Notulen Ronde Raadzaal 1 december 2022

Notulen van de Ronde in Raadzaal op donderdag 1 december 2022 2.1 Huisvesting statushouders en opvang vluchtelingen Sittard-Geleen Tijdstip:

19.00-20.00 uur

Aanwezig de voorzitter: de griffier:

D.D.W. Pfoster A.C.J. Lamers-Beckers

de leden GOB: CDA: Stadspartij: GroenLinks/PvdA: D66: VVD: PVV: SPA: Lokaal Sittard-Geleen-Born: Forum voor Democratie: PIT:

L.W. van Rijswijk N.I.M. Kaufmann K. Samaritakis A.E.H. Wielders P.R. Pi Van de Venne G. Peeters M.H.J. Klaassen J.J. Renet S.A.J. Klein A.R.A.R. Lotfy L. Wakrim

het college ambtenaren

wethouder L.G.A.J. Geilen -

notulen

M. Migo (Notuleerservice Nederland)

De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er staan deze vergadering één rondevoorstel en twee raadsvoorstellen op de agenda. Gestart wordt met het rondevoorstel ingediend door D66 over de huisvesting van statushouders en de opvang van vluchtelingen in Sittard-Geleen. Het voorliggende voorstel betreft het verzoek van D66 om de standpunten te vernemen inzake de huisvesting van statushouders en de opvang van vluchtelingen. De heer Pi Van de Venne (D66) meldt dat D66-burgerlid Vaessen-ten Haaf, die dit onderwerp heeft geïnitieerd, er vanavond helaas niet bij kan zijn. Daarom voert hij tijdens deze ronde het woord. De heer Pi Van de Venne geeft een aantal voorbeelden van mensen in nood die hier een veilig heenkomen verdienen. Hij legt de vraag neer: is er op dit moment wel sprake van een veilig heenkomen in Nederland, gelet op een reeks verontrustende (kranten)berichten. Daarom stelde D66 hier in augustus al vragen over. Hij wil graag weten: wat zijn de plannen van het college om de achterstand ten aanzien van de wettelijke taakstelling te voorkomen? D66 vindt dat Sittard-Geleen als grote centrumgemeente haar verantwoordelijkheid moet nemen om statushouders tijdig te huisvesten en daarmee bij te dragen aan een stabiele migratieketen, ook gezien de nieuwe Spreidingswet. De regio kijkt al langer naar SittardGeleen.

De vraag is daarom: wat wil de gemeente? Het college gaf in antwoord op de vragen van D66 o.m. aan: voor structurele opgaven hebben wij ons standpunt nog niet bepaald. D66 vindt het van belang dat we aandacht, behulpzaamheid en solidariteit tonen richting alle nieuwkomers van Europa, Nederland en Sittard-Geleen. En D66 vindt het van belang dat er een standpunt komt van de raad inzake permanente opvang van vluchtelingen. Daarna hoort D66 graag hoe het college aankijkt tegen dat

1

raadsstandpunt. D66 hoort dus graag van iedere fractie een standpunt over permanente opvangplekken binnen Sittard-Geleen en welke extra mogelijkheden zij zien voor de uitvoering hiervan. Daarnaast wil D66 van de raad en het college horen hoe men ertegen aankijkt als gemeente aan te sluiten bij het initiatief Shelter City Program. Wethouder Geilen geeft aan dat hij geen vragen heeft gehoord voor het college, enkel aan de fracties, waar het college vervolgens een standpunt over moet geven. De heer Van Rijswijk (gob) vindt het goed dat Sittard-Geleen zich buigt over de problematiek zoals door D66 naar voren is gebracht. Gob vindt dat Sittard-Geleen een gastvrije gemeente moet zijn. Als mensen moeten vluchten voor geweld, moet de Sittard-Geleense gemeenschap daarvoor openstaan. Als de Spreidingswet ingaat, moet ook Sittard-Geleen haar ‘fair share’ nemen. Gob verwacht dat het kabinet zorg zal dragen voor een financiële tegemoetkoming. Hij roept het college op waar mogelijk meer werk te maken van opvangmogelijkheden. Ook roept hij het college op te zorgen voor goede voorlichting aan bewoners en mensen tijdig te betrekken. Ten slotte doet de heer Van Rijswijk de suggestie om tijdelijk mensen op te vangen in een tijdelijke voorziening op het ESCS-terrein.

Mevrouw Kaufmann (CDA) meldt dat deze bijdrage – met pijn in het hart – haar laatste bijdrage zal zijn als gemeenteraadslid namens het CDA in Sittard-Geleen. Ze dankt D66 voor het voorstel. Het CDA vindt dat Sittard-Geleen tot nu toe een aardig steentje heeft bijgedragen aan de opvang van vluchtelingen, statushouders en Oekraïners. Het CDA complimenteert het college en ZOwonen voor wat is bereikt om onder moeilijke omstandigheden verblijfsruimte voor deze mensen te realiseren. Ook hebben talloze vrijwilligers voor werk, kleding, fietsen en afleiding gezorgd. Ook de scholen waar de Oekraïens kinderen les kunnen volgen verdienen een compliment. Het verschil tussen de opvang van Oekraïners en vluchtelingen uit andere landen is volgens het CDA best groot. Ze vindt dit een pijnlijk verschil. Vluchtelingen uit andere landen hebben het meestal zwaarder. Voor asielzoekers is extra eerste opvang en registratie nodig. Of dat in Sittard-Geleen zou kunnen plaatsvinden, hangt af van de bereidheid om deze mensen op te vangen en het kunnen inrichten van een geschikte locatie. Het CDA is voor het opvangen van asielzoekers en vindt dat de gemeente SittardGeleen de plicht heeft alles op alles moet zetten om een geschikte plek te vinden. In het kader van solidariteit en naastenliefde hebben wij de morele plicht om voor oorlogsvluchtelingen te zorgen.

De CDA-fractie vindt het, als het gaat om statushouders, belangrijk dat de gemeente voldoet aan zijn plicht door voor voldoende huisvesting te zorgen. Het woningtekort is niet veroorzaakt door vluchtelingen, maar door een verkeerd landelijk woonbeleid. Ten slotte merkt mevrouw Kaufmann op dat ze zich kwaad maakt over de ‘vol-is-vol-roepers’. Ze stoort zich bovendien aan de term ‘gelukszoekers’. Deze mensen hebben huis en haard verlaten, vaak met gevaar voor eigen leven en dat van hun kinderen. Ze is het met de heer Van Rijswijk eens dat vooraf goede voorlichting moet worden verzorgd voor de inwoners. De voorzitter dankt mevrouw Kaufmann voor haar bijdrage – en voor haar inzet in de afgelopen jaren. De heer Peeters (VVD) geeft aan dat het allemaal heel sympathiek klinkt en dat hij niet met deze mensen zou willen ruilen. De VVD vindt ook dat gedaan moet worden wat volgens ‘Den Haag’ moet. D66 vroeg nu ook wat extra gedaan zou moeten worden als het gaat om statushouders. De heer Peeters wijst erop dat landelijk en ook in Sittard-Geleen sprake is van een woningtekort. De VVD vraagt zich daarom af waar D66 de woonplekken vandaan wil halen. Mevrouw Wakrim (PIT) vindt dat Sittard-Geleen een gemeente moet zijn voor al zijn inwoners. PIT wil de discussie vermijden over ‘wie wel en wie niet’. Ook wil PIT zich niet mengen in het landelijk beleid.

Als gemeente heeft Sittard-Geleen zich te houden aan de wettelijke taak op grond van artikel 28 van de Huisvestingswet 2014. Dat zal moeilijk zijn, maar mevrouw Wakrim wijst erop dat dit eerder ook voor elkaar gekregen is. Deze mensen zitten vaak in een pauzestand. Doordat ze niets mogen worden hun psychische problemen groter. PIT is dus van mening dat de gemeente er moet zijn voor alle burgers.

