Notulen gemeenteraad 10 november 2022.docx

Notulen van de raadsvergadering op donderdag 10 november 2022 Aanwezig de voorzitter de griffier

mr. J.Th.C.M. Verheijen mr. N.A.P.G. Bisschoff

de leden:

GOB: M.W.C. Claessens, M.P.A., Dormans C. Verjans, R.E.W. Breidenbach, L.W. Van Rijswijk, G.R. Klee, N.F.J. Wetzels, J.H.J. Tholen, F. Kuburić, P.G.J.M. Boonen, I.A.L Knops-Verjans, N.I.M. Kaufmann, J.A.G. Peeters CDA: P.J. Brouwers, P.T.H.M. Henssen, J.E.E.A. Schlössels, A.J.C. FredrixPilon, G.J.M.C. Essing-Demandt, T.A. Salvino GroenLinks/PvdA: K. Schmitz, J.E. Janssen, M.H. Schipper, F.M.M. Crutzen, P.H.J. Kubben, A.E.H. Wielders, M.J.M. De Loo Stadspartij: W.P.H. Paauwe, A.C.M. Raven PVV: M.H.J. Klaassen, J.W. Coumans SPA: J.J. Renet VVD: J.M.H. Joosten D66: P.R. Pi Van de Venne Lokaal Sittard-Geleen-Born: S.A.J. Klein PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans FVD: -

het college:

G.A.J. Geilen, Y.G. Salvino-Meijer, J.G.L.M. Buhler, A.L.W.G. Houtakkers, I.A.M.H. Tillie

Afwezig: de leden het college

A.R.A.R. Lotfy (FVD, J.H. Smeets, (CDA) -

notulen:

F.J.G. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter heropent om 18.30 uur de raadsvergadering van 9 november 2022 en heet iedereen van harte welkom.

10. Begroting 2023, 1e begrotingswijziging en 3e rapportage De voorzitter geeft het woord aan het college voor zijn eerste termijn van de bespreking van de Begroting 2023. Wethouder Bühler is blij met de complimenten van de fracties en kondigt aan deze door te geleiden naar het ambtelijk team dat deze sluitende begroting heeft voorbereid. Ook de provincie was complimenteus met als prettige gevolg een verlenging van het repressief toezicht. De voorbereiding is intensief geweest met onder andere twee raadssessies, een financieel spreekuur en twee raadsrondes. Het is goed om dit samen te doen; verbinding is het sleutelwoord. Het college heeft al alle aanbevelingen uit het onderzoek van de Rekenkamer overgenomen met onder andere aandacht voor een begroting op hoofdlijnen en een compacte samenvatting. Er wordt op dit moment gewerkt aan het onderwerp digitalisering en aan de indicatoren, waar de fractie van GroenLinks/PvdA om heeft gevraagd. Verder zijn er afspraken gemaakt over een juiste en tijdige manier van verstrekken van informatie. Dat zorgt voor een gelijk speelveld van alle fracties. De wethouder beaamt dat de begroting niet geheel beleidsarm is, zoals sommige fracties al zeiden. Het eerder ingezette beleid wordt voortgezet. Daarom is de Borging continuïteit uitvoering bestaand beleid in de begroting opgenomen. Het betreft onderwerpen waar eerder afspraken

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

1

over zijn gemaakt met de raad, zoals de ontwikkelpaden (als het Ontwikkelpad Geleen-Zuid), het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en landschap en capaciteit van ruimtelijke ordening. De middelen hiervoor zijn in de begroting opgenomen. De begroting bevat geen nieuw beleid. Dat komt in 2023 bij de bespreking van de kadernota aan de orde met dan aandacht voor het verschil tussen wettelijke verplichtingen en de invulling van vrij beleid. De diverse crises, maar ook de voortdurende nieuwe taken van de gemeente zoals de opvang van Oekraïners en het uitkeren van de energietoeslag en de onzekerheid over de financiële vergoeding van het Rijk vragen om flexibiliteit. De 4e programmarapportage zal de laatste informatie over bijvoorbeeld mee- en tegenvallers bevatten. Dan is ook het zicht op de middelen voor de samenlevingsversterkende maatregelen als steun aan verenigingen, inwoners en instellingen die met de gevolgen van de energiecrisis kampen. De PVV heeft gevraagd of er voldoende ruimte is om onvoorziene zaken op te vangen en PIT heeft gevraagd naar de achtervang van kwaliteiten. De stijging van de energietarieven, de inflatie en de ontwikkeling van de cao zijn grote risico’s. Daarbij houdt het college vast aan de richtlijnen van de Kadernota weerstandsvermogen. Daar is voor de volgende jaarschijven geld voor gereserveerd.

De wethouder zegt toe de raad door middel van de planning- en controlcyclus op de hoogte te houden van ontwikkelingen. Meerdere partijen hebben gesproken over gemeentelijke belastingen als de hondenbelasting en de ozb (in relatie tot de WOZ). De raad heeft eerder een besluit genomen om de belastingverhoging voor de jaren 2022 in 2023 terug te draaien. Maatregelen voor 2024 komen aan bod bij de bespreking van de kadernota. De wethouder kondigt een onderzoek aan of de hondenbelasting volledig kan worden afgeschaft. Daarmee is de motie van PIT en VVD overbodig. 17 november 2022 vindt een informatiebijeenkomst BsGW plaats over de WOZ-waardering en de heffingsgrondslag. PIT en VVD vragen in een motie om geen gebruik te maken van foto’s van interieurs. Dat betreft een landelijke proef. De wethouder stelt voor om daar in de informatiebijeenkomst verder over te spreken en de motie aan te houden tot de bespreking van de belastingtarieven in november 2022. Het amendement van PIT en VVD, waarin de fracties vragen om verenigingen, instellingen en organisaties in tijden van crises te steunen, is overbodig. In de inleiding van de Bestuurssamenvatting en in de aanbiedingsbrief bij het raadsvoorstel 1e begrotingswijziging septembercirculaire 2022 wordt daar al aandacht aan besteed. In de 4e rapportage wordt ingegaan op de effecten van de crises op de inwoners, verenigingen en instellingen.

Het gaat dan om incidentele maatregelen. Die zijn geldig tot de bespreking van de Kadernota 2024. Binnen de portefeuille Participatie en bestaanszekerheid vraagt GOB om concrete voorstellen voor het aanpakken van de gevolgen van de energiecrisis. Die zijn reeds op genomen in de op 9 november 2022 verschenen RIB. Ook worden er middelen voor scholen gereserveerd, waar het CDA naar vroeg. De wethouder roept de raadsleden op om deze maatregelen zo veel mogelijk onder de aandacht te brengen. De energietoeslag is al gebruikt door 5600 inwoners. Zij hebben al aangegeven gebruik te willen maken van verdere ondersteuning. Het taboe op armoede vermindert. Daardoor kunnen mensen met problematische schulden eerder worden geholpen. De gemeente is samen met de partners als PIW actief in de coalitie Samen sterk tegen eenzaamheid. Het CDA heeft daar vragen over gesteld. Samen met een medewerker, speciaal met de focus op eenzaamheid, wordt gewerkt aan een plan. Dat wordt in 2023 aan de raad voorgelegd. PIT vroeg aandacht voor de toegang tot boeken en het vergroten van het taalaanbod. De gemeente zet zich samen met de maatschappelijke partners in om laaggeletterdheid aan te pakken. Het is echter moeilijk om de doelgroep te bereiken. Hun drempel om hulp te vragen is hoog.

