3e rapportage 2025
Tekst van het document
1
3de Rapportage 2025
Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................................ 3 Financieel ................................................................................................................................................................ 4 Aandachtspunten ............................................................................................................................................... 4 Ontwikkelingen per programma........................................................................................................................... 21 Bestuur & Ondersteuning ................................................................................................................................ 22 Veiligheid .......................................................................................................................................................... 36 Verkeer, Vervoer en Waterstaat ...................................................................................................................... 40 Economie ..........................................................................................................................................................
46 Sport, Cultuur en Groen ................................................................................................................................... 54 Sociaal Domein ................................................................................................................................................. 62 Milieu ............................................................................................................................................................... 80 Wonen, Omgevingsbeleid en Gebiedsontwikkeling ......................................................................................... 84 Beslispunten ......................................................................................................................................................... 92
2
Algemeen Deze 3de rapportage 2025 wordt behandeld in de raadsronde van 4 december 2025 en vervolgens in de raadsvergadering op 18 december 2025. Voor u ligt de 3de tussentijdse rapportage over het begrotingsjaar 2025. In het raadsbesluit P&C-cyclus 2025, van 6 februari 2025 is de aanpak, inrichting en planning van onze P&C-producten op hoofdlijnen uitgewerkt. We werken in 2025 met 3 tussentijdse rapportages, waarbij we zowel inhoudelijk als financieel op basis van het uitzonderingsprincipe over de voortgang van de begrotingsuitvoering rapporteren. Dit betekent dat we afwijkingen van de begroting 2025 en/ of nieuwe ontwikkelingen en risico’s melden. Voor zover de begrotingsuitvoering volgens planning verloopt, wordt hierover in deze rapportage niets opgenomen. Wij hebben alle ontwikkelingen meegenomen die op het moment van samenstelling van deze rapportage (begin november 2025) bekend waren. In deze rapportage gaan wij achtereenvolgens in op de volgende onderdelen: 1. Actualisatie begrotingsbeeld; 2. Ontwikkelingen per programma; 3. Beslispunten Wij starten deze rapportage met de actualisatie van het begrotingsbeeld. Wij geven u inzicht in de ontwikkeling van het begrotingsresultaat in de lopende jaarschijf 2025 en de meerjarenraming 2026-2029. Wij lichten dit begrotingsresultaat op hoofdlijnen toe.
In de actualisatie van het begrotingsbeeld stellen we, waar nodig, voor de budgetten voor de jaarschijf 2025 voor de laatste keer bij. Hierbij hebben we aandacht voor: - Het borgen van de begrotingsrechtmatigheid; - Het overhevelen van niet (volledig) ingezette budgetten. Bijgestelde budgetten, gebaseerd op actuele prognoses, zijn belangrijk om begrotingsoverschrijdingen in de jaarrekening 2025 zoveel mogelijk te beperken. Tot slot stellen we een aantal budgetoverhevelingen voor om activiteiten die niet of niet volledig in 2025 zijn uitgevoerd, in 2026 verder op te kunnen pakken. In hoofdstuk 2 geven wij per programma, voor zover van toepassing, een opsomming van relevante ontwikkelingen, risico’s en voorstellen tot aanpassing van de budgetten. Tevens geven wij per programma een overzicht van de ontwikkeling van de budgetten die voor de uitvoering van het betreffende programma beschikbaar zijn. In hoofdstuk 3 leggen wij op basis van het geactualiseerd begrotingsbeeld en de financiële ontwikkelingen op de programmabladen een aantal beslispunten aan u voor.
3
3de Rapportage 2025
Financieel Aandachtspunten Scope 3de rapportage 2025 De basis voor onze P&C-producten is vastgelegd in het raadsbesluit P&C-cyclus 2025. In de inleiding hebben wij aangegeven welke focus in deze rapportage wordt gelegd. Daarnaast zijn voor de uitwerking van deze rapportage een aantal algemene en specifieke aandachtspunten van toepassing. Passend binnen een duurzaam financieel beleid hanteren wij voor de voorstellen tot begrotingsaanpassing een aantal algemene en specifieke uitgangspunten. Algemene uitgangspunten • we rapporteren alleen inhoudelijke en/ of financiële ontwikkelingen die afwijken van de begroting 2025, of niet in de begroting zijn opgenomen; • we passen onze begrotingskaders toe, waarbij we tegenvallers achtereenvolgens opvangen binnen het taakveld, programma, totale begroting en tot slot door middel van een ombuigingsopdracht; • tegenvallers door autonome ontwikkelingen lossen we op, op het niveau van de totale begroting; • we ramen begrotingsposten op basis van reële en haalbare doelen en plannen, waarbij een toets op de (personele) uitvoeringskracht heeft plaatsgevonden; • we geven invulling aan onze in de begroting opgenomen ombuigingen en taakstellingen; • we hebben inzicht in kansen en bedreigingen (risico’s) en vertalen dit financieel in ons weerstandsvermogen; • de beheerplannen voor onderhoud kapitaalgoederen en onderhoud vastgoed zijn financieel
vertaald in onze begroting. Specifieke uitgangspunten De specifieke uitgangspunten betreffen, zoals in de inleiding al genoemd, het borgen van de begrotingsrechtmatigheid en het verwerken van budgetoverhevelingen. Begrotingsrechtmatigheid In deze rapportage kunnen we onze budgetten voor de laatste keer dit jaar actualiseren. We stellen de budgetten bij op basis van de laatst bekende ontwikkelingen. We beogen hiermee de begroting uit te voeren binnen de door raad vastgestelde actuele budgetten. En daarmee afwijkingen van de begroting in de jaarrekening 2025 zoveel mogelijk te voorkomen. Bijstellingen hebben zowel betrekking op exploitatiebudgetten als investeringskredieten. Budgetoverheveling Voor activiteiten die in 2025 niet (volledig) worden afgerond en de daarvoor bestemde budgetten niet (volledig) zijn aangewend, doen we voorstellen om budgetten over te hevelen naar 2026. Door deze voorstellen nú in de rapportage te verwerken, kunnen we de uitvoering van de activiteiten direct in 2026 continueren, omdat de budgetten dan direct in 2026 beschikbaar zijn. Deze budgetoverheveling is aan de orde, voor zover kan worden aangetoond dat de continuering van de
4
activiteiten uit 2025 niet binnen de beschikbare budgetten uit de begroting 2026 zijn op te vangen en de uitvoering van de activiteiten in de 2026 geborgd kan worden (‘uitvoeringskracht’). Daarnaast zijn op basis van de actualiteit nog een aantal specifieke aandachtspunten te noemen die we in de uitwerking van deze rapportage meenemen. - Verwerking financiële effecten uit de septembercirculaire 2025; - Verwerking definitief budget BUIG 2025; - Actualisatie van het effect van prijsstijgingen op onze begroting; - Op basis van de besluitvorming over de 2de rapportage 20251; ▪ Toevoeging van het resterend saldo op de stelpost inflatie 2025 na verwerking van de bijstellingen in de 3de rapportage 2025 aan de stelpost inflatie 2026 (voorstel 4b); ▪ Financiële verwerking in de 3de rapportage 2025 op basis van alle noodzakelijke werkzaamheden naar aanleiding van de calamiteit Tudderenderweg en akkoord gaat met de financiële verwerking in de 3de rapportage 2025 (voorstel 6).
1
Raadsbesluit 12/13 november 2025
5
3de Rapportage 2025
1.2 Actualisatie begrotingsbeeld Algemeen In de 2de rapportage 2025/ begroting 2026 hebben wij onze begroting voor het laatst bijgesteld. Met de begrotingssaldi uit deze P&C-producten als vertrekpunt, zijn wij de voorbereiding van de 3de rapportage 2025 gestart. In het onderdeel 'Ontwikkelingen per programma' geven we per programma inzicht in de financiële bijstellingen van de begrotingsposten binnen het programma. Voor de verwerking van financiële bijstellingen passen wij onze begrotingskaders toe. Dit betekent dat we de opgenomen bijstellingen niet binnen het taakveld of betreffende programma kunnen oplossen. Met andere woorden, de oplossing van met name de nadelige aanpassingen vindt plaats via de totale begroting. In dit verband merken wij op dat, passend binnen het karakter van een uitzonderingsrapportage, nadelige aanpassingen die binnen het product of programma worden opgelost, niet in deze rapportage zijn opgenomen. Daarnaast zijn voorstellen opgenomen die geen effect hebben op het begrotingssaldo. Bijvoorbeeld omdat een bijstelling van een begrotingspost voor loon- en prijsstijgingen wordt gedekt uit de gereserveerde inflatie middelen. We starten de actualisatie van onze begroting 2025 met de begrotingssaldi uit de vastgestelde 2de rapportage 2025/ begroting 2026.
