Notulen raadsvergadering 14 december 2023

Notulen van de raadsvergadering op donderdag 14 december 2023 Aanwezig: de voorzitter de griffier

mr. J.Th.C.M. Verheijen mr. N.A.P.G. Bisschoff

de leden

GOB: M.W.C. Claessens, C. Verjans, R.E.W. Breidenbach, L.W. van Rijswijk, G.R. Klee, N.F.J. Wetzels, J.H.J. Tholen, I.A.L. Knops-Verjans, F. Kuburić, M.P.A. Dormans, P.G.J.M. Boonen, J.A.G. Peeters CDA: P.T.H.M. Henssen, J.E.E.A. J.H. Smeets, A.J.C. Fredrix-Pilon, G.J.M.C. Essing-Demandt, T.A. Salvino, B.A.J. Hoedemakers, P.J. Brouwers, J.E.E.A. Schlössels GroenLinks/PvdA: A.E.H. Wielders, P.H.J. Kubben, M.J.M. De Loo, A. Boukhrissi, J.G.H. Slippens en L. Bezemer Stadspartij: W.P.H. Paauwe, A.C.M. Raven, J.W. Coumans PVV: M.H.J. Klaassen SPA: J.J. Renet VVD : J.M.H. Joosten D66: P.R. Pi Van de Venne Lokaal Sittard-Geleen-Born: S.A.J. Klein PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans FVD: A.R.A.R. Lotfy

het college

G.A.J. Geilen, Y.G. Salvino-Meijer, J.G.L.M. Buhler, A.L.W.G. Houtakkers, I.A.M.H. Tillie

Afwezig: de leden

J.E. Janssen (GroenLinks/PvdA)

het college

-

notulen

F.J.G. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)

Opening en mededelingen De voorzitter heropent om 18.30 uur de vergadering van 13 december 2023. 22. Subregionaal detailhandelsbeleid Westelijke Mijnstreek De voorzitter deelt mee dat verschillende partijen in totaal acht moties hebben ingediend. De heer Boonen (GOB) geeft een voorbeeld van een ondernemer in de gemeente die zich grote zorgen maakt over zijn eigen bedrijf, maar ook over de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente als winkelgebied. In de ronde maar ook in zijn fractie is er al veel over gesproken. Moet de gemeente bijvoorbeeld alles in regels vastleggen of moet je ondernemers laten ondernemen? En wat doe je met grote kansen die niet binnen het beleid passen? De problemen van nu zijn de terugloop van passanten, het gevoel van onveiligheid, het slechte onderhoud, het ontbreken van groen en de grote leegstand. Er wordt met groot gemak online gekocht, terwijl ondernemers in de gemeente dezelfde producten verkopen. Mensen moeten weer verleid worden om naar de winkels te gaan. Het voorliggende beleid is daartoe een stap in de goede richting. Het is tot stand gekomen in overleg met deskundigen, ondernemers en belangenverenigingen. Het is nu belangrijk om dat beleid goed uit te leggen. Zo wekt de term aanloopstraat de suggestie dat het een tweederangs straat wordt. Maar een aanloopstraat zal de bezetting en de beleving verbeteren.

Betere termen zijn wellicht toegangsstraat of centrumpoort. GroenLinks/PvdA stelt voor om in die gebieden geen winkels meer toe te staan. Dat is een verkeerd signaal, want ook die gebieden zijn belangrijk.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

1

GOB stelt voor om het voorliggende beleidsplan snel vast te stellen, want het oude beleid werkt onvoldoende. Met het nieuwe beleid wordt de aantrekkelijkheid van de centra verbeterd en wordt nieuw ondernemerschap gestimuleerd. De wethouder heeft aangekondigd om eind januari/begin februari 2024 een sessie te organiseren voor raadsleden en ondernemers, waarin ze kunnen meepraten over het uitvoeringsprogramma. De moties van FVD lopen daar op vooruit. GOB wacht liever de aangekondigde sessie af, zodat er integraal naar de problematiek kan worden gekeken. De fractie roept het college op om nog voor de zomer van 2024 plannen die in het uitvoeringsprogramma passen, uit te voeren. Dat zal ervoor zorgen dat mensen er vertrouwen in krijgen dat er echt aan gewerkt wordt. GOB is het ook niet eens met een motie van FVD om het uitvoeringsplan eerst door de raad te laten beoordelen. GOB roept in de motie Wonen boven winkels op onderzoek te doen naar de mogelijkheden van specifiek kwalitatief wonen. Daarmee wordt ook leegstand tegengaan en komen er meer passanten. Is het beleid niet te strak en wat doe je met droomkansen? GOB pleit daarom voor een hardheidsclausule in het beleid, die het mogelijk maakt af te wijken van het beleid. Daarbij moeten ongewenste ontwikkelingen worden voorkomen.

De gemeente moet met een open blik en met gastvrijheid hoog in het vaandel kijken naar alle kansen en ondernemers met maatwerk faciliteren. Daarvoor dient GOB, samen met D66 en het CDA, de motie Ondernemers laten ondernemen in. De heer Boonen roept iedereen op om meer lokaal te kopen. Daar kan geen beleid tegenop. Mevrouw Essing (CDA) stelt vast dat het koopgedrag van de consument door de komst van het internet structureel veranderd is. Daarnaast heeft deze regio te maken met sterke vergrijzing en krimp. In het voorstel is een bedrag van bijna 6 miljoen euro opgenomen voor het uitvoeringsprogramma voor de komende drie jaar. Daarmee kunnen de leegstand en de verloedering worden tegengegaan en kunnen starters worden gefaciliteerd. Sittard-Geleen heeft een partnerovereenkomst getekend met MKB Limburg voor onder andere de organisatie van netwerkevents en kennissessies. Ook is Sittard-Geleen betrokken bij de Nationale actieagenda MKB Dienstverlening. Het bestaande beleid moet nodig worden geactualiseerd met aandacht voor sterke winkelgebieden met een toekomstbestendige detailhandelsstructuur. De ondernemen onderneemt, de gemeente faciliteert, maar het is de consument die de sleutel in handen heeft. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) kan zich op hoofdlijnen vinden in de keuzes in het voorliggende detailhandelsbeleid met compacte kernwinkelgebieden en minder winkelvloeroppervlakte.

Kwaliteit in plaats van kwantiteit. Het is echter nog niet genoeg. De fractie dient daarvoor twee moties in. Er moet onderscheid gemaakt worden tussen de hoofdstructuur van de winkelgebieden en de transitiegebieden. Kernwinkelgebieden moeten compacter en sterker worden. Daarvoor moeten de winkels in de aanloopgebieden worden wegbestemd. Dat vergt lef, maar het is noodzakelijk in verband met het steeds toenemende online shoppen. Het winkelareaal zal de komende jaren fors teruglopen. Compactisering is de enige remedie. GroenLinks/PvdA dient daarvoor de motie Planologische regels aanloopstraten in. De fractie vraagt verder in een motie wat onder ‘een redelijke termijn van leegstand’ wordt verstaan, waar de wethouder op vragen hierover antwoordde. Een klein deel van de eigenaren heeft er belang bij om vanwege fiscale redenen een pand leeg te laten staan. De andere ondernemers en de inwoners van de gemeente ondervinden daar echter de nadelen van. Daarom vraagt GroenLinks/PvdA in haar motie de mogelijkheden voor sancties te onderzoeken, bijvoorbeeld als ondernemers niet voldoen aan de meldingsplicht als een pand langer leeg staat (wordt daar überhaupt op gehandhaafd?) of als een pand langer dan zes maanden leeg staat.