Daarvoor wordt gewerkt met taalambassadeurs, geeft de bibliotheek cursussen digitale vaardigheden en is er aandacht voor Taal in de wijken. Wethouder Geilen gaat in op de opmerkingen over de openbare ruimte. Er wordt aan gewerkt om meer middelen beschikbaar te krijgen voor het onderhoud van de openbare ruimte om de basis op orde te brengen. Enkele fracties vroegen om aandacht voor het zwerfvuil en onder andere voor eenheid in prullenbakken. Extra prullenbakken zorgen echter niet voor minder zwerfvuil. Sommigen laten er hun huisvuil achter. Dat vraagt om een gedragsverandering en om maatwerk.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

2

De wethouder is blij met de vrijwilligers die zwerfvuil opruimen en steunt initiatieven op dat gebied. Hij is het eens met het verzoek van de VVD om de afvalbakken op te pimpen. Daarvoor zijn al initiatieven genomen. D66 vroeg aandacht voor de geveltuinen. Daarvoor zijn subsidieregelingen beschikbaar. Het is belangrijk de inwoners te wijzen op de mogelijkheden, zoals subsidie voor het afkoppelen van regenwater. Inwoners kunnen daarbij worden geholpen, bijvoorbeeld met het invullen van de formulieren en het daadwerkelijk afkoppelen. Daarnaast heeft de gemeente meegedaan aan het NK Tegelwippen. Sittard-Geleen is 16e geworden van de (34) middelgrote gemeenten. Daarmee ontstaat een grotere bewustwording voor het vergroenen van de openbare ruimte. De PVV heeft vragen gesteld over het thema ruimtelijke ordening en wonen; het ruimtelijk beleid zou verouderd zijn. De wethouder deelt mee dat het grootste deel van het beleid actueel is. Bij het resterende deel wordt gewerkt aan actualisatie. Verder wordt gewerkt aan de fasering van de Omgevingsvisie 2016. De raad is uitgenodigd om daarover mee te praten in de raadswerkgroep Omgevingsvisie. Uitstel van de invoering van de Omgevingswet heeft weinig invloed op de actualisering van de Omgevingsvisie (die als basis dient voor al het onderlinge beleid als het Woonbeleid en de Mobiliteitsvisie).

De PVV stelde voor om prestatieafspraken met corporaties in de raad te bespreken. Dat is een collegebevoegdheid. De wethouder zegt toe de raad te informeren over de afspraken en kondigt aan de corporaties uit te nodigen om een toelichting te geven en te spreken over de opgave op het gebied van sociale woningbouw. Er is gevraagd naar de kosten van de invoering van de Wet kwaliteitsborging. Momenteel doet een bureau onderzoek naar de gevolgen van die nieuwe wet. De wethouder zegt toe de raad te informeren over de resultaten. Het kabinet heeft een bonus van 2500 euro extra in het vooruitzicht gesteld voor extra opvang van asielzoekers. De PVV heeft daar vragen over gesteld. De wethouder vindt dat voor het opvangen van mensen geen financiële prikkel nodig is. Binnen de veiligheidsregio wordt gesproken hoe de gemeenten tegemoet kunnen komen aan deze verantwoordelijkheid. De VVD heeft vragen gesteld over het aantal nieuwe woningen. Daarvoor is een behoefteonderzoek uitgevoerd. Voor Limburg gaat het om 26.000 woningen. In Zuid-Limburg gaat het in eerste instantie om 10.200 woningen (bruto, omdat er ook rekening moet worden gehouden met sloop) met wellicht het vooruitzicht op nog meer nieuwe woningen. De verdeling onder de gemeenten heeft nog niet plaatsgevonden. Daarvoor worden woondeals opgesteld. Daar moet in januari 2023 meer helderheid over komen.

In de zogenaamde Pitgrounds in de voormalige DSM-torens zijn studentenunits gecreëerd. Ook zijn er plannen voor woningbouw aan de Kennedysingel, in Lindenheuvel en op gemeentelijke ontwikkellocaties. Het horecastraatje is onder regie van de Stadslabs opgeknapt met medewerking van de jongeren van de Vakopleiding, die daarmee ervaring hebben opgedaan in het schildersvak. Er is verder subsidie verkregen voor de GL1-aanpak. Er wordt nu binnen de triple helix gewerkt aan een concrete uitvoering. Structurele middelen voor de stadslabs zijn onderwerp van de latere integrale discussie bij de bespreking van de kadernota. In deze begroting zijn middelen opgenomen om de kosten in 2023 te borgen. Het is nu nog lastig om ook andere partijen mee te krijgen. ZO Wonen stelt hiervoor wel al ruimten beschikbaar. Er is gevraagd naar de stand van zaken van de lokale digitale munt om mensen te stimuleren om in de eigen gemeente te winkelen. De wethouder stelt voor om daar in klein verband over verder te spreken. De Stadspartij sprak over de inwonerspeiling. Die is recent gepubliceerd. De raad is geïnformeerd over het vervolgproces met onder andere dialoogsessies met inwoners om zo inzage te krijgen in de achtergrond van de waardering. De fractie ging ook in op verzoek van de coalitiepartijen en andere fracties om zich aan te sluiten bij de coalitie.

Dat is echter geen verantwoordelijkheid van het college, maar van de coalitiepartijen. Het college is er voor de gehele raad.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

3

De VVD vraagt in haar amendement aandacht voor dierenwelzijn. Daarbij gaat het om nieuw beleid. Dat zal bij de bespreking van de kadernota in 2023 aan de orde komen. Verschillende fracties hebben gesproken over Glanerbrook en hebben er moties en amendementen over ingediend. Bij de start van het project is afgesproken dat budgetoverschrijdingen worden voorgelegd aan de raad. Dat heeft het college gedaan toen dat duidelijk was en toen voorgesteld om alternatieven te verkennen. Eerder waren de exploitatieberekeningen onzeker. Die blijken negatief. Daar wordt in de raadsvergadering van december 2022 verder over gesproken. Het college komt daarbij tegemoet aan de aandachtspunten die de fracties in de ronde hebben meegegeven. GroenLinks/PvdA stelt voor om gelden te oormerken voor het Landschapsplan. In de raadsvergadering van december 2021 heeft het college gesteld dat er bij het vaststellen van het bestemmingsplan duidelijkheid moet zijn over (de dekking van) het Landschapsplan. Daaraan is gekoppeld de vrije beleidsruimte in 2022 van (maximaal) 5 miljoen euro. Dat bedrag kan dus nu niet aan iets anders worden uitgegeven. De wethouder ontraadt dan ook het amendement. Het strookt niet met de lijn die de raad eerder heeft ingezet. In het amendement spreekt GroenLinks/PvdA ook over cofinanciering. Het zou 100% zeker zijn dat die er niet komt. De wethouder betwijfelt dat.

Cofinanciering is ook mogelijk in de vorm van subsidie. Dat is wellicht met de verdere concretisering van de plannen en mogelijke regiodeals, inclusief het landschapsplan, kansrijk. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA.) vindt dat de wethouder de motie van de fractie verkeerd uitlegt. In het amendement wordt het college gevraagd om aan te geven of er een reële kans is op cofinanciering. De voorzitter stelt voor om daar na de bijdrage van het college op in te gaan. Wethouder Geilen vervolgt met de reactie op de motie Kappen met kappen. In de raadsvergadering van juli 2022 heeft de wethouder toegezegd geen onomkeerbare besluiten te nemen; er worden geen bomen gekapt voordat de komst van Glanerbrook duidelijk is. Het proces voor het aanvragen van een kapvergunning is - gezien de doorlooptijd, onder andere in verband met de bezwaartermijn - al gestart om (als de raad daartoe in december 2022 besluit) te kunnen starten. Daarmee is de motie overbodig. De wethouder zegt voor de raadsvergadering van december 2022 een notitie toe met aandacht voor de bomen in relatie tot de fasering van de plannen voor Glanerbrook (met bijvoorbeeld uitstel van de realisatie van het nieuwe zwembad). De kap wordt deels ingezet ten behoeve van het Landschapsplan. Dat is afgestemd met onder andere IVN.

Het gaat om een kwaliteitsverbetering van de groene omgeving en een stevige bijdrage aan de klimaatadaptatie en biodiversiteit. Wethouder Salvino deelt de zorgen van verschillende fracties over de gevolgen van de energiecrisis voor het mkb. Maar ook de grote bedrijven in de gemeente hebben hun zorgen. Een aantal fabrieken op Chemelot liggen al stil vanwege de hoge gasprijs. Dat heeft ook gevolgen voor andere productieprocessen op dat terrein. Dat mag er niet toe leiden dat de fabrieken naar elders vertrekken. Het ministerie van Economische Zaken heeft Chemelot aangewezen als cluster met de focus op verduurzaming. De wethouder zegt toe de raad te informeren over verdere ontwikkelingen. Een aantal steden heeft samen met mkb-organisaties een lobby gestart om de problematiek van het mkb onder de aandacht te brengen van het kabinet. De lobby sluit aan bij de aandacht van de gemeente voor het mkb met onder andere de mkb-Greendeal. Daarover is informatie opgenomen op de gemeentelijke website. GroenLinks/PvdA heeft in dit kader vragen gesteld over de 500.000 euro stimuleringsgelden. Die zijn vorig jaar in de raad vrijgemaakt. De PVV heeft vragen gesteld over de Detailhandelsvisie. Het college legt de raad in het voorjaar van 2023 een voorstel voor met aandacht voor de invulling van detailhandel in bepaalde gebieden van de gemeente.