Voor een zo goed mogelijk inzicht in de ontwikkeling van onze financiële positie betrekken wij de volgende onderdelen in de actualisatie van het begrotingsbeeld: 1. Begrotingsaanpassingen 3de rapportage 2025; 2. Financiële ontwikkelingen; 3. Ontwikkeling begrotingssaldi tot en met de 3de rapportage 2025. Deze onderdelen worden in het vervolg van dit hoofdstuk verder uitgewerkt. Leeswijzer tabellen
Voor de leesbaarheid van de financiële tabellen plaatsen wij enkele opmerkingen: - Bedragen zijn weergegeven in duizendtallen, tenzij anders is aangegeven; - Bedragen met een ‘+’ hebben een positieve invloed op het begrotingssaldo; bedragen met een ‘-‘ hebben een negatieve invloed op het begrotingssaldo; - Tussen de verschillende overzichten kan sprake zijn van minimale afrondingsverschillen.
6
Ad 1 Samenvatting begrotingsaanpassingen In hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma inzicht in de ontwikkeling van de budgetten en de voorstellen tot bijstelling van deze budgetten. In onderstaande tabel hebben wij de saldi van de budgetten per programma samengevat. Tabel 1 – samenvatting programmasaldi Programmasaldi
Oorspronkelijke Goedgekeurde begroting bijstellingen
Actuele begroting
bedragen x € 1.000
Bijstelling 3de Begroting na rapportage bijstelling 3de rapportage
Bijstelling 3de rapportage
2025
2025
2025
2025
2025
(a)
(b)
(c=a+b)
(d)
(e = c + d)
Bestuur & Ondersteuning
242.378
10.338
252.716
8.410
261.126
3.250
2.517
1.361
Veiligheid
-17.427
-59
-17.486
-299
-17.784
-22
-47
-47
-47
Verkeer, vervoer en waterstaat
-27.228
454
-26.774
2.748
-24.026
-138
-146
-146
-146
Economie
-6.844
-4.002
-10.846
-4.472
-15.318
-1.612
-1.097
-100
-100
Sport, cultuur en groen
-36.285
-5.767
-42.052
-2.249
-44.301
-330
-132
-132
-132
Sociaal Domein
-152.315
734
-151.580
-3.913
-155.493
-2.933
-1.030
-1.076
-55
Milieu
4.478
-343
4.134
354
4.489
303
303
303
303
Wonen, omgevingsbeleid en stedelijke ontwikkeling
-6.537
-453
-6.991
725
-6.266
-10
-10
-10
-10
218
903
1.121
1.305
2.426
-1.493
357
152
305
Saldi programma's
2026
2027
2028
2029
(f) 492
Leeswijzer tabel 1: De actuele begroting (kolom c) fungeert als vertrekpunt voor de actualisatie van de budgetten. De actuele begroting wordt bepaald door de oorspronkelijke begroting (kolom a) en de begrotingswijzigingen die sindsdien zijn verwerkt (kolom b). Deze begrotingswijzigingen hebben betrekking op administratieve, budgettair neutrale wijzigingen en de aanpassingen uit de 1ste en 2de rapportage 2025. De voorstellen tot bijstellingen van de budgetten in deze rapportage zijn zowel voor 2025 (kolom d) als de jaren 2026-2029 (kolom f) weergegeven. Kolom e geeft inzicht in de actuele begroting 2025, inclusief de bijstellingen uit de 3de rapportage 2025. De bedragen in de kolommen (a), (c) en (e) zijn saldobedragen; het verschil tussen de totale baten en lasten van het programma. Voor programma 0 betreft dit een positief saldo - de baten zijn hoger dan de lasten -, omdat hier de inkomsten uit het gemeentefonds en de belastingen worden verantwoord. Ook programma 7 heeft door de opbrengsten uit de afval- en rioolheffing een positief saldo. De overige programma’s hebben een negatief saldo - de lasten zijn hoger dan de baten -. Op deze programma’s worden naast specifieke inkomsten de lasten verantwoord om het programma uit te kunnen voeren. De bedragen in de kolommen (d) en (f) hebben betrekking op het totaal van de bijstellingen op het programma.
Een positief bedrag heeft een voordelig effect op het begrotingssaldo; een negatief bedrag heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo. Toelichting tabel 1: Uit de tabel blijkt dat wij de actualisatie van ons begrotingsbeeld - op basis van de actuele begroting – zijn gestart met een voordelig begrotingssaldo in 2025 van € 1,1 mln. Het totaal aan bijstellingen in deze rapportage bedraagt in 2025 € 1,3 mln. voordelig. Na verwerking van de bijstellingen in deze rapportage is het begrotingssaldo in 2025 € 2,4 mln. voordelig. De bijstellingen in de jaarschijf 2026 hebben een nadelig effect van € 1,5 mln., gevolgd door voordelige bijstellingen in de
7
3de Rapportage 2025
daaropvolgende jaarschijven van respectievelijk € 0,4 mln. in 2027, € 0,2 mln. in 2028 en € 0,3 mln. in 2029. In de volgende tabel geven wij een toelichting op de belangrijkste voorstellen tot begrotingsaanpassing. Het betreft bijstellingen die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Conform onze bepalingen in de financiële verordening worden alle bijstellingen > € 200.000 afzonderlijk gepresenteerd. Posten onder dit bedrag worden samengevoegd, tenzij posten zijn gekoppeld aan een structurele bijstelling. Voor een volledig inzicht in de voorgestelde bijstellingen per programma, inclusief inhoudelijke toelichting, verwijzen wij u naar het onderdeel “Ontwikkelingen per programma van deze rapportage. Hier zijn ook de voorstellen tot aanpassing opgenomen die geen invloed hebben op het begrotingssaldo; de budgettair neutrale aanpassingen. Tabel 2 – begrotingsaanpassingen bedragen x € 1.000
Financiële bijstellingen 3de rapportage 2025
2025
2026
2027
2028
2029
I/S
1
Financiering
977
I
2
Vrijval vouchers milieuparken
314
I
3
Calamiteiten Tudderenderweg
-305
I
4
Vrijval restant budget energietoeslag
646
I
5
Kredietbank Limburg - afwikkeling 2024
564
I
6
Correctie applicaties Suite - Coda
388
I
7
Middelencomplex BUIG
8
Trajecten Vidar
9
Septembercirculaire 2025
-1.150
-1.753
I/S
-240
I 407
317
204
10 Correctie gemeentelijke bijdrage Vidar 11 Motie armoedebestrijding 11 Posten < € 0,2 mln Saldo financiële bijstellingen 3de rapportage 2025
-138
9
S
343
I
-138
S I/S
-138
-138
111
-9
178
86
91
1.305
-1.493
357
152
305
Leeswijzer/ toelichting: In bovenstaande tabel hebben wij de voorstellen tot begrotingsaanpassing opgenomen die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Positieve bedragen hebben een voordelig effect op het begrotingssaldo; negatieve bedragen hebben een nadelig effect. Uit de tabel blijkt dat met uitzondering van 2026 het totaal aan begrotingsaanpassingen in alle jaarschijven voordelig is. Het totaal aan bijstellingen is in 2025 € 1,3 mln. voordelig. De bijstellingen in de jaarschijf 2026 hebben een nadelig effect van € 1,5 mln., gevolgd door voordelige bijstellingen in de daaropvolgende jaarschijven van respectievelijk € 0,4 mln. in 2027, € 0,2 mln. in 2028 en € 0,3 mln. in 2029. Bij de uitwerking van onderdeel 3 ‘Ontwikkeling begrotingssaldi tot en met de 3de rapportage 2025’ geven we inzicht in de invloed van de resultaten uit deze rapportage op de ontwikkeling van de begrotingssaldi 2 en de globale analyse van het structureel begrotingsevenwicht 3 . Voordat wij onderstaand de individuele posten kort toelichten geven wij eerst een analyse op hoofdlijnen.
