Bijlage 2b-Getekend accountantsverslag 2024
Tekst van het document
Digitally signed by (geanonimiseerd) Mon
‘2 Jun 2025
Deloitte.
Accountantsverslag Gemeente
Sittard-Geleen
2024
EN ae
15)
on Digitally signed by (geanonimiseerd) WN
‘9 Jun 2025
Deloitte.
Deloitte Accountants
B.V.
Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Aan de
gemeenteraad
de gemeente Postbus 18 van
6130 AA
Sittard-Geleen
Geachte
SITTARD
2024
jaarrekening
Onze controle
Ons kenmerk
26
25068D1F9C/DD
2024 is opgesteld
22
door
(geanonimiseerd)
is uitgevoerd
het concept
mei 2025
tijdens
de
en
met
uw
vergadering
van
onder
verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld
wij op 19 juni 2025 in overeenstemming
augustus 2024 is besproken
Wij hebben
dit
met
de wethouder
met
onze
opdrachtbevestiging gedateerd
op 5 juni d.d. 12 juni 2025.
2024
de gemeente
Sittard-Geleen.
en
met
ons
auditplan,
dat op
Middelen.
accountantsverslag ambtelijk besproken
wethouder
d.d. 5 augustus
van
verstrekt.
2025. Tevens
hebben
met
een
vertegenwoordiging
wij dit rapport ook toegelicht
aan
van
de
ambtelijke organisatie op begroten en verantwoorden
de commissie
Hoogachtend,
Audit Partner
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)
u
Bij deze jaarrekening hebben
juni 2025
Tel: 06
de raad,
hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Sittard-Geleen. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeente Sittard-Geleen. De
Datum
Behandeld
van
Graag bieden wij
Onderwerp Accountantsverslag 19
leden
deloitte.nl
Deloitte Accountants
B.V.
(geanonimiseerd) Sc RA Audit Senior Manager Tel: 06 (geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)
nl
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) Audit Senior Manager
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd) Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is een zogenoemde affiliate van Deloitte NSE LLP en maakt onderdeel uit van het internationale netwerk van Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Digitally signed
(geanonimiseerd) on
on
19 Jun 2025
Inhoudsopgave
ls /
Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
EN
Bevindingen jaarrekening *
De financiële
*
Belangrijkste bevindingen
Interne *
*
*
*
*
positie
van
uw
uit
9
gemeente onze
controle
11
Ey
beheersing
Belangrijkste bevindingen
Bijlage A1
-
Bijlage A2
-
Bijlage
B
Bijlage C
5
voor
de interne
beheersing
20
Niet-gecorrigeerde controleverschillen
22
Onzekerheden
23
in de controle
-
Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024
24
-
Onafhankelijkheidsbevestiging
28
Digitally signed by
(geanonimiseerd) En
on
19 Jun 2025
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk geven
wij een
korte
samenvatting
van
de
overige
hoofdstukken
in dit
accountantsverslag
Account antsverslag
2024/25068D1F9C/DD/4
(geanonimiseerd) 19 Jun 2025 | Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Digitally signed by
Getrouwheid
*
Rechtmatigheid
__ Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening.
*
_De
*
_ Wij
*
_ Het college van B&W heeft geen rechtmatigheidsfouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens.
*
*
verbeteringen
zien
wij?
aandachtspunt
zien
wij?
hebben
materialiteit voor
tijdens
onze
controle
fouten
rapportagegrens
en
bedraagt
dan de
*
_ Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd Bijlage
B
Wi
zien dat uw
*
_In
*
Bevindingen
-
controle
college
in ons
€ 14,4
miljoen.
rapporteringstolerantie toegelicht door
getrouwheidsoordeel betrokken waaruit ten aanzien
van
de
SiSa-bijlage
het
materialiteitsgrens conform
het
controleprotocol
WNT
te boven
gaan.
college.
€ 200.000. materiële
geen
SiSa-bijlage 2024 is de voorgeschreven tabel met fouten
die de
die als en
tekortkomingen zijn gebleken.
bijlage bij de jaarstukken
onzekerheden
is opgenomen.
opgenomen.
gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd:
het proces
en
in het balansdossier
frequente afstemming
De
het
miljoen respectievelijk
bedraagt € 9,7 miljoen respectievelijk
_ Wij hebben
de conclusies van
€ 4,8
niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd
geen
paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter
gehanteerde verantwoordings-
De
onzekerheden
en
de WNT
van
*
*
Welk
gehanteerde
In de
n
Welke
on
Het ontbreekt
tussen
de
is een
aantal
belangrijke verbeteringen gerealiseerd,
ambtelijke organisatie en
de accountant
heeft tot
een
zoals de
onderbouwingen
van
de
reguliere overlopende posten.
efficiënt controleproces geleid.
vastgesteld gemeente breed Misbruik en oneigenlijk gebruik beleid (M&O beleid). Hierdoor loopt de gemeente onnodige extra risico’s in het kader van fraude en het misbruiken van gemeenschapsgeld. Net als in onze boardletter 2024 vragen wij u hier prioriteit aan te geven, zodat u over een actuele analyse beschikt en hierop beleid kunt formuleren. Hierdoor zal het voor de gemeente duidelijk zijn waar de risico’s liggen en hoe deze beheerst worden. Mochten er vervolgens toch casussen in het kader van fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik plaatsvinden, is er tevens sprake van een te volgen stappenplan om hier actie op te ondernemen. De gemeente is nog bezig met het opstellen van het M&O beleid bij het afronden van onze controle. Deze dient enkel nog vastgesteld te worden. aan
een
of oneigenlijk gebruiken
Financiële
positie
*
Het
*
_De beschikbare
*
eigen
vermogen
is ultimo 2024 gestegen
opzichte
ten
ultimo 2024
van
2023. Dit wordt
€ 54,9
veroorzaakt door € 45,4
het
positieve
Dit betreft
resultaat de
voor
bestemming
over
2024 van
circa € 13,0
miljoen.
en de
weerstandscapaciteit bedraagt miljoen (2023: miljoen). algemene reserve (€ 38,5 miljoen) algemene reserve risicobeheersing (€ 16,4 miljoen). In de algemene reserve risicobeheersing is een 1% risicobuffer opgenomen. De algemene reserve bestaat een minimale buffer van 2% van het begrote totaalsaldo aan lasten en een surplus. De weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Sittard-Geleen onderkende en aanwezige risico’s van € 17,4 miljoen (2023: € 12,4 miljoen). In deze € 17,4 miljoen is een genormeerd risicoprofiel begrepen van 1% van het begrotingstotaal (€ 4,5 miljoen). De weerstandsratio 2024 bedraagt 3,15 (2023: 3,77). Conform het model geeft dit de score ‘ruim voldoende’. Deze score valt binnen de bandbreedte die de raad aan het college heeft meegegeven.
_ Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een voordelig saldo van baten en lasten van € 25,2 miljoen. Na mutaties van de reserves is er
sprake van
een
positief gerealiseerd
lu}
Bestuurlijke samenvatting
resultaat
van
€ 13,0
miljoen (2023: voordelig € 15,3 miljoen).
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/5
MN»
Digitally signed by (geanonimiseerd)
Belangrijkste bevindingen, conclusies
en
«9 Jun 2025
aanbevelingen
IT-omgeving
Op basis van onze IT-werkzaamheden van de automatiseringsomgeving concluderen wij, conform voorgaande jaren, dat wij niet kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Hierover rapporteren wij verderop in dit verslag. Onze aanpak ligt daarmee in lijn met die van voorgaande jaren. Aangezien iedere organisatie waardevolle informatie heeft te verliezen of ernstige schade kan lijden als de [T-infrastructuur (tijdelijk) niet meer beschikbaar is, benadrukken wij het belang van een cyberrisicoanalyse als vast onderdeel van het interne controlesysteem, dat erop is gericht bedrijfsrisico's te onderkennen, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan in te schatten, en de interne beheersing daarop toe te spitsen.
Interne
Na
beheersing
afloop van de interim-controle 2024 hebben wij onze belangrijkste bevindingen in de interne beheersingsmaatregelen accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.
voor
de financiële
verslaggeving met
u
gedeeld.
In het
voorliggende
Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle aandacht aan deze boekingen. Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken. Sociaal domein
landelijke ontwikkeling zichtbaar waarbij de lasten de afgelopen jaren zijn toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een sprake is van een toenemende zorgzwaarte met betrekking tot de jeugdzorg. Dit betekent dat cliënten vaak een zwaardere en daarmee duurdere vorm van zorg behoeven. En ook is de verwachting dat de zorgkosten verder zullen stijgen door verwachte ontwikkeling van de tarieven van zorgaanbieders. Zorgaanbieders hebben op dit moment te maken met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat financiële posities van zorginstellingen in toenemende mate onder druk komen te staan wat naar verwachting een prijsopdrijvend effect heeft op de tarieven. In het licht van deze landelijke ontwikkelingen constateren wij ook dat de gemeente Sittard-Geleen gebukt gaat onder stijgende kosten in het zorgdomein. De gerealiseerde jeugdkosten zijn in 2024 met € 2,5 miljoen gestegen ten opzichte van 2023. Dit geldt ook voor de gerealiseerde WMO-kosten die zijn gestegen met circa € 3,7 miljoen ten opzichte van 2023. Binnen
het
zorgdomein (WMO
toenemende
Grondexploitatie
Voor
Overig
van
is een
in 2024 dat er met name
wij het
hebben
analyse gemaakt
de
kosten-
en
opbrengstenstijgingen gecontroleerd. Wij zijn van mening
werkzaamheden
We
hebben
onderbouwingen
sprake van
geconstateerd dat er intern extra aandacht is besteed aan minder bevindingen dan de afgelopen jaren.
de
er
Zie de In
bijlagen
bijlage
A
voor
onder
proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder realisatie in en de geactualiseerde schattingen ultimo 2024 versus de schattingen in de jaarrekening 2023 (‘backtesting’). Ook hebben wij de door de gemeente
beschreven
toegepaste parameters
Overlopende posten
en
zorgvraag zien we
de grondexploitatie
andere een
Jeugd)
extra
een
andere
bij dit accountantsverslag
C is onze
lu}
de
toerekening van
waaruit
samenvatting
van
de
jaar overstijgende
blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden
volledige onafhankelijkheidsbevestiging
Bestuurlijke
dat de
waardering
van
de
grondexploitatie
op basis van
de hiervoor
getrouw beeld weergeven.
en
rechten
en
verplichtingen
tekortkomingen
in de
hierdoor
is de controle
hiervan
efficiënter verlopen
en
is
toelichtingen wij hebben geconstateerd.
te vinden.
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/6
Digitally signed by en (geanonimiseerd)
Belangrijkste bevindingen, conclusies
M&O
beleid
2
De gemeente
heeft geen vastgesteld
voorkomt dat
uw
van
het M&O
en
‘9 Jun 2025
aanbevelingen
beleid ten aanzien van het misbruiken of oneigenlijk gebruiken van gemeenschapsgeld (M&O beleid). Wij adviseren u hier prioriteit aan te geven, zodat u organisatie onnodige risico’s loopt ten aanzien van fraude of het misbruiken of oneigenlijk gebruiken van gemeenschapsgeld. Op dit moment is de gemeente bezig met het opstellen beleid bij het afronden van onze controle. Deze dient enkel nog vastgesteld te worden.
hebben wij als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekeningcontrole vastgesteld dat binnen integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2024 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd. evens
Opstel-
en
controleproces
Medio
uw
organisatie op
een
adequate wijze opvolging wordt
gegeven
aan
2024 hebben
voor
het
Met
name
wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 geëvalueerd. In deze bijeenkomst hebben we gezamenlijk een plan van aanpak gemaakt proces 2024. Naar aanleiding hiervan zijn waar nodig aanscherpingen doorgevoerd in het interne ‘draaiboek’ voor het opstelproces en de werk- en planningsafspraken voor de Onderdeel hiervan waren workshops met betrekking tot de SiSa en de overlopende posten. aanzien van de onderbouwing van de SiSa en de bijbehorende overlopende posten hebben wij een verbetering geconstateerd ten opzichte van voorgaand jaar.
jaarrekening jaarrekeningcontrole. ten
geconstateerd dat de afronding van de controle verbeterpunten kent. Dit betreft met name het tijdig inzicht krijgen in correcties en het overzicht houden op het totaalbeeld. goede, centrale, coördinatie tussen de verschillende afdelingen van de gemeente worden verrassingen in de afwikkeling van de controle voorkomen en leidt dit tot een gestroomlijnd proces. Daarnaast is het van belang correcties tijdig in beeld te hebben om te voorkomen dat er laat in het proces nog een grondige herbeoordeling van de cijfers benodigd is. Graag evalueren we het jaarrekeningproces inclusief de controle met u om ervoor te zorgen dat we deze constateringen volgend jaar wegnemen. evens
hebben we
Door een
Speerpunt
n het auditplan 2024 is één speerpunt ‘Rechtmatigheidsverantwoording’.
lu}
Bestuurlijke samenvatting
opgenomen,
zijnde de rechtmatigheidsverantwoording.
