2e Programmarapportage 2022

2de programmarapportage 2022

Datum:

07-06-2022

Colofon: Gemeente Sittard-Geleen Team Financiën Postbus 18 6130 AA Sittard Inlichtingen: tel 14 046

1

Inhoudsopgave INLEIDING .......................................................................................................................................................................3 1.

ACTUALISATIE FINANCIEEL PERSPECTIEF .................................................................................................................4

2.

ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA ..................................................................................................................13 PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING ............................................................................................................15 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID ....................................................................................................................................19 PROGRAMMA 2: VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ....................................................................................................22 PROGRAMMA 3: ECONOMIE .....................................................................................................................................26 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS ...................................................................................................................................28 PROGRAMMA 5: SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ..........................................................................................................30 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ............................................................................................................................34 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ............................................................................................................40 PROGRAMMA 8:

VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ..................................................41

3.

BESLISPUNTEN ......................................................................................................................................................45

4.

BIJLAGE: ADMINISTRATIEVE WIJZIGINGEN ............................................................................................................46

2

Inleiding Voor u ligt de 2de programmarapportage 2022. Zoals aangegeven in het raadsbesluit P&C-cyclus 2022 hebben de programmarapportages het karakter van een uitzonderingsrapportage. Dit betekent dat wij alleen rapporteren over nieuwe inhoudelijke en / of financiële ontwikkelingen waar in de begroting 2022 geen rekening mee is gehouden of over ontwikkelingen die tot een aanpassing van de begroting leiden. Voor zover de begrotingsuitvoering volgens planning verloopt, wordt hierover in deze rapportage niets opgenomen. Wij hebben alle ontwikkelingen meegenomen die op het moment van samenstelling van deze rapportage (medio mei 2022) bekend waren. In deze rapportage wordt achtereenvolgens ingegaan op de volgende punten: 1. Actualisatie financieel perspectief; 2. Ontwikkelingen per programma; 3. Beslispunten; Wij starten deze rapportage met de actualisatie van het financieel perspectief. Wij hebben op basis van de voorgestelde bijstellingen het begrotingsbeeld geactualiseerd en een aantal dekkingsrichtingen voorgesteld om een sluitende jaarschijf 2022 en borging van het structureel begrotingsevenwicht te kunnen realiseren. In hoofdstuk 2 geven wij per programma, voor zover van toepassing, een opsomming van relevante ontwikkelingen, risico’s en voorstellen tot aanpassing van de budgetten.

Tevens geven wij per programma een overzicht van de ontwikkeling van de budgetten die voor de uitvoering van het betreffende programma beschikbaar zijn. Tot slot leggen wij in hoofdstuk 3 de beslispunten voor die ook in het raadsvoorstel zijn opgenomen.

3

1. Actualisatie financieel perspectief Uitgangspunten Scope 2de programmarapportage 2022 De basis voor onze P&C-producten is vastgelegd in het raadsbesluit ‘P&C-cyclus 2022’, van 27 januari 2022 . In dit besluit is de inrichting en de planning van de rapportages op hoofdlijnen uitgewerkt. Voor de 2de rapportage zijn in dit voorstel de volgende aandachtspunten benoemd: Focus 2de rapportage Rapportage 2de rapportage

Focus Focus op financiën • Financiële rapportage (begrotingsbijstellingen) • Actualisatie programmabladen (ontwikkelingen en risico’s)

Begrotingskaders Passend binnen een duurzaam financieel beleid hanteren wij voor de voorstellen tot begrotingsaanpassing een aantal kaders: - toepassing begrotingskaders, waarbij we nadelen achtereenvolgens opvangen binnen taakveld, programma of de totale begroting. Voordelen voegen we toe aan de algemene reserve; - we ramen reëel, waarbij we streven naar een betaalbare begroting met aandacht voor niveau van de lokale lasten; - we hebben inzicht in kansen en bedreigingen (risico’s) en vertalen dit financieel in ons weerstandsvermogen; - we maken duidelijke afspraken over de aan te houden buffers in onze algemene reserve en algemene reserve weerstandsvermogen; - de integrale afweging over de inzet van de ruimte voor nieuw beleid vindt jaarlijks plaats in de begrotingsvoorbereiding; - voor zover de ruimte voor nieuw beleid niet toereikend is, passen we het principe ‘oud voor nieuw’ toe; - de beheerplannen voor onderhoud kapitaalgoederen en onderhoud vastgoed zijn vertaald naar onze begroting. Wij beogen door toepassing van deze kaders onze financiële positie op orde te houden, resulterend in een blijvend structureel en reëel sluitende begroting. Duidelijk, realistisch en gericht op het zoveel mogelijk voorkomen van verrassingen Bijstelling begrotingsbeeld In deze rapportage stellen wij het begrotingsbeeld bij.