2 Totale baten -/- totale lasten 3 Structurele baten -/- structurele lasten
8
Op hoofdlijnen Met uitzondering van de verwerking van de effecten uit de septembercirculaire 2025 en de raadsmotie inzake Armoedebestijding maak ‘Samen voor alle kinderen’ regeling toegankelijk voor extra 165 huishoudens hebben de bijstellingen in deze 3de rapportage een incidenteel karakter. De grootste voordelige bijstellingen hebben betrekking op financiering, vrijval van de resterende middelen voor de energietoeslag en de afwikkeling 2024 van de Kredietbank Limburg. De structurele voordelen uit de septembercirculaire nemen in omvang af in de meerjarenraming 2025-2029. De incidentele nadelige bijstellingen hebben betrekking op de verwerking van de definitieve vaststelling van het middelencomplex BUIG 2025 en het voorlopig budget 2026. Daarnaast is de begroting bijgesteld voor de 2de rapportage 2025 aangekondige bijstelling voor noodzakelijke werkzaamheden rondom de calamiteit Tudderenderweg. Per post 1. Financiering Incidentele bijstelling mutaties rente Financiering, heeft voornamelijk betrekking op: - (Nog) geen nieuwe leningen afgesloten in 2025, hierdoor kan het saldo van de stelpost rente met € 0,78 mln. worden afgeraamd - Voordeel rente-inkomsten schatkistbankieren ad € 0,9 mln. door hogere liquiditeit bij de schatkist. Van deze € 0,9 mln. is € 0,4 mln. bestemd voor de projecten waarvan de nog niet bestede aangetrokken projectfinanciering bij de schatkist staat.
- Actualisatie van de kapitaalslasten op basis van de actuele prognoses en een aanpassing van de omslagrente van 1,8% naar 1,5% over 2025 voor de voortgang van onze projecten. 2. Vrijval vouchers milieuparken In het kader van herijking van de reserves kan het bedrag van de vouchers milieuparken vrijvallen ten gunste van de algemene middelen aangezien deze niet meer besteed kunnen worden. 3. Calamiteit Tudderenderweg In de 2de rapportage 2025 is als ontwikkeling benoemd dat eind augustus een politieactie heeft plaatsgevonden bij een locatie/perceel aan de Tudderenderweg in Sittard. Dit perceel en de omgeving zijn in eigendom van de gemeente. Bij deze actie is onder meer restant van en apparatuur horende bij een drugsproductielocatie aangetroffen. Gelet op ernstige vervuiling van de omgeving is ook de gemeente betrokken. Dit heeft geleid tot (spoed)werkzaamheden in de omgeving van en op de betreffende locatie. Dergelijke werkzaamheden gebeuren altijd bij milieu calamiteiten als gevolg van drugsproductie/-afval. De werkzaamheden zijn/waren erop gericht om ernstige milieuvervuiling en andere vormen van vervuiling/afval op de locatie duurzaam op te lossen. In de 2de rapportage 2025 is aangegeven dat met de werkzaamheden naar verwachting aanzienlijke kosten zijn gemoeid, maar dat deze nog niet bekend waren.
Verder is vermeld dat hier geen gereserveerde budgetten voor beschikbaar zijn en derhalve een beroep wordt gedaan op de algemene middelen. Het betreft namelijk een autonome ontwikkeling die onontkoombaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar is. Inmiddels is vergaand zicht op de kosten van de calamiteit c.q.
9
3de Rapportage 2025
werkzaamheden. Het betreft een bedrag van € 0,3 mln. Hiervoor wordt vanuit begrotingsrechtmatigheid voorgesteld een begrotingswijziging vast te stellen. Vanzelfsprekend wordt waar mogelijk (tevens) een beroep gedaan op de Subsidieregeling opruiming drugsafval. Zodra we hier een beschikking van hebben wordt dit ook financieel verwerkt. 4. Vrijval restant budget energietoeslag De overheid heeft geen landelijke energietoeslag meer voor 2025. Huishoudens met een laag inkomen kunnen zich echter melden bij hun gemeente voor eventuele lokale steunregelingen in de vorm van bijzondere bijstand of het Tijdelijk Noodfonds Energie. Dit betekent dat ook lokaal de verlening van de energietoeslag is stopgezet. Van de middelen die hiervoor in de reserve opgenomen waren, valt dan ook € 0,6 mln vrij. 5. Kredietbank Limburg - afwikkeling 2024 Deze bijstelling heeft betrekking op het aandeel van de gemeente Sittard-Geleen in de btw-teruggave aan de Kredietbank Limburg (KBL). Deze btw-teruggave kent de volgende achtergrond. Op 14 april 2023 heeft de Hoge Raad in een aantal samenhangende arresten bepaald dat organisaties zonder winstoogmerk en publiekrechtelijke lichamen in het bijzonder geen BTW mogen heffen over diensten die voortvloeien uit het aanbieden van schuldhulpverlening. In het geval van KBL vallen daaronder ook beschermingsbewind en Budgetbeheer Maatwerk.
Als gevolg van een onderling akkoord tussen KBL en de lokale belastinginspecteur heeft de belastinginspecteur zich uiteindelijk geschikt in terugbetaling van de onterecht afgedragen omzetbelasting (over tijdvak januari 2020 - juni 2023), rentecompensatie alsmede een aandeel in de ontstane proceskosten. 6. Administratieve correctie applicatiue Suite - Coda De herinrichting van de financiële administratie heeft ertoe geleid dat per abuis dezelfde uitkeringsverslagen tot twee maal toe zijn aangeboden . Dit heeft niet geleid tot twee betalingen aan de uitkeringsgerechtigde, maar in de exploitatie is hetzelfde bedrag wel dubbel als last opgenomen. Met deze wijziging volgt de correctie van deze administratieve omissie ten gunste van het begrotingsresultaat. 7. Middelencomplex BUIG De definitieve beschikking voor de gebundelde uitkering (BUIG) 2025 en de voorlopige beschikking voor 2026 is ontvangen. De samenstelling van het macrobudget ten aanzien van de hoogte van het BUIG budget en de daarin opgenomen loonprijsontwikkeling laat in combinatie met de ontwikkeling van het bestandsvolume een nadelig resultaat zien. In die ontwikkeling van het bestandsvolume zien we het belang van een goed functionerende en inclusieve arbeidsmarkt waar het Rijk aan de ene kant het BUIG budget voor beschikbaar stelt en andere kant de impulsmiddelen voor beschikbaar stelt.
Het BUIG budget stelt ons in staat om nog meer mensen met een arbeidsbeperking te laten werken met ondersteuning van een loonkostensubsidie. Met de impulsbudgetten investeren we in de werkomgeving van het sociaal ontwikkelbedrijf. De structurele doorwerking na 2026 is nog onzeker. 8. Trajecten Vidar Er wordt kritisch en terughoudend omgegaan met het aanbieden van een traject/opleiding. Desondanks hebben coaches de mogelijkheid om diverse instrumenten op maat in te zetten om
10
cliënten te re-integreren, te investeren naar werk, dan wel te ondersteunen op de werk- of participatieplek. Denk daarbij aan korte opleidingen, (taal)trainingen, cursussen, of participatieplaatsen voor cliënten met een gebrek aan inzet en motivatie. Het aantal in te zetten opleidingen, trainingen, cursussen of Participatieplaatsen is vooraf moeilijk in te schatten. Voor 2025 verwachten we hiervoor, éénmalig, een extra impuls nodig te hebben. 9. Septembercirculaire 2025 In de septembercirculaire 2025 ontvangen we € 7,2 mln. extra via het gemeentefonds. Van dit bedrag wordt € 7,1 mln. gestort in de algemene reserve ter dekking van het budget Stelpost Inflatie 2026. Voor 2026 is er geen aanvullende financiële ruimte. Door de verwachte daling van de inflatie valt de uitkering uit het gemeentefonds in 2026 lager uit. Dit nadeel wordt deels gecompenseerd door een actualisatie van het verdeelmodel. De prognose van het aantal huishoudens met lage inkomens en ouderen valt namelijk gunstiger uit dan in de meicirculaire. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de raadsinformatiebrief septembercirculaire 2025 van 23 oktober jl. 10. Correctie gemeentelijke bijdrage Vidar Het betreft een voordelige aanpassing in de gemeentelijke bijdrage gebaseerd op actuele prognoses met betrekking tot de jaarschijf 2029. 11.
Motie armoedebestrijding Op basis van de raadsmotie Armoedebestrijding: Maak ‘Samen voor alle kinderen’ regeling toegankelijk voor extra 165 huishoudens. Hiervoor wordt de inkomensgrens opgehoogd naar 130% van het bijstandsniveau, waardoor in totaal 805 huishoudens gebruik kunnen maken van deze regeling. Bedoeld voor schoolkosten en deelname aan sociale, sportieve en culturele activiteiten. Voor de effectuering van deze verhoging stellen we de begroting structureel met € 138.000 bij ten laste van de begrotingsruimte.