Voor een
gedetailleerde uitwerking van
dit speerpunt
verwijzen
we
u
naar
het hoofdstuk
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/7
Digitally signed by
(geanonimiseerd) |
on
19 Jun 2025
Bevindingen jaarrekening dit hoofstuk zullen wij kort ingaan op de financiële situatie van de Gemeente SittardGeleen, de rechtmatigheidsverantwoording toelichten, alsmede de belangrijkste In
financiële posities in de jaarrekening toelichten
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/8
Digitally signed
De financiële
De
vermogenspositie
Het
BBV, de verslaggevingsregels
van
uw
gemeenten, maakt
een
tussen
lasten dienen
via het overzicht van
19 Jun 2025
Eigen
vermogen
(x € 1.000)
Eigen
vermogen per 1
2024
2023
2022
2021
116.452
99.618
71.473
62.886
Tussentijdse resultaatbestemming
12.239
1.509
5.106
3.469
Gerealiseerd
12.995
15.324
23.038
5.119
141.684
116.452
99.618
71.473
duidelijk
resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. onderscheid
on
positie van de gemeente
gemeente is verbeterd voor
(geanonimiseerd) |
gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2024 bedraagt € 25,2 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 12,2 miljoen aan de reserves gedoteerd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 circa € 13,0 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans.
januari
resultaat
Het
In het overzicht
hiernaast
hebben
Eigen
vermogen per 31 december
wij de ontwikkeling van het eigen vermogen
opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 circa 22% van het balanstotaal (ultimo 2023: 20% van het balanstotaal) en is toegenomen ten
opzichte van
Saldo
baten
en
2023.
lasten
Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming.
Exploitatieresultaat (x € 1.000) Totale baten
475.991
Totale lasten
-
Gerealiseerd totaal saldo baten Af:
stortingen
in
Bij: onttrekkingen
en
lasten
25.234
reserves
-35.927
aan
23.688
reserves
Gerealiseerd resultaat
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
450.757
12.995
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/9
Digitally signed
De financiële
(geanonimiseerd) |
positie van de gemeente Kengetallen
Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld
veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe en
hoger de solvabiliteitsratio, Uw solvabiliteit van
groter de weerbaarheid van de gemeente. 22% classificeert voor wat betreft de door de VNG als minst risicovol.
vanwege
de nog
voor
gemeente Sittard-Geleen (begroot
uit te voeren
speerpunten.
en
werkelijk over de periode 2021-2027) Structurele exploitatieruimte
Solvabiliteit
25%
10%
hoe
opgestelde normen De lagere begrote solvabiliteit komt voornamelijk voort uit het feit dat voor de komende jaren verwacht wordt dat ingeteerd wordt op het eigen vermogen,
19 Jun 2025
on
20%
8%
15%
6% 4%
10% ”
Netto
schuldquote
5%
hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Uw netto schuldquote van 72,9% classificeert volgens de VNG normen als minst risicovol. De lagere begrote netto schuldquote komt voornamelijk voort uit het feit dat er geen noodzaak is om langdurig te financieren.
0%
Hoe
Structurele Voor de
de financiële
positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. De structurele exploitatieruimte van 2,0% in 2024 classificeert volgens de VNG als minst risicovol. Dit is overigens onder andere het gevolg van een late aanpassing in de algemene uitkering die vanuit het Rijk komt via de
2021
2022 Norm
B
2023 B
2024
Begroot
Netto
Bestuurlijke
ni!
2022
2023
1
—
_
2025 m
2026
2027
2021
mBegroot
Werkelijk
2024 m
2025
2026
2027
Werkelijk
schuldquote
120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2022
2023
Norm
m
Em
samenvatting
_
140%
2021
decembercirculaire.
IJ
-2%
0 de
exploitatieruimte
beoordeling van
_
Bevindingen jaarrekening
2024
Begroting
2025 m
2026
2027
Werkelijk
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/10
Digitally signed
De financiële
Voorspellende
waarde
van
uw
(geanonimiseerd) vn
on
19 Jun 2025
positie van de gemeente
begroting
Saldo baten
De
jaarrekening 2024 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 13,0 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren.
en
| Begroting (x € 1 miljoen)
lasten
vs
realisatie
25 15
==
Uw organisatie is zich bewust van de forse afwijkingen tussen (bijgestelde) begroting en realisatie en is op dit moment kritisch aan het kijken naar de P&C producten en de financiële bijstellingen hierin.
belangrijk deel van de afwijkingen zijn te verklaren door onderuitputting aan de lastenkant, maar ook doordat er op een aantal programma’s, waaronder bijvoorbeeld programma Sociaal Domein, sprake is van meer gerealiseerde dan begrote baten.
nn
Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
2022
2022
2023
2023
2024
2024
Een
Kwaliteit
en
transparantie
van
de
Baten
reserves)
450
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2024 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden en
mutaties
500
jaarstukken
de jaarstukken integraal doorgenomen
| Begroting vs realisatie (excl. (x € 1.000)
hebben
daarbij
—
naast
400
de
350
vanuit het belang en verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses. Laat onverlet dat wij tussen concept jaarrekening en definitieve jaarrekening een aantal correcties hebben laten doorvoeren en dat er sprake is van correcties vanuit de kant van de gemeente ten opzichte van het eerste concept. Wij vragen de organisatie om kritisch het proces van de jaarrekening te beoordelen om verbeteringen te identificeren. —
300
Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
2022
2022
2023
2023
2024
2024
Lasten
| Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1.000)
500 450 400 350 300
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
2022
2022
2023
2023
2024
2024
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/11
Digitally signed by
De financiële
(geanonimiseerd) MN
…
+0 Jun 2025
positie van de gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
Het
weerstandsvermogen
is toegenomen
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2024; de ratio weerstandsvermogen is licht afgenomen.