Bijstelling van de begroting vindt zoveel mogelijk plaats via de P&Ccyclus. De begroting 2023, inclusief actualisatie van de lopende jaarschijf 2022, is het eerstvolgende moment. Daarnaast kan de begroting bijgesteld worden op basis van een afzonderlijk raadsvoorstel met bijbehorende begrotingswijziging. Dit geldt bijvoorbeeld voor urgente onderwerpen, waarbij: - besluitvorming, inclusief toewijzing van budgetten door de raad, gelet op noodzakelijke uitvoering, niet kan wachten tot het eerstvolgende rapportagemoment; - het onderwerp een afzonderlijke behandeling rechtvaardigt, gezien de politieke relevantie en/ of de impact op de begroting. Deze nadere concretisering van het bijstellen van ons begrotingsbeeld is te zien als een aanvulling op bovenstaande begrotingskaders. Corona / Oekraïne In onze tussentijdse rapportages monitoren wij de gevolgen van de corona- en Oekraïnecrisis op onze begroting en stellen wij waar nodig het begrotingsbeeld bij. Voor zover van toepassing geven wij per programma de invloed van deze crises op

4

de uitvoering van het programma aan. De voorstellen tot aanpassingen van budgetten als gevolg van deze crises zijn afzonderlijk gemarkeerd. De invloed van corona op onze budgetten compenseren wij met de gereserveerde middelen aan Rijkscompensatie (steunpakketten). Op deze wijze heeft corona geen invloed op ons begrotingssaldo. Voor wat de Oekraïnecrisis betreft, hebben wij in hoofdstuk 2 een samenvattende inhoudelijke toelichting opgenomen. In het vervolg van onze P&C-cyclus gaan we specifiek per programma in op de betekenis voor de uitvoering van het programma en de bijbehorende budgetten. Rapportagegrenzen (‘financiële verordening’) Voorstellen tot bijstelling groter dan 1% van het budget op programmaniveau met een minimumbedrag van € 50.000 worden afzonderlijk gepresenteerd. Bijstellingen onder deze grens presenteren wij onder de noemer ‘kleine verschillen’. Administratieve wijzigingen nemen wij op in een bijlage. Deze wijzigingen hebben betrekking op verwerking van eerdere besluitvorming of het budgettair neutraal corrigeren van budgetten over de programma’s heen. Voor de bijstelling van kredieten hanteren we een ondergrens van € 0,1 mln. (met uitzondering van nieuwe kredieten). Actualisatie begrotingsbeeld In hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma aan welke aanpassingen van de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 wij voorstellen.

Kijkend naar de toepassing van onze begrotingskaders betreft het aanpassingen die wij niet binnen het product of betreffende programma kunnen oplossen. Met andere woorden, de oplossing van met name de nadelige aanpassingen vindt plaats via de totale begroting. In dit verband merken wij op dat, passend binnen het karakter van een uitzonderingsrapportage, nadelige aanpassingen die binnen het product of programma kunnen worden opgelost niet in deze rapportage zijn opgenomen. De begrotingssaldi tot en met de 4de programmarapportage 2021 fungeren als vertrekpunt voor deze actualisatie. Dit is het laatste moment waarop wij de begroting integraal hebben bijgesteld. Voor een zo goed mogelijk inzicht in de ontwikkeling van onze financiële positie hebben wij de volgende onderdelen in de actualisatie betrokken: 1. Actualiteit gemeentefinanciën/ financiële positie 2. Samenvatting begrotingsaanpassingen 3. Bestemming van het rapportageresultaat Ad 1 -Actualiteit gemeentefinanciën/ financiële positie Terugblik 1ste rapportage 2022 In de 1ste rapportage 2022 hebben wij overeenkomstig het raadsbesluit P&C-cyclus 2022 het begrotingsbeeld niet bijgesteld. In het hoofdstuk ‘financiële conditie’ zijn wij wel uitgebreid ingegaan op de onderdelen en ontwikkeling van onze financiële positie.

We hebben inzicht gegeven in de wendbaarheid (ruimte voor nieuwe prioriteiten) en weerbaarheid (opvangen van risico’s) van onze financiële positie. Wij hebben de mogelijke invloed van een aantal autonome ontwikkelingen en risico’s op onze financiële positie geschetst. Hierbij kunt u denken aan de gevolgen van het regeerakkoord, onder andere ten aanzien van de accresontwikkeling, het continueren van de opschalingskorting, de (extra) middelen die voor Jeugdzorg beschikbaar worden gesteld en de definitieve vaststelling van de herverdeling van het gemeentefonds. Naast de uitwerking van het kabinetsbeleid wordt de uitvoering van onze begroting en investeringsportefeuille beïnvloed door de prijsstijgingen en renteontwikkelingen en is het nog afwachten wat de financiële impact van de Oekraïnecrisis op de onze begroting is. Actualiteit Alvorens de invloed van de voorstellen tot begrotingsaanpassing op ons begrotingssaldo te presenteren, gaan wij eerst in op de actualiteit rondom gemeentefinanciën. Wij volgen de ontwikkelingen op het gebied van gemeentefinanciën op de voet. Dat de ontwikkeling van deze gemeentefinanciën onder druk staat, komt regelmatig in de media aan de orde. Als voorbeeld noemen wij het artikel ‘Gemeenten op rand financieel ravijn’, uit het Binnenlands Bestuur van 6 mei 2022.

