Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Dit hielp om aanvragen voor een briefadres goed te beoordelen en af te handelen. Daarnaast ondersteunde Vidar inwoners zonder vast adres door aanwezig te zijn op plekken waar deze inwoners komen, zoals bij Bie Zefke, Partners in Welzijn (PIW) en Moveoo. Vidar hield in 2024 contact met andere organisaties en benaderde inwoners zonder vast adres actief. Inwoners met een briefadres halen hun post op in het Zorg en Veiligheidshuis. Hier kregen ze ook hulp en werden ze, als nodig, doorverwezen naar zorg of andere ondersteuning. Dit loopt door in 2025. Telefonische bereikbaarheid Vanaf januari 2024 maakt de organisatie gebruik van de nieuwe telefonieoplossing (Bellen met Teams) en kan structureel gewerkt worden aan het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid. Een goede telefonische bereikbaarheid is een belangrijk uitgangspunt in de dienstverlening. Sinds 1 januari 2024 zijn alle telefoonnotities Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

21

opgenomen in het monitoringssysteem. In de eerste drie kwartalen van 2024 zijn 18.016 telefoonnotities geregistreerd. Hiervan is 65% binnen 1 werkdag teruggebeld, 78% binnen 2 werkdagen en 84% binnen 3 werkdagen. Het sturen op deze informatie laat een stijgende lijn zien in het tijdig terugbellen. Contactkanalen De inwoner kan op de manier van zijn voorkeur contact met ons opnemen. Contactkanaal Aantal contacten Algemeen telefoonnummer 14046 83.058 Bezoekers balie stadswinkel 43.883* Fysieke post 20.710 Twitter, Facebook, Whatsapp en Livechat 15.889 Contactformulier website 3.811 Digitale aanvragen: 57.568 Websitebezoekers, namelijk: - Sittard-Geleen.nl 751.000 - Vidar.nl 51.000 - Metsittardgeleen.nl 47.500 *

Hoog door paspoortpiek

Onderzoek testpanel: gebruik van de kanalen Eind 2024 hebben we het testpanel gevraagd een aantal vragen te beantwoorden over het contact dat ze in de afgelopen 12 maanden hebben gehad met de gemeente. Belangrijkste conclusies: 1. Meest gebruikte kanalen: Telefoon (37,8%), E-mail (33,3%), Contactformulier op de website (28,9%). 2. Gemiddelde tevredenheid over het gebruik van deze kanalen: 7.

ALGEMENE MIDDELEN Huisvesting De huidige gemeentelijke gebouwen zijn verouderd en voldoen niet meer aan de wet- en regelgeving. Onderstaande huisvestingsopgaven zijn daarom in planontwikkeling: 1. Representatieve functie d.m.v. Huis aan de Markt (herontwikkeling V&D-locatie) in Sittard. 2. Bestuurlijke en ambtelijke huisvesting in Geleen. 3. Huisvesting Vidar in Geleen. 4. Huisvesting Wijkbeheer in Geleen. In 2024 is met Berden een ontwikkelovereenkomst afgesloten voor de voormalige V&D-locatie (Markt, Sittard). Het pand wordt gesloopt tot casco. Hierna wordt de locatie nieuw vormgegeven tot het Huis aan de Markt, een warenhuis en woningen. Voor bestuurlijke en ambtelijke huisvesting heeft de raad gekozen om verder te gaan met de oorspronkelijke planontwikkeling in Geleen. In 2024 is de aanbesteding voorbereid voor het ontwerpteam. Voor Vidar is dit jaar de aanbesteding afgerond en gestart met het ontwerp van de nieuwe huisvesting. Het bouwteam voor Wijkbeheer zou in het najaar van 2024 starten. Door de vondst van beschermde fauna is dit uitgesteld tot medio 2025. Dan wordt het pand aan het Mauritspark verbouwd en aangebouwd, zodat naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 de verhuizing kan plaatsvinden. De algemene middelen zijn toegelicht in paragraaf algemene dekkingsmiddelen en paragraaf lokale heffingen.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

22

FINANCIËN bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

2024

2024

Rekening

Resultaat

Baten

293.975

318.193

2024 324.220

2024

Lasten

-71.689

-74.573

-69.394

5.179

Saldo Baten en Lasten

6.027

222.286

243.620

254.826

11.206

Onttrekkingen

6.104

18.175

11.208

-6.968

Toevoegingen

-5.113

-12.069

-13.228

-1.159

Saldo Reserves Totaal

992

6.107

-2.021

-8.127

223.278

249.727

252.805

3.079

ANALYSE VAN HET RESULTAAT OP HOOFDLIJNEN: Het geld dat beschikbaar is in dit programma, wordt gebruikt om de kosten van andere programma’s te dekken. De inkomsten bestaan vooral uit bedragen van het Gemeentefonds en belastingopbrengsten, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB) en andere lokale belastingen. De belangrijkste uitgaven zijn bedoeld voor de interne organisatie (bedrijfsvoering). Het gaat hierbij om kosten voor personeel, financiën, inkoop, huisvesting, ICT, communicatie en andere ondersteunende taken. De kosten die verband houden met de gemeentelijke bestuursorganen (college, raad) en de directe ondersteuning worden ook in dit programma verantwoord. Binnen het taakveld 'burgerzaken' zijn veel wettelijke taken. Deze worden uitgevoerd via de stadswinkel, zoals het klantcontactcentrum en de afdeling burgerzaken. Alle toevoegingen en onttrekkingen van reserves zijn ook hier verwerkt die met dit programma te maken hebben. Waarom ontstaat een positief resultaat: • Geld resteert uit het budget voor nieuw beleid als gevolg van diverse projecten die later gestart zijn dan gepland Daarnaast is het bedrag van de post Robuuste begroting ad € 2 mln. niet ingezet. • De opbrengsten van de OZB zijn hoger dan verwacht als gevolg van meer areaal, minder leegstand en minder bezwaren zijn ingediend. • Extra geld ontvangen van het Gemeentefonds in de decembercirculaire 2024.

Dit zijn voornamelijk vergoedingen voor de volgende wettelijke taken zoals de spreidingswet, extra kosten voor jeugdzorg, opvang van Oekraïense vluchtelingen, energietoeslagen en actualisatie van het verdeelmodel van de algemene uitkering. • Het gereserveerde bedrag voor inflatie is in 2024 niet helemaal gebruikt. • De taakstelling ESCS is niet gerealiseerd, en het saldo van de onttrekkingen aan de algemene reserve zijn niet doorgevoerd omdat het rekeningsaldo voldoende is om dit nadeel op te vangen. • Uit analyse blijkt dat de voorziening voor oninbare (publiekrechtelijke) debiteuren te hoog is, en kan dit eenmalige voordeel vrijvallen ten gunste van de algemene middelen.

MONITORING Naam indicator

Eenheid

Waarde

Periode Waarde

Periode

Waarde Periode

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

10

2022

11

2023

11

2024

Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten inhuur externen % van de totale lasten

10 855 9,3 mln. 10%

2022 2022 2022 2022

11 927 9,4 mln. 9%

2023 2023 2023 2023

11 1011 9,1 mln. 10%

2024 2024 2024 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

23

2.1.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. Hierin is al veel richting gegeven aan de veiligheid in Sittard-Geleen (zie: website), met een missie voor de komende jaren: 'De gemeenten in de Westelijke Mijnstreek zijn veilig én voelen veilig'. Ook staat in deze kadernota een visie op veiligheid: ‘We zien veiligheid als de basis voor een prettige manier van samenleven in onze gemeenten, voor iedereen. Als overheden zetten we onze eigen kracht in om onze gemeenten veilig te maken en houden. We werken samen en zorgen voor brede betrokkenheid bij veiligheid. We kijken goed naar de ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en doen vervolgens wat nodig is.’ In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. De door de raad aangewezen prioriteiten voor de jaren 2023-2026 zijn: • Cybercrime. • Ondermijning (in het bijzonder drugscriminaliteit). • Sociale kwaliteit. • Externe Veiligheid. Binnen de thema's, projecten of activiteiten is bijzondere aandacht voor de doelgroep jeugd. Het programma Veiligheid levert een belangrijke bijdrage aan de sociale veerkracht.

