Notulen raad 15 december 2022

Notulen van de raadsvergadering op donderdag 15 december 2022 Aanwezig: de voorzitter de griffier

mr. M.J.M. De Loo mr. A.C.J. Lamers-Beckers

de leden

GOB: M.W.C. Claessens, M.P.A. Dormans, C. Verjans, R.E.W. Breidenbach, L.W. van Rijswijk, G.R. Klee, N.F.J. Wetzels, J.H.J. Tholen, P.G.J.M. Boonen, I.A.L. Knops-Verjans, J.A.G. Peeters, F. Kuburić CDA: P.J. Brouwers, P.T.H.M. Henssen, J.E.E.A. Schlössels, J.H. Smeets, A.J.C. Fredrix-Pilon, G.J.M.C. Essing-Demandt, T.A. Salvino, B.A.J. Hoedemakers (vanaf agendapunt 6) GroenLinks/PvdA: J.E. Janssen, F.M.M. Crutzen, P.H.J. Kubben (tot en met agendapunt 14), A.E.H. Wielders, Stadspartij: W.P.H. Paauwe, A.C.M. Raven (vanaf agendapunt 10) PVV: M.H.J. Klaassen, J.W. Coumans SPA: J.J. Renet VVD: J.M.H. Joosten D66: P.R. Pi Van de Venne Lokaal Sittard-Geleen-Born: S.A.J. Klein PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans FVD: -

het college:

G.A.J. Geilen, Y.G. Salvino-Meijer, J.G.L.M. Buhler, A.L.W.G. Houtakkers, I.A.M.H. Tillie

Afwezig: de leden het college

K. Schmitz (GroenLinks/PvdA), M.H. Schipper (GroenLinks/PvdA), A.R.A.R. Lotfy (FVD), C. Verjans (GOB) mr. J.Th.C.M. Verheijen

notulen

F.J.G. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de raadsvergadering van 15 december 2022 om 18.30 uur en heet iedereen van harte welkom. Burgemeester Verheijen is in verband met ziekte niet aanwezig. De heer Raven (Stadspartij) komt iets later.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter verwacht deze avond de agendapunten 1 tot en met 17 te kunnen afhandelen. De raadsvoorstellen over Glanerbrook worden maandag 19 december 2022 behandeld. GroenLinks/PvdA heeft een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend over het Omgevingsfonds Maastricht Aachen Airport. De behandeling van de motie wordt aan de agenda toegevoegd. De gemeenteraad stemt in met deze aangepaste agenda.

3.

Vaststellen van de notulen • Notulen gemeenteraad 9 november 2022 • Notulen gemeenteraad 10 november 2022 • Notulen Ronde Maaszaal 24 november 2022 • Notulen Ronde Raadzaal 24 november 2022 • Notulen Ronde Maaszaal 1 december 2022

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

1

• Notulen Ronde Raadzaal 1 december 2022 • Notulen Ronde Raadzaal 8 december 2022 De heer Klaassen (PVV) staat bij de ronde van 8 december 2022 vermeld als aanwezige. Dat was niet het geval. De voorzitter zegt toe dit aan te passen. De gemeenteraad gaat met deze opmerking akkoord met de notulen. 4.

Vaststellen van de lijst ingekomen stukken De gemeenteraad gaat akkoord met deze lijst ingekomen stukken. Er zijn geen verzoeken voor doorverwijzingen.

5.

Afscheid raadslid mevrouw Kaufmann De voorzitter spreekt mevrouw Kaufmann toe. Zij werd in 2014 door 50PLUS gevraagd om deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen voor die partij. Zij vond zich daarvoor echter nog te jong. Zij sloot zich aan bij de Stadspartij. Van maart 2014 tot maart 2018 was zij burgerlid. Daarna is zij benoemd als raadslid. In april 2020 werd zij lijsttrekker en fractievoorzitter van de Stadspartij. Zij maakte zich sterk voor het centrum van Geleen, de stadsverwarming in Hoogveld, zwembad de Hateboer en onder andere de haven in Schipperskerk. Vanuit haar achtergrond als onderwijzeres had zij speciale aandacht voor kinderen en zette zij zich in voor onder andere reanimatielessen op middelbare scholen, kinderen met een loopbeperking en voor het fietsexamen. Haar motie over het rouwloket werd met een brede meerderheid aangenomen. De afgelopen tijd maakte zij zich sterk voor de huisvesting van statushouders en de opvang van asielzoekers. Zij sprak ook meerdere malen haar wens uit voor meer vrouwen in de raad. In mei 2022 maakte Nancy de overstap naar het CDA. In november maakte zij bekend te gaan stoppen. Dat besluit deed haar pijn, maar zij is geen persoon om stil te gaan zitten. Haar aandacht zal uitgaan naar haar kinderen en kleinkind en naar haar hobby’s als schrijven, lezen, fotograferen, sporten, tuinieren, muziek en haar koddige kippen.

De voorzitter bedankt haar hartelijk voor haar warme persoonlijkheid en haar inzet voor de gemeente. Hij wenst haar veel geluk en bovenal een goede gezondheid. Hij overhandigt haar vervolgens een grote bos bloemen. Mevrouw Kaufmann (CDA) is blij met deze mooie woorden. Zij deelt mee dat zij veel heeft genoten van het raadswerk en zij het met heel haar hart heeft gedaan. Zij vindt het jammer dat ze moet stoppen. Haar gezondheid laat het echter niet meer toe. Zij hoopt op een andere manier iets te kunnen betekenen voor de gemeente. Zij prijst de prettige samenwerking met alle partijen, zowel coalitie als oppositie en was blij met de warme ontvangst in het CDA. Zij kondigt aan de ontwikkelingen te blijven volgen en hoopt dat de raadsleden een beetje lief voor elkaar zijn. De voorzitter schorst kort de vergadering om raadsleden de gelegenheid te geven om afscheid te nemen van Nancy.

6.

Benoeming raadslid Hoedemakers en benoeming burgerleden Strijkers en Vaasen De voorzitter deelt mee dat de commissie Onderzoek Geloofsbrieven (mevrouw Wielders, mevrouw Essink en mevrouw Knops) heeft vastgesteld dat de geloofsbrieven en verder bij de Kieswet gevorderde stukken van de heer Hoedemakers voldoen aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen. Mevrouw Wielders (voorzitter commissie Onderzoek Geloofsbrieven) heeft de bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De heer Hoedemakers voldoet aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen. De commissie adviseert de heer Hoedenmaker toe te laten als lid van de raad van de gemeente Sittard-Geleen. De voorzitter neemt de heer Hoedemakers de eed af. “Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

2

Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.” De heer Hoedemakers (CDA): “Zo waarlijk helpe mij God almachtig.” De voorzitter feliciteert de heer Hoedemakers met zijn raadlidmaatschap en wenst hem veel succes. De voorzitter deelt mee dat mevrouw Lotfy (FVD) heeft verzocht om vanwege haar afwezigheid deze avond de benoeming van het burgerlid van de FVD uit te stellen tot aanstaande maandag 19 december 2022. De voorzitter vervolgt met de benoeming van de heer H.G. Vaassen als burgerlid van GOB. “Ik zweer dat ik, om tot burgerlid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als burgerlid naar eer en geweten zal vervullen.” De heer Vaassen (GOB): “Zo waarlijk helpe mij God almachtig.” De voorzitter feliciteert het nieuwe burgerlid namens de hele raad met zijn benoeming wenst hem veel succes met zijn werkzaamheden. 7.

Benoeming lid Raadsagendacommissie De voorzitter deelt mee dat de heer Hoedemakers (CDA) op voorstel van de fractievoorzitters als gevolg van het vertrek van mevrouw Kaufmann wordt voorgedragen als lid van de Raadsagendacommissie. Hij stelt vervolgens vast dat de raad daarmee instemt.

8.

Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning De voorzitter deelt mee dat over deze verordening overleg is geweest met de penningmeester van de fracties, de fractievoorzitters, de accountant en de griffie. Er zijn andere bedragen voor fractieondersteuning afgesproken en er is een nieuw proces van verantwoording in opgenomen. De nieuwe regeling wordt eind 2023 geëvalueerd. De raad besluit zonder verdere beraadslagingen conform het voorstel.

