Notulen raad 19 december 2022

Notulen van de raadsvergadering op maandag 19 december 2022 Aanwezig de Plv. voorzitter de griffier

mr. M.J.M. De Loo mr. N.A.P.G. Bisschoff

de leden:

GOB: M.W.C. Claessens, M.P.A. Dormans, R.E.W. Breidenbach, L.W. van Rijswijk, G.R. Klee, N.F.J. Wetzels, J.H.J. Tholen, P.G.J.M. Boonen, I.A.L Knops-Verjans, J.A.G. Peeters, F. Kuburić CDA: P.J. Brouwers, P.T.H.M. Henssen, J.E.E.A. Schlössels, J.H. Smeets, A.J.C. Fredrix-Pilon (vanaf agendapunt 22, zie notulen), G.J.M.C. EssingDemandt, T.A. Salvino, B.A.J. Hoedemakers GroenLinks/PvdA: K. Schmitz, M.H. Schipper, F.M.M. Crutzen, P.H.J. Kubben, A.E.H. Wielders Stadspartij: W.P.H. Paauwe, A.C.M. Raven PVV: J.W. Coumans SPA: J.J. Renet VVD: J.M.H. Joosten D66: P.R. Pi Van de Venne Lokaal Sittard-Geleen-Born: S.A.J. Klein PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans (vanaf agendapunt 21) FVD: --

het college:

G.A.J. Geilen, Y.G. Salvino-Meijer, J.G.L.M. Bühler, A.L.W.G. Houtakkers

Afwezig: de leden het college

C. Verjans, A.R.A.R. Lotfy, M.H.J. Klaassen, J.E. Janssen mr. J.Th.C.M. Verheijen, de heer I.A.M.H. Tillie

notulen:

F.J.G. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)

18. Heropening en mededelingen De voorzitter heropent de raadsvergadering van 15 december 2022 om 18.30 uur en heet iedereen van harte welkom. De agenda van afgelopen donderdag is niet geheel afgehandeld. De behandeling van de belastingmaatregelen vindt in deze vergadering plaats. De voorzitter geeft een overzicht van de spreektijden per agendapunt. De heer Raven (Stadspartij) heeft eerder voorgesteld om twee agendapunten (over Glanerbrook) deze avond niet te behandelen. Hij stelt voor om daarover te stemmen. Hij benadrukt dat het leden van de raad is toegestaan om mondelinge voorstellen van orde te doen, ook met betrekking tot de eerder vastgestelde agenda. Het is de raad die daar een beslissing over gaat nemen. Mevrouw Joosten (VVD) vraagt de Stadspartij naar de motivatie van dit voorstel. De voorzitter deelt mee dat de heer Raven heeft aangegeven dat het ordevoorstel is gebaseerd op nieuwe feiten. Hij gaat over op stemming over het voorstel en stelt vast dat het voorstel wordt verworpen. Alleen de fracties van de Stadspartij, Lokaal Sittard-Geleen-Born en de PVV zijn voor. GroenLinks/PvdA onthouden zich van stemming. De overige fracties zijn tegen. Het voorstel wordt verworpen. De agenda wordt gehandhaafd.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

1

19. Benoeming burgerlid Strijkers De voorzitter neemt de heer Strijkers de eed af. “Ik zweer dat ik, om tot burgerlid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als burgerlid naar eer en geweten zal vervullen.” De heer Strijkers (FVD): “Zo waarlijk helpe mij God almachtig.” De voorzitter feliciteert het nieuwe burgerlid namens de hele raad met zijn benoeming en wenst hem veel succes met zijn werkzaamheden. 20. Belastingmaatregelen De voorzitter deelt mee dat de raad wordt gevraagd om de belastingmaatregelen 2023 vast te stellen. D66 heeft een amendement ingediend. De heer Pi Van de Venne (D66) hecht er als sociaal liberale partij waarde aan om voor iedereen gelijke kansen te creëren, zeker in deze tijd met hoge kosten. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. D66 stelt voor om de verlaging van de ozb te verminderen en de rioolen afvalstoffenheffing voor 2023 niet te verhogen. Daarmee dalen de kosten voor mensen met een lager inkomen, met name voor mensen in sociale huurwoningen.

Mensen die iets meer te besteden hebben, betalen iets meer. Het voorstel is kostenneutraal. Het amendement wordt samen ingediend met GroenLinks/PvdA en SPA. De heer Claessens (GOB) merkt op dat in de ronde intensief gesproken is over het onderwerp. De wethouder heeft de vragen naar tevredenheid beantwoord. Veel huishoudens hebben het op dit moment met de hoge inflatie en de stijgende (energie)prijzen moeilijk. De koopkracht neemt af en de wachtlijsten bij de voedselbank nemen toe. Het zal de komende jaren een uitdaging zijn om een goede balans te vinden tussen noodzakelijke investeringen en de hoogte van de lasten van de inwoners en ondernemers. Spreker roept op om de crisis gezamenlijk te lijf te gaan voor een economisch sterk Sittard-Geleen. Mevrouw Essing (CDA) heeft eerder gesproken over de belastingmaatregelen. De technische vragen zijn door de wethouder naar tevredenheid beantwoord. In de ronde van 1 december 2022 hebben de fracties bezwaar gemaakt tegen de beperkte spreektijd over dit onderwerp. Ook het CDA vraagt om meer spreektijd. De wethouder heeft toegezegd de raad daarvoor een voorstel voor te leggen. De heer Paauwe (Stadspartij) merkt op dat veel inwoners in deze tijd het hoofd nog maar net boven water kunnen houden. De stijging van de lokale lasten met 6,6% komt bij velen hard aan. Sommigen moeten zelf kiezen tussen een warm huis en eten.

De gemeente sluit het jaar af met een positief resultaat van 6 miljoen euro. De gemeente kent 45.000 huishoudens. Als de lokale lasten niet worden verhoogd, profiteert iedere inwoner daarvan. Daarvoor hoeven ook geen administratieve systemen te worden opgetuigd. De Stadspartij roept de fracties op om daar serieus naar te kijken. Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat de raad onlangs de Begroting 2023 heeft vastgesteld. De raad kan dan ook niet anders dan de daaraan gekoppelde belastingmaatregelen goed te keuren. De VVD stelt voor om deze zaken in de toekomst samen te bespreken. Dan worden de gevolgen van het vastleggen van de begroting direct duidelijk. Sittard-Geleen staat op de eerste plaats van gemeenten in Limburg met de hoogste woonlasten ondanks de gemiddeld veel lagere woningwaarde. Welke acties gaat de wethouder ondernemen om dit aan te pakken? De kosten van RWM stijgen met 350.000 euro, omdat de bijzettingen bij ondergrondse installaties moeten worden opgeruimd. Wordt dat niet gehandhaafd? Inwoners die zich netjes aan de regels

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

2

houden, moeten nu meer gaan betalen. Welke acties gaat de wethouder daarop ondernemen, bijvoorbeeld met het aanleggen van tuintjes rondom de installaties? Wethouder Bühler herhaalt haar toezegging naar aanleiding van onder meer de opmerkingen van het CDA, dat zij de raad een voorstel zal voorleggen voor de timing van de behandeling van dit onderwerp. Zij zegt verder (opnieuw) toe de raad bij de bespreking van de kadernota de gelegenheid te geven om hierover te spreken. De kosten van RWM (in verband met de bijplaatsingen) zijn besproken bij de vaststelling van het beleidsplan Afval. Het voorliggende is slechts een administratieve uitwerking daarvan. De redenatie in het amendement van D66 klopt. Daarmee blijven de gemiddelde woonlasten nagenoeg gelijk; de woonlasten van huurders daalt met € 17,04 per jaar. Zij verwijst naar een overzicht waaruit blijkt dat Sittard-Geleen de goedkoopste plek is voor huurders. Zij beaamt dat Sittard-Geleen voor woningeigenaren de duurste gemeente is. Voor eigenaren met een woning met een waarde hoger dan 255.000 euro zullen de woonlasten stijgen. Er zijn geen technische redenen om dit amendement niet over te nemen. De wethouder adviseert echter vanwege inhoudelijke gronden negatief over het amendement. Het voorstel neigt naar inkomenspolitiek. Dat is voorbehouden aan het Rijk.

