Bijlage 3 - Meerjarenbegroting 2023 e.v. GR KBL

Meerjarenbegroting 2023-2025

Meerjarenbegroting 2023-2025

Openbaar lichaam Kredietbank Limburg

4

5

Meerjarenbegroting | 2023-2025

Inhoudsopgave Paragrafen

27

10 Verdeling van de lasten in

40

12

Financieringsstructuur

27

11 Overzicht structurele en

42

Instroom & diagnose

15

Verbonden partijen

27

12 Balans per 31 december

46

9

Sociale kredietverstrekking

17

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

27

13 Toelichting balans per

48

9

Inkomensbeheer en -ondersteuning

18

Risicoparagraaf

28

Activa

48

11

Schuldenaanpak

20

Financiering

31

Passiva

50

Nazorg

24

8 Meerjarenbegroting

34

5

Meerjarenbegroting

25

9 Toelichting op de meerjarenbegroting

36

6

Kerngegevens

26

Voorwoord

6

1

Inleiding

2

4

Dienstverlening

12

7

Preventie, vroegsignalering & educatie

Uitgangspunten en ontwikkelingen

9

Economische situatie Ontwikkelingen in de Schuldhulpverlening

3

Bedrijfsvoering

7

2023, 2024 en 2025 2023, 2024 en 2025 Baten

36

Lasten

38

directe kosten en overhead incidentele baten en lasten 2023, 2024 en 2025

31 december 2023, 2024 en 2025

14 Geschatte dienstverlening

GR-gemeenten KBL 2023 - 2025

52

6

7

Meerjarenbegroting | 2023-2025

Voorwoord

1. Inleiding

VOORSPELLEN WAT ER GAAT GEBEUREN OP HET GEBIED VAN DE SCHULDHULPVERLENING IS MOEILIJKER DAN OOIT TEVOREN. ZELFS ZONDER CORONA IS ER VEEL IN BEWEGING. STEEDS DUIDELIJKER WORDT HOE FUNEST SCHULDEN ZIJN OP HET LEVEN VAN MENSEN.

Door de stress gaat hun IQ tijdelijk omlaag, nemen ze irrationele besluiten en belanden in een negatieve spiraal. Hierdoor ontstaat er ook armoede omdat hun inkomen fors wordt afgeroomd om de schulden en alle kosten die hiermee gemoeid gaan te kunnen afbetalen. Mensen die op deze manier in de problemen komen leven gemiddeld 7 jaar korter en zij leven 15 jaar méér in minder goede gezondheid dan anderen. Dat is wat we bij KBL niet willen. Met kwalitatief goede stress sensitieve dienstverlening en de inzet van de juiste hulpmiddelen proberen we

steeds meer te voorkomen dat mensen in de schuldenproblematiek geraken. En als dat toch gebeurt dan willen we ze passend, snel en effectief helpen van die problemen af te komen. Als het nieuwe kabinet al haar ambities waar maakt dan zullen we hier de komende vier jaar echt weer flinke slagen in kunnen maken. Ook voor de komende periode blijven we hard werken aan het verbeteren vanuit de principes van de lerende organisatie. We blijven goed kijken wat er beter kan en luisteren naar onze klanten, onze samenwerkingspartners

en volgen alle ontwikkelingen nauwgezet zodat we de komende periode ook kunnen blijven zeggen: “KBL maakt je beter”.

Dhr. P.M.A. van Zutphen Voorzitter KBL Geleen, april 2022

VOORSPELLEN WAT ER GAAT GEBEUREN IN 2023 IS BIJNA ONMOGELIJK. IN GEHEEL 2019 EN IN HET EERSTE KWARTAAL 2020 LIETEN WE QUA DIENSTVERLENING ZIEN DAT WE GROEIENDE WAREN EN ZAGEN WE DAT MENSEN MET FINANCIËLE PROBLEMEN KBL BETER KONDEN VINDEN. VANAF HET MOMENT DAT CORONA AANWEZIG WAS ZAGEN WE EERST EEN STABILISATIE EN DAARNA ZELFS EEN DALING VAN DE DIENSTVERLENING. DIT TERWIJL GERENOMMEERDE INSTITUTEN EEN FLINK STIJGENDE SCHULDENPROBLEMATIEK VOORSPELDEN. OP MOMENT VAN SCHRIJVEN VAN DEZE INLEIDING WORDT VOORSPELD DAT WE OP KORTE TERMIJN OVERGAAN NAAR AFSCHAFFING VAN DE MEESTE CORONA MAATREGELEN. VANAF DAT MOMENT KUNNEN WE GAAN KIJKEN WAT DIT GAAT DOEN MET ONZE DIENSTVERLENING. EEN EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2023 ZAL IN DIE ZIN DICHTER BIJ DE WAARHEID KOMEN TE LIGGEN BIJ WAT WE KUNNEN EN MOGEN VERWACHTEN IN 2023. Wat we nadrukkelijk wel zien is een toename van kosten van levensonderhoud. Daarbij kunnen we denken aan stijgende energiekosten en in zijn algemeenheid hebben we nu te maken met een inflatie van 7,6% volgens de Europese rekenmethode. Dat betekent dat mensen minder netto te besteden hebben en het risico op financiële problemen gaat toenemen. Aan KBL de taak om te zorgen dat we bij dreigende problematiek dicht bij de mensen staan en met korte gerichte acties verdere problemen voorkomen.

Dat kunnen we niet alleen en daarvoor zullen we goed met onze ketenpartners moeten samenwerken. Met name inzetten op vroegsignalering, voorlichting in het onderwijs en werkgeversdienstverlening (voor werknemers met schulden) zijn inmiddels bewezen effectieve

interventies die we moeten benutten. Ook het werken met saneringskredieten heeft een zeer positief effect op de mensen die we daarmee weer financieel perspectief geven. Ook in 2023 willen we door Anders Denken en Anders Doen mensen beter maken. Het nieuwe kabinet geeft voor de komende vier jaar de volgende richting mee in haar coalitieakkoord: “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst”. Het kabinet zet de brede armoede- en schuldenaanpak met volle kracht door. Ze nemen maatregelen om het aantal kinderen dat in armoede opgroeit in vier jaar tijd te halveren en gaan daarbij een eenduidige, realistische, relatieve definitie van armoede formuleren. Ze zullen ook gaan kijken naar een herijking van het sociaal

minimum om vast te stellen of dit toereikend is om van te leven en mee te doen in de samenleving. Ze gaan inzetten op financiële educatie, preventie en vroegsignalering, zodat we schulden kunnen voorkomen of vroegtijdig kunnen verhelpen. Om te voorkomen dat mensen vastlopen kunnen maatschappelijke organisaties, zoals woningbouwcorporaties, signalen omtrent kwetsbaren delen binnen juridisch verankerde waarborgen, zoals doelbinding en proportionaliteit. Het kabinet wil mensen ook meer ruimte geven om een reserve aan te houden. Het kabinet wil gemeenten meer mogelijkheden bieden om laaggeletterdheid aan te pakken. Ook willen ze de duur van schuldhulptrajecten verkorten en streven ze een verbetering na van

8

9

Meerjarenbegroting | 2023-2025

2. U  itgangspunten en ontwikkelingen de toegang tot de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Probleem schulden moeten ook sneller opgelost worden door meer mogelijkheden te bieden om tot een schuldregeling te komen. Ze gaan strengere eisen stellen aan beschermingsbewindvoerders en gaan opstapeling van schulden tegen door een maximum te stellen aan verhogingen, rente- en incassokosten. Ze gaan zorgen voor een betere, verantwoorde overheidsincasso met oog voor de menselijke maat. Doorverkoop van schulden als verdienmodel moet worden tegen gegaan. Dat zijn hele

mooie ambities en om die in vier jaar tijd te realiseren moet er nog veel water door de Maas stromen maar dit alles zou zonder meer weer een extra impuls geven om mensen eerder, sneller en beter te kunnen helpen om ze weer een gezond financieel perspectief te geven. Daarnaast is er door de NVVK (de Nederlandse vereniging voor schuldhulpverlening en sociale kredietverstrekking) hard gewerkt aan een nieuw kwaliteitskader voor schuldhulpverlening. Het gaat hierbij

om bestuurlijke uitgangspunten voor de borging van kwaliteit, een basisnorm voor schuldhulpverlening en het werken aan vakmanschap. Door SAM (de beroepsverenging voor professionals in het sociaal domein) is er hard gewerkt aan competentieprofielen voor professionals en aan een certificeringssysteem. De hele branche zet in op een continu lerend systeem om efficiënte en effectieve dienstverlening voor elkaar te krijgen. In deze dienstverlening zijn gedragsverandering en stress sensitieve aanpakken steeds belangrijker geworden.