9.

Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026 De voorzitter deelt mee dat in deze kadernota de gemeenteraden van de gemeenten SittardGeleen, Beek en Stein de koers bepalen van de veiligheidsaanpak in de periode 2023-2026. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) mist een aantal essentiële zaken in deze kadernota, bijvoorbeeld de interne veiligheid. Gebleken is dat ook werknemers van overheidsinstanties onderdeel kunnen zijn van ondermijning. Andere belangrijke punten zijn de bescherming van klokkenluiders en de aandacht voor legale ondermijning; bestuurders die door hun beslissingen mensen duperen, moeten ook worden aangepakt. Ook verschilt de fractie van mening over de opvatting in de kadernota over de Damocleswet. Daarom zal de fractie dit voorstel niet steunen. Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat boa’s een belangrijke rol spelen bij het handhaven van de orde in buurten en wijken. Door verdere verharding van de maatschappij moeten zij beter worden uitgerust met onder andere een wapenstok.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

3

De raad besluit zonder verdere beraadslagingen conform het voorstel. Alleen de fractie van Lokaal Sittard-Geleen-Born is tegen het voorstel. De heer Raven (Stadspartij) is inmiddels gearriveerd. 10. Afvalstoffenverordening Sittard-Geleen 2023 De voorzitter deelt mee met deze Afvalstoffenverordening een uitvloeisel is van het uitvoeringsplan Van afval naar grondstof 2022-2025. Mevrouw Crutzen (GroenLinks/PvdA) stemt in met het voorstel, maar kondigt aan kritisch te toetsen of RWM als uitvoerende partij er alles aan doet om huishoudens adequaat te informeren over de mogelijkheden om afval in te leveren en te scheiden en praktische tips gaat geven om de afvalberg verder te verkleinen. De fractie roept verder het college op zijn voorbeeldfunctie in te zetten, een target te benoemen en de ontwikkelingen transparant te monitoren. Het zal burgers en bedrijven inspireren. De raad besluit zonder verdere beraadslagingen unaniem conform het voorstel. 11. Vaststelling bestemmingsplan woning Keerweg 26, Buchten De voorzitter deelt mee dat het college voorstelt om geen exploitatieplan vast te stellen. De raad besluit zonder verdere beraadslagingen unaniem conform het voorstel. 12.

Omgevingswet, gevolgen welstandsbeleid De voorzitter deelt mee dat de raad wordt verzocht om de Verordening Adviescommissie omgevingskwaliteit Sittard-Geleen vast te stellen met de ingangstermijn van het inwerkingtreden van de Omgevingswet. Verder wordt de raad gevraagd om het handboek Sneltoetscriteria en kleine bouwinitiatieven vast te stellen. De raad besluit zonder verdere beraadslagingen unaniem conform het voorstel. 13. Doelen fysieke leefomgeving en onderzoeksopzet omgevingsvisie De voorzitter deelt mee dat de raad wordt gevraagd om het visiedocument doelen voor de fysieke leefomgeving en de nota van zienswijzen vast te stellen. De raad wordt ook gevraagd om de notitie Reikwijdte en Detailniveau gewijzigd vast te stellen. Het college moet de documenten als richtinggevend kader hanteren bij het verder opstellen van de omgevingsvisie. In de documenten is de term college vervangen door gemeentebestuur. Er is een aantal moties en amendementen aangekondigd. De heer Peeters (GOB) benadrukt dat het gaat om wat de gemeente in 2040 bereikt wil hebben op het gebied van wonen, werken en recreëren. Dat is een geleidelijk proces met wellicht boeiende discussies. GOB wil het traject met alle betrokkenen zo concreet mogelijk beschrijven. Dat is ook opgenomen in het coalitieakkoord Samen zorgvuldig verbindend doorpakken. Het is een proces met veel ontmoetingen en afstemmingen.

De omgevingsvisie kent drie inhoudelijke veerkrachten (de sociale, economische en ecologische); de vierde veerkracht gaat over de samenwerking met inwoners, organisaties, bedrijven, buurten en wijken met flexibiliteit en met vertrouwen in elkaar. Veel betrokkenen bevinden zich midden in dat proces. Hoe meer mensen meedoen, hoe beter het resultaat zal zijn. Mevrouw Joosten (VVD) vindt dat de omgevingsvisie zeer abstract is beschreven. Daar kan niemand het mee oneens zijn. De ecologische veerkracht gaat ook verder dan alleen duurzaamheid. Het gaat om mens, milieu en dier. Waarom is dit, specifiek het dierenwelzijnsbeleid, niet meegenomen? De heer Raven (Stadspartij) deelt mee dat de voorliggende visie vooruitloopt op de al jaren eerder aangekondigde Omgevingswet. Het gaat nu om de doelen voor de fysieke leefomgeving. Het college geeft aan de doelen en de realisatie daarvan scherp te willen formuleren. De Stadspartij stelt vast dat dat nog niet gelukt is. Het proces dat tot nu toe met betrokkenen is doorlopen, moet concreter. Alle betrokkenen moeten dezelfde doelstellingen nastreven. Zo is de concrete doelstelling voor het aantal te bouwen woningen (en de locaties) belangrijk. Hoe wordt

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

4

de energietransitie verder vormgegeven en zijn daar voldoende financiële middelen voor? Hoe gaat de gemeente om met haar taakstelling op economisch gebied? Wat is in dat kader voor bijvoorbeeld de afbouw de plek van Sabic en Chemelot en NedCar in het beleid? Hoe wordt er daadwerkelijk meer groen en meer biodiversiteit gerealiseerd? De nota bevat er vele mooie volzinnen over waar je het niet mee oneens kunnen zijn. De recente ontwikkelingen laten echter meer een vermindering van aantal bomen zien. De Stadspartij roept het college op om de doelstellingen concreter te maken. De heer Renet (SPA) sluit zich aan bij de nuttige dingen die de heer Raven heeft gezegd. Hij is van mening dat de raad te weinig invloed heeft gehad op dit visiedocument. Er wordt gesproken over veel groen, terwijl de gemeente een zeer industrieel en verstedelijkt gebied is met weinig groen in vergelijking met andere gemeenten. De Zuidelijke Rekenkamer geeft in haar rapport aan dat de grootste vervuiler van zuidelijk Nederland onder vuur ligt vanwege de enorme vervuiling en de gedateerde processen. EC Delft schreef al in 2017 dat de petrochemische industrie gaat verdwijnen. Sabic en DSM zullen zich terugtrekken. De vrijkomende grond moet effectiever en beter worden gebruikt met aandacht voor een schoner milieu, meer werknemers en een schonere productie. Alleen daarmee wordt de gemeente groener.

De European Circular Hub is een ramp in de maak. De gemeente zit niet te wachten op het vele afvalplastic uit half Europa. De commerciële organisaties zullen net zo snel wegtrekken als ze zijn gekomen als ze elders voordelen zien. Deze gemeente mag niet het afvalputje worden van Europa. Het Sterrenbos is voor niets gekapt. Nedcar is er nog steeds niet in geslaagd om de werkgelegenheid veilig te stellen. SPA hoopt dat het bedrijf daar alsnog in slaagt. De gemeente moet realistische doelen formuleren, nastreven en realiseren met aandacht voor een gezonde en veilige leefomgeving, betaalbare woningen, adequate voorzieningen in de nabijheid, goede zorg, lage lokale lasten en voldoende en gevarieerde werkgelegenheid. Het gaat om mensen, milieu en middelen, nu en in de toekomst. Mevrouw Crutzen (GroenLinks/PvdA) vindt dat de omgevingsvisie belangrijk is voor alle inwoners van de gemeente. Het heeft gevolgen voor hun leefomgeving. De fractie gaat akkoord met het voorliggende voorstel. De negentien bouwstenen bieden een goed kader voor de inrichting van een goede leefomgeving met aandacht voor groen en sociaal. De fractie vraagt blijvende aandacht voor het proces. Is het participatieproces wel voldoende doorlopen? Welke groepen hebben op welke manier geparticipeerd? Is hun inbreng teruggekoppeld? Goede participatie vraagt heldere regels, kaders en transparantie.