2

Mevrouw Wielders (GroenLinks/PvdA) is er trots op dat in het verleden al mooie tijdelijke opvang geboden is op diverse locaties in Sittard-Geleen. Ze hoopt dat de bereidheid om die opvang te verlenen in de toekomst groot blijft. Ze hoopt dat het college mee zal blijven werken goede opvang te realiseren. Ze vindt het belangrijk nu al inzicht te krijgen in de inspanningen daartoe van het college. Zijn er bijvoorbeeld nu al gesprekken met ZOwonen en over particuliere en structurele opvang? Dit zou goed zijn, dan kan later adequaat gehandeld worden. GroenLinks/PvdA wenst dat, als het college hierover beleid gaat maken, dat SMART zal worden gedaan. Door specifiek te zeggen wat er gaat gebeuren en dat dat ook meetbaar is. GroenLinks/PvdA is het eens met het voornemen van de gemeente om statushouders ruimhartig tegemoet te komen voor woonruimte. GroenLinks/PvdA vindt het belangrijk dat alle informatie over de aantallen mensen, het aantal mensen dat op een wachtlijst staat e.d. specifiek op tafel komt. Het is belangrijk dat er een heldere doelstelling geformuleerd wordt, zodat ook duidelijk wordt waar naartoe wordt gewerkt. Ze is eveneens van mening dat het belangrijk is dat mensen niet tegenover elkaar worden gezet, zodat alle groepen die huisvesting nodig hebben dat kunnen krijgen.

Als daar regelingen of maatregelen voor nodig zijn, is GroenLinks/PvdA bereid dat snel te ondersteunen. De heer Samaritakis (Stadspartij) vindt het belangrijk dat er een gemeentelijke oplossing voor de beschreven landelijke problematiek komt. De problematische omstandigheden vergen een universele aanpak en empathie met een innovatief karakter. Het zou eigenlijk vanzelfsprekend moeten zijn dat vluchtelingen en statushouders goed gehuisvest worden. Er zijn in Sittard-Geleen meerdere locaties waar dat eventueel zou kunnen gebeuren. Bijvoorbeeld in het Amrath-hotel in Born. De heer Samaritakis heeft hier een aantal vragen over. • Kan dit op korte termijn gerealiseerd worden? • En kan hier een regionale aanpak voor worden opgezet, samen met andere gemeenten om zo de gezamenlijke capaciteit optimaal te benutten? • Is het mogelijk om ook burgers, bedrijven en organisaties te betrekken om te kijken hoe dit op meerdere niveaus kan worden aangepakt? • Afsluitend wil de Stadspartij vragen of de gemeente Sittard-Geleen het voorbeeld kan geven aan andere regio’s met een gecoördineerde aanpak, een duidelijk plan voor de realisatie van huisvesting op korte termijn en het betrekken van burgers, bedrijven en organisaties voor slimme oplossingen die het alomvattende probleem het hoofd biedt.

Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) wil vooropstellen mee te leven met iedereen die vanwege echte onveiligheid en oorlog zijn land moet verlaten. Wel vraagt ze zich af of de opvang van vluchtelingen en statushouders in deze tijd hét thema is waar de gemeenteraad prioriteit aan moet geven. Het water staat de inwoners in financiële zin namelijk tot aan de lippen. Ook zien de inwoners van de gemeente SittardGeleen zich al lange tijd geconfronteerd met de gevolgen van het woningtekort. Ze zou wensen dat ook de D66-fractie zich in deze mensen zou willen verplaatsen. Ze zou het heel pijnlijk vinden als volksvertegenwoordigers wel van alles willen ondernemen om statushouders te huisvesten, maar dat deze drive uitblijft waar het de huisvesting betreft van mensen die geboren en getogen zijn in Nederland, in Sittard-Geleen. Het Forum voor Democratie vindt het een slecht idee om meer te doen ten behoeve van de opvang van statushouders en de huisvesting daarvan, zolang die voorzieningen niet aan de eigen inwoners kunnen worden geboden. Barmhartigheid is goed, maar wat je niet hebt, kun je niet weggeven. Elke woning die wordt weggegeven aan een statushouder kan niet worden gehuurd door iemand die van oorsprong uit Sittard-Geleen komt. Mevrouw Lotfy benadrukt zelf van allochtone afkomst te zijn en dat van racisme dus geen sprake is.

De FvD-fractie stelde eerder technische vragen over dit onderwerp. Naar aanleiding van de beantwoording hiervan vraagt de fractie zich af: als de taakstelling blijft toenemen, hoe wordt dan gewaarborgd dat er woningen beschikbaar blijven voor mensen die geen statushouder zijn? In reactie op voorgaande sprekers die opriepen mensen niet tegenover elkaar te zetten en benadrukten dat het woningtekort niet door de vluchtelingen komt, geeft mevrouw Lotfy aan dat we inderdaad onvoldoende woningen hebben, maar ze vraagt zich af of deze partijen wel erkennen dat Sittard-Geleen niet meer ruimte kan krijgen om meer woningen te realiseren. Je kunt niet eindeloos bijbouwen en dezelfde levensstandaard behouden. Ergens ligt een grens. Besproken moet worden waar die grens ligt.

3

Ten slotte wil mevrouw Lotfy nog een technische vraag stellen. Uit artikel 28 van de Huisvestingswet volgt dat het huisvesten van statushouders een wettelijke taak is van het college. Maar wat zijn eigenlijk de juridische consequenties indien deze taakstelling niet wordt behaald? Kan de wethouder daar duidelijkheid over geven? Mevrouw Lotfy benadrukt dat dit onderwerp niet los kan worden gezien van het onderwerp wonen. Ze pleit er daarom voor dat partijen geen standpunt innemen in dit dossier totdat er volledig inzicht is in de consequenties ervan voor het woonbeleid. De heer Van Rijswijk (GOB) wil aan mevrouw Lotfy vragen of zij wel bereid is om de wet uit te voeren. Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) antwoordt dat de wet uiteraard uitgevoerd zal moeten worden. Ze merkt op dat de gemeente tegelijkertijd een verantwoordelijkheid heeft om te kijken wat er mogelijk is. Als de taakstelling zo hoog is dat er onvoldoende woningen zijn, zul je terug moeten naar het Rijk en dat bespreekbaar moeten maken. De heer Van Rijswijk (GOB) vindt het jammer dat mevrouw Lotfy zijn vraag niet met eenvoudigweg ja of nee wilde beantwoorden. De heer Klaassen (PVV) dankt de D66-fractie voor het agenderen van dit punt, want het onderwerp gaat ook de PVV-fractie nauw aan het hart.

Tegelijk zou D66 zich volgens de heer Klaassen moeten schamen omdat partijen zoals D66 het probleem van het huisvestingstekort zelf hebben gecreëerd. D66 legt de rekening en de overlast gemakshalve bij de inwoners. De keten van opvang tot aan de huisvesting is overbelast, al jarenlang. De linkse partijen zouden volgens de PVV moeten toegeven dat er op het gebied van migratie decennialang verkeerde keuzes zijn gemaakt. De heer Klaassen geeft aan dat hij niet doelde op de Oekraïense oorlogsvluchtelingen, maar wel op de veelal economische immigranten uit Saharalanden en alle gezinshereniging die het acute woningprobleem nog vele malen groter hebben gemaakt. D66 zou eerst eens moeten erkennen in ieder geval gedeeltelijk verantwoordelijk te zijn voor de taakstellingen die vanuit Brussel aan Nederland zijn opgelegd en die via het Rijk doorsijpelen naar o.a. de gemeente Sittard-Geleen. Zij zouden wellicht landelijk hun eigen beleid moeten aanpassen. De heer Klaassen merkt ten slotte op, in reactie op sommige eerdere sprekers, dat het onderwerp nu heel eenzijdig wordt aangevlogen. Hij wijst o.m. op de relatie tussen criminaliteitscijfers en migranten. Het thema van huisvesting van doelgroepen kan bovendien niet los worden behandeld van het woonbeleid in brede zin. De PVV is geen voorstander van nog meer opvang, maar wil juist minder opvang.

De heer Renet (SPA) wijst erop hoe fijn het soms is lid van een lokale fractie te zijn. Het tijdelijk herbergen van bedreigde personen die internationaal opkomen voor maatschappelijke problemen, waar D66 om verzocht, vindt SPA eigenlijk een plicht. Het centrale punt is, wat SPA betreft, in de eerste plaats een huisvestingsprobleem. Er zijn gewoon te weinig huizen om voor alle groepen een passende woning te vinden. ZOwonen en andere corporaties wijzen een bepaald percentage van hun woningen toe aan statushouders en andere aan starters en jongeren e.d. Dat vindt de heer Renet op zichzelf een goede zaak. SPA is van mening dat Sittard-Geleen sowieso aan zijn wettelijke verplichtingen moet voldoen. Als iets nationaal wordt opgelegd, dan hoort dat gewoon uitgevoerd te worden. SPA vindt wel, als lokale partij, dat de spreiding van asielzoekers, statushouders en vluchtelingen over de hele gemeente moet plaatsvinden. Zowel om de kans op te veel ervaren overlast te voorkomen als om de integratie te bevorderen. En dat is lastig vanwege de huisvestingsproblemen. Mensen uit Oekraïne hebben wat de heer Renet betreft terecht een gunfactor. Het zijn mensen uit Europa met een grote gelijkenis met ons. Meer dan geldt voor mensen van verder weg die eigenlijk in de regio opgevangen zouden moeten worden.