11
3de Rapportage 2025
Ad 2. Financiële ontwikkelingen Uitgaande van de in deze rapportage voorgestelde begrotingsaanpassingen gaan we onderstaand nader in op de bijstellingen met betrekking tot: - Ontwikkeling stelpost inflatie - Budgetoverhevelingen - Kredietvoteringen - Vooruitblik jaarrekening 2025 Ontwikkeling stelpost inflatie Via de P&C-cyclus volgen wij de invloed van loon- en prijsstijgingen op onze begroting. In onze begroting hebben wij middelen gereserveerd om de effecten van deze loon- en prijsstijgingen op te kunnen vangen. Deze middelen zijn gereserveerd op de stelpost inflatie. In onderstaande tabel brengen wij de inzet van deze stelpost in beeld. Tabel 3 – verloop stelpost inflatie bedragen x €1.000
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Verloop stelpost inflatie Saldo na 2e rapportage 2025/ begroting 2026
5.514
-4.980
-1.421
6.643
14.995
Financiële bijstellingen 3e rapportage 2025
7.137
-594
-397
-396
-395
Saldo stelpost inflatie na 3e rapportage 2025
12.651
-5.574
-1.818
6.247
14.600
Budgetoverheveling
-12.643
12.643
8
7.069
-1.818
6.247
14.600
Saldo stelpost inflatie na budgetoverheveling
Na verwerking van de bijstellingen in de 2de rapportage 2025/ begroting 2026 bedroeg het tekort op de stelpost inflatie in de jaarschijven 2026 en 2027 respectievelijk € 5,0 mln. en € 1,4 mln. In de besluitvorming over deze P&C-producten is opgenomen: - Toevoeging van het restant op de stelpost inflatie 2025 aan de stelpost 2026; - Middelen die uit toekomstige circulaires Gemeentefonds worden ontvangen hiervoor in te zetten. Deze besluiten zijn als volgt in deze rapportage opgevolgd: - Het restant van de stelpost inflatie ad € 5,5 mln. wordt doorgeschoven: - Zoals in de raadsinformatiebrief over de septembercirculaire 2025 van 23 oktober jl. aangegeven, is het incidentele resultaat 2025 van € 7,1 mln. toegevoegd aan de stelpost inflatie. Dit betekent dat we voorstellen per saldo een bedrag van € 12,6 mln. in 2026 aan de stelpost inflatie toe te voegen. Na verwerking van de bijstellingen in deze rapportage is het saldo in 2025 nihil en resteert voor 2026 een bedrag van € 7,1 mln. In 2027 bedraagt het tekort op de stelpost € 1,8 mln. In lijn met genoemde eerdere besluitvorming stellen we voor dit tekort op te lossen met middelen die we toekomstig hiervoor uit de circulaires Gemeentefonds ontvangen. In 2028 en 2029 is nog € 6,2 mln. respectievelijk 14,6 mln. beschikbaar.
De beschikbare middelen in de meerjarenraming zijn onder andere nodig om de effecten van de nieuwe CAO, nieuwe energietarieven en effecten bij gemeenschappelijke regelingen op te vangen.
12
Daarnaast is het krediet prijsstijgingen grote projecten volledig ingezet, waardoor effecten van loonen prijsstijgingen op de lopende projecten toekomstig ook binnen de beschikbare ruimte op de stelpost inflatie dan wel begrotingsruimte opgevangen moeten worden. Een en ander maakt dat de druk op de beschikbare middelen op de stelpost inflatie hoog is. Zoals eerder aangegeven is het Rijksbeleid hier debet aan. Immers de compensatie die wij via de circulaires Gemeentefonds ontvangen, is lager dat de effecten waarmee wij in de praktijk worden geconfronteerd. Aanvullend op de inzet uit de 1ste en 2de rapportage 2025 is in deze rapportage een aantal voorstellen gedaan om effecten van loon- en prijsstijgingen met deze stelpost te verrekenen. Onderstaand hebben wij deze voorstellen op een rij gezet. Tabel 4 - voorstellen inzet stelpost inflatie Begroting 2025
bedragen x €1.000
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Resultaat septembercirculaire 2025
7.143
Indexatie OZB schoolgebouwen
-215
-215
-215
-215
-215
-209
-209
-209
-209
-209
88
88
88
88
Bijstelling loonindexering (Overheidsbijdrage arbeidsontwikkeling particuliere consumptie)
OVA-PPC / Prijs
Energiekosten openbare verlichting
200
Aanpassing normbudgetten salarissen
213
Planmatig onderhoud MJOP Sport Kleine verschillen Saldo inzet stelpost inflatie
-221 5
-37
-61
-60
-59
7.137
-594
-397
-396
-395
Bovenstaande voorstellen zijn, inclusief inhoudelijke toelichting, verwerkt op de programmabladen in hoofdstuk 2. Door de dekking uit de stelpost inflatie hebben effecten van loon- en prijsontwikkeling geen invloed op ons begrotingssaldo. Budgetoverhevelingen In deze laatste rapportage beoordelen wij welke nog niet uitgevoerde en/of afgeronde activiteiten doorlopen naar 2026. Wij stellen voor om de budgetten van deze activiteiten nu over te hevelen naar 2026, zodat de uitvoering direct in 2026 kan worden opgepakt en de rechtmatigheid is geborgd. Voor het toepassen van budgetoverhevelingen hanteren wij een aantal criteria: - Het moet gaan over niet (volledig) afgeronde activiteiten, waarbij continuering/ afronding in 2026 noodzakelijk is; - De overheveling heeft betrekking op incidentele middelen; - De doorgeschoven activiteiten inclusief bijbehorende middelen moeten samen met alle activiteiten en budgetten uit de begroting 2026 uitgevoerd kunnen worden (borging uitvoerings-/ realisatiekracht). Wij verwerken voorstellen tot budgetoverheveling in deze rapportage om begin 2026 direct over deze middelen te kunnen beschikken. Verwerking in de jaarrekening 2025 heeft immers tot gevolg dat uitvoering in 2026 pas kan worden opgepakt na het raadsbesluit over de jaarrekening 2025 (medio 2026). De voorstellen tot budgetoverheveling – inclusief inhoudelijke toelichting – zijn
13
3de Rapportage 2025
verwerkt op de programmabladen budgetoverhevelingen samengevat.
in
hoofdstuk
2.
In
onderstaande
tabel
zijn
de
Tabel 5 - budgetoverhevelingen progr.
budget
bedrag bedragen x € 1.000
Bestuur en ondersteuning
Budgetoverhevelingen Budget Wet Open Overheid (WOO)
Bestuur en ondersteuning
Septembercirculaire 2025/ inflatiemiddelen
Bestuur en ondersteuning
Archief
60
Bestuur en ondersteuning
Facilitair huisvestingsbudget
200
Bestuur en ondersteuning
IM-ICT uitvoeringsprogramma
235
Bestuur en ondersteuning
Nieuw financieel systeem
150
Bestuur en ondersteuning
Taakmutaties gemeentefonds (Jeugdzorg)
Bestuur en ondersteuning
Bestuurlijk ambtelijke huisvesting
698
Bestuur en ondersteuning
Sittard-Geleen 25 jaar
500
Bestuur en ondersteuning
984
Veiligheid
Toekomstbestendige bedrijventerreinen (Ruimte voor MKB) Functiewaardering BOA's
Veiligheid
Ontwikkelpaden veiligheid - wijkaanpak
93
Verkeer, vervoer en waterstaat
Onderzoeken parkeren
90
Economie
Budget geveltransformatie
Economie
Stadsmarketing
Economie
Procesmiddelen Veerkrachtig Geleen Centrum
Sport, cultuur en groen
Incidenteel budget topsport
100
Sport, cultuur en groen
Het Anker
60
Sport, cultuur en groen
Cultuurbedrijf De Domijnen
350
Sport, cultuur en groen
RegioArchief
115
Sport, cultuur en groen
Gedeeld plezier
100
Sociaal domein
Doorontwikkeling inclusieve kinderopvang
100
Sociaal domein
Participatiewet in balans
229
Saldo budgetoverhevelingen
50 12.649
1.621
240
1.700 380 3.822
24.526
Uit het overzicht blijkt dat wordt voorgesteld budgetten over te hevelen naar 2026 voor een totaalbedrag van € 24,5 mln. In deze voorstellen tot budgetoverheveling kunnen we de volgende onderverdeling maken: - De toevoeging van het resultaat uit de septembercirculaire 2025/ restant stelpost inflatie 2025 ad € 12,6 mln. aan de beschikbare inflatie middelen 2026 is gebaseerd op de besluitvorming hierover in de 2de rapportage 2025/ begroting 2026; - In de besluitvorming over de 2de rapportage 2025 is een aantal budgetten beschikbaar gesteld die na besluitvorming in de raad niet meer in 2025 worden ingezet. Het gaat dan over de budgetten voor IM-ICT uitvoeringsprogramma, nieuw financieel pakket, Sittard-Geleen 25 jaar en topsport; - Via de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van een aantal speerpunten. Wij stellen voor niet-ingezette incidentele middelen beschikbaar te houden om deze speerpunten verder op te kunnen
14
-
pakken. Het betreft de budgetten voor onderzoeken parkeren, geveltransformatie, stadsmarketing, procesmiddelen veerkrachtig Geleen-Centrum en Toekomstbestendige bedrijventerreinen (Ruimte voor MKB); Overige incidentele budgetten die we doorschuiven om niet (volledig) uitgevoerde activiteiten in 2026 verder op te kunnen pakken.