60 de
door de 50 40
Beschikbare
weerstandscapaciteit
De door
gemeente
30
weerstandscapaciteit bedraagt € 54,9 miljoen (2023: € 45,4 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar doordat de algemene reserve is gestegen. De algemene reserve bestaat uit verschillende onderdelen, namelijk: een minimale buffer van 2% van het begrote totaalsaldo aan lasten en een surplus. uw
berekende beschikbare
20 10
2021
Benodigde weerstandscapaciteit De inventarisatie van
risico’s
—
die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen
heeft op basis
indicatie van
deze risico-inventarisatie berekend
2023
mmm
Benodigde weerstandscapaciteit
2024
Beschikbare weerstandscapaciteit
de financiële
Ratio
weerstandscapaciteit
4,00 3,50 3,00
benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico's bedraagt € 17,4 miljoen (2023: € 12,4 miljoen). Ten opzichte van 2023 is hiermee sprake van een toename. Overigens is in de genoemde € 17,4 miljoen een genormeerd risicoprofiel begrepen van 1% van het begrotingstotaal (€ 4,5 miljoen). van
2022 mm
en
risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen geeft een omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. —
Uw gemeente
ZZZ
wat de
2,50 2,00 1,50
weerstandscapaciteit van € 54,9 miljoen is ruim toereikend in relatie tot de berekende van € 17,4 miljoen en kwalificeert hiermee als ruim voldoende. Wij constateren dat het positieve resultaat van 2024 deels voortkomt uit incidentele baten. Deze baten zijn ontstaan door de systematiek die het Rijk hanteert voor de algemene dekkingsmiddelen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag. Uw
1,00
risico’s
Bestuurlijke samenvatting
0,50
2021
2022
mm Bevindingen jaarrekening
Interne
beheersing
Ratio
2023
2024
weerstandscapaciteit
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/12
Digitally signed
(geanonimiseerd)(geanonimiserd dj
on
19 Jun 2025
Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin zij zich verantwoordt
rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). over
de
In onze boardletter
gerapporteerd
naar
aanleiding
van
de interim-controle
Via het
en
rapportagegrens
controleprotocol heeft
de
gemeenteraad
Voorwaardencriterium de
verantwoordings-
rapportagegrens vastgesteld. De gehanteerde verantwoordingshebben wij
de voortgang van de rechtmatigheidsverantwoording en dat de gemeente op dat moment nog met de uitvoering bezig was om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen. over
en de start van de jaarrekeningcontrole hebben wij veelvuldig contact gehad over de invulling van de controle van de rechtmatigheidsverantwoording. De gemeente Sittard-Geleen heeft de benodigde werkzaamheden uitgevoerd om een conclusie bij de rechtmatigheidsverantwoording te kunnen geven.
Tussen de interim-controle
Normenkader
college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Het normenkader en de financiële verordening is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 12 december 2024. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Het
Verantwoordings-
heeft betrekking op de eisen die worden gesteld uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Het voorwaardencriterium
en
en
aan
rapportagegrens bedraagt € 9,7 miljoen respectievelijk € 200.000. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering.
jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijken een aantal onrechtmatigheden. Deze zijn juist verantwoord in de rechtmatigheidsverantwoording. Uit de in de
de
Deze vallen
onder
reikwijdte van
de
het getrouwe
Ook voorwaarden die direct
Begrotingscriterium
De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn
(lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel wat betekent dat het college deze niet hoeft toe lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium. Hieruit blijkt dat er sprake is van onrechtmatigheden ten aanzien van het begrotingscriterium van € 3.881.000. Hiervan is conform vastgestelde regels door de gemeenteraad € 3.694.000 acceptabel. Het onacceptabele deel van begrotingsoverschrijdingen is € 187.000 en dit sluit aan met de in de jaarstukken opgenomen rechtmatigheidsverantwoording.
Bevindingen jaarrekening
Interne
beheer
vallen
en
per definitie onder
de
van
invloed
zijn op de verslaggeving
c.q. het
dejaarrekening het niet rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. getrouwe
Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.
beeld
reguliere accountantscontrole.
beeld
worden
opgenomen in de kan worden gedacht aan
van
Aanbestedingen Uw gemeente
voert
in het kader van
de controle
op de
naleving van
de
aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Hieruit blijkt te
een
onrechtmatigheid
Dit is opgenomen
inmiddels voor
2025
een
aanzien van de aanbestedingen van € 409.000. rechtmatigheidsverantwoording. De gemeente heeft aanbesteding afgerond, welke de onrechtmatigheid ten
in de
nieuwe
weg neemt.
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/13
Digitally signed by
(geanonimiseerd) WN
»
+9 Jun 2025
Rechtmatigheidsverantwoording Overige onrechtmatigheden
Misbruik en
Daarnaast
De
is er
sprake van een onrechtmatig die voort komt uit ongecorrigeerde fouten uit de jaarrekening 2023 die ook effect hebben op de jaarrekening 2024. Dit leidt tot een onrechtmatigheid van € 166.000. Het betreft een nog op te nemen vordering inzake een nog te ontvangen subsidie, die tevens als bijdrage van derden in mindering had moeten worden gebracht op de materiële vaste activa. Uit de accountantscontrole
2024
zijn geen ongecorrigeerde
controleverschillen geconstateerd.
oneigenlijk gebruik rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&Ocriterium). Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen zijn beheersmaatregelen nodig die functioneren. Het gaat er bij het M&O-criterium om dat in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen. Dat de vigerende wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is. De gemeente dient een uitspraak te doen in hoeverre het M&O beleid ook feitelijk wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen werken. De basis
daarvoor ligt in belangrijke mate bij de uitkomsten uitgevoerde controles en evaluaties.
van
de intern al
wij geadviseerd om een M&O beleid centraal enerzijds de vigerende wet- en regelgeving duidelijk voor de organisatie is en anderzijds dat de organisatie een uitgangspunt heeft om te handelen bij het constateren van overtredingen. De gemeente Sittard-Geleen is nog bezig met het opstellen van het M&O beleid bij het afronden van onze controle. Deze dient enkel nog vastgesteld te worden. In onze
voor
Bestuurlijke samenvatting
boardletter hebben
de gemeente
op te stellen. Zodat
BENSIEED jaarrekening
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/14
Digitally signed
Vastgoed, grondexploitaties
Vastgoed Eind
2024 bedraagt de boekwaarde van de materiële vaste activa van de gemeente Sittard-Geleen € 437 miljoen (2023: € 386 miljoen). De materiële vaste activa zijn conform het BBV opgesplitst in: investeringen met een
economisch nut, investeringen met
een
economisch
nut waarvoor
bestrijding van de kosten een heffing kan worden opgelegd, in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. componenten
binnen
de materiële
vaste activa
en
ter
investeringen
De grootste betreffen de gebouwen
(€ 168 miljoen) en de grond-, weg- en waterbouwkundige werken (€ 241 miljoen). Het algemeen gemeentelijk beleid houdt in dat de verkoop van overtollig gemeentelijk vastgoed wordt voortgezet. Dit vastgoed is opgenomen onder de voorraden voor een bedrag van € 18,3 miljoen. Door de wijziging in bestemming van maatschappelijk gebruik naar verkoop is er een indicatie op een mogelijke bijzondere afwaardering van de boekwaarden van de betreffende panden. Gedurende onze controle hebben wij geen bevindingen geconstateerd betreffende de duurzame waardevermindering van het vastgoed, omdat de betreffende panden nagenoeg geen boekwaarde
meer
hebben.