SPA vindt het goed dat er hier opvang is, maar beseft dat niet iedereen goed opgevangen kán worden, onder andere vanwege cultuurverschillen. SPA vindt dat SittardGeleen moet doen wat gedaan moet worden, maar er hoeven geen extra dingen te worden gedaan, want er zijn al genoeg problemen: te weinig ruimte en financiële problemen. Daar moet primair aandacht aan worden besteed.

4

De heer Klein (Lokaal SGB) is het ermee eens dat dit inderdaad deels landelijk en Europees beleid betreft. Lokaal SGB hekelt dit landelijke en Europese beleid ten opzichte van vluchtelingen. Lokaal SGB is het eens met GroenLinks/PvdA dat de huidige situatie niet de schuld is van de vluchtelingen zelf. Anders dan die fractie vindt Lokaal SGB de bestuurders hier verantwoordelijk voor. Ook in Sittard-Geleen is veel te lang vastgehouden aan krimp – die niet bestond. De heer Klein realiseerde zich dertien jaar geleden al, tijdens een reis aan o.a. India, dat steeds grotere gebieden op aarde onleefbaar zouden worden. De vluchtelingenstroom zal hierdoor, wereldwijd, snel toenemen. Dat is zorgelijk. Dus zal de discussie moeten worden gevoerd over de vraag: hoever willen wij gaan? Hoeveel mensen kunnen wij aan? Ook in Sittard-Geleen. Het heeft niet alleen impact op de woningen, maar ook op de gezondheidszorg en het onderwijs. De discussie moet gevoerd worden zonder dat je wordt uitgemaakt voor extreemrechts of dergelijke uitspraken. Dat is veel te lang gebeurd. De heer Klein verwacht dat de nieuwe Spreidingswet niet zal werken. Als gemeenten namelijk terughoudend zijn, krijgen ze minder plaatsen toegewezen.

Lokaal SGB zou willen voorstellen om eerst te wachten op de weigeraars in de eerste periode, want alleen dan zal deze wet effect hebben en iedereen verplichten voor opvang te zorgen. Sittard-Geleen was in het verleden vaak genoeg haantje-devoorste. Lokaal SGB adviseert dan ook terughoudend te zijn in de eerste fase en af te wachten wat de reactie is van vooral de weigeraars. Ten aanzien van de spreiding in de gemeente wil de heer Klein ten slotte nog een opmerking maken. In bepaalde wijken liggen de meeste sociale huurwoningen. Daar worden verhoudingsgewijs dus de meeste mensen toegewezen. Als je dat maar lang genoeg doet, krijg je ‘redelijke ghettowijken’. Daar moet voor gewaakt worden. Lokaal SGB ontvangt graag een overzicht van de plaatsingen van de afgelopen vijf jaar, binnen de gemeente Sittard-Geleen. De voorzitter merkt op dat hier en daar wat technische vragen zijn gesteld. Hij vraagt het college beknopt te reageren op de politiek-inhoudelijke vragen. Daarna kan de heer Pi Van de Venne vooral op het college reageren. Wethouder Geilen hoorde verschillende invalshoeken vanuit de ronde, met de algemene constatering dat het landelijk beleid betreft dat in het verleden en wellicht ook nu nog op onderdelen gefaald heeft, waardoor lokaal nu de problemen groeien en lokale problemen lijken te zijn.

De wethouder constateert ook dat er de afgelopen jaren van alles is gebeurd in de sociale woningbouw, waardoor er problemen zijn met de huisvesting op dit moment. Ook door de keten die niet goed werkt en de doorstroming die niet goed functioneert. De wethouder constateert in de ronde breed draagvlak voor de wijze waarop in Sittard-Geleen wordt omgegaan met de opvang van de ontheemden uit Oekraïne. Het college sluit zich graag aan bij de complimenten van mevrouw Kaufmann voor de vele mensen die zich daarvoor inzetten. Die verantwoordelijkheid blijft gedragen worden binnen de afspraken die daarover in de veiligheidsregio’s zijn gemaakt. Er is ook gesproken over statushouders en wettelijke taken. De wet moet gevolgd worden. De Provincie is de eerste toezichthouder die je op de vingers tikt wanneer je dat als gemeente niet doet en die je dan op de interventieladder zet. Dat betekent dat je onder toezicht kunt komen en dat een rol overgenomen kan worden. Voor statushouders geldt de regelgeving dat de corporaties hebben afgesproken dat zij 10 procent van het vrije bezit beschikbaar stellen voor statushouders. Daar zitten we nu nog niet aan en dat betekent dat de huidige taakstellingen weggezet kunnen worden, zij het niet altijd op het juiste moment. Als de taakstelling volgend jaar verzwaard wordt, is het de vraag of dat blijft lukken.

Op dit moment onderzoekt het college hoe dit gedaan zou kunnen worden. De corporaties mogen geen woonplaatsbeginsel toepassen. Iedereen heeft evenveel recht op een vrije woning. Er moeten nog veel woningen bij komen. Die ambitie wordt breed gedeeld, maar dat is geen eenvoudige ambitie, zoals iedereen weet. Richting mevrouw Lotfy geeft de wethouder aan: het college is niet voornemens de wet niet te volgen. Gedaan wordt wat wettelijk nodig is. En als de wettelijke taakstelling volgend jaar hoger wordt dan zal die ook worden ingevuld. Dan is er ten slotte nog de categorie vluchtelingen. Het college ziet het als zijn maatschappelijke en morele plicht om opvang voor deze groep te bieden. Los van de aankomende wetgeving wordt nadrukkelijk bekeken of niet meer verantwoordelijkheid moet worden genomen ten aanzien van

5

vluchtelingen. Wel moet er geschikte ruimte zijn en moet een en ander goed inpasbaar zijn in de samenleving. In reactie op de opvatting van de heer Klein, om eerst te wachten op de weigeraars, geeft de wethouder aan: als de nieuwe wet er komt, bestaat er geen mogelijkheid om te weigeren. De gemeente kiest ervoor zelf de regie te houden. Er komt gewoon een wettelijke sleutel met een verdeling. Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) hoorde de wethouder zeggen dat zij opriep de wet niet te volgen. Zij stelde echter dat je op enig moment er niet in zult slagen aan de taakstelling te voldoen, omdat er onvoldoende woningaanbod is. Ze wilde weten: wat is de juridische consequentie van het niet naleven daarvan? Wethouder Geilen antwoordt: op het moment dat niet voldaan wordt aan de wettelijke verplichting voor het huisvesten van statushouders dan is de Provincie als toezichthoudend orgaan aan zet om daarop in te grijpen. Hij kan de vraag indien gewenst verder technisch laten beantwoorden. De heer Pi Van de Venne (D66) bedankt het college voor de goede en sympathieke reactie. En ook van sommige partijen heeft hij goede en sympathieke reacties gehoord. Hij hoorde dat het college gaat onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om structureel iets te betekenen.

Zou het college willen toezeggen daarover terug te koppelen naar de raad middels bijvoorbeeld een raadsinformatiebrief en daarin ook mee te nemen of Sittard-Geleen wil aansluiten bij het Shelter City-programma? De wethouder geeft aan dat bekeken wordt welke verantwoordelijkheden moeten worden genomen ten aanzien van de vluchtelingen. Hij zegt toe de raad daarover te informeren, zodra de richting is bepaald en waar nodig de raad in positie te brengen. Ten aanzien van het Shelter City-programma moet de wethouder de heer Pi Van de Venne nu het antwoord schuldig blijven. Het college zal daar nog naar kijken en daar vervolgens nader op reageren. De voorzitter heeft een drietal toezeggingen gehoord van de wethouder. Het college komt nog terug op het Shelter City-programma. Dit zal nog worden uitgezocht door het college. De beantwoording van de juridische consequenties voor het niet voldoen aan de taakstelling zal schriftelijk worden gedaan. En de raad wordt ook geïnformeerd over de richting met betrekking tot de taakstelling die voor ligt. Hij dankt iedereen voor de constructieve bijdragen. Hij schorst de vergadering voor een ogenblik voor het volgende agendapunt.