De gemeente laat hiermee ook de kostendekkendheid van afval en riool los. Dat gaat ten koste van het eerder afgesproken principe ‘de vervuiler betaalt’. De heer Pi Van de Venne (D66) benadrukt dat met dit amendement het Diftar-tarief blijft gehandhaafd. Verder heeft het college bij de bespreking van de motie over Maastricht Aachen Airport zelf voorgesteld om het principe los te laten. Wethouder Bühler vindt dat de heer Pi Van de Venne appels met peren vergelijkt. Zij legt uit dat het niet alleen gaat om het Diftar-tarief, maar om de totale kosten om het apparaat in stand te houden. Die kosten moeten volgens het principe de vervuiler betaalt worden verdeeld. De heer Pi Van de Venne (D66) vindt dat de vergelijking met Maastricht Aachen Airport correct is. Hij stelt vast dat hij het daarover oneens is met de wethouder. Wethouder Bühler vervolgt. Zij stelt vast dat met dit voorstel de eigenaren van woningen die zelf geen gebruiker zijn, meebetalen aan de afvalstoffenheffing. Dat wordt wellicht doorberekend aan de huurders. De heer Schipper (GroenLinks/PvdA) wil weten wat de wethouder bedoelt met dat het Rijk verantwoordelijk is voor de inkomenspolitiek. Hij is van mening dat ook de steun aan het mkb voor energielasten inkomenspolitiek is. Wethouder Bühler legt uit dat het in dat geval gaat om pleisters plakken.

In het amendement staat dat mensen met een groot vermogen meer moeten betalen. Dat neigt naar inkomenspolitiek. De heer Renet (SPA) merkt op dat de bespreking van de Kadernota 2022 is doorgeschoven naar 2023. Daarmee ontneemt het college de raad de mogelijkheid om te spreken over de belastingmaatregelen voor 2023. Wethouder Bühler antwoordt dat er eerder met de raad is afgesproken om de bespreking van deze kadernota door te schuiven. Het gevolg was een beleidsarme begroting. De uitwerking daarvan wat betreft de belastingmaatregelen, ligt nu ter besluitvorming voor. De heer Pi Van de Venne (D66) merkt op dat de gemeente met de ozb (die ook afhankelijk is van de waarde van de woning en dus van het vermogen van de eigenaar) aan inkomenspolitiek doet. Wethouder Bühler legt uit dat de regeling voor de ozb is vastgelegd in de Gemeentewet. De voorzitter stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en gaat over op besluitvorming.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

3

Besluitvorming Amendement D66, GroenLinks/PvdA en SPA Mevrouw Joosten (VVD) stemt tegen het voorstel. Stemverklaring: Ook mensen in dure huizen, die met dit voorstel meer belasting moeten betalen, hebben het op dit moment moeilijk. De voorzitter stelt vast dat het amendement wordt verworpen. De fracties van GOB, PIT, de VVD, de PVV en het CDA zijn tegen. Voor zijn de fracties van de Stadspartij, SPA, GroenLinks/PvdA, D66 en Lokaal Sittard-Geleen-Born. Raadsvoorstel Belastingmaatregelen Stemverklaringen: De heer Renet (SPA) herhaalt dat de raad niet in de gelegenheid is geweest om over de begroting te spreken. Daarmee kan de fractie niet instemmen met deze belastingmaatregelen. De heer Paauwe (Stadspartij) sluit zich daarbij aan. De bespreking van dit onderwerp is als mosterd na de maaltijd. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt aangenomen. De fracties van GOB, PIT, de VVD, GroenLinks/PvdA, het CDA en D66 zijn voor. Tegen zijn de fracties van de Stadspartij, SPA, Lokaal Sittard-Geleen-Born en de PVV. 21. Realisatie vernieuwbouw Sportpark Glanerbrook en Landschapspark Burgemeester Damenpark De voorzitter deelt mee dat er al sinds 2020 wordt gesproken over vernieuwing van het sportpark. De raad heeft daarvoor in december 2020 een investeringskrediet beschikbaar gesteld. De kosten zijn inmiddels ingrijpend gestegen.

In de rondes is intensief gesproken over mogelijke varianten van de verbouwing. Het college stelt voor om het Ontwerp 2022 Vernieuwbouw en de bestaande configuratie sportpark Glanerbrook, exclusief de vernieuwing van de installaties van de buitenijsbaan, vast te stellen. Verder wordt de raad gevraagd om in te stemmen met de investerings- en temporiseringsmaatregelen en met het Ontwerp Landschapsplan. De heer Breidenbach (GOB) deelt mee dat ook hij slapeloze nachten heeft gehad van de ontwikkelingen. Er is ook binnen de fractie pittig over gesproken, zeker na de brief van de provincie afgelopen week. Wat zijn de gevolgen van deze brief voor het project en voor de overige toekomstige investeringen? Een deel van de oppositiepartijen stelt na eigen onderzoek een alternatief voor. GOB heeft over een aantal zaken in dat alternatief haar twijfels. Zo gaan de fracties niet in op de installaties van de buitenijsbaan. En was hun onderzoek wel neutraal? Ook bevat het alternatief een groot aantal aannames en meningen. Daarom was GOB voorstander van een Rekenkameronderzoek. De fractie ziet uit naar een reactie van het college. De heer Breidenbach begrijpt de pijn van de oppositiepartijen, maar waarschuwt voor de financiële gevolgen als de besluitvorming wordt doorgeschoven tot aan de bespreking van de kadernota.

Wat zijn de financiële gevolgen van dit uitstel? Kan de wethouder verder garanderen dat de kosten van dit voorliggende plan (investering en exploitatie) niet verder worden overschreden? De heer Henssen (CDA) merkt op dat de raad de keuzes moet maken. Besluitvorming over dit onderwerp kan niet lang op zich laten wachten. Glanerbrook is de eerste van de komende grote projecten in deze gemeente. De realisatie van een gezamenlijke sportvoorziening is een langgekoesterde wens. Alle andere varianten dan het voorliggende voorstel zorgen voor hogere exploitatiekosten en passen niet binnen het door de raad vastgestelde budget. Een voortzetting van de huidige exploitatie zal leiden tot forse oplopende energie- en onderhoudskosten. Daarom wil de fractie van het CDA niet meer lang wachten met de start van vernieuwbouw van het sportpark. Een aantal uitgestelde delen (het vernieuwen van de installaties van de buitenijsbaan, de overkapping van de buitenbaan en het nieuw te bouwen 50 m wedstrijdzwembad) komen later aan de orde. De uitvoering van dit project draagt bij aan het sociale leven van de inwoners, met name van de jeugd, met mogelijkheden voor meer sporten en ontmoeting. Ook is er geen extra budget nodig. Met dit voorstel krijgt de gemeente een energieneutrale accommodatie.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

4

De raad heeft eerder ingestemd met een landschapsplan voor het Burgemeester Damenpark. Daarmee is een bedrag van 5 miljoen euro gemoeid. Dat wordt gedekt uit de geoormerkte Investeringsruimte nieuw beleid 2025. Voor onderhoud en beheer is jaarlijks 40.000 euro nodig. Dat komt ten laste van de middelen voor IBOR. Er is dan ook een extra budget nodig. De bouwkosten stijgen. Daarom stelt het CDA voor om snel aan de slag te gaan. Dat zorgt voor besparing op de energiekosten en een betere exploitatie. Het CDA vraagt in dat kader om de toegangsprijzen betaalbaar te houden. De wethouder heeft al toegezegd dat te overwegen. De informatievoorziening over dit project was niet optimaal. Spreker is ervan overtuigd dat daar lering uit wordt getrokken. Het CDA vraagt de wethouder naar de extra kosten van uitstel (totdat het rapport van de Rekenkamer door de raad is geëvalueerd) en wil weten of er daarmee gevaar is voor overschrijding van de kosten. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) merkt op dat het met dit voorstel gaat om het algemeen belang en niet om het collegeakkoord of de wensen van de verenigingen. Het college stelt voor om boven op de 48 miljoen euro 20 miljoen euro extra uit te geven. Is dat in het voordeel van alle inwoners van de gemeente? Enkele fracties hebben veel tijd gestoken in een verdiepingsonderzoek. Daarin zijn nieuwe feiten aan het licht gekomen.