Heeft het toegezegde overleg over het aantal winkelmeters in het V&D-pand al plaatsgevonden en wat was daarvan het resultaat? De Ligne is geen onderdeel meer van het kernwinkelgebied. Welke plannen zijn er voor dit gebied? GroenLinks/PvdA vraagt aandacht voor flankerend beleid met bijvoorbeeld subsidies voor het verfraaien van gevels en het verduurzamen van panden en vraagt het college daar onderzoek naar te doen. FVD heeft onder andere een motie ingediend voor de besteding van de bedrag van 8,5 miljoen euro. De fractie vraagt de raad daarbij te betrekken. De heer Kubben vraagt FVD om een

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

2

toelichting. De motie van GOB, het CDA en D66, Ondernemers laten ondernemen, lijkt op gespannen voet te staan met de motie van GroenLinks/PvdA over planologische regels. De heer Paauwe (Stadspartij) vindt dat Sittard-Geleen marktleider moet zijn in deze en aangrenzende regio. Maar omliggende steden als Beek, Maasmechelen en Maaseik hebben deze gemeente ingehaald. Het voorliggende beleid is een leidraad voor de toekomst om verdere verloedering en leegstand te voorkomen. De Stadspartij roept op om aangeboden hulp van ondernemers aan te nemen en meer oor en oog te hebben voor de ondernemers in de centra. Het college wenst de winkels, ook supermarkten, te concentreren in de centra. Daar is het niet iedereen mee eens, mede gezien de parkeerproblematiek en betaald parkeren in de centra. Er zijn voldoende supermarkten in de regio waar je gratis kunt parkeren. De Stadspartij steunt de motie van GOB waarin de fractie vraagt om ondernemers te laten ondernemen. Ook de Stadspartij pleit voor wonen boven winkels en steunt dan ook de betreffende motie van GOB. De fractie pleit verder voor een actief beleid om de leegstand aan te pakken en steunt dan ook de motie van GroenLinks/PvdA. De Stadspartij steunt de moties van FVD en de PVV. De heer Klaassen (PVV) merkt op dat dit dossier de ondernemers raakt en effect heeft op de leefbaarheid.

Maar met dit voorstel zegt het college ook tegen een aantal ondernemers in de stad dat ze niet welkom zijn op de plek waar ze nu zitten. Hij vergelijkt het met het eerder ingezette woonbeleid, waarin ook gebieden waar de aangewezen die getransformeerd moesten worden. Daardoor is schaarste ontstaan. Het voorstel gaat uit van een afnemend inwoneraantal. Dat kan verkeren en dat leidt straks wellicht weer tot oplopende prijzen. In Sittard staan op dit moment tachtig panden leeg, 15.000 m2;; en in Geleen ook bijna 15.000 m², ruim 30% van het totale aanbod. De panden in de centra zijn vaak duur en slecht bereikbaar voor leveranciers, personeel en bezoekers. Het is dan ook een slecht idee om de ondernemers het centrum in te dwingen. Ondernemers in de aanloopgebieden moeten dan ook niet ontmoedigd worden. Verder is de grens van het kernwinkelgebied in Geleen onlogisch. Welke normen zijn daarbij gehanteerd en is er met ondernemers op de grens gesproken? Bedrijventerrein Fortuna is niet van de grond gekomen; het thema sport is niet realistisch gebleken. Ook over Gardenz is veel gediscussieerd. De Ligne kostte 115 miljoen euro, maar daarmee heeft de gemeente extra leegstand gecreëerd. Daarmee hebben eerdere keuzes van het gemeentebestuur bijgedragen aan de huidige problemen. Geleen moet een Innovation District worden. Die keuze loopt echter ver vooruit op de keuze voor citybranding.

Waarom is dat nu al in het voorstel opgenomen? De supermarkten zijn onmisbaar. Albert Heijn in Geleen heeft een te kleine footprint. Alternatieve locaties bleken niet haalbaar. De PVV vindt dat de supermarkt een kans moet krijgen in Geleen. De fractie vraagt daarom in een motie te zoeken naar een andere locatie, eventueel (en het liefst, met gratis parkeren) buiten het centrumgebied van Geleen maar in het huidige verzorgingsgebied, zoals ook de wens is van de ondernemer. De PVV heeft moeite met het voorliggende voorstel en hoopt dat de raad meebeweegt met de moties van de fractie. De heer Pi Van de Venne (D66) is blij met het voorliggende raadsvoorstel. Het is noodzakelijk dat het beleid wordt geactualiseerd. De fractie waardeert de daadkracht van de wethouder en is op hoofdlijnen tevreden, zoals over de afstemming met de gemeenten Beek en Stein. Dat kan er voor zorgen dat de centra elkaar versterken in plaats van beconcurreren. Ook is het goed dat er gezocht wordt naar euregionale samenwerking; dat moet echter van beide kanten komen. Tüddern bijvoorbeeld is een discount-segment; dat kan complementair zijn aan het aanbod van Sittard. D66 is ook blij met de plannen voor verdere compactisering van de centra, maar vindt ook dat binnen die centra de ondernemers vrij moeten zijn om te kunnen ondernemen.

Zo moet er bijvoorbeeld bij droomkansen, waar GOB ook over sprak, maatwerk mogelijk zijn. D66 dient de motie daarover daarom mede in. Verder moet de gemeente meer doen met leegstaande panden door de eigenaren meer mogelijkheden te bieden, bijvoorbeeld met de bestemming wonen (eventueel in combinatie met een winkelbestemming). D66 zal de motie van GOB hierover steunen. De motie van GroenLinks/PvdA staat daar haaks op.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

3

De heer Pi Van de Venne pleit verder voor een Koop lokaal campagne met onder andere minder regeldruk en betere faciliteiten. D66 stemt in met het voorliggende detailhandelsbeleid. De heer Renet (SPA) vindt dat het nieuwe beleid te weinig afwijkt van het bestaande, falende, beleid. Het is positief dat Sittard-Geleen gaat samenwerken met omliggende gemeenten, maar Makado in Beek heeft eerder al aangegeven te willen uitbreiden. De winkels in de aanloopstraten gaan deel uitmaken van een sterfhuisconstructie. Van panden die een tijdje leeg staan, verdwijnt de winkelfunctie. Dat kan de gemeente niet doen. Dat zou dan ook moeten gelden voor panden in de centra. Dat zal leiden tot lagere huurprijzen. SPA pleit voor verdere stimulering van de centra. Maar als een ondernemer in zijn aanloopstraat wil blijven, dan moet dat mogelijk zijn. De gemeente moet zich daarbij terughoudend opstellen. De ondernemer bepaalt zelf wel of dat rendabel is. Onrendabele ondernemingen sluiten vanzelf. Ondernemers in de aanloopstraten klagen dat ze weinig profiteren van de belasting die ze betalen, minder dan de ondernemers in de centra. Met haar beleid sponsort de gemeente inderdaad hun concurrenten in de centra. SPA stelt dan ook voor om de ondernemers in de periferie minder te belasten.

De gemeente moet inspelen op algemene ontwikkelingen, maar mag ondernemers niet ontmoedigen om te ondernemen in de aanloopstraten of in de periferie. Alleen grote winkels moeten worden ontmoedigd om zich daar te vestigen, zeker als dat overlast geeft voor de omwonenden. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) is van mening dat het college met dit voorstel de vriendjes- en achterkamertjespolitiek continueert. In de ronde van april 2021, in een gesprek over Het Groene Net, heeft de heer Klein opgemerkt dat er in het verleden rapporten zijn gemanipuleerd om tot een gewenste conclusie te komen. Wethouder Meekels heeft toen een onderzoek aangekondigd naar smaad en laster. De voorzitter vraagt de heer Klein om zijn bijdrage te beperken tot het voorliggende onderwerp. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) legt uit dat hij in zijn bijdrage over het detailhandelsbeleid teruggaat tot 2008. Hij is van mening dat er sprake is van vriendjes- en achterkamertjespolitiek. De voorzitter schorst daarop de vergadering. Hij geeft na een korte schorsing het woord aan de heer Klein. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vervolgt met zijn bijdrage. De rechter vond na het onderzoek van wethouder Meekels, dat de wethouder zich niet kon verdedigen tegen zijn uitspraken op Facebook. Dat klopt niet, want wat op Facebook staat, had hij eerder in de raadzaal gezegd.