Dit artikel gaat met name in op de onzekerheid over de hoogte van de bekostiging door het Rijk vanaf 2026. Op basis van het regeerakkoord is er in 2026 sprake van een forse daling van het accres uit het gemeentefonds en komt de opschalingskorting terug in de gemeentelijke boeken. Deze onzekerheid maakt het lastig een structureel sluitende

5

meerjarenbegroting voor te bereiden én maakt het lastig op basis van het af te sluiten gemeentelijke coalitieakkoord nieuwe ambities/ investeringen met structurele financiële verplichtingen aan te gaan. Overigens heeft het kabinet onlangs in de voorbereiding van haar voorjaarsnota aangekondigd het accres ten opzichte van het regeerakkoord/ Maartbrief extra op te plussen. Dit betekent dat voor het accres in de jaarschijven 2022 tot en met 2025 extra zal stijgen. De situatie voor de jaarschijf 2026 verandert vooralsnog niet. De eerder genoemde onzekerheid is niet uniek voor Sittard-Geleen, maar geldt voor alle gemeenten en maakt de voorbereiding van de kadernota en begroting voor iedere gemeente tot een lastige klus. Het rijk heeft aangekondigd in de meicirculaire meer duidelijkheid te geven over deze onderwerpen. De meicirculaire wordt begin juni gepubliceerd. Gezien de planning in onze P&C-cyclus nemen wij deze circulaire mee in de begrotingsvoorbereiding. Aanvullend op de circulaires heeft de Minister van BZK een contourenbrief aangekondigd die voor het zomerreces beschikbaar komt. Deze brief moet zicht geven op een stabielere financiële positie van gemeenten en duidelijkheid geven over structurele financiering. Er wordt gewerkt aan een stabiele en toekomstbestendige financiering van onder meer gemeenten.

Richtingen waaraan hierbij wordt gedacht zijn: verruiming van het lokale lastengebied (alternatieven voor OZB en motorrijtuigenbelastingen en stabielere accressystematiek. Deze toekomstbestendige financiering moet bijdragen aan begrotingsstabiliteit bij gemeenten. In de voorbereiding van deze contourenbrief heeft de VNG onder andere de volgende thema’s benadrukt: - Geen extra rijksopgaven zonder extra middelen; - De verhouding tussen de verruiming van het lokale belastinggebied en verlaging van de rijksbelastingen; - Voorbehoud bij de ontwikkelingen op de gemeentefinanciën in de jaarschijf 2026; - Uitbreiding van de uitvoeringstoets; - Lijn vanuit de provinciale toezichthouders bij de beoordeling van de jaarschijf 2026 in de meerjarenraming 20222026. Naast de doorwerking van het regeerakkoord, wordt de ontwikkeling van de gemeentefinanciën ook beïnvloed door de prijsstijgingen, krapte op de arbeidsmarkt, renteontwikkelingen, de Oekraïne-crisis etc. In deze rapportage wordt hier op onderdelen al op geanticipeerd. Bijvoorbeeld door het effect van de gestegen energietarieven (eigen panden en sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook) nu in de begroting te verwerken. Een integrale analyse van de invloed van de renteontwikkelingen en prijsstijgingen op ons projectportfolio en reguliere begroting maakt nadrukkelijk onderdeel uit van de begrotingsvoorbereiding.

Het effect op de lopende jaarschijf 2022 nemen we hierin mee. Wij merken hierbij op dat we recentelijk hebben geanticipeerd op het risico van oplopende rentetarieven door een aantal langlopende leningen met uitgestelde storting af te sluiten waarbij de stortingsmomenten aansluiten bij de huidige verwachtingen van de inkomende en uitgaande geldstromen van die grote projecten. Daarnaast worden in deze rapportage een aantal autonome ontwikkelingen en risico’s gerapporteerd waarvan het structureel karakter nog niet duidelijk is en/ of niet financieel te kwantificeren. Bijvoorbeeld de ontwikkeling ten aanzien van de budgetten voor jeugdzorg en arbeidsmarkt (Buig). Het geheel van onzekerheden rondom de financiële gevolgen van het Rijksbeleid en de structurele effecten van de autonome ontwikkelingen en risico’s zal van invloed zijn op de begrotingsvoorbereiding. Duidelijk is dat onze financiële positie onder druk komt te staan. Uitgangspunt in ons financieel beleid is onverminderd vast te houden aan het aanbieden van een structureel sluitende begroting, waarin we aan de hand van de begrotingskaders: - de effecten van het rijksbeleid, op basis van de meicirculaire, en autonome ontwikkelingen in de budgetten verwerken; - risico’s die we nog niet kunnen kwantificeren, meenemen in ons risicoprofiel en afdekken in de algemene reserve risicobeheersing.

- scenario’s uitwerken, waardoor er keuzemogelijkheden zijn om een structureel sluitende begroting te kunnen realiseren.

6

Deze scenario’s kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op het projectportfolio (temporiseren, prioriteren), inzet nieuw beleid (‘oud voor nieuw’), betaalbaarheid van de gemeente (lokale lasten, ombuigingen). In het raadsbesluit P&C-cyclus 2022 is voorzien in een aantal momenten1 om u vroegtijdig bij de begrotingsvoorbereiding te betrekken. Hierbij kan aan de hand van uitgewerkte scenario’s het debat gevoerd worden, waarna de begroting verder wordt uitgewerkt. Ad 2 - Samenvatting begrotingsaanpassingen In hoofdstuk 2 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma inzicht in de ontwikkeling van de budgetten en de voorstellen tot bijstelling van deze budgetten. In onderstaande tabel hebben wij de saldi van de budgetten per programma samengevat. Tabel 1: Samenvatting programmasaldi Totaal bedragen x € 1.000

Begroting voor Goedgekeurde Begroting incl. bijstelling bijstellingen goedgekeurd 2022 2022 2022 (a)

(b)

(c=a+b)

Bijstelling 2e Prorap 2022

Begroting na bijstelling 2022

Bijstelling

Bijstelling

Bijstelling

2023

2024

2025

(d)

(e=c+d)

(f)

(f)

(f)