en
grondexploitaties zijn door u opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) het oog op dejaarrekening 2024. In 2024 heeft de gemeente de nieuwe grondexploitatie Herontwikkeling Kleine Steeg geopend. Deze grondexploitatie sluit op een resultaat van € 1,5 miljoen negatief. Hiervoor is een voorziening gevormd. De
met
19 Jun 2025
voorzieningen
Daarbij heeft de gemeente Sittard-Geleen de tussentijds genomen winsten gereserveerd in een bestemmingsreserve, die voorzichtigheidshalve pas vrijvalt bij het afwikkelen van de betreffende grondexploitatie. Het totaal van deze reserve bedraagt ultimo 2024 € 546.000. Daarnaast heeft de gemeente Sittard-Geleen in de paragraaf Grondbeleid een analyse opgenomen van de eventuele risico’s in de grondexploitaties (zie hiervoor paragraaf 2.2.8 in de jaarstukken). De nog te maken kosten bedragen € 8,5 miljoen en de nog te realiseren opbrengsten komen uit op € 11,0 miljoen. De nog te maken kosten en opbrengsten hangen hierbij grotendeels met elkaar samen. Gegeven de bestemmingsreserve, onze controlewerkzaamheden en de resterende bedragen in de grondexploitaties zien wij hierin geen verhoogde risico’s. Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties ultimo 2024.
Voorzieningen De gemeente
Sittard-Geleen
mogelijke verliezen,
Grondexploitaties
(geanonimiseerd) ve
heeft voorzieningen gevormd
de
voor
kosten en egalisering de voorzieningen is mede gebaseerd op schattingen. Vanwege de subjectiviteit die hier inherent aan is, hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole aandacht besteed aan de onderbouwing en de plausibiliteit van de uitgangspunten en veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de berekeningen van de voorzieningen. voor
beklemde
risico’s of verplichtingen,
middelen
van
derden. Het
ter
De voorziening ter egalisering van kosten bestaat voornamelijk uit de voorziening groot onderhoud van diverse gebouwen en installaties. Het schattingselement betreft het moment van uitvoeren van het onderhoud en de geraamde te maken kosten. Organisatorisch gezien blijft het inschatten en tijdig verwerken van de verschillen tussen het ingeschatte en het werkelijk uitgevoerde onderhoud een complex proces. Wij onderschrijven het belang van een recent onderhoudsplan als onderbouwing van de onderhoudsvoorziening, evenals het optimaliseren van het proces van het administratief bijwerken van de onderhoudsvoorzieningen. Wij hebben vastgesteld dat aan de voorzieningen een actueel onderhoudsplan ten grondslag ligt, dat de basis vormt voor de in het kader van het groot onderhoud in de jaarrekening 2024 opgenomen voorzieningen. Tot slot
zijn er de voorzieningen middelen van derden waarvan de bestemming gebonden waarvan de voorzieningen riolering en afval de grootste zijn, met een omvang van € 1,1 miljoen en € 3,8 miljoen respectievelijk. Deze voorzieningen worden gehanteerd om de wettelijke taken t.a.v. riolering en afval uit te voeren en mogen niet voor andere doeleinden gehanteerd worden.
van
saldo van
Na
onze
controle
voorzieningen
resteren geen
ongecorrigeerde verschillen
in de
ultimo 2024.
voorzieningen gevormd voor verplichtingen, verliezen en risico’s, voor bedrag van € 6,2 miljoen. Deze voorzieningen bestaan onder andere uit de voorziening voor de (toekomstige) pensioenen van wethouders ad € 2,8 miljoen die wordt bepaald door een externe expert en getoetst door de gemeente Sittard-Geleen en de voorziening verlofsparen die voortvloeit uit CAO bepaalde verplichtingen voor een bedrag van € 3,2 miljoen. De
het algemeen zien wij dat de grondexploitaties van de gemeente Sittard-Geleen binnen afzienbare tijd aflopen, zodat de ramingen in de Over
grondexploitaties beter zijn in te schatten en het bijbehorende risicoprofiel steeds verder afneemt. De balanswaarde van de grondexploitatie bedraagt ca. € 2,1 miljoen (2023: € 2,2 miljoen), inclusief de voorziening van € 4,2 miljoen (2023: € 2,7 miljoen).
een
Bevindingen jaarrekening
Interne
f
beheersing
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/15
en
Digitally signed by (geanonimiseerd)
19 Jun 2025
Sociaal domein
Oplopende
kosten
Binnen
zorgdomein (WMO
het
en
Jeugd)
is een
landelijke ontwikkeling
zichtbaar waarbij de lasten de afgelopen jaren zijn toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een toenemende zorgvraag zien name
sprake is van
een
betrekking tot de jeugdzorg.
Dit betekent
dat cliënten
we
en
in 2024 dat er met daarmee
duurdere vorm
toenemende
vaak
zorgzwaarte met een
zwaardere
mate onder
prijsopdrijvend effect heeft
druk komen te staan wat op
de kosten
van
naar
het sociaal
verwachting
domein van
een
de
gemeente. In dit licht zien we meer
gemeenten een
landelijk reeds ‘systeem’ jeugdzorgaanbieders die verplichtingen kunnen voldoen waarbij aan
niet
de financiële
aan
op basis van
het convenant ‘Bevorderen
(verplichte) bijdrage aan
Personele schaarste
sociaal
deze
continuïteit jeugdhulp’
instellingen wordt opgelegd.
domein
zorgsector zien wij een toenemende personele schaarste. Deze ontwikkeling is niet alleen cruciaal voor de zorgaanbieders zelf, maar vormt een
potentiële bedreiging voor binnen
de continuïteit en kwaliteit
Dit leidt er toe
bepalend
voor
het sociaal domein.
een
toenemende
dat in toenemende
mate
De
van
De kosten voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in de jaarrekening 2024 van de gemeente Sittard-Geleen bedragen circa € 43,8 miljoen (2023: € 40,1 miljoen).