Zo is de raad onvoldoende geïnformeerd over het terugschroeven van SROI; van de al magere 2% naar 0,5%. De fracties vragen het college om een uitgebreide reflectie op de uitkomsten van het onderzoek. De heer Kubben heeft gezocht naar feiten, los van politieke oordelen. Dat is helaas niet gelukt. Daarom is een onderzoek van de Rekenkamer de enige weg richting objectiviteit. De resultaten van een dergelijk onderzoek zijn echter nu niet beschikbaar. Het college heeft eerder toegezegd om open over varianten te spreken. Het blijft echter sturen op de voor hem gewenste uitkomsten. Er wordt niet gekeken naar het algemeen belang en er wordt geen rekening gehouden met de zorgen van de raad en de inwoners van de gemeente. Het collegevoorstel is vooral gericht op de ijsbaan en gaat uit van sluiting van de Hateboer. De fracties hebben het college tevergeefs gevraagd om kerncijfers. Zij vragen opnieuw om een reactie op onderstaande vragen en opmerkingen. • Waarom heeft het college de raad geen update van de gebruikscijfers voorgelegd met een splitsing tussen gebruikers van de eigen gemeente en gebruikers van elders? • Synargis is de enige bron van de cijfers. Daaruit blijkt dat het gaat om 285.000 – 335.000 zwemmers en 33.000 – 35.000 schaatsers. De verhouding is dus 1 op 10.

• Het college heeft de renovatievariant niet serieus genomen met 44 miljoen euro voor het opknappen van het huidige Glanerbrook en 8,5 miljoen euro voor het opknappen van de huidige Hateboer. Ook de renovatie van (alleen) het zwemgedeelte van Glanerbrook kost 8,5 miljoen euro. Daarmee kost het opknappen van de ijshal en de ijsbaan meer dan 34 miljoen euro, terwijl de gemeente voor 17 miljoen euro dus twee zwembaden (met veel meer gebruikers) kan opknappen. • Het totaal aantal zwemmers gaat bij centralisatie van de zwemvoorzieningen licht omlaag. • Hoeveel sporters in deze gemeente bedrijven sporten uit de top 3 van meest uitgeoefende sporten in Nederland? • Wat is de gemeentelijke bijdrage aan de exploitatie, inclusief onderhoud, van deze sporten? • Vaak blijkt dat andere partijen pas na een besluit van de raad deelnemen aan cofinanciering, zo beweert het college. Kan het college daar voorbeelden van geven? • GOB en het CDA willen de ijs- en wielervoorzieningen opknappen. Daarmee is er voor het zwemmen geen geld meer. Gaan die fracties dat aan de inwoners meedelen? GOB heeft eerder aangegeven het 50 m-bad belangrijk te vinden. • Het voorstel van het college kost 53 miljoen euro voor de sportaccommodaties, 5 miljoen euro voor landschapspark en 10 miljoen euro voor het uiteindelijk toch noodzakelijke zwembad (na sluiting van de Hateboer).

Dat is 20 miljoen euro meer dan het in december 2020 door de raad hiervoor gevoteerde budget. • Het CDA heeft in de ronde in december 2022 benadrukt te hechten aan duurzaamheid, waarmee de kosten van het project oplopen tot 80 miljoen euro; 100% meer dan de raad in 2020 reëel en draaglijk vond. Een bestuurder zou daar slapeloze nachten van moeten hebben. De heer Raven (Stadspartij) merkt op dat de oorspronkelijke plannen met de vernieuwing en verplaatsing van de binnenijshal enigszins zijn gewijzigd. Eerder ging men ervan uit dat dit binnen

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

5

het gevoteerde budget mogelijk was, maar uit een berekening van een extern deskundige bleek dat er sprake is van een overschrijding van meer dan 10 miljoen euro. De wethouder gaf echter aan dat dat financieel niets uitmaakt. De Stadspartij is het daar niet mee eens en vraagt om opheldering. De raad heeft twee jaar geleden een fors budget beschikbaar gesteld voor de aanpak van dit sportcomplex. De Stadspartij is geen voorstander van het vernieuwen van de binnenijsbaan voordat de financiële consequenties duidelijk zijn. Dat ligt nu echter niet voor. Het college heeft nu een knip gemaakt in de investeringen. Uit de brief van 6 december van de provincie blijkt dat dat niet toegestaan is. Verder is er vanaf 1988 sprake van een technische koppeling tussen binnen- en buitenijsbaan; die verdwijnt met deze knip. Dat vergt extra voorzieningen voor de buitenijsbaan. Die kosten ongeveer 1 miljoen euro. Dat is geen onderdeel van het voorliggende voorstel, maar die kosten moeten wel worden betaald. De raadsleden Breidenbach en Henssen gaven in de ronde aan dat ze niet waren geïnformeerd over de kostenoverschrijding van 50%. De wethouder gaf echter eerder aan dat de raad juist en tijdig is ingelicht. Spreker zet daar vraagtekens bij. Hij weet dat het college al eerder op de hoogte was van een overschrijding van de kosten met minstens 14 miljoen euro.

Het college heeft dat niet met de raad gecommuniceerd. Verder heeft het college in september 2021 besluiten genomen (over SROI) waar het de raad niet over heeft geïnformeerd. De heer Raven raadt iedereen aan om het rapport van de onafhankelijke deskundige, professor Elzinga, te lezen. Daarin staat dat het college de informatieplicht aan de raad niet volledig is nagekomen. Dat is kwalijk. Wat is daarvan de reden? Het college heeft bijvoorbeeld uitgebreid gesproken met belanghebbenden als verenigingen en gebruikers, maar heeft de raad niet meegenomen in de ontwikkelingen. De discussies in de toekomst komen onder die vlag te staan. Het voorstel van het college gaat in tegen het begrotingstoezicht van de provincie. De gemeente kan hiermee geen nieuwe verplichtingen meer aangaan. Instemmen met dit voorstel betekent ook dat de 400 m-ijsbaan wordt afgestoten. Dat zou een blamage zijn voor Sittard-Geleen. Met - slechts - een renovatie van de binnenijsbaan dalen de kosten en kunnen de oorspronkelijke doelstellingen nagenoeg geheel worden gerealiseerd. De heer Pi Van de Venne (D66) deelt mee dat de fractie altijd voorstander is geweest van een centrale sport- en zwemvoorziening in deze gemeente, mede gezien de hoge kosten van de drie nu aanwezige zwemvoorzieningen. Glanerbrook is een moeilijk dossier.

Het gaat om veel gemeenschapsgeld, de toekomst van verenigingen en de sportvoorzieningen voor de inwoners. In het voorliggende voorstel wordt de realisatie van de overkapping van de ijsbaan (en dus van de zonnepanelen op de overkapping) getemporiseerd. Zonnepanelen worden eventueel elders gerealiseerd. Dat is echter onvoldoende verankerd in de plannen. D66 vraagt daar zekerheid over. Bovendien bestaan er risico’s in verband met sterk verzwakte grond. Niets doen is geen optie. Het complex is op en de energiekosten rijzen de pan uit. Verder stijgen de bouwkosten en is er (nog) geen sprake van cofinanciering. Daarmee is deze variant financieel onverantwoord. Deze variant kost iedere inwoner van deze gemeente 800 euro of ze nou gebruikmaken van de voorziening of niet. Het college spreekt van een project met een bovenregionale en boveneuregionale status. Waarom is het Tom Dumoulin Bikepark dat niet en de wielerbaan in Glanerbrook wel? De voorliggende varianten zijn te duur, schenken onvoldoende aandacht aan duurzaamheid of zijn onvoldoende beargumenteerd.