0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING

196.522

3.676

200.198

-261

199.937

-200

-187

-167

1 VEILIGHEID

-12.633

-

-12.633

-312

-12.945

-57

-57

-57

2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

-21.731

27

-21.704

-83

-21.787

-28

-34

-34

3 ECONOMIE

-6.290

-528

-6.818

-

-6.818

16

16

16

4 ONDERWIJS

-8.473

-87

-8.559

50

-8.509

62

62

62

5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

-26.942

-211

-27.153

-1.625

-28.779

-1.141

-1.142

-194

6 SOCIAAL DOMEIN

-115.110

-1.947

-117.057

-2.763

-119.820

-56

-102

-101

384

-168

216

-25

191

-28

-28

-28

-5.725

-763

-6.488

462

-6.026

164

164

164

-0

0

-0

-4.557

-4.557

-1.266

-1.307

-337

7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU 8 VOLKSHUISV., RUIMT.ORDENING EN STED.VERNIEUWING Totaal

Leeswijzer tabel 1: De actuele begroting (kolom c) fungeert als vertrekpunt voor de actualisatie van de budgetten. De actuele begroting wordt bepaald door de primitieve begroting (kolom a) - raadsbesluit 11 november 2021 – en de begrotingswijzigingen die sindsdien zijn verwerkt (kolom b). Deze begrotingswijzigingen hebben betrekking op administratieve, budgettair neutrale wijzigingen en de structurele doorwerking van de aanpassingen uit de 3de en 4de rapportage 2021. De voorstellen tot bijstellingen van de budgetten in deze rapportage zijn zowel voor 2022 (kolom d) als de jaren 2023-2025 (kolommen f) weergegeven. Kolom e geeft inzicht in de bijgestelde begroting 2022, inclusief alle bijstellingen tot en met de 2de rapportage 2022. De bedragen in de kolommen (a), (c) en (e) zijn saldobedragen; het verschil tussen de totale baten en lasten van het programma. Voor programma 0 betreft dit een positief saldo - baten zijn hoger dan de lasten -, omdat hier de inkomsten uit het gemeentefonds en de belastingen worden verantwoord. De overige programma’s hebben met uitzondering van programma 7 een negatief saldo - lasten zijn hoger dan de baten -. Op deze programma’s worden naast specifieke inkomsten de lasten verantwoord om het programma uit te kunnen voeren. De bedragen in de kolommen (d) en (f) hebben betrekking op het totaal van de bijstellingen op het programma.

Een positief bedrag heeft een voordelig effect op het begrotingssaldo; een negatief bedrag heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo. Uit de regel ‘Totaal’ blijkt dat we zowel in de primitieve begroting (a) als in de actuele begroting (c) een sluitende2 begroting hebben. Toelichting tabel 1: Uit de tabel blijkt dat wij de actualisatie - op basis van de actuele begroting - starten met een sluitende begroting. Het totaal aan bijstellingen in deze rapportage bedraagt in 2022 € 4,56 mln. nadelig. Deze rapportage kent een structurele nadelige doorwerking. Dit resulteert in tekorten van € 1,27 mln. in 2023; € 1,31 mln. in 2024; respectievelijk € 0,34 mln. in 2025. In de volgende tabel geven wij een toelichting op de belangrijkste voorstellen tot begrotingsaanpassing. 1 2

8 en 22 september Sluitend: begrotingssaldo is minimaal € 0; dit wil zeggen dat de totale lasten minimaal worden gedekt door de totale baten.

7

Tabel 2: Begrotingsaanpassingen Begrotingsaanpassingen bedragen x € 1.000

Progr.

Actuele Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

82 -105

82 -94

82 -75

-950 -195 -1.168

-950 -195 -1.157

-195 -188

pm -6 -30 -25 -61

pm -50 -36 -25 -111

pm -49 -36 -25 -110

Resultaat 2de rapportage 2022 AUTONOME ONTWIKKELINGEN Bijstelling dividenden Enexis en BNG Gemeentefonds - Decembercirculaire 2021 Eigen risicodragerschap WGA Gemeentelijke energiekosten Energiekosten sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook Gederfde toegevoegde waarde Vidar Saldo autonome ontwikkelingen

0 0 0 0 5 6

262 58 -146 -900 -950 -195 -1.871

BELEIDSKEUZES Bijstelling budgetten Jeugdzorg Aanvullend krediet aanpassingen Odasingel 90 Ontwikkeling VDL Nedcar Verbreding A2 saldo beleidskeuzes

0,6 6 2 2

-2.523

CORONA Gemeentefonds - decembercirculaire Pilot Straattheater Transitiekosten De Domijnen Ondersteuning 't Trefpunt Restitutie compensatie Kredietbank Limburg Aanwending reservering coronamiddelen Saldo corona