ECONOMISCHE SITUATIE Uit de halfjaarlijkse cijfers van de Nederlandse Bank (december 2021) blijkt dat de Nederlandse economie snel en krachtig is hersteld uit de coronarecessie van 2020. Na de stevige krimp in 2020 (-3,8%) van het bruto binnenlands product steeg deze in 2021 met 4,5%. De vraag is wat de economie gaat doen in 2022 en wat het effect hiervan is op de samenleving en schuldenproblematiek in het bijzonder. Als we kijken naar de koopkrachteffecten dan blijkt uit een recent onderzoek van het Nibud naar 117 huishoudtypen dat de koopkracht voor alle typen daalt in 2022 (Nibud januari 2022). Dat lijkt geen positief voorteken op schuldenproblematiek. Het netto besteedbaar inkomen van mensen zal afnemen waardoor de kans op schuldenproblematiek zal toenemen. In de Corona jaren zijn vele economische voorspellingen gedaan die niet zijn uitgekomen. Het is de komende jaren goed kijken wat het daadwerkelijke effect gaat zijn. Ook de voorspellingen betreffende schuldenproblematiek zijn niet uitgekomen. Momenteel vindt er

door de NVVK een onderzoek plaats naar wat er heeft plaatsgevonden qua schuldenproblematiek. ONTWIKKELINGEN IN DE SCHULDHULPVERLENING De Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS) is in 2021 behoorlijk veranderd. De belangrijkste ingevoerde wijzigingen zijn: • Verplichting tot vroegsignalering; • Beperken gegevens uitvraag aan klant; • Nieuwe beschikking inclusief plan van aanpak; • Verplichting tot schuldhulpverlening aan ondernemers; • Nazorg moet verplicht worden opgenomen. Kortom vele wijzigingen die moeten resulteren in betere dienstverlening. KBL is geen gemeenschappelijke regeling die het beleid bepaald. Dat betekent dat we hier volgend zijn op het beleid dat de gemeenten bepalen. Nog lang niet alles is afgerond qua implementatie en ook landelijk moeten er nog veel zaken geregeld worden alvorens je bijvoorbeeld kunt komen tot het be-

perken van de gegevens uitvraag aan de klant middels Suwinet Inkijk. Naast deze wijzigingen zijn er nog meerdere veranderingen doorgevoerd. Er is een nieuwe wettelijke beslagvrije voet ingevoerd. Het huwelijks- en vermogensrecht is aangepast en een stuk complexer geworden. Ook wordt er veel ontwikkeld zoals het landelijk schuldenknooppunt, het collectief schuldregelen en het waarborgfonds. KBL heeft al deze ontwikkelingen in het vizier en is ook deels betrokken bij de ontwikkelingen ervan. Daarnaast is er door de NVVK (de Nederlandse vereniging voor schuldhulpverlening en sociale kredietverstrekking) hard gewerkt aan een nieuw kwaliteitskader voor schuldhulpverlening. Het gaat hierbij om bestuurlijke uitgangspunten voor de borging van kwaliteit, een basisnorm voor schuldhulpverlening en het werken aan vakmanschap. Door SAM (de beroepsverenging voor professionals in het sociaal domein) is

10

11

Meerjarenbegroting | 2023-2025

3. Bedrijfsvoering er hard gewerkt aan competentieprofielen voor professionals en aan een certificeringssysteem. De hele branche zet in op een continu lerend systeem om efficiënte en effectieve dienstverlening voor elkaar te krijgen. In deze dienstverlening zijn gedragsverandering en stress sensitieve aanpakken steeds belangrijker geworden. Uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de begroting 2023 Het is moeilijker dan andere jaren om goede realistische aannames te doen voor de begroting 2023. Dat heeft te maken met de grote ongewisse uitkomsten van de Corona pandemie. Voor de begroting zijn de volgende uitgangspunten van toepassing verklaard. Kostendekkendheid op productniveau. In 2021 is er nog niet besloten tot een herverdeling van de kosten binnen KBL. Dat is wel nog steeds de wens maar deze dient breder getrokken te worden en uitmonden in een financieringsstructuur die recht doet aan de eigenaren, de uniformiteit

van de dienstverlening, de bedrijfsvoeringscontinuïteit van KBL en die daarnaast ook de solidariteit tussen de gemeenten bevorderd. Als in 2022 wordt besloten tot een nieuwe kostendekkende financiering op productniveau dan zal bij de eerste begrotingswijziging 2023 de begroting een sluitend karakter krijgen alsmede een sluitend meerjarenperspectief. Dan komt de bijdrage aan het exploitatieresultaat per GR-gemeente te vervallen in de begroting. Jaarlijkse prijsindexering We hanteren de CBS Consumenten prijsindex (CPI) t-2 van oktober (oktober 2021: 3,4%). Dit is een vastgesteld momentum wat we consequent toepassen. De realiteit van het hier en nu is dat de inflatie begin 2022 is gestegen naar 6,4 procent (bron CBS). Het hoogste niveau in bijna 40 jaar. Personeelslasten De personeelslasten stijgen structureel met 3,9% met ingang van april 2022.

Ook wordt er nog een eenmalige uitkering verstrekt aan het personeel. De personeelslasten laten we toenemen aan de hand van de nieuwe vastgestelde CAO. De looptijd van deze CAO eindigt op 1 januari 2023. Organisatie KBL 2.0 is inmiddels in een nieuwe fase van organisatie ontwikkeling beland waarin o.a. de organisatiestructuur zal worden bezien op verbeterpotentie. Vervangingsinvesteringen Ook in 2023 zullen (vervangings-) investeringen plaatsvinden op basis van het door het bestuur vastgestelde investeringsplan. Omzet Niet-GR gemeenten Deze schatten we vooralsnog in op de gemiddelde verwachting voor GR-gemeenten.

INFORMATIEMANAGEMENT, -VEILIGHEID EN TECHNOLOGIE Een aantal aankomende en nieuwe wetten en wetswijzigingen ten aanzien van informatiebeheer zullen zijn beslag gaan krijgen. De in 2022 door de werkgroep wijziging GR uitgewerkte aanpassing van de GR regeling zal in 2023 het besluitvormingstraject doorlopen. Het doorlopen aanbestedingstraject voor onze ICT werkplekomgeving zal in 2023 leiden tot implementatie van een bijdetijdse en toekomstbestendige invulling van onze ICT werkplekken. Hierbij wordt ook het beleid rondom hybride werken betrokken. Te denken valt hierbij aan DAAS (device as a service) oplossingen. Ook kijken we hierbij nadrukkelijk naar de consequenties

voor ons huidige applicatielandschap (o.a. cloud oplossingen). Daarnaast zullen nog vervolgacties volgen uit het verbeterplan ICT organisatie. Onder andere zal ondersteunende diensten als Informatiemanagement- en veiligheid en functioneel toekomstgerichter gepositioneerd worden. We zullen daarbij zoveel mogelijk blijven aansluiten op bestaande, landelijke standaarden zoals de Baseline Informatiebeveiliging Overheden. INNOVATIE Op het moment dat landelijke initiatieven zoals waarborgfonds, Schuldenknooppunt en Collectief Schuldregelen voldoende doorontwikkeld zijn zullen deze binnen KBL geïmplementeerd worden.

PR & COMMUNICATIE Het in 2022 ingezette traject tot vervanging van onze website zal in 2023 tot afronding komen. GEBOUWBEHEER EN FACILITERING De impact van de verkoop van ons kantoorpand is nog onduidelijk. Het bestuur verwacht dat tot het einde van het huurcontract (1 juli 2025) de bestaande afspraken met gemeente Sittard-Geleen als voormalige verhuurder gestand worden gedaan. Indien de ontvlechting van dit voor de gemeente Sittard-Geleen niet strategisch pand tot meerkosten voor KBL leidt, zal door de gemeente Sittard-Geleen een compensatieregeling gaan gelden.