Toen heeft de wethouder de mogelijkheid gehad om er op te reageren. De heer Klein leest een artikel voor in de krant waarin de voorzitter van de retailcommissie (en eigenaar van drie bouwmarkten) aangeeft een vervelend gevoel te krijgen van alle aantijgingen. Er is afgesproken dat hij zich onthoudt van stemmingen over Gardenz. De portefeuillehouder zei in een ronde van 2008 op de hoogte zijn van die insinuaties, maar ook ze in de openbaarheid bestreden te hebben. Opnieuw een ontkenning. Betrokkene wenste niet deel te nemen aan beraadslagingen en besluitvorming over zaken die hem aangingen. Daar is volgens de portefeuillehouder rekening mee houden. In 2021 heeft de gemeente drie vragen van het Openbaar Ministerie beantwoord met onder andere de opmerking dat de heer Klein het woord voerde namens het personeel van Hornbach. Een adviescommissie was tegen de uitbreiding van Hornbach. De voorzitter van de commissie was de directeur van Gamma en Gardenz. Die winkels liggen in de buurt van Hornbach. De heer Klein, zo staat in de beantwoording, heeft daar geen verbanden tussen kunnen aantonen. De heer Klein hekelt deze ontkenningen over de integriteit van de betreffende voorzitter en de wethouder. Daardoor is hij zelf als leugenaar betiteld. Dat kon hij niet tegenspreken, want de notulen waren niet gepubliceerd. Zo gaat de gemeente met klokkenluiders om.

De portefeuillehouder heeft later gereageerd op het verzoek voor een onderbouwing op de beantwoording op vragen van het Openbaar Ministerie en gaf aan dat de gemeente geen partij is in de strafzaak en derhalve niet beschikt over de processtukken. Het ging echter niet om de processtukken. De heer Klein benadrukt verder dat hij nooit een horecavergunning heeft

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

4

aangevraagd. Wederom een leugen? Net als veel andere zaken in de vier pagina’s beantwoording. Na twee keer vragen beschikt de heer Klein nu uiteindelijk over de notulen, terwijl de wethouder zij dat hij ze niet had. Hij heeft ze van een ambtenaar die weet dat er al jaren wordt ontkend dat de eigenaar van de Gamma de uitbreiding van Hornbach wilde tegenhouden. Dat is zwart en wit opgenomen in de notulen. De gemeente moet zich schamen, maar continueert met de voorliggende voorstel gewoon haar werkwijze. De wethouder geeft nu aan dat de opmerkingen van haar voorganger alleen betrekking zouden hebben op de adviezen van de retailcommissie. Dat is echter onjuist. Het feit dat het college de belofte aan de raad niet nakomt, is een motie van wantrouwen waard. De wethouder heeft de heer Klein in de ronde geadviseerd om te praten met ontevreden ondernemers. Er is echter sprake van een angstcultuur bij die ondernemers. De heer Boonen (GOB) hekelt deze bijdrage van de heer Klein, waarmee hij vuurtjes aanstookt. Hij overweegt zijn fractie te vragen om de zaal te verlaten als de heer Klein zijn bijdrage levert. Het is een schandalige bijdrage. Hij spreekt niet over ondernemers of over het beleid. Het is een aanval op GOB. De heer Boonen vraagt de voorzitter om dergelijke bijdragen af te breken.

De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) roept de heer Boonen op om zich te verdedigen en niet dit soort aanvallen te plaatsen. In de ronde sprak de heer Boonen over de Mediamarkt. Hij had gehoord dat het helemaal niet zeker was dat de Mediamarkt zich in deze gemeente wilde vestigen. Van wie had hij die informatie? Een ambtenaar gaf een geheel ander beeld. Het college wilde dat het bedrijf zich in het centrum van Sittard zou vestigen. Dat was het beleid van de portefeuillehouder van GOB. Waarom wierp de heer Boonen die mist op? Wellicht om het slechte beleid in het verleden goed te praten. Het was in ieder geval een vreemde opmerking. Mevrouw Joosten (VVD) was van mening dat er vandaag gesproken zou worden over het detailhandelsbeleid en niet over de payback-time waar de heer Klein over sprak. Met dit subregionaal detailhandelsbeleid voor de Westelijke Mijnstreek zet het college in op verkleining van de centra in plaats van het laten floreren van een dynamische en duurzame detailhandelssector die voldoet aan de behoeften en verwachtingen van de samenleving. De VVD pleit voor een proactieve en vooruitstrevende aanpak voor stimulering van de detailhandelssector. Het voorliggende plan lijkt vast te houden aan oppervlakkige maatregelen. Het toont geen ambities en vernieuwingsdrang.

De VVD heeft eerder gesproken over de tanende aantrekkelijkheid van de gemeente voor onder andere Duitse en Belgische bezoekers en heeft aangegeven dat onder andere de vestiging van ambtenaren in het centrum van Geleen en van supermarkten in de centra de problemen kunnen oplossen. Daarvoor moet onderzoek worden gedaan naar wat Born, Geleen en Sittard uniek maken en hoe dat kan worden uitgevent. Zij noemt als voorbeeld de aanpak van Glanerbrook. Dat onderscheidt zich van projecten in omliggende gemeenten. Ook het centrum van Geleen verdient inspanningen om tot bloei te komen. Het voorliggende beleid gaat echter uit van een krimp van het centrum. De VVD pleit dan ook voor een (overkapte) verbinding tussen Glanerbrook en het centrum van Geleen. Dat is pas een ware ambitie. De VVD is niet voor halfslachtige oplossingen, maar pleit voor een plan dat de essentie van Geleen, Sittard en Born op krachtige wijze weet te belichamen met vernieuwende ideeën en een frisse blik. Eerder zijn voor Sittard nieuwe ideeën geopperd, onder andere de aanpak van de route van het station naar de Markt. Geen enkel idee is echter opgenomen in het voorliggende voorstel. De VVD vraagt het college om de kritische ondernemers serieus te betrekken bij het beleid. Hun ideeën zijn van grote waarde voor de uitvoering van deze plannen. De fractie vraagt ook aandacht voor draagkracht voor beleid.

Er moet een ambitieus en integraal plan komen met aandacht voor compactheid, vitaliteit, aantrekkelijkheid en duurzaamheid met ruimte voor (nog onbekende) gouden kansen. Mevrouw Lotfy (FVD) is van mening dat de relatie tussen de gemeente en haar inwoners, is verworden tot een ouder-kindrelatie met een gemeente die alles wil bepalen, ontmoedigen en bijsturen. Op het gemeentekantoor worden tekeningen gemaakt waar centra en aanloopgebieden moeten komen en welke ondernemingen wel of niet worden toegestaan of mogen uitbreiden. Een ondernemer vestigt zich zelf wel op een plek waar het rendabel is. De gemeente heeft afgelopen jaren beslissingen genomen die ten koste zijn gegaan van de ondernemers. Door verplaatsing

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

5

van het ziekenhuis bijvoorbeeld heeft Sittard een groot aantal bezoekers verloren. Ook Intersport en MediaMarkt ondervonden tegenwerking van de gemeente. Door de centralisatiedrift van de gemeente zijn de prijzen in de centra zo hoog opgelopen dat het voor detailhandelaren te duur is om zich in de centra te vestigen. Met dit voorstel scherpt het college dit beleid nog meer aan. Het college denkt het beter te weten dan de ondernemers. FVD vindt bijvoorbeeld dat de Steenweg in Sittard niet gedegradeerd mag worden tot een aanloopgebied. Ondernemers bepalen zelf wel waar ze zich willen vestigen. Zij hebben dit beleid al betiteld als een doodsteek. FVD roept het college dan ook op om het beleid te heroverwegen, (echt) te luisteren naar de ondernemers en hen te faciliteren en te luisteren naar kritische raadsleden. In de Programmabegroting 2024 is - tot 2026 - een bedrag van 5,8 miljoen euro uitgetrokken voor het uitvoeringsprogramma detailhandel. Voorstellen van FVD voor de invulling ervan worden teruggefloten, omdat het nu nog niet gaat over de uitvoering. Waarom kan het uitvoeringsprogramma niet losgekoppeld worden van dit beleid? FVD pleit voor een andere aanpak van het detailhandelsbeleid met een ja, tenzij-beleid. Laat ondernemers ondernemen waar ze willen, tenzij daar zwaarwegende redenen tegen zijn.

