Document · PDF

3e rapportage 2023

Raad 13 december 2023, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: 3e rapportage 2023 (Buhler) (89)23.555 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

3de programmarapportage 2023

Datum:

23-11-2023

Colofon: Gemeente Sittard-Geleen Team Financiën Postbus 18 6130 AA Sittard Inlichtingen: tel 14 046

0INLEIDING .......................................................................................................................................3 1.

ACTUALISATIE FINANCIEEL PERSPECTIEF ...................................................................................4

1.1 1.2 2.

AANDACHTPUNTEN ............................................................................................... 4 ACTUALISATIE BEGROTINGSBEELD ...............................................................................6

ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA ....................................................................................20

PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING .....................................................................23 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID ..............................................................................................34 PROGRAMMA 2: VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT .............................................................38 PROGRAMMA 3: ECONOMIE ..............................................................................................45 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS .............................................................................................48 PROGRAMMA 5: SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ...................................................................53 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ......................................................................................63 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU .....................................................................75 PROGRAMMA 8: VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ..........78 3.

BESLISPUNTEN ........................................................................................................................83

Inleiding Voor u ligt de 3de rapportage 2023. De laatste tussentijdse rapportage in 2023 waarin wij onze begroting kunnen bijstellen. De basis voor onze P&C-producten is vastgelegd in het raadsbesluit P&C-cyclus 2023 van 26 januari 2023. In dit besluit is de inrichting en planning van onze rapportages op hoofdlijnen uitgewerkt. Voor de 3de rapportage 2023 zijn in dit voorstel de volgende aandachstpunten benoemd: Rapportage 3de rapportage

Focus -

Laatste actualisatie budgetten 2023 (borging begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening 2023) Nieuwe inhoudelijke ontwikkelingen en risico’s op programmabladen

Net als in voorgaande jaren hanteren wij in onze rapportages het uitzonderingsprincipe. Dit betekent dat we op de programmabladen afwijkingen van de begroting 2023 en/ of nieuwe ontwikkelingen en risico’s melden. Voor zover de begrotingsuitvoering volgens planning verloopt, wordt hierover in de programmabladen niets opgenomen. Wij hebben alle ontwikkelingen meegenomen die op het moment van samenstelling van deze rapportage (begin november 2023) bekend waren. In deze rapportage stellen we, waar nodig, voor de laatste keer de budgetten in de jaarschijf 2023 bij. Bijgestelde budgetten, gebaseerd op actuele prognoses, zijn belangrijk om begrotingsoverschrijdingen in de jaarrekening 2023 zoveel mogelijk te voorkomen. Tot slot stellen we een aantal budgetoverhevelingen voor om activiteiten die niet of niet volledig in 2023 zijn uitgevoerd, in 2024 verder op te kunnen pakken. In deze rapportage gaan we achtereenvolgens in op de volgende onderdelen: 1. Actualisatie financieel perspectief; 2. Ontwikkelingen per programma; 3. Beslispunten. Wij starten deze rapportage met de actualisatie van het financieel perspectief. Wij geven u inzicht in de ontwikkeling van het begrotingsresultaat in de lopende jaarschijf 2023 en de meerjarenraming 2024-2027. Wij lichten dit begrotingsresultaat op hoofdlijnen toe.

In hoofdstuk 2 geven wij per programma, voor zover van toepassing, een opsomming van relevante ontwikkelingen, risico’s en voorstellen tot aanpassing van de budgetten. Tevens geven wij per programma een overzicht van de ontwikkeling van de budgetten die voor de uitvoering van het betreffende programma beschikbaar zijn. In hoofdstuk 3 leggen wij op basis van het geactualiseerd financieel perspectief en de financiële ontwikkelingen op de programmabladen een aantal beslispunten aan u voor.

1. Actualisatie financieel perspectief 1.1

Aandachtpunten

Scope 3de rapportage 2023 De basis voor onze P&C-producten is vastgelegd in het raadsbesluit P&C-cyclus 2023. In de inleiding hebben wij aangegeven welke focus in deze rapportage wordt gelegd. Daarnaast zijn voor de uitwerking van deze rapportage een aantal algemene en specifieke aandachtspunten van toepassing. Algemene aandachtspunten Kaderstelling voor financiële bijstellingen In algemene zin geldt voor voorstellen tot begrotingsaanpassing een aantal kaders: - Toepassing van onze begrotingskaders; we doen voorstellen voor verwerking autonome ontwikkelingen die niet binnen het product of programma opgevangen kunnen worden. Voor beleidskeuzes doen we dekkingsvoorstellen. - We doen voorstellen voor zover de bijstelling groter is dan 1% van het budget op programmaniveau met een minimum van € 50.000. Bijstellingen onder deze grens presenteren wij onder de noemer ‘kleine verschillen’. Voor de bijstelling van kredieten hanteren we een ondergrens van € 0,1 mln. (met uitzondering van nieuwe kredieten). Begrotingsrechtmatigheid In deze rapportage kunnen we onze budgetten voor de laatste keer dit jaar actualiseren. We stellen de budgetten bij op basis van de laatst bekende ontwikkelingen. We beogen hiermee de begroting uit te voeren binnen de door raad vastgestelde actuele budgetten. En daarmee afwijkingen van de begroting in de jaarrekening 2023 zoveel mogelijk te voorkomen.

Bijstelling heeft betrekking op zowel de exploitatiebudgetten als de investeringskredieten. Budgetoverheveling Voor activiteiten die in 2023 niet (volledig) worden afgerond en de daarvoor bestemde budgetten niet (volledig) zijn aangewend, doen we voorstellen om budgetten over te hevelen naar 2024. Door deze voorstellen nú in de rapportage te verwerken, kunnen we de uitvoering van de activiteiten direct in 2024 continueren, omdat de budgetten dan direct in 2024 beschikbaar zijn. Deze budgetoverheveling is aan de orde, voor zover kan worden aangetoond dat de continuering van de activiteiten uit 2023 niet binnen de beschikbare budgetten uit de begroting 2024 zijn op te vangen. Specifieke aandachtspunten Naast bovenstaande algemene aandachtspunten zijn op basis van de actualiteit nog een aantal specifieke aandachtspunten te noemen die we in de uitwerking van de rapportage meenemen. - Verwerking financiële effecten uit de septembercirculaire 2023; - Verwerking definitief budget BUIG 2023, voorlopig budget BUIG 2024; - Actualisatie van het effect van prijsstijgingen op onze begroting;

Verwerking Motie Vreemd inzake bijdrage voor hulpverlening na de natuurrampen in Marokko en Libië. (raadsbesluit 5 oktober jl.); Verwerking initiatiefvoorstel ecologisch beheer (raadsbesluit 5 oktober jl.)

1.2

Actualisatie begrotingsbeeld

In hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ maken wij per programma de voorstellen tot bijstelling van de budgetten in de begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2027 inzichtelijk. Kijkend naar de toepassing van onze begrotingskaders betreft het aanpassingen die wij niet binnen het taakveld of betreffende programma kunnen oplossen. Met andere woorden, de oplossing van met name de nadelige aanpassingen vindt plaats via de totale begroting. In dit verband merken wij op dat, passend binnen het karakter van een uitzonderingsrapportage, nadelige aanpassingen die binnen het product of programma worden opgelost, niet in deze rapportage zijn opgenomen. Daarnaast zijn voorstellen opgenomen die geen effect hebben op het begrotingssaldo. Bijvoorbeeld omdat een bijstelling van een begrotingspost wordt gedekt met een bijdrage uit een reserve. We starten de actualisatie van onze begroting met de begrotingssaldi uit de vastgestelde 2de rapportage 2023/ begroting 2024. Voor een zo goed mogelijk inzicht in de ontwikkeling van onze financiële positie betrekken wij de volgende onderdelen in de actualisatie van het begrotingsbeeld: 1. Samenvatting begrotingsaanpassingen 3de rapportage 2023; 2. Financiële ontwikkelingen; 3. Ontwikkeling begrotingssaldi tot en met de 3de rapportage 2023. 1.