De raad stelt de zienswijzen vast. Het is echter het college dat, zonder inbreng van de raad, een reactie heeft gegeven op de zienswijzen. De heer Coumans (PVV) leest goede voornemens in de voorliggende visie. In Geleen-Zuid is al sprake van een metamorfose met nieuwe toekomstbestendige woningen in plaats van flats. In het centrum van Geleen is sprake van grote leegstand. Het moet een centrum worden met aandacht voor wonen, werken en innoveren. Wat zijn in dat kader de plannen voor het horecastraatje? Het historisch van centrum van Sittard is aantrekkelijk. De PVV steunt de ambities op dat gebied. Sittard-Geleen moet in de toekomst in de top 10 belanden van minst gevaarlijke gemeenten. Hoe gaat de wethouder dat realiseren? De heer Schlössels (CDA) vindt dat de gemeente de komende periode belangrijke beslissingen moet nemen op de vele dossiers die met de toekomstige leefomgeving te maken hebben. Die zijn vooral belangrijk voor de komende generaties. De Toekomstvisie 2030 is de fundering voor de nieuwe omgevingsvisie en vervolgens voor de Omgevingswet. De omgevingsvisie moet de nodige veerkracht kunnen tonen. Er moet snel geanticipeerd kunnen worden op economische en industriële ontwikkelingen. Het taalgebruik in de voorliggende visie is nog te wollig en te algemeen. Het CDA roept op om inwoners met begrijpelijke taal deelgenoot te maken van dit omvangrijke dossier.

De eerste stappen zijn met een publieksvriendelijke versie al gezet. Wethouder Houtakkers gaat in op de opmerkingen over flexibiliteit van de omgevingsvisie. De wethouder zegt toe dat het een dynamisch document wordt

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

5

De Stadspartij vraagt om een verdere verscherping van de visie. De wethouder benadrukt dat er nu wordt gewerkt aan het proces om te komen tot een nieuwe omgevingsvisie (in 2024). Gesprekken met betrokkenen hebben geleid tot de negentien doelstellingen. De doelstellingen vloeien voort uit de toekomstvisie. Er wordt nu gewerkt aan een verdere verdieping vanuit de eerder genoemde veerkrachten. Dat wordt vervolgens vertaald naar de verschillende gebieden (stedelijk, landelijk, industrieel). De raad wordt in dat proces van verdere verscherping meegenomen. De VVD heeft aandacht gevraagd voor ecologie. De wethouder benadrukt dat het nu gaat om ruimtelijke ontwikkelingen; aandacht voor diersoorten en voor bijvoorbeeld dierenwelzijn komt later aan bod. SPA heeft zaken benoemd die ook in de inspraaksessies (met verschillende meningen) aan de orde kwamen. Dat vraagt om een participatief proces. GroenLinks/PvdA heeft er behoefte aan om zelf een reactie te kunnen geven op zienswijzen. Dat is natuurlijk mogelijk. De raad heeft de mogelijkheid voor een eigen inbreng. De wethouder roept de fractie op om de sessies met participanten bij te wonen. Dan zal blijken dat het college gehoor heeft gegeven aan het verzoek voor een goede participatie. De PVV heeft vragen gesteld over de toekomst van het horecastraatje. Dat zit in het ontwikkelpad in GL1.

Dat is in deze fase van het proces niet aan de orde. Datzelfde geldt voor de opmerking over de top 10 van de minst gevaarlijke steden. Daar wordt in het kader van veerkracht op het gebied van veiligheid aandacht aan besteed. Mevrouw Joosten (VVD) is het ermee eens dat zaken in de visie nog moeten groeien. Het is dan belangrijk dat het op het gebied van ecologie niet alleen over mensen gaat, maar ook over dieren. Het is jammer dat dat nu wordt weggelaten. Wethouder Houtakkers legt uit dat dierenwelzijn binnen een van de negentien vastgestelde doelstellingen past. Mevrouw Crutzen (GroenLinks/PvdA) deelt mee dat met deze visie ook de reactie van het college op de ingediende zienswijze wordt vastgesteld, terwijl de wethouder aangeeft dat de raad daar nog op kan reageren. Op welk moment is dat dan nog mogelijk? Wethouder Houtakkers antwoordt dat de raad tot en met deze avond in de gelegenheid is om erop te reageren. De heer Renet (SPA) vindt het belangrijk dat de werkgelegenheid onder andere op Chemelot en VDL Nedcar behouden blijft, maar pleit voor een juiste volgorde. Niet bijvoorbeeld eerst een bos kappen en dan pas zoeken naar mogelijkheden voor werkgelegenheid. De invulling van Industrial Park op Chemelot vraagt om veel ruimte voor relatief weinig werknemers. Dat moet effectiever en schoner. Dat vraagt om een andere richting.

Wethouder Houtakkers legt uit dat tot nu toe slechts doelstellingen zijn opgesteld. Die moeten nog worden ingevuld met onder andere de elementen die SPA noemt. Die worden besproken in de eerder genoemde sessies. De heer Raven (Stadspartij) is niet tegen de geformuleerde doelstellingen, maar vindt dat ze concreter en meetbaarder moeten. Bij de belangrijke grote bedrijven als Sabic, VDL Nedcar en DSM zijn er ontwikkelingen die vragen om concreet beleid. Wethouder Houtakkers benadrukt dat de omgevingsvisie een (toekomstige) beleidsvisie is. De heer Raven refereert aan de actualiteit. Dat vraagt om kortetermijnoplossingen. Het college zal daar niet mee wachten tot in 2024 de omgevingsvisie is vastgesteld. De heer Raven (Stadspartij) is dat wat betreft onder andere Sabic met de wethouder eens. Hij vraagt verder ook op korte termijn aandacht voor de woningbouw in de toekomst; hoeveel en waar wordt er gebouwd? Dat proces moet worden versneld. Wethouder Houtakkers deelt mee dat er binnen het kader van de omgevingsvisie ook aan de woonvisie wordt gewerkt. De gemeente is doordrongen van de actualiteit op het gebied van

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

6

wonen. Er wordt al gewerkt aan een aantal concrete zaken, onder andere aan woningbouw aan de President Kennedysingel. De voorzitter stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn, sluit de beraadslagingen en gaat over op besluitvorming. Besluitvorming Doelen fysieke leefomgeving en onderzoeksopzet omgevingsvisie Mevrouw Crutzen (GroenLinks/PvdA) gaat akkoord met de omgevingsvisie. De fractie vraagt in dat kader het college om voort te maken met de – straks wettelijk verplichte – participatieverordening. Daarmee wordt duidelijk op welke wijze de ondernemers en de burgers bij de plannen worden betrokken. Maar het gaat ook over de kaderstelling door de raad. De raad moet akkoord gaan over de voorgestelde en doorlopen participatieprojecten. Spreekster kondigt een motie daarover aan als het college niet zelf met een voorstel komt. De heer Raven (Stadspartij) stemt in deze fase voor het voorstel, maar refereert daarbij aan zijn eerder gestelde voorwaarden, onder andere een verdieping binnen een overzichtelijke termijn. De heer Renet (SPA) vindt dat de raad te weinig invloed heeft gehad op deze visie. De fractie gaat akkoord met het voorstel, maar vindt dat participatie en de rol van de raad in de toekomst beter geregeld moeten zijn. De voorzitter stelt vast dat het voorstel unaniem wordt aangenomen. 14.