12

13

Meerjarenbegroting | 2023-2025

4. Dienstverlening PREVENTIE, VROEGSIGNALERING & EDUCATIE PREVENTIE, VROEGSIGNALERING & EDUCATIE Voorkomen is beter dan genezen Preventie

Vroegsignalering

Educatie

Week van het geld Financiële weerbaarheidslessen Stadsspellen Themabijeenkomsten

Werkgeversdienstverlening Samenwerking overheidsinstanties

Training

Schulden leiden tot persoonlijke problemen en maatschappelijke kosten. Preventie, vroegsignalering en educatie zijn daarom niet alleen belangrijk voor de betrokkenen, maar ook voor alle partijen die in aanraking komen met betalingsachterstanden. Allerlei partijen (denk aan scholen, werkgevers, uitkeringsinstanties, woningcorporaties, nutsbedrijven, huisartsen, Rechtbanken, overheid, wijkteams, etc.) kunnen een belangrijke ondersteunende rol hebben in het bijdragen om personen/ gezinnen met financiële problematiek op weg te helpen naar een schuldenvrij bestaan. PREVENTIE Financiële opvoeding kan niet vroeg genoeg beginnen. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die al op jonge leeftijd

bewust leren omgaan met geld, later minder vaak te maken hebben met financiële problemen. Ter preventie is het belangrijk om jongeren financiële vaardigheden bij te brengen. Jongeren bewust maken van hun financiële houding en, indien nodig, hieraan werken. Bewustwording en gedragsverandering is niet van de één op de andere dag gerealiseerd, maar onbewuste processen zijn wel zeer bepalend voor ons handelen. Een mooi inspirerend voorbeeld uit onze praktijk om te laten zien hoe we hier vorm en invulling aan geven is in Sittard-Geleen. Daar wordt op initiatief van KBL samen met de jongeren van het Graaf Huyn College, ervaringsdeskundigen, woningcorporatie ZO Wonen en een aantal bevlogen

ondernemers gewerkt aan een mobiele Escaperoom (caravan) voor schulden. De Escaperoom “Durf te vragen” en het programma is door jongeren, als opdracht voor hun meesterproef gemaakt. In deze interactieve escaperoom zitten belangrijke lessen over het voorkomen van schulden en het vragen van hulp bij schulden verwerkt. Op een manier die aansluit bij de belevingswereld van jongeren. De Escaperoom wordt aangeboden in combinatie met training op het gebied van financiële educatie en basisvaardigheden voor de jongeren en het wordt uitgevoerd op diverse locaties. Onze lopende initiatieven rondom werkgeversdienstverlening (bv. samen met Werkgevers Servicepunt Parkstad) zullen we waar mogelijk en van toe-

gevoegde waarde verder uitbreiden en door ontwikkelen. Vroegtijdige laagdrempelige gespreksvoering met open spreekuren, educatieve informatie sessies en gebruik maken van financiële signalering instrumenten (Mesis) om ook hier preventief en dus vroegtijdig ingrijpende schuldhulpverlening of beschermingsbewind te voorkomen. VROEGSIGNALERING Het doel van vroegsignalering is dat we niet willen dat mensen met schuldenproblematiek zo’n 4 à 5 jaar wachten met het vragen om hulp. Schulden zijn dan al vaak opgelopen tot gemiddeld € 43.000. Niet iedereen weet de weg naar hulp even gemakkelijk te vinden en als we die al gevonden hebben dan zijn er best wel wat barrières te slechten blijkt uit een onderzoek van de Nationale Ombudsman naar de toegang tot de schuldhulpverlening. Convenanten met woningcorporaties, energieleveranciers en zorgverleners zijn al geruime tijd gemeengoed binnen de schuldhulpverlening, ook binnen Kredietbank Limburg. Vanaf 2018 hebben we ook uitvoering gegeven aan een aantal pilots met gemeenten, werkgevers, SVB, het UWV en WSP Parkstad. De resultaten

van die convenanten en pilots hebben bijgedragen aan de wijzigingen die in de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (=WGS) met ingang van 1 januari 2021 zijn opgenomen. In de vroegsignalering zien we nu structurele, uniforme vormen van samenwerking met signaalpartners om snel mensen met financiële problemen perspectief te kunnen geven middels een outreachende werkwijze.

waarbij KBL in diverse gemeenten meer of mindere mate betrokken is. Zo zijn we afgelopen jaren al nauw betrokken bij het opzetten van Os Hoes, een laagdrempelige ontmoetingsplek voor mensen die armoede ervaren in Brunssum. Maar ook in Kerkrade, Sittard-Geleen en Maastricht gaven we vorig jaar al uitvoering aan het actief opzoeken van mensen die betalingsachterstanden en/of schulden hebben.

In de nieuwe WGS (2021) is opgenomen dat vroegsignalering een wettelijke verplichting is. De vroegsignalering ziet erop toe dat organisaties op het gebied van wonen, energie, zorg en water verplicht zijn om een betalingsachterstand direct te melden bij de gemeente waar de klant woont. Doordat al deze partijen signalen over betalingsachterstanden op 1 centraal punt doorgeven, kan er gericht actie worden ondernomen om deze klant te benaderen en te helpen. Door er in een eerder stadium bij te zijn is het de verwachting straks met lichtere vormen van interventie mensen te ondersteunen. In de eerste jaren verwachten we dat die groep met problematische schulden bereikt wordt, die niet uit zichzelf de stap richting de schuldhulpverlening zal zetten. Binnen gemeenten wordt de vroegsignalering steeds meer vormgegeven,

Vanaf 2021 zullen we deze activiteiten nog verder ontplooien en zo is bijvoorbeeld in Kerkrade de pilot “Vroeg er op af” gestart, waarbij de gemeente, KBL en partners uit het maatschappelijke veld de vroegsignalering nader vormgeven. Ook in Sittard-Geleen geven we uitvoering aan de vroegsignalering samen met Vidar, ketenpartner Partners in Welzijn en diverse vrijwilligersorganisaties. Daarnaast wordt er in Sittard-Geleen samen met het jongerenloket een traject vormgegeven waarbij een groep van 180 jongeren die bekend zijn met schulden, schuldhulp gaan krijgen. In gemeente Kerkrade opende op 10 augustus 2021 de Geldwijzerwinkel haar deuren. Gelijktijdig werd ook www.geldwijzerwinkel.nl gelanceerd.

14

15

Meerjarenbegroting | 2023-2025

De Geldwijzerwinkel fungeert als centrale laagdrempelige toegangsplek ten behoeve van 1e advisering en snelle juiste en “warme” doorverwijzing naar bv. de (schuld)hulpverlening. Ook worden vanuit de Geldwijzerwinkel diverse workshops, cursussen, (geld)trainingen, campagnes en andere activiteiten georganiseerd in samenspraak met de diverse betrokken partijen. Komende jaren dragen we als KBL samen met de betrokken samenwerkingspartners bij aan de verdere positionering en invulling van de Geldwijzerwinkel.

EDUCATIE We geloven in een wereld waarin iedereen kan meedoen, thuis en op het werk. We willen elke (jong)volwassene, die wat ondersteuning kan gebruiken, een zetje geven om hun financiële vaardigheden te ontwikkelen. Om zijn of haar zelfvertrouwen te verhogen, financieel redzamer te worden en zich beter thuis te laten voelen in het omgaan met geld. Daarom bieden we de trainingen aan zoals Rondkomen met Inkomen

waar mensen oefeningen en kennis aangereikt krijgen. We bieden Budget coaching aan maar begeleiden mensen ook naar taallessen en digitale vaardigheidstrainingen als uit onze Mesis-screening en taalmeter blijkt dat mensen ondersteuning nodig hebben.

INSTROOM & DIAGNOSE INSTROOM & DIAGNOSE Ken je klant en zijn hulpvraag Instroom

Vraagverheldering

Plan van Aanpak

Nabijheid & laagdrempelige toegang Crisisinterventie

Screening Vraagverhelderingsgesprek

Diagnose

Goede hulpverlening begint bij een laagdrempelige en snel contact met de schuldhulpverleners. Het is belangrijk om goed inzicht te krijgen wat iemand nodig heeft en hoe iemand het beste geholpen kan worden. Schuldhulpverlening begint met een plan van aanpak waarin een klant het gevoel heeft dat hij gehoord en gezien is en waar rekening wordt gehouden met zijn autonomie en competenties. Daarom zijn onze schuldhulpverleners niet alleen technisch/juridisch in het vak van schuldhulpverlening opgeleid, maar worden zij ook getraind in kwalitatief goede gespreksvoering.

vraagt. Een crisissituatie en de stress die mensen daarin ervaren wil je als eerste oplossen. Als de crisis bezworen is of als er geen sprake is van een crisis is het belangrijk dat klanten de gelegenheid krijgen om hun verhaal te doen, hun zorgen en belangen te kunnen delen.