Op verzoek van de raad zijn inmiddels alle scholen ingelicht over de subsidiemogelijkheden voor verduurzaming en vergroening van schoolpleinen. GroenLinks/PvdA en D66 hebben daar eerder artikel 43-vragen over gesteld. Verder wordt hard gewerkt aan de Unielocatie Grevenbicht/Obbicht. Het eerste ontwerp is gereed. Er wordt nu gewerkt aan een berekening van de kosten. Het onteigeningsbesluit komt binnenkort op de agenda van de raad. De

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

4

verduurzaming van de schoolgebouwen, waar de Stadspartij naar vroeg, komt terug in het Strategisch huisvestingsplan. Ook dat wordt in het voorjaar van 2023 in de raad besproken. Wethouder Houtakkers antwoordt op de vraag van het CDA over water in de grachten, dat dit in september/oktober 2023 wordt gerealiseerd. De plaquette van Remco van der Vorst wordt in april 2023 in het centrum van Sittard geplaatst. Naast het mijnverleden, waar PIT aandacht voor vroeg, koestert het stadsbestuur ook zaken als de nagedachtenis van Toon Hermans, de historische binnenstad, de Heks van Limbricht, graffitikunst, het haantje van Buchten, het historisch archief en de website over het erfgoed van de gemeente. De Stadspartij heeft vragen gesteld over de Sportstichting. In een stuurgroep wordt gesproken om de stichting onder te brengen in het gemeentehuis. Over de toekomst van de stichting wordt in 2023 over gesproken. Door de ontwikkelingen in de DSM-torens is de ontwikkeling van de stationsomgeving in een ander daglicht komen te staan. De eigenaar van die gebouwen heeft toegezegd financieel bij te dragen aan de ontwikkeling. Het gebied is nu gewild. In de verdere ontwikkelingen zal er aandacht zijn voor de lantaarnpalen en de vuilnisbakken, waar de VVD naar vroeg. Het erfgoed moet goed beschermd worden.

Zonnepanelen op monumenten bijvoorbeeld mogen niet in het zicht liggen en moeten voldoen aan de regels van het bestemmingsplan. Bij rijksmonumenten is sprake van een vergunningsplicht. Binnen de Omgevingsvisie wordt daarvoor beleid ontwikkeld met aandacht voor maatwerk. Zo zijn op het rijksmonument Stadbroekermolen inmiddels binnen de regels zonnepanelen aangebracht. De wethouder verwijst verder naar de website. Daarop staat de Groene menukaart met aandacht voor verduurzaming. Het kabinet heeft in een brief van 7 november 2022 aangekondigd drempels voor de toegang tot de bibliotheek weg te werken (waar PIT naar vroeg) en de diversiteit te bevorderen door extra investeringen in de bibliotheken. Het bedrag voor Sittard-Geleen is nog niet bekend. Met de ontwikkeling van de ESCS-locatie kan nu een nieuwe start worden gemaakt. GroenLinks/PvdA heeft eerder in een motie gevraagd om right-to-challenge stevig te verankeren binnen de burgerparticipatie. Burgers moeten op zijn minst nauw betrokken worden bij het proces. Dat is nu met het meenemen van de voorstellen van Wij-Schwienswei gerealiseerd. In de nota Grondbeleid zijn randvoorwaarden opgenomen om een bijdrage te leveren aan de meest gewenste maatschappelijke effecten. Op 19 januari 2023 worden de varianten besproken. Aan hand van de randvoorwaarden wordt later een keuze gemaakt.

Het proces heeft lang geduurd vanwege de gevoelige problematiek. Met de nieuwe aanpak kan nu iedereen uit de voeten. GroenLinks/PvdA was ontevreden over de mogelijkheden voor participatie. De wethouder heeft inmiddels in het kader van participatie in kleiner verband goede gesprekken gevoerd met WijSchwienswei. De VVD vraagt in een motie aandacht voor het Hoes veur ’t Limburgs. Het college omarmt die motie. De wethouder vindt de motie PIT over Stolpersteine sympathiek. Hij ziet uit naar de aangekondigde aanvulling met naast aandacht voor het primair onderwijs ook aandacht voor het Broouwers. Wethouder Tillie merkt op dat zaken als energie-armoede, energietransitie, klimaat, duurzaamheid, de oorlog in Oekraïne en energieschaarste alles op zijn kop heeft gezet. Inwoners, verenigingen en bedrijven hebben moeite om het hoofd boven water te houden. De gemeente probeert binnen de kaders te helpen waar het kan met onder andere tips voor kleine energiebesparende maatregelen, maar ook met extra inzet. Bij dat laatste trekken de gemeenten in de regio Zuid-Limburg samen op. In de RES Zuid-Limburg gaan twee medewerkers zich specifiek inzetten voor Zon op Dak. Dat moet bijdragen aan de energietransitie. Particuliere initiatieven worden getoetst aan het afwegingskader dat met de raad is afgesproken. Als particulieren daardoor afhaken, heeft de gemeente daar dus weinig invloed op.

Het is nog niet duidelijk wanneer het extra geld voor de regionale energiestrategie (waar D66 over sprak) beschikbaar komt en waar het voor ingezet moet worden. De wethouder zegt toe de raad voorstellen voor te leggen voor de 300.000 euro in de Begroting 2023. Het initiatief van GroenLinks/PvdA voor een sociaal lokaal energiebedrijf is interessant. De presentatie hierover was veelbelovend. De wethouder is blij dat de fractie het woord valideren in het voorstel heeft veranderd in verifiëren. Daarmee kan de wethouder het initiatief als uitgangspunt nemen voor verder onderzoek. De VVD vindt kernenergie de oplossing voor het energieprobleem. Het college is nog niet zover. De wethouder kondigt aan dat een onderzoeksbureau en de gedeputeerde het rapport hierover

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

5

van de provincie zullen toelichten in een themasessie in maart of april 2023. Daarna kan er in de gemeente de discussie over gevoerd worden. De rechter heeft bepaald dat vrijstelling van stikstofuitstoot niet meer mogelijk is. Daar moet elk bouwplan op worden getoetst. Sittard-Geleen doet dat al jaren. Voor de gemeente is de impact daarvan dan ook - wellicht - minimaal. De wethouder kondigt aan daar later met de raad na onderzoek verder over te spreken. Voor de werkgroep Sittard-Geleen Inclusief zijn openbare toiletten in de centra een aandachtspunt. Daarover wordt met het centrummanagement gesproken. In het geplande Huis aan de Markt moeten openbare toiletten komen. Burgemeester Verheijen gaat in op de opmerkingen, moties en amendementen over zijn portefeuille. Hij legt uit dat het college van B en W verantwoordelijk is voor de informatievoorziening aan de raad. Lokaal Sittard-Geleen-Born heeft daar opmerkingen over gemaakt. Dat is uitgebreid opgenomen in artikel 169 van de Gemeentewet. Het CDA vroeg om naast de vlaggen van Europa ook de vlaggen van Nederland en Limburg bij het gemeentehuis te laten wapperen. De burgemeester zegt toe daar uitvoering aan te geven. De VVD stelde voor om de boa’s te voorzien van een uitschuifbare wapenstok. Dat is echter voorbehouden aan de politie. Boa’s mogen slechts gebruikmaken van de korte wapenstok.