Samenvatting begrotingsaanpassingen In hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma inzicht in de ontwikkeling van de budgetten en de voorstellen tot bijstelling van deze budgetten. In onderstaande tabel hebben wij de saldi van de budgetten per programma samengevat. Tabel 1: Samenvatting programmasaldi Totaal

P rim it iev e begro t ing

Vas t ges t elde begro t ings wi j zi g i n g e n

A c t uele begro t ing

B ijs t elling 3e rappo rt age

bedragen x € 1.000

2023 (a)

0 Bestuur en ondersteuning

B egro t ing na bijs t elling

B ijs t elling 3e rappo rt age

2023

2024

2025

2026

(b)

(c=a+b)

(d)

(e=c+d)

(f)

208.062

15.888

223.950

9.944

233.894

735

853

840

4.775

1 Veiligheid

-13.021

-1.068

-14.090

-1.021

-15.111

2 Verkeer, vervoer en waterstaat

-24.591

-2.022

-26.613

-1.610

-28.223

-31

-27

-15

-12

3 Economie

-5.904

-857

-6.761

-267

-7.028

-3

-129

-83

2027

4 Onderwijs

-8.395

-404

-8.798

-188

-8.987

-77

5 Sport, cultuur en recreatie

-29.712

-2.985

-32.697

-252

-32.949

-323

-249

6 Sociaal domein

-121.924

1.332

-120.592

-6.506

-127.098

-289

-278

802

1.062

1.863

-366

1.497

-315

-55

-5.348

-1.466

-6.814

912

-5.902

-31

9.478

9.448

646

10.094

-188

151

147

4.022

7 Volksgezondheid en milieu 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Totaal

Leeswijzer tabel 1: De actuele begroting (kolom c) fungeert als vertrekpunt voor de actualisatie van de budgetten. De actuele begroting wordt bepaald door de primitieve begroting (kolom a) - raadsbesluit 10 november 2022 – en de begrotingswijzigingen die sindsdien zijn verwerkt (kolom b). Deze

begrotingswijzigingen hebben betrekking op administratieve, budgettair neutrale wijzigingen en de aanpassingen uit de 1ste en de 2de rapportage 2023 en de begroting 2024. Wij merken hierbij op dat de resultaatbestemming uit de 2de rapportage 2023 nog niet in de cijfers is verwerkt. Het gaat hierbij met name om de inzet van incidentele middelen voor de dekking van de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026.. De voorstellen tot bijstellingen van de budgetten in deze rapportage zijn zowel voor 2023 (kolom d) als de jaren 2024-2027 (kolom f) weergegeven. Kolom e geeft inzicht in de actuele begroting 2023, inclusief de bijstellingen uit de 3de rapportage 2023. De bedragen in de kolommen (a), (c) en (e) zijn saldobedragen; het verschil tussen de totale baten en lasten van het programma. Voor programma 0 betreft dit een positief saldo - de baten zijn hoger dan de lasten -, omdat hier de inkomsten uit het gemeentefonds en de belastingen worden verantwoord. Ook programma 7 heeft door de opbrengsten uit de afval- en rioolheffing een positief saldo. De overige programma’s hebben een negatief saldo - de lasten zijn hoger dan de baten -. Op deze programma’s worden naast specifieke inkomsten de lasten verantwoord om het programma uit te kunnen voeren. De bedragen in de kolommen (d) en (f) hebben betrekking op het totaal van de bijstellingen op het programma.

Een positief bedrag heeft een voordelig effect op het begrotingssaldo; een negatief bedrag heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo. Toelichting tabel 1: Uit de tabel blijkt dat wij de actualisatie van ons begrotingsbeeld - op basis van de actuele begroting - starten met een sluitende begroting. Het totaal aan bijstellingen in deze rapportage bedraagt in 2023 € 0,6 mln. voordelig , gevolgd door een nadeel van € 0,2 mln. In 2025 en 2026 bedraagt de structurele doorwerking jaarlijks circa € 0,15 mln. gevolgd door een voordeel van € 4,0 mln. in 2027. In de volgende tabel geven wij een toelichting op de belangrijkste voorstellen tot begrotingsaanpassing. Tabel 2: Begrotingsaanpassingen bedragen x € 1.000

2023 2024 2025 2026 2027

Financiële bijstellingen

I/S

Resultaat 3de rapportage 2023 Septembercirculaire 2023

1.339

Storting voorziening spaarverlof

-312

Bijdrage Hof van Onthaasting

-110

Middelencomplex BUIG

275

334

249 4.095

s i

-110

-326

Bijstelling leerlingenvervoer

Motie bijdrage voor hulpverlening na natuurrampen in Marokko en Libië

-92

Financiering - renteontwikkelingen

582

Volumeontwikkeling stichting Leergeld

-74

Bouwleges

915

Leges burgerzaken

125

Actualisatie wachtgeld oud-bestuurders

Initiatief voorstel pilot ecologisch beheer

163

255

i i

-70

Toon Hermans Theater – achtergesteld onderhoud/ correctie huur

-986

Onderhoud havens

-600

-205

i/s i

bedragen x € 1.000

Financiële bijstellingen

2023 2024 2025 2026 2027

Toeristenbelasting 2024 Incidentele middelen duurzaamheid 2024 (speerpunt uitvoeringsagenda begroting 2024) Verkoop DaCapo College

I/S

126

-260

Kleine verschillen (< € 50.000)

-59

-13

-14

-13

Totaal saldo financiële bijstellingen

646

-188

151

147

4.022

i/s

Leeswijzer tabel 2: In bovenstaande tabel hebben wij de voorstellen tot begrotingsaanpassing opgenomen die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Positieve bedragen hebben een voordelig effect op het begrotingssaldo; negatieve bedragen hebben een nadelig effect op het begrotingssaldo. In tabel 8 blijkt de invloed van de resultaten uit deze rapportage op de begrotingssaldi1. In tabel 9 geven we inzicht in de betekenis van de resultaten op het structureel begrotingsevenwicht2. Voor een volledig inzicht in de voorgestelde bijstellingen per programma, inclusief inhoudelijke toelichting, verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 van deze rapportage. Hier zijn ook de voorstellen tot aanpassing opgenomen die geen invloed hebben op het begrotingssaldo; de budgettair neutrale aanpassingen. Toelichting tabel 2: Uit de tabel blijkt dat het totaal aan begrotingsaanpassingen in 2023 € 0,6 mln. voordelig is, in 2024 gevolgd door een nadeel van € 0,2 mln. In 2025 en 2026 bedraagt de structurele doorwerking jaarlijks circa € 0,15 mln. gevolgd door een voordeel van € 4,0 mln. in 2027. Voordat wij onderstaand de individuele posten kort toelichten geven wij eerst een analyse op hoofdlijnen. Op hoofdlijnen Het structureel voordelige resultaat in deze rapportage wordt hoofdzakelijk bepaald door de financiële gevolgen uit de septembercirculaire 2023.

We kunnen voorzichtig concluderen dat de septembercirculaire meer duidelijkheid biedt over de financiering van het Rijk voor gemeenten. Echter de discussie met het Rijk over een goede financiële uitgangspositie voor gemeenten is nog niet afgerond. De accressen zijn gebaseerd op prognoses en worden in de komende mei- en septembercirculaire geactualiseerd. Met name door de schommelingen in de loon- en prijsontwikkeling kunnen we niet met zekerheid voorspellen hoe de begrote accressen 2024-2027 zich verder gaan ontwikkelen. De overige mutaties hebben voornamelijk een incidenteel karakter. De grootste voordelige bijstellingen hebben betrekking op bouwleges en financiering/ renteontwikkeling. Daarnaast hebben de bijstellingen voor het Toon Hermans Theater (achtergesteld onderhoud en correctie huur), onderhoud havens en de bijstelling op het middelencomplex BUIG een nadelig effect op het begrotingssaldo. 1 Totale baten -/- totale lasten 2 Structurele baten -/- structurele lasten

Per voorstel tot aanpassing Onderstaand lichten we de bijstellingen nader toe. Op basis van de uitgangspunten lichten wij in deze samenvatting alleen bijstellingen toe die tenminste € 50.000 bedragen. De bijstellingen onder het grensbedrag van € 50.000 zijn samengevat onder de kleine verschillen. Voor een verdere toelichting hierop verwijzen wij naar de financiële bijstellingen op de programmabladen. Septembercirculaire We verwijzen naar de raadsinformatiebrief inzake de septembercirculaire van 7 november jl. Het resultaat van € 1,3 mln. in 2023 heeft voornamelijk betrekking op de voorlopige afwikkeling 2023 van het BTW compensatiefonds. Het positieve resultaat in 2027 € 4,1 mln. heeft met name betrekking op de compensatie voor volumeontwikkelingen (volumeaccres). De positieve resultaten 2024 tot en met 2026 hebben voornamelijk betrekking op hoeveelheidsverschillen (wijzigingen in verdeelmaatstaven zoals inwoners, aantal woonruimte, oppervlakte etc.). Storting voorziening spaarverlof In lijn met onze verslaggevingsvoorschriften (BBV) hebben wij In 2022 een voorziening spaarverlof ingesteld, omdat het onderwerp verlofsparen sinds 2022 in de CAO is opgenomen. Eind 2022 bedroeg het aantal uren spaarverlof 25.595 uur.