INHOUD Op basis van de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026 wordt tweejaarlijks een Actieplan Integrale Veiligheid voor Sittard-Geleen vastgesteld. Voor de jaren 2023-2024 geldt het actieplan. In het plan zijn de acties op het gebied van veiligheid beschreven. De toelichting op de subprogramma’s komt daarom grotendeels overeen met het actieplan.

SOCIALE VEILIGHEID Sociale veiligheid gaat over hoe veilig inwoners, ondernemers en bezoekers zich voelen. Het heeft daarom ook te maken met overlast en criminaliteit. Criminaliteit kan een grote impact hebben op mensen en een gevoel van onveiligheid veroorzaken. Hierbij denken we in het bijzonder aan cybercriminaliteit, woninginbraken, straatroven, overvallen en geweld. In 2024 hebben we ons samen met partners als de politie ingezet om deze vormen van criminaliteit te voorkomen en waar nodig aan te pakken. Zo hebben we bijvoorbeeld aan personen die op straat betrapt worden met inbrekersgereedschap een last onder dwangsom opgelegd. Daarnaast hebben we inwoners en ondernemers geïnformeerd over hoe zij er zelf voor kunnen zorgen dat ze geen slachtoffer worden van criminaliteit. Onze aanpak hebben we steeds aangepast op verschillende doelgroepen. We hebben ook inwoners en ondernemers gefaciliteerd die zelf mee willen doen aan het vergroten van het veiligheidsgevoel in hun buurt of wijk (met o.a. buurtbemiddeling buurtpreventieteams en Whatsapp-buurtpreventiegroepen). Voor buurtpreventie zijn verdere stappen gezet in het streven naar een gemeentebrede dekking. Elk jaar hebben we speciale aandacht voor vuurwerkoverlast. Het afsteken van vuurwerk is alleen toegestaan tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur.

We hebben in 2024 onder meer ingezet op (preventief) toezicht en publiekscommunicatie. Met de campagne ‘hoe LIT is dit?’ hebben we ons in 2024 met name gericht op jongeren. Voor deze campagne werkten we samen met scholen en jongerenwerk. Op de campagne zijn positieve reacties ontvangen. Op basis van de data die we verzamelen over meldingen van vuurwerkoverlast zijn in onze gemeente enkele ‘hotspot-locaties’ te herkennen. Deze gebieden hebben een focus gehad in de campagne en ons toezicht. Dit heeft dit jaar acht HALT-verwijzingen opgeleverd. Het aantal meldingen van vuurwerkoverlast is in 2024 afgenomen in vergelijking met voorgaande jaren. In 2021 is gestart met een projectmatige doorontwikkeling van het gemeentelijk cameratoezicht. Momenteel geven we uitvoering aan het beleid ‘gemeentelijk cameratoezicht Sittard-Geleen 2022-2026’. In 2024 hebben we ontwikkelingen gemonitord en geëxperimenteerd met flexibel cameratoezicht en geweldsdetectie. De samenwerking met de politie, onder meer het gezamenlijk uitkijken van de camera’s door politie en buitengewoon opsporingsambtenaren, is verstevigd.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

24

ZORG EN VEILIGHEID Ook in onze gemeente zijn hulpbehoevenden die te maken hebben met een opeenstapeling van persoonlijke problemen, onder andere: psychische klachten, verslavingsgevoeligheid en sociale onzekerheid. Deze personen zijn vaak het slachtoffer van misbruik en criminaliteit, of veroorzaken zelf overlast en veiligheidsproblemen. Ook in 2024 is gewerkt aan het verstevigen van het beleid op meerdere dossiers en is veel aandacht besteed aan casuïstiek. In 2024 is extra ingezet op de aanpak van jeugdcriminaliteit via het opstarten van het programma Preventie met Gezag. Daarnaast is geïnvesteerd in de verbeterpunten naar aanleiding van het inspectierapport naar de zorg en ondersteuning aan Donny M. Dit heeft geleid tot strategische opgaven van de werkagenda van de Commissie Zorg en Veiligheid Zuid-Limburg. Met de Commissie Zorg en Veiligheid Zuid-Limburg brengen we partijen samen om complexe domein overstijgende vraagstukken effectief op te volgen. Daarnaast is de doorontwikkeling van het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek geëffectueerd. Andere aandachtspunten op het gebied van zorg en veiligheid in 2024 waren: Re-integratie (ex-)gedetineerden Voor een veilige samenleving is het van belang dat een gedetineerde na het uitzitten van de straf goed terugkeert in de maatschappij en niet recidiveert.

In 2024 is zowel op Zuid-Limburgs niveau als op lokaal niveau projectmatig geïnvesteerd in een integrale ketensamenwerking. Zo is een lerend netwerk opgebouwd en zijn werkprocessen verbeterd. (Contra)terrorisme, Extremisme en Radicalisering (CTER) Terrorisme, extremisme en radicalisering zijn uitingen die druk zetten op de samenleving en de rechtsorde. We werken lokaal voortdurend aan preventie en vroegtijdig signaleren van dreigingen. Zo zijn sociale activiteiten met jongeren georganiseerd (sport, wedstrijden) om radicalisering te voorkomen. Daarnaast zijn signalen met de politie, het Openbaar Ministerie en het Zorg- en Veiligheidshuis omgezet in passende interventies. Personen met verward gedrag Het Verbindingspunt Informatie en Advies (VIA) brengt informatie van organisaties in de zorg en veiligheid over personen met verward gedrag bij elkaar, om zo de juiste hulp te bieden. Ook is uitvoering gegeven aan de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd). Geweld in afhankelijkheidsrelaties Om huiselijk geweld en kindermishandeling de aandacht te geven, is in 2024 de nieuwe meerjarige regiovisie ‘Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Zuid-Limburg’ vastgesteld. Daarin staan onder meer acties op het gebied van bewustzijn, signaleren en het verbeteren van samenwerking.

Daarnaast hebben we actief deelgenomen aan de landelijke campagnes ‘Orange the World’ en Week tegen de Kindermishandeling. Passende woonvorm voor zorgbehoevenden met een veiligheidsrisico Iedereen heeft recht op een menswaardig thuis. Ook voor personen die niet gemakkelijk in de maatschappij kunnen wonen. Deze kleine groep personen veroorzaakt momenteel op verschillende plekken in de gemeente veel overlast. Met een passende woonvorm voor deze personen kunnen we de overlast verminderen en mensen een stabiel thuis bieden. in 2024 is inzichtelijk gemaakt waar locaties aan moeten voldoen. Streven is op basis hiervan tot locatiekeuze te komen. Preventie met Gezag – aanpak jeugdcriminaliteit De jeugd is de toekomst. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft in 2024 extra (structurele) middelen beschikbaar gesteld voor geselecteerde gemeenten, waaronder Sittard-Geleen. Dit doet zij onder de noemer ‘Preventie met Gezag’. Met het programma Preventie met Gezag werken we in onze gemeente aan het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen; door te signaleren, te helpen en jongeren perspectief te bieden. In 2024 is gewerkt aan een uitvoeringsplan en financiële vertaling waarna interventies zijn ingezet of versterkt.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

25

Doorontwikkeling Zorg en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek Het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek (ZVH WM) is dé plek waar gemeenten, justitiële partners en zorgpartners samenwerken om complexe persoonsgerichte zorg- en veiligheidsproblemen aan te pakken. Vanwege autonome ontwikkelingen (aangescherpte landelijke richtlijnen, groeiende taken en samenwerking van de drie Zuid-Limburgse Zorg- en Veiligheidshuizen), was het ZVH WM genoodzaakt om door te ontwikkelen en een stevige basisinrichting neer te zetten. In 2023 is gestart met het doorontwikkelingstraject, geeffectueerd in 2024. Zo heeft het ZVH WM onder andere een gesimplificeerde financieringsstructuur, afgebakende taken en een eigen leidinggevende.