Crisissen in de vorm van ontruimingen of afsluitingen vragen om snelle acties ter voorkoming van erger. Bij de aanmelding van een burger wordt meteen beoordeeld of er sprake is van een crisissituatie die om interventie van ons

“SNEL EEN PASSEND PLAN VAN AANPAK - FOCUS OP NU” Bij Kredietbank Limburg werken we al meerdere jaren met een plan van aanpak. Vanaf 1 januari 2021 geldt dit ook voor elke schuldhulpverlenende instantie en moet het plan van aanpak onderdeel uitmaken van de toelatingsbeschikking bij schuldhulpverlening. Daarmee vergroot je de kans op een succesvolle oplossing voor de schulden van je klant. Schulden zorgen voor langdurige stress. Dit zorgt ervoor dat de klant bij

de dag gaat leven. De grote afstand tussen de huidige situatie en de gewenste situatie op lange termijn, wordt daarmee te groot om te overzien. Het persoonlijk verhaal, de financiële situatie en de informatie die een klant ons verstrekt (middels het gevalideerde screeningsinstrument Mesis) geeft ons op een snelle en uniforme wijze voldoende inzicht in de vaardigheden en leerbaarheid, motivatie, zelfregie, overtuigingen en financieel gedrag van onze nieuwe klant. Samen bespreken we het plan van aanpak en kijken we of het de klant gaat lukken om de benodigde acties uit te voeren. Een plan van aanpak en de daarbij behorende acties zijn maatwerk. Dat betekent dat we streven naar een gedragen plan waar de klant zich betrokken voelt bij de aanpak van

16

17

Meerjarenbegroting | 2023-2025

zijn schulden. Samen kijken wat er wel mogelijk is om de benodigde acties te realiseren, de klant uitdagen en steunen om noodzakelijke veranderingen aan te gaan. Je hoeft in het plan van aanpak nog niet uitgebreid toe te lichten hoe je in de toekomst mogelijk gaat schuldregelen. Dat is tenslotte pas iets voor later. Wel leggen we vast welke dienstverlening we gaan inzetten. De uitdaging in deze fase van de dienstverlening is om het onderscheid te maken tussen uitstappers en uitvallers. Uitstappers zijn nog niet bereid om de schuldhulp aan te gaan. Zaak is om te zorgen dat ze weten dat er hulp mogelijk is zodra ze er klaar voor zijn. Uitvallers willen we voorkomen door

rekening te houden met de klant, zijn persoonlijk context en zijn veranderkracht (motivatie). De wet stelt de eis aan het plan van aanpak dat de beslagvrije voet in acht moet worden genomen (art. 4a lid 5 WGS). Daarnaast moet je als schuldhulpverlener inzicht geven in de normtijden. Een klant wordt binnen 1 werkdag benaderd na zijn hulpvraag om in overleg het intakegesprek te plannen. Dit intakegesprek dient binnen 4 weken plaats te kunnen vinden. Uiterlijk 8 weken na dat de hulpvraag is gesteld dient er een toelatingsbeschikking dan wel afwijzingsbeschikking te zijn afgegeven.

De spelregels hiervoor vinden we weer terug in de diverse beleidsregels van de afzonderlijke gemeenten. Deze termijnen worden besproken met de klant tijdens de intakefase. Hierin geven we niet alleen aan wat we gaan doen, maar ook hoelang dit gaat duren. We spreken ook af wanneer en hoe de nazorg plaatsvindt. Door regelmatig samen met de klant te evalueren, houd je niet alleen de klant betrokken bij het traject, hij voelt dan ook de betrokkenheid van zijn schuldhulpverlener. Hierdoor proberen wij de kans op uitval en daarmee recidive al bij de start van een traject te verkleinen en streven we er op deze manier naar om de schuldhulpverlening te verduurzamen.

SOCIALE KREDIETVERSTREKKING SOCIALE KREDIETVERSTREKKING Sociaal krediet

Naast de bij schuldregeling genoemde saneringskredieten verstrekt KBL ook kredieten voor consumptieve doeleinden. De doelgroep waaraan deze consumptieve kredieten verstrekt mogen worden is beperkt door de Wet Fido. In beginsel mag een kredietbank alleen maar consumptieve kredieten verstrekken aan mensen met een inkomen tot 130% van het bruto minimumloon. Mocht het inkomen hoger zijn, maar iemand wordt niet geholpen door een commerciële bank, dan behoort deze ook tot de doelgroep van sociale kredietverstrekking van een kredietbank.

Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat sociale kredietverstrekking heel iets anders is dan de saneringskredieten bij een schuldregeling. Sociale kredietverstrekking door KBL gebeurt zorgvuldig, betrouwbaar en zonder winstoogmerk. Het is bedoeld om tegemoet te komen aan een gezonde kredietbehoefte in de samenleving. Een verantwoord krediet bevordert de financiële participatie van burgers, lost tijdelijke financiële knelpunten op en heeft een preventieve werking. Wij zien erop toe dat het kre-

diet, inclusief de rente, door de klant binnen een redelijke termijn kan worden afgelost. Hierbij letten we erop dat een klant niet overgekrediteerd raakt. Een sociaal krediet kent in principe een looptijd van maximaal 60 maanden. Zoveel als mogelijk vindt een persoonlijk gesprek plaats met de klant die een consumptief krediet aanvraagt. Naast de meerwaarde van het persoonlijke contact draagt dit bij om, in die gevallen waar een krediet niet de oplossing is, direct een passend alternatief te bespreken met de klant.

18

19

Meerjarenbegroting | 2023-2025

INKOMENSBEHEER EN -ONDERSTEUNING INKOMENSBEHEER EN -ONDERSTEUNING Budgetcoaching

Budgetbeheer

Budgetbeheer Maatwerk

Naast het oplossen van schulden of een financieel vraagstuk blijkt dat een deel van de hulpvragers ook of juist behoefte heeft aan een vorm van inkomensondersteuning. Zij blijken zelf tijdelijk (en soms zelfs structureel) niet in staat hun eigen financiële huishouding naar behoren te voeren. Daar waar dit wordt vastgesteld zet de KBL een van de onderstaande vormen van inkomensbeheer- dan wel ondersteuning in.

In deze situaties zal een gecertificeerde budgetconsulent een coaching plan met de klant opstellen waarin zij samen het einddoel en de weg daar naartoe vastleggen. Gedurende de budgetcoaching worden de vorderingen van de klant bijgehouden op het vlak van kennis, kunde, houding en waar mogelijk gedragsverandering. Zodra het einddoel is bereikt, wordt de budgetcoaching beëindigd en wordt waar nodig nazorg aangeboden.

BUDGETCOACHING Indien de hulpvrager wel nog in staat blijkt om zelf zorg te dragen voor correcte betaling van de vaste lasten, maar niet voldoende kennis en kunde heeft voor het zelfstandig oplossen van specifieke financiële vraagstukken wordt budgetcoaching ingezet door de KBL. Het kan bijvoorbeeld gaan om veranderende persoonlijke of financiële omstandigheden als gevolg van een echtscheiding, verlies van werk of overlijden van een partner.