Verzoekbesluit onteigening Unilocatie Grevenbicht-Obbicht De voorzitter deelt mee dat de raad wordt gevraagd om de onteigeningsprocedure op te starten ten behoeve van de realisatie van de centrale onderwijs- en sportvoorziening voor Grevenbicht en Obbicht. In de ronde is gesproken over het belang van een goede communicatie en het benodigde budget. De wethouder heeft toegezegd om haar uiterste best te doen om alle gronden minnelijk te verwerven. De fracties van SPA en PVV hebben gevraagd om het voorstel te bespreken vanwege de onduidelijkheid over het budget. De heer Klaassen (PVV) zet grote vraagtekens bij dit voorstel. Het college heeft vijf jaar de tijd gehad om tot een minnelijke regeling te komen. Dat is bij vijf eigenaren niet gelukt. Het college gaat nu over tot onteigening. De raad heeft geen inzicht gekregen in de communicatie over het onderwerp. Heeft de gemeente wel voldoende begrip getoond en de eigenaren wel een reëel aanbod voorgelegd? De Raad van State doet in Q1 van 2023 nog een uitspraak over twee beroepszaken. Was het niet logischer geweest om die uitspraak af te wachten? Dan zou het vastgestelde bestemmingsplan onherroepelijk zijn. Dat is nu niet het geval. Er kunnen ook andere redenen zijn om bouwprojecten niet uit te voeren, bijvoorbeeld de stikstofregels.

Hoe schat de wethouder de risico’s in? Voorkomen moet worden dat er onterecht onteigeningen plaatsvinden. Verder geeft ook de wethouder aan dat een budget van 10 miljoen euro voor dit project wellicht niet voldoende is. Ook dat is een reden om nu niet over te gaan tot onteigening. De heer Renet (SPA) steunt een aantal zaken die de PVV heeft aangehaald. Hij vindt ook dat er snel een nieuwe school in het gebied tussen die dorpen moet komen, maar vindt ook dat de gemeente de uitspraak van de Raad van State moet afwachten. Het juist doorlopen van wettelijke procedures is een belangrijk recht voor iedereen in deze samenleving. SPA heeft eerder gevraagd om een actualisatie van de kosten, omdat het eerder beschikbare budget wellicht niet toereikend is. De provincie heeft al gewaarschuwd voor verdere structurele uitgaven. SPA roept dan ook op om de voorgenomen onteigeningen uit te stellen. Mevrouw Joosten (VVD) staat voor een dilemma: eigendomsrecht versus voortgang van een zeer belangrijk en noodzakelijk project. Het college doet er alles aan om te komen tot een minnelijke verwerving. Daarom zal de VVD het voorstel steunen. De VVD en ook een groot deel van de bevolking van Grevenbicht en Obbicht zijn enthousiast over de nieuwbouw van het school- en sportcomplex.

Mevrouw Schenk (PIT) vindt dat het eerdere besluit van de raad voor dit sport- en onderwijscomplex zorgvuldig moet worden uitgevoerd. De huidige situatie met een grote inflatie

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

7

en bijvoorbeeld de stikstofregeling maakt het echter niet gemakkelijk. Je kunt ook niet iedereen tevreden stellen. Maar het college heeft aangegeven daar zijn best voor te doen. Vooralsnog is PIT enthousiast over het voorstel. Daarbij vraagt de fractie om een juiste communicatie. Dat zal onrust voorkomen. De wethouder heeft op dat gebied al toezeggingen gedaan. De heer Paauwe (Stadspartij) sluit zich aan bij de fracties die gesproken hebben over het eigendomsrecht. De Stadspartij is voorstander van de voorgenomen unielocatie met aandacht voor onderwijs, bewegen, opvang, sporten en contacten met bewoners en gebruikers. Dat zal de samenwerking in dit gebied alleen maar versterken. Stadspartij vraagt in dat kader aandacht voor onder andere het voortbestaan van de voetbalvereniging. De Stadspartij is bezorgd over de financiële ontwikkelingen en vraagt daarom naar mogelijke financiële consequenties van het onteigeningsproces. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) blijft bij zijn harde woorden over dit project en zal er zelfs iets aan toevoegen. Waarom zijn de grote projecten niet integraal behandeld? Waarom zijn de financiële consequenties van deze locatie nog niet bekend? Het is niet juist om nu al land in te pikken van de burgers. Een eigenaar noemde dat zo: land inpikken, zeker gezien de onduidelijkheid of dit project toch wel doorgaat.

Dat heeft alles met bestuurscultuur te maken: een onomkeerbaar besluit nemen met een veel te rooskleurige schets van de situatie; de rest volgt dan vanzelf wel. Het project loopt al enkele jaren en zal ook nog enkele jaren duren. De bouw kan op zijn vroegst eind 2023 starten. Het hele, lange proces gaat ten koste van draagvlak in de dorpen. De leefbaarheid staat er al jaren onder druk. Ook de heer Klein roept op tot een goede communicatie. Met het schrappen van de jachthaven, vanwege de ruil van gronden met dit middengebied, heeft het college een goede toeristische impuls laten lopen. Het is nooit goed om tegemoet te komen aan persoonlijke wensen, zo besluit de heer Klein zijn bijdrage. De heer Brouwers (CDA) benadrukt dat de wethouder heeft aangegeven op een goede manier te spreken met de grondeigenaren. Er is geen sprake van landjepik. De voetbalclub speelt nu op twee locaties met alle extra kosten van dien, onder andere op het gebied van energie en onderhoud. De school in Grevenbicht is arbotechnisch gezien nagenoeg afgeschreven. Verdere vertraging van deze plannen zorgt voor nog meer achteruitgang. Het CDA vindt dan ook dat de unielocatie snel moet worden gerealiseerd. Wethouder Salvino deelt mee dat onteigening in de wet is vastgelegd. Daarbij moet voldaan worden aan een aantal criteria, onder andere met betrekking tot het algemeen belang.

De gemeente moet ook aantonen dat ze de grond op een normale manier heeft getracht te verwerven. De gemeente spreekt al sinds 2020 met de eigenaren van de verschillende percelen. Met drie eigenaren is overeenstemming bereikt. Met vijf eigenaren wordt nog onderhandeld. De wethouder verwacht binnenkort met nog twee eigenaren overeenstemming te bereiken. Het zijn intensieve gesprekken over bijvoorbeeld het ruilen van grond, maar ook over de aankoop van de grond (tegen gangbare prijzen). Er wordt hard gewerkt om zo snel mogelijk duidelijkheid te kunnen geven, maar het college moet ook vooruit kijken. Daarom werkt het aan een onteigeningverzoek met als doel om, conform het besluit van de raad, een centrale voorziening te creëren op de unielocatie. Het voorliggende voorstel heeft bij de Kroon een doorlooptijd van zes tot negen maanden. Daarna volgt nog een uitvoeringsprocedure. In de tussentijd wordt hard gewerkt aan het ontwerp van de voorziening en worden de kosten berekend. Ook kan in die tijd overeenstemming worden bereikt met de grondeigenaren en zal duidelijk worden hoe de Raad van State denkt over het bestemmingsplan. Eventueel kan de onteigeningsprocedure dan worden stopgezet. Als de procedure nu niet nu wordt gestart, zal het complex nog later worden gerealiseerd.

De wethouder is er altijd van overtuigd geweest dat de geplande centrale onderwijs- en sportvoorziening op die plek moet komen. Het onderwijs vraagt om dit soort integrale voorzieningen. Scholen, sportverenigingen en het kinderdagverblijf kunnen gebruikmaken van elkaars voorzieningen en elkaars kennis. Met een besluit tot onteigening draagt de raad bij aan de snelle ontwikkeling van de voorziening.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

8

De heer Klaassen (PVV) begrijpt dat de gesprekken met de landeigenaren sinds 2020 plaatsvinden. Het raadsbesluit voor de centrale voorziening is echter al in 2017 genomen. Als de gesprekken met de landeigenaren toen gestart waren, was er dan nu een beter resultaat bereikt? Wethouder Salvino kan daar niet over oordelen. Zo is er pas laat ingezet op ruilgronden. Verder willen sommige eigenaren hun grond gewoon niet afstaan. De heer Klaassen (PVV) verwijst verder naar het noodzakelijkheidcriterium bij onteigening. Uit jurisprudentie blijkt dat een bestemmingsplan onherroepelijk moet zijn. Dat is hier niet het geval. Wethouder Salvino beaamt dat het bestemmingsplan door de bij de Raad van State aangevraagde bodemprocedure nog niet definitief is. De Raad van State heeft de gemeente echter al verzekerd door te kunnen blijven gaan. De Raad van State heeft de aangevraagde voorlopige voorziening om de werking van het bestemmingsplan stop te zetten, afgewezen. De wethouder zegt desgevraagd toe het document met informatie van de Raad van State aan de raad beschikbaar te stellen. De heer Klaassen (PVV) leest in het voorstel dat de onteigeningsprocedure in gang wordt gezet. Dat betekent toch dat de grond met de dwang kan worden afgenomen? Dat komt neer op afpakken.