ONDERMIJNING Ondermijning is de vermenging van de onderwereld en de bovenwereld. Criminelen maken gebruik van normale dingen, zoals vergunningen aanvragen, huizen of loodsen huren of bedrijven starten. In 2024 hebben we als gemeente samengewerkt om ondermijning aan te pakken; met de politie, het Openbaar Ministerie, het Platform Veilig Ondernemen, de Belastingdienst en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Limburg. Ons doel is om onze gemeente minder aantrekkelijk te maken voor criminelen. We hebben ons gericht op witwassen, criminele motorclubs, mensenhandel en drugscriminaliteit. We hebben gewerkt aan het inzichtelijk maken van ondermijning, het weerbaar maken van diverse doelgroepen en hebben ingezet op toezicht en handhaving. In 2024 hebben we 31 panden gesloten waar drugs werden verhandeld, voor verschillende periodes. We hebben de Wet Bibob onverkort toegepast. Signalen van ondermijning, zoals die via Meld Misdaad Anoniem zijn binnengekomen, zijn samen met de politie aangepakt. Ook hebben we in 2024 opnieuw gekeken naar wat wij als gemeente kunnen doen in de aanpak. Voorbeelden hiervan zijn onze deelname aan het ACT! Interventieteam Westelijke Mijnstreek en de inzet van onze Inspecteurs Ondermijning. We hebben negen straatdealers een last onder dwangsom opgelegd.

We hebben preventieve bedrijfsbezoeken uitgevoerd, zo nodig met partners als de politie en Belastingdienst. Met het Ondermijningshuis tijdens de Week van de Veiligheid en de Meld Misdaad Anoniem campagne op bedrijventerreinen, is ingezet om onze samenleving meer weerbaar te maken.

EXTERNE VEILIGHEID Externe veiligheid heeft te maken met de risico’s voor mensen en het milieu bij het gebruik, de opslag en het vervoer van gevaarlijke stoffen. Naast bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken, zijn ook buisleidingen en transportroutes over weg, water en spoor risicobronnen. Samen met betrokken partijen is er veel werk gemaakt van de uitwerking van het (veiligheids)convenant Chemelot. Zo is een zonebeleid uitgewerkt op basis van aanbevelingen van de technische veiligheidscommissie. Dit zorgt voor het borgen van een veilige leefomgeving en duidelijkheid voor vergunninghouder Chemelot. Voor het 'realistisch gifwolkaandachtsgebied' (zone 2) is onderzoek gestart naar beschikbare en effectieve beschermende maatregelen. Op basis van adviesrapporten en de Omgevingsvisie wordt in 2025 gestart met de uitwerking van een omgevingsprogramma waarin externe veiligheid is opgenomen. Bijzondere aandacht hebben we in 2024 gehad voor het emplacement Sittard en de stationsomgeving Sittard. Voor het emplacement hebben we mogelijkheden onderzocht in overleg met Prorail om de veiligheid verder te verbeteren, met opvolging in 2025. Dit proces loopt samen met de ontwikkelambities in het kader van Sittard Centraal.

TOEZICHT EN HANDHAVING LEEFBAARHEID De gemeente heeft de afgelopen jaren ingezet op de doorontwikkeling van de BOA’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) door middel van opleiding en trainingen, zodat zij in staat zijn om hun in omvang toenemende verantwoordelijkheden goed uit te voeren. Onze BOA’s zorgen ervoor dat bewoners en ondernemers zich prettig voelen in hun omgeving. Ze hebben in 2024 taken uitgevoerd, zoals het oplossen van burenruzies, de aanpak van jeugdoverlast, geluidsoverlast en afvaldumpingen. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

26

De jeugd-BOA’s hebben afgelopen periode een grotere rol gekregen in het aanpakken en voorkomen van jeugdoverlast in onze wijken. Een jeugd-BOA heeft contact maken met vooral de jongeren en benut dit contact ook om deze doelgroep in kaart te brengen. Sinds 2024 gebruiken BOA’s in onze gemeente het C2000-systeem als communicatiemiddel. Dit systeem zorgt ervoor dat de BOA’s en politie goed kunnen samenwerken en snel met elkaar kunnen communiceren, vooral in dringende situaties (bij escalaties, noodgevallen of wanneer ondersteuning van politie nodig is). Zij hebben probleemloos gebruik kunnen maken van het C2000-systeem.

ANDERE VEILIGHEIDSTHEMA’S Veiligheidsaanpak in de Ontwikkelpaden In de vertaling van de Toekomstvisie 2030 Sittard-Geleen is ook binnen de ontwikkelpaden in 2024 gewerkt aan de aanpak van veiligheid. Het gaat dan om de ontwikkelpaden: Geleen-Zuid, Geleen-Centrum, Sittard-West en Sittard-Centrum. Medio 2024 zijn onze extra activiteiten op het gebied van veiligheid en leefbaarheid gestart met o.a. een project rondom fietsverlichting bij scholen, de inzet van straatstewards, de aanpak van fietsendiefstal en de controles van garageboxen. Crisisnoodopvang Sittard Naast de brandweerkazerne aan de Zürichstraat in Sittard is vanaf juni 2023 voor een jaar een tijdelijke opvang geopend voor maximaal 300 asielzoeker. De crisisnoodopvang was voor maximaal 300 asielzoekers. Naast aspecten als dagbesteding en zorg, was er oog voor de veiligheid op en rondom de opvanglocatie, waaronder de brede omgeving. Onder meer was aandacht voor een goede veiligheidsorganisatie, beveiliging en toezicht. Dit is gebeurd in samenwerking tussen politie, brandweer, gemeente/BOA’s en bedrijf IMA. Informatie/intelligence Als gemeente werken we steeds meer aan een goede informatiepositie op het gebied van veiligheid. We willen ‘weten wat er speelt’ in onze gemeente.

Met de juiste informatie krijgen we de veiligheid in de wijken goed inzichtelijk, kunnen we preventief werken, kunnen we beter sturen en ook het effect meten van de aanpak die we samen met partners uitvoeren. In 2024 hebben we een nieuw systeem geïmplementeerd voor alle signalen en casuïstiek die met veiligheid te maken hebben. Evenementen en voetbal Samen met de organisatoren, gemeente en partners als de politie, de GGD GHOR en de brandweer hebben we in 2024 gezorgd voor zo veilig mogelijke evenementen. Grote evenementen zijn samen met onze partners beoordeeld vanuit het beoordelingskader crowd-management en evenementveiligheid om te komen tot gedeelde beelden over risico’s en de manier waarop deze te beheersen. In 2024 is opnieuw gestuurd op de (eigen) verantwoordelijkheid van een organisator voor de veiligheid van zijn evenement. In dit kader hebben we in het eerste kwartaal van 2024 workshops georganiseerd voor evenementenorganisatoren. Ook hebben we hiervoor aandacht gehad tijdens de Week van de Veiligheid. Deze workshops borduurde voort op de informatiebijeenkomst van 2023. In 2023 is het landelijke dreigingsniveau verhoogd (niveau 4: substantiële dreiging). In 2024 is het niveau hetzelfde gebleven. Via inrijbeperkende maatregelen bij (grotere) evenementen hebben we aandacht gehouden voor de veiligheid van bezoekers.