De pilot (in andere gemeenten) daarvoor is afgerond. De resultaten waren positief. De minister heeft daarop aangekondigd de regels voor toekenning te versoepelen. In Sittard-Geleen wordt daarvoor een veiligheidsplan opgesteld met aandacht voor de boa-taken in relatie tot het blootstellingsrisico en de frequentie en de waarschijnlijkheid ervan. In samenspraak met de politie moet een handhavingsarrangement worden opgesteld met een verdeling van de taken. Daarna kan een aanvraag worden ingediend om de boa’s te voorzien van de korte wapenstok. De burgemeester verwacht daar medio 2023 meer informatie over te kunnen verstrekken. In zijn motie vraagt D66 om een euregionale conferentie. Sittard-Geleen is de enige euregionale stad in Nederland. Het college juicht dit daarom toe en ziet uit naar initiatieven hiervoor van de raad. De burgemeester is blij met het amendement Radicalisering van GroenLinks/PvdA. Het gaat op dit moment niet alleen om linksextremisme waar de fractie over spreekt, maar om extremisme in een veel bredere zin van het woord. Er is sprake van een afvlakking van Jihadistische dreiging en een opkomst van linksextremistische groeperingen. Het dreigingsbeeld van rechtsextremisme is onveranderd hoog. Hij kondigt aan de tekst in de begroting daarop aan te passen. Nederland kent een algeheel vuurwerkverbod, behalve in de avond (en een deel van de nacht) van 31 december.

In een motie wordt verzocht om dat verbod uit te breiden. Uit ervaring blijkt dat dit echter op die avond vrijwel onuitvoerbaar is. Het afsteken van vuurwerk is repressief vrijwel niet te handhaven. De diensten kunnen alleen daders op heterdaad betrappen om over te kunnen gaan op straffen. Bovendien moet de daadwerkelijke dader kunnen worden aangewezen. Daarnaast is het in deze regio gemakkelijk om in België en Duitsland vuurwerk te kopen, maar ook in Nederland is verkoop nog steeds mogelijk. Een algeheel vuurwerkverbod moet geschikt, proportioneel en noodzakelijk zijn. Daar heeft deze gemeente, met de rustig verlopen jaarwisselingen in de afgelopen jaren, geen argumenten voor. De voorzitter geeft ruimte aan de fracties om aan te geven welke vragen niet zijn beantwoord. De heer Brouwers (CDA) herhaalt zijn vraag over het dossier arbeidsmigranten. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) herhaalt zijn vraag om vooraf aan de bespreking van de kadernota aan te duiden welke wettelijke en welke de autonome taken van de gemeente zijn. Hij ziet de wethouder bevestigend knikken. Hij refereert verder aan de twee jaar geleden aangenomen motie over de gefaseerde afbouw van de hondenbelasting. Daarmee is de vandaag ingediende motie over dit onderwerp overbodig.

De heer Kubben vraagt wethouder Houtakkers in begrijpelijke taal uit te leggen hoe met de door hem genoemde randvoorwaarden moet worden omgegaan bij de bespreking van de ESCSlocatie. De wethouder gaf ook aan, als antwoord op de vraag waarom het allemaal zo lang heeft geduurd, dat de puzzel niet kon worden gelegd zoals het college wilde. Spreker vindt dit nu net de verkeerde houding ten opzichte van de inwoners.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

6

Wethouder Tillie sprak over afhakende particulieren, doordat hun initiatieven buiten de kaders vallen. Op welke initiatieven doelt hij? De heer Paauwe (Stadspartij) vindt de opmerkingen van wethouder Bühler over eenzaamheid vreemd. Daar is in de eerste termijn niet over gesproken. De Stadspartij krijgt bij besprekingen over de Unielocatie Grevenbicht/Obbicht signalen over de levensvatbaarheid van de voetbalclub. De fractie vraagt meer informatie over het lokaal netwerk waar GroenLinks/PvdA over sprak. Is dat een vervanging van Het Groene Net? Er wordt al vier jaar gesproken over toiletten in de openbare ruimte. Spreker vraagt om actie. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) heeft eerder artikel 43-vragen gesteld over zonnepanelen op monumentale gebouwen. Die vragen zijn nog steeds niet beantwoord. Hij vraagt verder uitleg over de situatie in Sanderbout. Het is vreemd dat koopwoningen wel zonnepanelen mogen hebben en huurwoningen niet. De burgemeester is ingegaan op zijn vraag over informatieverstrekking aan de raad. De verantwoordelijkheid ligt bij het college. De heer Klein geeft er de voorkeur aan dat die bij een persoon ligt. Hij herhaalt zijn vraag over de personele situatie bij Bie Zefke. Hij vraagt tot slot of er rekening wordt gehouden met de drastisch gezakte leerlingenaantallen in Obbicht en Grevenbicht. Mevrouw Joosten (VVD) heeft een aantal aanvullende vragen.

• Komt bij de bespreking van de kadernota in 2023 ook het onderwerp dierenwelzijn aan de orde? • Heeft de stikstofproblematiek invloed op de bouw van de unielocatie Grevenbicht/Obbicht? • Voor zonnepanelen op rijks- en gemeentelijke monumenten is maatwerk nodig. Krijgen zij bij de aanvraag steun van de gemeente? • Spreekster ziet uit naar de themasessie kernenergie in maart 2023, maar stelt voor om die eerder, zo snel mogelijk, in te plannen. Wethouder Bühler zegt toe dat zij in het proces om te komen tot de kadernota duidelijk maakt waar er ruimte is voor keuzes. Zij is bekend met de eerder ingediende motie Hondenbelasting. Daarin wordt verzocht om de hondenbelasting gefaseerd af te schaffen. Daarmee is inderdaad de nu ingediende motie overbodig. Haar antwoord over eenzaamheid had betrekking op een vraag van het CDA. Ze gaat ermee aan de slag. De heer Renet (SPA) merkt op dat honden een bijdrage kunnen leveren op maatschappelijk gebied. Zij kunnen bijvoorbeeld eenzaamheid tegengaan. Dat geldt echter niet voor grote gezinnen of bij meerdere honden. Waarom moeten anderen voor hen betalen? Wethouder Bühler verwijst naar de vraag in de motie om de hondenbelasting volledig af te schaffen. De opmerking van SPA kan onderdeel zijn van de bespreking van de kadernota. Wethouder Geilen deelt mee dat het college eerder deze week gesproken heeft over het arbeidsmigrantenbeleid.

Daar wordt in januari 2023 in de ronde opiniërend over gesproken. Vervolgens kan de raad het beleid vaststellen. In haar eerdere (aangenomen) amendement vraagt de VVD om onderzoek te doen naar versterking van het dierenwelzijnsbeleid. Het college gaat daar invulling aan geven en bij bespreking van de kadernota de raad een voorstel voorleggen. Wethouder Salvino meldt dat - bij de vragen over de unielocatie Grevenbicht/Obbicht - het aantal leden van de voetbalclub licht is gedaald. Bij de tennisclub stijgt het aantal leden. Er zijn geen zorgen over de levensvatbaarheid van de clubs. Het besluit in 2020 voor de unielocatie is gebaseerd is op een bepaald aantal leerlingen. De ambtelijke organisatie verwacht geen effecten voor de bouw van de locatie door de stikstofproblematiek. Zij zegt toe de eerste schetsen van het ontwerp op korte termijn aan de raad voor te leggen. Wethouder Houtakkers deelt mee dat de randvoorwaarden voor de ontwikkelingen op de ESCSlocatie in de ronde zijn besproken. Hij zegt toe die bij de stukken te voegen voor behandeling in de ronde op 19 januari 2023. Het staat de fracties vrij om die randvoorwaarden wel of niet bij hun

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

7

betoog te betrekken. Hij benadrukt dat nu de derde variant wordt meegenomen. Door de verschillende snelheden in het proces hebben partijen niet goed naar elkaar geluisterd. Daardoor kon de puzzel niet goed worden gelegd. Zo zijn de randvoorwaarden (uit de nota Grondbeleid) en de varianten los van elkaar besproken. De wethouder is tevreden met het uiteindelijke resultaat. Dat wordt op 19 januari 2023 met alle partijen besproken. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) bedoelt met the Right to Challenge het concept en niet de motie die daarover is ingediend. Het gaat erom de inwoners en initiatiefnemers serieus te nemen. Verder is er onduidelijkheid over de randvoorwaarden. Komen die uit de nota Grondbeleid of is het aan de fracties om die in te brengen? Wethouder Houtakkers legt uit dat met de randvoorwaarden in de nota Grondbeleid wordt getracht om tot een goede invulling te komen. De wethouder heeft de fracties een aantal randvoorwaarden meegegeven om er de discussie over te voeren. Een aantal fracties heeft zelfs randvoorwaarden toegevoegd. De wethouder zegt nogmaals toe alle randvoorwaarden in een overzicht op te nemen. Het staat de fracties vrij om daar op 19 januari 2023 op in te gaan. De wethouder deelt mee dat in de brief van 4 november 2022 staat dat er nooit een formele aanvraag is geweest om zonnepanelen te plaatsen op panden van ZO Wonen in Sandelhout.