In oktober 2023 zijn de uren spaarverlof gestegen naar 34.415 uur en is het gemiddeld uurtarief als gevolg van de CAO gestegen van € 27,55 in 2022 naar € 29,55 in 2023. Op basis van deze actuele cijfers voegen wij een bedrag van € 0,31 mln toe aan de voorziening. In de jaarrekening 2023 wordt de omvang van de voorziening verder bijgesteld op basis van het daadwerkelijk aantal uren spaarverlof per 31-12-2023. Bijdrage Hof van Onthaasting Voor beheer en onderhoud van het park in Hoogveld, Hof van Onthaasting, is er een overeenkomst gesloten met Stichting Hof van Onthaasting. Deze overeenkomst hield in dat de Stichting gedurende 15 jaar een bijdrage van jaarlijks € 110.000 aan de gemeente betaalt. De gemeente is eigenaar van het Hof van Onthaasting en verantwoordelijk voor beheer en onderhoud daarvan. De in het contract afgesproken termijn is nu verstreken en de bijdrage komt daarmee te vervallen. Het betreft een administratieve correctie, omdat deze bijdrage structureel in onze begroting was verwerkt. Middelencomplex Buig Eind september 2023 heeft het Rijk het definitieve budget 2023 voor de BUIG gepubliceerd. Door met name de loon-prijsontwikkeling en de oplopende instroom aan statushouders valt de BUIG met ruim € 3,8 mln. hoger uit.

Door de hogere instroom van onder andere statushouders, de werkloosheid zich minder gunstig ontwikkelt, en de doorwerking van de loon-prijsontwikkeling in de uitgaven, vallen de totale lasten met ruim € 4,1 mln. nadeliger uit. Bijstelling leerlingenvervoer De realisatie is € 0,1 mln. lager dan begroot. Ieder kind dat aangepast vervoer (taxivervoer) nodig heeft, krijgt dit ook. Doordat er steeds meer kinderen gebruik maken van andere vormen van leerlingenvervoer (fiets, OV en kilometervergoeding) die minder geld kosten, valt het bestede bedrag lager uit. Er is geen sprake van nieuw beleid. Wel worden de verordening en nadere regels

van dit bestaand beleid strikter gevolgd. Reden daarvoor is dat het systeem voor aangepast vervoer (taxivervoer), binnen de aanbesteding Zuid-Limburg, ernstig overvraagd wordt. Alle 16 gemeenten van Zuid-Limburg kampen met hetzelfde probleem. Landelijk ziet men deze overvraging ook en loopt men tegen dezelfde uitdagingen aan. Inzet van alle Zuid-Limburgse gemeenten is dat de leerlingen die zelfstandig kunnen (leren) reizen met de fiets of openbaar vervoer op deze manier reizen. Leerlingen worden zelfstandiger gemaakt, daar waar dat mogelijk is, op kortere of langere termijn. Dit doen we in goed overleg met ouders en de leerling zelf. Bijkomend doel is dat als leerlingen zelfstandig kunnen reizen het toekomstperspectief, op alle levensvlakken, ten positieve verandert. Deze aanpak, waarin de ontwikkeling van het kind centraal staat, is nodig zodat er ruimte blijft binnen het aangepast vervoer voor leerlingen die niet zelfstandig kunnen reizen. Het doel is en blijft dat elke leerling op school kan komen en onderwijs kan volgen. Elke week worden nieuwe leerlingen toegelaten tot het aangepast vervoer die dit nodig hebben op basis van hun eigen beperking of op basis van het ontbreken van zelfstandigheid en zelfredzaamheid van het gezin.

Motie bijdrage voor hulpverlening na natuurrampen in Marokko en Libië Op basis van de aangenomen raadsmotie in de vergadering van 5 oktober 2023 over de bijdrage hulpverlening natuurrampen Marokko en Libië, wordt er € 1 per inwoner gedoneerd ten laste van de algemene middelen. De helft van het bedrag is bestemd voor de slachtoffers en wederopbouw van Marokko en de andere helft voor de slachtoffers en wederopbouw van Libië. Financiering – renteontwikkelingen Incidentele bijstelling mutaties rente Financiering: - Voordeel op rentelasten kortlopende leningen ad € 80.000 door lagere opname kortlopende leningen dan in de begroting aangenomen; - Doordat er geen nieuwe leningen zijn afgesloten kan het saldo van de stelpost rente ad € 0,3 mln. in 2023 vrijvallen - Voordeel rente-inkomsten schatkistbankieren ad € 0,2 mln. door de stijgende rentetarieven. Volumeontwikkeling stichting Leergeld In lijn met de landelijke ontwikkelingen en het belang van het verminderen van (kinder) armoede, zien we zowel landelijk als lokaal grote aandacht voor bestaanszekerheid in brede zin, mede ingegeven door de energie- en inflatiecrisis. Dit leidt tot landelijke en lokale campagnes om het gebruik van regelingen te stimuleren.

Dit heeft ook effect op de bekendheid en het gebruik van lokale regelingen, waaronder Stichting Leergeld, die inzetten op het vergroten van kansengelijkheid en talentontwikkeling van kinderen die opgroeien in een gezin met een lager inkomen. Bouwleges Door het verlenen van vergunningen voor een aantal grote bouwprojecten zijn de bouwleges tot en met 3de kwartaal 2023, op basis van de gerealiseerde cijfers van de BsGW, met € 1,68 mln gestegen ten opzichte van de actuele begroting 2023. Het betreft o.a. de volgende grote projecten:

- Bouwen zorgcentrum de Baenje ad € 0,45 mln. - Verbouw en uitbreiding sport- en recreatiecentrum Glanerbrook (fase 2) ad € 0,49 mln. - Bouw distributiecentrum, Verloren van Themaatweg Born ad € 0,59 mln. Daarnaast is er extra inhuur gepleegd om deze dossiers en de overige grotere workload binnen de gestelde termijnen te kunnen verwerken. Per saldo leidt dit tot een incidentele voordelige bijstelling van € 0,9 mln. Leges burgerzaken De realisatie van de legesinkomsten (en daarbij de bijbehorende afdracht rijksleges) voor reisdocumenten laat afgelopen jaren zien dat de prognose cijfers te laag waren. Daarop vindt nu een bijstelling plaats. Daarbij komt de reisdocumentenpiek, die volgend jaar start voor komende 5 jaren (2023 tot en met 2027). Dit is verwerkt in de meerjarige bijstelling. Vanwege prijsstijgingen van de licenties en onderhoud geautomatiseerde systemen wordt € 25.000 ten laste gebracht van de stelpost inflatie. Actualisatie wachtgeld oud-bestuurders De budgetten bij bestuur kunnen incidenteel voor 2023 naar beneden bijgesteld worden wat betreft de wachtgelden voormalig wethouders Toon Hermans Theater (achtergesteld onderhoud/ correctie huur) Vanaf 2015 heeft de gemeente het Toon Hermans Theater (THT), verhuurd aan Stichting De Domijnen.