0 5 5 6 6 0

KLEINE VERSCHILLEN (< € 50.000) Totaal

-35 -75 -2.633

140 -175 -400 -70 248 257 -53

-38

-39

-39

-4.557

-1.267

-1.307

-337

Leeswijzer tabel 2 In bovenstaande tabel hebben wij de voorstellen tot begrotingsaanpassing opgenomen die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Positieve bedragen hebben een voordelig effect op het begrotingssaldo; negatieve bedragen hebben een nadelig effect op het begrotingssaldo. Wij hebben de aard van de aanpassingen onderverdeeld in autonome ontwikkelingen, beleidskeuzes en corona-effecten. Voor een volledig inzicht in de voorgestelde bijstellingen per programma - inclusief inhoudelijke toelichting - verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 van deze rapportage. Hier zijn ook de voorstellen tot aanpassing opgenomen die geen invloed hebben op het begrotingssaldo - budgettair neutraal -. Toelichting tabel 2: Uit de tabel blijkt dat het totaal aan begrotingsaanpassingen in 2022 € 4,56 mln. nadelig is. De nadelige structurele doorwerking leidt tot de volgende tekorten: € 1,27 mln. in 2023; € 1,31 mln. in 2024; respectievelijk € 0,34 mln. in 2025. Onderstaand lichten we de aanpassingen uit de tabel kort toe. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij u naar de betreffende programma’s in hoofdstuk 2. Op hoofdlijnen Het aantal bijstellingen in de rapportage met invloed op het begrotingssaldo is beperkt. Het resultaat van deze rapportage wordt in belangrijke mate bepaald door de bijstelling van de budgetten voor de jeugdzorg in 2022 met circa € 2,52 mln.

Daarnaast leidt de stijging van de energietarieven tot een bijstelling van de begroting. De stijging van de energiekosten bij sport- en zwemvoorziening Glanerbrook bedraagt in de jaarschijven 2022 tot en met 2024 jaarlijks € 0,95 mln. De gestegen energietarieven hebben op basis van ons verbruik een nadelig effect op de begroting van € 0,9 mln. in 2022. Het

8

saldo van de overige autonome ontwikkelingen en beleidskeuzes is in 2022 ongeveer € 0,2 mln. nadelig. Met ingang van 2023 is dit saldo jaarlijks afgerond € 0,3 mln. nadelig. Daarnaast zijn in deze rapportage een aantal bijstellingen verwerkt die het gevolg zijn van de corona-pandemie. Het saldo van de aanpassingen is € 0,26 mln. nadelig. We dekken dit nadelig saldo uit de reservering coronamiddelen, zodat corona geen effect heeft op ons begrotingssaldo. Per voorstel tot aanpassing Bijstellingen dividenden Enexis en BNG Op basis van de dividendnota’s van Enexis en BNG hebben wij de raming aan dividenden bijgesteld. Voor het dividend Enexis betreft dit een incidentele voordelige bijstelling met € 0,18 mln. Het dividend BNG wordt structureel voordelig bijgesteld met jaarlijks € 82.000. Gemeentefonds – decembercirculaire De decembercirculaire is normaliter gericht op de afronding van het huidige uitkeringsjaar. In deze decembercirculaire zijn, bij uitzondering, ook enkele mutaties vanaf het jaar 2022 bekend gemaakt. In 2022 is er sprake van een klein voordeel door een bijdrage uit de verdeelreserve. Structureel is er sprake van een nadeel dat veroorzaakt wordt door de actualisatie van de volumes van diverse maatstaven. Deze maatstaven bepalen de hoogte van de algemene uitkering.

Eigen risicodragerschap WGA Jaarlijks begroten we de verzekeringspremie (Loyalis) en de uitkeringslasten richting het UWV volgens laatste prognoses. Deze kosten worden gedekt uit de bespaarde premie UWV. De volgens CAO-gemeenten ingehouden premie voor de reparatie uitkering voor het 3e jaar WW wordt jaarlijks gestort in de calamiteitenreserve (€ 50.000) en de niet afgedragen premie ziektewet-flex aan het UWV wordt ingezet ter dekking van mogelijke kosten of valt aan het einde van het jaar vrij. Sinds vorig jaar heeft Loyalis wegens een verhoogde schadelast en conform contractueel vastgelegde afspraken de premie verhoogd van 1,11% naar 1,33% waardoor de premie niet meer volledig kan worden opgevangen, waardoor € 0,15 mln. ten laste van het resultaat komt. Gemeentelijke energiekosten In de 4de rapportage 2021 hebben we het effect van de stijging van de energietarieven op onze begroting al als risico gemeld. Nu blijkt dat bij ongewijzigd verbruik de kosten voor de gemeente stijgen met € 0,90 mln. Wij stellen voor de begroting alleen voor de jaarschijf 2022 bij te stellen. Dit in afwachting van te treffen maatregelen gericht op de ontwikkeling van het verbruik. En in afwachting van het resultaat van de nieuwe Europese aanbesteding die we samen met Zuid-Limburgse gemeenten zijn gestart voor een nieuw contract per 1 januari 2023.

Energiekosten sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook Voor de exploitatie van het verouderd sportcomplex Glanerbrook, als grootverbruiker, hebben de stijgende energieprijzen grote consequenties. De prijzen voor elektriciteit zijn verdrievoudigd in 2022 en de prijsontwikkeling van gas is eveneens flink toegenomen. De bovenmatige prijsstijgingen leiden voor de exploitatie 2022 tot en met 2024 uiteindelijk tot een extra tekort van € 0,95 mln. per jaar. We gaan er hierbij van uit dat de exploitatie van deze accommodatie met ingang van 2025 door een nieuwe exploitant is overgenomen. Bovendien is het realiseren van een energie neutraal gebouw, een van de doelen van de vernieuwbouw van Glanerbrook. Gederfde toegevoegde waarde Vidar Binnen Vidar maar ook binnen andere participatie- en mensontwikkelbedrijven zien we dat de SW-medewerkers, sneller dan verwacht uitstromen en het arbeidsvermogen van de aanwezige groep daalt. Dit gegeven heeft effect op de omzet van het werkbedrijf, die daalt daardoor. Door interventies bij de leerwerklijnen zoals de groepsdetacheringen, de