Wethouder Salvino neemt afstand van deze terminologie, mede gezien de nette en opbouwende manier waarop met eigenaren wordt onderhandeld om tot overeenstemming te komen. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) deelt mee dat het voor minstens een van de eigenaren wel voelt als inpikken van land. Wethouder Salvino betreurt het dat dit gevoel is ontstaan. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vindt dat de cirkels het algemeen belang ondermijnen. Binnen de cirkels zijn er meerdere plekken voor de bebouwing. Is er dan nog steeds sprake van algemeen belang? Wethouder Salvino merkt op dat deze discussie al eerder aan de raad is gevoerd. Toen heeft de raad besloten dat dit een geschikte locatie is. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) concludeert daaruit dat de voorwaarde voor het algemeen belang niet zo hard is. De kinderen in het Kindcentrum in Sittard lopen iedere dag anderhalve kilometer naar bepaalde voorzieningen. Dat is goed voor hun beweging. Dat zouden kinderen uit Grevenbicht en Obbicht ook moeten kunnen. Waarom moeten de sport- en onderwijsvoorzieningen naast elkaar liggen, terwijl de scholen er niet dagelijks gebruik van maken? Wethouder Salvino is het ermee eens dat kinderen meer moeten bewegen. Scholen (schoolbesturen) geven aan dat een dergelijk complex nodig is voor de toekomst van het onderwijs.

Eerder zijn er vragen gesteld over de nieuwe stikstofregels. De wethouder legt uit dat de stikstofberekening al is meegenomen in het bestemmingsplan. Zij verwachten nog geen problemen op dat gebied. Sommige fracties hebben aandacht gevraagd voor een goede communicatie. De wethouder zegt dat toe, maar zegt erbij dat er dan ook iets te communiceren moet zijn. De heer Paauwe (Stadspartij) merkt op dat iedereen, scholen, maar ook de verenigingen blij zijn met deze integratie van onderwijs- en sportvoorzieningen. De heer Renet (SPA) wil weten of de opmerking van de wethouder dat er ook iets te communiceren moet zijn, geldt voor alle dossiers. Wethouder Salvino beaamt dat.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

9

Tweede termijn De heer Klaassen (PVV) hoorde het CDA stellig zeggen dat de gesprekken met de landeigenaren voorspoedig en professioneel verlopen. Hoe kan hij dat weten? Was hij bij de gesprekken aanwezig? De heer Brouwers (CDA) heeft goed naar de wethouder geluisterd. De wethouder heeft in de ronde gezegd dat de gesprekken goed verlopen. Er is een intentie om er samen uit te komen. De voorzitter rondt de beraadslagingen af en gaat over op besluitvorming. Besluitvorming Verzoekbesluit onteigening Unilocatie Grevenbicht-Obbicht De heer Wetzels (GOB) zal zich onthouden van stemming om iedere schijn van belangenverstrengeling te voorkomen. De heer Toolen (GOB) deelt mee dat de fractie het voorstel steunt. Met unielocatie wordt onder andere het sporten van de jeugd bevorderd. Bovendien staat bij dit project de leefbaarheid voorop. De heer Paauwe (Stadspartij) steunt het voorstel. De fractie roept op om goed om te gaan met eigenaren van de gronden. De heer Renet (SPA) vindt dat eerst de wettelijke procedures moeten worden doorlopen. Hij vraagt ook aandacht voor de financiën. Daarom vindt hij het op dit moment niet opportuun om dit voorstel te steunen. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) kan dit voorstel met deze bestuurscultuur niet steunen. Hij staat niet achter het gemak waarmee wordt gezegd dat er goed wordt omgegaan met de grondeigenaren.

Hij heeft zeker van één eigenaar andere signalen gekregen. De heer Klaassen (PVV) is in beginsel tegen onteigenen van grond. Gezien de onzekerheden van de beroepsprocedures en de financiële onzekerheid stemt de fractie tegen het voorstel. De heer Brouwers (CDA) stemt gezien deze bestuurscultuur voor het voorstel. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt aangenomen. De fracties van GOB, PIT, de VVD, de Stadspartij, GroenLinks/PvdA, het CDA en D66 zijn voor. Tegen zijn de fracties van SPA, Lokaal Sittard-Geleen-Born en de PVV. 15. 4e programmarapportage De voorzitter meldt, na een schorsing voor het lezen van de ingediende moties en amendementen, dat de heer Kubben (GroenLinks/PvdA) de vergadering in verband met ziekte heeft verlaten. Belangrijke aspecten bij de aanpassing van het begrotingsbeeld zijn corona, de energiecrisis en het rijksbeleid. De ontwikkelingen zijn vertaald in het begrotingsbeeld. De heer Wetzels (GOB) leest in de stukken dat er in 2022 sprake is van een positief resultaat van afgerond 6 miljoen euro. De fractie complimenteert het college met de inzet van deze incidentele middelen met maatwerk voor kwetsbare inwoners, verenigingen, instellingen en het midden- en kleinbedrijf. De fractie ziet uit naar de concrete voorstellen. De woordenschat van kinderen is in de coronaperiode gedaald. GOB heeft overwogen om daarvoor een motie in te dienen.

Deze zal de fractie, gezien de vele adviezen voor deze motie, op een later moment indienen. Mevrouw Essing (CDA) prijst het positieve begrotingsresultaat van 6 miljoen euro en is blij dat dit bedrag beschikbaar wordt gesteld voor maatschappelijke instellingen en samenlevingsversterkende maatregelen. Dat is goed voor inwoners, verenigingen en ondernemers. De fractie vraagt daarnaast nadrukkelijk aandacht voor verborgen armoede bij de mensen die niet in aanmerking komen voor huurtoeslag, zorgtoeslag of energietoeslag.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

10

De incidentele middelen worden voor incidentele zaken ingezet. Voor structurele investeringen wordt verwezen naar de kadernota. Ook in Sittard-Geleen vangen mensen Oekraïense gezinnen op. Dat zorgt voor extra kosten. De fractie van het CDA vraagt het college in een motie om hun een blijk van waardering te geven. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) merkt op dat in deze feestmaand de donkere dagen overheersen door onder andere de sterk gestegen prijzen. De gemeente kan die zorgen verzachten. De fractie heeft er al eerder voor gepleit om de laagste inkomens tegemoet te komen. Door de grens op te trekken naar 130% van het minimum kan de gemeente nog veel meer mensen bereiken. Dat kan met de inzet van een deel van het overschot van 6 miljoen euro. Daar is echter geen meerderheid voor. Wat houdt het college tegen? GroenLinks/PvdA is blij met het overschot, maar heeft een onbehaaglijk gevoel dat dit bereikt is met minder uitgaven binnen het sociaal domein. Zorgmedewerkers en kleine ondernemers in de zorg worden door het marktdenken steeds meer uitgeknepen. De fractie roept op om de kwaliteit van zorg weer voorop te stellen. GroenLinks/PvdA is het eens met het voornemen van het college voor een korte- en middellangetermijnstrategie voor de inzet van het overschot met korte compenserende maatregelen voor de hoge prijzen en verduurzamingsmaatregelen.