Sittard-Geleen
De
€ 35,7
miljoen (hieronder uitgesplitst).
De grootste financiële stromen voor de lasten Jeugd betreffen de ambulante jeugdzorg (€ 31,8 miljoen, 2023: € 30,3 miljoen), LTA (€ 0,4 miljoen, 2023: € 0,6 miljoen), crisishulp (€ 0,8 miljoen, 2023: € 0,6 miljoen), het gedwongen kader (€ 2,2 miljoen, 2023: € 2,0 miljoen) en de bijdrage in de uitvoeringskosten (€ 0,4 miljoen, 2023: € 0,4 miljoen). De overige € 3,2 (2023: € 1,9 miljoen) miljoen betreft kosten die de gemeente SittardGeleen zelf maakt voor het uitvoeren van de regeling Jeugd. De financiële
backoffice van de overige lasten jeugd loopt via de gemeente Maastricht (de centrumregeling). Zoals hiervoor geschreven heeft de stijging in kosten te maken met diverse problematieken die op dit moment spelen
verhoudingsgewijs
meer
budget dient
te besteden om
aan
haar
grootste financiële stromen
voor
de
lasten WMO
betreffen de
persoonlijke begeleiding (€ 16,6 miljoen, 2023: 15,9 miljoen), Hulp bij huishouden etc. (€ 15,8 miljoen, 2023: 13,9 miljoen), vervoersvoorziening (3,2 miljoen, 2023: € 2,4 miljoen), WMO PGB (€ 2,4 miljoen, 2023: € 2,5 miljoen) en beschermd wonen (€ 6,4 miljoen, in 2023 € 5,3 miljoen). Ook bij WMO
wij een stijgende lijn ten aanzien van de gehanteerde zorgverlening. Dit komt boven op de stijgende zorgvraag die voortkomt uit de vergrijzing van de bevolking. Dit leidt er toe dat ook voor de WMO-zorg verhoudingsgewijs meer budget noodzakelijk voor de uitvoering van de zorgtaken. zien
tarieven voor
ten
aanzien van
de WMO-kosten
bevindingen geconstateerd
boven onze
rapporteringsgrens.
Vanuit onze geen
werkzaamheden
hebben wij
zorgtaken te
kunnen voldoen.
de
geboden zorg demografische een vergrijzende bevolking, waardoor met name de behoefte WMO zal toenemen. Tegelijkertijd is er in dat geval een afname van het aantal zorgprofessionals. Deze discrepantie tussen vraag en aanbod in de zorgsector zorgt
De lasten Jeugd maatwerkvoorzieningen in de jaarrekening 2024 van de gemeente Sittard-Geleen bedragen circa € 39,4 miljoen (2023: € 36,9 miljoen). Met inachtneming van de financiële verantwoording van de gemeente Maastricht bedragen de lasten Jeugd 2024 voor de gemeente
binnen het sociaal domein. Ook de gemeente Sittard-Geleen gaat gebukt onder de stijgende lasten. Dit leidt er toe dat de gemeente
Binnen de
ook
WMO
zorg behoeven.
van
Daarbij zien we dat zorgaanbieders op dit moment te maken hebben met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat financiële posities van zorginstellingen in toenemende
Jeugdzorg
trends tonen
Vanuit
onze
werkzaamheden
ten aanzien
geen bevindingen geconstateerd boven
van onze
de
jeugdkosten hebben wij rapporteringsgrens.
druk op de zorg. daardoor
niet de zorgvraag
zorguitgaven maar ook het aanbod. Dit is een breed maatschappelijk probleem waarbij het voor gemeenten slechts beperkt mogelijk is hierin keuzes te maken. is in de omvang
van
de
urlijke
Bevindingen
envatting
jaarrekening
Interne
À
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/16
Digitally signed
SiSa, overlopende posten
Overlopende posten
en
in relatie tot SiSa
Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024. Hierbij controleren en evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij
constateren dat de
Rijksoverheid
er
nog
altijd niet in geslaagd
hoeveelheid specifieke uitkering terug te brengen. Bij
geleid
uw
is de
gemeente heeft dit
36 SiSa-regelingen. opstel- en controleproces hieromtrent efficiëntere te laten verlopen, hebben wij in januari 2025 een workshop gegeven inzake de verantwoording van de SiSa en de bijbehorende overlopende posten. Om
tot in totaal
het
(geanonimiseerd) vn
on
19 Jun 2025
WNT
Overige overlopende posten
WNT
van de overlopende posten betreft de reguliere overlopende passiva, zijnde de vooruitontvangen bedragen en nog te betalen bedragen. Hier liggen veelal brondocumenten, zoals facturen of overeenkomsten, aan ten grondslag. Ten opzichte van voorgaand jaar constateren wij hier een verbetering in de kwaliteit van de onderbouwingen, waardoor er wederom een afname in de geconstateerde bevindingen is waar te nemen. De totale omvang van de overlopende activa betreft € 32,7 miljoen en voor de overlopende passiva betreft het € 78,5 miljoen, waardoor dit materiële posten zijn voor de gebruiker.
Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij de naleving van de voorschriften met betrekking tot de Wet normering topinkomens (verder: de WNT) beoordeeld. De maximale bezoldiging voor topfunctionarissen van een gemeente bedraagt over boekjaar 2024 € 233.000. Voor de gemeente Sittard-Geleen geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Op grond hiervan concluderen wij dat de bezoldigingen van de gemeentesecretaris en de griffier voldoen aan de
Het
restant
activa en
WNT. In 2024
zijn er geen ontslagvergoedingen aan topfunctionarissen uitgekeerd weerslag hebben op de WNT-verantwoording. De bezoldigingen van de topfunctionarissen zijn op een toereikende wijze in dejaarrekening toegelicht. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief mits aan bepaalde voorwaarden is — voldaan ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. die een
Niet-bestede gelden of voorgefinancierde bestedingen in het kader van specifieke uitkeringen dienen op de balans onder de overlopende posten verantwoord te worden. Deze balanspost heeft een een-op-een relatie met de ontvangen specifieke uitkeringen en de SiSa-bijlage. We hebben vastgesteld dat de controle van de SiSa-bijlage efficiënter is verlopen dan afgelopen jaren, mede door de goede voorbereiding bij de
-
In 2024 hebben
wij geen overschrijdingen van de grensbedragen topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
gemeente.
voor
Wij
adviseren u blijvend vanuit de specifieke uitkeringen én de SiSa-bijlage zichtbaar de koppeling te leggen met het restant op de balans, zodat de verantwoording correct is weergegeven in de jaarrekening en deze aansluit.