6

Notulen van de Ronde in Raadzaal op donderdag 1 december 2022 2.2 Realisatie vernieuwbouw Sportpark Glanerbrook en Landschapspark Burgemeester Damenpark Tijdstip:

20.00-21.00 uur

Aanwezig de voorzitter: de griffier:

D.D.W. Pfoster A.C.J. Lamers-Beckers

de leden GOB: CDA: Stadspartij: GroenLinks/PvdA: D66: VVD: PVV: SPA: Lokaal Sittard-Geleen-Born: Forum voor Democratie: PIT:

R.E.W. Breidenbach P.T.H.M. Henssen A.C.M. Raven M.H. Schipper P.R. Pi Van de Venne G. Peeters M.H.J. Klaassen J.J. Renet S.A.J. Klein A.R.A.R. Lotfy M.M.J.T. Schenk-Hermans

het college ambtenaren

wethouder L.G.A.J. Geilen -

notulen

M. Migo (Notuleerservice Nederland)

De voorzitter heropent de vergadering. Aan de orde is de realisatie van de vernieuwbouw van Sportpark Glanerbrook en Landschapspark Burgemeester Damenpark. De afgelopen periode is het onderwerp een aantal malen aan de orde geweest. Met het huidige voorstel wordt gevraagd om de raad te adviseren over de realisatie van het ontwerp 2022 vernieuwbouw en de bestaande configuratie Sportpark Glanerbrook exclusief de vernieuwing van de installaties van de buitenijsbaan. En verder om te adviseren over de voorgestelde investerings- en temporiseringsmaatregelen en de eventuele instemming met de realisatie van het ontwerp-landschapsplan. De heer Raven (Stadspartij) heeft een punt van orde over de spreektijd. Hij vindt drie minuten per fractie voor dit onderwerp te beperkt. Hij stelt voor de spreektijd per fractie te verdubbelen. De voorzitter geeft aan dat de drie minuten spreektijd een richting aangeeft. De raadsagendacommissie bepaalt de gereserveerde tijd. Hij denkt dat dat daarom ook het orgaan zou moeten zijn om die discussie te voeren. Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) heeft een punt van orde. Ze benadrukt dat het een heel belangrijk onderwerp is en dat de burger- en raadsleden zelf gaan over de tijd die ze hieraan willen besteden.

Ze onderschrijft het streven van de voorzitter om het qua tijd zo beperkt mogelijk te houden, maar een uur voor dit onderwerp is wat haar betreft onvoldoende.

7

De voorzitter wijst er nogmaals op dat er geen spreektijden zijn afgesproken, maar dat berekend is dat een uur voor dit onderwerp zou betekenen dat er ongeveer drie minuten tijd is per fractie om het woord te voeren. Er hebben zich twee insprekers gemeld: de heer Hinskens, secretaris van IVN MunsterGeleenSittard en de heer De Koning, voorzitter van de Limburgse Schaatsvrienden. De heer Hinskens is secretaris van IVN Munster Geleen Sittard. IVN Munster Geleen heeft een voorstel ter verbetering opgesteld en hoopt dat de aanwezigen dat in overweging en in hun beraadslaging een plek willen en kunnen geven. Hij wijst op een aantal groene uitdagingen. Hij roept op om gefaseerd het bomenbestand te saneren en geleidelijker dan voorzien te werk te gaan. Tevens roept IVN Munster Geleen Sittard op om bij de bomenkeuze nadrukkelijk te kijken naar inheemse boomsoorten die voor inheemse insecten en vogels interessant zijn om zich ook te vestigen in het centrum van de gemeente. Ten slotte roept hij op om in 2023 een bescheiden bedrag voor te financieren om in een rustig tempo een onderhoudsslag te maken en het Landschapspark als het ware te zien opbloeien. Dus geen kaalslag maar een geleidelijke ombouw. IVN stelt voor de komende vijf jaar elk jaar gratis vijftig bomen door de gemeente ter beschikking te stellen aan burgers voor plaatsing in hun eigen grondstuk.

De heer De Koning wijst erop dat hij in een paar maanden tijd nu voor de derde keer inspreekt. Hij snapt dat het uitgeven van een enorm bedrag in deze tijd een lastige overweging is. Hij mist in de hele discussie echter het belang van bewegen, terwijl steeds meer jongeren en ouderen te dik zijn. Als de Kadernota volgend jaar op tafel ligt, met geld voor investeringen, al dan niet van externe financiers, hoopt en verwacht de heer De Koning dat de overkapping van de reservebank wordt gehaald en alsnog in de plannen wordt meegenomen. De installatie van de buitenbaan wordt nu niet meegenomen in de investering waarover nu een beslissing wordt genomen. Dit baart de Limburgse Schaatsvrienden zorgen, want hoe lang is die bedrijfszeker? Eerste termijn De heer Schipper (GroenLinks/PvdA) bedankt de insprekers voor hun heldere verhaal. De heer Schipper is op zoek gegaan naar de essentie van het onderwerp. Hij heeft een aantal bouwstenen opgediept. In 2020 is het integrale plan geaccordeerd, voor 48 miljoen euro. Intussen staat de teller op 74 miljoen. Het college komt met een voorstel en dat is minder voor meer. Er gaat een aantal bouwstenen weg, maar in plaats van dat het goedkoper wordt, wordt het duurder. Wat nu overblijft in variant 5 kost geen 48 miljoen, maar ongeveer 52 miljoen, zonder overkapping, zonder installaties en zonder vijftigmeterbad.

De kernvraag die nu beantwoord moet worden, is: willen we dit? GroenLinks/PvdA weet het niet en vindt het heel lastig. Richting het college heeft de heer Schipper in deze eerste termijn één vraag. GroenLinks/PvdA stelde eerder de technische vraag: kan het college aangeven op welke wijze Glanerbrook voorkomt in de Regiodeal? Daarop werd geantwoord dat bij de aanvraag van de Regiodeal uitgegaan is van een bijdrage van 5 miljoen euro en een projectinvesteringsbudget van 69 miljoen euro. Dan gaat het college er toch van uit dat het het hele bedrag krijgt? De heer Klein (Lokaal SGB) wijst erop dat er twee onderzoeken lopen. Een door een aantal partijen uit de oppositie en een ander door de Rekenkamercommissie. De heer Klein vraagt zich af waarom daar niet op gewacht wordt. De heer Klein is vooral benieuwd wat de twee coalitiepartijen van het plan vinden. Lokaal SGB wil de ijshockeytempel vervangen door het vervangen van de apparatuur. De apparatuur heeft volgens de heer Klein een veel hogere prioriteit. De heer Renet (SPA) heeft een aantal vragen en opmerkingen: • Hij is het eens met de spreker van IVN inzake de ombouw van het Landschapspark. • SPA stelde in de voorbereiding geen technische vragen, omdat SPA samen met enkele andere partijen nog geen stukken ontving in reactie op de technische vragen van 24 oktober en 3 november.

• De heer Renet wijst erop dat het college in april naar aanleiding van vragen van het CDA aangaf dat de raad over het project Glanerbrook meer toegesneden informatie ontvangt ten behoeve van haar kaderstellende en controlerende taak. Waarom kreeg de raad dan twee jaar lang ‘nul komma nul’

8

• • • •

• •

•

• • • •

financiële informatie over het project? Hoe kan dat worden gerijmd met de actieve en passieve informatieplicht die het college heeft? De raad heeft een budget vastgesteld: 48,3 miljoen, waarvan 37 miljoen voor bouwen en de rest voor onvoorziene zaken, waaronder kostenstijgingen. Hij kon in de huidige opzet nergens terugvinden hoeveel ‘onvoorzien’ er nu nog inzit. SPA vindt dat er nu te weinig informatie is om een besluit te kunnen nemen. Wat stellen budgetten die de raad vaststelt voor wanneer daar met 26 miljoen overheen wordt gegaan, zonder diepgaande discussie en zonder diepgaand onderzoek? De heer Renet vindt dat sprake is van onfatsoenlijk besturen. Pas op 22 juni bij een kennismakingsbijeenkomst voor nieuwe raadsleden werd voor het eerst gezegd: er is 26 miljoen tekort. Dat wist het college echter al in januari. En in oktober wist men al dat sprake was van 10 miljoen overschrijding. Richting het college heeft SPA dan ook de vraag: wat is voor het college de norm om naar de raad terug te komen met cijfers? Op 1 juli tekende het college een overeenkomst met de aannemers en de bouwer, voor de ronde van 7 juli. Daarmee is voorbijgegaan aan het budgetrecht van de raad. De heer Renet vindt dit ongehoord. In Nederland is ijshockey een marginale sport.