Met het aanwijzen van aanloopgebieden zou meer mogelijk zijn dan op dit moment het geval is. Ook GOB was in de ronde van mening dat dit aanwijzen niet nadelig is voor de ondernemers, omdat ze zich mogen vestigen waar ze willen. De aanloopgebieden worden echter - door het toestaan van meerdere functies - minder aantrekkelijk voor ondernemers, omdat de straten minder vaak bezocht zullen worden. Daarmee wordt de overheid de oorzaak van de verdere teloorgang van ondernemingen. Het budget moet ingezet worden voor een structurele verbetering van de detailhandel. FVD dient een motie in om ook het uitvoeringsprogramma met besteding van de middelen aan de raad voor te leggen om zo grip te houden op de besteding van de middelen en te voorkomen dat het geld wordt besteed aan bijvoorbeeld eenmalige evenementen. In een andere motie vraagt de fractie om op korte termijn een impuls te geven aan de detailhandel met - net als bij de Makado in Beek - een proef van een jaar met gratis parkeren. Zelfs in Roermond is het maximale dagtarief slechts drie euro. Mevrouw Lotfy heeft voor een dekking van dit voorstel informatie opgevraagd. Die heeft ze echter niet gekregen. In een derde motie vraagt FVD nieuwe ondernemers te stimuleren. Daartoe moet voor een proef een bedrag van 300.000 euro (van de 2 miljoen euro) ingezet worden voor een stimuleringsregeling voor maximaal vijftien nieuwe ondernemers.

Mevrouw Lotfy hekelt het voorstel van GroenLinks/PvdA om geen ondernemingen toe te staan in de aanloopstraten. Daaruit blijkt weinig inzicht. Tot slot klagen ondernemers dat het beleid zonder hen wordt opgesteld. Spreekster stelt dan ook de andere fracties voor om niet in te stemmen met dit voorgestelde beleid. Mevrouw Schenk (PIT) is voor vrijheid van meningsuiting, maar distantieert zich van de eerdere discussie. Dat is geen manier waarop PIT politiek wil bedrijven. PIT prijst de gepassioneerde inzet van de portefeuillehouder. Zij weet uit eigen ervaring dat er veel werk aan de winkel is in deze gemeente. Zij wordt echter geconfronteerd met tegenstanders van haar voorgestelde beleid. Ook PIT heeft een aantal opmerkingen. De in het verleden ingestelde (strakke) kaders voor het detailhandelsbeleid waren niet altijd succesvol. Daarmee is de ziel uit de detailhandel gehaald. Verschillende ondernemers zijn vertrokken of gestopt. Ook is het door te strakke regels niet gelukt om de MediaMarkt aan te trekken. Met meer flexibiliteit zou dat wel gelukt zijn. Omliggende gemeenten hebben daarvan weten te profiteren. Nieuwe ontwikkelingen, zoal het online winkelen, leggen nog meer druk op de detailhandel. De gemeente heeft de plicht om te zorgen voor de ondernemers, onder meer door meer schwung in de gemeente de brengen.

Het moet voor een ondernemer aantrekkelijk zijn en blijven om in Sittard-Geleen te ondernemen. PIT zal daartoe alle stappen in die richting met een positief kritische blik blijven volgen en - als dat nodig is - voorstellen doen voor bijsturing, mits die niet leiden tot vertraging. PIT ziet uit naar het uitvoeringsplan, maar wil ook daar graag de vinger aan de pols blijven houden en meedenken. PIT steunt de motie Wonen boven winkels Mevrouw Schenk roept de portefeuillehouder op de rug recht te houden in de onderhandelingen met de omliggende gemeenten en de belangen van Sittard-Geleen te verdedigen. De voorzitter geeft na een schorsing het woord aan het college voor zijn eerste termijn.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

6

Wethouder Salvino gaat eerst in op de opmerkingen in de tweede termijn van de onlangs gehouden ronde. De heer Klaassen (PVV) geeft er de voorkeur aan dat de wethouder concreet ingaat op de vragen van de fracties in deze eerste termijn. De voorzitter vindt het goed dat de wethouder (kort) eerst ingaat op de vragen en opmerkingen in de tweede termijn van de ronde. Wethouder Salvino heeft van de griffie een lijst met onderwerpen gekregen, waarop zijn nog zo moet terugkomen. Zo is gevraagd of het wenselijk is om de mogelijkheden strenger in te kaderen. Dat is nodig voor een duidelijke winkelstructuur. Er is namelijk sprake van te veel winkelvloeroppervlakte. De kernwinkelgebieden worden nu compacter en in de aanloopstraten ontstaan mogelijkheden door een combinatie van wonen, winkelen, werken en cultuur. Ook is gevraagd of met dit beleid alles wordt dichtgetimmerd. De wethouder legt uit dat een consequent beleid belangrijk is, maar dat er bij droomkansen ook beargumenteerd van de kaders moet kunnen worden afgeweken. Het college maakt dan een afweging van alle belangen conform de procesboom in de Structuurvisie 2017. Waarom kan de invoering van het beleid niet uitgesteld worden, zo werd ook gevraagd. Dat is omdat de besluitvorming in Sittard-Geleen gelijkloopt met die in Beek en Stein. Bovendien bevat het huidige beleid geen actuele trends en nieuwe ontwikkelingen.

De wethouder benadrukt dat het beleid via een zorgvuldig proces tot stand is gekomen, waarbij ondernemers intensief zijn betrokken met tot slot een gezamenlijke themasessie met de drie betrokken gemeenteraden. De vragen over reclamebelasting en het centrummanagement, van onder andere FVD, zijn uitgebreid schriftelijk beantwoord. De heer Klein heeft de wethouder geadviseerd om te gaan spreken met een aantal ondernemers. Die ontmoetingen zijn in gang gezet. De door hem gevraagde stukken zijn opgestuurd. GOB had moeite met de term aanloopstraten. De wethouder zegt toe te zoeken naar een betere term. De fractie vroeg om de raad op korte termijn plannen voor te leggen met aandacht voor een open blik en gastvrijheid. De wethouder zegt toe de bezorgdheden van de fractie weg te nemen. Daarvoor wordt in februari 2024 voor ondernemers een themasessie over het uitvoeringsprogramma georganiseerd. Daarvoor worden ook de gemeenteraad en andere stakeholders uitgenodigd. Dan zal er in eerste instantie aandacht zijn voor het laaghangend fruit en kortetermijnplannen. Mevrouw Joosten (VVD) wil weten of voor de sessie alle ondernemers worden uitgenodigd. Veel ondernemers (met vaak goede ideeën) zijn teleurgesteld dat ze eerder niet zijn uitgenodigd. Zij stelt verder voor om in de sessie over meer dan alleen laaghangend fruit te spreken.

Wethouder Salvino deelt mee dat er 2 miljoen euro per jaar wordt vrijgemaakt voor het uitvoeringsprogramma voor de korte, de middellange en lange termijn. Om snel actie te kunnen ondernemen zal voor de korte termijn eerst de aandacht uitgaan naar het laaghangend fruit. Het is onmogelijk om alle ondernemers uit te nodigen. Er bestaat een ondernemersberaad waarin alle (groepen) ondernemers in de gemeente zijn vertegenwoordigd. De wethouder vraagt mevrouw Joosten om haar te informeren over de (ideeën van) de ondernemers waar zij op doelde. De heer Renet (SPA) vindt dat niet alleen de vertegenwoordigers van de ondernemers in het voortraject moeten worden uitgenodigd, maar ook de betrokken ondernemers. Daarmee kunnen ze daadwerkelijk invloed uitoefenen. Wethouder Salvino antwoordt dat alle ondernemers zijn/worden uitgenodigd voor de werksessies. Ook inwoners die een zienswijze hebben ingediend, worden uitgenodigd bij de bespreking van het uitvoeringsprogramma. GroenLinks/PvdA vroeg naar de redelijke termijn van leegstand. Dat is een à twee jaar. Er zijn nog geen sancties opgelegd. De Ligne is een aanloopstraat. Daar is wonen, winkelen, werken en cultuur toegestaan. De wethouder deelt mee dat er interesse is voor een dergelijke invulling. Zij neemt de tip van de fractie over om ervaringen van andere gemeentes mee te nemen bij het

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

7

opstellen van het uitvoeringsprogramma. De vragen van de fractie over het V&D-pand hebben betrekking op de portefeuillehouder van het Huis aan de Markt. Hij zal daar later op terugkomen. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) leest op pagina 18 dat het V&D-pand tot de horecacluster behoort en niet tot het kernwinkelgebied. Het ligt ook niet in een aanloopgebied. Dat is al meteen een afwijking op het voorgestelde beleid. Het is dan ook belangrijk dat daar deze avond al duidelijkheid over komt. Spreker was enige maanden geleden onaangenaam verrast dat er toch winkels in het pand zouden komen, terwijl de bestemming eerst wonen was in combinatie met een publieke functie. Wethouder Salvino deelt mee dat in de raad het besluit is genomen dat wethouder Houtakkers daar later op terugkomt. Als dat niet zou passen binnen het detailhandelsbeleid, zou het college daar ook geen onderzoek naar doen. Zij kan daar nu niet op vooruitlopen. De Stadspartij stelde voor om zoveel mogelijk gebruik te maken van ondernemers die behulpzaam willen zijn. Dat gebeurt al. De PVV noemt het creëren van aanloopstraten een sterfhuisconstructie. In het huidige detailhandelsbeleid is de scheiding tussen kernwinkelgebied en transitiegebied te scherp gedefinieerd. Daarom worden er nu aanloopgebieden gecreëerd met naast winkels ook andere functies.