Daarnaast is gewerkt aan het verbeteren van de veiligheid rondom voetbalwedstrijden. We zetten ons in voor een gastvrije en veilige voetbalbeleving, waar supporters zich welkom en beschermd voelen. Ons streven is om zoveel mogelijk wedstrijden te laten verlopen met zo weinig mogelijk wedstrijdmaatregelen. Dit doen we samen met Fortuna Sittard, politie, brandweer, Openbaar Ministerie en het Fortuna Supporters Collectief.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

27

FINANCIËN bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Rekening

Resultaat

2024

2024

2024

2024

Baten

1.377

3.274

3.354

80

Lasten

-16.023

-19.501

-19.141

360

Saldo Baten en Lasten

-14.645

-16.227

-15.787

440

Onttrekkingen

30

116

224

108

Toevoegingen

0

-804

Saldo Reserves

30

-687

-1.339 -1.115

-536 -428

-14.615

-16.915

-16.902

13

Totaal

ANALYSE VAN HET RESULTAAT OP HOOFDLIJNEN: De voor programma 1 Veiligheid beschikbare middelen werden in 2024 besteed aan crisisbeheersing en brandweer en openbare orde en veiligheid. De budgetten op het gebied van crisisbeheersing en brandweer hadden voornamelijk betrekking op de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De beïnvloedbaarheid van deze budgetten is vrij beperkt aangezien het de uitvoering van wettelijke taken betreft. De budgetten op het gebied van openbare orde en veiligheid hadden met name betrekking op: • De inzet van boa’s. • De inzet voor het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek (inclusief Wet verplichte GGZ en VIA borging), Ontwikkelpaden, High Impact Crimes, Ondermijning, Buurtbemiddeling, Buurtpreventie, Cameratoezicht en Calamiteiten binnen team Openbare orde en Veiligheid.

MONITORING Onderstaande indicatoren zijn afkomstig van de website https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording--bbv-

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

28

Naam indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woningen Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte

Eenheid Waarde Periode Waarde Periode Waarde Periode Aantal per 1.000 jongeren 7 2022 6 2023 8 2024 Aantal per 1.000 jongeren 2,1 2022 2,9 2023 2,8 2024 Aantal per 1.000 jongeren 4,9 2022 5,3 2023 5,3 2024 Aantal per 1.000 jongeren 1,3 2022 1,4 2023 1,3 2024 Aantal per 1.000 jongeren

6,6

2022

7

2023

7

2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

29

2.1.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Met het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat willen we ervoor zorgen dat onze inwoners, bezoekers en bedrijven op een gezonde, inclusieve en duurzame manier kunnen verplaatsen. Op deze manier proberen we de gezondheid onze inwoners te verbeteren en bij te dragen aan het verminderen van CO2-uitstoot door over te stappen op duurzame energie en hergebruik van materialen. Met het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat werken we aan de volgende doelen: • De gezondheid van onze inwoners bevorderen door het bewegen te stimuleren en te werken aan een mobiliteit met minder uitstoot en geluid. Hiervoor werken we aan een modal-shift van verplaatsen met de auto naar verplaatsing met de fiets, te voet, openbaar vervoer of deelmobiliteit. • De inclusieve samenleving bevorderen door de bereikbaarheid, begrijpelijkheid en bruikbaarheid van de openbare ruimte te vergroten en ontmoeten in de wijk te stimuleren. • Het realiseren van een duurzaam mobiliteitssysteem. Onder andere door de Klimaatwet is de focus verbreed naar het reduceren van de CO2-uitstoot, het bijdragen aan de energietransitie en de circulaire samenleving. Ook hiervoor werken we aan een modal-shift voor personenmobiliteit. Met minder verharding en meer ruimte voor groen.

Voor logistiek ligt de focus op het realiseren van een modal-shift van wegvervoer naar water, spoor en buis om zo de circulaire transitie van onze economie mogelijk te maken.

INHOUD In richting van bovenstaande motivatie, zijn in 2024 binnen het programma verkeer, vervoer en waterstaat verschillende werkzaamheden en acties uitgevoerd.

MOBILITEIT EN VERKEER Regionale samenwerking • Het grootste deel (ongeveer 80%) van de verplaatsingen in Zuid-Limburg gebeurt binnen de regio zelf. Samenwerken op regionaal niveau is daarom erg belangrijk om onze doelen te bereiken. In 2024 is een start gemaakt om de samenwerking en het opdrachtgeverschap van Zuid-Limburg Bereikbaar te versterken. Een adviesbureau heeft een plan gemaakt om in 2025 een aantal zaken uit te voeren, waaronder het opstellen van een meerjarenprogramma mobiliteit Zuid-Limburg. • Zuid-Limburg Bereikbaar heeft in 2024 verschillende activiteiten uitgevoerd, zoals de werkgeversaanpak, het stimuleren van fietsen, het bevorderen van gedeelde vervoersmiddelen & hubs, logistiek, en communicatie & marketing. Het definitieve verslag over de resultaten van 2024 is nog niet gepubliceerd. • Samen met de andere Zuid-Limburgse gemeenten is gewerkt aan het verbeteren van mobiliteitsgegevens en het goed vastleggen hiervan. Zo zijn bijvoorbeeld de schoolomgevingen digitaal in beeld gebracht, zodat navigatiesystemen rekening kunnen houden met deze informatie (bijvoorbeeld door vrachtwagens niet door deze gebieden te laten rijden tijdens schooltijden). • Op basis van de verplaatsingen in Zuid-Limburg heeft Zuid-Limburg Bereikbaar gekeken bij welke werklocaties fiets- en openbaar vervoergebruik door middel van gedragsverandering vergoot kan worden.

Het kantorenpark in Sittard bij het station is zo'n locatie. Vanwege de verbreding van de A2 en de geplande werkzaamheden in het centrum van Sittard, is hier in 2024 gestart met een gebiedsgerichte aanpak. Werknemers worden via hun werkgevers geïnformeerd en gestimuleerd om op andere manieren of tijdstippen te reizen, zodat het centrum zo goed als mogelijk bereikbaar blijft. • In november 2023 is in het BO Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) afgesproken dat de overheid en de regio samen een plan maken voor beter vervoer in Zuid-Nederland (Noord-Brabant en Limburg). Zuid-Limburg is één regio in dit plan. In 2024 is begonnen met het maken van een plan voor personen- en goederenvervoer. Dit is naar verwachting in 2025 klaar. Verkeersveiligheid • Veilige schoolomgeving: In 2024 zijn verdere stappen gezet om ervoor te zorgen dat de omgeving rondom scholen veiliger wordt. Het programma genaamd Verkeersactieve school zal doorgaan voor de periode 2025 tot 2028. De gemeente heeft geld beschikbaar gesteld hiervoor. Dit programma wordt gefinancierd door de Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

30

•

•

•

provincie Limburg en de gemeenten in Limburg. Scholen die meedoen kunnen kiezen uit verschillende projecten over verkeersgedrag, afleiding in het verkeer of veilige schoolroutes. Daarnaast zijn alle schoolomgevingen digitaal in kaart gebracht met hulp van ZLB. Dit zorgt ervoor dat navigatiesystemen automobilisten kunnen waarschuwen wanneer ze bij een school in de buurt komen. Doelgroepenaanpak: Samen met de gemeenten in Limburg en de provincie Limburg is subsidie verleend voor de Doelgroepenaanpak 2025-2028. Deze aanpak richt zich op maatregelen voor mensen van 18 jaar en ouder die te maken hebben met rijden onder invloed, afleiding tijdens het rijden en te hard rijden. Eind 2024 heeft de Provincie Limburg een eerste voorzet gegeven voor de uitvoering van deze aanpak. Programma Doortrappen: Samen met de gemeenten Beek en Stein zijn met Veilig Verkeer Nederland (VVN) opfriscursussen georganiseerd voor fietsers. Deze cursussen zijn bedoeld voor mensen van 50 jaar en ouder die graag veilig willen blijven fietsen. Naast theorie krijgen de deelnemers ook praktische tips tijdens een fietstocht. Mede dankzij een subsidie van de provincie Limburg konden deze cursussen worden aangeboden. Ongeveer 35 ouderen hebben deelgenomen aan de cursus en vanwege de goede resultaten zullen deze cursussen volgend jaar opnieuw worden gegeven.

Onderzoek verkeersveiligheid Allee Limbricht: In 2024 is gestart met een onderzoek naar het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Allee in Limbricht. Hierbij wordt gekeken naar de verschillende soorten verkeer op de Allee, zoals wandelaars, fietsers, automobilisten, landbouwvoertuigen en touringcarbussen. Oplossingen, haalbaarheid en globale kosten worden onderzocht. Dit onderzoek zal in 2025 worden afgerond.

