Bijlage 1 - 4e rapportage 2021
Tekst van het document
4de programmarapportage 2021
Datum:
25-11-2021
Colofon: Gemeente Sittard-Geleen Team Financiën Postbus 18 6130 AA Sittard Inlichtingen: tel 14 046
1
Inhoudsopgave INLEIDING .......................................................................................................................................................................3 1.
ACTUALISATIE FINANCIEEL PERSPECTIEF .................................................................................................................4
2.
BESLISPUNTEN ......................................................................................................................................................22
3.
ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA ..................................................................................................................24
PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING ...........................................................................................25 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID ....................................................................................................................35 PROGRAMMA 2: VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ...................................................................................39 PROGRAMMA 3: ECONOMIE ....................................................................................................................42 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS ...................................................................................................................45 PROGRAMMA 5: SPORT, CULTUUR EN RECREATIE .........................................................................................48 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ...........................................................................................................52 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ...........................................................................................59 PROGRAMMA 8: VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ................................62 5.
VOORTGANG GROTE DOSSIERS.............................................................................................................................68
6.
BIJLAGEN ..............................................................................................................................................................83
BIJLAGE 1: ADMINISTRATIEVE WIJZIGINGEN .................................................................................................................83 BIJLAGE 2: VOORTGANGSRAPPORTAGE GROTE PROJECTEN REGELING SITTARD-GELEEN SP GLANERBROOK .................87 BIJLAGE 3: VERLOOPOVERZICHT ALGEMENE RESERVE ...................................................................................................90
2
Inleiding
Voor u ligt de 4de rapportage 2021. Zoals aangegeven in het raadsbesluit P&C-cyclus 2021 - raadsbesluit 25 februari 2021 - hebben de rapportages het karakter van een uitzonderings-rapportage. Dit betekent dat wij alleen rapporteren over nieuwe inhoudelijke en / of financiële ontwikkelingen waar in de begroting 2021 geen rekening mee is gehouden of over ontwikkelingen die tot een aanpassing van de begroting leiden. Voor zover de begrotingsuitvoering volgens planning verloopt, wordt hierover in deze rapportage niets opgenomen. Wij hebben alle ontwikkelingen meegenomen die op het moment van samenstelling van deze rapportage (begin november) bekend waren. In deze rapportage wordt achtereenvolgens ingegaan op de volgende punten: 1. Actualisatie financieel perspectief; 2. Beslispunten; 3. Ontwikkelingen per programma; 4. Voortgang grote dossiers. Wij starten deze rapportage met de actualisatie van het financieel perspectief. Wij hebben op basis van de voorgestelde bijstellingen van de budgetten het begrotingsbeeld geactualiseerd. Op basis van het geactualiseerd financieel perspectief leggen wij in hoofdstuk 2 een aantal beslispunten aan u voor. In hoofdstuk 3 wordt per programma, voor zover van toepassing, een opsomming gegeven van relevante ontwikkelingen, risico’s en voorstellen tot aanpassing van de budgetten.
Tevens geven wij per programma een overzicht van de ontwikkeling van de budgetten die voor de uitvoering van het betreffende programma beschikbaar zijn. Tot slot rapporteren wij in hoofdstuk 4 over de voortgang op de grote dossiers. Hierbij sluiten we aan op het raadsbesluit P&C-cyclus 2021, waarin is aangegeven dat wij in de 2de en 4de rapportage rapporteren over de voortgang op een aantal limitatief benoemde dossiers.
3
1. Actualisatie financieel perspectief Uitgangspunten Scope 4de rapportage 2021 De basis voor onze P&C-producten is vastgelegd in het raadsbesluit ‘P&C-cyclus 2021’ . In dit besluit is de inrichting en de planning van de rapportages op hoofdlijnen uitgewerkt. Voor de 4de rapportage zijn in dit voorstel de volgende aandachtspunten benoemd: Rapportage 4de rapportage
Focus • • •
Laatste bijstellingen budgetten (rechtmatigheid in jaarrekening 2021) Actualisatie budgetten door autonome ontwikkelingen en coronagevolgen Voortgangsrapportage ‘grote dossiers’
In de 4de rapportage hebben wij de laatste mogelijkheid om de budgetten over 2021 bij te stellen. Borging van de begrotingsrechtmatigheid en budgetoverheveling zijn hierbij relevante aandachtspunten. -
-
Begrotingsrechtmatigheid Bijgestelde budgetten, gebaseerd op actuele prognoses, zijn belangrijk om begrotingsoverschrijdingen in de jaarrekening 2021 zoveel mogelijk te voorkomen. Met andere woorden, door de bijstelling van budgetten op basis van actuele prognoses kunnen we de begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening zo goed mogelijk borgen. Budgetoverheveling Voor zover activiteiten in 2021 niet (volledig) worden afgerond en de daarvoor bestemde budgetten niet (volledig) zijn aangewend, worden in deze rapportage voorstellen tot budgetoverheveling gedaan. Door deze voorstellen nú in de rapportage te verwerken, zijn de budgetten met ingang van 2022 beschikbaar en kunnen we de uitvoering van de activiteiten continueren.
Kaderstelling voor financiële bijstellingen In algemene zin gelden voor voorstellen tot begrotingsaanpassing de volgende kaders: - Toepassing van onze begrotingskaders1; we doen voorstellen voor verwerking van autonome ontwikkelingen die niet binnen het product of programma opgevangen kunnen worden. Voordelen voegen we toe aan de algemene reserve. Bij het onderdeel ‘actualisatie begrotingsbeeld’ geven wij aan op welke wijze de begrotingskaders in deze rapportage zijn toegepast. - De betekenis van corona op onze begroting brengen wij afzonderlijk in beeld en verwerken wij budgettair neutraal. Dit betekent dat wij het saldo van alle coronagerelateerde aanpassingen verrekeningen met de reservering coronamiddelen2. Daarnaast hebben wij een aantal specifieke risico’s, op het gebied van oninbaarheid OZB, parkeerinkomsten en evenementen, afgedekt in de algemene reserve risicobeheersing. - Voorstellen tot nieuw beleid moeten passen binnen de besluitvorming over de kaderbrief 2021. Met andere woorden; voorstellen die voortkomen uit de Toekomstvisie (ontwikkelpaden) en het BAk;
1 Raadsbesluit 28 maart 2019
2 Specifieke bestemming binnen de algemene reserve
4
-
Voorstellen tot bijstelling groter dan 1% van het budget op programmaniveau met een minimumbedrag van € 50.000 worden afzonderlijk gepresenteerd. Bijstellingen onder deze grens presenteren wij onder de noemer ‘kleine verschillen’. Administratieve wijzigingen nemen wij op in een bijlage. Deze wijzigingen hebben betrekking op verwerking van eerdere besluitvorming of het budgettair neutraal corrigeren van budgetten over de programma’s heen. Voor de bijstelling van kredieten hanteren we een ondergrens van € 0,1 mln. (met uitzondering van nieuwe kredieten).
Actualisatie begrotingsbeeld In hoofdstuk 3 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma aan welke aanpassingen van de begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2025 wij voorstellen. Kijkend naar de toepassing van onze begrotingskaders betreft het aanpassingen die wij niet binnen het product of betreffende programma kunnen oplossen. Met andere woorden, de oplossing van met name de nadelige aanpassingen vindt plaats via de totale begroting. In dit verband merken wij op dat, passend binnen het karakter van een uitzonderingsrapportage, nadelige aanpassingen die binnen het product of programma kunnen worden opgelost niet in deze rapportage zijn opgenomen. De begrotingssaldi tot en met de 3de rapportage 2021/ begroting 2022 fungeren als vertrekpunt voor deze actualisatie. Voor een zo goed mogelijk inzicht in de ontwikkeling van onze financiële positie hebben wij de volgende onderdelen in de actualisatie betrokken: 1. Samenvatting begrotingsaanpassingen 4de rapportage 2. Financiële ontwikkelingen 3. Bestemming van het rapportageresultaat 4. Ontwikkeling algemene reserve/ algemene reserve risicobeheersing 1. Samenvatting begrotingsaanpassingen In hoofdstuk 3 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma inzicht in de ontwikkeling van de budgetten en de voorstellen tot bijstelling van deze budgetten.