BUDGETBEHEER In voorkomende gevallen volstaat een coaching traject niet zonder eveneens het beheer van inkomen tijdelijk over te nemen van de klant. In die gevallen wordt budgetbeheer opgestart. Hiermee wordt bereikt dat de meest belangrijke vaste lasten worden betaald en er geen verdere verslechtering van de financiële positie optreedt. Door de inzet van budgetbeheer ontstaat rust in de financiële situatie

Beschermingsbewind

van de klant waardoor deze eerder/ makkelijker openstaat voor de budgetcoaching en deze op zijn beurt weer een grotere kans van slagen bereikt. Het komt ook voor dat uitsluitend inkomensbeheer wordt opgestart voor hulpvragers bij wie geen andere financiële vraagstukken spelen. In deze gevallen zorgt het inkomensbeheer voor stabiliteit en overzicht voor de klant. Tot slot wordt budgetbeheer eveneens ingezet als flankerende dienst bij een traject voor schuldhulpverlening. Hiermee wordt voorkomen dat er (opnieuw) achterstanden ontstaan in de huishoudelijke vaste lasten. BUDGETBEHEER MAATWERK Budgetbeheer Maatwerk (BBR Maatwerk) is van oorsprong gestart in de vorm van activerende financiële ondersteuning als alternatief voor beschermingsbewind. Budgetbeheer Maatwerk wordt inmiddels sinds enkele jaren aangeboden door KBL. Door

middel van een objectieve screening aan de voorkant enerzijds en adequate begeleiding naar zelfredzaamheid bij het inkomensbeheer anderzijds wordt bereikt dat burgers minder vaak de zware maatregel van bewind krijgen opgelegd door de rechtbank of op den duur zonder deze maatregel weer regie over de eigen financiën krijgen. Alle budgetconsulenten zijn KIWA-gecertificeerde budgetcoaches waarmee de kans op succesvolle afronding van de trajecten gemaximaliseerd wordt. Een gevolg hiervan is dat de gemeente, die doorgaans bijzondere bijstand verstrekt voor de kosten, beter regie over haar budget verkrijgt en op de langere termijn kosten bespaart: BBR Maatwerk kent een gemiddelde doorlooptijd van 12 tot 18 maanden, een beschermingsbewindmaatregel wordt in de meeste gevallen voor onbepaalde tijd uitgesproken en duurt in de meeste gevallen zeker 5 jaar. Daarnaast wordt BBR Maatwerk ingezet om klanten, bij wie de grondslag voor beschermingsbewind na verloop van tijd wegvalt, stapsgewijs te begeleiden naar (volledige) financiële zelfstandigheid. De klanten worden met warme hand overgedragen en stromen uit het beschermingsbewind uit in een tempo dat bij hen past.

BESCHERMINGSBEWIND Indien hulpvragers naar verwachting voor lange tijd of zelfs de rest van hun leven niet in staat blijken om hun financiën zelfstandig te beheren en ook coaching of inkomensbeheer geen soelaas meer bieden dan wordt voor deze groep mensen beschermingsbewind aangevraagd bij de rechtbank. Voorwaarde hiervoor is de aanwezigheid van een grondslag om beschermingsbewind uit te spreken: langdurige medische beperkingen en/ of de aanwezigheid van zwaarwegende schuldenproblematiek. Nadat de rechter heeft bepaald dat de KBL op zal treden als beschermingsbewindvoerder, verschuift de (financiële) verantwoordelijkheid vrijwel volledig van de klant naar de bewindvoerder. Deze zal zorgdragen voor alle financieel-administratieve taken die nodig zijn om de financiële situatie van de klant te stabiliseren en waar mogelijk te verbeteren. Het begint met het creëren van overzicht en rust waarna werk gemaakt kan worden van het optimaliseren van de financiën van de klant. Schuldenbewind In geval van de KBL is bij veel klanten sprake van een zogenaamd schuldenbewind: de klant wordt onder bewind geplaatst vanwege het hebben

van problematische schulden of verkwisting. Deze vorm van beschermingsbewind wordt door de rechtbank uitgesproken voor de duur van 5 jaar, met een tussentijdse beoordeling na 3 jaar. KBL hanteert echter het adagium “zo lang als noodzakelijk, maar zo kort als mogelijk”. Indien er naast de schulden geen sprake is van structurele medische beperkingen zal dit bewind na het oplossen van de schulden weer worden opgeheven en kan de klant onder begeleiding van de KBL terugvallen op een lichtere vorm van inkomensbeheer en wellicht op termijn volledige financiële zelfstandigheid. Door gebruikmaking van het instrument saneringskrediet en de aanvullende/opvolgende begeleiding door onze budgetconsulenten is de gemiddelde doorlooptijd van een schuldenbewind bij de KBL duidelijk korter dan 5 jaar.

20

21

Meerjarenbegroting | 2023-2025

SCHULDENAANPAK SCHULDENAANPAK Informatie & Advies

Duurzame Financiële Dienstverlening

Schulden Oplossen Saneringskrediet Schuldbemiddeling Betalingsregeling Herfinanciering WSNP

Indien vanuit de Intake blijkt dat een klant hulp nodig heeft bij het aanpakken van zijn schulden, dan staan hiervoor een aantal instrumenten ter beschikking. KBL beperkt haar dienstverlening niet tot alleen maar het helpen van mensen met problematische schulden. We zijn er trots op dat daar waar mensen hulp nodig hebben bij het in de grip krijgen van niet-problematische schulden er ook passende dienstverlening kan worden aangeboden. Dat geldt ook voor mensen die niet kunnen of willen voldoen aan de spelregels voor een schuldregeling of de aard van het schuldenpakket een schuldregeling niet toestaan.

lening is het geven van Informatie en Advies over het zelfstandig bereiken van duurzaam financieel evenwicht zonder gebruik te maken van de producten Schulden Oplossen, Betalingsregeling, Herfinanciering, Schuldregeling, Budgetbeheer, Budgetcoaching of Duurzame Financiële Dienstverlening. Door het geven van informatie en advies kan ook een beroep op andere vormen van financiële dienstverlening worden voorkomen. Informatie en Advies beoogt informatie voor de klant te ontsluiten waardoor inzicht wordt geboden in financiële keuzes en de klant in staat wordt gesteld de eigen financiën zelfstandig te regelen.

De drie hoofdpijlers binnen de dienstverlening Schuldenaanpak zijn:

DUURZAME FINANCIËLE DIENSTVERLENING Het doel van Duurzame Financiële Dienstverlening (DFD) is het in evenwicht brengen en houden van

INFORMATIE & ADVIES Het doel van deze vorm van dienstver-

inkomsten en uitgaven van de schuldenaar, waarbij is vastgesteld dat het bestaande schuldprobleem door in of bij die persoon gelegen omstandigheden nog niet duurzaam opgelost kan worden. DFD is erop gericht om de maatschappelijke positie van de schuldenaar niet te laten verslechteren. De schuldhulpverlener draagt hieraan bij door voor een financiële basis te zorgen. De schuldhulpverlener kan daarbij onderdeel uitmaken van een hulpverleningsketen. DFD kan ingezet worden om die schuldenaren te helpen, van wie de financiële problemen (nog) niet opgelost kunnen worden middels de producten Betalingsregeling, Herfinanciering, Saneringskrediet of Schuldbemiddeling. Dit kan het geval zijn bij schuldenaren met schulden die niet regelbaar zijn vanwege in of bij de persoon gelegen

omstandigheden. De dienstverlening binnen DFD onderscheidt zich van de dienstverlening binnen Schulden Oplossen omdat stabilisatie wel expliciet leidt tot één van de producten Herfinanciering, Betalingsregeling, Saneringskrediet of Schuldbemiddeling en heeft daardoor dus een ander doel dan DFD. Tevens kunnen de producten Budgetbeheer, Budgetcoaching, Flankerende hulp en Beschermingsbewind worden ingezet als ondersteuning van de DFD. Afhankelijk van de situatie kan een schuldenaar alsnog instromen naar een van de vormen van Schulden Oplossen. SCHULDEN OPLOSSEN Het doel van Schulden Oplossen is te komen tot een beheersbare financiële situatie, een oplossing tussen klant en schuldeiser over de schuldenlast, of, als een oplossing niet mogelijk is binnen de minnelijke schuldhulpverlening, de klant te ondersteunen bij het verzoek om toegelaten te worden tot de wettelijke schuldsanering (WSNP). KBL beperkt haar dienstverlening voor het oplossen van schulden niet tot klanten met een problematische schuldensituatie, maar helpt ook klanten die alleen met ondersteuning van een professional tot een duurzame oplossing komen voor hun schuldensituatie ook als deze