Kredietvoteringen In deze rapportage stellen we voor de volgende kredieten beschikbaar te stellen: Tabel 6 – investeringskredieten Investering
Aankoop en verbouwing pand Markt 116 Verkeersveiligheid Tunnelstraat Sittard Aanleg parkeerplaats FC Geleen-Zuid SPV Subsidie voor Groot onderhoud wegen Administratieve correctie ontwikkeling Salmstraat Noord Ontwikkeling Annastraat 29/29a/ 29b Corio Glana HL 16/17 Vervanging sportveld HC Scoop Volkshuisvestingsfonds fase 4 Verwerving Eindstraat 4 Geleen en percelen Middelborgsingel te Guttecoven. Actief verwervingsbeleid aankoop gronden DSM in ontwikkeling Totaal investeringskredieten
Programma Bestuur en ondersteuning Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer, vervoer en waterstaat
Dekking kapitaallasten
Investeringsbedragen bedragen x € 1.000
Binnen de bestaande begroting
1.340
Binnen de bestaande begroting
150
Ten laste van de begrotingsruimte
105
Binnen de bestaande begroting
-156
Economie
Binnen de bestaande begroting
2.600
Economie Sport, cultuur en groen Sport, cultuur en groen Wonen, omgevingsbeleid en gebiedsontwikkeling Wonen, omgevingsbeleid en gebiedsontwikkeling Wonen, omgevingsbeleid en gebiedsontwikkeling
Binnen de bestaande begroting
900
Binnen de bestaande begroting
150
Binnen de bestaande begroting
645
Binnen de bestaande begroting
1.000
Binnen de bestaande begroting
1.294
Binnen de bestaande begroting
406 8.434
In deze rapportage stellen we voor een aantal investeringskredieten beschikbaar te stellen voor een totaalbedrag van afgerond € 8,4 mln. Met uitzondering van het voorstel ‘Aanleg parkeerplaats FC Geleen-Zuid’ dekken we de kapitaallasten van deze kredieten binnen de bestaande begroting en leggen daarmee geen (extra) beslag op algemene middelen. Wij stellen voor een krediet beschikbaar te stellen voor de oplossing van de parkeerproblematiek bij FC Geleen-Zuid. De jaarlijkse kapitaallasten ad € 5.600 dekken we ten laste van de begrotingsruimte. Voor de aankoop van diverse gronden van DSM-Firmenich buiten het afgesloten industrieterrein in Geleen stellen we voor een krediet van € 0,4 mln beschikbaar te stellen. Het betreft agrarische gronden, groenstroken en openbare ruimte waarvan het beheer grotendeels al bij de gemeente ligt. Deze aankoop heeft een strategisch en beheergericht karakter. De locaties zijn van belang voor
15
3de Rapportage 2025
toekomstige gebiedsontwikkelingen. De kapitaallasten van dit krediet worden gedekt door (pacht)inkomsten. De structurele kosten voor de areaaluitbreiding ad € 10.400 dekken we ten laste van de begrotingsruimte. Het krediet inzake het Volkshuisvestingsfonds betreft de administratieve verwerking van het raadsbesluit in de 1ste rapportage 2025 om uit het investeringsprogramma 2021-2024 € 1 mln. beschikbaar te stellen voor transformatie wonen. Voor de realisatie van transformatie wonen is op een aantal gebieden een voorkeursrecht gevestigd. Zo ook voor de aankopen met betrekking tot het volkshuisvestingsfonds fase 4. Aankopen dienen te worden verantwoord in het jaar van aankoop. Om onrechtmatigheden bij de jaarrekening te voorkomen wordt daarom een masterkrediet beschikbaar gesteld. De dekking voor de kapitaallasten is al in de begroting aanwezig. Daarnaast hebben we een SPV4-subsidie ontvangen ad € 0,16 mln. voor de Kempenweg en Groot Onderhoud Wegen (GOW). Deze middelen worden ingezet ter dekking van het eerder beschikbaar gestelde krediet. De voorstellen tot kredietvotering, inclusief inhoudelijke toelichting, zijn verwerkt op de programmabladen in hoofdstuk 2. Vooruitblik jaarrekening 2025 Zoals in de inleiding en bij de uitgangspunten van dit hoofdstuk beschreven, is het doel in deze rapportage de begrotingsrechtmatigheid te borgen.
Met andere woorden, we proberen te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat - fors - afwijkt van het bijgestelde begrotingsbeeld in deze rapportage. Financiële verordening Ondanks dat we nu de begroting nog een keer bijstellen, is het niet te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat op onderdelen gaat afwijken van het bijgestelde begrotingsbeeld. Enerzijds kan dit worden veroorzaakt door onbekende autonome ontwikkelingen in de laatste twee maanden van het jaar. Anderzijds door ontwikkelingen die we nu in beeld hebben, maar waarvan de financiële impact nu nog niet bekend is. In artikel 12 Begrotingscriterium van de financiële verordening is in lid 7 opgenomen dat begrotingsafwijkingen die ontstaan na de 3de rapportage 2025 niet onrechtmatig zijn, mits gemeld en verantwoord in de jaarrekening 2025. Uitgezonderd zijn begrotingsafwijkingen die betrekking hebben op een overschrijding van lasten en investeringskredieten. Deze overschrijdingen zijn altijd onrechtmatig. Begrotingsposten We kunnen nu al een aantal posten benoemen die van invloed kunnen zijn op het jaarrekeningresultaat. Het gaat dan bijvoorbeeld over: - Het saldo van de post onvoorzien ad € 0,3 mln. - Geraamde kapitaallasten voor de uitvoering van investeringen.
4
Strategische Plan Verkeersveiligheid
16
Bovendien is het begrotingssaldo na verwerking van de bijstellingen uit deze rapportage € 1,7 mln. voordelig. Zie hiervoor de toelichting bij onderdeel 3.
Ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen hebben we nu in beeld, maar zijn financieel nog niet te kwantificeren. Dit betreft bijvoorbeeld: - de decembercirculaire 2025, - openeinde regelingen sociaal domein/ afrekening centrumregelingen, - actualisatie waarde- en volumeontwikkeling (niet) woningen / belastingen, - bevindingen accountantscontrole.
17
3de Rapportage 2025
Ad 3. Ontwikkelingen begrotingssaldi tot en met de 3de rapportage 2025 Bij onderdeel 1 ‘samenvatting begrotingsaanpassingen’ hebben wij de bijstellingen uit de 3de rapportage, die van invloed zijn op het begrotingssaldo in beeld gebracht. In onderstaande tabel hebben wij, rekening houdend met deze begrotingsaanpassingen, de ontwikkeling van de begrotingssaldi in de begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2029 op een rij gezet. Begrotingsruimte Tabel 7 – ontwikkeling begrotingsruimte bedragen x € 1.000
Ontwikkeling begrotingsruimte
2025
2026
2027
2028
2029
Vertreksituatie begrotingsruimte na 2de rapportage 2025/ begroting 2026
1.121
323
4.080
875
120
Financiële bijstellingen 3de rapportage 2025
1.305
-1.493
357
152
305
Begrotingsruimte na de 3de rapportage 2025
2.426
-1.170
4.437
1.027
425
Structureel begrotingsevenwicht Tabel 8 – Ontwikkeling structureel begrotingsevenwicht bedragen x € 1.000 Ontwikkeling structureel begrotingsevenwicht
2026
2027
2028
2029
Structurele begrotingssaldi (begroting 2026)
3.192
2.072
689
483
Gemeentefonds - septembercirculaire 2025
407
317
204
9
Middelencomplex BUIG
-1.753
Raadsmotie Armoedebestrijding
-138
-138
-138
-138
Structurele begrotingssaldi (3de rapportage 2025)
1.708
2.251
755
354
We zijn de actualisatie van het begrotingsbeeld gestart met de (structurele) begrotingssaldi op basis van de 2de rapportage 2025/ begroting 2026. Na verwerking van de besluitvorming uit deze 2 P&C-producten5 hebben we tot en met 2029 voordelige (structurele) begrotingssaldi. De verwerking van de bijstellingen uit de 3de rapportage 2025 leidt, met uitzondering van 2026, tot een verdere verbetering van het begrotingsbeeld. De bijstelling van het middelencomplex BUIG op basis van het voorlopig budget 2026 is de voornaamste oorzaak voor de nadelige ontwikkeling in de (structurele) begrotingsruimte in 2026. De structurele effecten uit de septembercirculaire maakt dat de structurele begrotingsruimte in de overige jaarschijven verbetert. Ondanks de voordelige begrotingsruimte in de overige jaarschijven en de borging van het structureel begrotingsevenwicht in de periode 2026-2029 wijzen wij op de kanttekeningen die wij in de begroting 2026 hebben toegelicht. Deze blijven onverminderd van kracht. Het gaat dan met name over: 5
Raadsbesluiten 12/13 november 2025
18
-
-
-
-
-
De onzekerheid over het rijksbeleid met betrekking tot gemeentefinanciën. Dit is mede afhankelijk van het moment en inhoud van de koers van het nog te formeren kabinet. Het risicoprofiel ten aanzien van nieuwe effecten van loon- en prijsontwikkeling (LPO) in de lopende projectenportefeuille, komen ten laste van de begroting. Het krediet prijsstijgingen grote projecten is immers volledig ingezet. Met de uitvoeringsagenda 2024-2026 (‘speerpunten’) hebben we specifieke activiteiten op een aantal beleidsterreinen aangejaagd, geïntensiveerd dan wel van een impuls voorzien. Hieraan zijn evaluatiemomenten gekoppeld. Bij een positieve evaluatie kunnen deze activiteiten worden voortgezet. Deze continuering maakt onderdeel uit van de integrale afweging van de beschikbare begrotingsruimte. Uit het verloop van de stelpost inflatie blijkt dat de gereserveerde middelen niet toereikend zijn om de effecten van LPO op onze begroting op te kunnen vangen. Reden hiervoor is dat de compensatie die wij van het Rijk via de circulaires ontvangen, gebaseerd is op lagere inflatiepercentages dan waar wij in de uitvoering van onze begroting mee geconfronteerd worden. Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in de verwerking van de CAO, de beheerplannen IPOR en de onderdelen van het sociaal domein. In deze rapportage hebben wij voorstellen gedaan om de stelpost inflatie in 2026 aan te vullen.