9

werkplaats en de productie is Vidar erin geslaagd om de derving van de omzet te beperken tot € 0,25 mln. bruto. Na verrekening aandeel Beek en Stein bedraagt het aandeel van Sittard-Geleen nog € 0,20 mln. Bijstelling budgetten Jeugdzorg In deze rapportage wordt voorgesteld om ongeveer € 2,52 mln. bij te ramen op jeugdzorg als gevolg van enerzijds reeds te voorziene stijging in kosten van zorg-in-natura, waaronder de jaarlijkse indexering van tarieven. Overigens krijgen we jaarlijks een compensatie voor loon- en prijsstijgingen door het rijk. Deze extra kosten komen voort uit het inkoopproces en zijn niet beïnvloedbaar. De verwachting dat de taakstelling door diverse maatregelen wordt gehaald, wordt helaas tenietgedaan door meerkosten als gevolg van het inkoopproces. De totale bijstelling in 2022 van € 2,52 mln. wordt veroorzaakt door: bedragen x €1.000

Begroting 2022

Bijstelling jeugd Indexering

451

Uitvoeringskosten

586

Doelgroeparrangement

611

Kosten voorgaande jaren

157

Effect inkoop regionaal Gesloten en Intensief Klinische Jeugdhulp (GIKJ)

300

Autonome groei regionale zorg

418

Begrotingssaldi na resultaatbestemming

2.523

De eerste vijf punten zijn allen een gevolg van de (nieuwe) inkoop. De laatste een autonome ontwikkeling. Bovenstaande bijstelling heeft een structureel karakter. Wij nemen het structurele effect mee in de begrotingsvoorbereiding. In de dekking van de bijstelling kunnen we dan de relatie leggen met de meicirculaire. In deze circulaire worden middelen beschikbaar gesteld voor de dekking van effecten van loon- en prijscompensatie. Daarnaast wordt er naar verwachting duidelijkheid gegeven over de extra middelen voor Jeugd. In de begroting 2022 is conform richtlijn voor de extra middelen jeugd vanaf 2023 een stelpost opgenomen (75% van bedragen uit de hervormingsagenda). In de voorbereiding van de begroting 2023 beoordelen we de structurele doorwerking van bovenstaande effecten, waarbij we voor de dekking een relatie leggen met extra middelen voor Jeugd. Aanvullend krediet aanpassingen Odasingel 90 Het voormalig participatiehuis aan de Odasingel 90 wordt verbouwd tot een multifunctionele accommodatie, onder andere voor het herhuisvesten van diverse seniorenverenigingen. Het gevoteerde krediet is ontoereikend door het feit dat we te maken hebben met onverwachte prijsstijgingen vanwege o.a. de oorlog in Oekraïne en de nasleep van de COVID 19, waardoor een onstabiele markt is ontstaan. De totale meerkosten bedragen inclusief btw € 0,33 mln.

De provincie heeft een subsidie toegekend voor het aanpassen van het gebouw voor een maximaal bedrag van € 0,10 mln. De totale bijstelling van het gevoteerde krediet bedraagt per saldo € 0,23 mln. De afschrijvingskosten van dit extra krediet komen ten laste van de algemene middelen. Daarnaast hebben wij, in lijn met eerdere besluitvorming over deze accommodatie, de exploitatie (huurderving) aangepast. Ontwikkeling VDL Nedcar Provincie Limburg is voornemens om de infrastructuur rondom VDL Nedcar Born te gaan aanpassen om zodoende een betere ontsluiting te realiseren rondom de omgeving van het bedrijventerrein. Ter plaatse van de aansluiting van het bedrijventerrein op de provinciale weg (grondgebied gemeente) wordt een ongelijkvloerse kruising gerealiseerd. Om de verkeersbewegingen te reguleren worden een aantal verkeersregelinstallaties aangelegd. Om ruimte te maken voor fabriekshallen en infrastructuur voor een nieuwe productielijn voor VDL Nedcar, wordt door de Provincie Limburg de infrastructuur rondom VDL Nedcar Born aangepast. In dat kader wordt de Mitsubishi Avenue, waarvoor de gemeente al verantwoordelijk is voor het onderhoud van de weg en de naastgelegen bermen, overgedragen aan de gemeente.

10

Afspraken over de ontwikkelingen zijn verankerd in het Bestuurlijke Afsprakenkader. Momenteel worden er tussen de gemeente en de provincie nadere afspraken gemaakt over de beheergrenzen en het schetsontwerp. De kosten met betrekking tot deze areaaluitbreiding, en de begeleiding door het ambtelijk apparaat zijn niet begroot. De kosten voor het begeleiden van het project in 2022 en 2023 worden geraamd op € 65.000 en vanaf 2024 zullen de gevolgen van de areaalmutatie zich voordoen en bedragen € 36.000 per jaar op basis van beheerniveau laag. Verbreding A2 Het Project tot realisatie verbreding van het Tracébesluit A2 Het Vonderen – Kerensheide, wordt uitgevoerd door en in opdracht van Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat zorgt als trekker van het project voor de verbreding van de weg en de inpassing in de omgeving. Op basis van het Tracébesluit zijn bij alle betrokken overheidspartijen de Klant Eis Specificaties (KES) opgehaald. Deze KES vormen mede de basis voor de te sluiten realisatieovereenkomst. Voor het coördineren en organiseren van de juiste expertises in de voorbereiding-, aanbesteding, uitvoering- en overdrachtsfase van het verbredingsproject en het behartigen van de gemeentelijke belangen wordt een projectteam ingezet. De kosten van diverse onderzoeken en de begeleiding door het ambtelijk apparaat zijn niet begroot. Voor de te maken kosten is een begroting opgesteld.