In het vooroverleg hierover adviseerde de ARK om geen zonnepanelen aan te brengen. Daarna is er niet meer over gesproken. Hij zegt toe met ZO Wonen te spreken over eventueel maatwerk. Bij het frontoffice van Vergunningen kan informatie ingewonnen worden over zonnepanelen op monumentale panden. Ook een bezoek aan het pand is bespreekbaar. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) heeft de brief van 4 november 2022 niet ontvangen. De brief staat ook niet in iBabs. Hij begrijpt dat het aan ZO Wonen is om een nieuwe aanvraag in te dienen. Hij stelt voor om goed te communiceren dat er meer mogelijk is en dat het zin heeft om een nieuwe aanvraag in te dienen. Wethouder Houtakkers zegt toe onderzoek te doen naar de status van de genoemde brief. Wethouder Tillie gaat in op vijf vragen van de fracties. • Initiatieven op het gebied van energie passen soms niet in het afwegingskader. Dan is een gesprek met de initiatiefnemer nodig. Het is dan mogelijk dat de initiatiefnemer afhaakt. • De vraag van de Stadspartij over het lokale energiebedrijf moet met GroenLinks/PvdA worden besproken. Het gaat in ieder geval niet om Het Groene Net. De wethouder heeft verzoek voor een onderzoek naar zo’n energiebedrijf toegezegd. • De wethouder heeft regelmatig gesproken met de werkgroep Sittard-Geleen Inclusief over openbare toiletten.

Samen met het centrummanagement worden de beschikbare openbare toiletten in kaart gebracht. • Wat bij Bie Zefke gebeurt, is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente. Het is aan de organisatie om medewerkers te ontslaan. Het is een zelfstandig orgaan. De wethouder heeft al toegezegd om dat met de organisatie te bespreken. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) stelt voor om nog eens goed na te denken hoe de gemeente personeel en vrijwilligers kan beschermen tegen machtsmisbruik om een angstcultuur te voorkomen. Zij moeten de gemeente om hulp kunnen vragen als er geen sprake is van een veilige werkomgeving en de organisatie dat ontkent. De gemeente verstrekt per slot van rekening subsidie aan de organisatie. Het is dan ook in het belang van de gemeente dat de organisatie goed functioneert. Wethouder Tillie heeft niet de ervaring dat er sprake is van een angstcultuur. Dat blijkt ook niet uit gesprekken met het bestuur van Bie Zefke. Hij herhaalt dat het aan het bestuur is om dit op te pakken. Hij vervolgt. • Ook de wethouder ziet graag de themasessie over kernenergie op een eerder tijdstip. Het is echter een initiatief van de provincie in samenwerking met een onderzoeksbureau. Het onderwerp staat los van de aanstaande verkiezingen van Provinciale Staten, zo deelt de wethouder desgevraagd mee. Tweede termijn

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

8

De heer Boonen (GOB) herhaalt zijn oproep voor meer samenwerking en meer vertrouwen in elkaar en voegt daaraan toe: een beetje liever zijn en meer respect voor elkaar, ook als de standpunten ver uiteen liggen. Hij kondigt aan met de heer Klein een afspraak te plannen om het gesprek aan te gaan. De heer Boonen is het niet eens met de beweringen van SPA dat een raadslid van GOB het gemakkelijk heeft, slechts een aanwezigheidspremie krijgt en klapvee is. De fractieleden van GOB zijn actief en kritisch en voeren elke fractievergadering een stevig debat. Spreker geeft een overzicht van de activiteiten van de leden van de fractie, zoals de organisatie van de OLS en de inzet voor BsGW. Hij roept de heer Renet op om te stoppen met deze onzin. GOB heeft eerder alle partijen opgeroepen om te praten over de ESCS-locatie. GroenLinks/PvdA heeft zich echter niet gemeld. De heer Boonen beaamt dat het proces lang geduurd heeft. Hij ziet uit naar de komende gesprekken. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) vindt die laatste beweringen een staaltje van powerplay zoals de fractie en andere partijen eerder ervaren hebben. Dat heeft niets te maken met goede samenwerking of meer liefde voor elkaar. De fractie ziet een aantal lichtpuntjes, maar is wel beschadigd door de houding van GOB in de afgelopen maanden. GroenLinks/PvdA gaat niet bij GOB bedelen om een gesprek.

De heer Boonen (GOB) heeft het zo niet bedoeld. Hij heeft getracht de spanning er een beetje uit te halen. Het is nu duidelijk waarom GroenLinks/PvdA niet op de uitnodiging van GOB is ingegaan. De heer Renet (SPA) herhaalt zijn eerdere verzoek om in gesprek te gaan met nieuwe raadsleden over hun - wellicht nieuwe - inzichten. Het nieuwe, maar nagenoeg oude, college heeft echter vooraf aangegeven het ingezette beleid voort te zetten. Daarmee zet het college de raadsleden buitenspel. Op die manier worden ze een applausmachine. Het is aan de raad om de kadernota vast te stellen. Het is aan het college om de plannen te vervatten in de begroting. Discussies behorende bij de bespreking van de kadernota worden echter al jaren niet meer gevoerd. De heer Boonen (GOB) was geprikkeld door de term applausmachine. Dat doet tekort aan de inzet van de fractieleden. Het probleem met een grote fractie is dat niet iedereen het woord voert. De heer Renet (SPA) weet ook wel dat veel fractieleden van GOB actief zijn en dat zij niet altijd het woord voeren in de raad of de ronde. Daarom is hij voorstander van informele sessies waarin de raadsleden elkaar beter kunnen leren kennen. Die zijn er echter niet. De heer Boonen (GOB) antwoordt dat dat geprobeerd is met een raadsconferentie. Dat werd echter niet met gejuich ontvangen.

Wellicht ook dat - gezien de drukke agenda’s - nog meer sessies niet de oplossing is. De heer Paauwe (Stadspartij) heeft ook eerder aangegeven mee te willen praten, maar heeft sindsdien niets meer vernomen. De heer Boonen (GOB) zegt toe dit na te vragen. De motie Informatievoorziening Glanerbrook wordt inmiddels mede ingediend door het CDA, PIT, de VVD, D66 en GroenLinks/PvdA. De motie is enigszins aangepast. Het Rekenkameronderzoek komt in de plaats van het werk van de raadswerkgroep. De Rekenkamer wordt verzocht om in april 2023 te rapporteren. Dan kunnen de uitkomsten worden meegenomen bij de bespreking van de kadernota. De heer Brouwers (CDA) is blij met de door de wethouder toegezegde steunpakketten voor ondernemers, verenigingen, instellingen en inwoners in verband met de energiecrisis. Het CDA is blij met initiatieven van inwoners, onder andere bij de ontwikkeling van de ESCSlocatie. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) is ook blij met de steun aan ondernemers, verenigingen en inwoners. Het CDA heeft echter eerder een voorstel van GroenLinks/PvdA op dit gebied afgewezen.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

9

De heer Brouwers (CDA) is net als de fractie van GroenLinks/PvdA blij dat het college hier naast allerlei bestaande regelingen - aandacht aan schenkt. Zo zal het CDA de motie van GroenLinks/PvdA over het sociale energiebedrijf steunen. De fracties zitten wellicht op dezelfde lijn. De heer Paauwe (Stadspartij) vraagt om meer snelheid in de steun aan ondernemers, verenigingen en inwoners. De heer Brouwers (CDA) herhaalt dat het CDA het fijn vindt dat het college daar in de 4e programmaraad op terugkomt. Het CDA heeft ook opgeroepen om de verenigingen niet in de kou te laten staan en hen zo snel mogelijk te helpen. Het comité Wij Schwienswei zal in de eerstvolgende fractievergadering een presentatie geven, zodat er een goed beeld ontstaat van haar plannen. Het college geeft aan in januari 2023 verder te werken aan dit dossier. De fractie kan zich daarin vinden. Het CDA wil de motie van PIT over de Stolpersteine mee indienen. Ook de moties over een onderzoek naar de mogelijkheid van een sociale energiebedrijf en de motie van VVD over de Limburgse taal dient de fractie mee in. D66 vraagt in haar motie om een euregionale raadconferentie. Het CDA steunt het verzoek. De fractie steunt vanzelfsprekend haar eigen motie over Glanerbrook. De heer Brouwers vraagt tot slot aandacht voor het CDA-manifest Geen haat in de raad.