In de 2027 blijft er sprake van een tekort. Houdbaarheid van het sociaal domein, waarbij er zowel bij de Wmo en Jeugdzorg naar verwachting sprake is van volumegroei (o.a. door toenemende vergrijzing en armoede) en inflatie, terwijl er sprake is van onvoldoende rijkscompensatie. Ontwikkelingen binnen het fysieke domein met onder andere de vervanging en verduurzaming van maatschappelijk vastgoed (o.a. scholen, gemeenschapshuizen en sportaccommodaties) en vervanging van civiele infrastructuur, waarbij de jaarlijkse kostenstijging hoger is dan de gemiddelde inflatie (compensatie via het gemeentefonds).
Aan de hand van de P&C-cyclus volgen wij de actuele ontwikkelingen op de voet. Op basis van de betekenis hiervan voor ons begrotingsbeeld en de financiële positie doen wij waar nodig tijdig voorstellen om bij te sturen. Resultaatbestemming Op basis van het actueel begrotingsbeeld inclusief de geplaatste kanttekeningen stellen wij het volgende voor: - Na verwerking van de bijstellingen uit de 3de rapportage 2025 is er in 2025 een voordelig begrotingssaldo van € 2,4 mln. Omdat dit de laatste rapportage van dit jaar is respectievelijk het jaar bijna verstreken is, stellen we voor dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve. - Deze toevoeging benutten we gedeeltelijk om het incidentele tekort in 2026 van € 1,2 mln af te dekken, waardoor de omvang van de algemene reserve per saldo met € 1,2 mln toeneemt. - De voordelige begrotingssaldi vanaf 2027 houden we vooralsnog aan in afwachting van de verdere ontwikkeling van de hiervoor beschreven kanttekeningen/ risicoprofiel in de begroting.
19
3de Rapportage 2025
Dit leidt tot het volgende beeld:
Tabel 9 – Resultaatbestemming bedragen x € 1.000
Ontwikkeling begrotingsruimte
2025
2026
2027
2028
2029
Vertreksituatie begrotingsruimte na 2de rapportage 2025/ begroting 2026
1.121
323
4.080
875
120
Financiële bijstellingen 3de rapportage 2025
1.305
-1.493
357
152
305
Begrotingsruimte na de 3de rapportage 2025
2.426
-1.170
4.437
1.027
425
Resultaatbestemming - verrekening met de algemene reserve
-2.426
1.170
0
0
4.437
1.027
425
Begrotingsruimte na resultaatbestemming
20
Ontwikkelingen per programma
21
3de Rapportage 2025
Bestuur & Ondersteuning Ontwikkelingen Participatie en Communicatie Niet van toepassing.
Bestuur en Perspectief Appa-pensioenen wethouders In de 1ste rapportage 2025 is melding gemaakt van een gezamenlijk onderzoek mede vanuit de VNG naar de omvang van de verwachte overdrachtswaarde per gemeente voor de overgang naar het ABP. In het 3e kwartaal heeft terugkoppeling van het onderzoek plaatsgevonden waaruit een eerste inschatting van de financiële gevolgen en risico’s heeft plaatsgevonden. Dit betreft een voorlopige indicatie want in de periode van 1 januari 2025 tot 1 januari 2028 kan er nog veel veranderen in de relevante factoren zoals marktrente, dekkingsgraad etc. Na afstemming met de accountant wordt geadviseerd om eerst de reactie vanuit het BBV af te wachten. Mede afhankelijk van de reactie vanuit BBV komen we in de jaarrekening 2025 hierop terug.
Bestuurlijke samenwerking Dienstverlening Niet van toepassing.
Algemene middelen Niet van toepassing.
Risico's Niet van toepassing.
22
3de Rapportage 2025
Financiën Prognose exploitatie budgetten Subprogramma bedragen x € 1.000 Participatie en Communicatie Bestuur en Perspectief Bestuurlijke Samenwerking Dienstverlening Algemene Middelen Bestuur & Ondersteuning
Primitieve begroting 2025 -304 -4.359 -354 -65 247.459 242.378
Goedgekeurde bijstellingen 2025 32 -155 -350 -1.035 11.846 10.338
Begroting incl. goedgekeurd 2025 -271 -4.513 -704 -1.100 259.304 252.716
2025 Bijstelling Baten
2025 Bijstelling Lasten
2025 Mutatie Reserve
Bijstelling Prorap 2025 -25 0 -203 -188 8.825 8.410
Begroting na bijstelling 2025 -296 -4.513 -907 -1.288 268.129 261.126
Bijstelling Prorap 2026 -64 54 3.261 3.250
Bijstelling Prorap 2027 -64 65 2.515 2.517
Bijstelling Prorap 2028 -64 0 1.425 1.361
Bijstelling Prorap 2029 -64 5 551 492
2028 Bijstelling Begroting
2029 Bijstelling Begroting
Bijstellingen Subprogramma
Nr
Onderwerp
2025 Bijstelling Begroting
2026 Bijstelling Begroting
2027 Bijstelling Begroting
Participatie en Communicatie Participatie en Communicatie Participatie en Communicatie Bestuurlijke samenwerking Dienstverlening
1
Diverse kleine verschillen
-
3
-
3
-
-
-
-
2
-
-
36
36
-
-
-
-
3
Pilots beleidsplan Armoede en schulden Communicatie Vidar
-
-64
-
-64
-64
-64
-64
-64
4
Actie agenda MKB
-
-38
-166
-204
-
-
-
-
5
Reisdocumenten
232
-114
-
118
54
65
-
5
Dienstverlening
6
Verkiezingen
-
-37
-268
-305
-
-
-
-
Dienstverlening
7
WOO
-
50
-50
-
-
-
-
-
Algemene middelen
8
Septembercirculaire 2025 Gemeentefonds
8.213
-1.002
-7.143
68
417
331
218
21
Algemene middelen
9
Treasury/Financiering
900
380
-
1.280
-
-
-
-
Algemene middelen
10 Voorziening RVU (Regeling voor vervroegde uitdiensttreding)
175
-175
-
-
-
-
-
-
24
Subprogramma
Nr
Onderwerp
2025 Bijstelling Baten
2025 Bijstelling Lasten
2025 Mutatie Reserve
2025 Bijstelling Begroting
2026 Bijstelling Begroting
2027 Bijstelling Begroting
2028 Bijstelling Begroting
2029 Bijstelling Begroting
Algemene middelen
11 Archief
-
60
-60
-
-
-
-
-
Algemene middelen
12 Facilitair Huisvestingsbudget
-
200
-200
-
-
-
-
-
Algemene middelen
13 Mobiliteit personeelsplan
-
150
-150
-
-
-
-
-
Algemene middelen
14 Bedrijfsvoeringsbudgetten Vidar 15 Algemene reserve
-874
874
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Algemene middelen
16 Doorbelasting capaciteit personeel 17 Stadslabs
-
-
-
-
500
-
-
-
Algemene middelen
18 Kapitaalslasten
-
-1.220
-
-1.220
-
-
-
-
Algemene middelen
19 IM-ICT Aanschaf monitoren
-
-216
216
-
-
-
-
-
Algemene middelen
20 IM-ICT uitvoeringsprogramma
-
235
-235
-
-
-
-
-
Algemene middelen
21 Vastgoed/Indexering zakelijke lasten schoolgebouwen
-
215
-
215
215
215
215
215
Algemene middelen
22 Duurzaamheidsinspecties tlv res onderhoud
-
-2
2
-
-
-
-
-
Algemene middelen
-
150
-150
-
-
-
-
-
Algemene middelen
23 Financiën/Nieuw financieel systeem 24 Doorontwikkeling ZVH-WM