Mobiliteitsdiensten • Arriva Deelfietsen: Arriva heeft alle 11 deelfietsstations in 2024 verbeterd. Het gebruik van de fietsen in het tweede jaar (2024) is meer dan wat Arriva had verwacht: het aantal ritten is met 45% gestegen in vergelijking met 2023, van 3.481 ritten naar 5.088 ritten per jaar. Het aantal gebruikers is ook toegenomen met 18% vergeleken met jaar 1 (2023), van 700 naar 826 gebruikers. De fietsen worden het meest gebruikt op de ovknooppunten. Uit een tevredenheidsonderzoek van Arriva blijkt dat 56% van de deelnemers redelijk tevreden is over de Arriva deelfiets, en 25% is erg tevreden. • Greenwheels: Op het station in Sittard staat al jaren een Greenwheels deelauto. In 2024 zijn in samenwerking met ZLB drie nieuwe deelauto's geplaatst in Sittard (op de parkeerterreinen Putstraat, Tempelplein en Frankenlaan). Greenwheels heeft ook een aanvraag ingediend voor twee extra locaties in Geleen die in 2025 zullen worden gerealiseerd (station Geleen-Lutterade en station Geleen Oost). Wij hebben geen gegevens over het gebruik van de deelauto's omdat wij geen opdrachtgever zijn. • Onderzoek deelmobiliteit: ZLB heeft een onderzoek onder bewoners uitgevoerd naar de interesse in deelauto's in de regio. Op basis van de enquêteresultaten weten we in welke buurten er vraag is naar deelauto's. Dit biedt mogelijkheden om in 2025 deelauto's te introduceren.

Laadinfrastructuur • Landelijk is afgesproken dat er genoeg oplaadpunten moeten zijn voor elektrische auto's. Hierover zijn afspraken gemaakt in de Publieke Laadinfrastructuur Noord-Brabant en Limburg. Het bedrijf Vattenfall heeft ervoor gezorgd dat er meer openbare oplaadpunten zijn gekomen in 2024. In Sittard-Geleen zijn nu 113 oplaadpunten. De tweede Publieke Laadinfrastructuur concessie Noord-Brabant en Limburg is in augustus 2024 afgelopen. Vattenfall heeft nu een nieuw contract gekregen voor 2024-2028, met een optie voor nog twee jaar extra. De exploitatieperiode duurt tien jaar. Er zijn op dit moment geen problemen met het plaatsen van nieuwe oplaadpunten vanwege netcongestie. • Om de oplaadpunten op een goede manier te verdelen, is in 2024 begonnen met het opstellen van Plaatsingsbeleid voor publieke laadinfra. Hiermee zorgen we ervoor dat de oplaadpunten op een gestructureerde en toekomstbestendige manier uitgebreid worden. Inwoners worden door participatie betrokken bij dit proces. De afronding van het Plaatsingsbeleid is in het tweede kwartaal van 2025. Daarna zal Vattenfall meer openbare oplaadpunten plaatsen. Parkeren • De Rekenkamer Sittard-Geleen heeft het onderzoek Parkeerbeleid nader bezien Sittard-Geleen gemaakt. Ze hebben aanbevelingen gedaan voor het nieuwe parkeerbeleid.

In 2025 wordt het parkeerbeleid verder uitgewerkt als onderdeel van het bredere programma Gezond Bewegen. • Met de motie Parkeren op koopzondagen centrum Sittard (18 april 2024) heeft de gemeenteraad gevraagd om op koopzondagen in het centrum van Sittard tot 31 december 2024 geen parkeergeld te vragen. Dit is Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

31

•

gedaan om winkeliers te steunen die op zondag hun winkel openen. De wens om koopzondagen succesvoller te maken, wordt in de actualisatie van het parkeerbeleid in 2025 integraal afgewogen met de andere ambities die er zijn. Als uitwerking van het detailhandelsbeleid is onderzocht of het parkeertarief in Geleen Centrum aangepast moet worden. De gemeenteraad heeft besloten om de parkeertarieven in Geleen verder te verlagen vanaf 1 januari 2025.

Voorbereiding projecten – Ontsluiting Absbroek In 2022 is een eerste verkenning (fase 0) voor enkel de ontsluiting van de woonwijk Absbroek gestart. In deze fase zijn diverse varianten voor de ontsluiting onderzocht en is een globale berekening op basis van prijspeil 2022 gemaakt. Deze berekening was nodig voor de aanvraag van een rijkssubsidie Woningbouw Mobiliteit. Bij de begroting 2024 is op basis hiervan een cofinanciering van € 0,9 mln. beschikbaar gesteld. Samen met de rijksuitkering van € 1,6 mln. resulteert dit in een voorbereidingskrediet van € 2,5 mln. Voorwaarde van de rijkssubsidie is dat uiterlijk in december 2027 gestart wordt met de infrastructurele maatregelen. Basisuitgangspunt van het gevoteerd krediet is dat de woonwijk op een veilige manier wordt ontsloten en dat de verkeersafwikkeling op de Rijksweg Noord te Geleen op orde blijft. In het gebied waar de ontsluiting van de woonwijk gerealiseerd wordt, zijn daarnaast een aantal andere opgaven: de aansluiting op het landschapspark de Haese, het bouwvlak voor de zorgwoningen, het borgen van de bereikbaarheid (per fiets en OV) van Zuyderland, vervanging van de verkeerslichten ter hoogte van Foroxity en het op willekeurige plekken oversteken van voetgangers en fietsers rondom de Rijksweg Noord. Al deze opgaven zijn van invloed op de vormgeving van de ontsluiting van de woonwijk en moeten worden ingepast.

Om de aanleg in 2026 te kunnen aanbesteden, en in 2027 te kunnen starten zijn aanvullende middelen nodig. Het op orde houden van onze infrastructuur Onderhoudsmaatregelen en vervangingsprojecten van onze eigen infrastructuur worden uitgevoerd volgens de lopende beheer- en onderhoudsprogramma’s. Voor een volledig overzicht van de Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) en Beleidsplan Stedelijk Watermanagement (BSW) projecten die in 2024 zijn voorbereid en/of uitgevoerd, verwijzen we naar de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen.

LOGISTIEK Vrachtwagenparkeren Kampstraat: Het parkeren van grote voertuigen in de Kampstraat in Geleen is eind 2024 bekeken. Conclusie is dat de grote meerderheid van de grote voertuigen niet zijn van eigenaren, gebruikers of bedrijven in Sittard-Geleen. Het zijn voertuigen met buitenlandse kentekens en een relatie met bedrijven in Sittard-Geleen ontbreekt. Verder is gebleken dat de meerderheid van de voertuigen er het gehele weekend staat en dat de chauffeur in en om het voertuig aanwezig blijft. Dit gebruik van de parkeerplaatsen als ware het een voorziening voor het rusten en overbruggen van het weekend is onwenselijk. Voor een dergelijk doel moet gebruik gemaakt worden van verzorgingsplaatsen langs snelwegen of van professionele truckparkings. Het onwenselijke gebruik van de parkeerplaatsen kan opgelost worden door het aantal parkeerplaatsen voor grote voertuigen te verminderen en deze plaatsen enkel op basis van een vergunning of ontheffing aan chauffeurs woonachtig binnen in onze gemeente aan te bieden. In de loop van 2025 worden hiertoe acties uitgezet. Daarnaast blijven we kijken naar mogelijkheden van het parkeren van grote voertuigen op bedrijventerreinen of bij grotere bedrijven.