In onderstaande tabel hebben wij de saldi van de budgetten per programma samengevat. Tabel 1: Samenvatting programmasaldi Totaal
bedragen x € 1.000 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING 1 VEILIGHEID 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT 3 ECONOMIE 4 ONDERWIJS 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE 6 SOCIAAL DOMEIN 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU 8 VOLKSHUISV., RUIMT.ORDENING EN STED.VERNIEUWING Totaal
Begroting voor bijstelling
Goedgekeurde bijstellingen
Begroting Bijstelling incl. 4e Prorap goedgekeurd
2021 (a) 187.622 -12.928 -19.101 -4.856 -8.411 -27.846 -111.927 1.532 -4.085
2021 (b) 10.447 -505 -1.493 -676 -60 -1.032 -2.884 -721 -3.079
2021 (c=a+b) 198.069 -13.433 -20.594 -5.532 -8.471 -28.878 -114.811 812 -7.164
0
-3
-3
2021 (d)
Begroting Bijstelling Bijstelling Bijstelling Bijstelling na bijstelling
49 274 -120 -63 -24 2.033 -200
2021 (e=c+d) 198.118 -13.433 -20.320 -5.651 -8.534 -28.902 -112.778 812 -7.364
2022 (f) 5.364 -592 -57 -2 -1.582 -168 -523
2023 (g) 2.462 15 -114 -13 -497 -11 10
2024 (h) 2.295 15 -113 -13 -1.196 -11 9
2025 (i) 2.171 15 -112 -12 -704 -11 8
1.949
1.946
2.440
1.852
987
1.354
Leeswijzer tabel 1: De actuele begroting (kolom c) fungeert als vertrekpunt voor de actualisatie van de budgetten. De actuele begroting wordt bepaald door de primitieve begroting (kolom a) - raadsbesluit 12 november 2020 – en de
5
begrotingswijzigingen die sindsdien zijn verwerkt (kolom b). Deze begrotingswijzigingen hebben betrekking op administratieve, budgettair neutrale wijzigingen en de aanpassingen conform de 1ste tot en met de 3de rapportage 2021 en de begroting 2022. De voorstellen tot bijstellingen van de budgetten in deze rapportage zijn zowel voor 2021 (kolom d) als de jaren 2022-2025 (kolom f) weergegeven. Kolom e geeft inzicht in de bijgestelde begroting 2021, inclusief alle bijstellingen tot en met de 4de rapportage 2021. De bedragen in de kolommen (a), (c) en (e) zijn saldobedragen; het verschil tussen de totale baten en lasten van het programma. Voor programma 0 betreft dit een positief saldo - baten zijn hoger dan de lasten -, omdat hier de inkomsten uit het gemeentefonds en de belastingen worden verantwoord. De overige programma’s hebben met uitzondering van programma 7 een negatief saldo - lasten zijn hoger dan de baten -. Op deze programma’s worden naast specifieke inkomsten de lasten verantwoord om het programma uit te kunnen voeren. De bedragen in de kolommen (d) en (f) hebben betrekking op het totaal van de bijstellingen op het programma. Een positief bedrag heeft een voordelig effect op het begrotingssaldo; een negatief bedrag heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo.
Uit de regel ‘Totaal’ blijkt dat we in de primitieve begroting (a) en actuele begroting (c) een sluitende begroting hebben. Toelichting tabel 1: Uit de tabel blijkt dat wij de actualisatie - op basis van de actuele begroting - starten met een sluitende begroting. Het totaal aan bijstellingen in deze rapportage bedraagt in 2021 € 1,95 mln. voordelig. De structurele doorwerking van de bijstellingen is in alle jaarschijven voordelig en bedraagt respectievelijk in 2022 € 2,44 mln.; in 2023: € 1,85 mln.; in 2024: € 0,99 mln. en in 2025 € 1,35 mln. In de volgende tabel geven wij een toelichting op de belangrijkste voorstellen tot begrotingsaanpassing. Tabel 2: Begrotingsaanpassingen Begrotingsaanpassingen bedragen x € 1.000
Actuele Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
2.271
2.210
2.985
-340
-340
-340
Resultaat 4de rapportage 2021 AUTONOME ONTWIKKELINGEN gemeentefonds septembercirculaire
232
3.314
gemeentefonds correctie herverdeling kapitaallasten
144
bijdrage BsGW
-158
belastingmaatregelen 2022
112
112
pensioenen gewezen wethouders
-210
onderhoudscontract openbare verlichting
-100
uittreden deelgemeenten leerplicht
-63
-57
-57
-57
-57
middelencomplex BUIG - baten -
-423
-3.260
-1.840
14
1.514
middelencomplex BUIG - lasten -
3.159
2.371
1.726
-725
-1.735
daling baten debiteuren Vidar
-342
Saldo autonome ontwikkelingen
2.239
2.480
1.872
1.102
2.367
6
Begrotingsaanpassingen bedragen x € 1.000
Actuele Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
15
-71
-71
Resultaat 4de rapportage 2021 BELEIDSKEUZES Proeftuin Centrum Geleen
-132
aanvullend krediet Odasingel
-90
-21
huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar saldo beleidskeuzes
-900 -222
-21
1.644
712
15
-71
-971
CORONA gemeentefonds septembercirculaire - corona aandeel tekort 2021 BsGW
-88
digitale infrastructuur
-111
herstel tekort parkeren 1e rapportage 2021
400
reclame-inkomsten AO displays
-26
lagere opbrengsten weekmarkten
-38
volksfeesten
50
huurkosten Hanenhof en karateschool
-24
gemeenschapshuizen
-73
afrekening TONK
242
accountantskosten TOZO
-18
compensatie Vidar
-253
toevoeging aan reservering coronamiddelen
-1.816
-601
Saldo corona
-
-
KLEINE VERSCHILLEN (< € 50.000)
-69
-19
-35
-44
-43
Totaal
1.949
2.440
1.852
987
1.353
Leeswijzer tabel 2: In bovenstaande tabel hebben wij de voorstellen tot begrotingsaanpassing opgenomen die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Positieve bedragen hebben een voordelig effect op het begrotingssaldo; negatieve bedragen hebben een nadelig effect op het begrotingssaldo. Wij hebben de aard van de aanpassingen onderverdeeld in autonome ontwikkelingen, beleidskeuzes en corona-effecten. Voor een volledig inzicht in de voorgestelde bijstellingen per programma - inclusief inhoudelijke toelichting - verwijzen wij u naar hoofdstuk 3 van deze rapportage. Hier zijn ook de voorstellen tot aanpassing opgenomen die geen invloed hebben op het begrotingssaldo - budgettair neutraal -. Toelichting tabel 2: Uit de tabel blijkt dat het totaal aan begrotingsaanpassingen in 2021 € 1,95 mln. voordelig is. De structurele doorwerking van de bijstellingen is in alle jaarschijven voordelig en bedraagt respectievelijk in 2022 € 2,44
7
mln.; in 2023: € 1,85 mln.; in 2024: € 0,99 mln. en in 2025 € 1,35 mln. Voordat wij onderstaand de individuele posten kort toelichten geven wij eerst een analyse op hoofdlijnen. Op hoofdlijnen Het resultaat van deze rapportage wordt in belangrijke mate bepaald door autonome ontwikkelingen uit het gemeentefonds en de BUIG. Uit de septembercirculaire blijkt een positieve ontwikkeling van het accres. Daarnaast is de besluitvorming over de definitieve vaststelling van het BUIG-budget 2021 en het voorlopig BUIG-budget 2022 in de cijfers verwerkt. In 2021 leidt dit tot een voordelige bijstelling. Vanaf 2022 is de bijstelling per saldo nadelig door de aanpassing van ons aandeel in het Macrobudget BUIG en door de bijstelling van de volumeontwikkelingen in de bijstand. In de voorstellen is een drietal beleidskeuzes verwerkt. Het betreft de raming van het krediet voor de gemeenschapsaccommodatie Odasingel 90 van € 2,2 mln. Aansluitend op de beschikbare middelen van de Provincie Limburg voor gezamenlijke vervolgafspraken over Geleen centrum, € 0,22 mln., stellen wij voor om naast de resterende middelen van € 90.000 aanvullend een bedrag van € 0,13 mln. te reserveren ten laste van het rapportageresultaat. Hiermee beschikken wij over eenzelfde bedrag als de Provincie Limburg aan cofinanciering voor toekomstige projecten in Geleen centrum.