In de ronde van 15 september 2022 bleek het niet mogelijk te zijn om een knip aan te leggen; nu, een paar weken later, kan het wel? Is het college bereid om de raad een voorstel voor te leggen om de jaarlijkse kosten van 300.000 euro voor het Anker in Born in te zetten voor een centrale en kwalitatieve voorziening in Glanerbrook? D66 blijft voorstander van een centrale sport- en zwemvoorziening, maar de voorgestelde constellatie levert niet het gewenste resultaat op. De fractie verwijst de wethouder dan ook terug naar de tekentafel voor een nieuw plan met ook aandacht voor de Sportzone in Sittard en voorstellen van D66 voor meer financiële ruimte en meer aandacht voor duurzaamheid. De heer Renet (SPA) deelt mee dat de gemeenteraad van Hoogeveen op 18 oktober 2018 besloot dat de raad onvoldoende was geïnformeerd over een overschrijding van de kosten van een project. SPA wil ook dat Glanerbrook gerenoveerd wordt maar dat moet wel betaalbaar zijn. De raad heeft daar in 2020 48 miljoen euro voor beschikbaar gesteld. In juni 2022 zou het project plotseling 74 miljoen euro kosten. De raad is daar, ondanks dat het eerder bekend was, niet eerder over geïnformeerd. Het college meldde slechts dat er sprake was van meerkosten. De

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

6

plannen moesten daarom ‘enigszins’ worden aangepast om binnen het budget te blijven. Diverse raadsleden hebben daarna om alle informatie gevraagd, maar hebben die tot op heden niet ontvangen. Het project is totaal uit de hand gelopen, maar het college blijft gas geven op de ingeslagen weg. Ook de provincie is van mening dat met dit project te weinig geld overblijft om nog andere (grote) investeringen te doen. Het raadsvoorstel is dus onverantwoord. Het staat echter al op voorhand vast dat het voorstel wordt goedgekeurd door de coalitiepartijen. De raad moet nu zijn verantwoordelijkheid nemen. SPA vraagt het college dan ook nog dit jaar om alle informatie. Op basis van die informatie moet de raad opnieuw de (onder andere financiële) kaders vaststellen. Daarna kan het college weer de uitvoering en de regie op zich nemen. Mevrouw Fredrix (CDA) is gearriveerd. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) is verbaasd dat sommige zaken voor het college en de coalitiepartijen niet belangrijk zijn. Zij moeten de oppositiepartijen de kans geven om oppositie te voeren en hen dus van de nodige informatie voorzien. De raad moet nu een besluit nemen, terwijl de Rekenkamer nog een onderzoek gaat doen. Dat onderzoek heeft dan ook geen enkele zin meer.

Ook Lokaal Sittard-Geleen-Born is niet voor afstel, maar vraagt wel om zorgvuldigheid om verdere kostenoverschrijdingen en daarmee wellicht toekomstige bezuinigingen te voorkomen. Wethouder Geilen beweert dat hij de raad juist en tijdig heeft geïnformeerd, maar dat is – opnieuw, zoals ook bij de Ligne - niet het geval. De fractie heeft een aantal vragen en opmerkingen. • Het grootste probleem lijken de sterk gestegen kosten te zijn. Waarom moet de raad dan over dit project met al zijn onzekerheden en risico’s en drie maanden voor de bespreking van de kadernota, een besluit nemen? • Bij het besluit over een go/no-go door de raad was al een aantal overschrijdingen bekend. Had de raad daar niet over moeten worden geïnformeerd? Heeft het college daarmee het budgetrecht van de raad geschonden? • Voor de meeste fracties is de aanpak van de ijshal het grootste pijnpunt. Waarom wordt het besluit hierover niet tot na de bespreking van de kadernota uitgesteld? Met een snelle aanpak van het zwembad kan er geld bespaard worden in de exploitatie. De heer Klein heeft niet veel hoop op een goede uitkomst, zeker gezien het gebrek aan tijdige en juiste informatie. Mevrouw Joosten (VVD) is het ermee eens dat Glanerbrook moet worden aangepakt. Daar hangt, mede gezien de gestegen kosten, een fors prijskaartje aan. Het sportcomplex is belangrijk voor de regio en de provincie.

Het is dan ook verbazingwekkend dat er geen cofinanciering (van onder andere de provincie) mogelijk blijkt. De VVD pleit daarom voor een goede lobbyist in de gemeente. Die kan subsidies binnenhalen, zodat projecten wel betaalbaar worden. Gaan met de investeringen in Glanerbrook andere toekomstige investeringen nog wel door, zoals het Huis aan de Markt in Sittard? De VVD heeft eerder een voorstel ingediend voor een tegoedbon voor alle inwoners. Dat zou onuitvoerbaar zijn. Nu blijkt dat Vidar een dergelijke bon wel heeft verstrekt. Het is pijnlijk dat de gemeente daar geen geld aan wil uitgeven, terwijl de raad nu wordt gevraagd om miljoenen extra uit te geven. Ook mevrouw Schenk (PIT) worstelt met de aanpak van dit sportcomplex, mede gezien de hoge kosten. Echter, er moet iets gebeuren. Maar PIT is niet bereid om zomaar voor alles de beurs te trekken. Bezuinigen op zaken doet pijn. De brief van de provincie vraagt om extra zorgvuldige afwegingen. Wat is volgens het college de impact van deze brief op dit project? PIT maant het college meer (financiële) steun te zoeken bij partners. Straks zal Glanerbrook ook bezocht worden door mensen uit de (eu)regio. Dan moet toch ook cofinanciering mogelijk zijn. PIT sluit zich dan ook aan bij de opmerking van de VVD over een lobbyist. De ontwikkelingen binnen dit dossier verdienen niet de schoonheidsprijs.

Uit onderzoek van een deel van de oppositiepartijen blijkt dat ook professor Elzinga van mening is dat de communicatie met de raad beter moet. Ook PIT pleit dan ook voor een zorgvuldigere communicatie met de raad.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

7

De fractie vindt dat uit het onderzoek van de oppositiepartijen geen heldere conclusies kunnen worden getrokken. Het onderzoek is namelijk uitgevoerd met deskundigen uit de eigen politieke achterban. Die politieke partijen hebben eerder al vaker hun ongenoegen over de gang van zaken geuit en zullen dus wellicht met een vertroebelde bril naar zaken hebben gekeken. Waarom hebben de fracties niet gekozen voor een onafhankelijk onderzoek? Deze gang van zaken voedt slechts het wantrouwen richting het college. PIT pleit voor objectieve en inhoudelijke politiek. Op basis daarvan moet de gemeenteraad keuzes maken. De fractie hekelt dan ook de keuze van een deel van de oppositiepartijen voor een eigen onderzoek. Wethouder Geilen gaat na een korte schorsing in op de bijdrage van de fracties. Hij beaamt dat het ook voor het college een lastig dossier is. Dat was al in 2020 het geval en dat is het nog steeds. Het gaat om een substantieel bedrag. Maar voor de vernieuwing van een 35 jaar oud sportcomplex is veel geld nodig, zeker voor de aanvullende ambities die de raad het college heeft meegegeven. De ijshal bevindt zich in een dramatische toestand en ook van de rest van het sportcomplex word je niet vrolijk. Het complex is op en misschien wel minder veilig; er bestaat een risico op uitval van de installaties. Duizenden mensen maken gebruik van het complex.

Het draagt met alle mogelijke sporten in het complex bij aan de gezondheid van de inwoners. Een aantal fracties heeft om uitstel gevraagd, in eerste instantie een half jaar tot aan de bespreking van de kadernota. Maar uitstel nu betekent een uitstel van minimaal een jaar. Tijdens de renovatie moet het sporten namelijk gewoon door kunnen gaan. Daarbij is de vakantieperiode cruciaal. Ook de aannemer kan niet een jaar wachten. Dan bestaat het risico van een nieuwe aanbesteding en dus van nog hogere bouwkosten van 3 tot 4,5 miljoen euro. Ook bestaat dan het risico dat verenigingen (voorgoed) afhaken. Niets doen, is dus geen optie. De raad is de afgelopen periode meegenomen in het ontwikkelproces. Dat heeft geleid tot het voorliggende raadsvoorstel. In december 2020 heeft de raad voor de aanpak van Glanerbrook een budget vastgesteld van 48,3 miljoen euro, een krediet gevoteerd van 52,6 miljoen euro (in verband met de btw) en een exploitatiebudget van 2,9 miljoen euro vanaf 2026. In het rapport van Synargus, waarop deze bedragen zijn gebaseerd, was al sprake van de verplaatsing van de schaatsbaan. Destijds was ook al bekend dat een aantal zaken niet waren opgenomen in het raadsvoorstel, zoals het aantal ambtelijke uren en de afkoop van Laco. Het was dus bekend dat er sprake zou zijn van meerkosten. Bovendien was nog niet met de verenigingen en omwonenden gesproken over hun wensen.