Voor de voortgang van de projecten Delta Rhine Corridor, de verbinding (multimodale corridor) tussen de haven Stein en Chemelot en de verzwaring van het elektriciteitsnet van 150kV naar 380 kV verwijzen we naar Programma 7 volksgezondheid en milieu.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

32

FINANCIËN bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Rekening

Resultaat

2024

2024

2024

2024

Baten

4.404

5.983

7.479

1.495

Lasten

-30.621

-33.804

-33.243

561

Saldo Baten en Lasten

2.056

-26.217

-27.820

-25.765

Onttrekkingen

20

1.328

735

-593

Toevoegingen

-223

-723

-1.798

-1.075

Saldo Reserves Totaal

-203

605

-1.062

-1.668

-26.421

-27.215

-26.827

388

ANALYSE RESULTAAT De budgetten in dit programma zijn besteed aan het op niveau houden van de bereikbaarheid van Sittard-Geleen over de weg, het spoor en het water. Er is een positief resultaat. De verschillen in baten en lasten worden o.a. veroorzaakt door enkele asfaltherstelwerkzaamheden die pas later in het jaar zijn gestart, waardoor deze niet of niet volledig zijn afgerond in 2024 en doorlopen naar 2025. De mutaties in de reserves betreffen met name verplichtingen die zijn aangegaan in 2024 voor asfaltherstel na graafwerkzaamheden voor het aanleggen kabels en leidingen, de zogenaamde degeneratiekosten. Hiervoor hebben we reeds inkomsten ontvangen van de nutsbedrijven. Daarnaast zijn voorbereidingen van de baggerwerkzaamheden bij de Gulik-Gelre haven en de Franciscushaven gestart maar nog niet uitgevoerd in 2024. I.v.m. de drooglegging van het Julianakanaal in 2024. De werkzaamheden zijn verplaatst naar 2025.

MONITORING Niet van toepassing.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

33

2.1.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE INHOUD In 2024 zijn binnen het programma economie verschillende werkzaamheden en acties uitgevoerd.

HET MKB, CHEMIE EN INDUSTRIE MKB en ondernemerschap Voor de uitvoering van het speerpunt Veerkrachtig MKB is in 2024 het programma Ambitieus MKB 046 gelanceerd. Ambitieus MKB 046 biedt een breed programma gericht op het helpen van MKB-ers met vragen over toekomstbestendig ondernemen. Dit gebeurt door een vraaggerichte dienstverlening, het vormgeven van sterkere ondernemersgemeenschappen en het bieden van concrete ondersteuning. Het programma ondersteunt ondernemers bij innovatie op onderwerpen zoals circulair ondernemen, energietransitie, digitaliseren, voldoende en goed personeel en het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen in de veranderende economie. Voor het programma is in 2024 een ontwikkelplan opgesteld en uitgevoerd. Op initiatief van de gemeente is het consortium van partijen gevormd met ondernemersvereniging BSG, Liof, Rabobank, Zuyd Hogeschool, Stadslabs en de gemeenten Beek, Stein en Sittard-Geleen die het collectieve eigenaarschap hebben om de effectiviteit van de mkb-dienstverlening te vergroten. Belangrijk voor dit consortium is dat deze goed verankerd is in het lokale en regionale mkb. Hier speelt het ‘ondernemersberaad’ een belangrijke rol als platform waar alle grote en kleine mkb-organisaties van Sittard-Geleen en de gemeente elkaar ontmoeten.

Vanuit de VNG en het G40-stedennetwerk maakt Sittard-Geleen deel uit van de stuurgroep van de Nationale Actieagenda mkb-dienstverlening met de bestuurders van het ministerie van EZ, MKB Nederland/VNO-NCW, KvK, RvO, ROM’s, MKB/HBO, IPO, VNG en G40. Daarin vervult Sittard-Geleen een belangrijke rol om de Actieagenda op te schalen van de huidige 6 focusregio’s – waarvan Ambitieus MKB046 er een van is – naar alle Nederlandse regio’s en het verbeteren van de landelijke mkb-regelingen en landelijke randvoorwaarden. In 2024 hebben we opnieuw sterk ingezet op de ondersteuning van (startende) ondernemers in de regio. Het Starterscentrum speelde een belangrijke rol met een breed aanbod aan diensten voor nieuwe ondernemers, waaronder het Startersevent en startersgesprekken. Het programma '155 Red een Bedrijf' en het Ondernemersklankbord hebben in 2024 ondernemers advies en begeleiding geboden. Daarnaast hebben IMK en Streetwise in 2024 zowel startende als bestaande ondernemers in winkelgebieden ondersteuning geboden bij vestiging en ondernemerschap. Het ondernemerscontact heeft in 2024 een verdere stap gezet in het vraaggericht contact hebben met ondernemers en hen voorzien van concrete antwoorden op concrete vragen.

Dit is onder andere gebeurd door een actieve verbinding te leggen met Ambitieus MKB 046 en het Parkmanagement (Compound Group), waardoor ondernemers sneller toegang kregen tot informatie en netwerken. Op het gebied van communicatie is de maandelijkse ondernemersnieuwsbrief verstuurd en bood dit ondernemers actuele informatie en inspiratie over ondernemen. In 2024 zijn diverse netwerkbijeenkomsten georganiseerd met ondersteuning van de gemeente, waaronder de Dag van de Ondernemer, de Brilliant Business Awards, het Lagerhuis St Rosa, de Ambitieus MKB 046-ondernemersdag en zijn diverse bedrijfsbezoeken georganiseerd. Bedrijventerreinen Om uitvoering te geven aan het speerpunt ‘Ruimte voor MKB’ is in 2024 gewerkt aan het programma bedrijventerreinen. Voldoende ruimte bieden aan bedrijven met kwalitatieve werklocaties is de basis voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat en de ontwikkeling van een toekomstbestendige economie. Uit analyse blijkt dat de ruimtebehoefte voor het MKB 26 tot 62 hectare is in de periode tot 2030, en daaraan verbonden is er de opgave om bedrijventerreinen te verduurzamen. In 2024 zijn hiervoor de contouren voor een programma Bedrijventerreinen uitgewerkt. In opdracht van de provincie Limburg en in samenwerking met de gemeente is het onderzoek Potentie Beter Benutten bedrijventerreinen uitgevoerd.

Voor Sittard-Geleen zijn vijf terreinen onderzocht, Handelscentrum Bergerweg, Holtum Noord, Industriepark Noord, Groenseykerstraat en Kampstraat. Het onderzoek helpt bij het maken van strategische keuzes voor het ontwikkelen van toekomstbestendige bedrijventerreinen en stimuleren Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

34

van economische groei. De focus ligt op herontwikkelingspotentieel, intensiever en meervoudig ruimtegebruik, betere benutting van milieuruimte en het plaatsen van de juiste bedrijven op de juiste plek. Het onderzoek is een onderdeel voor het opstellen van een strategisch programma Bedrijventerreinen, met beleidskeuzes voor de middellange en lange termijn. In opdracht van de gemeenten in de Westelijke Mijnstreek is in 2024 een Uitvoeringsagenda bedrijventerreinen Westelijke Mijnstreek opgesteld. Deze uitvoeringsagenda bevat een gedetailleerd overzicht van maatregelen per bedrijventerrein met de focus op drie thema’s; herontwikkeling voor ruimtewinst, versterken van de kwaliteit van werklocaties voor een goed functionerend economisch vestigingsklimaat en maatregelen voor het bevorderen van duurzaamheid en leefbaarheid op bedrijventerreinen. De uitvoeringsagenda is onderdeel van het strategisch programma Bedrijventerreinen. De keuzes en prioritering voor maatregelen en acties op de bedrijventerreinen en het starten met uitvoeringsprojecten wordt in 2025 gerealiseerd. Binnen het speerpunt ‘Ruimte voor MKB’ is voor de periode 2024 t/m 2026 een bedrag van € 500.000 opgenomen voor de ontwikkeling van de Circular Mile. Hiermee geven we een belangrijke impuls aan de ontwikkeling van circulaire economie en bieden we ruimte aan innovatief mkb.