Tot slot wordt overeenkomstig het raadsvoorstel ‘Huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar’3 in deze rapportage in 2025 een bedrag van € 0,9 mln. ingezet voor de dekking van de huisvesting. Daarnaast zijn in deze rapportage een aantal bijstellingen verwerkt die het gevolg zijn van de coronapandemie. Het saldo van de voor- en nadelige aanpassingen van € 1,82 mln. in 2021 voegen we toe aan de reservering coronamiddelen. Aanvullend wordt het voordelige saldo in 2022 van € 0,6 mln. eveneens aan genoemde reservering toegevoegd. Wij kunnen in 2021 en 2022 bedragen aan de reservering toevoegen omdat we via de septembercirculaire aanvullende middelen hebben ontvangen die nu nog niet worden geclaimd. Per voorstel tot aanpassing Gemeentefonds septembercirculaire De raad is geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief over de septembercirculaire 2021. De voordelige bijstelling heeft betrekking op de positieve ontwikkeling van het accres. Gemeentefonds correctie herverdeling Het in de begroting 2022 opgenomen voordelig resultaat m.b.t. de herverdeling van het Gemeentefonds vanaf 2023 ad € 0,34 mln. wordt teruggedraaid op aangeven van de Provincie Limburg. Dit in afwachting van definitieve besluitvorming over de herverdeling van het gemeentefonds door het rijk .
Kapitaallasten Voordelige bijstelling op de directe rentekosten als gevolg van geactualiseerde prognoses van de voortgang projecten.
3 Geagendeerd voor de raadsvergadering van 15 december as.
8
Bijdrage BsGW BsGW verwacht op basis van de cijfers van de 2e kwartaalrapportage 2021 een negatief resultaat van € 3,2 mln. Het te verwachten negatieve resultaat kan uitgesplitst worden naar: - Reguliere bedrijfsvoering BsGW € 0,3 mln. - Covid-19 € 1,2 mln. - Extra aantal ingediende (WOZ-)bezwaren (ten opzichte van 2019) € 1,7 mln. Het verwachte aandeel van Sittard-Geleen is ongeveer € 0,25 mln., waarvan € 0,09 mln. Corona. Belastingmaatregelen 2022 Structurele bijstelling Belastingmaatregelen 2022 en verder m.b.t. OZB woningen en OZB niet-woningen. Pensioenen gewezen wethouders Per 1 januari beëindigt ASR het (her)verzekeren van de opbouwrechten van de pensioenen voor wethouders. Mede vanwege de lage rente en de complexiteit van de APPA-wetgeving is er momenteel geen alternatief om dit te herverzekeren. Hierdoor zullen we vanaf 1-1-2022 net als vele andere gemeenten dit in eigen beheer gaan opbouwen. Vanwege de steeds lagere rekenrente (0,082% voor 2021) moeten wij bijstorten om deze voorziening op niveau te houden. Op basis van de huidige gegevens zullen we voor 2021 eenmalig € 0,21 mln. moeten bijstorten ten laste van de algemene middelen. Onderhoudscontract openbare verlichting De kosten voor correctief en preventief onderhoud zijn hoger uitgevallen.
De oorzaak dat de kosten hoger zijn uitgevallen zijn het gevolg van een nieuwe aanbesteding/contract voor het onderhoud van de openbare verlichting. Voor 2022 is hiermee rekening gehouden in de begroting. Oorzaak hiervan is een andere samenstelling van de gegunde percelen in het contract. De overschrijding die op het product OVL in 2021 is ontstaan, hebben we met herprioriteren terug kunnen brengen tot een tekort van € 0,1 mln. Uittreden deelgemeenten leerplicht De gemeente Beekdaelen is per 2021 uitgetreden, daarom is een nieuwe verdeling gemaakt op basis van het aantal jeugdigen en de kosten van dezelfde formatie als eerst verdeeld over SG, Beek en Stein. Team Leren en Jongeren vult de wettelijke taken op een manier in die meer capaciteit kost maar ten gunste komt van de jongeren. Er is in overleg met de deelnemende gemeenten afgesproken om de formatie niet af te schalen. Verder was de eerste verdeling van de kosten op basis van een model dat nu niet meer gemaakt wordt en is de verdeling nu anders ingezet. Middelencomplex BUIG De definitieve BUIG 2021 valt met € 0,4 mln. lager uit dan aanvankelijk afgegeven werd door het ministerie van SZW. Vooral door de gunstige ontwikkeling van de werkloosheid valt het macrobudget lager uit. Deze lijn zet nog door in 2022. Dit leidt dan ook in 2022 tot lagere inkomsten vanuit de BUIG en lagere uitgaven aan bijstand.
Vanaf 2023 loopt het macrobudget voor de bijstand op. Op basis van de meest actuele raming van de werkloosheid van het Centraal Planbureau (CPB) verwacht het Rijk namelijk vanaf 2023 een oplopend bijstandsvolume. Verder zorgen de invoering van een aantal wetswijzigingen en de inperking van andere regelingen voor een oplopend volume. Het betreft onder andere de gevolgen van de invoering van de WW-
9
duurverkorting, waardoor de doorval vanuit de WW naar de bijstand sneller verloopt dan voor de invoering van de WW-duurverkorting. In de begroting 2022 hebben wij raming van ons aandeel in het Macrobudget BUIG en de volumeontwikkeling bijstand geactualiseerd. Op basis hiervan hebben wij rekening houdend met de vaststelling van de definitieve BUIG 2021/ voorlopige BUIG 2022 en de hiermee samenhangende volumeontwikkeling, de baten en lasten bijgesteld. Daling baten Vidar Deze baten ontstaan door de terugvordering van verstrekte bijstand. De veranderde (Corona) omstandigheden hebben zowel impact op het gedrag van de uitkeringsgerechtigden als op de dienstverlening van Vidar. Minder aanleidingen (meldingen) tot rechtmatigheidsonderzoeken maar ook de nadruk in de dienstverlening op de afhandeling van nieuwe aanvragen zijn oorzaken van het teruglopend aantal vorderingen. Proeftuin Centrum Geleen In deze rapportage is voorgesteld de resterende gemeentelijke middelen € 90.000 uit de Proeftuin Geleen te reserveren. Deze middelen maken onderdeel uit van de verdere afspraken tussen de gemeente en de Provincie Limburg. Aansluitend op de beschikbare middelen van de Provincie Limburg, € 0,22 mln., voor gezamenlijke vervolgafspraken over Geleen centrum, stellen wij voor om aanvullend een bedrag van € 0,13 mln. te reserveren ten laste van het rapportageresultaat.
Hiermee beschikken wij over eenzelfde bedrag aan cofinanciering als de Provincie Limburg voor toekomstige projecten in Geleen centrum. Aanvullend krediet Odasingel In aansluiting op het voorstel “Votering middelen Gemeenschapsaccommodatie Odasingel 90” worden de betreffende middelen uit de geoormerkte investeringsmiddelen nieuw beleid ad € 1,85 mln. uit de begroting 2021 en de aanvullend middelen van € 0,30 mln. nu geboekt. Het betreffende krediet wordt gebruikt om de benodigde verbouwing van Odasingel 90, welke in 2023 gereed moet komen, te bekostigen. De dekking van de kapitaallasten van het aanvullende krediet en de berekende kostprijsdekkende huur, na verrekening van de eigen bijdrage, gaan ten laste van de voorziene besparing in de exploitatielasten; deze besparing valt daarmee lager uit en is pas vanaf 2023, na gereedkoming verbouwing Odasingel 90, van toepassing. Huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar Op basis van het raadsvoorstel ‘Huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar’ wordt een taakstellend investeringskrediet van € 31,1 mln. beschikbaar gesteld ten behoeve van bestuurlijke en ambtelijke huisvesting in Geleen en Huis aan de Markt, waaronder openbare fietsstalling en toiletten. Voor de exploitatie betekent dit vanaf 2025 een structureel beslag op de begroting van jaarlijks ruim € 2,4 mln.
Voor de dekking hiervan is in genoemd raadsvoorstel onder andere voorgesteld uit de financiele ruimte binnen de geactualiseerd financieel perspectief een bedrag van € 0,9 mln. in te zetten. De verwerking van de overige financiele consequenties uit genoemd raadsvoorstel vindt plaats via een afzonderlijke begrotingswijziging. Gemeentefonds septembercirculaire – corona In de septembercirculaire 2021 is een coronacompensatie toegekend voor diverse regelingen. Voor meer informatie zie de raadsbrief van 19 oktober jl. Via de resultaatbestemming wordt voorgesteld om het restant van de compensatiemiddelen te storten in de algemene reserve en oormerken voor coronamaatregelen.