In deze huurovereenkomst is overeengekomen dat het gehele onderhoud, zowel huurders- alsook verhuurders-onderhoud voor rekening van verhuurder, zijnde de Gemeente komt. In de aanloop naar een nieuwe huurovereenkomst voor het THT is gebleken dat gedurende de periode 2015 – 2022 slechts zeer beperkt huurdersonderhoud is uitgevoerd, dit onderhoud dient alsnog te gebeuren. Het gaat om een resterend bedrag van € 0,78 mln. Daarnaast is In 2022 een nieuwe huurovereenkomst opgesteld. Basis voor deze huurovereenkomst is een kostprijs dekkende huurprijs waarbij er tevens in de vorm van een demarcatielijst afspraken zijn gemaakt over toekomstig huurders- en verhuurdersonderhoud. Deze huurovereenkomst is getekend op 1-7-2022. De nieuwe huurprijs leidt tot een verlaging van de inkomsten in de gemeentebegroting en een aanpassing van de begrote kosten. Deze aanpassing leidt tot een financieel vastgoedvraagstuk ter hoogte van € 0,25 mln. Wij stellen voor dit bedrag te dekken uit de algemene middelen. Omdat de verlaging van de huuropbrengst en de verlaging van de kosten voor onderhoud niet parallel zijn gelopen en daarmee de kosten eerder in de begroting zijn vrijgevallen dan de opbrengsten, zal dat nu hersteld moeten worden.

Onderhoud havens Om baggerwerkzaamheden bij de Gulik-Gelre-Haven en Franciscushaven te laten uitvoeren, wordt voorgesteld € 0,6 mln beschikbaar te stellen uit de algemene middelen. Dit bedrag wordt gestort in de verplichtingenreserve Vastgoed in 2023 en in 2024 onttrokken voor het uitvoeren van de baggerwerkzaamheden. Na uitvoering van de baggerwerkzaamheden kunnen metingen en inspecties worden verricht, welke bijdragen aan het kunnen opstellen van een beheer en onderhoudsplan voor de lange termijn.

Voor de tussenliggende periode is een plan van aanpak opgesteld. Op basis van het plan van aanpak, verwachten wij komende jaren tenminste € 0,1 mln extra nodig te hebben voor het beheer en onderhoud van de havens. Feitelijk zouden alle kosten van beheer en onderhoud gedekt moeten worden uit de havengelden (liggelden). Om te voorkomen dat de tarieven van de liggelden dermate hoog worden (in het kader van kostendekkendheid) dat deze de concurrentiepositie in gevaar brengt en we de totale financiële consequenties pas na het baggeren volledig inzichtelijk hebben, wordt voorgesteld om andere dekkingsmiddelen in te zetten. € 65.000 wordt gedekt vanuit de liggelden en € 50.000 wordt gedekt uit de mutatie huurindexatie Barge Terminal Born BV. Ten aanzien van deze extra dekking voor de uitvoering van het plan van aanpak geldt dat deze nog verwerkt moet worden in de begroting. Het is niet toegestaan om deze rechtstreeks te verrekenen in de begroting omdat hiermee vermenging optreedt van privaatrechtelijk met publiekrechtelijk. Daarom valt € 50.000 vrij n.a.v. indexatie huurinkomsten Barge Terminal Born naar de algemene middelen en wordt deze vervolgens toegewezen ten behoeve van het uitvoeren van het korte- en middellange onderhoudsplan van de havens. Initiatiefvoorstel pilot ecologisch beheer In lijn met het raadsbesluit van 5 oktober jl.

is voor het initiatiefvoorstel ecologisch groenbeheer een bedrag van € 70.000,- voor 2024 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt gedekt ten laste van de algemene middelen. Deze mutatie betreft de verwerking van dit besluit. Toeristenbelasting 2024 Incidentele bijstelling opbrengsten toeristenbelasting op basis van de prognose 2024 hotelovernachtingen Speerpunt incidentele middelen duurzaamheid 2024 Om de in 2023 reeds in gang gezette ontwikkelingen en initiatieven niet te laten stagneren, maar verder te kunnen uitwerken wordt voorgesteld in 2024 ook incidenteel middelen in te zetten. Deze middelen worden onder andere ingezet op bewustwording, enthousiasmering, facilitering en informeren van de inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties enz. (denk hierbij bijvoorbeeld aan een duurzaamheidshuis). Daarnaast lopen er onderzoeken in het kader van de lokale RES opgave (herijking afwegingskader grootschalige opwek zon en wind, innovatief alternatieve windenergie en vervolg onderzoeken in het kader van de motie ‘lokaal energie bedrijf’). In de begroting 2024 was dit speerpunt als pm opgenomen. Tevens wordt gestart met de Routekaart Energietransitie (visie, strategie, uitvoeringsprogramma) die met betrokkenheid van de raad en externe partners wordt opgesteld. Verkoop DaCapo College De voormalige Dacapo locatie aan de Broeksittarderweg 45 is verkocht.

Het verkoopresultaat (na vermindering van kosten) van deze ontwikkellocatie bedraagt afgerond € 0,5 mln. en wordt gestort in de bestemmingsreserve ontwikkelprojecten. Door deze verkoop worden de structurele exploitatiegevolgen van dit pand afgeraamd.

2. Financiële ontwikkelingen Uitgaande van de in deze rapportage voorgestelde begrotingsaanpassingen gaan we onderstaand nader in op de bijstellingen met betrekking tot: - Ontwikkeling stelpost inflatie - Budgetoverhevelingen - Kredietvoteringen - Inzet middelen uit de reserve samenleving versterkende maatregelen - Vooruitblik jaarrekening 2023 Ontwikkeling stelpost inflatie Via de P&C-cyclus volgen wij de invloed van loon- en prijsstijgingen op onze begroting. In onze begroting hebben wij middelen gereserveerd om de effecten van deze loon- en prijsstijgingen op te kunnen vangen. Deze middelen zijn gereserveerd op de stelpost inflatie. In onderstaande tabel brengen wij de inzet van deze stelpost in beeld. Tabel 3 – inzet stelpost inflatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027

bedragen x €1.000 Inzet stelpost inflatie Stelpost inflatie: Beginsaldo Reservering prijspeil 2023 (o.b.v. meicirculaire 2022) Reservering prijspeil 2024 e.v. (o.b.v. meicirculaire 2022)

2.888 15.600

2.846 15.600

1.421 15.600

854 15.600

6.700

13.100

15.700

2.700

5.000

5.400

10.900

2.440

2.448

2.065

1.875

1.930

18.144

32.776

41.051

42.436

47.424

1ste rapportage 2023

12.500

8.400

2de rapportage 2023

3.300

7.200

7.300

8.000

3de rapportage 2023

136

449

437

425

422

Raadsbesluiten urgente dossiers

100

400

700

1.600

Totaal verwerking claims prijsstijgingen

16.036

16.349

16.737

18.325

18.322

Saldo stelpost inflatie

2.108

16.327

24.214

24.011

29.002

Reservering loon- prijsontwikkeling (o.b.v. meicirculaire 2023)

2023-2027

944 15.600

800

Indexering lokale lasten 4,22% (o.b.v. begroting 2024) Reservering prijspeil 2024 (o.b.v. septembercirculaire 2023) Aanvulling jaarrekeningresultaat 2022 Totaal stelpost inflatie

800

Verwerking claims prijsstijgingen

In deze rapportage zijn de middelen die wij in de septembercirculaire hebben ontvangen voor het opvangen van loon- en prijsstijgingen aan de stelpost toegevoegd. Het betreft een bedrag van € 2,4 mln. in 2024 aflopend naar ruim € 1,9 mln. in 2027. Daarnaast zijn aanvullend op de inzet uit de 1ste en 2de rapportage voorstellen gedaan om effecten van loon- en prijsstijgingen uit deze stelpost te dekken. Onderstaand hebben wij deze voorstellen op een rij gezet.