De heer Renet (SPA) herhaalt zijn verzoek om de hoogte van de belastingen aan te passen aan de verschillende gebieden. Het centrummanagement komt op voor de winkeliers in het centrum. Winkeliers buiten het centrum zijn niet aangesloten bij het centrummanagement. Daarmee is het beleid niet rechtvaardig. Wethouder Salvino benadrukt dat de betiteling aanloopgebied een upgrade is ten opzichte van de huidige situatie. Ook de ondernemers in die gebieden kunnen gebruikmaken van de middelen van het centrummanagement voor bijvoorbeeld feesten of kerstverlichting. In die straten worden niet minder activiteiten georganiseerd. Zij neemt de suggestie van de heer Renet ter harte. De PVV sprak over de routing in Geleen. Die is samen met de ondernemers opgesteld. De heer Klaassen (PVV) merkt op dat het beleid is gericht om een omzetting met een knip tussen het kernwinkelgebied en de aanloopstraten (waar de winkels op termijn moeten verdwijnen). Wethouder Salvino benadrukt dat in het beleid wordt ingezet op kwalitatieve versterking met diverse functies in de aanloopstraten. De heer Klaassen (PVV) begrijpt daaruit dat ook nieuwe ondernemers zich mogen vestigen in de aanloopstraten. Wethouder Salvino herhaalt dat de panden in die straten een andere functie kunnen krijgen, bijvoorbeeld een woning in plaats van een winkel. In overleg met de eigenaar kan de bestemming worden veranderd.

D66 vraagt om inzet om bezoekers uit Duitsland en België aan te trekken. Dat gebeurt al, onder andere vanuit de vrijetijdseconomie. Het is goed om daar nog meer aandacht aan te besteden. De wethouder steunt ook de oproep om aandacht te schenken aan Koop Lokaal. De heer Pi Van de Venne (D66) stelt voor om aan te haken op initiatieven in de euregio, zoals de discountfunctie in Tuddern. Wethouder Salvino begrijpt het voorstel. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) komt terug op de bewering van de wethouder dat eerdere toezeggingen van het college alleen betrekking hadden op de retailadviescommissie. Op de geluidsband is echter te horen dat de toezeggingen wel degelijk betrekking hebben op meer dan alleen de retailadviescommissie. Gezien de door hem verworven notulen, waaruit blijkt dat niet alles wat besproken is naar buiten komt, heeft hij geen vertrouwen meer in het college. Bij dit onderwerp is de raad opnieuw niet volledig geïnformeerd en zijn niet alle stukken beschikbaar gesteld. Met die opstelling kan de raad het college niet controleren.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

8

Wethouder Salvino stelt voor om de discussie te beperken tot het voorliggende detailhandelsbeleid. Zij heeft de raad de twee rapporten die hierop betrekking hebben, toegestuurd. Verder is overal, onder andere over de themasessies, publiekelijk over gecommuniceerd. Daarmee heeft de raad voldoende informatie om het college te controleren. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) gaat ervan uit dat ook van de gesprekken met de ondernemers en de adviezen van het centrummanagement verslagen zijn gemaakt. Hij heeft eerder fraude ontdekt door het conceptrapport naast het officiële rapport van Gardenz over de uitbreiding van Hornbach dan wel de tuincentra te leggen. Het college heeft toegezegd de raad over alles te informeren, maar komt die toezegging niet na. Wethouder Salvino is van mening dat zij de raad zo ruim mogelijk heeft geïnformeerd en zo ruim mogelijk heeft voorzien van stukken. Zij weet niet waar de heer Klein naar op zoek is. Zij beaamt dat van sommige sessies, bijvoorbeeld de Hanenhofsessie, geen verslagen zijn gemaakt. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vindt met deze reactie van de wethouder een motie van wantrouwen op zijn plaats. Het college houdt zich niet aan zijn toezeggingen. Daardoor kan de raad het college onvoldoende controleren. Wethouder Salvino benadrukt dat het ging over de notulen van de retailcommissie SittardGeleen.

Die zijn beschikbaar gesteld. De heer Paauwe (Stadspartij) blijft verbaasd dat er zich in een sportomgeving twee supermarkten hebben kunnen vestigen en dat nu het sportthema van die omgeving komt te vervallen. De enige grote sportzaak in Sittard, Intersport, mocht er zich niet vestigen en is naar Beek verhuisd. Wethouder Salvino deelt mee dat er in dat gebied nog 1000 m² ingevuld kan worden met een sportgerelateerde winkel. De heer Paauwe (Stadspartij) merkt op dat de Fairplay aan de Rijksweg meer dicht dan open is. Is het mogelijk dat deze onderneming zich vestigt in dat gebied? Wethouder Salvino zegt toe deze technische vragen schriftelijk te beantwoorden. De VVD had meer ambities verwacht. De wethouder legt uit dat wat nu voorligt, slechts de kaders zijn waarbinnen gewerkt kan worden. De ambities komen tot uiting in het uitvoeringsprogramma, met veel goede ideeën en een frisse blik. Zij herhaalt haar oproep aan de VVD om haar te informeren over de kritische ondernemers waar de fractie over sprak. De FVD is het niet eens met het beleid en met eerdere keuzes, zoals de verplaatsing van het ziekenhuis met daardoor minder bezoekers aan Sittard. De wethouder is het eens met de fractie om de middelen effectief in te zetten, zodat centra ontstaan waar het goed winkelen en verblijven is. Dat draagt bij aan de leefbaarheid.

Zij benadrukt nog eens dat ondernemers zoveel als mogelijk worden betrokken. Mevrouw Lotfy (FVD) deelt mee dat een ondernemer van mening is dat in het aanloopgebied sprake is van een degradatie. Hij vond ook dat de gemeente meer over hen sprak dan met hen. Veel ondernemers geven aan zich niet gehoord te voelen. Wethouder Salvino legt uit dat het beleid wordt vastgesteld in het algemeen belang. Met alle ondernemers die een zienswijze hebben ingediend, is of wordt nog gesproken. Maar je kunt niet aan alle wensen (zienswijzen) van ondernemers voldoen. Mevrouw Joosten (VVD) is van mening dat ook in beleid ambities kunnen worden opgenomen. Zij kondigt aan de wethouder te informeren over de kritische ondernemers die mee willen denken. Wethouder Salvino legt uit dat beleidsstukken vaak droge stof bevatten en begrijpt dat dit beleid niet de tastbare ambities bevat waar de VVD naar op zoek is. Die komen aan bod in het uitvoeringsprogramma waar samen met de ondernemers aan zal worden gewerkt.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

9

Mevrouw Schenk (PIT) kent ook ondernemers die niet op de hoogte zijn van deze ontwikkelingen. Zij moeten ook de mogelijkheid krijgen om hun zegje te doen. Zij vraagt om een proactieve houding van de gemeente. Wethouder Salvino zegt toe actie te ondernemen. Zij herhaalt dat alle ondernemers vertegenwoordigd zijn in het ondernemersberaad. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) herhaalt zijn vragen in de ronde over sociale winkels in de kleine kernen en de mogelijkheden om leegstand te belasten. Wethouder Salvino is van mening dat alle vragen in de ronde zijn beantwoord. Zij zegt toe daar later met de heer Klein verder over te spreken. De motie Planologische regels, winkels en bestemmingen in aanloopstraten van GroenLinks/PvdA gaat voor het college te ver. De wethouder blijft voorstander van de functies wonen, winkelen, werken en cultuur in aanloopstraten. De tweede motie van de PvdA bevat een aantal overwegingen (4, 5 en 6) waar de wethouder het niet mee eens is. Zij adviseert de fractie om deze te schrappen en het college slechts op te roepen om een onderzoek te doen naar mogelijke sanctieregelingen voor panden die meer dan zes maanden leeg staan. Zij stelt voor om dan tevens onderzoek te doen naar mogelijke stimuleringsregelingen. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) stemt in met de wens van de wethouder om de betreffende overwegingen te schrappen.