10
Aandeel tekort 2021 BsGW De begroting 2021 van BsGW is begin 2020 opgesteld, op dat moment was er nog geen sprake van Corona en waren de proceskosten over 2020 ook nog niet bekend. Het verwachte aandeel van Sittard-Geleen is ongeveer € 0,25 mln., waarvan € 0,09 mln. Corona. Digitale infrastructuur Incidentele uitbreiding 2022 formatie team IM-ICT met 1,50 FTE, die binnen de bestaande Coronamiddelen kunnen worden gedekt. Deze versterking is noodzakelijk om de gewijzigde omstandigheden door het hybridewerken en thuiswerken goed te kunnen faciliteren. Herstel tekort parkeren 1ste rapportage 2021 Op basis van de parkeerinkomsten t/m september en een behoedzame prognose voor oktober t/m december wordt duidelijk dat de geprognosticeerde aframing parkeeropbrengsten ad € 1,8 mln. uit de eerste programma-rapportage 2021 bijgesteld kan worden naar € 1,4 mln. Het voordeel ad € 0,4 mln. komt ten gunste van de coronamiddelen. Op grond van nieuwe corona-maatregelen kan het resultaat aan het einde van het jaar positiever of negatiever uitvallen. Reclame-inkomsten AO displays Als gevolg van de coronamaatregelen hebben de exploitanten van buitenreclame geen inkomsten meer, en staan de inkomsten uit o.a. A0 displayborden ter discussie. Zoals ook aangegeven in de 2e rapportage 2021 is bekeken hoe groot de financiële impact is en of compensatie aan de orde is.
De facturatie van de pacht, die de gemeente ontvangt voor deze reclameobjecten, is daarop bijgesteld. De inkomsten vallen daardoor circa € 26.000 lager uit dan begroot. Voorgesteld wordt om dit nadeel te verrekenen met de coronareserve. Lagere opbrengsten weekmarkten Bij de marktkooplieden in de non-food zijn geen marktgelden geïnd gedurende de maanden die zij niet op de markt mochten staan vanwege de Corona-maatregelen. Dit heeft een incidenteel nadeel van € 38.000 als gevolg voor de opbrengsten. Volksfeesten Door de coronamaatregelen zijn dit jaar wederom minder evenementen doorgegaan. De verwachting is dat de uitgaven in 2021 circa € 50.000 lager zijn dan begroot. Huurkosten Hanenhof en karateschool De uitbaters van de Hanenhof en Karateschool Alken worden financieel tegemoet gekomen met betrekking tot huurkosten over de eerste 6 maanden van 2021 en 3 maanden van 2020. Deze accommodaties waren vanwege de lockdown gesloten en vallen niet onder het accommodatiebeleid. Er wordt voorgesteld deze ondersteuning ten laste te brengen van de beschikbare coronamiddelen. Gemeenschapshuizen In de vergadering van 25 mei 2021 heeft het college besloten over kwijtschelding van de huur en tegemoetkoming in de vaste lasten van gemeenschapsaccommodaties die vermeld zijn in de Subsidieregeling accommodatiebeleid 2019.
De subsidie in de vaste lasten is uitbetaald, maar de kwijtschelding van de huur is nog niet afgehandeld. Daarbij werd duidelijk dat de accommodaties in hun overzichten niet altijd de juiste of volledige (huur)bedragen hadden opgenomen. Dat is gecorrigeerd. Hierin is ook de huur meegenomen van de
11
accommodaties die niet hebben verzocht om een tegemoetkoming in de vaste lasten. Dit is nieuw ten opzichte van het voorstel van 25 mei 2021. Met het corrigeren van de door de accommodaties opgegeven (huur)bedragen, hebben wij alle vaste lasten over de maanden januari tot en met juni 2021 nogmaals tegen het licht gehouden. Dit heeft geleid tot een bijstelling. Afrekening TONK De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) was bedoeld om een terugval in de inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De uitkering gold voor huishoudens, dus ook voor ondernemers. De TONK regeling is gesloten per 1 oktober jl. De TONK vergoedde de noodzakelijke kosten zoals woonlasten. Ondanks herhaaldelijke oproepen en verlaagde aanvraagdrempel hebben minder inwoners gebruik gemaakt van de regeling dan werd verwacht. Dit ligt in lijn met de landelijke trend die ook laat zien dat het gebruik lager is dan door het Rijk werd aangenomen. Accountantskosten TOZO De Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) is één van de maatregelen die het kabinet heeft getroffen om zelfstandige ondernemers extra te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De gemeente Sittard-Geleen heeft de regeling uitbesteed aan de gemeente Maastricht.
De accountantscontrole voor de Tozo is aanvullend ten opzichte van de reguliere controle en bovendien intensief aangezien er sprake is van een nieuwe regeling. De (meer)kosten voor de uitvoering van de accountantscontrole bedragen € 18.000. Compensatie Vidar De Coronacrisis heeft een ingrijpend effect op de bedrijfsvoering van Vidar BV. Niet alleen de derving van omzet vanwege de afwezigheid van medewerkers speelt Vidar parten. De mate van begeleiding is intensiever, de noodzakelijk getroffen coronamaatregelen hebben een effect op de productiviteit van medewerkers. Denk hierbij aan het preventief naar huis sturen van (groepen) medewerkers bij klachten. Dit heeft geleid tot derving van opbrengsten en verlies van productie-uren. Ook is sprake van aangepaste vervoersmaatregelen waardoor er meer bussen worden ingezet om de medewerkers veilig te kunnen vervoeren. Op basis van de resultaten van het eerste half jaar 2021, heeft de coronacrisis naar verwachting een nadelig financieel effect van € 0,35 mln. op het begrote jaarresultaat van Vidar BV in 2021. Het aandeel van de gemeente SittardGeleen hierin bedraagt € 0,25 mln. Toevoeging aan reservering coronamiddelen Kijkend naar de mutaties in de 4e rapportage wordt er per saldo € 1,82 mln. in 2021 en € 0,6 mln. in 2022 toegevoegd aan de coronamiddelen. 2.
Financiële ontwikkelingen Uitgaande van de in deze rapportage voorgestelde begrotingsaanpassingen gaan we onderstaand nader in op de bijstellingen met betrekking tot: a) Inzet exploitatiemiddelen nieuw beleid b) Budgetoverheverlingen c) Kredietvoteringen d) Vooruitblik jaarrekening 2021
12
Ad a - Inzet exploitatiemiddelen nieuw beleid In deze rapportage worden voorstellen gedaan voor de inzet van beschikbare exploitatieruimte voor nieuw beleid uit de jaarschijven 2021 en 2022. In onderstaande tabel wordt dat verder toegelicht Tabel 3 – inzet exploitatiemiddelen nieuw beleid bedragen x € 1000
2021
2022
2023
2024
500
500
Totaal 20212025
2025
Inzet exploitatie nieuw beleid BESCHIKBAAR BUDGETTAIR KADER Exploitatieprogramma 2021-2024
200
300
Resultaatbestemming begroting 2022 Totaal beschikbare middelen
1.500
862 200
862
1.162
500
500
2.362
Voorstellen - Subsidiëring Stadslabs Sittard-Geleen (programma 3)
607
607
- Ontwikkelpad Geleen-Zuid (programma 8)
555
555
- werkbudgetten ontwikkelpaden (programma 8 )
200
Totaal bedrag voorstellen
200
Resterende exploitatiemiddelen nieuw beleid
-
200 1.162
1.362 -
500
500
-
1.000
Het beschikbaar budgettair kader bestaat uit de geoormerkte middelen voor de Toekomstvisie (ontwikkelpaden) en het bedrag van € 0,86 mln. dat uit het positieve begrotingsresultaat 2022 beschikbaar is gesteld voor plannen die voortkomen uit de Toekomstvisie. Onderstaand worden de voorstellen nader toegelicht. Na verwerking van deze voorstellen is in de jaarschijven 2023 en 2024 jaarlijks nog € 0,5 mln. beschikbaar. Conform besluitvorming over de programmabegroting 2022 wordt de uitvoering van de activiteiten in het kader van de Toekomstvisie en de hiervoor benodigde middelen vanaf 2025 binnen de bestaande begroting opgevangen (‘oud voor nieuw’). In het eerste kwartaal 2022 gaan wij een onderzoek uitvoeren naar onze formatie, organisatie en taken. Hierbij leggen we ook een koppeling met het uitgangspunt ‘oud voor nieuw’. Subsidiëring Stadslabs Sittard-Geleen In de Toekomstvisie van de samenleving en in de gemeentelijke begroting 2022 is de ambitie uitgesproken om te veranderen van een overheid die bepaalt, naar een overheid die ruimte geeft aan initiatieven uit de samenleving en deze initiatieven faciliteert. De Stadslabs Sittard-Geleen zijn een instrument van de samenleving om deze ambities waar te maken. Na de opstart in 2020 zijn de Stadslabs in 2021 op stoom gekomen.