In 2024 zijn de eerste contouren uitgewerkt voor de ontwikkeling van de Circular Mile en omgeving. Het gebied (circa 24 hectare) gaat ruimte bieden voor 10 hectare aan bedrijvigheid verdeeld over 16 bedrijfskavels. In 2024 is opdracht gegeven aan Royal Haskoning DHV voor het uitwerken van een Ruimtelijk Ontwikkelplan dat in juni 2025 wordt opgeleverd. Daarna start de uitvoering. Deze gebiedsopgave is onderdeel van de Regiodeal, de subsidieaanvraag hiervoor is eind 2024 ingediend en inmiddels toegekend. In 2024 is een stuurgroep ingericht met de directe partners in het project, DSM Firmenich, Stichting Chemelot en de gemeente Sittard-Geleen. Parkmanagement In 2024 is Parkmanagement (Compound Group) begonnen met een nieuwe organisatie. Het doel is om het vestigings- en ondernemersklimaat op bedrijventerreinen in Sittard-Geleen te verbeteren. In 2024 hebben ze gewerkt aan het opbouwen van relaties met ondernemers en belangrijke partners, zoals de gemeente, politie, brandweer en scholen. Ze hebben 200 ondernemers bezocht en 8 nieuwsbrieven gestuurd met updates over projecten en bedrijventerreinen. Er zijn 6 bijeenkomsten georganiseerd over onderwerpen zoals veiligheid, energie en cybercriminaliteit. Ook is gewerkt aan het project Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO-B), dat de veiligheid en leefbaarheid voor ondernemers moet verbeteren.

In 2024 zijn belangrijke stappen gezet, zoals meer betrokkenheid van ondernemers in de KVO-werkgroepen en het maken van rapporten. Bedrijvenstad Fortuna Bedrijvenstad Fortuna is een belangrijk gebied in Sittard-Geleen, met verschillende soorten bedrijven, sport, onderwijs en winkels. In 2024 is het gebied verder ontwikkeld voor kleine en middelgrote bedrijven. Er zijn projecten afgerond door private partijen, en zijn ideeën besproken om het gebied aantrekkelijker te maken voor ondernemers en bezoekers. Door parkmanagement en bijeenkomsten zijn ondernemers betrokken bij de ontwikkelingen. Het gebied maakt vanaf 2024 ook deel uit van een groter project rond het station, waar wonen, werken en vervoer beter op elkaar worden afgestemd. Chemie en industrie Op 13 juni 2024 hebben de provincie en de gemeente Sittard-Geleen en Stein het voorstel "Limburgs bod voor een Duurzaam Chemelot” aangeboden aan de minister. Dit voorstel bevat een gezamenlijke aanpak om het elektriciteitsnet te verbeteren en om in te zetten op een meer circulaire economie. Belangrijk is hierin is ook dat we samenwerken aan het realiseren van een nieuw hoogspanningsstation in Sittard-Geleen dat hard nodig is om Zuid-Limburg en ook de hier aanwezige industrie van voldoende stroom te kunnen voorzien. In 2024 is in vertrouwelijkheid gesproken over de mogelijkheid om gronden te verwerven op Graetheide en op de Lexhy.

Een dergelijke verwerving zou kansen bieden om diverse wensen zoals beschreven in de Strategische gebiedsvisie voor de omgeving van Chemelot te realiseren. VDL Nedcar In maart 2024 is de productie van auto’s bij VDL Nedcar gestopt. De directie zoekt naar nieuwe productiemogelijkheden. Er is ruimte voor het Mobility Innovation Center en voor andere VDL-bedrijven. De gemeente is betrokken bij de plannen voor het terrein. In 2024 zijn afspraken gemaakt over natuurcompensatie, infrastructuur en het leefbaarheidsfonds voor Holtum.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

35

VRIJETIJDSECONOMIE, EVENEMENTEN, HORECA, DETAILHANDEL EN STADSCENTRA Vrijetijdseconomie De regionale Visie Vrijetijdseconomie Bestemming Zuid-Limburg 2030 geeft richting aan het gezamenlijk beleid voor de sector vrijetijdseconomie in Zuid-Limburg. Op verschillende onderdelen wordt lokaal en regionaal uitvoering gegeven aan deze visie. In 2024 is de programmamanager Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg gestart om mede uitvoering te geven aan het realiseren van de Visie VTE. Om bezoekers en bewoners te verbinden met de verhalen van Sittard-Geleen en de regio, is in 2024 verder invulling gegeven aan het beleefbaar maken van toeristisch recreatieve DNA-thema's, zoals kerst, wijn en historie. Hiermee komen belangrijke toeristische recreatieve kernkwaliteiten van de stad maar ook Zuid-Limburg meer naar voren en komen deelbestemmingen met hun lokaal erfgoed en hun lokale cultuur beter tot hun recht. In 2024 is gestart met de realisatie van een vrijetijdseconomie datadashboard voor de hele Provincie Limburg. Het verzamelen en ontsluiten van relevante data is van belang om inzicht te krijgen in verschillende typen gastenstromen naar en in de regio, de juiste stappen te zetten en te kunnen sturen. Het project wandelnetwerk Knopen Lopen Zuid-Limburg draagt bij aan het spreiden en verleiden van de ZuidLimburgse wandel-doelgroep.

In 2024 is invulling gegeven aan het verder ontwikkelen van dit nieuwe 1.900 km. tellende wandelnetwerk waarvan de aanleg start in april 2025. In 2024 zijn ook twee nieuwe fietsroutes ontwikkeld zodat recreanten de mooie plekken in Sittard-Geleen kunnen ontdekken. Tevens is gezamenlijk met adviesbureau Ginder gestart met het analyseren van de huidige logiesmarkt in Sittard-Geleen. In dit onderzoek is wordt het marktruimte- en perspectief van hotels en andere logiesaccommodaties geanalyseerd. RivierPark Maasvallei Binnen de afbakening van het RivierPark Maasvallei is in 2024 in de berghaven van Schipperskerk een passantenhaven opgeleverd. De passantenhaven is de eerste en enige haven voor de pleziervaart in het 36 kilometer lange Julianakanaal. Op deze plek kunnen bezoekers uitrusten, de regio verkennen én overnachten (maximaal 48 uur). Detailhandel In december 2023 heeft de raad het detailhandelsbeleid voor de Westelijke Mijnstreek goedgekeurd. In 2024 is samen met ondernemers gekeken naar de inhoud van een uitvoeringsprogramma 2024-2026. Het uitvoeringsprogramma richt zich op drie speerpunten: aantrekkelijke winkelgebieden, meer bezoekers en minder leegstand. Aantrekkelijke winkelgebieden • Compactere winkelgebieden worden ondersteund via een Subsidieregeling stimuleren ondernemerschap in winkelgebieden.

• Subsidieregeling gevelverbetering is voorbereid zodat deze kan starten op 1 januari 2025. • Buiten de stadscentra kregen de overige winkelcentra incidenteel een budget om hun uitstraling te verbeteren. Meer bezoekers • Vanaf 2025 gaan Visit Zuid-Limburg en Centrummanagement Sittard het centrum promoten als winkelgebied. • In 2024 zijn extra activiteiten georganiseerd, zoals de Sittardse Kerststraatjes en de koopweekenden. Minder leegstand • Er zijn meer dan 20 aanvragen ontvangen voor de stimuleringsregeling voor ondernemers. • Er is een pilot gestart voor aanloopstraten, samen met vastgoedeigenaren en/of ondernemers wordt gekeken hoe de straat kan worden aangepakt om deze aantrekkelijker te maken.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

36

•

Er is een overlegstructuur met vastgoedeigenaren opgezet.

Stadscentra • Streetwise en IMK ondersteunen ondernemers bij vestiging en bedrijfsvoering • Stadslabs Sittard-Geleen ondersteunen de centra en het MKB als onafhankelijk platform. • Er zijn concrete plannen voor een bezoekerscentrum Chemelot, een duurzaamheidshuis en een nieuwe bibliotheek in Geleen. De openbare ruimte in de Raadhuisstraat krijgt een nieuw ontwerp en er komt een verbetering van de aanwezige terrassen voor de horeca. Evenementen In 2024 waren er veel evenementen, zoals de Oktoberfeesten en Mama’s Pride, feestweekend van de Bessemebènjers, Spectaculo en Sint Rosa festival. De prijzen stijgen en de regels zijn complex, wat het moeilijk maakt voor organisatoren. Door bouwwerkzaamheden zijn de woonwagens van de exploitanten tijdens de evenementen verplaatst, wat extra kosten met zich meebracht.