niet problematisch wordt geacht. Binnen de dienstverlening Schulden Oplossen kent KBL een aantal verschillende mogelijkheden: • 100% herfinanciering (niet-problematische schulden); • Betalingsregeling(en) (niet-problematische schulden); • Schuldregeling (problematische schulden); o Saneringskrediet o Schuldbemiddeling • Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Herfinanciering Uitgangspunt bij het oplossen van schulden is dat zoveel als mogelijk wordt gezocht naar manieren om schulden voor 100% terug te betalen. Een van de manieren om dat te doen is een 100% Herfinanciering via KBL. In dat geval verstrekt KBL een krediet om alle schulden voor 100% in één keer te voldoen. Binnen deze dienstverlening hoeft er niet onderhandeld te worden met schuldeisers (er wordt immers 100% ineens voldaan), maar zullen wel de openstaande saldi opgevraagd moeten worden zodat de juiste bedragen worden overgemaakt. De hoogte en looptijd van dit krediet dienen te passen bij de mogelijkheden van de klant. Deze manier van schulden oplos-

sen heeft als voordeel dat de klant nog maar te maken heeft met 1 schuldeiser, namelijk KBL, en het een lichte vorm van interventie betreft. Betalingsregeling Ook bij deze vorm van schulden oplossen worden schuldeisers voor 100% voldaan. Over het algemeen betreft het hier klanten waar het gaat om meerdere schuldeisers die allen in een eerder stadium hun eigen wensen of eisen aan de klant hebben gesteld ten aanzien van hoogte of doorlooptijd van de regeling. KBL ondersteunt de klant door namens hem de regeling uit te voeren waarbij getoetst is of de maandelijkse termijn past bij de financiële mogelijkheden van de klant. Schuldregeling Als blijkt dat de schulden van de klant problematisch zijn, kan er tegen afkoop (finale kwijting) onderhandeld worden met de schuldeisers en spreken we van een Schuldregeling. KBL kent twee vormen van schuldregelen, namelijk het saneringskrediet en de schuldbemiddeling. Saneringskrediet Met de inzet van een saneringskrediet worden problematische schulden van de klant in één keer afgekocht bij de schuldeisers. Op basis van de

22

23

Meerjarenbegroting | 2023-2025

berekende aflossingscapaciteit wordt de krediethoogte berekend. Met de inzet van dit krediet wordt schuldeisers een voorstel tegen kwijting gedaan. Bij akkoord van alle schuldeisers wordt dit bedrag meteen aan hen uitbetaald. Met de inzet van een saneringskrediet is de klant in één keer van al zijn schuldeisers af en heeft hij nog maar één schuldeiser over en dat is de Kredietbank. Dit neemt direct heel veel stress weg. Daarnaast merkt de klant het meteen als hij meer inkomsten weet te verwerven. Over het terugbetalen van het krediet zijn immers afspraken gemaakt met de kredietbank. Voor de schuldeiser is een saneringskrediet prettig omdat hij direct de boeken kan sluiten en niet drie jaar moet wachten op deelbetalingen. Snelle duidelijkheid en een eenmalige uitbetaling heeft voor menig schuldeiser de voorkeur boven drie jaar wachten op misschien een paar euro meer. Ook de gemeente en de schuldhulpverlener ervaren voordelen bij een schuldsanering. Het bespaart namelijk enorme administratieve lasten die gemoeid zijn met het verwerken van mutaties gedurende de drie jaar van een schuldbemiddeling. Gezien de vele voordelen voor alle partijen heeft het de voorkeur van KBL om schulden via een saneringskrediet te regelen. Er kunnen echter situaties zijn waarbij voor een schuldbemiddeling

wordt gekozen. Vanaf oktober 2019 regelt KBL bij voorkeur de schulden met een SK “tenzij”. Die tenzij wordt onderbouwd door de casemanager en schuldregelaar van de klant. Tot nu toe worden de verstrekte saneringskredieten goed terugbetaald. Het achterstandspercentage is gering (< 1%). Een noemenswaardige ontwikkeling op dit gebied is de oprichting van het Nationaal Waarborgfonds voor Saneringskredieten. Hierin neemt deze partij het risico van het niet volledig terugbetalen van het krediet op zich (staat dus borg). In ruil hiervoor ontvangt zij 1% van de bruto kredietsom. Uitgangspunt is dat dit voor alle saneringskredieten binnen die gemeente geldt en dat men niet differentieert op basis van bedrag of ingeschat risico.

betekent dan ook dat schuldeisers een prognose wordt aangeboden en er geen zekerheid bestaat over het uit te betalen bedrag. De looptijd van een schuldbemiddeling is gelijk aan de aflossingstermijn van een saneringskrediet, namelijk 36 maanden. Bij een schuldbemiddeling wordt één keer per jaar het reeds gespaarde bedrag voor schuldeisers aan hen doorbetaald. De laatste uitbetaling aan schuldeisers vindt dan ook na 36 maanden plaats.

Schuldbemiddeling Anders dan bij een saneringskrediet draagt de klant hier maandelijks zijn spaarcapaciteit af boven het berekende vrij te laten bedrag. Bij een saneringskrediet wordt dit vrij te laten bedrag eenmalig berekend en resulteert die berekening in de aflossingscapaciteit per maand op basis waarvan een krediet wordt verstrekt. De berekening voor de aflossingscapaciteit is gelijk, alleen wordt bij een schuldbemiddeling gewerkt met maandelijks sparen boven het vrij te laten bedrag. Dat

Zowel bij het saneringskrediet als de schuldbemiddeling schelden schuldeisers een deel van hun vordering kwijt. Tegenover die kwijtschelding staan dan ook verplichtingen van de klant. Het is belangrijk om tijdens de Intakefase te beoordelen of een klant al toe is aan een schuldregeling of dat er belemmeringen zijn waardoor eerst andere dienstverlening dient te worden ingezet. Ook in de aard van de schulden kunnen belemmeringen liggen waardoor een schuldregeling nog niet aan de orde kan zijn. Een goede diag-

Een schuldbemiddeling kan door schuldeisers zinvol worden geacht als er concreet zicht is op een substantiële inkomensverbetering in de komende drie jaar. In de praktijk blijkt die inkomensverbetering echter flink te worden overschat (M. Schut 2019).

nose tijdens de intakefase voorkomt dat onnodig diensten worden ingezet of klanten tegen teleurstellingen aanlopen. Mocht een schuldregeling niet tot stand komen omdat schuldeisers het voorstel tegen finale kwijting verwerpen, dan mag een klant een beroep doen op de wettelijke schuldsanering (WSNP). Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) Mocht een minnelijk voorstel om schulden te regelen door 1 of meerdere schuldeisers worden afgewezen dan kan aan de Rechtbank worden gevraagd deze weigerachtige schuldeiser(s) via een minnelijk dwangakkoord te verplichten alsnog in te stemmen met dit aanbod. In de gevallen waar dit niet mogelijk is, kan een verzoek worden ingediend voor toelating tot de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Dit is een traject buiten de Kredietbank om waar vanuit de Wet alle schulden gesaneerd worden. In deze trajecten krijgt de klant een bewindvoerder WSNP toegewezen. Deze ziet erop toe dat de klant al zijn verplichtingen die in de WSNP gelden ook daadwerkelijk nakomt. Omdat een dergelijk zitting bij de Rechtbank stress voor de klant met zich meebrengt hanteren we als uitgangspunt dat een medewerker van KBL meegaat naar

deze zitting. Zowel de klanten als de Rechtbank zijn positief over deze extra dienstverlening. Mensen voelen toch dat extra steuntje in de rug en vragen van de Rechtbank over het verloop van het minnelijk traject kunnen direct tijdens de zitting worden beantwoord. Dat neemt de spanning en onzekerheid voor mensen voor een groot deel weg en leidt sneller tot duidelijkheid over het al dan niet toelaten tot de WSNP. We merken graag op dat een aanvraag WSNP niet geïnterpreteerd dient te worden als een mislukt minnelijk traject. Voordat een WSNP kan worden aangevraagd dient te worden aangetoond dat er alles aan is gedaan om buiten de Rechtbank om tot een akkoord te komen met de schuldeisers. Ook in situaties waarin er veel onzekerheid is over het totaalbeeld van de schuldeisers kan de WSNP wel eens een duurzamere oplossing bieden. Bij de WSNP geldt dat alle schulden die (te goeder trouw) ontstaan zijn tot aan de dag van de zitting in de regeling vallen. In een minnelijk traject worden die schuldeisers benaderd die bekend zijn. Uiteraard worden daarvoor alle beschikbare bronnen geraadpleegd, maar kan door bijvoorbeeld een dakloos bestaan dat overzicht wel eens ontbreken.