De raad heeft daar destijds het college de opdracht toe gegeven. Dat heeft geleid tot aanvullende wensen. Aan het kaderstellend budget was nog geen programma van eisen of een structuurplan gekoppeld. Gezien de druk door de slechte staat van het complex is besloten om later een programma van eisen op te stellen. Dat is nu uitgewerkt. Het programma kon (in 2020), met een vernuftig ontwerp en het tijdens de verbouwing openhouden van het complex, binnen het door de raad vastgestelde budget worden gerealiseerd. Als na verdere onderzoeken het project niet mogelijk zou zijn, zou dat worden voorgelegd aan de raad. Eind 2021 kwamen de eerste signalen van overschrijdingen. Nadat het VO was afgeprijsd (als er meer zekerheid is over de extra kosten) heeft het college dit conform de afspraak op 16 juni 2022 voorgelegd aan de raad met de keuze tussen een hoger budget of een minder uitgebreid programma. Na diverse besprekingen, onder andere op 15 september 2022, heeft de raad het college de opdracht gegeven om vier scenario’s uit te werken. Die liggen nu, met een voorkeursvariant van het college, voor. Die voorkeur is gebaseerd op de respectievelijke kosten. Sommige fracties pleiten voor renovatie (in plaats van nieuwbouw) en andere bijvoorbeeld voor aandacht voor duurzaamheid. Ook was er een discussie over de zwembaden in de gemeente en over de wens voor een 50 m-bad in Glanerbrook.

Over andere zaken zoals de sporthal, de ijshal en het bestaande zwembad. Wel was er discussie over het 50 meter bad en de overkapping van de buitenijsbaan. De wethouder stelt nu voor om eerst de zaken waar geen discussie over is, aan te pakken. Andere zaken kunnen aan bod komen bij de bespreking van de kadernota. De vernieuwing van de installaties van de 400 m-ijsbaan is geen onderdeel van de plannen in verband met eisen op het gebied van duurzaamheid. Daarvoor moeten zonnepanelen worden aangebracht. Dat kan alleen op het dak van de schaatsbaan. Dat is echter - voorlopig - uit de plannen geschrapt. Dat onderwerp komt aan bod bij de integrale bespreking bij de kadernota.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

8

De heer Raven (Stadspartij) stelt vast dat de plannen voor de 400 m-schaatsbaan niet kunnen doorgaan zonder extra investeringen. Die extra investeringen heeft de provincie juist verboden. Het impliceert dat met het voorliggende besluit de enige schaatsbaan in Limburg op termijn moet worden gesloten. Wethouder Geilen beaamt dat het gaat om een extra investering en dat als de raad bij de bespreking van de kadernota besluit om geen middelen beschikbaar te stellen, de schaatsbaan moet worden gesloten. Dat geldt ook voor het 50 m-wedstrijdbad en de ijshal. Hij kondigt aan later in zijn bijdrage terug te komen op de brief van de provincie. De heer Renet (SPA) merkt op dat het college eerder heeft toegezegd de raad direct te informeren over budgetoverschrijdingen en de raad een nieuw go/no-gomoment voor te leggen. Op 11 oktober 2021 was bekend dat er een overschrijding was van 10 miljoen euro. Aan het eind van het jaar was die 26 miljoen. Waarom is het college de afspraken, zoals vastgelegd in de motie go/no-go niet nagekomen? Wethouder Geilen deelt mee dat in de motie wordt gevraagd om te rapporteren over de second opinion op basis van het actuele programma van eisen en de raad voor 15 juli 2021 te informeren over mogelijke externe financiering. Daar heeft het college met de brief van 25 juni 2021 aan voldaan.

In de 4e rapportage van 2021 zijn de budgetoverschrijdingen al genoemd, met de opmerking dat die later (als het VO is afgeprijsd) met de raad worden besproken. Het nieuwe go/no-gomoment waar de heer Renet over spreekt, is deze avond. De heer Renet (SPA) vindt dat de wethouder artikel 4 van de Regeling grote projecten zuinigjes uitlegt. Daarin staat dat de wethouder de raad bij verwachte budgetoverschrijdingen direct moet informeren. Dat heeft de wethouder, ook volgens de accountant, niet gedaan. Wethouder Geilen legt uit dat de accountant heeft geconstateerd dat er voor een aantal grote projecten nog geen startnotitie is opgesteld en dat het format voor de voortgangsrapportage nog niet is ingevuld. Ook als er niets te melden valt, moet het college dat expliciet aangeven. De raad heeft de Rekenkamer opdracht gegeven om te onderzoeken of de Regeling grote projecten op de juiste wijze is toegepast. Het college staat achter de opdracht en wacht de resultaten af. Veel fracties waren verbaasd over de brief van de provincie over toekomstige investeringen. Daar staat echter niets nieuws in. Naar aanleiding van de behandeling van de Begroting 2023 is het gemeenteblad opgesteld. Daarin staat dat de gemeente meerjarig nog geen besluiten kan nemen. Daarvoor ontbreekt structurele financiële ruimte.

Daarvoor moet de Contourennota van het kabinet worden afgewacht met een mogelijke verruiming van de middelen. Daarnaast wordt gezocht naar extra ruimte binnen de eigen begroting en naar mogelijkheden voor subsidie. Die onzekerheden (waar alle gemeenten in Nederland mee worstelen) waren ook de reden van uitstel van bespreking van de kadernota. Het is logisch dat de provincie daar ook op wijst. De wethouder roept op om - ondanks onzekerheden - te blijven nadenken over toekomstige ontwikkelingen. Hij benadrukt dat in de sluitende Begroting 2023 de exploitatiekosten van 2,9 miljoen euro voor Glanerbrook, vrije investeringsmiddelen voor nieuw beleid en middelen voor het opvangen van prijsstijgingen (3,5 miljoen euro) zijn opgenomen. De afgelopen periode is er allerlei informatie verstrekt en zijn veel technische vragen beantwoord. De wethouder is verbaasd over de eigen interpretatie ervan van de oppositiepartijen, de eenzijdige berichten daarover van de Stadspartij op Facebook en de vermeende reactie daarop van professor Elzinga. De heer Renet (SPA) legt uit dat de bijdrage van professor Elzinga is gebaseerd op besluiten van de college en het Woo-verzoek. Hij vraagt de wethouder om bij de feiten te blijven. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vraagt de wethouder aan te geven welke feiten in het onderzoek wel en welke niet juist zijn.

Wethouder Geilen deelt mee dat het rapport van het onderzoek niet aan het college is aangeboden. Hij heeft er via het dagbericht van de griffie kennis van genomen. In het rapport staat dat in het raadsbesluit van 2020 niets zou staan over een nieuwe ijshal. Dat is echter opgenomen in beslispunt 3. Dat geldt ook voor de installaties van de buitenbaan. Ook is de

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

9

datum van het aannemen van de motie go/no-go niet juist. Bij andere zaken worden eigen interpretaties als feiten gepresenteerd. Hij verwijst naar het werk van de Rekenkamer voor een juiste wijze van onderzoek met een onderzoek naar de feiten, ambtelijk en bestuurlijk wederhoor en pas daarna de conclusies. Met het onderzoek door een deel van de oppositiepartijen zijn zaken door elkaar gehusseld en is vervolgens geconstateerd dat het college de boel belazert. Wethouder Geilen hekelt ook de berichten op Facebook voordat het debat in de raad heeft plaatsgevonden. Daarmee worden onwaarheden tot feiten gebombardeerd. Hij roept de fracties op om hun vragen aan het college te stellen, zodat het er gedetailleerd op kan ingaan. Het college wil alle informatie geven die nodig is. Dat wordt lastig als de portefeuillehouder berichten via sociale media moet lezen. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) wil weten of de wethouder bereid is om een pagina in de Stadskrant te reserveren voor de oppositiepartijen. Als hij daartoe bereid is, hoeven deze partijen niks meer op Facebook te zetten. Wethouder Geilen beaamt dat het is toegestaan om berichten op Facebook te zetten. Het college heeft echter een opvatting over de wijze waarop, over de vermeende feiten en de gevolgen daarvan.