Hij wil vasthouden aan onderzoek naar mogelijke sanctieregelingen, omdat een kleine groep pandeigenaren panden bewust laat leegstaan vanwege fiscale regelingen. Een aantal andere ingediende moties gaan al in op mogelijke stimuleringsmaatregelen. Wethouder Salvino snapt de wens van de fractie, maar heeft moeite met de in de motie genoemde periode van zes maanden leegstand. Veel eigenaren doen hun best om hun pand zo snel mogelijk weer in te vullen, maar dat lukt niet altijd. De pandeigenaren waar de heer Kubben op doelt, laten hun panden gedurende een langere periode leegstaan. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) deelt mee dat de periode van zes maanden is gebaseerd op de meldingsplicht in de leegstandverordening. Hij stelt voor om ook dat mee te nemen in het onderzoek en de motie daarop aan te passen. Wethouder Salvino kan hiermee uit de voeten. Het college is positief over de motie van D66, GOB en het CDA Ondernemers laten ondernemen. De motie van FVD, Stimuleringsregeling nieuwe ondernemers, is interessant en kan worden meegenomen in het uitvoeringsprogramma. De fractie noemt daarbij al een bedrag van 300.000 euro, maar de wethouder is er geen voorstander van om nu al dergelijke bedragen te claimen. In de sessie in 2024 kan verder gesproken worden over het bedrag en over wat juridisch haalbaar is.

In de motie Uitvoeringsprogramma detailhandel vraagt FVD om het uitvoeringsprogramma voor te leggen aan de gemeenteraad. Het is echter - na besluitvorming door de raad over de begroting - een bevoegdheid van het college. De raad wordt via de planning- en controlcyclus en via RIB’s geïnformeerd over de ontwikkelingen. De wethouder zegt toe ook de raad uit te nodigen voor de sessie over het uitvoeringsprogramma. De wethouder ontraadt de motie Proef parkeertarieven centrum Sittard en Geleen. Het parkeren wordt meegenomen in het opstellen van het uitvoeringsprogramma. Mevrouw Lotfy (FVD) voelt zich niet serieus genomen dat de door haar gevraagde informatie over het parkeren in de gemeente niet beschikbaar is gesteld. Zij wil op zeer korte termijn werk maken van de parkeertarieven en stelt voor om de motie aan te passen en te vragen om een onderzoek naar de mogelijkheden en de raad daar voor februari 2024 over te rapporteren. Wethouder Salvino kondigt aan daar later deze avond, na overleg in het college, op terug te komen. De heer Raven (Stadspartij) vindt het cruciaal dat de raad grip houdt op de voortgang van het uitvoeringsprogramma, mede wat betreft het parkeren in de centra.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

10

Wethouder Salvino herhaalt dat het een verantwoordelijkheid is van het college. Wethouder Geilen zal de raad op korte termijn een voorstel voorleggen voor Innovation District in Geleen. Ze begrijpt de zorg van de heer Raven en geeft aan dat het altijd mogelijk is om er nog een themasessie over te organiseren. De heer Raven (Stadspartij) blijft voorstander van een discussie in de raad over het uitvoeringsprogramma en kondigt aan dit mee te nemen in de besluitvorming over het voorliggende voorstel. Wethouder Salvino is bang dat discussies in de raad het proces zullen vertragen. Zij herhaalt dat het uitvoeringsprogramma samen met de ondernemers wordt opgesteld en dat de raad via de planning- en controlcyclus, RIB’s en eventueel een themasessie op de hoogte wordt gehouden van de ontwikkelingen. Mevrouw Lotfy (FVD) stelt voor om, gezien het grote aantal moties, het aantal interrupties uitbreiden naar vijf of zes. De voorzitter vindt het hoogst ongebruikelijk om het eerdere besluit van de raad hierover terug te draaien. Hij stelt dan ook voor om vast te houden aan maximaal drie interrupties. Wethouder Salvino vervolgt met een reactie op de ingediende moties. GOB en CDA vragen in een motie aandacht voor Wonen boven winkels. Het college is positief over de motie. De motie van de PVV Onderzoek naar het behoud van supermarkten bevat een aantal constateringen die niet juist zijn.

Zo is het niet juist dat een supermarkt zich slechts uitsluitend in een centrum mag vestigen; dat mag ook aan de rand van een centrum. Met Albert Heijn Geleen wordt gesproken over een nieuwe locatie. De motie bevat verder veel raakvlakken met een andere motie. Wellicht dat ze kunnen worden samengevoegd. De heer Klaassen (PVV) vindt het merkwaardig dat de wethouder de motie van GOB Ondernemers laten ondernemen, wel omarmd heeft. Die motie zet alle mogelijkheden open om af te wijken van het voorgestelde beleid. De motie van de PVV gaat specifiek over een bepaalde problematiek waar brieven over zijn binnengekomen. Wethouder Salvino benadrukt dat zij het (grotendeels, behoudens de term alternatief) eens is met het dictum. Zij vraagt de PVV de motie daarop aan te passen. Zij herhaalt dat de gemeente nog steeds in gesprek is met Albert Heijn in Geleen. Zij benadrukt verder dat de motie van GOB betrekking heeft op het algemeen belang. De heer Klaassen (PVV) vindt de term algemeen belang subjectief. Hij kondigt aan onderzoek te doen naar de door de wethouder voorgestelde aanpassingen. De voorzitter geeft na een korte schorsing voor mogelijke aanpassingen in de moties het woord aan de fracties voor een toelichting op de aangepaste moties. De heer Boonen (GOB) benadrukt dat dit voorstel gaat over ondernemers die aan de slag willen met hun bedrijf.

Als je met mensen praat, is het vriendjespolitiek is; als de gemeente dat niet doet, worden ze genegeerd, zo vindt de heer Klein. Het verhaal van de MediaMarkt is na de ronde intensief besproken, maar de heer Klein kan in deze raadsvergadering niet nalaten om het opnieuw te framen. Daarmee handelt hij niet in het belang van de inwoners van de gemeente, maar slechts tegen GOB. De heer Boonen stelt vast dat de motie van zijn fractie en die van de PVV dicht bij elkaar liggen. De motie van GOB is in het belang van alle ondernemers en dus breder dan de motie van de PVV (met alleen aandacht voor supermarkten). Hij stelt de PVV dan ook om de motie van GOB steunen. Er zijn twee moties van wantrouwen ingediend. Lokaal Sittard-Geleen-Born steekt steeds vuurtjes aan en klaagt vervolgens dat het te warm is. De moties zijn schandalig. Hij maakt er geen verder geen woorden aan vuil. Mevrouw Essing (CDA) gaat in op de ingediende moties. GroenLinks/PvdA heeft een motie ingediend over planologische regels. Het CDA is van mening dat het voorstel zorgt voor een

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

11

sneeuwbaleffect en steunt daarom de motie niet. De fractie steunt de aangepaste motie van GroenLinks/PvdA over de sancties. FVD vraagt in een motie aandacht voor gratis parkeren. Het centrummanagement ziet dat niet zitten. De fractie wil wel bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma kijken naar realistische parkeertarieven. Het CDA steunt de motie Uitvoeringsprogramma detailhandel niet gezien de toezegging van de wethouder dat het onderwerp uitgebreid met de raad en overige betrokkenen wordt besproken. Het CDA steunt de aangepaste motie Stimuleringsregeling. De fractie steunt de moties van GOB, CDA en D66 en ook de motie van de PVV (voor het behoud van een belangrijke supermarkt in Geleen). Het CDA sluit zich aan bij de reactie van GOB op de moties van wantrouwen. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) trekt de motie Planologische regels in. De motie zou het aantal functies in de aanloopstraten beperken. Er lijkt ook te weinig draagvlak voor te zijn. De motie Onderzoek sancties is naar aanleiding van de reactie van het college aangepast. Zo is de concrete termijn van zes maanden geschrapt. De heer Boonen (GOB) begrijpt dat GroenLinks/PvdA de kleine groep pandeigenaren die bewust hun pand leeg laten, wil aanpakken. Hij benadrukt dat het pandeigenaren soms ook gewoon niet lukt om een winkel in een pand te vestigen. Die groep moet niet gestraft, maar juist geholpen worden.