Tabel 4 voorstellen inzet stelpost inflatie Programma – voorstel Bedragen x € 1.000

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 Voorstellen inzet stelpost inflatie

0 - Inflatie veiligheidsregio VRZL

-370

2 - Inflatie parkeerexploitatie

-40

-27

-15

-3

6 - Inflatie GGD

-91

6 - Inflatie MIK PIW

-205

0 - Inflatie KCC/ICT

-26

2 - Hogere energielasten

-452

4 - Zakelijke lasten onderwijspanden

-100

5 - SPUK MEOZ

1.200

-449

-437

-425

-422

6 - Indexering Stichting Leergeld

-13

7 - Hogere energielasten

-39

Claims 3de rapportage stelpost inflatie:

-136

Bovenstaande voorstellen zijn, inclusief inhoudelijke toelichting, verwerkt op de programmabladen in hoofdstuk 2. Op programma 5 wordt een bedrag van € 1,2 mln aan de stelpost toegevoegd. In 2023 hebben wij uit de Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (hierna: de SPUK-MEOZ) een bijdrage van € 1,2 mln ontvangen voor de extra energiekosten Glanerbrook in 2022. Deze wordt teruggeboekt naar de stelpost inflatie Na verwerking van de mutaties in deze rapportage is in 2023 nog een bedrag beschikbaar van € 2,1 mln. Dit bedrag kunnen we in de jaarrekening 2023 inzetten om aanvullende effecten door prijsstijgingen te verrekenen. In de resultaatbestemming jaarrekening 2023 zullen we voorstellen resterende middelen toe te voegen aan de jaarschijf 2024. In 2024 is een bedrag beschikbaar van € 16,3 mln. Dit loopt op tot € 29,0 mln. in 2027. De middelen in 2024 zijn onder andere nodig om de effecten van de nieuwe CAO, nieuwe energietarieven en effecten bij gemeenschappelijke regelingen op te vangen. Daarnaast is in lijn met besluitvorming over de 2de rapportage 2023 een krediet van € 5,2 mln. beschikbaar om prijs-stijgingen bij de projecten die deel uitmaken van de Regeling grote projecten op te vangen. Budgetoverhevelingen In deze laatste rapportage beoordelen wij welke activiteiten doorlopen naar 2024.

Wij stellen voor om de budgetten van deze activiteiten nu over te hevelen naar 2024, zodat de uitvoering direct in 2024 kan worden opgepakt en de rechtmatigheid is geborgd. Wij hebben beoordeeld of: - Voortzetten van de activiteiten in 2024 noodzakelijk is; - Dekking niet uit de begroting 2024 kan plaatsvinden; - De doorgeschoven activiteiten samen met alle activiteiten en budgetten van 2024 gerealiseerd kunnen worden. Indien wij deze budgetoverhevelingen zouden verwerken in de jaarrekening 2023, heeft dat tot gevolg dat uitvoering in 2024 pas kan worden opgepakt na het raadsbesluit over de jaarrekening 2023 (medio juli 2024). De voorstellen tot budgetoverheveling – inclusief inhoudelijke toelichting – zijn verwerkt op de programmabladen in hoofdstuk 2. In onderstaande tabel zijn de budgetoverhevelingen samengevat.

Tabel 5 - budgetoverhevelingen budget

programma

Budgetoverhevelingen

Ontwikkelingen ICT (voortgang telefonie, IAM, SIEM/SOC) Revolverende middelen ESF-subsidie

bedrag

bedragen x € 1.000

0 0, 4 en 6

184 916

Pilots beleidsplan armoede en schulden

255

Inzet ervaringsdeskundige "Participatiewet in balans"

Project schuldenvrij gezinnen vanaf 27 jaar

500

Mobiliteitsmaatregelen

156

Landschapsontwikkeling budget Herstelplan Jeugd Medische advisering Wmo en gehandicaptenkaarten

5 6 6

150 219 233

Incidentele middelen duurzaamheid 2023

200

Saldo budgetoverhevelingen

2.873

Kredietvoteringen In deze rapportage wordt voorgesteld de volgende kredieten beschikbaar te stellen: Tabel 6 – investeringskredieten Investering

programma

Passantenhaven Schipperskerk

Investeringskredieten 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3 Economie

Geleen-Centrum impulsaanpak

3 Economie

Aankoop grond Tudderenderweg

5 Sport, cultuur en recreatie

Groene inpassing uitbreiding parkeerterrein Zuyderland Unilocatie Onderwijsgebouw kinderopvang (IKC Handj in Handj) Totaal investeringskredieten

5 Sport, cultuur en recreatie

Baakhoven grondwal

6 Sociaal Domein

Dekking kapitaallasten Binnen de bestaande begroting Subsidie provincie Limburg Binnen de bestaande begroting Binnen de bestaande begroting Binnen de bestaande begroting Uit toekomstige huuropbrengsten

bedrag bedragen x € 1.000 200 48 72 124 64 900 1.408

In deze rapportage stellen we voor een aantal investeringskredieten beschikbaar te stellen voor een totaalbedrag van afgerond € 1,4 mln. De kapitaallasten van deze kredieten dekken we binnen de bestaande begroting en leggen geen (extra) beslag op algemene middelen. De voorstellen tot kredietvotering, inclusief inhoudelijke toelichting, zijn verwerkt op de programmabladen in hoofdstuk 2. Inzet middelen uit de reserve samenleving versterkende maatregelen In de vierde rapportage 2022 is een bedrag van € 5 mln. beschikbaar gesteld voor samenleving versterkende maatregelen, waarvan € 3,5 mln. geoormerkt is voor structuurversterkende maatregelen. In de 1ste rapportage 2023 is in dit verband een bedrag van € 0,4 mln. beschikbaar gesteld voor de verledding van de buitensportaccommodaties.

In de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026 (begroting 2024) is verduurzaming maatschappelijk vastgoed als speerpunt benoemd. Passend binnen het doel van de beschikbaar gestelde middelen voor structuurversterkende maatregelen en in lijn met het speerpunt in de uitvoeringsagenda stellen wij voor in deze rapportage € 0,5 mln. beschikbaar te stellen voor onderzoeken op het gebied van verduurzaming maatschappelijk vastgoed. In deze onderzoeken worden ook de gemeenschapshuizen in eigendom van een stichting meegenomen, zoals bedoeld in de motie die op 9 november jl. is aangenomen. Op basis van de uitkomsten uit deze onderzoeken wordt een nader voorstel gedaan. Volledigheidshalve hebben wij in onderstaande tabel het verloop van de reserve samenleving versterkende maatregelen in beeld gebracht. Na inzet van een bedrag van € 0,5 mln. voor onderzoeken op het gebied van verduurzaming maatschappelijk vastgoed is nog ruim € 3,3 mln. beschikbaar voor andere maatregelen. In afwachting van de uitkomsten van eerder genoemde onderzoeken blijft het bedrag in de reserve beschikbaar voor het doel waarvoor de middelen beschikbaar zijn gesteld. Met name voor structuurversterkende maatregelen (maatschappelijke organisaties en het MKB). Tabel 7 –reserve samenleving versterkende maatregelen

Reserve samenleving versterkende maatregelen

2023

toelichting

bedragen x € 1.000

Beginsaldo 01-01-2023

5.000

Raadsbesluit 4de rapportage 2022

Stortingen 2023: - raadsbesluit 13 juli 2023 (jaarrekening 2022)

750

Totaal stortingen

750

Toevoeging restant beschikbare middelen energietoeslag

Onttrekkingen 2023: - Raadsbesluit 26 januari 2023

1.500

Tijdelijke tegemoetkoming energielasten inwoners

- Raadsbesluit 19 juni 2023 (1ste rapportage 2023)

420

Verledding buitensportaccommodaties

- Raadsbesluit 13 december 2023 (3 rapportage 2023)

500

Onderzoeken verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Totaal onttrekkingen

2.420

Eindsaldo 31-12-2023

3.330 #WAARDE!

Vooruitblik jaarrekening 2023 Zoals in de inleiding en bij de uitgangspunten van dit hoofdstuk beschreven, is het doel in deze rapportage de begrotingsrechtmatigheid te borgen. Met andere woorden, we proberen te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat - fors - afwijkt van het bijgestelde begrotingsbeeld in deze rapportage. Ondanks dat we nu begroting nog een keer bijstellen, is het niet te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat op onderdelen gaat afwijken van het bijgestelde begrotingsbeeld. Enerzijds kan dit worden veroorzaakt door onbekende autonome ontwikkelingen in de laatste twee maanden van het jaar. Anderzijds komt dit door ontwikkelingen die we nu in beeld hebben, maar waarvan de financiële impact nu nog niet bekend is. Dit betreft bijvoorbeeld: - verdere inflatieontwikkeling en impact hiervan op de begroting,

de decembercirculaire 2023, openeinde regelingen sociaal domein/ afrekening centrumregelingen, systeemwijzigingen WMO (abonnementstarief, eigen bijdrage) en Jeugdzorg, actualisatie waarde- en volumeontwikkeling (niet) woningen / belastingen, definitieve afwikkeling dividend 2021 BNG, bevindingen accountantscontrole.