Bestuurlijke
Bevindingen 6
samenvatting
jaarrekening
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/17
(geanonimiseerd) 19 Jun 2025 ve naleving wet- en regelgeving Digitally signed
Fraude, integriteit,
De
beoordeling
het
risico van
Bij
het
onze
college van burgemeester en wethouders van in de jaarrekening als gevolg van fraude of wet- en regelgeving
materiële fouten
het overtreden van
van
van
door
en
controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door
het risico dat
fraude of het overtreden
regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. van
wet-
en
In onze en
managementletter hebben wij uitgebreid gerapporteerd over fraude integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet.
Geen
wijzigingen aanwijzingen voor
in onze
initiële
inschatting
van
het frauderisico
en
Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude
en integriteit Wij hebben vastgesteld dat u begin 2024 een geactualiseerde frauderisicoanalyse heeft vastgesteld.
Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens bespreken met de gemeente. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie
geeft
aan
is voorts
dat
uw
gemeente op
geïdentificeerde integriteitskwesties,
een en
adequate wijze opvolging hierover tijdig met ons in
contact treedt.
geen
fraude
voor het voorkomen en detecteren van inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële
De
primaire verantwoordelijkheid
fraude berust bij het college,
verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat
een
afwijking van materieel belang niet ontdekt
wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen
van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle
niet alle fouten en fraudes
hebben ontdekt.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/18
Digitally signed by
Interne
(geanonimiseerd) ____f
19 Jun 2025
beheersing
dit hoofdstuk lichten wij nogmaals kort toe de bevindingen die wij hebben gehad over de interne beheersing, zoals wij ook hebben toegelicht in de boardletter In
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/19
(geanonimiseerd) A
Digitally signed
Belangrijkste bevindingen
Boardletter 2024,
toegespitst op de
interne
voor
(financiële) beheersing
Evaluatie
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van voor
onze
controle op de getrouwheid
jaarrekening
opgenomen
en
rechtmatigheid
van
belang
In de
boardletter hebben wij
en
controleproces
van
een
aantal
de jaarrekening
aandachtspunten 2024 benoemd.
voor
accountantsverslag
het
opstel-
Als onderdeel
van
betreffende onderwerp verwerkt.
Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. Om
de controle
spitsen
op
Medio 2024 hebben
wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 geëvalueerd. In deze bijeenkomst hebben we gezamenlijk een plan van aanpak gemaakt voor het jaarrekening proces 2024, waar de controle zelf eerder opgestart is dan afgelopen jaren. workshops betrekking overlopende posten en frequente afstemming inzake rechtmatigheidsverantwoording.
werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen
bij het
Betrouwbaarheid
2024
continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief
en
cybersecurity De
bestaande tekortkomingen
gemeente en
en
wij
niet zonder
continuïteit van
de
in de meer
IT-omgeving
leiden
kunnen steunen
ertoe dat de
op de
betrouwbaarheid
geautomatiseerde gegevensverwerking. Belangrijke
nadelen zijn onder andere:
onze
in dit
opstel- en controleproces
Onderdeel hiervan
gegevens.
de
beheersing vanuit de controle van het boekjaar
de in de
bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2024 gedateerd d.d. 26 november 2024.
Voor
de interne
19 Jun 2025
on
zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen,
hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken.
Bestuurlijke samenvatting
met
waren
tot de SiSa en de
*
_Uw gemeente
*
Het
de
Zoals eerder
in dit verslag toegelicht hebben we ten aanzien van de controle SiSa-bijlage zelf een verbeterslag geconstateerd ten opzichte van vorig jaar. Het proces is soepel verlopen en wij merken een kwaliteitsstijging ten opzichte van de afgelopen jaren. van
de
houden op het totaalbeeld. Door een goede, centrale, coördinatie tussen de verschillende afdelingen van de gemeente worden verrassingen in de afwikkeling van de controle voorkomen
gestroomlijnd proces. tijdig in beeld te hebben om te voorkomen dat er laat in het proces nog een grondige herbeoordeling de cijfers benodigd is. Daarnaast
en
leidt dit tot een
is het van
belang
dingen
@
Interne
kunnen
steunen op de
geautomatiseerde
waarbij bijvoorbeeld voor inkopen optimaal efficiënt, doordat eerst aanvullende werkzaamheden nodig zijn om de betrouwbaarheid van data/lijstwerk vast te stellen. Bovendien kan de interne controle, bij maximaal gebruik van data-analyse, een hogere toegevoegde waarde opleveren voor de organisatie, doordat zij daarmee belangrijke inzichten kan verkrijgen en de controles ook meer risicogericht kan insteken. —
—
niet
In lijn met voorgaande jaren hebben wij meer gegevensgericht werk moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen. Dit is vergelijkbaar met onze controleaanpak bij andere gemeenten.
aanbesteding en implementatie van het nieuwe financiële pakket vormt natuurlijk moment om de IT-omgeving naar een hoger niveau te brengen. We adviseren u te bekijken in hoeverre de geconstateerde detailbevindingen verbeterd kunnen worden in het nieuwe financiële pakket, zodat van daaruit een verdere verbetering van de IT-omgeving gerealiseerd kan worden. Deze implementatie vraagt veel van uw organisatie, maar een zorgvuldig proces zal leiden tot verbeteringen van uw bedrijfsvoering en de daarbij behorende processen. De
correcties
jaarrekening
meer
uitvoering van de interne controles is hierdoor data-analyse is ingezet
wij op dat dit proces een blijvend aandachtspunt vormt voor de De afgelopen jaren zien wij dat de complexiteit groter wordt. organisatie. Het is onze aanbeveling om dit proces blijvend te evalueren en ook van voldoende capaciteit te voorzien om de interne controle te kunnen blijven waarborgen.
correcties en het overzicht
niet zonder
gegevensverwerking leidt ertoe dat bij de interne controles niet zonder meer gebruik kan worden gemaakt van onder andere data-analyses. De
Wel merken
Wij hebben daarnaast geconstateerd dat de afronding van de controle verbeterpunten kent. Dit betreft met name het tijdig inzicht krijgen in
loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers en een grotere impact kunnen hebben indien er sprake is van cybersecurityincidenten.