De heer Raven (Stadspartij) laat zich niet voorschrijven of hij wel of niet zijn mening mag geven op welk medium dan ook. De voorzitter stelt voor om de discussie over de omgang met elkaar op een ander moment te voeren. De heer Renet (SPA) deelt mee dat in de raadsronde op 15 september 2022 namens het college werd gezegd dat het project Glanerbrook niet kon worden opgeknipt in delen. Dat blijkt nu wel zo te zijn. Waarom is de raad over deze mogelijkheid niet geïnformeerd? Hiermee heeft het college de raad op het verkeerde been gezet. Wethouder Geilen deelt mee dat toen werd gezegd dat het project vernuftig in elkaar zat en het dus moeilijk was om maar een element eruit te halen. Hij benadrukt dat het destijds ging om een informatieve sessie, waarin de mogelijkheden zijn besproken om binnen het budget te blijven. Het college heeft toen al voorgesteld om te faseren, maar zonder overkapping heb je bijvoorbeeld geen zonnepanelen. De heer Renet (SPA) vindt dat de wethouder zaken probeert goed te praten. Hij legt niet uit waarom het destijds niet en nu wel technisch mogelijk is om zaken gefaseerd aan te pakken. Wethouder Geilen legt uit dat met het voorstel voor het uitstel van de overkapping feitelijk al een knip was aangebracht. Hij stelt vast dat de interpretatie van het college anders is dan van de heer Renet.

GOB heeft gevraagd om garanties over de investeringen en de exploitatie. Er was eerder sprake van een aantal onzekerheden als de btw, de exploitatie en de bouwkosten. Over de btw is nu helderheid, de nieuwe berekeningen van de exploitatie tonen aan dat je minder kunt met de beoogde 2,9 miljoen euro en de investeringen blijken realistisch geraamd behoudens extreme prijsstijgingen. Dat geeft meer zekerheid, maar daarmee kan niet alles worden gegarandeerd. GroenLinks/PvdA heeft een groot aantal, ook technische, vragen gesteld, onder andere over de cijfers van het gebruik van de accommodaties. De wethouder zegt, in verband met de tijd, toe de cijfers van de verschillende verenigingen schriftelijk te verstrekken. Er zijn vooralsnog geen cijfers over de herkomst van de gebruikers. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vindt dat de verhouding tussen de gebruikers van de schaatsbaan en van het zwembad (1:10) en van andere sportaccommodaties, gerelateerd moet worden aan de investeringen. Hij vraagt daarom de wethouder (opnieuw, nu de artikel 43-vragen over dit onderwerp niet zijn beantwoord) om objectieve cijfers van het gebruik van de accommodaties. Alleen met die informatie kunnen de fracties een juiste afweging maken in het algemeen belang. Die informatie moet beschikbaar zijn.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

10

Wethouder Geilen legt uit dat je de kosten van een zwembad niet kunt vergelijken met de kosten van een voetbalveld en dat relateren aan de kosten per gebruiker. Ook de belangen van de verschillende accommodaties zijn anders. Hij vindt de gedetailleerde vragen van GroenLinks/PvdA in deze vergadering niet aan de orde. Hij kan ze nu niet beantwoorden. Over de informatie die beschikbaar moet zijn, is gesproken tijdens de behandeling van de begroting. GroenLinks/PvdA heeft ook gevraagd naar voorbeelden van investeringen, waarbij vooraf niet duidelijk is of er sprake kan zijn van cofinanciering. Een voorbeeld daarvan is Corio-Glana, waarbij later bleek dat erfgoedsubsidie mogelijk was. Een ander voorbeeld is het project GL1. Die werkwijze is dus niet ongebruikelijk. De Stadspartij heeft vragen gesteld over de installatie van de buitenijsbaan. De wethouder legt uit dat in nieuwe installaties voor koeling geen ammoniak meer mag worden gebruikt in de leidingen. De heer Raven (Stadspartij) merkt op dat bij andere schaatsbanen in Nederland wel nog ammoniak wordt gebruikt. Wethouder Geilen benadrukt dat het gaat om de grote hoeveelheid ammoniak in de leidingen. De installatie zelf mag nog (een kleine hoeveelheid) ammoniak bevatten. De heer Renet (SPA) gaat in op de discussie tussen de wethouder en GroenLinks/PvdA.

Hij heeft van de Sportstichting cijfers ontvangen: voor het zwembad 530.000, voor de binnensport 430.000 en buitensport (inclusief voetbalvelden) 290.000; de exploitatiebijdrage van de gemeente is 4,933 miljoen euro. Wethouder Geilen vervolgt met de vragen over SROI. Hij verwijst daarvoor naar het inkoop- en aanbestedingsbeleid dat de raad in 2021 heeft vastgesteld. Daarin staat dat in alle fasen van het inkoopproces weloverwogen keuzes worden gemaakt in de balans tussen sociale, ecologische en economische aspecten. Waar mogelijk en doelmatig wordt aandacht besteed aan de (2%) participatie van arbeidsgehandicapten. Het college heeft de mogelijkheid om van dat beleid af te wijken als dat tot ongewenste gevolgen zou leiden. Uit de marktanalyse blijkt dat er in dit geval sprake is van ongewenste gevolgen. In de besluitenlijst van week 27 is de ingreep van het college openbaar gemaakt. De heer Raven (Stadspartij) wil weten waarom het college zo lang gewacht heeft om de raad daarover te informeren. Met dit grote project kan de opdracht van de raad en het college op het gebied van SROI effectief worden ingevuld. Wethouder Geilen deelt mee dat de raad pas laat over de SROI is geïnformeerd, omdat het onderdeel was van de aanbestedingsprocedure. De informatie was vertrouwelijk en is pas openbaar geworden na de afsluiting van de procedure in juli 2022.

Door de grootte van het project moest een groot aantal arbeidsgehandicapten tewerk worden gesteld dat niet aan verplichtingen als certificatie zou kunnen voldoen. D66 is voorstander van het sluiten van het zwembad het Anker en heeft gevraagd om het besluit daarover te heroverwegen. Het Anker is alleen bereid om de renovatie te beperken tot de sporthal en de voetbalaccommodaties als het zwembad deel blijft uitmaken van het complex. Dat komt ook tegemoet aan het besluit van de raad voor het behoud van educatief en doelgroepzwemmen op die plek. Het lijkt het college niet verstandig om deze discussie opnieuw te voeren. Lokaal Sittard-Geleen-Born heeft vragen gesteld over de communicatie met de raad over de bouwteamovereenkomst. Met deze overeenkomst wordt er nog geen opdracht gegeven aan de aannemer. Dat gebeurt pas in de nog op te stellen aannemersovereenkomst. Het sluiten van de bouwteamovereenkomst past binnen het budget dat de raad op 16 december 2020 beschikbaar heeft gesteld. De heer Raven (Stadspartij) merkt op dat er nogal wat commotie is ontstaan toen bekend werd dat de kosten met 50% zouden toenemen. Het college ging vervolgens over tot het tekenen van een bouwteamovereenkomst. Waarom heeft het college dat niet gemeld? Wethouder Geilen legt uit dat het gaat om een gunning naar aanleiding van een Europese aanbestedingsprocedure.