3. Ontwikkelingen begrotingssaldi tot en met de 3de rapportage 2023 Begrotingsruimte Bij onderdeel 1 ‘samenvatting begrotingsaanpassingen’ hebben wij de bijstellingen uit de 3de rapportage in beeld gebracht die van invloed zijn op het begrotingssaldo. In onderstaande tabel hebben wij, rekening houdend met deze begrotingsaanpassingen, de ontwikkeling van de begrotingssaldi in de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2027 op een rij gezet. Tabel 8 – ontwikkeling begrotingsruimte bedragen x € 1.000

Ontwikkeling begrotingsruimte Saldo begrotingsruimte na 2de rapportage 2023/ begroting 2024 Financiële bijstellingen 3de rapportage 2023 Saldo begrotingsruimte na 3de rapportage 2023

2023

2024

2025

1.862

646 2.508

2026

2027

1.029

-188

151

147

4.022

-188

1.180

147

4.022

We zijn de actualisatie van het begrotingsbeeld gestart met de begrotingssaldi op basis van de 2de rapportage 2023/ begroting 2024. Na verwerking van de besluitvorming uit deze 2 P&C-producten3 hebben we in 2023 en 2025 € 1,9 mln. respectievelijk € 1,0 mln. begrotingsruimte. De overige jaarschijven zijn sluitend. Na verwerking van de bijstellingen uit de 3de rapportage 2023 is de begrotingsruimte toegenomen. In 2023 bedraagt deze ruimte € 2,5 mln., in 2025 € 1,2 mln, in 2026 € 0,1 mln en in 2027 € 4,0 mln. De jaarschijf 2024 is er sprake van een incidenteel tekort van € 0,2 mln. Zoals bij toelichting op de begrotingsaanpassingen aangegeven, komt dit met name door de structurele voordelen uit de septembercirculaire. Structureel begrotingsevenwicht In onderstaande tabel maken wij aan de hand van deze septembercirculaire de ontwikkeling van het structureel en reëel begrotingsevenwicht inzichtelijk. Tabel 9 – structureel begrotingsevenwicht bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Structurele begrotingssaldi begroting 2024

497

9.081

-3.501

-5.217

Resultaat septembercirculaire 2023

237

295

211

4.084

Structurele begrotingssaldi inclusief verwerking septembercirculaire

734

9.376

-3.290

-1.133

Ontwikkeling structureel begrotingsevenwicht

In lijn met het begrotingsadvies van de VNG zijn de jaarschijven 2024 en 2025 in onze begroting 2024 structureel sluitend. Vanaf 2026 hebben we structurele tekorten van € 3,5 mln. in 2026 en € 5,2 mln. in 2027. Na verwerking van de structurele effecten uit de septembercirculaire 2023 zijn de structurele overschotten in 2024 en 2025 toegenomen respectievelijk de structurele tekorten in 2026 en 2027 afgenomen. De tekorten bedragen € 3,3 mln in 2026 en € 1,1 mln in 2027.

3 Raadsbesluiten 9 november 2023

Op basis van de cijfers in de tabellen 8 en 9 blijkt dat er ondanks de incidentele begrotingsruimte in de verschillende jaarschijven er geen ruimte in de meerjarenraming is om nieuwe structurele financiële verplichtingen aan te gaan. Immers vanaf 2026 is sprake van structurele tekorten. De voordelige begrotingssaldi in de verschillende jaarschijven kunnen daarom alleen worden ingezet voor incidentele dekking. Context Rijksbeleid Ondanks de voordelige invloed van de resultaten uit de septembercirculaire op onze begrotingsruimte is hiermee het financiële probleem voor gemeenten niet opgelost. Dat blijkt uit de structurele tekorten vanaf 2026. Dit komt voornamelijk door het gat van € 2,3 mld. dat in 2026 landelijk is ontstaan door het loslaten van de koppeling met de rijksuitgaven. De VNG heeft hierop gereageerd door samen met het Interprovinciaal Overleg (IPO) een position paper voor de Tweede Kamer op te stellen, waarin aandacht wordt gevraagd voor verbetering van de financiële positie van provincies en gemeenten. Naar aanleiding van deze lobby zijn bij de behandeling van de begroting van het ministerie van BZK twee moties aangenomen. De moties gaan over de mogelijkheden inzake het opheffen van de opschalingskorting en een onderzoek naar een oplossing voor het ravijnjaar 2026.

Of en in welke mate het (demissionaire) kabinet bereid is deze moties uit te voeren, is nu niet bekend. Naar de huidige omstandigheden is zoals uit tabel 8 blijkt onze begroting niet structureel sluitend. Op dit moment zijn er te veel onzekerheden en het Rijk komt nu niet tot een passende oplossing. Op basis van de beschreven context van het Rijksbeleid en bovenstaande overzichten stellen wij voor: - De voordelige begrotingsruimte 2023, bij de jaarrekening 2023, toe te voegen aan de algemene reserve als achtervang voor onzekerheden en het risicoprofiel in onze begroting. Temeer daar er in 2024 sprake is van een incidenteel tekort; - De ruimte in de jaarschijven 2025 tot en met 2027 vooralsnog aan te houden en niet in te zetten. - Afhankelijk van de verdere ontwikkeling van het begrotingsbeeld in 2027 kan het toekomstig een optie zijn om de voordelige incidentele begrotingsruimte 2027 te reserveren voor (continuering) nieuw beleid. In de begroting 2024 kunnen we door inzet van incidentele begrotingsruimte via de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026 tijdelijk invulling geven aan een aantal speerpunten. Zowel in de begroting 2024 als nu in de 3de rapportage 2023 ontbreekt structurele financiële ruimte. Door de begrotingsruimte 2027 van € 4,2 mln.

te reserveren op een stelpost nieuw beleid, is er financiële ruimte om incidenteel in 2027 de uitvoering van een aantal speerpunten te continueren. Dit voor zover continuering urgent is en uit een evaluatie blijkt dat de uitvoering in de periode 2024-2026 een positief effect heeft gehad. Wij merken nogmaals op dat gezien de ontwikkeling van ons structureel begrotingsevenwicht er nu geen ruimte is in de meerjarenraming om speerpunten na 2026/ 2027 structureel te continueren.

2. Ontwikkelingen per programma Uitgaande van het principe van een uitzonderingsrapportage geven wij in dit hoofdstuk per programma inzicht in de inhoudelijke ontwikkelingen, risico’s en een prognose, inclusief voorgestelde bijstellingen, van budgetten en kredieten. Per programma wordt in het overzicht gevraagde bijstelling exploitatiebudgetten inzicht gegeven in de voorstellen om de budgetten aan te passen. Een aantal van deze bijstellingen raakt in de uitwerking meerdere programma’s. Het betreft de volgende onderwerpen: -

Stelpost inflatie De bijstelling van budgetten door prijsstijgingen wordt gedekt uit de middelen die wij hiervoor op de stelpost inflatie (programma 0) hebben gereserveerd. In hoofdstuk 1 hebben wij bij het onderdeel Financiële ontwikkelingen het verloop van deze stelpost nader toegelicht.

Doorbelasting personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten als gevolg van de CAO- stijging over de diverse programma's. Deze mutaties zijn budgettair neutraal omdat de CAO-stijging wordt gedekt uit de middelen die wij hiervoor op de stelpost inflatie (programma 0) hebben gereserveerd.

Energietoeslag De uitbetaling van de energietoeslag op programma 6 wordt gedekt door de middelen die wij hiervoor uit het gemeentefonds op programma 0 hebben ontvangen.