Inmiddels participeren zo’n 100 inwoners, ondernemers, mensen van maatschappelijke instellingen en mensen van de gemeente in 75 experimenten in de ontwikkelpaden Sittard Centrum en Geleen Centrum. Met de subsidie faciliteert de gemeente Sittard-Geleen de groei van deze participatie vanuit de samenleving. De subsidie betreft geen opdracht gericht op meer initiatieven of de inhoud van deze initiatieven, maar betreft enkel het bieden van een onafhankelijk platform ter (tijdelijke) ondersteuning van initiatieven en innovaties uit de samenleving. Waar de Stadslabs nu staan (2021) en welke ontwikkeling door hen zelf mogelijk wordt geacht in 2023 en 2025 is in de onderstaande figuur weergegeven.
13
De inzet van de Stadslabs volgt de energie van inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen om zelf initiatieven te nemen die bijdragen aan de realisatie van de Toekomstvisie, respectievelijk de ontwikkelpaden Sittard Centrum, Geleen Centrum en Circulaire Samenleving. Vanuit de Stadslabs is ook begeleiding mogelijk in het ontwikkelpad Sittard-West. Dit zal starten met initiatieven (bijvoorbeeld ondernemers Handelsterreinen Bergerweg en Stichting Groene Economie) voor de verduurzaming van bedrijfsprocessen en gebouwen op de bedrijventerreinen in dit gebied. Met het aantal initiatieven en innovaties groeien ook de kosten. In het bovenstaande overzicht groeien deze kosten van € 0,4 mln. naar € 0,9 mln. in 2023 en € 1,2 mln. in 2025. In deze groeilijn van het aantal initiatieven vanuit de samenleving maken de Stadslabs de inschatting dat € 0,8 mln. aan begeleidingskosten nodig zijn. Met de beschikbare € 0,6 mln. zal de groei van het aantal initiatieven uit de samenleving dat begeleid wordt door de Stadslabs minder zijn. De ambitie is dat vanaf 2023 andere stakeholders dan de gemeente gaan bijdragen in de Stadslabs Sittard-Geleen waardoor de bijdrage van de gemeente vanaf 2023 afneemt.
Ontwikkelpaden Geleen-Zuid Geleen-Zuid is één van de 5 ontwikkelpaden van de Toekomstvisie 2030 waar samen met inwoners en maatschappelijke organisaties, bedrijven, ondernemers en verenigingen wordt gewerkt aan het concreet en tastbaar maken van de Toekomstvisie 2030. In de Toekomstvisie staat veerkracht centraal, dit is nader uitgewerkt in sociale, economische, ecologische en institutionele veerkracht. Kijkend naar de integrale wijkontwikkeling Geleen-Zuid en de vastgelegde ambitie ‘Luuj Make Gelaen-Zuid’ wordt in Geleen-Zuid met name ingezet op sociale en ecologische veerkracht: op weg naar een positieve gezondheid én een duurzame, veilige en diverse woon- en leefomgeving. Het betreft een meerjarenontwikkeling, waarbij sprake is van een organische aanpak vanuit het verhaal en de energie in de wijk, in plaats van een aanpak vanuit plannen en mijlpalen. In 2022 zetten we met name in op een programmaorganisatie, positieve veiligheid en gezondheid en een wijkgerichte aanpak van Vidar. Werkbudgetten ontwikkelpaden Een bedrag van € 0,2 mln wordt gereserveerd als werkbudget voor de ontwikkelpaden (uitvoeren van publieke taken zoals de begeleiding van een gebiedsontwikkeling in de ontwikkelpaden van de Toekomstvisie, denk aan de stationsomgeving Sittard) en mogelijke cofinanciering voor Geleen Centrum.
14
Ad b – budgetoverhevelingen In deze laatste rapportage beoordelen wij welke activiteiten in 2021 niet (volledig) zijn afgerond. Om de uitvoering inclusief de inzet van de hieraan gekoppelde budgetten in 2022 te kunnen continueren, stellen wij voor een aantal budgetten over te hevelen naar 2022. De voorstellen tot budgetoverheveling zijn in onderstaande tabel opgesomd4. De overheveling van deze incidentele budgetten is noodzakelijk om een aantal activiteiten in 2022 alsnog te kunnen uitvoeren. De coronapandemie en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, met name de beperkte beschikbaarheid van menskracht, zijn de belangrijkste oorzaken voor de vertraging in de uitvoering. Voor een gedetailleerde toelichting per post verwijzen wij u naar de programmabladen in hoofdstuk 3. Door deze budgetten nu over te hevelen, kunnen wij de uitvoering direct in 2022 oppakken/voortzetten en hebben wij de begrotingsrechtmatigheid geborgd. Indien wij deze budgetoverhevelingen zouden verwerken in de jaarrekening 2021, heeft dat tot gevolg dat uitvoering in 2022 pas kan worden opgepakt na het raadsbesluit over de jaarrekening 2021 (medio juli 2022). Tabel 4- budgetoverhevelingen Budget
programma
bedrag bedragen x € 1.000
Budgetoverhevelingen IM-ICT (verva ngi ng tel efoni e - ontwi kkel budget i nfoma ti evoorzi eni ng - a nders en hybri de werken Verva ngi ngs i nves teri ng Na vi s i on
0. Bes tuur en onders teuni ng
909
0. Bes tuur en onders teuni ng
290
P&C kwa rti erma ker
0. Bes tuur en onders teuni ng
79
Proeftui n Zeehel denbuurt
2. Verkeer, vervoer en wa ters ta a t
100
Impul s gel den mobi l i tei t
2. Verkeer, vervoer en wa ters ta a t
100
Impul s gel den ontwi kkel pa d Gel een Centrum
3. Economi e
175
Acti eprogra mma vri je ti jds economi e
3. Economi e
250
Tra ns i ti epl a n De Domi jnen
5. Sport, cul tuur en recrea ti e
85
Expl oi ta ti eprogra mma voeds el bos / 1 ml n bomenpl a n
5. Sport, cul tuur en recrea ti e
98
Leefba a rhei ds fonds Hol tum
6. Soci a a l domei n
100
Projectbudget hui s ves ti ng Vi da r
6. Soci a a l domei n
184
Budget heri ndi ca ti es Bes chermd Wonen
6. Soci a a l domei n
150
Budget heri ndi ca ti es Wmo onders teuni ng
6. Soci a a l domei n
100
Expl oi ta ti eprogra mma Novi - Povi
8. Vol ks hui s ves ti ng, SV en RO
193
Omgevi ngs pl a ndeel Chemel ot
8. Vol ks hui s ves ti ng, SV en RO
172
Impul s gel den a rbei ds mi gra nten en woonwa genza ken
8. Vol ks hui s ves ti ng, SV en RO
106
Invoeri ngs budget Omgevi ngs wet
8. Vol ks hui s ves ti ng, SV en RO
1.279
Totaal voorstellen budgetoverhevelingen
4.370
Ad c- investeringskredieten In deze rapportage wordt voorgesteld de volgende kredieten beschikbaar te stellen:
4 Posten > € 50.000
15
Tabel 5 - investeringskredieten Investering
programma
Dekking kapitaallasten
bedrag
bedragen x € 1.000
Investeringskredieten Huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar
IP 2025 (€ 10 mln.)