Het college had slechts de mogelijkheid om wel of niet te gunnen (met een nieuwe aanbesteding tot gevolg). Het heeft de gunning verleend, omdat het slechts gaat om

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

11

een voorbereidingsperiode. In die periode zijn de partners hard nodig. Er was ook geen aanleiding om het niet te gunnen. Toen was er nog geen duidelijkheid over het beschikbare budget. De wethouder verwijst naar een rapportage conform de Regeling grote projecten in de 2e rapportage 2022. Daarin staat dat de aanbesteding wordt afgerond en overgegaan wordt tot gunning. De heer Raven (Stadspartij) vindt deze vorm van communicatie over een dergelijk grote overschrijding van de kosten onvoldoende. Wethouder Geilen herhaalt dat het college de raad conform de Regeling grote projecten heeft geïnformeerd. De VVD vraagt naar de interesse van en mogelijke cofinanciering door de provincie. De wethouder heeft vastgesteld dat de provincie er in ieder geval niet aan mee wil betalen. Over het verzoek van een goede lobbyist is uitgebreid in de ronde gesproken. De opmerking van de VVD over het armoedebeleid is nu niet aan de orde. Mevrouw Joosten (VVD) herhaalt haar vraag over de consequenties van dit besluit over Glanerbrook voor andere grote projecten in de gemeente. Wethouder Geilen legt uit dat het budget voor dit besluit (2,9 miljoen euro exploitatiemiddelen) in de begroting is verankerd. Voor de andere grote projecten heeft de raad budget beschikbaar gesteld. Of dat - met de stijgende bouwkosten - toereikend is, zal nog worden onderzocht.

Daar wordt bij de behandeling van de kadernota verder over gesproken. Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat de gemeente met dit voorstel een groot bedrag gaat investeren, niet alleen voor de eigen inwoners, maar ook voor de inwoners in de regio en de provincie. Dat gaat ten koste van andere ontwikkelingen in Sittard-Geleen. Wethouder Geilen begrijpt dat, maar benadrukt dat Sittard-Geleen een centrumgemeente met een bovenregionaal karakter wil zijn. Dan is het logisch dat je investeert in voorzieningen voor inwoners van de hele regio. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor het Toon Hermanstheater en het bovenregionaal koopcentrum in Sittard. Daarmee krijgt de gemeente allure. De heer Pi Van de Venne (D66) herhaalt zijn vraag over de wielerbanen in Geleen en in Sittard. Waarom is de wielerbaan in Geleen wel van de eurregionale waarde en is die in Sittard (waar de provincie aan mee heeft betaald en weinig wordt gebruikt) dat niet? Wethouder Geilen legt uit dat de wielerbaan in Geleen vanwege zijn kombochten een uniek karakter heeft. Het is een keuze van de provincie om er niet in te investeren. Het Tom Dumoulin Bikepark in Sittard is ook een unieke voorziening en heeft als onderdeel van Sportzone Limburg ook een bovenregionaal karakter. Het gebruik van het park neemt toe.

De heer Pi Van de Venne (D66) stelt vast dat - nu de provincie er geen geld in steekt - de wielerbaan in Geleen geen bovenregionale functie heeft. Wethouder Geilen heeft de provincie voor een bijdrage aan het complex gewezen op het bovenregionale karakter van de 400 m-schaatsbaan, het unieke karakter van een 50 m-bad in Limburg en de ijshal als enige in Limburg. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) beaamt dat centrumgemeenten extra geld krijgen uit het Gemeentefonds. Daarmee moet de gemeente ook investeren voor inwoners in de regio. Maar dat mag er niet toe leiden dat investeringen voor eigen inwoners in de knel komen. Met het voorliggende besluit wordt de Hateboer definitief gesloten. Heeft dat gevolgen voor de 2,9 miljoen euro exploitatiekosten doordat er zwemwater moet worden toegevoegd, waarmee vervolgens andere grote projecten in de knel komen? Wethouder Geilen deelt mee dat de raad al eerder een besluit heeft genomen over de Hateboer. De raad heeft in 2020 een besluit genomen over de functies in Glanerbrook en 2,9 miljoen euro gevoteerd voor een (uitgekleed) complex. Voor verdere uitbreidingen is inderdaad extra geld

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

12

nodig. Het is aan de raad om daarover, en wellicht ook over kostenoverschrijdingen van andere grote projecten, een afweging te maken. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) stelt vast dat de raad met het voorliggende voorstel straks een keuze moet maken tussen faciliteiten voor de zwemmers in de gemeente en de andere grote projecten. Wethouder Geilen beaamt dat dat de consequentie is van het voorliggende voorstel. De heer Renet (SPA) benadrukt dat een zwembad met twee 25 m-baden een lokale functie heeft (voor 90.000 inwoners van de gemeente). Het schaatsen trekt 900.000 gebruikers, veelal uit de regio en de provincie. De heer Renet stel voor om besluiten te nemen in de eerste plaats voor de eigen inwoners. Wethouder Geilen herhaalt dat de raad in 2020 een kader heeft geschetst voor de configuratie in Glanerbrook. Het kader voorziet in een voorziening voor een bredere doelgroep dan alleen de eigen inwoners. Hij legt verder uit dat de Hellas/Glana (de grootste zwemvereniging in de gemeente) op dit moment op zeven locaties in de omgeving actief is. Sluiting van de Hateboer is voor haar dan ook niet problematisch. Verenigingen die gebruikmaken van de ijshal zijn wel gedupeerd door een sluiting. Zij moeten uitwijken naar Eindhoven. De heer Renet (SPA) merkt op dat met de sluiting van de Hateboer een 25 m-bad verdwijnt.

Daarvoor zouden in Glanerbrook twee lokale 25 m-baden worden gerealiseerd voor de 90.000 inwoners van Sittard-Geleen; een bovenregionaal 50 m-bad was additioneel. Wethouder Geilen legt uit dat je met twee 25 m-baden (achterelkaar en gescheiden door een scheidingswand) ook een 50 m-bad met een bovenregionale uitstraling kunt realiseren. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) herhaalt zijn opmerking dat de aanpak van de ijshockeyhal voor de meeste fracties discutabel is en dat er over andere zaken die nu niet aan de orde zijn (als het zwemwater), overeenstemming is. Waarom worden die zaken pas bij de bespreking van de kadernota behandeld? Wethouder Geilen herhaalt dat hij uitgaat van het resultaat van de besprekingen van de ronde op 15 september 2022. Daaruit heeft hij niet de conclusie getrokken dat de aanpak van de ijshal ter discussie staat. De fracties gaven aan voorstander te zijn van de (meest duurzame variant van de) aanpak en behoud van de bestaande configuraties (de ijshal, de buitenijsbaan, een recreatief 25 m-bad en de sporthallen). Dat heeft geleid tot het voorliggende voorstel. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) mist een (ook financiële) onderbouwing van de voorliggende varianten. Hoe kan de raad op die manier zijn controlerende functie uitoefenen? Hij zegt erbij dat het college het ook bij de eerste raming voor Glanerbrook flink mis had.

Wethouder Geilen legt uit dat moet worden uitgegaan van bouwkostenramingen. Die ramingen, ook voor de aanpak van de ijshal, zijn (uit concurrentieoverwegingen) vertrouwelijk ter inzage gelegd. Daarmee krijgt de raad op detailniveau meer zekerheid. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) gaat in op variant 3. Daarin staat dat de gemeente voor 17 miljoen euro twee zwembaden (8,5 miljoen euro voor Glanerbrook en wellicht ook voor 8,5 miljoen euro de Hateboer) kan renoveren. Voor 34 miljoen euro kan het ijs voor binnen en buiten worden gerealiseerd. Als dat laatste wordt geschrapt, ontstaat er meer financiële ruimte Wethouder Geilen stelt vast dat de heer Kubben de bedragen in variant 3 fileert en daarmee uitkomt op de genoemde bedragen. Hij vindt de conclusie wat kort door de bocht. Hij legt uit dat het openhouden van de twee zwembaden leidt tot een jaarlast van 6 miljoen euro (in plaats van de 2,9 miljoen euro, inclusief de maatregelen op het gebied van duurzaamheid, voor alleen Glanerbrook). In de ronde van 15 september 2022 zijn er vier varianten geformuleerd. Het college heeft die vier varianten uitgewerkt. De wethouder merkt verder op dat de combinatie van ijs en zwemwater voordelen oplevert op het gebied van duurzaamheid. De kosten van een nieuwe variant zonder