Taakstelling vastgoed Aan het vastgoed van de gemeente is in het verleden een aantal taakstellingen gekoppeld. Hieronder vallen ook de taakstellingen ‘verkoop niet strategisch vastgoed’ en ‘maatschappelijk/accommodatievisie’. Na afhandeling van de verkopen is de taakstelling gerealiseerd. Zoals gerapporteerd in de kadernota hebben wij geconstateerd dat de exploitatielasten van de verkoop van een locatie, niet behorend tot de lijst niet-strategisch vastgoed, ten onrechte met de taakstelling is verrekend. Via de kadernota is het resterend bedrag gesaneerd vanaf 2024. Voor 2023 dienen we deze taakstelling eenmalig nog in te vullen. Per saldo bedraagt het resterend bedrag per eind 2023 € 0,34 mln en komt ten laste van de reserve ‘incidentele dekking taakstellingen’

Correctie leegstand Leegstaande gemeentelijke panden staan vaak langer leeg dan verwacht. Dit komt o.a. door wisseling/vertrek van huurders en aanpassingen van huurpenningen. Dit heeft huurderving en leegstandskosten tot gevolg. Dit betreffen strategische en nietstrategische panden. De strategische panden en ontwikkellocaties kunnen we niet tussentijds verhuren. Voor 2023 betreft de totale neerwaartse bijstelling € 0,52 mln. Het

bedrag van de huurderving komt ten laste van de reserve Incidentele dekking taakstellingen vastgoed -

Planmatig onderhoud De geplande kosten in 2024 voor onderhoud ambtelijke, maatschappelijke panden, sportaccommodaties en parkeergarages worden gedekt uit de reserves Vastgoed en Sportaccommodaties respectievelijk parkeergarages

Zoals uit onderstaande overzichten blijkt hebben de mutaties per saldo geen effect op het resultaat van deze rapportage. De in de overzichten opgenomen bedragen hebben betrekking op de jaarschijf 2023. Programma

bedragen x € 1.000

Stelpost inflatie

Doorbelasting personeel

Energietoeslag

0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING

5.305

3.374

158

-158

1 VEILIGHEID

-370

-651

2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

-492

-453

-328

328

-267

-25

-165

-137

137

-150

150

3 ECONOMIE

Taakstelling vastgoed mutatie mutatie reserve resultaat

4 ONDERWIJS

-100

5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

1200

-439

6 SOCIAAL DOMEIN

-224

-2.451

7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

-111

-256

8 VOLKSHUISV., RUIMT.ORDENING EN STED.VERN.

-623

145

-145

ONTWIKKELING SALDO PROGRAMMA'S

-337

337

Programma

bedragen x € 1.000

Correctie leegstand mutatie mutatie resultaat reserve

-3.374

Planmatig onderhoud 2024 mutatie mutatie reserve resultaat en voorzieningen

0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING

-185

185

1 VEILIGHEID

-5

2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

-980

980

3 ECONOMIE

4 ONDERWIJS

-42

-190

190

5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

-428

-3.140

3.140

6 SOCIAAL DOMEIN

-44

-300

300

7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

8 VOLKSHUISV., RUIMT.ORDENING EN STED.VERN.

-4.800

4.800

ONTWIKKELING SALDO PROGRAMMA'S

-514

516

Reserve incidentele taakstellingen vastgoed Uit bovenstaande overzichten blijkt dat we de financiële gevolgen van de taakstelling vastgoed en de correctie leegstand verrekenen met de reserve incidentele taakstellingen vastgoed. Daarnaast zijn in deze rapportage voorstellen gedaan om de opbrengst van de verkoop Mauritslaan, Kasteelhof en reststroken grond aan deze reserve toe te voegen. In onderstaand overzicht brengen wij het verloop van deze reserve in beeld. Na verwerking van de bijstellingen in deze rapportage bedraagt het saldo van de reserve € 3,6 mln. Reserve incidentele taakstellingen vastgoed bedragen x € 1.000

2023

Beginsaldo 01-01-2023

2.973

Stortingen 2023: - 3de rapportage : verkoop Mauritslaan

- 3de rapportage: verkoop Kasteelhof

1.345

- 3de rapportage : verkoop reststroken grond Totaal stortingen

17 1.440

Onttrekkingen 2023: - 3de rapportage : correctie huur/ leegstand 2023

516

- 3de rapportage: verrekenen taakstellingen 2023

337

Totaal onttrekkingen

853

Eindsaldo 31-12-2023

3.560

Programma 0: Bestuur en ondersteuning Ontwikkelingen IM-ICT Voortgang telefonie In de programmabegroting 2023 hebben wij aangegeven in 2023 een nieuwe telefonieoplossing te implementeren. Dit met als doel de telefonische bereikbaarheid van de totale organisatie (met name 2delijns contact) te verbeteren. Deze implementatie wordt voor een groot deel afgerond in 2023 met een uitloop naar het eerste kwartaal 2024. Deze uitloop is nodig omdat: • het trainen van alle medewerkers anders samen zou vallen met de (voorbereidende) werkzaamheden rondom de ingelaste Tweede Kamerverkiezingen, wat een onnodig grote druk op de organisatie zou betekenen. • we afhankelijk zijn van de capaciteit van externe leveranciers en deze later dan in de oorspronkelijke planning voorzien (een deel van) hun diensten gaan leveren. • implementatie/nazorg doorloopt in 2024. Daarom is het nodig € 85.000 aan incidenteel budget over te hevelen naar 2024. Identity- en Accessmanagement (IAM) Identity en AccessManagement is de wijze waarop wij onze medewerkers identificeren, autoriseren en faciliteren. IAM zorgt voor de correcte, actuele en veilige toegang tot onze fysieke en digitale werkomgeving en faciliteert de medewerker in benodigde middelen (onder andere soft- en hardware). In juni 2023 zijn wij met IAM gestart.

Nieuwe inzichten laten een grotere complexiteit zien dan initieel ingeschat, waardoor de doorlooptijd langer wordt en interne capaciteit (betrokken teams) groter wordt. De afhankelijkheid van IAM met de aanbesteding en implementatie e-HRM zorgen ervoor dat de oplevering van IAM verlegd wordt naar 1 januari 2025, gelijktijdig met de livegang eHRM. De benodigde aanvullende expertise en projectleiding loopt door in 2024 en de voor 2023 voorziene incidentele middelen ad € 44.000 daarmee ook. Implementatie SIEM/SOC Naar aanleiding van meerdere schadelijke cyberhacks in het verleden bij onder andere de Universiteit Maastricht en bij de gemeente Hof van Twente is er een verdere intensivering van de al verhoogde aandacht voor informatieveiligheid binnen gemeente Sittard-Geleen ontstaan. Gemeente Sittard-Geleen heeft zich in het verleden dan ook aangesloten bij de aanbesteding van GGI-veilig en behoorlijke stappen gezet in de implementatie van een oplossing (SIEM: Security Information and Event Management / SOC: Security Operations Center) die continu de veiligheid (cyberhacks) in het netwerk bewaakt en borgt. Dit contract is in 2022 met wederzijds goedvinden tussen de VNG en KPN beëindigd. Derhalve is er eind 2022 een tijdelijke overbruggingsovereenkomst gesloten, zodat er voorzien bleef in een vergelijkbare oplossing.

De planning was om in het tweede kwartaal 2023 te starten met een nieuwe aanbesteding voor SIEM/SOC. Deze planning is niet behaald. Hierdoor zijn de voorbereidingen voor het aanbestedingstraject doorgeschoven naar het vierde kwartaal 2023, zal de aanbesteding pas in 2024 volgen en wordt de overbruggingsovereenkomst voor 1 jaar verlengd, zodat de dienstverlening op het gebied van SIEM/SOC en daarmee de bewaking op de veiligheid van de ICT-

omgeving van Sittard-Geleen geborgd blijft. Voorstel is om de geprognotiseerde incidentele middelen van 2023 (advies en implementatie SIEM/SOC) van € 55.000 over te hevelen naar het budget van 2024. Risico’s Niet van toepassing. Prognose exploitatie budgetten bedragen x € 1.000

B aten L as ten O nttrekkingen T oevoegingen 0 B E S T UUR E N O ND E R S T E UNING

B egroting G oedgekeur B egroting B ijs telling B egroting na B ijs telling B ijs telling B ijs telling B ijs telling voor de inc l. P rorap bijs telling bijs telling bijs tellingen goedgekeurd 2023 2023 2023 2023 2023 2024 2025 2026 2027 282.905 8.620 291.524 2.172 293.696 1.203 887 767 4.382 -75.244 -2.775 -78.019 9.726 -68.294 -1.187 -242 73 393 4.728 10.212 14.940 -778 14.162 719 208 0 0 -4.326 -169 -4.495 -1.175 -5.670 0 0 0 0 208.062 15.888 223.950 9.944 233.894 735 853 840 4.775

Overzicht gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Bedragen x € 1.000 Programma 0 Bestuur en ondersteuning

2023

2024

2025

2026

2027

Afwijking Begroting 1.339

Afwijking Begroting 298

Afwijking Begroting 357

Afwijking Begroting 272

Afwijking Begroting 4.118

3.374

Bijstelling Lasten -194

Bijstelling Baten 1.533

3.374

Prognose parkeer naheffingsaanslagen Incidentele bijstelling prognose naheffingsaanslagen Parkeren 2023 op basis van de gerealiseerde opbrengsten tot en met september 2023. Planmatig onderhoud De geplande kosten in 2024 voor onderhoud ambtelijke panden ad € 0,18 mln. en maatschappelijk panden ad € 0,05 mln. worden gedekt uit de reserve Vastgoed en Sportaccommodaties. Bestuur De budgetten bij bestuur kunnen incidenteel voor 2023 naar beneden bijgesteld worden wat betreft de wachtgelden voormalig wethouders (€ 60.000) en lagere kosten wat betreft evenementen/representatie (€ 30.000). Deze vallen vrij ten gunste van de algemene middelen.