Waarom moeten er vele miljoenen gemeenschapsgeld geïnvesteerd worden in een nieuwe accommodatie van een BIJO? IJs maken is bovendien energievretend en enorm duur. Het is een illusie om te denken dat de hoeveelheid energie die wordt opgewekt met PV’s kostenneutraal op jaarbasis kostenneutraal kunnen worden weggestreept. Ook is er onvoldoende inzicht in wat de financiële gevolgen zijn als de nationale salderingsregeling stopt. Renovatie van de huidige ijshal in voor SPA bespreekbaar, een nieuwe ijshal vindt SPA waanzin. Onder andere in Alphen aan den Rijn en Rotterdam zijn er schaatsbanen die al tien jaar op commerciële basis, zonder gemeentelijke subsidies draaien. Zijn dergelijke alternatieven serieus bekeken? Zo nee, waarom niet? En waarom wordt er gebouwd als zelfs Thialf al in financiële problemen zit? Het is voor SPA onbegrijpelijk dat het college kiest voor een marginale sport als ijshockey in plaats van het maatschappelijk veel belangrijker zwemmen. De heer Renet benadrukt dat de gehele gemeente voor de kosten moet opdraaien van de vernieuwbouw van Glanerbrook. De raad moet daarom volgens de fractie van SPA beoordelen of dat wat de overschrijding veroorzaakt redelijk en verantwoord is. Daartoe mist de raad informatie.

Het college geeft aan dat in 2023 alsnog kan worden besloten om extra geld ter beschikking te stellen, maar er is niet aangegeven wat het effect op de exploitatie is indien dat niet wordt gedaan. Dat moet wat de heer Renet betreft worden uitgerekend. Is onderzocht of dunne film panelen op de daken kunnen worden aangebracht?

De heer Klaassen (PVV) dankt het college voor de factsheets. Hij sluit zich aan bij de zorgen die door de eerdere sprekers zijn geuit. De PVV kijkt vooral naar de exploitatielast en niet alleen naar de investering. • De PVV wil de jaarlijkse lasten zo laag mogelijk hebben en daarom twijfelt de PVV-fractie over het vijftigmeterbad. De PVV zou liever zien dat de zwembaden De Nieuwe Hateboer en Het Anker behouden blijven. Dit dus in afwijking van het eerder genomen centralisatiebesluit. • Renovatievariant 3 leek sympathiek en slim. Nu met de cijfers erbij blijkt dat dit qua jaarlijkse lasten erg duur gaat worden. Daarom is de PVV daar geen voorstander van. • Scenario 2 gaat uit van uitstel van de overkapping. Verdient dat uitstel van de overkapping zichzelf terug door de zonnepanelen? Is de besparing terug te zien in de jaarlijkse exploitatie? Daar zou de heer Klaassen graag verduidelijking over willen. Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) noemt het dossier-Glanerbrook een hoofdpijndossier. Forum voor Democratie zou het liefst overgaan tot besluitvorming, maar dat lijkt helaas wederom niet mogelijk. • In verschillende rondes over het onderwerp hebben vrijwel alle oppositiepartijen aangegeven de kosten te hoog te vinden en voor een alternatief te willen gaan. Het lijkt er volgens mevrouw Lotfy echter op dat het project gewoon doorgaat.

• Forum voor Democratie staat niet onwelwillend tegen renovatie en ziet nut en noodzaak van het project in. Ook vindt de fractie niet dat bijvoorbeeld zwemmen zou prevaleren boven schaatsen. Wel vindt Forum voor Democratie dat geen geld moet worden uitgegeven aan overbodige luxe.

9

•

•

• • •

Variant 3 zou 57,8 miljoen euro gaan kosten. GroenLinks/PvdA heeft terecht geconstateerd dat hier ook een renovatie van De Nieuwe Hateboer voor 8,7 miljoen in is meegenomen. Waarom? Die opdracht is namelijk niet gegeven. Wat er vervolgens is meegenomen voor de kosten voor renovatie voor Glanerbrook is niet duidelijk. Technische vragen van de fractie over de kosten van afzonderlijke onderdelen werden eerst niet beantwoord. Vervolgens bepaalde het college eenzijdig dat de vragen inmiddels achterhaald waren. Maar hoe kan de raad beoordelen of het renoveren van het gebouw niet goedkoper kan als de onderliggende stukken en berekeningen niet verstrekt worden? Het college stelt voor in te stemmen met de eerste variant, maar mevrouw Lotfy stelt dat de andere varianten eigenlijk nog niet deugdelijk zijn onderzocht. Dus is besluitvorming nu voorbarig. Aan de wethouder stelt mevrouw Lotfy de vraag: hoe gaan we onze financiën op orde houden als we alle projecten die momenteel op de agenda staan gaan doorvoeren? Ze richt zich specifiek tot GOB en CDA. Hoe vinden zij dat moet worden omgegaan met de andere projecten, als zij deze uitgaven verantwoord vinden? Er zullen nog meer projecten duurder gaan uitvallen. Hoe moet daar dan mee worden omgegaan?

De heer Raven (Stadspartij) geeft aan vanwege de beperkte spreektijd negentig procent van zijn bijdrage te hebben doorgestreept. Hij wil graag een aantal opmerkingen maken. • Bijna exact twee jaar geleden stond het voorstel van de vernieuwbouw van Glanerbrook op de agenda. Toen ging het om een project van 48 miljoen. Nu kan met ongeveer hetzelfde bedrag de helft worden vernieuwbouwd. De wijze waarop dit in het persbericht stond verwoord, zet de gemeenschap op het verkeerde been. De heer Raven heeft de indruk dat niet iedereen begrijpt wat nu voorligt. • Hij stelt het college de vraag: is de raad, naar de mening van het college, tijdig, volledig en juist geïnformeerd over de overschrijding die pas gemeld is tijdens een voorlichtingssessie in juni? • De Stadspartij is voor uitvoering van het oorspronkelijke plan, stelt de heer Raven. Klimaatneutraal, duurzaam en sporttechnisch optimaal. Dat was de insteek en daar gaat de Stadspartij nog steeds voor. Maar gebleken is dat dat financieel niet haalbaar is. Vandaag ligt een poging voor om in elk geval zo veel mogelijk de kosten te beperken. De Stadspartij stelt voor een bezuiniging toe te voegen aan de nu gepresenteerde variant, om de nieuwe ijshal niet te bouwen, maar het te laten bij het aanpassen en renoveren van de huidige ijshal. Daarmee kunnen o.a. tribunefaciliteiten en de nodige vierkante meters in bouwvolume worden bespaard.

De Stadspartij schat in dat hiermee zo’n 10 miljoen euro kan worden bespaard ten opzichte van de voorkeursvariant van het college. Door die besparing zou de overkapping van de buitenijsbaan kunnen worden gerealiseerd. De heer Raven roept het college nadrukkelijk op hier serieus naar te kijken. • De heer Raven meent te hebben gelezen dat er een fors bedrag, 10 miljoen, ingeboekt wordt voor het niet doorgaan van het vijftigmeterbad. Kan de wethouder dat toelichten? • Het voorstel zoals nu voorligt, is wat de Stadspartij betreft, niet rijp. De Stadspartij wil graag meeredeneren om Glanerbrook zo optimaal mogelijk te realiseren, maar er is nog werk aan de winkel. De heer Pi Van de Venne (D66) bedankt de insprekers. En hij dankt het college voor de uitwerking van meerdere varianten. Niets doen is voor D66 geen optie. Dus valt optie 4 weg. Scenario’s 2 en 3 hebben, zo constateert D66 in de stukken, ook nadelen. Alleen scenario 1, de volledige uitvoering, zou geen nadelen hebben. Vanuit financieel perspectief denkt D66 daar iets anders over. • Scenario 3 stelt dat wanneer Glanerbrook wordt opgeknapt in de huidige configuratie dit ook voor de Hateboer zou moeten. Daar is D66 het niet mee eens. Dan zou Sittard-Geleen weer financieel ongezond beleid gaan voeren.