Cameratoezicht
0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid
Binnen het programma
700
Vervanging verkeersregelinstallaties provinciale weg N276
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
Binnen het programma
495
Afwikkeling aansluiting A76 Geleen - Beek
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
Binnen het programma
246
Aanvullende nieuwbouw Leeuwerik
4. Onderwijs
IP 2021-2024
85
Uitbreiding basisschool Leyenbroek
4. Onderwijs
IP 2021-2024
375
Uitbreiding basisschool 't Heuvelke
4. Onderwijs
IP 2021-2024
497
Japanse duizendknoop
Algemene middelen
425
Renovatie gemeenschapshuis Limbricht
5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein
Algemene middelen
410
Restant krediet Odasingel 90
6. Sociaal domein
IP 2021-2024 Algemene middelen
Fysiek programma Geleen-Zuid
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
IP 2021-2024
Totaal investeringskredieten
5.000
1.850 301 1.000
11.384
Voorgesteld wordt investeringskredieten beschikbaar te stellen voor een totaalbedrag van afgerond € 11 mln. In de tabel is aangegeven op welke wijze de met de investeringen verband houdende kapitaallasten zijn gedekt. Een aantal investeringen worden afgedekt binnen het investeringsprogramma 2021-2024. Voor het beschikbaar stellen van investeringskredieten met betrekking tot onderwijshuisvesting, gemeenschapsaccommodatie Odasingel 90 en fysiek programma Geleen-Zuid zijn in het investeringsprogramma 2021-2024 middelen geoormerkt. De kapitaallasten van de investeringskredieten binnen de programma’s Veiligheid en Verkeer, vervoer en waterstaat worden - passend binnen de begrotingskaders – binnen het betreffende programma opgevangen. Op basis van het raadsvoorstel ‘Huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar’ wordt een taakstellend investeringskrediet van € 31,1 mln. beschikbaar gesteld ten behoeve van bestuurlijke en ambtelijke huisvesting in Geleen en Huis aan de Markt, waaronder openbare fietsstalling en toiletten. Voor de dekking hiervan is in genoemd raadsvoorstel onder andere voorgesteld uit het investeringsprogramma 2022 (jaarschijf 2025) € 5 mln. investeringsruimte in te zetten. De verwerking van de overige financiele consequenties uit genoemd raadsvoorstel vindt plaats via een afzonderlijke begrotingswijziging.
Voor de kredieten renovatie gemeenschapshuis Limbricht ad € 0,41 mln. en de Japanse Duizendknoop ad € 0,43 mln. 5 en het aanvullend krediet van de gemeenschapsaccommodatie Odasingel ad € 0,3 mln. zijn binnen de reguliere begroting respectievelijk reguliere beheerplannen geen dekkingsmiddelen beschikbaar, 5 Gemeentelijk aandeel in de totale sanering van € 0,85 mln.; verdeling 50%-50% tussen gemeente en Waterschap
16
zodat de kapitaallasten ten laste van de algemene middelen komen. Voor een nadere toelichting per voorstel verwijzen wij naar de betreffende programmabladen. Ad d - Vooruitblik jaarrekening 2021 Bij de uitgangspunten hebben we aangegeven dat we in deze rapportage de budgetten 2021 voor het laatst kunnen bijstellen. Wij beogen hiermee de rechtmatigheid (begrotingscriterium) in de jaarrekening 2021 te borgen én te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat - fors - afwijkt van het bijgestelde begrotingsbeeld in deze rapportage. Desondanks is het niet te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat op onderdelen gaat afwijken van het bijgestelde begrotingsbeeld. Enerzijds kan dit worden veroorzaakt door onbekende autonome ontwikkelingen in de laatste twee maanden van het jaar. Anderzijds komt dit door ontwikkelingen die we nu in beeld hebben, maar waarvan de financiële impact nu nog niet bekend is. Dit betreft bijvoorbeeld: - de decembercirculaire, - verdere impact corona, - waardeontwikkeling (niet) woningen / belastingen, - definitieve afwikkeling dividend 2020 BNG, - bevindingen accountantscontrole. 3.Bestemming van het rapportageresultaat Bij onderdeel 1 ‘samenvatting begrotingsaanpassingen’ hebben wij de bijstellingen in beeld gebracht die van invloed zijn op het begrotingssaldo. In onderstaande tabel hebben wij de begrotingsaanpassingen op een rij gezet.
Vervolgens geven wij aan hoe wij de resultaten verwerken. Tabel 6 - resultaatbestemming Begroting 2021
bedragen x €1.000
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begrotingssaldi tot en met 4de rapportage 2021 saldi begroting 2022
-
-
-43
-478
-
resultaat 3de rapportage 2021
-
-
-
-
-
resultaat 4de rapportage 2021
1.949
2.440
1.852
987
1.353
Begrotingssaldi tot en met 4de rapportage 2021
1.949
2.440
1.809
509
1.353
toevoeging aan de algemene reserve
-1.949
-2.440
-1.809
-509
-1.353
-
-
-
-
-
Begrotingssaldi na resultaatbestemming
In bovenstaande tabel hebben wij de betekenis van de voorgestelde begrotingsaanpassingen op de begrotingssaldi tot en met de 4de rapportage 2021 in beeld gebracht. In de begroting 2022 hebben wij het voordelige resultaat van € 3,6 mln. volledig bestemd. Het overschot van 2025 van € 0,2 mln. hebben we toegevoegd aan de algemene reserve. Voor de dekking van de tekorten in de jaarschijven 2023 en 2024 ad € 43.000 respectievelijk € 478.000 is een koppeling gelegd met de septembercirculaire. Dit is in deze rapportage verwerkt. In de 3de rapportage is het incidentele tekort van € 2,2 mln. afgedekt uit de algemene reserve. De structurele overschotten ingaande 2022 van jaarlijks circa € 0,1 mln. hebben we toegevoegd aan onze algemene reserve. In de 4de rapportage 2021 resulteert iedere jaarschijf in voordelige resultaten. De voordelige saldi in de jaarschijven 2023 en 2024 zijn toereikend om de resterende tekorten uit de begroting 2022 af te dekken. In de begroting 2022 hebben wij in relatie tot de maatregelen op het gebied van de lokale lasten een perspectief op
17
structurele lastenverlaging geschetst. Op basis van de huidige cijfers in de meerjarenraming is er structurele ruimte, mits de financiële situatie ongewijzigd blijft. In dit verband wijzen wij op het risicoprofiel bij de uitvoering van ons investeringsprogramma met de realisatie van majeure investeringen als Glanerbrook en bestuurlijk- ambtelijke huisvesting binnen de taakstellende budgetten. Daarnaast is de invulling van de structurele ombuiging inzake het vermarkten van de ESCS-locatie, inclusief de Hateboer van jaarlijks € 1,2 mln. afhankelijk van de ontwikkelingen op deze locatie. De realisatie van deze ombuiging is in 2021 volledig en in 2022 voor een bedrag van € 0,78 mln.6 afgedekt via het risicoprofiel/ weerstandsvermogen. Wij stellen voor - passend binnen onze begrotingskaders - de voordelen uit jaarschijven 2021 tot en met 2025 nu toe te voegen aan de algemene reserve. Bij de voorbereiding van de begroting 2023 kijken we aan de hand van het actueel financieel perspectief of we de incidentele maatregelen tot lastenverlaging uit de begroting 20227 structureel kunnen maken. 4.Ontwikkeling algemene reserve/ algemene reserve risicobeheersing Algemene reserve Naast de ontwikkeling van de begrotingssaldi in de begroting en meerjarenraming geeft de ontwikkeling in de algemene reserve en de algemene reserve risicobeheersing inzicht in ons actueel financieel perspectief.