De fractie is het ook eens met de – onder voorwaarden – hulp aan de verenigingen. GroenLinks/PvdA is het niet eens met de uitgaven voor samenlevingsversterkende middelen, want het is onbekend waar de nood het hoogst is. Toch zet het college al accenten met 1,5 miljoen euro voor inwoners en 3,5 miljoen euro voor het midden- en kleinbedrijf. Het risico bestaat dat wordt toegerekend naar de uitkomst. Om dit onderscheid weg te nemen, heeft de fractie een amendement voorbereid waarin zij vraagt om inwoners en het mkb gelijk te behandelen met ieder 2 miljoen euro. Het resterende bedrag van 1 miljoen euro wordt gereserveerd als achtervang voor aanvullende middelen op plekken waar de nood het hoogst is. Het college moet de raad in een vroegtijdig stadium bij de plannen betrekken. De heer Paauwe (Stadspartij) vraagt om een snelle aanpak van duurzaamheid met een belangrijke rol voor de partners als woningbouwverenigingen. Daarmee dalen de lasten van de huurders. De Stadspartij roept het college ook op om subsidies voor bepaalde projecten binnen te halen. Het mkb verblijft vaak een oudere panden. Hoe kunnen de ondernemers op het gebied van duurzaamheid worden geholpen? Maar ook veel oude gemeentelijke panden moeten verduurzaamd worden. De provincie heeft opmerkingen gemaakt over de Meerjarenraming 2024-2026.

Met het meerjarig tekort kan de gemeente geen financiële verplichtingen meer aangaan. De Stadspartij vraagt om opheldering. Ook verenigingen en organisaties krijgen te maken met stijgende kosten. De Stadspartij heeft daarom aangedrongen op incidentele subsidie. Daarmee is nu gelukkig een start gemaakt. Echter, uitsluitend verenigingen die een structurele subsidierelatie hebben met de gemeente, kunnen hierop aanspraak maken. Verenigingen die hun zaken op orde hebben en geen subsidie nodig hebben, worden daar nu voor gestraft. Ook zij hebben te maken met stijgende kosten. De fractie roept het college op om ook deze verenigingen te compenseren. De structurele subsidie aan verenigingen wordt medio 2023 beschikbaar gesteld. De Stadspartij roept het college op om dit voorschot eerder te verstrekken. Dan kunnen ze de – ook in 2023 – hogere kosten opvangen. De heer Klaassen (PVV) steunt het amendement van GroenLinks/PvdA voor de inzet van het overschot in de begroting. Hij vraagt voorbeelden van samenlevingsversterkende maatregelen. De heer Renet (SPA) roept op om de brief van de provincie serieus te nemen. De investeringsruimte van 2022-2025 behelst 14,5 miljoen euro. Het geld is met name geoormerkt voor onder andere de toekomstvisie. Er is dus te weinig geld om alle plannen uit te voeren. Daar moet dus goed over nagedacht worden.

Daar heeft het echter in de afgelopen jaren aan ontbroken. Zo heeft het college de financiële consequenties van een groot project een heel jaar lang niet gemeld aan de raad. Uiteindelijk was er sprake van een overschrijding van het budget met 50%. De raad moest er maar mee instemmen, want verdere vertraging zou nog meer geld kosten. De gevraagde nadere informatie en toelichting werden niet geleverd. Het college passeert de raad structureel.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

11

De 1e programmarapportage 2023 bevatte geen cijfers. Daarmee kon de raad zijn controlerende taak niet uitvoeren. Ook de raadsbegeleidingsgroep Glanerbrook en de commissie B&V werden niet voldoende ingelicht. Waarom is de raad na 21 december 2021 niet geïnformeerd over de verlaging van social return tot 0,5%? Waarom heeft het college bij grote overschrijdingen niet eerder aan de bel getrokken? Moet de raad dan nog geloof hechten aan deze vierde rapportage? Met het voorstel voor de uitgave van het overschot van 6 miljoen euro is straks geen geld meer voor meer urgente zaken. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) geeft inhoudelijk geen reacties op deze begroting, want over een half jaar zullen er toch wel weer lijken in de kast blijken te liggen. Ook in de afgelopen periode was er sprake van lijken in de kast. In de Stadskrant is geen enkele ruimte voor een kritische noot van de oppositie. Daarmee daalt het vertrouwen in de politiek nog meer. Zo wordt er gesproken over besluiten van dé raad, maar dat ligt wat genuanceerder. Kritiek wordt weggezet als onnodige negativiteit. Veel kritiek is echter terecht. Dat is juist de reden van de negativiteit in de afgelopen jaren. In de Stadskrant staat ook dat de sluitende begroting voor vertrouwen zorgt.

Maar later blijkt dat het Huis aan de Markt niet kan doorgaan en dat de gemeente vanaf 2023 van de provincie geen extra geld meer mag uitgeven. De heer Klein roept op om dat ook te communiceren. In de brief van 6 december 2022 stelt de provincie dat er vanaf 2023 geen verdere investeringen mogelijk zijn. Welke consequenties heeft dat voor de – vaak extra kosten van – projecten? Glanerbrook wordt gerenoveerd voor 50 tot 75 miljoen euro. Daarvoor heeft het college een contract afgesloten met een bouwbedrijf. De raad heeft er echter slechts 48 miljoen euro voor beschikbaar gesteld. Lokaal Sittard-Geleen-Born steunt de motie van D66. De fractie heeft principiële bezwaren bij de motie van de VVD. Er zijn betere manieren om mensen te helpen die het echt nodig hebben. De fractie heeft input gegeven op de voorgenomen motie van GOB en ziet uit naar een reactie. De fractie steunt het amendement van GroenLinks/PvdA. Verder, is de gemeente bereid om geld beschikbaar te stellen voor (alle) mensen die een woonruimte zoeken? De fractie stelt voor om dat aan het amendement van het CDA toe te voegen. Mevrouw Joosten (VVD) complimenteert het college met het positieve resultaat. Het college stelt voor om 1 miljoen euro onder voorwaarden te reserveren voor maatschappelijke organisaties voor hun stijgende energielasten.

Daarnaast wordt een bedrag van 5 miljoen euro gereserveerd voor samenlevingsversterkende maatregelen. De VVD juicht die reserveringen toe en vraagt de middelen zo snel mogelijk beschikbaar te stellen, naast aan de lagere inkomens ook aan mensen met iets hogere inkomens. De VVD stelt in een motie voor om de inwoners een waardebon ter beschikking te stellen voor bijvoorbeeld boodschappen bij de lokale ondernemers of een lidmaatschap van een vereniging. Mevrouw Schenk (PIT) gaat in op de tegemoetkoming aan verenigingen. Daar kwamen verenigingen die hun zaken op orde hebben en nooit gemeenschapsgeld hebben aangevraagd, eerder niet voor een aanmerking. Inmiddels kunnen ze daar een aanvraag voor doen, maar zij moeten daarvoor een volledig subsidietraject doorlopen (terwijl het gaat om acute ondersteuning). PIT roept het college dan ook op om hun aanvragen snel af te handelen. Wethouder Bühler beaamt dat de voorliggende programmarapportage is opgesteld in een periode van forse dynamiek. Zij is blij met de brief van de provincie. De provincie deelt de visie van het college dat structurele middelen moeten worden ingezet vanwege onzekerheden in de toekomst. Daarom is de begroting beleidsarm en wordt de kadernota in het voorjaar van 2023 besproken. De middelen voor Glanerbrook zijn al vanaf 2022 opgenomen in de begroting. Het resultaat zal in 2026 positief maar mager zijn.