De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) denkt daar niet anders over, maar benadrukt dat er altijd met de pandeigenaar moet worden gesproken. Hij benadrukt verder dat in de motie slechts gevraagd wordt om een onderzoek naar mogelijke sancties voor daadwerkelijk oneigenlijk gebruik. De heer Boonen (GOB) is blij met deze uitleg en kan hem met deze toelichting steunen. Mevrouw Lotfy (FVD) zet er vraagtekens bij of dat onderscheid (een bewuste keuze of niet) kan worden gemaakt. Verder is het aan de eigenaar zelf wat hij met zijn pand doet. De motie is een inbreuk op het eigendomsrecht. Zij pleit voor stimuleringsmaatregelen in plaats van straffen. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) is uiteraard ook voorstander van stimuleringsmaatregelen. Die zijn echter al opgenomen in het voorliggende raadsvoorstel en in een aantal ingediende moties. De fractie vindt dat er geen blinde vlekken mogen komen n de winkelstraten. Daardoor is de fractie het niet eens met de opmerking van FVD dat het aan de eigenaar is wat hij met zijn pand doet. De openbare ruimte is van iedereen. GroenLinks/PvdA wil de eigenaren die bewust de kwaliteit van de openbare ruimte aantasten, aanpakken. Mevrouw Lotfy (FVD) herhaalt dat er sprake is van een eigendomsrecht. Zij maakt zich met de motie van GroenLinks/PvdA zorgen over het ontstaan van een glijdende schaal bij het opleggen van sancties.

Worden die straks opgelegd als woningen leeg staan? De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) bestrijdt dat er sprake is van een glijdende schaal. De motie heeft slechts betrekking op het detailhandelsbeleid, voor een kwalitatief goede openbare ruimte in de winkelgebieden. De heer Paauwe (Stadspartij) roept de wethouder op om in gesprek te gaan met ondernemers, ook met de ondernemers die geen lid zijn van een ondernemersvereniging. De fractie steunt de motie van GOB Wonen boven winkels, maar hekelt de genoemde doelgroepen als Moveo. De fractie steunt ook de motie van onder andere GOB Ondernemers laten ondernemen en de motie van de PVV. Hij roept tot slot de raadsleden op om de brief (First Call) van een ondernemer uit Sittard tijdens de kerstdagen te lezen. De heer Klaassen (PVV) merkt op dat er eerder al (sinds 2013 en ook al sinds de tachtiger jaren) allerlei stimuleringsmaatregelen zijn genomen voor wonen boven winkels met ook subsidieregelingen. Daarmee is de motie overbodig.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

12

De motie van GroenLinks/PvdA over sancties voor leegstaande panden gaat voor de PVV te ver. De fractie geeft de voorkeur aan stimuleringsmaatregelen. De PVV steunt de moties van FVD. Ze sluiten goed aan op die ideeën voor het uitvoeringsplan. De omstandigheden zijn absoluut onvoldoende voor de moties van wantrouwen van Lokaal Sittard-Geleen-Born. De (aangepast) motie van de PVV is bedoeld om in gesprek te gaan met Albert Heijn Geleen over mogelijke locaties in het centrum en past binnen de motie Ondernemers laten ondernemen. De heer Pi Van de Venne (D66) is van mening dat de moties van wantrouwen ook andersom hadden kunnen worden ingediend. Hij hoopt deze avond te kunnen afsluiten met een positief signaal, namelijk het vaststellen van het voorliggende detailhandelsbeleid en de moties die dat beleid versterken. De heer Renet (SPA) is blij met de toezegging om samen met de ondernemers in de aanloopstraten te kijken of de winkelfunctie moet worden gehandhaafd. Daarmee is het voor de ondernemer mogelijk om de winkelfunctie te behouden. Hij is ook blij met de toezegging van de wethouder om serieus te kijken naar rechtvaardige belastingtarieven van de ondernemers in de aanloopstraten. Er zijn pandeigenaren die hun pand uit winstbejag leeg laten staan, maar er zijn er ook die hun pand wel willen invullen, maar dat niet lukt.

De heer Renet pleit dan ook voor een inspanningsverplichting. In de ronde is al gesproken over invloed van de raad op het uitvoeringsprogramma, juist vanwege de slechte resultaten in het verleden. Zowel coalitie als oppositie waren het er enigszins mee eens. Nu wijst het college een motie hiervoor af. SPA is blij met de toegezegde themasessie, maar vindt dat de raad (politiek) moet worden meegenomen in het project. De heer Renet stelt verder voor dat raadsleden van zowel coalitie als oppositie door de centra lopen en ondernemers fysiek bezoeken. Hij roept de fractie van Lokaal Sittard-Geleen-Born op om haar moties van wantrouwen in te trekken. Het is nu niet het moment en ook is de situatie niet duidelijk genoeg. SPA stemt voor alle andere moties, met uitzondering van de motie Wonen boven winkels van GOB en het CDA. De motie is inderdaad overbodig, zoals de PVV uitlegde. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) roept op om integriteitmeldingen en opmerkingen over een onveilige werkomgeving ook als zodanig te behandelen. Het gebeurt echter niet. Je kunt alleen constructief samenwerken met mensen die niet al vijftien jaar liegen en de klokkenluider een hak zetten. Dat vraagt om de door de fractie voorgestelde keiharde aanpak. Daar is ook veel steun voor. Hij bestrijdt, zoals GOB beweert, dat hij er niet is voor ondernemers.

De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vraagt de fractie van Lokaal Sittard-Geleen-Born naar haar mening over het voorliggende voorstel. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) heeft in de ronde al gesproken over onder andere sociale winkels, de verplaatsing van de supermarkt in Sanderbout (een grote fout) en de bemoeienissen van het college met ondernemers die zich op Gardenz willen vestigen. Het beleid is al twintig jaar lang gebaseerd op vriendjespolitiek en dat wordt nog steeds gecontinueerd. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) hoort alleen rancune en boosheid. Het enige wat de fractie bijdraagt aan de discussie over het voorliggende voorstel is aandacht voor sociale winkels. GroenLinks/PvdA had een motie daartoe van harte ondersteund, maar die is niet ingediend. Lokaal Sittard-Geleen-Born levert met haar houding geen bijdrage aan het besturen van deze stad. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) deelt mee dat zijn voorstel daartoe in de ronde door GOB meteen werd neergesabeld. Toen bleef de steun van GroenLinks/PvdA uit, ook toen de vragen daarover aan de wethouder niet werden beantwoord. De heer Klein heeft al in 2010 een sociale winkel in Born geopend. Die is door toedoen van de gemeente gesloten. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) stelt vast dat de heer Klein steeds verwijst naar anderen. Hij had gewoon een voorstel voor sociale winkels moeten indienen, dan had er in deze

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

13

raadsvergadering over kunnen worden gesproken. Al die persoonlijke rancune heeft geen pas niet in deze raadzaal. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) herhaalt dat niet hij de notulen heeft aangepast, niet gelogen heeft over het DTMP-rapport en ook niet de uitbreiding van Hornbach heeft tegengehouden. De heer Boonen (GOB) benadrukt dat hij zich in de ronde slechts - op persoonlijke titel - heeft afgevraagd of er ondernemers te vinden zijn die sociale winkels economisch rendabel kunnen exploiteren. GOB is er nooit tegen geweest en heeft het voorstel zeker niet van tafel geveegd. Waarom framet de heer Klein steeds opmerkingen op persoonlijke titel? Hij vraagt hem zijn opmerking te bevestigen dat het moeilijk is om die sociale winkels economisch rendabel te maken. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) kan zich herinneren dat de heer Boonen op zijn voorstel beweerde dat er in geen enkel tankstation een supermarkt meer aanwezig was. Ook heeft hij niet gehoord dat de heer Boonen heeft gesproken over de rentabiliteit van de sociale winkels. De heer Klein heeft in de ronde uitgelegd dat met veel van flankerende sociale activiteiten sociale winkels rendabel kunnen worden gemaakt. De heer Boonen (GOB) heeft slechts vraagtekens gezet bij de mogelijke rentabiliteit van deze winkels. Hij heeft verder slechts gesproken over de rentabiliteit van een supermarkt in Windraak.