De omvang van deze reserves geven inzicht in de mate waarin wij weerbaar kunnen zijn om onverwachte tegenvallers incidenteel op te kunnen vangen. Dit betekent dat de in onderstaande tabellen opgenomen bedragen eenmalig ingezet kunnen worden. In onderstaande tabel geven wij allereerst inzicht in de ontwikkeling van onze algemene reserve. Tabel 7 Algemene reserve Bedragen x € 1.000
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
Opbouw algemene reserve Omvang algemene reserve
16.285
19.844
21.328
22.404
24.351
Bestemmingen
-5.438
-6.614
-5.781
-5.781
-5.781
Ondergrens (2% van het begrotingstotaal)
-8.231
-7.994
-7.455
-7.450
-7.390
Surplus in algemene reserve
2.616
5.236
8.092
9.173
11.180
Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van de algemene reserve toeneemt van € 16,3 mln. in 2021 tot € 24,4 mln. in 2025. In de algemene reserve zijn op basis van eerdere besluiten middelen aan specifieke bestemmingen gekoppeld. Zie hiervoor onderstaande specificatie. Voor een gedetailleerd verloop van de algemene reserve verwijzen wij naar bijlage 3. Bedragen x € 1.000
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
Bestemmingen in de algemene reserve reservering coronamiddelen
4.074
4.417
4.417
4.417
4.417
sportstichting
250
250
250
250
250
Holtum Noord
676
676
676
676
676
HGN
438
438
438
438
438
6 Impact: € 1,2 mln.; kansklasse 3: 65% (kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing)
7 In 2022/ 2023: niet doorvoeren OZB-verhoging ad 2,5% voor woningen; verlaging hondenbelasting met 50%
18
Bedragen x € 1.000
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
5.781
5.781
Bestemmingen in de algemene reserve motie lokale lasten (verlaging 2,5% woningen 2023)
433
-
motie gefaseerd afbouwen hondenbelasting (50% in 2023)
400
-
6.614
5.781
totaal bestemmingen
5.438
Naast de toewijzing van middelen voor een aantal specifieke bestemmingen houden wij in de algemene reserve een ondergrens aan van 2% van het begrotingstotaal. Dit conform de bepalingen uit de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing. Na inzet van de specifieke bestemmingen en rekening houdend met de ondergrens resulteert het surplus in de algemene reserve. Dit surplus loopt op van € 2,6 mln. in 2021 tot € 11,2 mln. in 2025. Wij benadrukken dat het surplus een incidenteel karakter heeft. De toename van de algemene reserve en het surplus in het bijzonder draagt bij aan het versterken van onze financiële positie respectievelijk aan de ontwikkeling van onze financiële kengetallen. Nb. In bovenstaande tabel is rekening gehouden met de toevoeging van de voordelen uit deze 4de rapportage. Algemene reserve risicobeheersing Naast de algemene reserve dekken wij in de algemene reserve risicobeheersing ons risicoprofiel af. Dit doen we op basis van de spelregels die in de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing hierover zijn vastgelegd. - De dekkingsgraad weerstandsvermogen bedraagt 100% (1,0); - In deze reserve vindt 100% risicoafdekking plaats. Het risicoprofiel is gebaseerd op het totaal van de gekwantificeerde risico’s en het restrisico.
Het restrisico wordt gebaseerd op 1% van het begrotingstotaal; - Overschotten/ tekorten in de algemene reserve risicobeheersing worden verrekend met de algemene reserve. Tabel 8 Algemene reserve risicobeheersing Bedragen x € 1.000
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
Opbouw algemene reserve risicobeheersing Corona
1.860
1.750
1.750
1.750
1.750
ICT-ontwikkelingen
1.980
1.920
1.920
1.920
1.920
Leegstand panden
320
320
320
320
320
690
690
690
500
500
500
500
Middelen jeugd Overdracht beschermd wonen 213a Onderzoek warmtenet
800
800
800
800
800
mutatie risicoreserve
441
521
601
681
761
780
780
780
780
Vermarkten ESCS locatie 1% restrisico
4.115
3.997
3.727
3.725
3.695
Saldo algemene reserve risicobeheersing
9.516
10.588
11.088
11.166
11.216
Uit bovenstaande tabel blijkt dat na 100% afdekking van ons risicoprofiel, inclusief een restrisico van 1% van het begrotingstotaal, het saldo van de algemene reserve risicobeheersing oploopt van € 9,5 mln in 2021 tot een bedrag van € 11,2 mln. in 2025.
19
Reservering coronamiddelen Uit de toelichting op de bestemmingen in de algemene reserve blijkt dat wij middelen voor het opvangen van corona-effecten hebben gereserveerd. Via de circulaires gemeentefonds hebben wij een viertal steunpakketten van het rijk ontvangen. Deze pakketten zijn bedoeld om de nadelige coronaeffecten binnen onze begroting op te kunnen vangen. In de tussentijdse rapportages brengen wij deze effecten telkens in beeld en verrekenen wij het saldo van de effecten met de middelen uit de steunpakketten. De niet ingezette middelen uit de steunpakketten reserveren wij om toekomstig nadelige coronaeffecten op te kunnen vangen. In onderstaande tabel maken wij inzichtelijk welke steunpakketten wij hebben ontvangen en hoe deze zijn ingezet. Tabel 9 – inzet ontvangen coronamiddelen Bedragen x € 1.000
ontvangen
Ingezet
Saldo
Overzicht inzet coronamiddelen Beginstand 2021 4de rapportage 2020
Saldo mutaties
1ste rapportage 2021
3de steunpakket
2.186 -98 2.793
Saldo mutaties 2de rapportage 2021
4de steunpakket
-2.214 1.538
Saldo mutaties
-437
3de rapportage 2021
Saldo mutaties
-1.510
4de rapportage 2021
5de steunpakket
1.644
Ondersteuning Hanenhof en karateschool
-24
Maatwerk gemeenschapshuizen
-73
Corona-impact BsGW
-88
Lagere opbrengst weekmarkten
-38
Herstel tekort parkeren 1ste rapportage 2021
400
Minder kosten volksfeesten
50
Reclame-inkomsten buitenreclame 2020
-26
Coronacompensatie Vidar
-253
Afrekening TONK
242
Accountantskosten TOZO
-18
Saldo mutaties
5.975
-4.087
Saldo 2021 na 4de rapportage 2021
4.074
Beginstand 2022
4.074
Begroting 2022
Saldo mutaties
4de rapportage 2021
5de steunpakket
-258 712
Digitale infrastructuur Saldo mutaties
-111 712
Saldo 2022 na 4de rapportage 2021
-369 4.417
Uit bovenstaande tabel blijkt dat na verwerking van de coronaeffecten en verrekening met de middelen uit de ontvangen steunpakketten nog een bedrag van € 4,4 mln. resteert. Deze middelen blijven, in afwachting van nadere voorstellen, beschikbaar om financiële gevolgen van de coronamaatregelen binnen de begroting c.q.
20
financiële gevolgen van herstelmaatregelen om uit de coronacrisis te komen, op te kunnen vangen. De verwachting is dat wij via de decembercirculaire 2021 nog een bedrag aan coronacompensatie ontvangen voor de inkomstenderving parkeerbelasting, lokale en regionale cultuur en Sociale Werkvoorziening (SW-bedrijven). Aanvullend op de gereserveerde coronamiddelen hebben wij binnen de algemene reserve risicobeheersing een risico voor nadelige coronaeffecten opgenomen en afgedekt. Om nadelige effecten als gevolg van oninbaarheid OZB, parkeerinkomsten en evenementen op te kunnen vangen, is een bedrag van € € 1,86 mln. (2021) gereserveerd.
21
2. Beslispunten Onderstaand hebben wij de beslispunten die verband houden met de 4de rapportage 2021 op een rij gezet. Deze beslispunten nemen wij overeenkomstig over in het besluitvormingsdocument over deze rapportage. Wij richten de besluitvorming in op basis van onze begrotingskaders. In het raadsvoorstel lichten wij de beslispunten toe. Beslispunt 7 heeft betrekking op de 3de rapportage 2021. Conform besluitvorming is een reserve egalisatie projectkosten ingesteld. Deze reserve heeft een revolverend karakter waarin tekorten als gevolg van het stagneren of niet doorgaan van projecten worden gedekt uit deze reserve. Hierdoor wordt de begroting door deze ontwikkelingen niet belast. De reserve is incidenteel gevoed uit de calamiteitenreserve. Omdat de vereffening in de reserve plaats vindt aan het einde van ieder jaar via de jaarrekening dient deze reserve opgenomen te worden onder het generieke besluit (onderdeel controleprotocol). Deze opname onder het generieke besluit wordt nu geformaliseerd door middel van een expliciet beslispunt. In te stemmen met de 4de rapportage 2021 en in het bijzonder met: 1. De aanpassingen van de budgetten zoals opgenomen in hoofdstuk 3 ‘Ontwikkelingen per programma’ respectievelijk de bijlage 1 administratieve wijzigingen en in het bijzonder met de mutaties in de reserves. 2. De voordelige corona-bijstellingen van per saldo € 1,82 mln.