Gemeentefonds septembercirculaire 2023 We verwijzen naar de raadsinformatiebrief inzake de septembercirculaire. Het resultaat van € 1,3 mln. in 2023 heeft voornamelijk betrekking op de voorlopige afwikkeling 2023 van het BTW compensatiefonds. Het positieve resultaat in 2027 € 4,1 mln. heeft met name betrekking op de compensatie voor volumeontwikkelingen (volumeaccres). De positieve resultaten 2024 tot en met 2026 hebben voornamelijk betrekking op hoeveelheidsverschillen (wijzigingen in verdeelmaatstaven zoals inwoners, aantal woonruimte, oppervlakte etc.). Gemeentefonds taakmutaties Inzet taakmutaties ten behoeve van de energietoeslag 2022 binnen het sociaal domein. Zie hiervoor programma 6.

Mutatie Reserve

Bedragen x € 1.000 Programma 0 Bestuur en ondersteuning Spaarverlof In 2022 is de nieuwe voorziening spaarverlof volgens BBV-voorschriften gevormd omdat het onderwerp verlofsparen sinds 2022 in de CAO is opgenomen. Ultimo 2022 bedroeg het aantal uren spaarverlof 25.595 uur. In oktober 2023 zijn de uren spaarverlof gestegen naar 34.415 uur en is het gemiddeld uurtarief als gevolg van de CAO gestegen van € 27,55 in 2022 naar € 29,55 in 2023. Zodoende wordt het budget alvast geraamd van € 0,31 mln. ten laste van het resultaat. In de jaarrekening 2023 zal vervolgens op basis van de daadwerkelijke aantal uren per 31/12/2023 de voorziening geactualiseerd worden. Indexering Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) Incidentele bijstelling 2023 ad € 0,37 mln. Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) als gevolg van de definitieve afrekening indexering 2023 en de prognose 2023 inflatie energiekosten en de inflatie CAO loonkosten. Deze bijstellingen worden binnen Sittard-Geleen voor 2023 gedekt door de stelpost inflatie . Financieel verloopt de mutatie dus budgettair neutraal (zie programma 1). Stelpost inflatie parkeerexploitatie Na herijking van de exploitatiebudgetten parkeren wordt door prijsstijgingen voor 2023 € 40.000, aflopend tot € 3.000 in 2026 ten laste gebracht van de stelpost inflatie. Zie ook de toelichting programma 2.

Burgerzaken De realisatie van de legesinkomsten (en daarbij de bijbehorende afdracht rijksleges) voor reisdocumenten laat afgelopen jaren zien dat de prognose cijfers te laag waren. Daarop vindt nu een bijstelling plaats. Daarbij komt de reisdocumentenpiek, die volgend jaar start voor komende 5 jaren (2023 tot en met 2027). Dit is verwerkt in de meer jaarlijkse bijstelling. Door prijsstijgingen van de licenties en onderhoud geautomatiseerde systemen wordt € 25.000 ten laste gebracht van de stelpost inflatie.

2023 Bijstelling Lasten -312

Bijstelling Baten

Mutatie Reserve -

Afwijking Begroting -312

370

-75

200

2024

2025

2026

2027

Afwijking Begroting

370

125

163

255

Bedragen x € 1.000 Programma 0 Bestuur en ondersteuning Bijdrage natuurrampen Marokko en Libië Naar aanleiding van de motie in de raadsvergadering van 5 oktober 2023 over de bijdrage hulpverlening natuurrampen Marokko en Libië, wordt er € 1 per inwoner gedoneerd ten laste van de algemene middelen. De helft van het bedrag is bestemd voor de slachtoffers en wederopbouw van Marokko en de andere helft voor de slachtoffers en wederopbouw van Libië. GGD (stelpost inflatie) Aansluitend op de actualisatie van de indexering zoals opgenomen in de septembercirculaire 2023 is de gemeentelijke bijdrage overeenkomstig bijgesteld. Deze bijstelling wordt gedekt uit de stelpost inflatie. Zie tevens toelichting programma 6 en 7. Mik PIW (stelpost inflatie) Uit hoofde van afspraken van de overheid en zorgaanbieders is een bijstelling van de loonindexering (OVA Overheidsbijdrage Arbeidsontwikkeling) aan de orde ten opzichte van de door de gemeenteraad besloten index voor professionele instellingen. Deze bijstelling is ten laste van de stelpost inflatie geboekt. De via het gemeentefonds hiervoor beschikbaar gestelde middelen zijn aan de stelpost toegevoegd. Zie tevens toelichting programma 6. Zakelijke lasten onderwijspanden Betreft de indexatie van de zakelijke lasten bij onderwijsgebouwen. Deze bijstelling wordt ten laste van de stelpost inflatie geboekt. Zie toelichting programma 4.

Operationeel houden Navision. Per 1 januari 2024 vindt de livegang van Business Central plaats. Business Central is het ERP systeem van het Werkbedrijf van Vidar. Het automatiseert en verbindt bedrijfsprocessen binnen de organisatie. Na de livegang is het noodzakelijk om Navision operationeel te houden om na de livegang het boekjaar 2023 in Navision definitief af te kunnen sluiten.

2023 Bijstelling Lasten -92

Bijstelling Baten

Mutatie Reserve

2024

2025

2026

2027

Afwijking Begroting

Afwijking Begroting -92

205

100

-45

Bedragen x € 1.000 Programma 0 Bestuur en ondersteuning Hogere energielasten uit de stelpost inflatie De bijstelling in de 1e rapportage is gebaseerd op de facturatie Q1 2023. Deze facturatie was niet volledig. Hierdoor is het budget 2023 niet toereikend en wordt € 0,5 mln. gedekt uit stelpost inflatie. Zie toelichting programma 2/7. Indexering Stichting Leergeld. In lijn met de landelijke ontwikkelingen en het belang van het verminderen van (kinder) armoede, zien we zowel landelijk als lokaal grote aandacht voor bestaanszekerheid in brede zin, mede ingegeven door de energie- en inflatiecrisis. Dit leidt tot landelijke en lokale campagnes om het gebruik van regelingen te stimuleren. Dit heeft ook effect op de bekendheid en het gebruik van lokale regelingen, waaronder Stichting Leergeld, die inzetten op het vergroten van kansengelijkheid en talentontwikkeling van kinderen die opgroeien in een gezin met een lager inkomen.. De verwachte toename in het gebruik en de loon-prijsontwikkeling leiden tot een stijging van € 87.000, waarvan € 13.000 betrekking heeft op de loonprijsontwikkeling en € 74.000 op de verwachte toename, zie hiervoor programma 6.

Spuk MEOZ 2022 Met de Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (hierna: de SPUK-MEOZ) kan op aanvraag een specifieke uitkering worden verstrekt aan gemeenten voor een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie (elektriciteit, gas en stadsverwarming) die een openbaar zwembad in 2022 heeft gehad en over het jaar 2023 zal hebben als gevolg van de algehele prijsstijgingen op de energiemarkt. De gemeente heeft de uitkering ontvangen en deze wordt verrekend met Het Anker, De Nieuwe Hateboer en Glanerbrook. De bijdrage die Glanerbrook voor 2022 heeft ontvangen wordt teruggeboekt naar de stelpost inflatie. De bijdrage voor 2023 is vooralsnog een voorschot en wordt als zodanig verwerkt (zie programma 5).

2023 Bijstelling Lasten 491

Bijstelling Baten

Mutatie Reserve -

Afwijking Begroting 491

-1.200

2024

2025

2026

2027

Afwijking Begroting

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=SittardGeleen&id=493ba716-32c1-4420-baaf-b3e1593f8505