Het totaal van de kosten tot einde project 2028 bedraagt € 0,23 mln. Voor de periode 2022-2025 is een bedrag geraamd van € 0,14 mln. Gemeentefonds – decembercirculaire (corona) In de Decembercirculaire 2021 is een coronacompensatie toegekend voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022. Pilot Straattheater Zoals in de raadsinformatiebrief ‘Rapportage Straattheater n.a.v. motie DNA’ , van 24 februari 2022, aangekondigd voeren wij een vervolgonderzoek uit door middel van een eenjarige pilot. Met deze vervolgstap beogen we nader onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een straattheaterfestival op het vlak van programmering, organisatie, financiering en (duurzame) verbinding met de lokale gemeenschap. De kosten voor deze pilot worden gedekt uit de reservering coronamiddelen. Transitiekosten De Domijnen De dekking van de incidentele bijdrage van € 0,40 mln. aan het transitieplan vindt plaats uit de reservering coronamiddelen. Er is geen ruimte beschikbaar op het product. Bovendien dragen de middelen bij aan een nieuwe impuls op cultuur en een nieuw publiekbereik, wat hard nodig is na het negatieve effect van de coronacrisis op de culturele sector.

Ondersteuning ’t Trefpunt In het kader van de ondersteuning van gemeenschapsaccommodaties in verband met de coronacrisis wordt de Stichting gemeenschapshuis ’t Trefpunt Munstergeleen vanwege een acuut liquiditeitsprobleem eenmalig voor 2022 € 70.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt gedekt uit de reservering coronamiddelen. Restitutie compensatie Kredietbank Limburg De primaire begroting 2022 van de KBL, totstandkoming voorjaar van 2021, was gebaseerd op een sterk groeiende vraag naar de dienstverlening van de KBL ten gevolge van Corona, conform voorspellingen van erkende organisaties (o.a. Schuldenlab) destijds. Deze sterk groeiende vraag impliceert een hoger (financieel) aandeel in de dienstverlening van de KBL, dan zonder Corona het geval zou zijn geweest. In het voorjaar van 2021 heeft dit hoger aandeel geleid tot een claim op de reservering coronamiddelen van € 0,25 mln. De situatie dit voorjaar van 2022 laat zien dat de groeiende vraag naar de dienstverlening van de KBL door Corona achterwege blijft. Daardoor daalt het (kwantitatieve) niveau van de dienstverlening en vervalt de claim van € 0,25 mln. ten laste van de reservering coronamiddelen. Aanwending reservering coronamiddelen Kijkend naar het totaal bedrag aan ‘coronabijstellingen’ in de 2de rapportage 2022 wordt per saldo € 0,26 mln. onttrokken aan de reservering coronamiddelen.

11

Ad 3 - Bestemming van het rapportageresultaat Bij onderdeel 2 ‘samenvatting begrotingsaanpassingen’ hebben wij de bijstellingen in beeld gebracht die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Onderstaand hebben wij de invloed van deze aanpassingen op de ontwikkeling van de begrotingssaldi in beeld gebracht. Tabel 3: resultaatbestemming 4 Begrotingssaldi t/m 4de rapportage 2021

Begroting 2022 Begrotingssaldi tot en met 2de rapportage 2022 -

Begroting 2023

Begroting 2024 -

Begroting 2025 -

-

Resultaat de 2 rapportage 2022

-4.557

-1.267

-1.307

-337

Begrotingssaldi tot en met 2de rapportage 2022

-4.557

-1.267

-1.307

-337

de

Leeswijzer / toelichting tabel 3: In bovenstaande tabel hebben wij de betekenis van de voorgestelde begrotingsaanpassingen op de begrotingssaldi tot en met de 2de rapportage 2022 in beeld gebracht. Vertrekpunt zijn de begrotingssaldi tot en met de 4de rapportage 2021; het laatste moment dat wij het begrotingsbeeld hebben bijgesteld. Deze 4de rapportage 2021 resulteerde in sluitende jaarschijven. Na verwerking van de begrotingsaanpassingen in deze rapportage is er sprake van een tekort van € 4,56 mln. in 2022. De tekorten in de volgende jaarschijven bedragen: € 1,27 mln. in 2023; € 1,31 mln. in 2024; respectievelijk € 0,34 mln. in 2025. Conform onze begrotingskaders moeten we binnen de bestaande begroting zoeken naar een oplossing voor deze structurele tekorten. Wij stellen voor bovenstaande tekorten te betrekken in de voorbereiding van de begroting 2023. Voor de oplossing van het tekort in 2022 kijken we naar incidentele maatregelen, waarbij de inzet van het overschot uit de jaarrekening 2021, accresontwikkeling uit de meicirculaire en als laatste het surplus uit de algemene reserve dekkingsrichtingen kunnen zijn. De structurele tekorten ingaande 2023 nemen we in de begrotingsvoorbereiding mee in de actualisatie van het financieel perspectief. In dit perspectief worden ook de effecten uit de meicirculaire betrokken.

Waarbij we ervan uitgaan dat deze circulaire duidelijkheid geeft over de accresontwikkeling, de herverdeling van het gemeentefonds, de opschalingskorting en de extra middelen voor Jeugd. Voor eventuele structurele tekorten bereiden we structurele dekkingsmaatregelen voor. Zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven 3, bereiden we een aantal scenario’s voor, zodat er keuzemogelijkheden zijn om een structureel sluitende begroting te realiseren. Scenario’s kunnen betrekking hebben op ons projectportfolio, nieuw beleid en de betaalbaarheid van de gemeente.