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

13

de aanpak van het ijs moeten dan ook geheel opnieuw worden berekend, ook al omdat ook de renovatie van de gebouwen van Glanerbrook opnieuw moet worden berekend. De cijfers in variant 3 kun je dan ook niet zomaar optellen en aftrekken. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vindt dat hij de cijfers in variant 3 correct gebruikt. Hij stelt vast dat het verschil tussen de aanpak van de Hateboer (voor 8,5 miljoen euro) en Glanerbrook (voor 45 miljoen euro) het ijsgedeelte binnen en buiten en de sporthal is. De fractie houdt binnen deze variant 3 slechts een andere volgorde aan. Wethouder Geilen kan zichzelf slechts herhalen met onder andere woorden over de hogere exploitatiekosten. De heer Renet (SPA) merkt op dat in variant 3 50.000 euro is opgenomen voor de energiekosten. Dat bedrag is niet onderbouwd. Zo is er geen rekening gehouden met risico’s op het gebied van saldering. Als het 50 m-bad niet wordt gerealiseerd, stijgen de exploitatiekosten enorm. Wethouder Geilen benadrukt dat de berekeningen zijn uitgevoerd door mensen met verstand van zaken. De bedragen, rekening houdend met zonnepanelen en het gebruik van de warmte van de ijsproductie voor het zwembad, zijn wel degelijk onderbouwd. Een 50 m-bad maakt ook gebruik van deze voordelen.

Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat de raad met het accorderen van het voorliggende voorstel, ook akkoord moet gaan met toekomstige voorstellen wil Glanerbrook gebruik kunnen maken van allerlei synergievoordelen. Dat betekent gewoon dat er straks geen geld meer is voor de andere grote projecten. Wethouder Geilen benadrukt dat de raad ook na het besluit over het voorliggende voorstel niet verplicht is om in te stemmen met de verdere ontwikkelingen in Glanerbrook zoals de overkapping en het 50 m-zwembad. Het heeft wel consequenties als de raad er niet mee instemt. Die zijn duidelijk gemaakt in de factsheet. Als de raad er wel mee instemt, moet hij daarvoor ruimte maken in de begroting. Over andere grote projecten, zoals de voorzieningen in Grevenbicht/Obbicht, heeft de raad al een besluit genomen en daarvoor voorzieningen getroffen in de begroting. Als daarbij meerkosten zijn gemoeid, moet de raad daar opnieuw een besluit over nemen. Tweede termijn De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) doet na een korte schorsing een ordevoorstel namens fracties van PIT, de VVD, de Stadspartij, SPA, GroenLinks/PvdA, D66, Lokaal Sittard-GeleenBorn en de PVV. De reden dat deze avond een besluit genomen moet worden, is dat een aannemer mogelijk afhaakt.

De fracties vinden het voorstel echter niet besluitrijp en stellen voor het voorstel van de agenda af te voeren en mee te nemen bij de integrale bespreking van de kadernota. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt afgewezen. Voor zijn de fracties van PIT, de VVD, de Stadspartij, SPA, GroenLinks/PvdA, D66, Lokaal Sittard-Geleen-Born en de PVV. GOB en het CDA zijn tegen. Hij stelt vervolgens vast dat de fracties wensen om deze vergadering ook op dit late tijdstip voort te zetten. De heer Breidenbach (GOB) stelt vast dat voor iedere fractie geldt: niets doen is geen optie. Het gaat om 42 verenigingen. Die hebben behoefte aan duidelijkheid op korte termijn. Het gaat ook om de gezondheid van de inwoners, zowel fysiek als mentaal. Sporten is gezond en brengt mensen samen. De installaties van Glanerbrook zijn sterk verouderd en andere zaken zijn niet meer veilig, zoals de tribune, de wielerbaan en de nooduitgang voor rolstoelgebruikers. Er zijn in de omgeving voldoende 25 m-zwembaden aanwezig; er is in de regio geen ijsbaan. Twee sporthallen in Glanerbrook zouden iedere dag volledig worden gebruikt. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) merkt op dat de bewering dat de twee sporthallen volledig zouden worden gebruikt, nooit is onderzocht. Het college verwijst voor dergelijke cijfers slechts

Gemeenteraad Sittard-Geleen 19 december 2022

14

naar het onderzoek van Synargus. Daaruit blijkt dat alleen als je rekening houdt met 900.000 inwoners in de regio, er voldoende gebruikers zijn voor twee sporthallen. De heer Breidenbach (GOB) legt uit dat in de cijfers van Synargus niet alles is meegenomen, zoals de recreanten. Zij maken ook gebruik van de sporthal. Hij gaat uit van de cijfers van de beheerder van de sporthal. Die zegt dat je met het grote aantal aanvragen twee sporthallen zou kunnen vullen. GOB hecht veel waarde aan het zwembad en ziet uit naar de discussie daarover bij de bespreking van de kadernota. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) gaat in op de opmerkingen van de heer Breidenbach over gezondheid. Synargus geeft aan dat met een centralisatie van de zwembaden in Glanerbrook het totale aantal gebruikers door de grotere afstand tot het zwembad als de Hateboer wordt gesloten, afneemt en dus minder mensen gaan sporten. De heer Breidenbach (GOB) is van mening dat een nieuwe moderne zwemlocatie een trekpleister kan zijn. Het zet mensen aan tot sporten. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) herhaalt dat ook het college voor cijfers steeds verwijst naar het rapport van Synargus. Daarin staat dat dan minder mensen gaan zwemmen; ook staat er duidelijk dat de verhouding tussen schaatsers en zwemmers 1:10 is, terwijl GOB en het CDA kiezen voor de aanpassing van deze voorziening (voor dus een beperkt aantal schaatsers).

Hij stelt voor om dit bij de bespreking van de kadernota integraal aan de orde te stellen. De heer Breidenbach (GOB) heeft uit de bijdrage van de wethouder begrepen dat dit niet mogelijk is. Als je niet eerst de schaatsbaan aanpakt, kun je geen gebruik maken van de restwarmte. Dat leidt tot hogere exploitatiekosten. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) legt uit dat je straks bij een negatief besluit over de aanpak van het zwembad, ook geen gebruik kan maken van de restwarmte van de schaatsbaan. Ook dat gaat ten koste van de exploitatie. De heer Breidenbach (GOB) legt uit dat je met de extra restwarmte van de schaatsbaan, ook het huidige zwembad kunt verwarmen. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) stelt vast dat GOB ervan uitgaat dat het huidige zwembad in Glanerbrook wordt opgeknapt en dat er bij de bespreking van de kadernota slechts gesproken wordt over een toevoeging met een 50 m-bad. De heer Breidenbach (GOB) beaamt dat. De heer Renet (SPA) merkt op dat er in het nabijgelegen Hasselt, Luik en Aken ook ijshockeyverenigingen zijn. Zwemmers moeten voor een 50 m-bad naar het verre Eindhoven. Verder is er met de sluiting van de Hateboer sprake van een tekort aan recreatief zwemwater in Sittard-Geleen. SPA pleit dan ook voor verruiming van zwemwater en niet voor de aanpak van de ijsvoorziening.

De heer Breidenbach (GOB) benadrukt dat zwemmers die gebruik willen maken van een 25 mbad, kunnen uitwijken naar zwembaden in de nabije omgeving. De heer Raven (Stadspartij) is voorstander van een sobere en goedkope aanpak van de ijsvoorziening. Dat kan een forse besparing opleveren. De heer Breidenbach (GOB) heeft uit de bijdrage van de wethouder begrepen dat renoveren juist duurder zou zijn. Daarom is er voor nieuwbouw gekozen. De heer Raven (Stadspartij) vraagt naar de cijfers ter onderbouwing van deze bewering. De heer Breidenbach (GOB) legt uit dat met een aanvullend onderzoek naar de precieze cijfers, de plannen moeten worden uitgesteld. Dan haakt de aannemer af en stijgen ook de kosten aanzienlijk.