De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vindt dat de gemeente het sociale ondernemers moeilijk maakt. De gemeente kijkt - wellicht mede afhankelijk van de indiener, met wel of geen vrienden in de retailcommissie - eerst waarom het niet mogelijk is. Dat is de ervaring van dergelijke ondernemers, waaronder hemzelf. Voor hem weegt de situatie zwaar genoeg voor een motie van wantrouwen. Dat het college ontkend dat er afspraken zijn gemaakt voor het verstrekken van informatie, terwijl duidelijk op de geluidsband te horen is dat dat wel het geval is. Verder is de voorzitter van de retailcommissie nog steeds dezelfde. Het is dus niet alleen geschiedenis maar nog steeds actueel. Ook de motie van wantrouwen tegen de burgemeester is terecht, want hij weigerde te kijken naar de aangedragen bewijsstukken, namelijk de eerder genoemde notulen. Waar kan een raadslid dan nog terecht? Mevrouw Joosten (VVD) excuseert de volgers van deze raadsvergadering voor deze poppenkast. Het is een gemeenteraad onwaardig. Daar is zij niet voor gekozen. Het doet groot onrecht aan raadsleden en collegeleden die zich goed hebben voorbereid op deze vergadering. De VVD blijft kritisch over het voorstel, maar is blij met de toezegging van de wethouder contact te zoeken met de ondernemers waar de VVD over sprak, en haar toezeggingen wat betreft de bespreking van het uitvoeringsprogramma.

De fractie zal de ontwikkelingen kritisch blijven volgen. GroenLinks/PvdA vraagt om een onderzoek naar mogelijke sancties voor pandeigenaren. Het gaat echter slechts om een klein clubje mensen. Het is veel effectiever om de pandeigenaren te stimuleren om hun panden in te vullen. Mevrouw Joosten roept op om met hen daarover te spreken en zal de motie dan ook niet steunen. De heer Pi Van de Venne (D66) wil van mevrouw Joosten weten of de VVD voorstander is van een strengere handhaving bij bijvoorbeeld fraude. Het voorstel van GroenLinks/PvdA gaat namelijk ook vastgoedfraude tegen. Mevrouw Joosten (VVD) keurt vastgoedfraude zeker niet goed. Het gaat nu echter om sancties voor het niet invullen van panden. De heer Pi Van de Venne (D66) vindt dat de VVD fraude toelaat als zij tegen de motie van GroenLinks/PvdA stemt. Mevrouw Joosten (VVD) ziet dat anders. De VVD zal de motie Uitvoeringsprogramma detailhandel van FVD steunen. De fractie is voorstander van een onderzoek naar de parkeertarieven. Dat moet plaatsvinden vooraf aan de sessies over het uitvoeringsprogramma.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 14 december 2023

14

Met de verkregen informatie kunnen de juiste besluiten worden genomen. Dat geldt ook voor de proef Stimuleringsregeling nieuwe ondernemers. De VVD zal dan ook positief reageren op beide voorstellen. In de motie Wonen boven winkels wordt gevraagd om een effectieve aanpak om leegstand tegen te gaan. Mevrouw Joosten vraagt daarbij aandacht voor geluid- en de geuroverlast, die kan worden veroorzaakt door bijvoorbeeld de vestiging van een eetgelegenheid. Verder is het door de huidige regelgeving onmogelijk om een groot aantal monumentale panden aan te passen. De VVD steunt de motie Laat ondernemers ondernemen, maar had meer aandacht verwacht van de echte gouden kansen. De fractie steunt ook de motie van de PVV over het behoud van de supermarkt in Geleen, eventueel buiten het centrum. Mevrouw Joosten roept iedereen op om tijdens de feestdagen na te denken hoe de fracties volgend jaar, kritisch, maar in goede harmonie met elkaar omgaan. Mevrouw Lotfy (FVD) vindt de ingediende moties van wantrouwen een te zwaar middel, maar vraagt wel aandacht voor de reacties op de moties met selectieve verontwaardiging. Er is sprake geweest van een fysieke agressie en een onveilige werkomgeving en niemand heeft daarop gereageerd. Ook mevrouw Lotfy werd geconfronteerd met een onveilige werkomgeving.

Zij beaamt dat het gedrag van de heer Klein ongepast is, maar hekelt de opmerking van D66 dat de moties ook andersom hadden kunnen worden ingediend. De heer Pi Van de Venne sprak eerder al over een gevaar van de kant van FVD en de PVV, dat fel, hard en meedogenloos bestreden moet worden. Mevrouw Lotfy pleit nogmaals voor een gesprek over het reglement van orde. Er is weliswaar veel in de ronde besproken, maar er zijn inmiddels veel moties ingediend. Zij heeft veel vragen om die voorstellen goed te kunnen beoordelen. Dat is echter niet mogelijk door het beperkt aantal interrupties. Een aantal moties van FVD is aangepast. In de motie Stimuleringsregeling is Sittard vervangen door Sittard-Geleen en wordt er nu slechts gevraagd om een onderzoek naar mogelijke stimuleringsregelingen. De motie Parkeerkosten blijft gehandhaafd. De fractie vraagt daarnaast in een nieuwe motie om een onderzoek naar de mogelijkheden voor gratis parkeren. De portefeuillehouder ontraadt de motie Uitvoeringsprogramma detailhandel, omdat het college de uitvoerende instantie is. Het gaat echter om een zeer belangrijk onderwerp waar de raad graag over mee wil praten en beslissen. Dat kan alleen als het uitvoeringsprogramma wordt voorgelegd aan de raad. FVD twijfelt nog over de motie van GroenLinks/PvdA over leegstaande panden. De motie Ondernemers laten ondernemen is wellicht overbodig.

Bij de motie Wonen boven winkels vraagt FVD aandacht voor mogelijke overlast. De fractie vraagt om een toelichting. FVD steunt de motie van de PVV voor het behoud van de supermarkten. Zij wijst de moties van wantrouwen af. Mevrouw Schenk (PIT) sluit zich aan bij de bijdrage van de VVD. Zij gunt iedereen een portie zelfreflectie. Het podium van de gemeenteraad mag niet gebruikt worden voor eigen gewin. Zij roept op om vanaf 1 januari 2024 professioneel en op de inhoud politiek te bedrijven. Wethouder Salvino ontraadt ook de tweede versie van de motie Parkeertarieven. De rekenkamer komt nog met een rapport over dit onderwerp. Verder is parkeren een onderdeel van het uitvoeringsprogramma. De wethouder zegt toe het proces zorgvuldig te doorlopen. Zij herhaalt haar toezegging de technische vragen van FVD schriftelijk te beantwoorden. Wat betreft de motie van de PVV, de gemeente is al een gesprek met Ahold en de ondernemer over vestigingsmogelijkheden in en rondom het centrum. Want ook het college vindt het belangrijk dat de supermarkt blijft. De wethouder omarmt de aangepaste motie van FVD Stimuleringsregeling. De heer Klaassen (PVV) stelt vast dat de wethouder en de fractie op dezelfde lijn zitten over de supermarkt in Geleen. De heer Paauwe (Stadspartij) stelt voor om eerst de moties in stemming te brengen en daarna pas het raadsbesluit.