-
-3
3
-
-
-
-
-
Algemene middelen
25 Ontwikkeling Z en V
-
-9
9
-
-
-
-
-
Algemene middelen
26 Spaarverlof
-
-
-
-
-
-
-
-
Algemene middelen
-
-
-
-
84
84
84
84
Algemene middelen
27 Informatiepunt Digitale Overheid 28 OVA/PPC indexering
-
209
-
209
209
209
209
209
Algemene middelen
29 Vastgoed kosten kostenplaats
-
-203
203
-
-
-
-
-
Algemene middelen
30 Actie agenda MKB
-
203
-
203
-
-
-
-
Algemene middelen
31 Herijking Waarderen Oppervlakte 32 Verlagen Energiekosten OVL
-
-80
80
-
-
-
-
-
-
-200
-
-200
-
-
-
-
Algemene middelen Algemene middelen
Algemene middelen
25
3de Rapportage 2025
Subprogramma
Nr
Onderwerp
Algemene middelen
33 Gronden Graetheide
Algemene middelen
2025 Bijstelling Baten
2025 Bijstelling Lasten
2025 Mutatie Reserve
2025 Bijstelling Begroting
2026 Bijstelling Begroting
2027 Bijstelling Begroting
2028 Bijstelling Begroting
2029 Bijstelling Begroting
25
-148
123
-
-
-
-
-
34 Afroep structurele middelen overhead regiobureau 35 Taakmutatie Gemeentefonds Verkiezingen
-
-
-
-
100
100
100
100
-
305
-
305
-
-
-
-
Algemene middelen
36 Taakmutatie Gemeentefonds Spreidingswet
-
58
-
58
-
-
-
-
Algemene middelen
37 Stelpost inflatie
-
5.500
-5.500
-
-
-
-
-
Algemene middelen
38 Programmakosten Huisvestingsprojecten
-
-140
-
-140
-
-
-
-
Algemene middelen
-
-600
-
-600
-
-
-
-
Algemene middelen
39 Meerwerk toenemende aanvragen bouwvergunningen 40 Vastgoed MJOP Sport 2026
-
-
-
-
51
-
-
-
Algemene middelen
41 Hervormingsagenda
-
1.926
-
1.926
-
-
-
-
Algemene middelen
42 Vastgoed MJOP 2026 (excl sport) 43 Stelpost inflatie DUVO-middelen 44 Aankoop en verbouwing pand Markt 116+A+B Geleen
-
-
-
-
126
-
-
-
-
-
-
-
22
47
47
47
-
251
-251
-
-
-
-
-
Algemene middelen
45 Nieuw beleid stelpost inflatie
-
-
-
-
-
-
-
-
Algemene middelen
46 Taakmutaties Gemeentefonds Jeugdzorg
-
1.621
-1.621
-
-
-
-
-
Algemene middelen
47 Nieuw beleid exploitatie
-
2.182
-2.182
-
-
-
-
-
Algemene middelen
48 Studietoeslag
-
45
-
45
45
45
45
45
Algemene middelen
49 Loon-prijsontwikkeling Wet sociale werkvoorziening
-
506
-
506
484
468
488
-190
Algemene middelen
50 Alleenverdienersproblematiek
-
198
-
198
-
-
-
-
Algemene middelen
Algemene middelen Algemene middelen
26
Subprogramma
Algemene middelen
Nr
Onderwerp
2025 Bijstelling Baten
2025 Bijstelling Lasten
2025 Mutatie Reserve
2025 Bijstelling Begroting
2026 Bijstelling Begroting
2027 Bijstelling Begroting
2028 Bijstelling Begroting
2029 Bijstelling Begroting
-
229
-
229
-
-
-
-
Algemene middelen
51 Participatiewet in Balans (PWiB) 52 Nieuw Beschut Werkbedrijf
-
207
-
207
-
-
-
-
Algemene middelen
53 Werkbedrijf
-
748
-
748
-
-
-
-
Algemene middelen
54 Speerpuntmiddelen Veerkrachtig Geleen Centrum 55 Diverse kleine verschillen
-
4.799
-
4.799
997
997
-
-
-
-10
-
-10
11
20
20
19
8.671
17.043
-17.304
8.410
3.251
2.517
1.362
491
Algemene middelen Saldo
Bijstellingen – Toelichting Nr
Onderwerp
Toelichting
1 Diverse kleine verschillen
Diverse kleine verschillen
2 Pilots beleidsplan Armoede en schulden
De pilots die zijn ingezet in het kader van het beleidsplan Armoede en Schulden worden geëvalueerd op haar effecten. Vooruitlopend op de uitkomsten van de evaluatie vallen de voor de pilots incidenteel, niet bestede, middelen vrij.
3 Communicatie Vidar
De middelen voor communicatie Vidar worden ondergebracht onder de aansturing van het team Bestuur en Communicatie van de gemeente Sittard-Geleen. Deze transactie verloopt budgettair neutraal. Zie hiervoor ook het programma Sociaal domein. Met de september circulaire 2025 geeft het rijk de gemeente een vergoeding voor de inzet bij het leerprogramma van de actieagenda mkb-dienstverlening (tot 2028). De actieagenda dient om overheden en andere (landelijke) partijen beter te laten samenwerken en zo de dienstverlening aan het brede mkb effectiever en toegankelijker te maken. De tegemoetkoming bedraagt € 0,2 mln. Mutaties als gevolg van het nieuwe wettelijke tarief 2026 en bijgestelde aantallen van de Basisregistratie Personen (BRP).
4 Actie agenda MKB
5 Reisdocumenten 6 Verkiezingen
Het voorstel is om de incidenteel toegekende middelen ad € 0,3 mln. uit de septembercirculaire 2025 voor de organisatie van de Tweede kamer Verkiezingen 2025 te storten in een bestemmingsreserve en als volgt meerjarig in te zetten voor de Verkiezingen: - Het structurele budget Verkiezingen wordt voor de jaren 2025 t/m 2030 opgehoogd met een jaarlijks bedrag van € 37.000 vanwege kostenstijgingen. Voor 2031 resteert een bijraming van € 18.000. - Het budget Verkiezingen wordt in 2026 incidenteel opgehoogd met een bedrag van € 65.000 voor de aanschaf van nieuwe stemhokjes. Hierin zijn ook stemhokjes voor de minder-valide inwoners opgenomen.
27
3de Rapportage 2025
Nr
Onderwerp
7 WOO 8 Septembercirculaire 2025 Gemeentefonds
Toelichting Een deel van het toegekende Woo-budget is nog niet benut door de gefaseerde (landelijke) implementatie. Om de uitvoering in 2026 en 2027 te waarborgen wordt dit deel in een verplichtingenreserve gestort. In de septembercirculaire 2025 ontvangen we € 7,2 mln. extra via het gemeentefonds. Van dit bedrag wordt € 7,1 mln. gestort in de algemene reserve ter dekking van het budget Stelpost Inflatie 2026. Voor 2026 is er geen aanvullende financiële ruimte. Door de verwachte daling van de inflatie valt de uitkering uit het gemeentefonds in 2026 lager uit. Dit nadeel wordt deels gecompenseerd door een actualisatie van het verdeelmodel. De prognose van het aantal huishoudens met lage inkomens en ouderen valt namelijk gunstiger uit dan in de meicirculaire.
9 Treasury/Financiering
Incidentele bijstelling mutaties rente Financiering: - Er zijn (nog) geen nieuwe leningen afgesloten in 2025, hierdoor kan het saldo van de stelpost rente met € 0,78 mln. worden afgeraamd - Voordeel rente-inkomsten schatkistbankieren ad € 0,9 mln. door hogere liquiditeit bij de schatkist. Van deze € 0,9 mln. is € 0,4 mln. bestemd voor de projecten waarvan de nog niet bestede aangetrokken projectfinanciering bij de schatkist staat.