Raadsleden moeten met respect voor elkaar omgaan met minder ik en meer wij. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) is blij met de uitkomst van het debat met de heer Boonen en hoopt dat hij beseft dat er nog een aantal stappen gezet moeten worden. Spreker roept op om nu echt werk te maken van burgerparticipatie. De heer Kubben is blij met de steun voor een lokaal sociaal energiebedrijf. Hij is ook blij met de toezegging van de wethouder over de motie Kappen met kappen en ziet uit naar het debat hierover en over de fasering van Glanerbrook in december 2022. De fractie heeft een amendement ingediend over de 5 miljoen euro voor het Landschapspark. De reactie van de wethouder is duidelijk. Daarom trekt de fractie het amendement in. Zij blijft echter zorgen houden over de cofinanciering, zeker als wordt gezegd dat de financiers wel zullen komen als er eenmaal een besluit is genomen. De heer Kubben is ook blij met de reactie van de burgemeester op het amendement over radicalisering en extremisme en trekt daarom het voorstel in. De heer Paauwe (Stadspartij) steunt het voorstel van GroenLinks/PvdA voor een lokaal energiebedrijf. Voor het versnellen van hulp aan verenigingen dient de Stadspartij een nieuwe motie in. De fractie wil met de motie een uiterste datum vastleggen.

De heer Brouwers (CDA) begrijpt, gezien de toezegging van het college, de meerwaarde van deze motie niet en denkt dat de motie overbodig is. De heer Pi Van de Venne (D66) dient de motie over de euregionale raadconferentie samen met GOB, het CDA, GroenLinks/PvdA en de VVD in. De frequentie wordt eenmaal per raadsperiode in plaats van jaarlijks. De heer Renet (SPA) heeft altijd veel tijd besteed aan zijn reacties op de begroting, ook al werden vaak zijn moties en amendementen afgewezen. Hij heeft dit keer niet veel tijd besteed aan de voorbereiding, omdat de raad eerder geen kaders heeft vastgesteld en daarmee kan de raad zijn wettelijke plicht niet uitvoeren. SPA wil altijd de tering naar de nering zetten, zeker in deze financieel moeilijke tijden. Andere fracties dienen echter moties in die geld kosten, soms niet geheel gedekt. Spreker roept op tot voorzichtigheid. Eerder is afgesproken dat de gemeente geen omissies van de landelijke en provinciale overheid gaat repareren. De motie over de Limburgs taal heeft echter het karakter van zo’n reparatie. Uit het Kieskompas bleek dat 41,6% van de inwoners geen voorstander is van een volledige afschaffing van de hondenbelasting. De heer Renet vraagt het college daarom om nog eens goed na te denken over de kostendekkendheid. Vooral GroenLinks en de PvdA brachten eerder allerlei nationale zaken naar de raad.

Dat is geen verwijt, maar toen is besloten om daar niet meer in mee te gaan. Maar nu weer komen landelijke

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

10

zaken aan de orde, zoals kernenergie. Daar worden echter nationaal besluiten over genomen. Het is niet aan de gemeenteraad om daar een discussie over te voeren. De raad moet zich houden bij de lokale zaken. SPA is er geen voorstander van dat de gemeente ingrijpt in de lesprogramma’s van scholen, zoals nu weer wordt voorgesteld met de Stolpersteine. Mevrouw Schenk (PIT) merkt op dat de groepen 8 na de Cito-toets ruimte hebben in hun lesprogramma voor gastlessen van vrijwilligers. Het is ook in het kader van de democratie belangrijk dat de jeugd op de hoogte is van de geschiedenis. De heer Renet (SPA) heeft eerder gastlessen verzorgd op scholen. Die werden echter georganiseerd door verenigingen. Hij beaamt dat de jeugd op de hoogte moet zijn van de geschiedenis, maar vindt dat de raad zich niet moet bemoeien met de inhoud van de lessen. De heer Renet vraagt verder aandacht voor mantelzorg en vooral voor de vergoeding van de kosten van mantelzorgers. Dat is belangrijker dan het afschaffen van de hondenbelasting. Mevrouw Joosten (VVD) vindt dat deze vergelijking mank gaat. Veel mantelzorgers doen dat vanuit hun hart. Het is prima dat zij daarvoor beloond worden, maar dat is niet te vergelijken met het hebben van een hond voor de gezelligheid. De heer Renet (SPA) beaamt dat een hond een belangrijke maatschappelijke functie kan hebben en bijvoorbeeld eenzaamheid kan tegengaan.

Hij vindt het dan ook terecht dat een- en tweepersoonshuishoudens geen hondenbelasting hoeven te betalen. Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat een hond ook zorgt voor veiligheid. De heer Renet (SPA) deelt mee dat je met een alarmsysteem ook zorgt voor meer veiligheid. Dat kost ook geld. Hij herhaalt dat ook mantelzorgers kosten maken. De heer Renet ziet uit naar een goede samenwerking in de komende jaren op de grote dossiers als Glanerbrook. Besluiten moeten op basis van feiten worden genomen. Die moeten in alle facetten boven tafel komen. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) gaat in op de persoonlijke aanvallen van de heer Pi Van de Venne van D66 op mevrouw Lotfy van FVD. De heer Schipper (GroenLinks/PvdA) vindt dat dit onderwerp volledig buiten de agenda staat. De voorzitter is het ermee eens dat er gesproken moet worden over hoe raadsleden met elkaar om moeten gaan. Het incident verdient geen opvolging en zal daarom in het fractievoorzittersoverleg open en diepgaand worden besproken. Hij staat de heer Klein niet meer toe om te spreken over individuele raadsleden. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) merkt op dat eerder besloten is dat dat een verantwoordelijkheid is van de raad. Hij vindt dan ook dat hij daar, net als GOB en het CDA, andere fracties over mag bevragen en er zijn mening over mag geven. Het stond ook in de krant.

Mevrouw Lotfy moet veilig haar werk kunnen doen. Hij vervolgt met de reactie op zijn opmerking over het noemen van het beroep van de wethouder (advocaat), terwijl het college uitspraken van de rechter negeert. De heer Brouwers (CDA) heeft de heer Klein aangesproken op het noemen van het beroep van de wethouder. De heer Klein heeft zelf aangegeven dat dat niet handig was. Spreker stelt voor om het daarbij te laten. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vraagt het college en de coalitiepartijen opnieuw om een reactie op het negeren van een uitspraak van de rechter, want burgers is onrecht aangedaan. Hij vervolgt met kritiek op de ICT, waardoor meerdere raadsleden niet op de hoogte waren van een geplande bijeenkomst.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

11

Mevrouw Joosten (VVD) was tot voor kort blij met de gestructureerde vergadering, maar miste ook het vuurwerk. Daar is nu in voorzien. Wethouder Bühler heeft beaamd dat de begroting toch veel (oud) beleid bevat. De aankondiging om bij de bespreking van de kadernota aandacht te schenken aan nieuw en vernieuwd beleid doet spreekster deugd. Gezien de toezegging van de wethouder trekt de fractie de motie van de VVD over de hondenbelasting in. De fractie houdt de motie over foto’s voor het bepalen van de WOZ-waarde aan. Dat komt later nog aan bod. De motie over de Limburgse taal is geen reparatie van beleid van de provincie. Het is nieuw beleid. Er zijn plannen voor het oprichten van een Hoes veur ’t Limburgs. Daar wordt serieus werk gemaakt van de Limburgse taal. De provincie heeft toegezegd incidenteel een bijdrage te leveren. Ook het Rijk en de Limburgse gemeenten zouden een structurele bijdrage kunnen leveren. Daar dient de VVD een motie voor in. Mevrouw Schenk (PIT) bedankt wethouder Houtakkers dat hij de motie Stolpersteine omarmt. Zij juicht het voorstel van het CDA toe om dit ook bij scholieren onder de aandacht te brengen. PIT dient haar amendement om mensen, verenigingen en het mkb in nood tegemoet te komen, ondanks de negatieve reactie van de wethouder, toch in. Daarvoor is nu ruimte in de begroting. De heer Paauwe (Stadspartij) kondigt een motie aan.