Een WSNP-traject wordt door veel mensen als stressvol ervaren. Met het project Verduurzaming is er niet alleen meer tijd en aandacht voor de klant gedurende de opstart van een minnelijke schuldregeling, maar blijft er ook in de WSNP een casemanager voor de klant als aanspreekpunt beschikbaar.

24

25

Meerjarenbegroting | 2023-2025

5. Meerjarenbegroting VERDUURZAMING Na een geslaagd project in Sittard-Geleen gaan we de activiteiten van het programma Verduurzaming Schuldhulpverlening structureel opnemen in onze dienstverlening. Door te investeren in de klantcontacttijd reduceren we terugval of uitval en uiteindelijk ook recidive. We bieden klanten die niet kunnen terugvallen op een minnelijke regeling een visuele en interactieve voorlichting over WSNP. Hierbij maken ze kennis met de Rechtbank en men gaat in gesprek met medewerkers van KBL en WSNP-bewindvoerders. We bereiden de klant daarmee goed voor op het WSNP-traject door stress te reduceren, door te oefenen, de kans op toelating door de Rechtbank te vergroten en uitval later in het proces te voorkomen. Voorlichting Klanten geven aan dat ze de voorlichting positief ervaren en dat ze veel hebben gehad aan de informatie en de duidelijke communicatie. We bieden met de bijeenkomsten een platform

om anoniem ervaringen te delen in een veilige setting. De WSNP-bewindvoerders sluiten bij toerbeurt aan bij de presentatie om hun rol nader te kunnen toelichten. Soms kies je juist een persoonlijk gesprek omdat de situatie waarin de klant verkeert daarom vraagt. WSNP-bewindvoerders ervaren dat het traject soepeler loopt. Aanwezigheid zitting We sluiten aan bij de zitting als de rechter de WSNP-aanvraag behandelt. We krijgen positieve feedback van onze klanten over onze aanwezigheid bij de WSNP-zittingen. We zien dat de klant dan minder stress ervaart. Ook de rechter waardeert onze aanwezigheid. We kunnen antwoord geven op vragen over de schuldenlast en kunnen bijzonderheden toelichten m.b.t. het minnelijke traject en klanten daadwerkelijk bijstaan tijdens de zitting, hiermee maken we net het verschil. Als de WSNP niet door de rechter wordt toegekend zoeken we een passend alternatief. Het doet je goed als een klant na de zitting tegen je zegt: “Hartelijk dank.

Vooral ook voor het menselijke en niet alleen het zakelijke. Daar waren we hard aan toe.” Loslaten is het anders vasthouden! Gedurende WSNP-looptijd Ook tijdens de 3-jarige WSNP en de MSNP-periode blijven we contact houden met de klant. De klant houdt zelf de regie. We zien dat deze periode van 3 jaar voor de klant een periode is van pieken en dalen. Op de helft van het WSNP-traject ontstaat meestal een kritisch moment. Op het moment dat het dreigt mis te gaan kunnen we inspringen op de behoefte van de klant. Zo proberen we iedereen binnen boord te houden. Sociaal netwerk Ook wordt ingezet op het actief betrekken van het sociale netwerk van klanten. Klanten hebben baat bij persoonlijke ondersteuning bij voorkeur uit hun eigen netwerk en waar die ondersteuning niet voorhanden is in hun eigen netwerk werken we met vrijwilligers.

DE FOCUS VAN DEZE MEERJARENBEGROTING LIGT VOORAL OP 2023. GEZIEN DE COVID-19 PANDEMIE, DE FINANCIËLE CRISIS ALS GEVOLG HIERVAN EN VERANDERENDE WETGEVING IS HET VOORSPELLEN VOOR MEERDERE JAREN NAUWELIJKS MOGELIJK. DE ONTWIKKELINGEN IN 2024 EN 2025 ZIJN VOORAL GEBASEERD OP INDEXATIES VAN DE LASTEN EN OOK EEN GERINGE TOENAME VAN DE DIENSTVERLENING. MET HET BESTUUR IS AFGESPROKEN DAT ER MET INGANG VAN 2019 GEEN DIENSTVERLENINGSOVEREENKOMSTEN VOOR DE GR-GEMEENTEN WORDEN AFGESLOTEN. OP BASIS VAN HET VERLEDEN, TRENDS EN AMBITIES VAN DE GR-GEMEENTEN MAKEN WE INSCHATTINGEN OVER DE IN TE ZETTEN DIENSTVERLENING.

26

27

Meerjarenbegroting | 2023-2025

6. Kerngegevens

7. Paragrafen

Preventie, vroegsignalering en educatie (uren)

6.000

Instroom en diagnose (aantal)

3.425

Sociale kredietverstrekking Aantal intakes

1.204

Persoonlijke leningen

€ 4.580.000

Doorlopende kredieten

€ 20.000

Totaal kredietportefeuille (saldo per 1 januari 2023)

€ 4.600.000

Inkomensbeheer en ondersteuning: Budgetbeheer Basis (aantal pakketten)

200

Budgetbeheer Plus (aantal pakketten)

20

Budgetbeheer Totaal (aantal pakketten)

1.600

Budgetbeheer Maatwerk (aantal klanten)

211

Beschermingsbewind (aantal klanten)

855

Schuldenaanpak (aantal)

1.500

Aantal medewerkers (fte)

129

FINANCIERINGSSTRUCTUUR Tijdens de bestuursvergadering van december 2021 is besloten de financieringsstructuur van KBL vooralsnog niet te wijzigen. In de eerste helft van 2022 zal worden onderzocht in hoeverre kostendekkende tarieven kunnen worden toegepast en in hoeverre de verdeelsleutel van een exploitatieoverschot of -tekort wordt aangepast. Besluitvorming hieromtrent zal naar verwachting medio 2022 plaatsvinden. De dienstverleningsovereenkomsten worden voor de GR-gemeenten al vanaf 2019 niet meer opgesteld. Voor de niet-GR deelnemers blijven deze overeenkomsten wel behouden. VERBONDEN PARTIJEN “De Droomfabriek” is een uniek samenwerkingsverband tussen KBL, MIK Kinderopvang, Trajekt en Bureau Jeugdzorg Limburg. Het verband is ontstaan uit een vraag van het Elisabeth Strouven Fonds te Maastricht. Zij waren op zoek naar partners die voor hun een project zouden kunnen realiseren voor de doelgroep alleenstaande moeders die weinig toekomstperspectief hebben. Met bovenstaande vier partijen is een samenwerkingsverband aangegaan in de vorm van een coöperatie. Het betrof een project van drie jaar lang voor 2 keer 10 alleenstaande moeders. Het project dient kosten

neutraal te verlopen. Als KBL zorgden wij in dit project vooral voor het wegnemen van stress door schulden. Het project is inmiddels met het nodige succes afgerond. Momenteel zijn we als Droomfabriek aan het kijken of we met diverse funding dit project kunnen behouden voor Limburg om meer jonge alleenstaande moeders perspectief te geven. Gesprekken hierover vinden volop plaats. De coöperatie Droomfabriek U.A. is op 4 december 2017 opgericht. De coöperatie Droomfabriek heeft in haar statuten vastgelegd hoe de aansprakelijkheid verdeeld is bij haar bestaan en bij de ontbinding van de coöperatie. Bij de vorm uitgesloten aansprakelijkheid (U.A.) zijn de leden niet aansprakelijk voor het tekort. Het betreft hier ook een strak afgebakend traject dat gebaseerd is op de subsidie van het Elisabeth Strouven Fonds. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt onder weerstands-

capaciteit verstaan de middelen en mogelijkheden waarover provincies of gemeenten beschikken om niet begrote kosten te dekken. De weerstandscapaciteit bestaat uit vier componenten: • Het eigen vermogen; • De voorzieningen; • De onbenutte belastingcapaciteit; • De ruimte op de begroting. Het begrip risico wordt gedefinieerd als het gevaar voor schade of verlies als gevolg van interne en externe omstandigheden, dan wel als gebeurtenissen waarvan de kans bestaat dat ze optreden en negatieve gevolgen met zich mee kunnen brengen. Het gaat daarbij om de volgende risico’s: • Risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd, omdat het niet mogelijk is een redelijke schatting van het bedrag van de schade of het verlies te maken; • Risico’s die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of het eigen vermogen. Conform de statuten van de GR dient door het Algemeen Bestuur het maximale weerstandsvermogen (Eigen vermogen) te worden vastgesteld.