10 Voorziening RVU (Regeling voor vervroegde uitdiensttreding)
Medewerkers kunnen deelnemen aan de RVU als zij voldoen aan de wettelijke en fiscale voorschriften zoals opgenomen in de CAO. De BBV schrijft voor dat er een voorziening getroffen dient te worden voor de financiële verplichtingen voortvloeiende op basis van de getekende RVU-regelingen. Zodoende actualiseren wij de voorziening waarop de geplande onttrekking voor 2025 € 0,17mln. bedraagt en geplande (bij)storting € 0,31 mln. welke gedekt wordt uit de stelpost CAO. Het incidentele budget voor het wegwerken en bewerken van analoge archiefblokken naar het Regioarchief verkregen in de 1e rapportage 2025 gedeeltelijk overhevelen naar 2026. Niet alle verkregen middelen hebben we kunnen wegzetten. Dit in het kader van de nieuwe huisvesting 2028. Incidenteel facilitair huisvestingsbudget van 2025 naar 2026 overhevelen voor reservering van middelen ten behoeve van nieuwe inrichting ambtelijke huisvesting en archivering. In de 2e rapportage zijn gelden ad. € 0,15 mln. opgenomen voor de implementatie van het personeelsplan mobiliteit. Wij stellen voor deze gelden over te hevelen naar 2026 aangezien we door de korte tijdslijnen na goedkeuring 2e rapportage, we deze kosten niet meer in 2025 gaan maken maar pas begin 2026. Betreft een administratieve budgettair neutrale wijziging zonder resultaat.
11 Archief
12 Facilitair Huisvestingsbudget 13 Mobiliteit personeelsplan
14 Bedrijfsvoeringsbudgetten Vidar 15 Algemene reserve 16 Doorbelasting capaciteit personeel 17 Stadslabs
28
In het kader van de herijking resultaatbestemmingen binnen de algemene reserve vallen er vier resultaatbestemmingen voor een totaalbedrag ad € 0,92 mln. vrij en worden deze aan de buffer van de algemene reserve toegevoegd. Betreft de administratieve mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten welke wordt toegevoegd aan de stelpost inflatie. Deze wijziging is budgettair neutraal. De subsidiemiddelen voor de professionele instelling Stadslabs maken onderdeel uit van de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026. In de begroting 2024 zijn de middelen beschikbaar gesteld. Thans vindt de administratieve verwerking plaats om te borgen dat de voorlopige toekenning 2026 conform de regeling professionele instelling vóór 1-1-2026
Nr
Onderwerp
Toelichting
verstrekt is. De kapitaalslasten zijn geactualiseerd op basis van de actuele prognoses en een aanpassing van de omslagrente van 1,8% naar 1,5% over 2025 voor de voortgang van onze projecten. 19 IM-ICT Aanschaf monitoren Incidenteel budget ad € 0,2 mln. voor de aanschaf en plaatsing van de nieuwe monitoren binnen de Gemeente Sittard-Geleen. Als dekking wordt de bij de jaarrekening 2024 gevormde verplichtingenreserve ingezet. 20 IM-ICT uitvoeringsprogramma In de Raad van 12 en 13 november 2025 is een incidenteel besluit genomen over de veranderkundige opgave ten behoeve van het iUitvoeringsprogramma voor een bedrag ad € 0.3 mln. Vanwege de besluitvorming in november zijn de bijbehorende activiteiten in 2025 nog niet volledig tot uitvoering gekomen. In het vierde kwartaal van 2025 zijn hiervoor plannen opgesteld. Binnen het iUitvoeringsprogramma zijn de aandachtsgebieden met name gericht op Data & AI, Common Ground, organisatieontwikkeling en verandermanagement. De budgetten blijven noodzakelijk om de geplande werkzaamheden in 2026 conform de aangepaste planning en prioritering uit te voeren. Het voorstel is om een budget ad € 0,24 mln. over te hevelen van 2025 naar 2026 middels een storting in de verplichtingreserve en vervolgens beschikbaar te stellen vanaf 2026.
21 Vastgoed/Indexering zakelijke Bij schoolgebouwen is geen sprake van huuropbrengsten waarbij de indexering van de zakelijke lasten gecompenseerd kan lasten schoolgebouwen worden. De stijging wordt verrekend met de stelpost inflatie. 18 Kapitaalslasten
22 Duurzaamheidsinspecties tlv res onderhoud
De onderzoeken met betrekking tot het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed worden gefinancierd uit de Reserve Vastgoed en sportaccommodatie, waarbinnen een budget ad € 0,5 mln is gereserveerd.
23 Financiën/Nieuw financieel systeem
In de Raad van 12 en 13 november 2025 is een besluit genomen voor de noodzakelijke updates van ons huidig financieel pakket in 2026 en 2027, waarna een Europese aanbesteding voor een nieuw financieel informatiesysteem wordt voorbereid. Er wordt nu op ingezet om met het nieuwe systeem in 2028 of 2029 live te gaan. Voor de projectkosten m.b.t. de inrichting en implementatie is voor 2025 een bedrag ad € 0,15 mln. geraamd. Vanwege de besluitvorming in november zal het geraamde budget in 2025 niet worden benut. Het voorstel is om het budget ad € 0,15 mln. over te hevelen van 2025 naar 2026 middels een storting in de verplichtingreserve.
24 Doorontwikkeling Zorg en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek (ZVH-WM) 25 Ontwikkeling Zorg en Veiligheid 26 Spaarverlof
Vrijval van verplichtingenreserve Doorontwikkeling ZVH-WM (OOV).
27 Informatiepunt Digitale Overheid
In de septembercirculaire 2025 is aangekondigd dat de rijksmiddelen voor het inrichten en operationeel houden van de Informatiepunten Digitale Overheid vanaf 2026 structureel via het gemeentefonds gaan verlopen.
Vrijval van verplichtingenreserve Ontwikkeling Zorg en Veiligheid (OOV). Op basis van de inschatting van de uren spaarverlof en overmatig verlofsaldi per ultimo 2025 nemen we een financiële bijstelling op voor de verwachte storting in de voorziening spaarverlof. Door de inzet van de stelpost CAO heeft deze mutatie geen effect op het begrotingssaldo. De daadwerkelijke storting in de voorziening zal plaatsvinden in de jaarrekening 2025.
29
3de Rapportage 2025
Nr
Onderwerp
Toelichting
28 OVA/PPC indexering
Uit hoofde van afspraken van de overheid en zorgaanbieders is een bijstelling van de loonindexering (OVA Overheidsbijdrage Arbeidsontwikkeling) aan de orde ten opzichte van de door de gemeenteraad besloten index voor professionele instellingen. Dekking vindt plaats uit de hiervoor in het gemeentefonds beschikbare gestelde middelen (stelpost inflatie). 29 Vastgoed kosten kostenplaats De kosten inzake O-prognose (software voor onderhoudsplan bij Vastgoed), de licentie van Axxerion en het opstellen van de Routekaart Verduurzaming komen ten laste van de bestemmingsreserve Incidentele dekking taakstelling Vastgoed. 30 Actie agenda MKB Met de september circulaire 2025 geeft het rijk de gemeente een vergoeding voor de inzet bij het leerprogramma van de actieagenda mkb-dienstverlening (tot 2028). De actieagenda dient om overheden en andere partijen beter te laten samenwerken en zo de dienstverlening aan het brede mkb effectiever en toegankelijker te maken. De tegemoetkoming bedraagt € 0,2 mln. 31 Herijking Waarderen Herijking van verplichtingenreserve Waarderen Oppervlakte ten gunste van kostenplaats Vergunningen (VPMH). Dit bedrag Oppervlakte wordt ingezet voor het opvangen van de toenemende aanvragen bouwvergunningen. Zie ook bijstelling 40. 32 Verlagen Energiekosten OVL
33 Gronden Graetheide 34 Afroep structurele middelen overhead regiobureau
De energiekosten van de openbare verlichting zijn lager dan gebudgetteerd. Tarieven zijn stabieler en er zijn afgelopen tijd veel lampen verled. Hierdoor kan er € 0,2 mln. vrijvallen ten gunste van de stelpost inflatie. De eindafrekening volgt in 2026 en dan zal bekend zijn of er wellicht nog meer kan vrijvallen. Onttrekking van kosten bodemonderzoeken uit de bestemmingsreserve Graetheide conform eerder besluit. Daarnaast is de exploitatie voor 2025 ingeregeld. Deze is budgettair neutraal. De structurele middelen voor overhead regiobureau worden administratief verwerkt middels deze rapport. Zie voor meer toelichting over de ontwikkeling programma 3.