in 2021 respectievelijk € 0,60 mln. in 2022 toe te voegen aan de reservering coronamiddelen. 3. Het overhevelen van een aantal incidentele budgetten uit 2021 naar 2022 voor een bedrag van € 4,37 mln. zodat de activiteiten in 2022 alsnog kunnen worden uitgevoerd. Voor een specificatie zie de bijlage in dit voorstel. 4. De toevoeging van de overschotten in de jaarschijven 2021 (€ 1,95 mln.), 2022 (€ 2,44 mln.), 2023 (€ 1,81 mln.), 2024 (€ 0,51 mln.) en 2025 (€ 1,35 mln.) aan de algemene reserve. De middelen vanaf 2024 worden in de voorbereiding van de begroting 2023, afhankelijk van het actueel financieel perspectief, betrokken in het structureel doorvoeren van de maatregelen lokale lastenverlaging uit de begroting 2022. 5. Het beschikbaar stellen van een (aanvullend) krediet voor: a) Huisvesting, bestuurlijk-ambtelijk en Vidar van € 5 mln. en de kapitaallasten te dekken uit het investeringsprogramma begroting 2022 (jaarschijf 2025); b) Cameratoezicht van € 0,70 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen het programma Veiligheid; c) Vervanging verkeersregelinstallaties provinciale weg N276 van € 0,50 mln. en de kapitaallasten te dekken binnen het programma Verkeer, vervoer en waterstaat; d) Afwikkeling aansluiting A76 Geleen-Beek van € 0,25 mln.
en de kapitaallasten te dekken binnen het programma Verkeer, vervoer en waterstaat; e) Onderwijshuisvesting van € 0,97 mln., in het bijzonder voor aanvullende nieuwbouw Leeuwerik (€ 0,09 mln.) , uitbreiding BS Leyenbroek (€ 0,38 mln.) en uitbreiding BS ’t Heuvelke (€ 0,50 mln.) en de kapitaallasten te dekken uit het investeringsprogramma 2021-2024;
22
f)
De bestrijding van de Japanse Duizendknoop van € 0,43 mln. en de kapitaallasten te dekken ten laste van de algemene middelen; g) De renovatie van het gemeenschapshuis Limbricht van € 0,41 mln. en de kapitaallasten te dekken ten laste van de algemene middelen; h) Gemeenschapsaccommodatie Odasingel 90 van € 2,15 mln. en de kapitaallasten te dekken uit het investeringsprogramma 2021-2024 (krediet € 1,85 mln.) resp. door een lagere besparing in de exploitatie (aanvullend krediet € 0,30 mln); i) Uitvoering van het fysiek programma Geleen-Zuid en de kapitaallasten te dekken uit het investeringsprogramma 2021-2024. 6. De beschikbare exploitatieruimte voor nieuw beleid in 2021 (€ 0,2 mln.) en 2022 (€ 1,16 mln.) in te zetten voor: a) Subsidiëring Stadslabs Sittard-Geleen ad € 0,60 mln. b) Ontwikkelpad Geleen-Zuid ad € 0,56 mln. c) Werkbudget uitvoering ontwikkelpaden ad € 0,20 mln. 7. De reserve voor het egaliseren van projectkosten op te nemen onder het generieke besluit.
23
3. Ontwikkelingen per programma Uitgaande van het principe van een uitzonderingsrapportage geven wij in dit hoofdstuk per programma inzicht in de ontwikkelingen, risico’s en een prognose van budgetten en kredieten. Aanpassing financiële tabellen De financiële tabellen hebben we aangepast met het doel het inzicht in de budgetten per programma te vergroten. In de tabel ‘prognose exploitatiebudgetten’ geven we per programma inzicht in de ontwikkeling van de totale budgetten. De primaire begroting 2021 vormt het vertrekpunt waarna we de mutaties tot en met de 3de rapportage 2021, de bijstellingen uit de 4de rapportage alsmede de actuele begroting (tot en met de 3de rapportage) afzonderlijk presenteren. De kolommen ‘bijstelling rapportage-2 en actuele begroting 2021’ worden vervolgens in de tabel ‘Overzicht gevraagde bijstelling exploitatie budgetten’ in detail gespecificeerd en vervolgens inhoudelijk toegelicht.
24
Programma 0: Bestuur en ondersteuning Effecten / Risico’s Corona Corona compensatie inkomstenderving 2020 Op basis van het uitgangspunt reële compensatie als gevolg van gederfde inkomsten door corona hebben wij de bevestiging ontvangen dat deze voor 2020 is vastgesteld op € 1 mln. voor de gemeente Sittard-Geleen. Deze inkomsten zijn berekend op basis van de primitieve begroting 2020 af te zetten tegen de jaarrekening 2020. De compensatie is berekend voor drie groepen van inkomsten zijnde belastingen (toeristenbelasting, parkeerbelasting en kwijtscheldingen), leges (marktgelden, havengelden, leges burgerzaken en leges wonen bouwen) en evenementleges. Het vastgestelde bedrag van € 1 mln. heeft nagenoeg volledig betrekking op de parkeerbelasting waarbij ontvangen voorschot in 2020 al verrekend is. Dit bedrag zal waarschijnlijk worden opgenomen in de decembercirculaire waarbij de financiële verwerking hiervan plaatsvindt in de jaarrekening 2021. Ontwikkelingen Pensioenen (gewezen) wethouders Met ingang van april 2006 vindt de opbouw van de pensioenen van de (gewezen) wethouders plaats middels een externe pensioenverzekering (APPA-plan) bij ASR (voorheen bekend als Loyalis) en tot 2014 bij Nationale Nederlanden. Met ingang van 1-1-2022 stopt ASR met het aanbieden van deze pensioenverzekering.
Mede vanwege de lage rente en de complexiteit van de APPA-wetgeving is er momenteel geen alternatief om dit te herverzekeren. Hierdoor zullen we vanaf 1-1-2022 net als vele andere gemeenten dit in eigen beheer gaan opbouwen. We gaan hierdoor over naar een hybride aanpak. De mogelijkheden worden nog bekeken of de tegoeden van de bestaande polissen bij ASR kunnen blijven staan of dat deze terugkomen naar de gemeente. Daarnaast zullen we op basis van de jaarlijkse actuariële berekeningen op basis van de rekenrente voor 2022 (wordt bekend in november 2021) deze gelden storten in de voorziening pensioenen gewezen wethouders. Vanwege de steeds lagere rekenrente (0,082% voor 2021) moeten wij bijstorten om deze voorziening op niveau te houden. Op basis van de huidige gegevens zullen we voor 2021 eenmalig € 0,21 mln. moeten bijstorten ten laste van de algemene middelen. Mede als gevolg dat ASR stopt met het (her)verzekeren van de opbouwrechten van de pensioenen voor wethouders stopt ook met ingang van 1-1-2022 de verzekering voor het overlijdensrisico voor de (ex)wethouders. Momenteel wordt onderzocht bij welke maatschappij het overlijdensrisico kan worden ondergebracht. Informatiemanagement - ICT Algemeen De overspannen arbeidsmarkt maakt dat beschikbare externe capaciteit voor digitale ontwikkelingen schaars is. Tegelijkertijd is de behoefte toegenomen door Corona en thuiswerken.
Het invullen van vacatures blijkt in de praktijk lastig en vacatures blijven langer openstaan. De migratietrajecten printers en Vidar kostten meer interne capaciteit dan vooraf gepland. De programma's Digitalisering en de vervolgstappen in het Datagedreven werken zijn meerjarig, daardoor kunnen toegekende middelen niet binnen 1 kalenderjaar besteed worden, maar zijn nodig in de komende jaren.
25
Vervolgstappen Datagedreven werken (spoor 3) De projecten in spoor 3 kenden een looptijd van 2 jaren. Toekenning van de middelen heeft medio 2020 plaatsgevonden, waarna met de uitvoering is gestart. In 2022 dient het restant (ontwikkelbudget informatievoorziening: € 0,28 mln.) voor de verdere uitvoering en implementatie. Vervanging telefonie De geplande vervanging van de telefooncentrale is nog niet gerealiseerd. Het project heeft vertraging opgelopen vanwege de juridische afhandeling van GT-Connect. Het project bevindt zich in een eerste onderzoeksfase (€ 0,01 mln.) ondersteund door een externe partij. De totale vervanging van telefonie zal gepaard gaan met hoge initiële kosten (advies en implementatie). ICT adviseert dan ook de resterende reserve van 265K volledig over te hevelen voor de dekking hiervan in 2022. Begin 2022 krijgen we inzicht in de structurele kosten van de telefonie en kijken we naar benodigde dekkingsmiddelen (o.a. oud voor nieuw). In de kadernota komen we hierop terug. Anders en hybride werken Vanwege autonome ontwikkelingen adviseert ICT het restant budget van € 0,36 mln. (incidenteel) over te hevelen naar de begroting van 2022. Reden hiervoor is dat Microsoft forse prijsstijgingen heeft aangekondigd op haar licenties, die daarmee in 2022 incidenteel gedekt kunnen worden.