De financiële positie in 2027 is onzeker. Meerdere fracties geven aan dat de inkomensondersteuning voor de huishoudens sneller moet. Het college stelt voor om een bedrag te reserveren voor verdere uitwerking. De voorstellen daarvoor bevinden zich in een afrondende fase, maar kunnen pas in maart 2023 aan de raad worden voorgelegd. De wethouder ziet uit naar voorstellen om dat proces te versnellen. GroenLinks/PvdA willen naast het al aangekondigde maatwerk de grens voor ondersteuning verhogen tot 130% van het minimum. Maar ook mensen met een hoger inkomen hebben behoefte aan steun, terwijl mensen met een inkomen onder de 130% soms helemaal geen steun

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

12

nodig hebben. De wethouder adviseert dan ook om vast te houden aan maatwerk. Generieke voorstellen schieten vaak hun doel voorbij. De PVV vraagt om uitleg van de samenlevingsversterkende maatregelen. De wethouder verwijst daarvoor naar maatwerk voor mensen met inkomens tot 120% van het bijstandsniveau. SPA heeft vragen gesteld over Glanerbrook. Dat onderwerp wordt aanstaande maandag op 19 december 2022 besproken. De wethouder stelt voor om er dan op in te gaan. De wethouder is het eens met GroenLinks/PvdA, maar zal het amendement van die fractie niet steunen. Het is moeilijk is om de gevraagde verdeling te maken. Er wordt 1,5 miljoen euro gereserveerd voor de huishoudens, omdat uit onderzoek blijkt dat dat bedrag hiervoor nodig is. Voor de 3,5 miljoen euro voor bedrijven is nog geen duidelijke verdeling gemaakt. Het gaat om ondersteuning voor het mkb, maar ook om verduurzaming van vastgoed, ook van maatschappelijk vastgoed (van sportclubs). Ook de motie van de VVD gaat over generieke vergoedingen. De wethouder ontraadt deze motie. Zij wil alleen steun bieden waar dat nodig is. In haar motie vraagt het CDA om tegemoet te komen aan de kosten van particulieren die vluchtelingen opvangen. Het college omarmt dit verzoek. Dat is mogelijk met de Bekostigingsregeling van Oekraïense ontheemden.

De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) stelt vast dat de wethouder het eens is met het amendement van de fractie, maar zij stelt ook voor om het nu niet in te dienen. Hij vindt het voorstel (de verhoging tot 130% van het sociaal minimum) wel degelijk een maatwerkoplossing, net zoals de rijksoverheid en vele Nederlandse gemeenten. Bij die gezinnen is de nood namelijk het hoogst. Wethouder Bühler heeft de afgelopen maanden vele gesprekken gevoerd met mensen in het veld. Mensen zijn blij met de energietoeslag, maar daarmee wordt het doel niet bereikt. De gemeente wordt geadviseerd om maatwerk te leveren. Daarmee wil zij aan de slag gaan. Zij herhaalt dat het, bij de verdeling van de 6 miljoen euro, moeilijk is te kwantificeren. Daar wordt nu aan gewerkt met aandacht voor het mkb en verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. De wethouder zegt nogmaals toe de inzet van de 3,5 miljoen euro financieel te onderbouwen en dit voor te leggen aan de raad. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) stelt vast dat zowel de fractie als de wethouder een inschatting maakt. Met het voorstel van de fractie steunt de gemeente bedrijven en inwoners evenveel. Wethouder Bühler benadrukt dat het bedrag van 3,5 miljoen euro niet geheel naar het mkb gaat. Zij stelt voor om later te spreken over de nadere invulling.

De heer Renet (SPA) gaat ervan uit dat hij zijn vragen over Glanerbrook op 19 december 2022 niet opnieuw hoeft te stellen. De 1e en 3e programmarapportage bevatten geen cijfers, de 2e programmarapportage bevatte geen beleid. In de 4e programmarapportage staan geen cijfers over mogelijke overschrijdingen; dus over mogelijke extra kosten. Wat is daarvan de reden? Wethouder Bühler benadrukt dat zij eerder de meest actuele cijfers heeft opgeleverd. Daarbij is rekening gehouden met de inflatie. Voor de lopende projecten zijn er inflatiemiddelen gereserveerd. Het project in Glanerbrook is nog niet gestart. Er is dus ook geen sprake van overschrijdingen. Daar wordt op 19 december 2022 verder over gesproken. De heer Renet (SPA) is niet tevreden met het antwoord. De heer Paauwe (Stadspartij) vindt het jammer dat de motie Woordenschat is ingetrokken. De provincie heeft opgemerkt dat de stad geen nieuwe financiële verplichtingen meer kan aangaan. De provincie vraagt om opheldering, onder andere in relatie met de gepresenteerde cijfers. Spreker vraagt om een reactie. Wethouder Bühler deelt mee dat de opvatting van de provincie precies past in de lijn van de afspraken in deze gemeente. De brief van de provincie heeft betrekking op de programmabegroting met afspraken over wat de gemeente wel en niet doet. Het genoemde

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

13

bedrag is het bedrag uit de programmabegroting. Daarmee kan de gemeente geen nieuwe structurele verplichtingen meer aangaan. Dat is met de eerder gemaakte afspraken geen probleem. Mevrouw Joosten (VVD) vraagt nogmaals om degenen die het nodig hebben, snel van steun te voorzien. De termijn van drie maanden die de wethouder noemt, is te lang. Verder pleit de wethouder voor maatwerk. Hoe gaat zij ervoor zorgen dat iedereen die dat nodig heeft, steun vraagt en krijgt? Wethouder Bühler deelt die zorg met de VVD. Met de energietoeslag is ongeveer 90% van de mensen bereikt door op veel plekken informatie aan te bieden en actief mensen binnen de doelgroep op te zoeken. Voor deze doelgroep wordt nog gezocht naar andere middelen om de mensen aan te spreken, bijvoorbeeld het werken met ambassadeurs. Daar wordt nog met de raad over gesproken. Voor een voorstel aan de raad moet een cyclus worden doorlopen, onder andere via de raadsagendacommissie. Dat kost tijd. Als de raad vindt dat het sneller moet, is de wethouder bereid om sneller te acteren. De voorzitter stelt voor de raadsagendacommissie te verzoeken om de termijn minder strak te hanteren. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) herhaalt zijn vraag of het college de raad heeft gepasseerd door een bouwcontract af te sluiten met een hoger bedrag dan de raad heeft gevoteerd.

Wethouder Bühler heeft de stukken en informatie over dit onderwerp dat nu niet voorligt, niet paraat. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) stelt vast dat de kosten voor Glanerbrook al in de begroting zijn opgenomen. Gaat het dan om het bedrag van 48 miljoen euro dat de raad eerder beschikbaar heeft gesteld of ook om over de meerkosten? Wethouder Bühler deelt mee dat er een bedrag van 2,9 miljoen euro in is opgenomen. Als dat bedrag hoger wordt, wordt dat voorgelegd aan de raad. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) herhaalt zijn vraag over de (waarschijnlijke) meerkosten bij andere grote projecten, zoals het Huis aan de Markt, de unielocatie en VIDAR. Wethouder Bühler legt opnieuw uit dat budgetoverschrijdingen worden voorgelegd aan de raad. Wethouder Houtakkers herhaalt dat verenigingen die geen subsidie ontvangen, niet in aanmerking komen voor deze regeling. Voor verenigingen die in moeilijkheden komen, is het mogelijk om subsidie aan te vragen. Die worden conform het voorgenomen (snelle) maatwerk afgehandeld. De heer Paauwe (Stadspartij) weet dat ook verenigingen die geen subsidie ontvangen, in moeilijkheden geraken. Zij zijn uitgegaan van het reglement waarin staat dat zij niet in aanmerking komen voor steun. Mevrouw Schenk (PIT) merkt op dat verenigingen pas om steun vragen als het water tot aan de lippen staat. Zij moeten dan ook acuut worden geholpen.