Daarin vraagt de fractie om verenigingen en buurtcentra te steunen om de problemen met de energiekosten op te lossen. Wethouder Houtakkers deelt mee dat de verenigingen en buurtcentra in juli 2022 is gevraagd naar problematieken waarbij de gemeente hulp zou kunnen bieden. Onlangs is eenzelfde uitvraag gedaan. Op de 125 formulieren zijn 48 reacties binnengekomen. Daarmee is een beeld ontstaan van de problematiek. Dat zal (al) in het 4e programma aan de orde komen. De gemeente handelt dus conform het verzoek van de Stadspartij, snel. De wethouder zegt toe ook in de tussentijd hulp te bieden als er geen andere uitweg meer is. De heer Paauwe (Stadspartij) heeft het afgelopen jaar twee keer zo’n verzoek gedaan, want sommige verenigingen geven aan technisch failliet te zijn. Wethouder Houtakkers herhaalt dat de gemeente ook in de tussentijd hulp biedt als er geen andere uitweg meer is, dus ook bij een technisch faillissement. Daarom ontraadt het college deze motie. De heer Paauwe (Stadspartij) kondigt aan verenigingen met problemen te verwijzen naar de gemeente. Besluitvorming De voorzitter deelt mee dat de twee eerder ingediende amendementen zijn ingetrokken. Amendement van PIT De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt verworpen. Voor zijn de fracties van PIT en de VVD. De andere fracties zijn tegen.

Begroting 2023,1e begrotingswijziging – septembercirculaire 2022, 3e rapportage 2022 De heer Renet (SPA) stemt tegen deze voorstellen, omdat de raad niet in de gelegenheid is geweest om kaders te stellen. De voorzitter stelt vast dat de raad instemt met deze voorstellen. Voor zijn de fracties van GOB, PIT, de VVD, de Stadspartij, GroenLinks/PvdA, D66, de PVV en het CDA. Tegen zijn de fracties van SPA en Lokaal Sittard-Geleen-Born. Motie 1, Stolpersteine De heer Renet (SPA) vindt het onderwerp belangrijk, ook voor leerlingen en scholieren. De gemeente mag zich er echter niet mee bemoeien. De heer Boonen (GOB) deelt mee dat de Stichting Stolpersteine Sittard-Geleen een app heeft ontwikkeld. De fractie roept op om die app hierbij te betrekken.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

12

De heer Brouwers (CDA) stemt voor de motie, maar ziet dat het middelbaar onderwijs nog niet is opgenomen in de motie en verzoekt dit zoals eerder besproken toe te voegen voordat de motie in stemming wordt gebracht. Hij stelt voor om de motie daarop aan te passen. Mevrouw Schenk (PIT) kondigt aan de motie daarop aan te passen. De voorzitter stelt vast dat de motie wordt aangenomen. Voor zijn de fracties van GOB, PIT, VVD, de Stadspartij, GroenLinks/PvdA, D66, Lokaal Sittard-Geleen-Born, de PVV en het CDA. Tegen is de fractie SPA. Motie 3, het onderzoek naar een duurzaam, sociaal en lokaal energiebedrijf De voorzitter stelt vast dat de motie wordt aangenomen. De PVV stemt tegen de motie. De overige partijen zijn voor. Motie 6 van de VVD en PIT, Hoes veur ’t Limburgs. De heer Renet (SPA) vindt dit een zaak voor de provincie. Hij wil er best aan meewerken, maar vindt niet dat de gemeente daarin moet investeren als andere gemeenten het niet doen. De heer Schipper (GroenLinks/PvdA) vindt het ook een taak van de provincie. De voorzitter stelt vast dat de motie wordt aangenomen. De fracties van GOB, PIT, de VVD, de Stadspartij, de PVV, D66 en het CDA zijn voor. Tegen zijn de fracties van SPA, GroenLinks/PvdA en Lokaal Sittard-Geleen-Born. Motie 7 van D66, GroenLinks/PvdA, over het vuurwerkverbod.

De heer Boonen (GOB) onderschrijft het probleem van de handhaving dat de burgemeester heeft geschetst. De fractie zal daarom tegen het voorstel stemmen. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) spreekt mede namens de andere indiener, D66. Destijds bij de invoering van het rookverbod werd ook gezegd dat het niet te handhaven was. De samenleving moet soms echter toch stappen zetten. Daarom brengen de indieners de motie in stemming. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) is tegen het vele verbieden, maar tegenwoordig wordt het hele jaar door geknald. Dat loopt de spuigaten uit. De fractie stemt echter tegen de motie. Voor mevrouw Joosten (VVD) is dingen verbieden niet haar eerste reflex. Het gaat bovendien om een mooie traditie en het is maar acht uren per jaar. Ook is het verbod moeilijk te handhaven. De fractie zal dan ook tegen het voorstel stemmen. De heer Renet (SPA) beaamt dat het verbod lastig te handhaven is, maar vindt dat de gemeente een signaal moet afgeven, mede gezien de vaak hoge intensiteit van de knallen. De heer Brouwers (CDA) stemt tegen de motie vanwege het argument van handhaving. De voorzitter stelt vast dat de motie wordt verworpen. Voor zijn de fracties van GroenLinks/PvdA en D66. Tegen zijn alle overige fracties. Motie 8 is ingediend door D66, GOB, het CDA, GroenLinks/PvdA en de VVD; een vierjaarlijkse euregionale bijeenkomst.

De heer Renet (SPA) leest in de motie dat de kosten gedekt worden uit het budget van de gemeenteraad. Daar heeft hij moeite mee, want dat is het belang van de hele gemeente. De voorzitter stelt vast dat de motie wordt aangenomen. Voor zijn de fracties van het CDA, D66, GroenLinks/PvdA, SPA, Stadspartij, de VVD, PIT en GOB. Tegen zijn de fracties van Lokaal Sittard-Geleen-Born en de PVV. Motie 9 is ingediend door GOB, het CDA, de VVD, PIT, D66, GroenLinks/PvdA; onderzoek naar de informatieverstrekking over Glanerbrook

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

13

De heer Renet (SPA) vindt het belangrijk dat alle informatie vooraf aan de besluitvorming bekend is. Dat was bij dit project niet het geval. De motie voegt op dit moment echter niets (meer) toe. De heer Klein (Lokaal Sittard-Geleen-Born) vindt dat het geen kwaad kan dat deze motie wordt aangenomen en dat tegelijkertijd de hiervoor aangestelde werkgroep daarmee aan de slag gaat. De fractie stemt dan ook voor de motie. De heer Klaassen (PVV) sluit zich aan bij de reactie van Lokaal Sittard-Geleen-Born. De heer Paauwe (Stadspartij) sluit zich aan bij de reactie van SPA. De voorzitter stelt vast dat de motie wordt aangenomen. Voor zijn de fracties van het GOB, PIT, de VVD, GroenLinks/PvdA, D66, Lokaal Sittard-Geleen-Born, de PVV en het CDA. Tegen zijn de fracties van de Stadspartij en SPA. Motie van de Stadspartij, versnelling oplossing energieproblematiek verenigingen De voorzitter stelt vast dat de motie wordt verworpen. Voor zijn de fracties van de Stadspartij en SPA. Alle andere fracties zijn tegen. 11. Motie vreemd aan de orde van de dag van de Stadspartij, Bouwplanoplossing vervanging Baenje De heer Raven (Stadspartij) deelt mee dat de woordvoerder van de Stadspartij in dit dossier de heer Paauwe is.