Daarom is de vraag: kan binnen de huidige configuratie van Glanerbrook het bestaande 24-meterbad niet worden uitgebreid naar een 25-meterbad? Kan daarnaar gekeken worden, mocht dit te technisch zijn om nu te beantwoorden? • Voor D66 is uitstel van duurzame initiatieven altijd een no go, laat staan afstel. D66 vindt dat in de voorkeursvariant van het college het duurzaamheidsaspect onvoldoende is verankerd en eerder als optioneel wordt geschat. D66 vindt dat moet worden vastgelegd waar er zonnepanelen komen, wanneer ze niet op de oorspronkelijke plek gelegd kunnen worden. Ook moet gewaarborgd zijn dat de energie die wordt ingekocht enkel groene stroom is.

10

•

•

•

•

De wielerbaan kampt met flinke scheuren in het asfalt. Het is D66 ter ore gekomen dat dit niet alleen komt door de ouderdom, maar ook vanwege de sterk verzakkende grond waar de wielerbaan op ligt. Is dat juist? En zo ja, is daarop geanticipeerd? Als het niet bekend is, kan het college dan nagaan hoe dit zit en de uitkomsten naar de raad sturen? Volgens de planning worden er 133 bomen gekapt. Ten minste eenzelfde aantal moet gecompenseerd worden, wat D66 betreft. D66 heeft bedenkingen bij de kap van 25 bomen in blok 3. Waarom zou je al in januari 2023 gaan kappen voor een vijftigmeterbad als nog niet eens duidelijk is of dat bad er wel komt? D66 mist de politieke wil bij het college om secundaire besluiten inzake de sport- en zwemvoorziening te heroverwegen. De jaarlijkse uitgaven van ruim 300.000 euro aan Het Anker hadden ook bij Glanerbrook terecht gekund. Dat scenario mist D66. Wil het college dit alsnog onderzoeken? En hoe kijkt de rest van de raad hiernaar? D66 is blij dat het BTW-risico van de baan is.

Mevrouw Schenk-Hermans (PIT) noemt het voorliggende voorstel een duivels dilemma. Kun je naar de inwoners een miljoenenproject verkopen waarbij de kosten dusdanig zijn gestegen dat je niet meer kunt voldoen aan de realisatie zonder dat je je dikke beurs ervoor moet gaan trekken? PIT wil één ding gezegd hebben: niets doen is geen optie. • Bewegen is een must en ook het verenigingsleven is van groot belang, een levensader voor de gemeente. Daar mag niet aan voorbij worden gegaan. • Mevrouw Schenk-Hermans benadrukt: we hebben het niet alleen over nu. Dit gaat ook over de generaties na ons. Het wordt immers een construct voor de lange termijn. • PIT vraagt zich af: er moeten toch subsidies verkrijgbaar zijn? Ze heeft begrepen dat hier in het verleden over gesproken is. Het project zal straks namelijk ook mensen trekken die niet uit SittardGeleen komen, maar zelfs uit Duitsland en België. Kan het college zich hierin vinden en kan de wethouder een toezegging doen om met Glanerbrook nog een keer goed de boer op te gaan? Zou er bijvoorbeeld vanuit Provinciale Staten een bijdrage verkregen kunnen worden? • Naar aanleiding van de bijdrage van de heer Hinskens van de IVN wil mevrouw Schenk-Hermans graag horen wat de visie is van het college op de vragen die zojuist door hem zijn gesteld over de fasering van het Burgemeester Damenpark.

De heer Peeters (VVD) benadrukt ook nog steeds niets terug te hebben gezien van subsidies vanuit de Provincie of Europa. Maar ook zonder die gelden moet een keuze worden gemaakt voor een variant voor Glanerbrook. De kosten blijven de VVD zorgen baren. De VVD wil daarom een aantal dingen schrappen, zoals ook is voorgesteld door het college. De VVD gaat mee in het voorstel om gefaseerd door te gaan met de vernieuwbouw van Glanerbrook. Wel is de VVD zeer benieuwd naar de uitwerking van het voorstel dat de heer Raven zo-even heeft gedaan. De heer Peeters heeft ook nog een vraag aan het college. Het is eigenlijk een wens van de VVD. Kan voor Sittard-Geleen een vaste ambtenaar in dienst worden genomen die sec gaat lobbyen voor subsidies in Den Haag, Europa of bij de Provincie? Niet alleen op dit thema, maar op meerdere thema’s. De heer Henssen (CDA) bedankt de insprekers. Ook bedankt het CDA de diverse disciplines binnen de gemeentelijke organisatie die hard hebben gewerkt aan de uitwerkingen van de voorgelegde stukken om een en ander te verduidelijken. Uit de uitwerkingen blijkt dat alle varianten een hogere exploitatielast hebben en niet passen binnen het door de raad gevoteerde budget.

• Het CDA zal instemmen met het voorstel van het college om gefaseerd door te gaan met de vernieuwbouw van Sportpark Glanerbrook, waarbij de bestaande lokale functies vernieuwd dan wel gerenoveerd worden, inclusief de vervangende nieuwbouw van de ijshal. Daardoor kunnen andere zaken niet gerealiseerd worden. • Het CDA vindt het goed dat er keuzes worden gemaakt. Die zijn van belang voor het sociale leven van de jeugd die hiermee een toekomst heeft wat betreft ontspanning en ontwikkeling als mens in onze maatschappij. Bovendien draagt het bij aan een gemeenschappelijk doel: meer beweging en meer ontmoeting. • De totale investering komt uit op 52,6 miljoen. Er is een besparing van 10,3 en 11,1 miljoen. Voor de realisatie van het voorstel is geen additioneel investeringskrediet nodig. Het kan geheel ten laste

11

• •

worden gebracht van het beschikbare exploitatiebudget van 2,9 miljoen. We weten zeker dat de bouwkosten alsmaar zullen stijgen. Daarom is dit voor de CDA-fractie dé reden om de keuze te maken voor het voorstel van het college dat vandaag voorligt. Ook de duurzaamheidskenmerken en de keuzes in het plan die gemaakt zijn waardoor een goede programmering mogelijk is, zijn voor het CDA redenen om het voorstel te steunen. Wel vraagt het CDA de toegangsprijzen proportioneel te houden. Ten slotte wil het CDA graag weten wat er gaat gebeuren met de wielerbaan. Wordt het asfalt hersteld? En zo ja, wanneer gaat dat gebeuren? Is er al een plan van aanpak?

De heer Schipper (GroenLinks/PvdA) wil weten of het CDA instemt met de voorkeursvariant van het college en al instemt met ‘de rest’ die volgend jaar nog gaat komen? De heer Henssen (CDA) bevestigt dat het CDA zal instemmen met het voorstel van het college. Hij kan nu nog niet zeggen of het CDA ook zal instemmen met wat nog gaat komen. De heer Klein (Lokaal SGB) hoorde de heer Henssen zeggen met de eerste ronde akkoord te gaan. In de tweede ronde zit pas de verduurzaming om de exploitatie betaalbaar te houden. Maar daarvan zegt de heer Henssen dat hij nog niet weet of het CDA daar ook mee akkoord gaat. Hoe moet hij dit nu zien? De heer Henssen (CDA) verwijst naar zijn antwoord op de vraag van de heer Schipper. De heer Breidenbach (GOB) blikt terug op de laatste, moeilijke ronde, waarin gesproken werd over mogelijke aanpassingen van de ambitie. Dat heeft ertoe geleid dat er nu een concreet, aangepast voorstel ligt. Daarom bedankt de heer Breidenbach het college en de ambtenaren voor de werkzaamheden hiertoe die zij op relatief korte termijn hebben verricht. • De heer Breidenbach wijst erop dat de raad wel degelijk al wist van een deel van de kostenoverschrijdingen. Het gaat om kosten waarvan de raad het blijkbaar destijds niet nodig vond ze in het budget op te nemen. GOB hoopt dat hieruit lering wordt getrokken voor de toekomst.

• Het GOB is van mening dat de 2,9 miljoen exploitatiekosten een verantwoorde besteding is. Dit bedrag is al opgenomen in de begroting. • GOB vindt het heel belangrijk dat er een vijftigmeterbad komt. GOB begrijpt echter ook dat dit in een integrale afweging bij de Kadernota besproken zal moeten worden, omdat daar extra gelden voor vrijgemaakt moeten worden. • GOB is blij met de afspraken die gemaakt zijn met de fiscus over de BTW. • Ook GOB vindt het uiterst teleurstellend dat de Provincie weigert mee te financieren. Misschien kunnen de landelijke partijen een goed woordje doen voor de programma’s voor de PS-verkiezingen. Ook hoopt GOB dat er alsnog ook extra mogelijkheden komen via de aangevraagde Regiodeal. • Kan de wethouder bevestigen dat het aantal zonnepanelen dat nu wordt voorzien voldoende is om de plannen zoals die er nu liggen volledig gedekt te krijgen? Oftewel: zijn we daarmee energieneutraal? • De heer Breidenbach wijst erop dat de 42 betrokken verenigingen inmiddels toe zijn aan duidelijkheid. En ook voor mensen met een beperking is het hard nodig dat de voorziening toegankelijk wordt gemaakt. Het wordt, kortom, hoog tijd dat er iets gaat gebeuren. • De GOB-fractie kreeg signalen dat er in de dagelijkse praktijk weinig controle is over de beleidsvoering binnen Laco. Ook het ziekteverzuim en het verloop onder het personeel is hoog.

