

Dat is wat de wethouder betreft op zich een terechte vraag. Eerder is gemeld dat tegen kosten aangelopen wordt die niet meer geraamd waren, omdat het gebouw eigenlijk was afgeraamd in verband met de beoogde verkoop in het verleden. Nu wordt er zo nu en dan toch gebruik van gemaakt. Er is nu sprake van onderhoudskosten. Dat zou je ook structureel kunnen ramen. In de rapportage wordt het nu incidenteel gedaan. Bij de begroting zal bekeken worden of het een meer structureel karakter gegeven moet worden. Dat hangt uiteraard samen met de herontwikkeling van de locatie. De heer Pfoster (PVV) geeft aan dat hij nog enkele vragen had gesteld over het DSO. Hij herhaalt ze. Afgesproken wordt dat wethouder Geilen deze vragen schriftelijk zal beantwoorden. De heer Brouwers (CDA) hoorde de wethouder in het kader van de motie ‘Een straatje erbij’ aangeven dat het CDA vooral zou spreken over uitbreidingslocaties aan de randen van de dorpen. In de motie staat echter expliciet benoemd dat het ook om inbreiding gaat. Krijgt de raad straks een bepaald overzicht, gemeentebreed, in zo’n Omgevingsvisie? Wethouder Geilen antwoordt dat dat in de Omgevingsvisie nog niet zo concreet zal staan. In het volkshuisvestingsplan zal een slag dieper worden gegaan. Het is zaak daarin of meteen het juiste instrumentarium van toepassing te verklaren of terughoudend te zijn met te concreet te zijn op locatieniveau.

Er zal op een zorgvuldige wijze voor worden gezorgd dat de raad in elk geval weet waar het over gaat.

15

De heer Renet (SPA) geeft aan verwonderd te zijn over het antwoord van de wethouder op zijn vraag over 21 maart. In de agenda van 21 maart staat: aansluitend aan de raadsvergadering vindt een besloten sessie met de raadsleden plaats in de Herenhof op verzoek van het college. Dat is geen raadsvergadering. Hij vindt dan ook dat dit in het stuk aangepast moet worden. De voorzitter wijst erop dat deze vraag al beantwoord is. Het college heeft aangegeven niet bevoegd te zijn daar nog een wijziging in aan te brengen. Als de heer Renet daar behoefte aan heeft, zal hij daartoe het initiatief moeten nemen. De heer Renet (SPA) geeft aan derhalve een amendement te zullen indienen. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) heeft nog een vraag over de groenagenda. Hij las dat er jaarlijks 150.000 euro beschikbaar is in 2024, 2025 en 2026 en incidenteel nog eens 150.000 euro uit de 3e programmarapportage van vorig jaar. Begrijpt hij nu goed dat dat het bedrag is waar de raad voor staat? Of is het mogelijk straks ook nog middelen per project te oormerken? Wethouder Geilen geeft aan dat in de beantwoording op de technische vraag is aangegeven dat het procesmiddelen zijn die daar nu voor opgenomen zijn. Je moet eerst weten wat je wilt, dat is de groenagenda, en vervolgens moet je kijken of dat structurele financiële consequenties heeft en die zul je dan ook moeten vertalen.

Daar zijn niet de middelen voor bedoeld die in de antwoorden op de technische vragen zijn aangegeven. Wethouder Salvino-Meijer beantwoordt vervolgens de vragen die betrekking hebben op haar portefeuille. • Mevrouw Essing-Demandt stelde een vraag in het kader van de leefbare wijken en dorpen. In het detailhandelsbeleid is Sittard betiteld als het recreatief hoofdcentrum. Er is echter ook zorg voor wat er speelt in de dorpen en in de wijken. Er wordt voor gezorgd dat ook daar de juiste dingen gebeuren, zodat de leefbaarheid daar zo veel mogelijk gehandhaafd kan blijven. Het is dus niet zo dat de aandacht alleen uitgaat naar de centra. • Er werd een vraag gesteld over de stand van zaken bij het Graetheideplateau. Eigenlijk is de stand van zaken niet anders dan eerder is aangegeven. Het onderzoek is nog niet afgerond. • De PVV haalde de motie over de supermarkt aan. Ook daarvoor geldt dat de status niet is veranderd ten opzichte wat daar al over is gedeeld. Zowel ambtelijk als bestuurlijk is de gemeente in gesprek. • Vanuit de drie O’s, ondernemers, overheid en onderwijs, is het heel belangrijk om er in goede samenwerking voor te zorgen dat Sittard-Geleen voldoende werkgelegenheid en aantrekkingskracht heeft. Er spelen op dat gebied veel zaken. De wethouder noemt een aantal samenwerkingsverbanden waar dit gebeurt.

• Ze raadt iedereen aan via de social media vooral te kijken naar Ambitieus MKB046 en roept iedereen op zijn of haar achterban hierop te attenderen om te zorgen dat zo veel mogelijk aangesloten wordt bij dit programma om stappen te kunnen maken. De heer Pfoster (PVV) geeft aan dat er heel veel gedaan wordt, maar dat er vooral heel veel marketingtermen genoemd worden. Kan de wethouder in Jip-en-Janneketaal aangeven wat de gemeente nu precies doet en over wat voor soort banen het gaat? Wethouder Salvino-Meijer licht toe dat de mensen die bij VDL Nedcar hun baan zijn verloren kunnen gaan werken bij het Werkcentrum. Ambitieus MKB046 is een programma met ondersteuning van het rijk, samenwerking tussen regional en nationale partners om het brede MKB te ondersteunen in de stappen die zij moeten zetten om toekomstbestendig te ondernemen. De heer Pfoster maakte een toespeling op Chemelot en de transitie die zij op het gebied van duurzaamheid en circulariteit moeten maken. Zij zijn zelf heel actief met hun lobby. Het wordt ook gedaan vanuit de Chemelot Circular Hub. Ze heeft de signalen ook vanuit de gouverneur horen komen. Ook hij heeft aangegeven dat deze regio wel een en ander nodig heeft en daar heeft het het Rijk ook hard bij nodig. De wethouder vindt de vraag die door de heer Renet gesteld werd over Chemelot Circular Hub een lastige.