van
beheersing
een
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/20
Digitally signed by
(geanonimiseerd) |
on
19 Jun 2025
Bijlagen In
de bijlage zijn de wettelijk verplichte toelichtingen opgenomen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/21
Digitally signed
A1
Aard van
-
(geanonimiseerd) N-
19 Jun 2025
Niet-gecorrigeerde controleverschillen
de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
€ 166.000
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode:
€0
Totaal getrouwheidsfouten
Wij
hebben van
het college
€ 166.000
een
schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
en
daardoor
niet-gecorrigeerde afwijkingen,
zowel
individueel als in totaal, in het kader
Bestuurlijke
samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/22
Digitally signed
A2
Aard
van
de
-
Onzekerheden
(geanonimiseerd) Ne
19 Jun 2025
in de controle
onzekerheden
Getrouwheid
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
*
€0
_ Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
Bestuurlijke
samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/23
Digitally signed
A3
Onze De
—
Tekortkomingen
controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen
tabel hierna bevat
een
weergave
van
van
díe onderwerpen
in de
toelichting
waarvan
on
19 Jun 2025
toelichtingen
materieel belang in de toelichting signaleren, uit de
(geanonimiseerd) dT
wij denken
om
de
gemeenteraad
in staat te stellen
een
inschatting te maken
van
de
gevolgen
daarvan voor de jaarrekening.
gemeenteraad deze nader dient te beoordelen.
dat de
Toelichting
Bron van
de
toelichtingsvereisten
Kwantitatieve of kwalitatieve
overwegingen
N.v.t.
Wij hebben
van
het college
een
schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen,
Bestuurlijke samenvatting
waarin het
college het
bovenstaande
Bevindingen jaarrekening
heeft bevestigd.
Het
Interne
college heeft tevens bevestigd
geen
beheersing
Bijlagen
kennis te hebben van
andere onzekerheden.
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/24
Digitally signed by
B
-
Bevindingen controle SiSa-bijlage
Op grond van het Besluit accountantscontrole rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024. -
-
decentrale
(geanonimiseerd) MN
…
+o Jun 2025
2024
overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag
over
de
strekking van
ons
getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening
2024 en onze
conclusies ten aanzien
van
de
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend
Per
regeling geven wij in de volgende
tabel
of, en
aan
zo
ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Fout
Code
SiSa-regeling
A20B
Specifieke uitkering versterking
A21
Specifieke uitkering ter voorkoming
B2
Regel ing specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
c62
Speci fieke uitkering aan gemeenten
co2
of
onzekerheid
€0
nvt.
€0
nvt.
€0
n.v.t.
€0
Regel ing specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
MVL,
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid
nvt.
€0
D14
Regel ing specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
nvt.
€0
D21
Speci fieke uitkering impuls jongerencultuur
nvt.
€0
D23
Regel ing eenmalige specifieke uitkering en subsidies locale bibliotheekvoorzieningen
MVL,
€0
£104
Speci fieke uitkering woningbouw
nvt.
€0
€20
Regel ing stimulering verkeersmaatregelen
2020-2021
nvt.
€0
E44
ijde iijke impulsregeling klimaatadaptatie
2021-2027
n.v.t.
€0
E84
Regel ing stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen
MVL,
€0
£87B
ijdel iijke regeling stimuleren maatregelen
nvt.
€0
van
georganiseerde
voor
de
2023-2026
op
integrale aanpak en
bekostiging van
van
radicalisering,
extremisme
en
terrorisme
2023-2026
(SiSa
tussen
medeoverheden)
Toelichting
omvang
MVL,
van
de lokale
Financiële
ondermijnende jeugdcriminaliteit 2023 de
kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden
door
de
toeslagenaffaire
(OAB)
korte termijn door bovenplanse infrastructuur
2022-2023
tweede fase
Deltaprogramma
zoetwater
(SiSa
tussen
medeoverheden)
Subtotaal
€0
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/25
Digitally signed
B
Code
Subtotaal
-
Bevindingen controle SiSa-bijlage
—
of onzekerheid
in verband
G2
Gebundelde uitkering op grond
van
met de
uitvoering van ontwikkelplannen (pilots) ten behoeve
artikel 69 Participat iewet gemeentedeel
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schu den in het kader
uitkering Participatiewet
in jaar T gemeentedeel
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen
G3
BBZ vóór
2020
-
BBZ vóór
2020
-
2020
-
BBZ vanaf 2020
van
van
Actieagenda MKB-dienstverlening
2024 de
hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde
2024
gemeente deel 2024
Gederfde baten die voorvloeien uit kwi jtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel Gederfde baten die voorvloeien uit kwi jtschelden
van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen jaarT (ex clusief BOB) _gemeentedeel 2024
in
Gederfde baten die voorvloeien uit kwi jtschelden schulden levensonderhoud BBZ
apitaalverstrekkingen
hersteloperatie
2004
kinderopvangtoeslagaffaire
hersteloperatie BBZ vóór
Financiële
omvang
Toelichting
€0
Eenmalige specifieke uitkering
G3
2024
zie vorige pagina
il
G3
19 Jun 2025
Fout
Regeling specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebie den
G3
-
SiSa-regeling
F20
G2
(geanonimiseerd) NN
BOB in het kader van
de
hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire
in jaar
BBZ
in het
kader
2024 van
de
achterstallige betalingen T_gemeentedeel 2024
en
- Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de kinderopvangtoeslagaffaire
in jaar
T_ge meentedeel
2024
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
nvt.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
G4
ozo
1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel
G4
ozo
1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentede el 2024
n.v.t.
€0
G4
ozo
2 gemeentedeel
2024
n.v.t.
00)
G4
ozo
3 gemeentedeel
2024
n.v.t.
€0
G4
ozo
4 gemeentedeel
2024
n.v.t.
€0
G4
ozo
5 gemeentedeel
2024
n.v.t.
€0
G4
wijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire wijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024
n.v.t.
00)
2024
-
gederfde baten
die voortvloeien
uit
Subtotaal
€0
Bestuur! iijke
Bevindingen
samenvatting
jaarrekening
Interne
,
beheersing
Bijlagen
Accountantsverslag 2024/25068D1F9C/DD/26
(geanonimiseerd) Ne
Digitally signed by
B
Code
Subtotaal
Bevindingen controle SiSa-bijlage
-
19 Jun 2025
2024
SiSa-regeling —
Fout
of onzekerheid
zie vorige pagina
Financiële
omvang
€0
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024
G10
Wet
Gie,
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader
G13
Onderwijsroute_ deel gemeente
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
H30
Speci
ieke
uitkering versterking
H35
Speci
ieke
uitkering SPUK IZA-doelen
J105
-
baten die voortvloeien
uit
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.