Heeft de wethouder hier zicht op? En wordt hier in de toekomst meer aandacht aan besteed? • Om te kunnen starten met de werkzaamheden in het Burgemeester Damenpark is er een kapvergunning aangevraagd. Hoe staat de wethouder tegenover de opmerkingen van de heer Hinskens? Daar waar het ging over kaalslag en het voorkomen daarvan. Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) heeft een verduidelijkingsvraag. Heeft ze het goed gehoord dat de heer Breidenbach zei dat de BTW rond was met de fiscus? De heer Breidenbach (GOB) antwoordt dat hij uit de memo heeft begrepen dat het BTW-verhaal van de baan is.

12

Mevrouw Lotfy (Forum voor Democratie) begreep juist dat het niet rond is met de fiscus en dat het daarom op een andere manier wordt ondervangen, zoals beschreven in bijlage 4. De heer Breidenbach (GOB) stelt voor aan de wethouder te vragen dit punt te verduidelijken. Wethouder Geilen merkt op dat er zeer veel vragen zijn gesteld. • De wethouder verwijst naar een ‘memo aangaande BTW Glanerbrook en begrotingswijziging definitief’ van 23 november. Daarin staat de overeenstemming met de fiscus waar de heer Breidenbach op wees. • De raad is tijdig, volledig en juist geïnformeerd, antwoordt de wethouder richting de heer Raven. Het college heeft de raad op 16 juni geïnformeerd over het voorlopig ontwerp en de uitkomst van de ramingen daarvan. Het bedrag van 48,3 miljoen hield geen rekening met ambtelijke uren, de afkoop van de erfpacht van Laco, bleek geen rekening te houden met de energieneutraliteit die wel in de exploitatie was doorgerekend en er bleken in de exploitatieberekening BTW-fouten te zitten. Het was dus al duidelijk en bekend dat de 48,3 miljoen nooit toereikend zou zijn om het complex te realiseren. De wethouder beschrijft de procedure die sinds de votering van 48,3 miljoen is doorlopen. Ten tijde van het structuurontwerp bleek inderdaad dat de geraamde bouwkosten moeilijk haalbaar waren.

Dat heeft het college toen netjes gemeld via de regeling grote projecten, via de rapportage zoals die in de 4e programmarapportage is opgenomen. De heer Raven (Stadspartij) vraagt of de wethouder daar toen een cijfermatige benadering heeft toegepast, of hij heeft gemeld dat er 19,8 procent overschrijding was. Wethouder Geilen antwoordt dat het college dat bewust niet heeft gedaan. Op dat moment was namelijk nog niet bekend wat de exacte overschrijding zou zijn. In de betreffende 4e programmarapportage gaf het college ook aan: aan het einde van de voorlopig-ontwerpfase (VO-fase), kan het college melden wat het bedrag is. De heer Renet wilde destijds graag een bedrag horen. Ook toen antwoordde de wethouder: aan het eind van de VO-fase komen we bij u. Het eind van de VO-fase was in mei. Toen ontving het college de definitieve ramingen. Die zijn op 16 juni allereerst gepresenteerd aan de raadswerkgroep. Die cijfers waren dus niet in januari al bekend, geeft de wethouder aan richting de heer Renet. De heer Renet (SPA) wijst erop dat het college twee keer onderzoek heeft laten doen. Toen het college een raming had die 19,8 procent afweek van het budget dat beschikbaar gesteld was door de raad, had dat toen niet gemeld moeten worden? Het ging bovendien om een berekening door een deskundig bureau.

Wethouder Geilen wijst erop dat de second opinion, waarom via een motie was gevraagd, zou worden gedaan op basis van een programma van eisen. In 2020 is een bedrag geraamd op basis van het rapport van Synarchis. Dat betrof alleen een configuratiestudie ‘wat zou je moeten bouwen’ en geen programma van eisen dus niet op detailniveau. Het programma van eisen is afgeraamd door een ander bureau, Bureau Jansen. Zij zeiden: met 48,3 miljoen moet je het redden. Dat was de constatering van de second opinion. Toen is het ontwerpproces gestart en was er allereerst het structuurontwerp. Dat is eind 2021 afgeraamd. Toen werd duidelijk dat de kosten van dat ontwerp hoger zouden liggen dan de raming van 2020. Daarom is toen gezegd: dat moeten we nader onderzoeken. De VO-fase geeft meer stabiliteit, omdat je dan beter weet wat je gaat maken. Aan het eind van die fase is dus opnieuw een raming gemaakt. Die heeft geleid tot een bedrag waar de raad dus op 16 juni over is geïnformeerd. De wethouder benadrukt dat het nog altijd gaat om een project dat nog op de tekentafel ligt. Het gaat niet om een project dat in uitvoering is. Het VO-proces was het eerste moment om met een stabiele raming te komen. • In de sessie van 15 september heeft de raad richtingen meegegeven. Dat heeft geleid tot een belangrijke basis voor het voorstel dat het college nu gedaan heeft.

Er is toen onder meer ook gezegd: het moet wel de meest duurzame variant worden. Mede daarom stelt het college vernieuwbouw voor, omdat daardoor een hoger duurzaamheidsniveau kan worden gerealiseerd en een betere exploitatie. Ook is meegegeven op 15 september: kijk eerst naar wat er ligt en niet naar de extra’s. Het college vindt het vijftigmeterbad nog altijd heel belangrijk. Maar de keuze voor ijs wordt nu gedaan, omdat er nu een ijshal staat. Wel of niet een vijftigmeter kan bij de integrale

13

• •

•

•

afweging bij de Kadernota worden besproken. Hetzelfde geldt voor wel of niet een buitenbaan, al dan niet overkapt De heer Klaassen vroeg zich af: verdient het uitstel van de overkapping zichzelf terug door de zonnepanelen? Nee, de energie die je nodig hebt om die buitenbaan in stand te houden, verdien je terug met de zonnepanelen die op de overkapping komen te liggen. Nu wordt gefocust op het verduurzamen van de bestaande accommodatie. Met als bijvangst dat de aannemer inderdaad kan starten. Die aannemer heeft een contract voor de bouwteamfase. Die fase eindigt op het moment dat het definitieve ontwerp en het technisch ontwerp klaar zijn. Pas daarna sluit je de aanneemovereenkomst over de daadwerkelijke realisatie. De inschatting is dat het niet zodanig zal zijn dat daarmee het volledige investeringsbedrag van de overkapping wordt terugverdiend. De wethouder wil ook heel graag dat de Provincie meebetaalt, reageert hij naar mevrouw SchenkHermans. Maar helaas zijn ze daar vooralsnog niet toe bereid. Hij zal het blijven vragen. Op alle mogelijke manieren. Ook via de subsidieambtenaar die de gemeente al in dienst heeft, geeft de wethouder aan richting de heer Peeters. Het is ook opgevoerd in de Regiodeal. De actuele raming ligt bij de griffie vertrouwelijk ter inzage, zodat de raadsleden die tot in detail kunnen nalezen.