Er is echter door de griffie aangegeven dat er bij de woordvoering van de heer Paauwe overwogen moest worden of er sprake zou kunnen zijn van een belangenconflict bij dit onderwerp. Hij merkt op dat alle raadsleden belangen behartigen. Dat is hun hoofdtaak. Leden van de Stadspartij zijn al eerder, door leden van het college, beschuldigd van belangenconflicten. Dat is ernstig. Daarmee kunnen zij hun taak als raadslid moeilijk invullen. Die beschuldigingen staan niet op papier. Is dit de nieuwe verdediging structuur van het college? Raadsleden kunnen zich niet verdedigen. Het is ongewenst om raadsleden op die manier de mond te snoeren. Dit was eerder ook aan de orde bij zijn rol in het onderzoek Glanerbrook. De heer Raven vraagt de burgemeester als hoeder van de integriteit, in voorkomende gevallen dan ook om in de toekomst de aanzegging schriftelijk te doen. Dan ontstaat er een beschikking waarmee raadsleden verder kunnen om een rechterlijke uitspraak te vragen. De heer Raven geeft aan dat hij het zwaar aanzet want de heer Paauwe heeft niets te verbergen, hij is gevraagd als adviseur en heeft in die hoedanigheid bij een overleg met ZOWonen gezeten. Hij heeft geen persoonlijke voordelen in dit dossier. De geuite suggesties die daarover zijn gedaan, ook in deze raad, zijn niet onderbouwd.

Als er wordt gesproken over collegialiteit moet er ook gekeken worden naar de argumenten die er zijn. Die zijn er niet op papier. Hij geeft het woord aan de heer Paauwe. Burgemeester Verheijen antwoordt dat hij eerst zal reageren. De heer Raven zet het inderdaad zwaar aan. Hij begrijpt de boosheid van de heer Raven. De burgemeester is de hoeder van de integriteit. Hij legt uit dat er signalen waren. Dan moeten deze ook besproken worden. Er is niet over geoordeeld, maar er is wel gezegd; bespreek deze signalen. De burgemeester en de griffie zijn er niet om de Stadspartij de mond te snoeren. Er zou echter een casus kunnen gaan spelen van een schijn van belangenverstrengeling, dan is het wel de taak van de burgemeester om dat te agenderen. Er wordt niet over geoordeeld welke rol de heer Paauwe heeft gehad, dat is aan de Stadspartij om dat zelf te wegen. Het is echter wel juist dat de Stadspartij erop is gewezen dat er mogelijk een schijn van belangenverstrengeling wordt opgeroepen. Dan is het goed dat daarover is gesproken. Dit is de motivatie waarom er even contact is gezocht met de fractie. Het is dus helemaal niet aan de orde dat raadsleden de mond wordt gesnoerd. De heer Raven (Stadspartij) zet deze zaak zwaar aan, omdat de Stadspartij erover wordt aangesproken, niet alleen via de griffie maar ook vanuit de raad. Kennelijk is het bekendgemaakt.

Hij roept alle raadsleden op om deze zaken op een goede en fatsoenlijke manier met elkaar te bespreken. De heer Paauwe (Stadspartij) geeft zonder last en ruggespraak een toelichting op de motie. In maart 2022 vonden verkiezingen plaats. De fracties stonden voor hun eigen programma’s, maar bij iedere kandidaat leefden gevoelens voor verbinding, respect, ambitie, betrokkenheid en

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2022

14

burgerparticipatie. De verkiezingen hebben geleid tot een meerderheid van nieuwe raadsleden. Daaruit blijkt de wens van de burgers voor vernieuwing. Maar in het eerste beste dossier na de verkiezingen, de Baenje, bleek dat er niet naar betrokkenen, bewoners en omwonenden, is geluisterd. Zij zijn ook pas laat geïnformeerd over plannen en er pas laat - en ook nog in de vakantieperiode - bij betrokken. Zij hadden echter al vanaf 2019 meegenomen moeten worden in het proces. ZO Wonen heeft op 31 oktober 2022 de vergunning aangevraagd voor nieuwbouw. Het persbericht getuigt van weinig respect voor de buurtbewoners. De Stadspartij verzoekt dan ook in haar motie om alsnog af te zien van de zogenaamde kruimelprocedure en pleit in het algemeen voor meer en betere burgerparticipatie. Wethouder Geilen merkt op dat het dossier al langer in beeld is, namelijk vanaf 2019. Het is dus niet het eerste beste dossier na de verkiezingen. De heer Paauwe was er ook al langer als adviseur bij betrokken. In het proces zijn allerlei stappen gezet. Dat had wellicht anders gemoeten. Het college heeft stappen gezet om uit de impasse te komen. In een artikel 43-brief heeft het college uitleg gegeven over de stand van zaken, over de verschillende posities en hoe met de realiteit moet worden omgegaan. De motie kent een verstrekkend dictum. De fractie vindt dat de kruimelregeling niet gebruikt mag worden.

Het college kan niet anders dan de raad te adviseren om dat niet over te nemen, want het is strijdig met de wet. ZO Wonen heeft inmiddels een vergunning aangevraagd om van het bestemmingplan af te mogen wijken, een kleine buitenplanse afwijking. Daarmee maakt Zo Wonen gebruik van de kruimelregeling. In de wet staat dat de gemeente een dergelijke kleine afwijking, als dat mogelijk is, moet verlenen. Het bevoegd gezag is het college van B en W. Een fractie kan een college niet oproepen om in strijd met de wet te handelen. De gemeente streeft naar de meest acceptabele bouwplanoplossing voor alle partijen. Maar dat gebeurt in de realiteit dat het college Zuyderland en ZO Wonen in 2021 heeft opgeroepen om de communicatie met de buurt op te starten, dat er alternatieven aangedragen moeten worden en dat dat niet is gebeurd. Inmiddels hebben de bewoners zelf, in samenwerking met een architect, een alternatief plan ontwikkeld. Daarmee kregen ze echter geen voet aan de grond bij Zuyderland en ZO Wonen. De gemeente heeft vervolgens alle partijen verzocht om met elkaar in dialoog te gaan. Daarbij heeft de gemeente gestreefd naar de meest acceptabele bouwplanoplossing voor alle partijen. Daarmee is de motie volstrekt overbodig, want iedereen vindt dat er een acceptabele oplossing moet komen. De partijen willen niet naar elkaar luisteren. Daardoor is een diepe impasse ontstaan.

Zuyderland en ZO Wonen wilden 136 bedden realiseren. Dat is niet mogelijk in het door de buurt voorgestelde kleinere plan. Een eventuele bijdrage van de gemeente om het kleinere plan wel te realiseren, is duur en zal bovendien worden gezien als staatssteun. Het is nu aan het college om de aanvraag van Zuyderland en ZO Wonen te beoordelen. Dat het proces anders had gemoeten, is geen toetsingsgrond voor de vergunningaanvraag. In het kader van de nieuwe Omgevingswet wordt gewerkt aan een betere (en verplichte) participatie. Daarmee moet worden voorkomen dat omwonenden geconfronteerd worden met ongewenste plannen. Er is de afgelopen jaren een proces doorlopen dat met de kennis van nu anders had gemoeten. Het college rest nu slechts om de vergunningaanvraag te toetsen. De wethouder ontraadt dan ook met klem de voorliggende motie. De heer Paauwe (Stadspartij) herhaalt dat hij zonder last en ruggespraak spreekt. De betreffende vereniging heeft hem slechts gevraagd om hen te ondersteunen. Hij prijst de pogingen van de wethouder om partijen tot elkaar te brengen, maar vindt het verloop van het proces spijtig. Met dit - voor hem - eerste beste project na de verkiezingen, worden de betrokkenen aan de zijlijn gezet. Het had anders gekund en het had anders gemoeten. Hij ziet uit naar de aandacht voor participatie in de toekomst in de nieuwe Omgevingswet.