Wethouder Houtakkers herhaalt dat dergelijke aanvragen conform het voorgenomen snelle maatwerk worden afgehandeld. Wethouder Salvino gaat in op de vraag van de Stadspartij over steun aan midden- en kleinbedrijf. Met de Mkb-Greendeal worden bedrijven geholpen met verduurzaming. Daarvoor is eerder 500.000 euro vrijgemaakt. Op pagina 28 staat een overzicht van de middelen. De exacte verdeling moet nog plaatsvinden. Er wordt nu gewerkt aan een versnelling van de maatregelen.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

14

De heer Renet (SPA) gaat in op het collegebesluit van 20 december 2021 over social return en risico’s bij Glanerbrook. Dat is niet met de raad gecommuniceerd. De wethouder heeft toen aangegeven hierover pas na 1 juli 2022 te communiceren. Wethouder Salvino zegt toe daar in de vergadering van aanstaande maandag 19 december 2022 op terug te komen. De heer Wetzels (GOB) sluit zich aan bij het voorstel van de voorzitter om de raadsagendacommissie voor te stellen om de termijnen minder strikt te handhaven. De motie van het CDA gaat niet over de financiële draagkracht van mensen die vluchtelingen opvangen, maar om een blijk van waardering. Daarom zal GOB deze motie steunen. De motie van de VVD is algemeen; het is niet het maatwerk dat GOB graag ziet. De fractie stelt ook vraagtekens bij de uitvoerbaarheid. GOB steunt het standpunt van de wethouder dat de 3,5 miljoen euro niet alleen voor het mkb is, maar ook voor duurzaamheidmaatregelen bij maatschappelijk vastgoed van verenigingen. Mevrouw Essing (CDA) is blij met de reactie van de wethouder over de motie van het CDA. Ook het CDA vindt dat de motie van de VVD praktisch niet uitvoerbaar is. Zij herhaalt, als reactie op het amendement van GroenLinks/PvdA, dat ook gezinnen met middeninkomens financiële problemen hebben.

Ook worden het mkb en de inwoners niet genoemd in het amendement en blijft er in het voorstel van de fractie geen geld over voor duurzaamheidsmaatregelen. Mevrouw Essing beaamt dat de motie van het CDA gaat over waardering voor mensen die vluchtelingen opvangen. Het gaat daarbij niet om draagkracht en dus ook niet om de opvang te faciliteren. Het CDA neemt de suggestie van Lokaal Sittard-Geleen-Born dan ook niet over. Mevrouw Joosten (VVD) wil weten waarom het CDA vindt dat haar motie niet uitvoerbaar is. Zij merkt verder op dat er ook veel mensen zijn die andere vluchtelingen opvangen. Worden die ook meegenomen in het voorstel van het CDA? Mevrouw Essing (CDA) beaamt dat er ook grote groepen Syrische vluchtelingen zijn. Dan gaat het voornamelijk om mannen en minder om vrouwen en kinderen. Het voorstel van het CDA is beperkt tot de Oekraïense vluchtelingen. Voor de uitvoering van de motie van de VVD is de tijd te kort. Het beschikbaar stellen van de waardebonnen is een behoorlijke organisatie. Mevrouw Joosten (VVD) bestrijdt dat het onuitvoerbaar is. Daar kunnen snel afspraken over worden gemaakt. Dat alles moet in een maand te regelen zijn. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) begrijpt dat de door de fractie voorgestelde 130%maatregel geen steun krijgt. De wethouder geeft de voorkeur aan andere maatwerkoplossingen.

Spreker ziet uit naar een voorstel hiervoor in de raadsvergadering van januari 2023. Daarmee kan eerder tegemoetgekomen worden aan de noden van de inwoners. De wethouder geeft aan dat het wat betreft het amendement van GroenLinks/PvdA moeilijk is om te bepalen bij wie de nood het hoogst is, maar de wethouder geeft zelf ook niet aan waar de 3,5 miljoen euro precies voor nodig is. De fractie blijft voorstander van een gelijke verdeling tussen inwoners en midden- en kleinbedrijf en 1 miljoen euro voor verenigingen en organisaties. De motie van de VVD is praktisch onuitvoerbaar. De motie van het CDA is op zich genereus (voor de betreffende achttien gezinnen), maar er zijn ook andere dan Oekraïense vluchtelingen. De PVV heeft gevraagd naar de structuurversterkende maatregelen. Dat zijn maatregelen die de samenleving structureel steun bieden, bijvoorbeeld kledingbanken en voedselbanken; die leiden tot meer inclusie. Mevrouw Essing (CDA) merkt op dat het inmiddels gaat om meer dan achttien gezinnen. Voor de Oekraïners gaat het om een actueel conflict; verder worden andere vluchtelingen vaak op een andere wijze opgevangen. Het gaat ook niet om een genereus gebaar, zoals sommige fracties zeiden, maar om een symbolisch gebaar.

De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) vindt dat de gemeente niet moet aanhaken op een incidentele situatie; de gemeente zou tegemoet moeten komen aan opvang voor alle vluchtelingen.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 15 december 2022

15

De heer Paauwe (Stadspartij) blijft moeite houden met de reactie van de wethouder op de brief van de provincie. De Stadspartij steunt de motie van het CDA, maar stelt voor om daar ook de opvang van andere vluchtelingen bij te betrekken. Het gebaar mag ook maximaal gelijk zijn aan het mantelzorgcompliment in de vorm van bonnen voor aankopen bij winkels in de gemeente. De heer Renet (SPA) is ook voorstander van een symbolisch gebaar maximaal gelijk aan het mantelzorgcompliment. Ook hij vindt dat er geen verschil mag worden gemaakt tussen vluchtelingen uit verschillende landen. Hij vindt ook dat de raad voor deze zaken structureel, dus ook voor de toekomst, een besluit moet nemen. SPA steunt het amendement van GroenLinks/PvdA. De VVD wil met haar voorstel, zo blijkt uit gesprekken met mevrouw Joosten, de verschillen in rijk en arm aanpakken. Is de VVD daarmee ook voorstander van de vlaktaks? Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat een grote groep mensen buiten alle regelingen valt. Ook de regering geeft die mensen steun met de tweemaal 190 euro voor alle huishoudens. Wat betreft de vragen over de vlaktaks, daar zal de VVD per geval naar kijken. Tweede termijn De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vraagt het college om zijn niet beantwoorde vragen over de Stadskrant schriftelijk te beantwoorden. Het verzoek van het CDA lijkt op een mantelzorgcompliment.

De betreffende gezinnen kunnen echter gemakkelijk zelf de kosten dragen. Het geld kan beter ingezet worden voor mensen die het echt nodig hebben. Wellicht kan de gemeente deze gezinnen bezoeken, aandacht geven en op een andere manier helpen. Lokaal Sittard-Geleen-Born wil met een gemeentelijke bijdrage mensen motiveren om vluchtelingen op te vangen. Mevrouw Essing (CDA) merkt op dat de vorm van steun nog moet worden bepaald. Dat kan ook een bezoekje aan het gezin zijn. Verder is het tonen van waardering niet afhankelijk van draagkracht. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) corrigeert zichzelf. Hij meldt dat zijn reactie op de motie van GroenLinks/PvdA de motie vreemd aan de orde van de dag betrof die later wordt behandeld. Daarmee heeft hij geen toezegging gedaan op de voorliggende motie. Mevrouw Joosten (VVD) vindt het mooi om mee te maken om extra geld te hebben en dit onder de inwoners te verdelen. Ook de VVD heeft er een voorstel voor ingediend. Andere fracties vinden het voorstel onuitvoerbaar. Mevrouw Joosten verwijst daarvoor naar de gemeente EchtSusteren, waar dit wel wordt uitgevoerd. Er moet snel iets gebeuren voor de inwoners die het lastig hebben. Ook de VVD heeft problemen met de speciale aandacht in het voorstel van het CDA voor de Oekraïense vluchtelingen.

De fractie stelt voor om daar structureel beleid voor vast te stellen en zal daarom het voorstel van het CDA niet steunen. De heer Boonen (GOB) merkt op dat de gemeente Echt-Susteren die bon al sinds 2021 aan haar inwoners beschikbaar stelt. Een regeling voor dergelijke bonnen vraagt nu eenmaal om veel tijd. Hij verwijst daarvoor naar ondernemers die afstappen van de VVV-bon. Dat kost meer dan dat het oplevert. Mevrouw Joosten (VVD) legt uit dat de inwoners in Echt-Susteren deze keer de bon krijgen in verband met de financiële crisis. Zij verwijst verder naar regeling voor de bonnen voor het milieupark voor de inwoners van Sittard-Geleen. De voorzitter sluit de beraadslagingen en gaat over op besluitvorming. Besluitvorming Amendement GroenLinks/PvdA Reservering samenlevingversterkende maatregelen