De heer Renet (SPA) wijst erop dat de raad de mogelijkheid heeft rapporten te laten bekijken door mensen die deskundig zijn op bepaalde gebieden. Dat hoeven niet alleen deskundigen te zijn die door het college worden ingehuurd. Dat kunnen raadsleden ook doen. SPA heeft de mogelijkheid om externe deskundigen in te schakelen. • • •

• •

Weten we nu voldoende wat voorligt, vervolgt de wethouder zijn beantwoording. Hij denkt dat de heer Klaassen duidelijk heeft gemaakt dat dat inderdaad zo is. Mevrouw Lotfy gaf onder meer aan niet te willen investeren in overbodige luxe. Daar is de wethouder het mee eens. Alleen is ‘luxe’ een subjectief gegeven. Hoe worden de financiën op orde gehouden, wilde mevrouw Lotfy weten. En blijven de financiën op orde wanneer alle projecten uitgevoerd worden? De wethouder erkent dat dat nog onzeker is. Het huidige voorstel, met een exploitatie van 2,9 miljoen, past binnen de begroting. Daarmee wordt dus niet de stekker uit andere projecten getrokken. Stel dat de raad bij de Kadernota zou wensen toch het vijftigmeterzwembad en de buitenbaan erbij te doen dan moet er extra geld bij. De wethouder hoorde de heer Raven zeggen dat hij voorstander is van uitvoering van het oorspronkelijke plan. Dat vindt het college op zich ook wenselijk, maar dat moet dan wel financieel haalbaar zijn. De heer Raven vroeg ook: kun je de huidige ijshal niet renoveren en dat met een kleiner volume en minder tribunes doen? Daarmee zou dan 10 miljoen kunnen worden bespaard. De wethouder merkt op dat voor de nieuwe ijshal 12,4 miljoen geraamd was. Dat betekent dat er 2,4 miljoen beschikbaar zou zijn voor de renovatie. Dat is niet realistisch denkt de wethouder.

De heer Raven (Stadspartij) merkt op dat hij slechts vroeg of het kan worden onderzocht. Hij wil weten of de wethouder er al naar gekeken heeft. In de huidige variant die nu is uitgetekend, zit nogal wat luxe, meent de heer Raven. Hij verzoekt nogmaals dit goed uit te laten zoeken. Wethouder Geilen wijst erop dat variant 3 uitgaat van integrale renovatie, dus ook van de ijshal. Dus het is al doorgerekend en zit daarin. • Over het zwembad merkt de wethouder op: als je het vijftigmeterbad nu niet realiseert, hoef je nu 10,3 miljoen niet uit te geven. De heer Raven (Stadspartij) wijst op pagina 4 van de nota. Daar staat dat sprake is van een besparing van 10,3 miljoen, geeft hij aan. Wethouder Geilen geeft nogmaals aan dat het voorstel is het vijftigmeterbad nu niet te bouwen. Als je dat nu niet doet bespaar je 10,3 miljoen ten opzichte van de eerdere raming.

14

De heer Raven (Stadspartij) wil graag helder hebben of dit gaat om de 2 keer 25 meter. Zit dat nu wel of niet in het huidige voorstel? De wethouder somt op wat allemaal in het huidige voorstel zit, inclusief de vernieuwbouw van het bestaande zwembad. De beslissing over het aanvullende zwemwater, een vijftigmeterbad uitgevoerd als 2 keer 25, voor een bedrag kan 10,3 miljoen, kan de raad later nemen. Waar vijftigmeterbad staat, mag de heer Raven ook 2 keer 25 lezen. De heer Raven wijst erop dat hij eerder vroeg of de wethouder vindt of hij de raad voldoende en juist geïnformeerd heeft. De wethouder vertelt nu dat niet voldaan wordt aan de eisen die de verenigingen hebben opgegeven. Is dat met de verenigingen gecommuniceerd? De wethouder antwoordt dat dat uiteraard is gebeurd. De betreffende verenigingen zijn daar zeer teleurgesteld over. Zij hopen dat de raad zal besluiten de betreffende elementen in de tweede fase alsnog toe te voegen. Bouwtechnisch kan dat ook. De heer Raven (Stadspartij) zou de gespreksverslagen met de verenigingen over de nieuwe variant graag willen inzien voor de raadsvergadering. De wethouder antwoordt dat de gesprekken telefonisch hebben plaatsgevonden, omdat het college het belangrijk vond dat de verenigingen het nieuws niet via de pers zouden vernemen. Het is ook per e-mail naar hen bevestigd. Die e-mail kan beschikbaar worden gesteld.

Dat kan als toezegging worden genoteerd. • De heer Pi Van de Venne vroeg of het mogelijk is van het 24,95-meterbad een 25-meterbad te maken. Dat zou kunnen, hoewel dat natuurlijk ook geld kost, maar dan heb je nog altijd niet de capaciteit die nodig is om de zwemverenigingen te centraliseren op de locatie Glanerbrook, want daar was een 2-keer-25-meterbad voor nodig. • De wethouder vindt het jammer dat D66 constateerde dat er te weinig duurzaamheid in het voorstel zit, want het college heeft juist goed naar D66 en GroenLinks/PvdA geluisterd dat het de meest duurzame variant moest zijn. Dat nog niet precies duidelijk is waar de zonnepanelen worden ingepast is waar, maar er is ruimte genoeg. • Het is juist dat de fundering van de wielerbaan niet opperbest is. Dat zorgt voor scheurvorming. Daar is onderzoek naar gedaan. En dat is ook de reden dat daar nu een hoger bedrag voor geraamd wordt, om zowel het asfalt als de fundering te vervangen. Ervan uitgaande dat de raad conform het voorstel zou besluiten, kan de vervanging van de wielerbaan pas in 2024 plaatsvinden. De wethouder heeft daarom opdracht gegeven te onderzoeken wat het kost om de scheurvorming tijdelijk te herstellen, zodat de wielerbaan wel veilig gebruikt kan blijven worden. • De 133 bomen waarvan sprake is, betreft boompjes en bomen, licht de wethouder toe.

Als je nu onderhoud zou plegen, zou je ook nu een aantal bomen moeten weghalen, onder meer bomen die verdrukt worden door andere bomen en zieke bomen. Van sommige bomen die op een ondergrond staan die ze niet de ruimte biedt om ‘een goede boom’ te kunnen worden, zeggen de deskundigen, inclusief die van het IVN: die moet je uiteindelijk gewoon weghalen en die kun je veel beter vervangen door andere bomen, bij voorkeur inheemse soorten. Of je nu al moet kappen voor het vijftigmeterbad is een afweging. Als je dat nu niet doet, en je zou in mei alsnog kiezen voor het vijftigmeterbad dan zul je moeten wachten op het volgende kapseizoen. Dat zou grote gevolgen hebben voor de bouwplanning. • Het college is niet voornemens te heroverwegen wat de raad besloten heeft in februari over Het Anker. • De wethouder vond het een beetje jammer dat de heer Hinskens sprak van een kaalslag. Dat is het namelijk niet, vindt de wethouder. Hij sprak ook over de verbetering van de groenkwaliteit. Dat sprak de wethouder meer aan. Een deel van het bomenbestand hoeft pas in 2024 gekapt te worden, uitgaande van de realisatie van het Landschapspark in 2025. Zijn suggestie om te kijken of je al eerder met een deel van de nieuwe aanplanting in het parkgedeelte kunt beginnen, vindt de wethouder een aardige. Daar wil hij naar kijken.

15

• •

De heer Henssen vroeg nog hoe het zit met de 40.000 euro die structureel nodig is ten laste van de algemene middelen. Dat komt door de areaaluitbreiding. Er is straks meer groen, dus er moet meer onderhoud gaan plaatsvinden. De heer Henssen riep op de toegangsprijs proportioneel te houden. De wethouder geeft aan dat dat zal worden meegenomen bij de verdere uitwerking van de exploitatie.

De voorzitter bedankt wethouder Geilen voor zijn uitgebreide beantwoording. De heer Peeters (VVD) heeft nog een verduidelijkingsvraag voor de wethouder. De wethouder gaf aan dat er nu een ambtenaar is voor de subsidies. Maar is dat iemand die uitsluitend lobbyt bij de Provincie en Europa en niet alleen de subsidies aanvraagt namens Sittard-Geleen? Wethouder Geilen licht toe dat er in Zuid-Limburgs verband met de Provincie afspraken zijn gemaakt om sommige lobbyopdrachten gezamenlijk uit te voeren en de ambtenaren van Sittard-Geleen participeren in dat stramien. Voor Glanerbrook is er daarnaast nog externe deskundigheid ingehuurd om in beeld te brengen welke subsidies er allemaal zijn. Op basis van het ontwerp dat er dadelijk ligt, kan vervolgens bekeken worden welke aanvragen gedaan kunnen worden. De heer Pi Van de Venne bedankt de wethouder voor de vele duidelijke antwoorden. Stel dat er extra energie moet worden ingekocht, wordt dat dan uitsluitend groene stroom? Op die vraag had hij nog geen antwoord gehoord. De wethouder antwoordt: de energiecontracten die de gemeente aanbesteedt, gaan altijd uit van groene stroom. De behandeling van het onderwerp vergt meer tijd dan van tevoren was gepland. De voorzitter wil graag ruimte geven voor een tweede termijn.