(EU)REGIONALE ECONOMIE, ARBEIDSMARKT EN ONDERWIJS Economische Samenwerking Zuid-Limburg In de Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL) vormt Sittard-Geleen met Maastricht en Heerlen de kopgroep van bestuurlijke trekkers van de regionale economie. ESZL heeft de economische partners van ZL geconsulteerd ivm Agenda Zuid Limburg en de Regio deal. Met het uitgangspunt van de Coalition of the willing geeft ESZL daarnaast projectinitiatieven (Voedselsysteem, Impact Gaming) de gelegenheid zich te profileren aan de gemeenten van Zuid-Limburg. In 2024 is ESZL uitgebreid met een accountmanager Vrije tijd economie, om aan de regionale behoefte van afstemming en slagkracht op dit onderwerp invulling te geven. Regiodeal(s) Sinds 2023 heeft Zuid-Limburg als regio een Regiodeal gesloten met het Rijk onder de titel “Ingenieus Groen en Gezond: Samen maken we Nederland groter”. Daarnaast is in het laatste kwartaal van 2024 een aanvraag ingediend voor de Regiodeal 6e tranche. Daarin is de economische paragraaf afgestemd met Parkstad zodat beide Regiodeal aanvragen een gelijkluidende economische ambitie en aanpak presenteren aan het Rijk. Deze aanvraag is inmiddels toegekend (10 miljoen). Vanuit de huidige Regiodeal (4e tranche) hebben we aanvullende middelen verworven om een aantal regionale initiatieven en ambities verder te brengen.

De focus ligt daarbij op de kennisintensieve grensoverschrijdende economie en de circulaire economische agenda. Daarnaast ook op de doorontwikkeling van een grensoverschrijdende arbeidsmarkt. De 10 deelnemende gemeenten hebben zo de beschikking over 40 miljoen euro (20 miljoen Rijksbijdrage) voor 14 projecten. Voor de lijn Circulaire economie en samenleving is het werken met groene energie en gerecyclede grondstoffen het uitgangspunt. Het doel is om anders gaat denken over consumeren en produceren. De projecten binnen deze lijn waarin Sittard-Geleen heel actief betrokken is zijn Circular Chemelot, Haven Stein (ontwikkeling Multimodale corridor), the Circular Mile en de Werkplaats Circulair Geleen. In 2024 zijn op deze projecten stappen gezet. Langjarige aanpak euregionale en internationale arbeidsmarkt Zuid-Limburg Sinds 2021 zet Zuid-Limburg vol in op het in samenhang ontwikkelen van de grensoverstijgende arbeidsmarkt van Zuid-Limburg. Onder regie van Maastricht is samen met Heerlen en Sittard-Geleen gewerkt aan één samenhangende (Eu)regionale aanpak. De werking is (Eu)regionaal en internationaal, gericht op inwoners, (potentiële) werknemers en werkgevers, voor alle kunde- en kennisberoepen. De centrumgemeenten nemen hierin hun verantwoordelijkheid voor ‘hun’ deelregio.

Eind 2023 hebben de colleges van de drie centrumgemeenten besloten over deze aanpak en gaan samen jaarlijks € 1,2 mln. investeren om de bijbehorende diensten langjarig te continueren. De afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Beoogd is een structurele samenwerking met vierjarige financieringsperiodes. Maastricht zal namens ook Heerlen en Sittard-Geleen de subsidierelatie met de diensten onderhouden, binnen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

37

de afgesproken kaders. Voor deze aanpak is een projectleider aangesteld door Gemeente Maastricht, die verantwoordelijk is voor de uitvoering namens de drie gemeenten/regio Zuid-Limburg. Voor het programma rondom het aantrekken en behouden van Euregionale en internationale werknemers en studenten zijn de diensten van het Expatcentre Maastricht Region (ECMR) en de “Talent Coalition” belangrijk. Door de samenwerking van Heerlen, Maastricht en Sittard-Geleen neemt de grensregio Zuid-Limburg nu ook deel aan het rijksprogramma Talent Coalition. Expatcentre Maastricht Region (ECMR) Het Expat Centre MR heeft als doel om het vestigingsklimaat voor werkgevers zo aantrekkelijk mogelijk te maken en de expat te helpen zich thuis te voelen in onze regio. Het ECMR informeert onder meer werkgevers over wettelijke kaders en stimulansen voor het (ook) in dienst nemen van internationale werknemers. Er wordt nauw samengewerkt met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het Gemeenteloket van alle 16 gemeenten van Zuid-Limburg (waarmee samenwerkingsovereenkomsten zijn gesloten). Rijksprogramma ‘Talent Coalition’ Clusters (zoals Brightlands campussen) en/of grotere werkgevers worden ondersteund bij het invullen van strategische vacatures.

Dat gebeurt bij voorbeeld door gericht land/regio en de vacatures onder de aandacht te brengen bij internationale opleidingsinstituten in Europa en ‘de wereld’ en via beurzen. Ook worden (afgestudeerde) internationale studenten in contact gebracht met regionale werkgevers en hun carrièrekansen. De aanpak van de Talent Coalition is als programmalijn 4 opgenomen in de Regiodeal. Extra middelen (€ 1 mln. cofinanciering) zijn verkregen om deze aanpak op het aantrekken en behouden van internationaal talent voor de euregionale arbeidsmarkt een extra impuls te geven: • Just Transition Fund, Spoor 3 Een weerbare en wendbare beroepsbevolking. • Het Just Transition Fund (JTF) draagt bij aan de overgang naar een Klimaatneutraal Europa. Hoofddoel van het JTF is regio’s die sterk afhankelijk zijn van inkomsten en werkgelegenheid uit fossiele brandstoffen op een rechtvaardige gelijkwaardige manier in staat te stellen een energietransitie in te gaan. • De JTF-inzet van de regio Zuid-Limburg richt zich op het opvangen van de sociaal-economische gevolgen in de grondstoffen- en energietransitie van de chemie. Zuid-Limburg zet het JTF in om nieuwe, duurzame banen te creëren, waarbij het Chemelotcluster (CCH) als basis dient voor toekomstbestendige, duurzame werkgelegenheid in de groene chemie en in aanpalende sectoren (diversificatie).

Hierbij ligt de focus op circulair materiaalgebruik (mechanische en chemische recycling, restafval als grondstof), bio grondstoffen en een duurzame energievoorziening (elektrificatie, waterstof).

FINANCIËN bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Begroting na wijziging

Rekening

Resultaat

2024

2024

2024

2024

Baten

4.245

4.619

4.712

93

Lasten

-10.363

-14.145

-12.205

1.940

Saldo Baten en Lasten

-6.118

-9.526

-7.493

2.033

Onttrekkingen

0

312

479

167

Toevoegingen

-27

-223

-2.064

-1.841

-27

89

-1.585

-1.674

-6.145

-9.437

-9.079

358

Saldo Reserves Totaal

ANALYSE RESULTAAT Met het geld uit de begroting voor de economie betalen we elk jaar voor onze regionale samenwerkingen. Dit gaat over ons grondbeleid, de hulp aan grote, middelgrote en kleine bedrijven, de ontwikkeling van centra en het promoten van onze stad. Dit doen we met evenementen, weekmarkten en recreatieve voorzieningen voor toeristen. We hebben meer toeristenbelasting ontvangen dan verwacht. De strategische uitvoeringsagenda voor 2024-2027 is begonnen in 2024. In dat jaar hebben we een aantal belangrijke economische projecten uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verhoging van het budget voor Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 19 juni 2025.

38

2024. Het gaat onder andere om het beleid voor winkels, de aanpak van de arbeidsmarkt over de grens, het project MKB 046, stadsmarketing, stadslabs en het probleem van vrachtwagens die parkeren aan de Kampstraat. Deze projecten duren meerdere jaren. Het geld blijft beschikbaar totdat de projecten klaar zijn. Voor meer informatie kun je kijken naar de paragraaf over grondbeleid en de financiële analyse in het hoofdstuk over de jaarrekening.

MONITORING Onderstaande indicatoren zijn afkomstig van de website https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording--bbv-

Naam indicator

Eenheid

Waarde

Periode

Waarde

Periode