28

29

Meerjarenbegroting | 2023-2025

Het betreffende artikel 30 lid 3 luidt als volgt: “Indien er voor zover de in het vorig lid bedoelde reserverekening een door het algemeen bestuur te bepalen bedrag overschrijdt, wordt het batig saldo in lid 1 bedoeld uitgekeerd aan de gemeenten op de basis, vermeld in lid 5.” Dit betekent concreet dat, indien het eigen vermogen een bepaalde hoogte overschrijdt, het meerdere wordt uitgekeerd aan de GR-deelnemers cf. de GR-methode. Ten behoeve van de begroting 2023 is door KBL een risico inventarisatie opgesteld. De samenvatting van de uitkomsten hiervan worden in onderstaande risicoparagraaf beschreven waarnaar wij verwijzen. Deze risico-inventarisatie resulteert in een totaalbedrag van financiële risico’s ad € 552.000. Het weerstandsvermogen dat gelijk is aan 6% van de exploitatielasten (exclusief mutatie voorziening), zoals besloten in de Bestuursvergadering d.d. 19 januari 2012, resulteert voor 2023 in een bedrag van € 699.000. RISICOPARAGRAAF De begroting 2023 inclusief de meerjarenbegroting 2024 en 2025 is gebaseerd op een reeks van uitgangspunten

en verwachtingen. Deze uitgangspunten en verwachtingen zijn bij de diverse baten- en lastencomponenten van de begroting beschreven. Als al deze uitgangspunten en verwachtingen in 2023 100% daadwerkelijk zo blijken te zijn zal de realisatie per saldo aansluiten bij de begrote resultaten. Onderstaand wordt in beknopte vorm de risico-inventarisatie van KBL weergegeven met daarbij een inschatting van de mogelijke (financiële) consequenties indien de realisatie in 2023 afwijkt van de gehanteerde uitgangspunten. Hierbij moet worden opgemerkt dat het zeer onwaarschijnlijk is dat alle beschreven risicoscenario’s zich daadwerkelijk tegelijk zullen voordoen. 1. Kostendekkendheid van dienstverlening Als KBL dit gaan invoeren bestaat de kans dat duurdere vormen van dienstverlening gefaseerd afgestoten kunnen worden waardoor er frictiekosten zullen ontstaan. 2. Diensttijdtoelage Er is geen rekening gehouden met de mogelijke toepassing van de diensttijdtoelage in 2022. Hierover loopt inmiddels een procedure en de uitkomst daarvan wordt wellicht duidelijk in de loop van 2022.

3. Stratech De releases van het primaire systeem Stratech leveren inmiddels verbeteringen op. Het risico wordt beperkt door regulier overleg en strakke afspraken met de leverancier te maken over plannen van aanpak die in een goed werkend en ondersteunend systeem moeten gaan resulteren. Het maximale risico is geschat op € 200.000 en dat zou betekenen dat in het geval we ontevreden zijn, we (deels) afscheid nemen van Stratech en opnieuw moeten aanbesteden. 4. Verkoop kantoorpand KBL In het eerste kwartaal 2022 wordt het huidige kantoorpand door de gemeente Sittard-Geleen verkocht aan een commercieel vastgoedbedrijf. Er wordt momenteel onderzocht welke financiële consequenties voor de KBL hieraan mogelijk verbonden zullen zijn. 5. AVG Door de invoering van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) op 25 mei 2018 worden er hogere eisen gesteld aan de beveiliging van persoonsgegevens. Het risico op datalekken is aanzienlijk en kan worden bestraft met hoge boetes.

Het risico wordt door KBL beperkt door informatiemanagement en cybersecurity te optimaliseren. Hiervoor zijn medewerkers aangetrokken om de beveiliging te waarborgen en datalekken (inbraak, diefstal, verlies) te voorkomen. 6. Flexibele schil van medewerkers in relatie tot WW-uitkeringen Van de organisatie wordt gevraagd flexibel om te gaan met de fluctuerende vraag naar dienstverlening. Daarom is het in stand houden van een flexibele schil van medewerkers noodzakelijk. Het werken met jaarcontracten en het aansluitend eventueel niet verlengen kan leiden tot WW-uitkeringen. KBL betaalt deze uitkeringen zelf omdat ze eigen risicodrager is. KBL beperkt bovengenoemde risico’s door het optimaal afstemmen van de formatie op de gevraagde dienstverlening. Maandelijks wordt de benodigde formatie bewaakt en waar nodig bijgestuurd. Onderlinge uitwisseling van formatie bij over- of onderbezetting tussen de regio’s wordt ook toegepast. Ook zetten we een re-integratiebedrijf in om van werk naar werk te begeleiden. 7. Aanslag vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor

overheidsbedrijven een feit. Ook op de KBL is deze nieuwe wetgeving in beginsel van toepassing. Middels een inventarisatie in samenspraak met de fiscalisten van Deloitte en drie andere kredietbanken in Nederland zijn de gevolgen voor KBL inzichtelijk gemaakt. De uiteindelijke fiscale positie voor de vennootschapsbelasting is in december 2016 formeel afgestemd met de Belastingdienst. Uitgangspunt van de stellingname is dat alle activiteiten van KBL niet zullen leiden tot Vpb-plicht. De Belastingdienst heeft in een brief d.d. 28 februari 2017 geantwoord dat er in 2016 geen belastingplicht voor de vennootschapsbelasting is ontstaan. Jaarlijks zal dit worden beoordeeld. 8. Renterisico’s De onrust op de financiële markten kan resulteren in een rentestijging. De kans dat de huidige historisch lage rentepercentages zullen gaan stijgen is groot. Het risico is beperkt omdat er geen geldleningen van de BNG meer open staan. Het risico bestaat dan wel nog voor het saldo van de rekening-courant. 9. Inklinken van de kredietportefeuille De kredietportefeuille werd jaren gestaag kleiner, wat resulteerde in lagere renteopbrengsten. Met name door het verstrekken van saneringskredieten als

instrument van schuldhulpverlening is de kredietportefeuille in 2020 weer gaan stijgen. Medio 2019 is door het bestuur van KBL besloten meer saneringskredieten in te laten zetten als instrument van schuldhulpverlening. 10. Aansprakelijkheidsrisico’s De aansprakelijkheidsrisico’s, voor zover alle risico’s bekend zijn, worden grotendeels afgedekt door de bedrijfsen beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen.

30

31

Meerjarenbegroting | 2023-2025

In onderstaande tabel zijn de mogelijke financiële consequenties weergeven van de hierboven beschreven risico’s: RISICO

MAXIMAAL FIN. GEVOLGEN

KANS

PERC.

FINANCIEEL RISICO

Kostendekkendheid van dienstverlening

300.000

Middel

50%

150.000

2

Diensttijdtoelage

250.000

Laag

50%

125.000

3

Stratech

200.000

Laag

25%

50.000

4

Verkoop kantoorpand KBL

200.000

Middel

50%

100.000

5

AVG

100.000

Middel

50%

50.000

6

Flexibele schil

100.000

Middel

50%

50.000

7

Aanslag vennootschapsbelasting

50.000

Laag

25%

13.000

8

Renterisico's

15.000

Hoog

75%

11.000

9

Inklinken van de kred. portefeuille

10.000

Laag

25%

3.000

10

Aansprakelijkheidsrisico's

1

Totaal

-

-

1.225.000

552.000

Uit bovenstaande opstelling blijkt dat de som van de potentiële financiële risico’s € 552.000 bedraagt.

FINANCIERING In 2007 heeft KBL een treasurystatuut opgesteld. Dit statuut gaat in op het besturen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen. Het renteprotocol is een regelmatig terugkerend agendapunt binnen KBL. Op basis van dit protocol wordt maandelijks de financieringsbehoefte in beeld gebracht en bepaald hoe deze wordt ingevuld, t.w. met kort, (middel-)lang of lang vermogen. Uitgangspunt hierbij is dat een aandeel van het uitstaand saldo (incl. achterstanden) als een “ijzeren voorraad” wordt beschouwd welke in principe op (middel-) lange termijn moet worden gefinancierd. De ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt worden hierbij nauwlettend gevolgd. De financiering bestaat vanaf begin 2019 uitsluitend uit de rekening-courantkrediet faciliteit met een maximum van € 1.000.000, hetgeen beduidend