3 Onderdeel ‘Ad 1 -Actualiteit gemeentefinanciën/ financiële positie’

12

2. Ontwikkelingen per programma Uitgaande van het principe van een uitzonderingsrapportage geven wij in dit hoofdstuk per programma inzicht in de ontwikkelingen, risico’s en een prognose van budgetten en kredieten. Oekraïense vluchtelingen Voordat we ingaan op de verschillende programma’s, willen we eerst de opvang van de Oekraïense vluchtelingen aanstippen. De impact hiervan valt grotendeels in programma 6, maar is wel verspreid over de gehele organisatie. We proberen hier met veel collega’s van gemeente Sittard-Geleen iets goeds neer te zetten voor deze mensen. Door oorlogsgeweld wordt Europa geconfronteerd met veel Oekraïense vluchtelingen. Deze vluchtelingen bereiken ook Nederland. Samen met de veiligheidsregio’s zorgen we ervoor dat we een veilige plek kunnen bieden aan de slachtoffers van oorlogsgeweld. In de gemeente Sittard-Geleen hebben we verschillende vormen van opvang geregeld. Vanaf 19 april is in onze gemeente een doorstroomlocatie geopend voor Oekraïense vluchtelingen. Deze doorstroomlocatie is geopend in Glanerbrook en kan tot maximaal 300 vluchtelingen huisvesten. De faciliteiten zijn ingericht op een kortstondig verblijf. We streven ernaar om vluchtelingen maximaal 72 uur in deze doorstroomlocatie op te vangen. Na deze 72 uur gaan ze naar een meer permanente plek in de regio Zuid-Limburg.

De operationele verantwoordelijkheid voor deze doorstroomlocatie ligt bij het ambtelijk apparaat van de gemeente. Op basis van vrijwilligheid van o.a. eigen medewerkers wordt ervoor gezorgd dat continue bezetting aanwezig is op de locatie (6 vrijwilligers per dag, ook in weekenden). Twee operationeel managers zorgen voor de continuïteit op deze locatie. Vooralsnog blijft de doorstroomlocatie tot 21 juli geopend. Tot die tijd zal de projectorganisatie zorg ervoor moeten dragen dat continuïteit geborgd is, bezetting van de doorstroomlocatie op orde is en de veiligheid gewaarborgd blijft. De bezetting in deze doorstroomlocatie wisselt sterk. Ieder moment kunnen Oekraïense vluchtelingen aankomen en daarom is het belangrijk dat we te allen tijde paraat staan om de nodige opvang en begeleiding te geven. Naast de doorstroomlocatie biedt de gemeente Sittard-Geleen op dit moment ook middellange- (locaties voor bewoning tot 6 maanden) en lange-termijn (locaties voor bewoning langer dan 6 maanden) opvang aan. Deze opvang is erop gericht om voor langere tijd mensen te huisvesten. Voor de middellange-termijn huisvesting maken we gebruik van hotels (o.a. Merici hotel, Amrath hotel en het Oranje hotel). Voor de lange-termijn wordt op dit moment gebruik gemaakt van o.a. sloopappartementen van ZOwonen.

Op dit moment (9 mei 2022) vangen we circa 120 vluchtelingen op in middellangetermijn opvang, en circa 60 vluchtelingen op in de lange-termijn opvanglocaties. Voor de begeleiding van deze opvang is een speciaal regieteam in het leven geroepen. Dit team ondersteunt de vluchtelingen in het dagelijks functioneren in de maatschappij en fungeert als liaison tussen de vluchtelingen en de opvanglocatie. Het rijk heeft aan de veiligheidsregio gevraagd om 75.000 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren. De veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft als taakstelling om 3.000 van deze plekken in haar gemeenten aan te bieden. Samen met de omliggende gemeenten wordt actief gekeken hoe we op een constructieve manier invulling kunnen geven aan de realisatie van deze plekken, waarbij we rekening houden met de impact op onze inwoners en de omgeving. Het projectteam Oekraïne zorgt voor de algemene coördinatie op het project. Naast de overkoepelende afstemming met de veiligheidsregio en de coördinatie op de doorstroomlocatie en de duurzame opvang van vluchtelingen, zijn zij ook verantwoordelijk voor de interne organisatie en verantwoording. De opvang van vluchtelingen komt boven op de andere taken en werkzaamheden die de gemeente uitvoert. Dit zorgt voor extra werkdruk en in sommige gevallen komt de dienstverlening aan onze inwoners onder druk te staan (e.g. burgerzaken/KCC).

Dit proberen we tot een minimum te beperken.

13

De gemeente ontvangt een vergoeding van de overheid voor de kosten van de opvang. Op het moment van stellen van deze rapportage (medio mei 2022) is nog geen financiële concrete indicatie voor gemeente Sittard-Geleen aan te geven ten gevolge van de opvang van de vluchtelingen. Uitgangspunt is dat de opvang budget-neutraal plaats vindt.

14

Programma 0: Bestuur en ondersteuning Effecten / Risico’s Corona Raad/Griffie In de afgelopen jaren is veelvuldig digitaal vergaderd. Op momenten dat dat mogelijk was is vergaderd op een externe locatie, de Hanenhof, vanwege de ruimte die noodzakelijk was om te voldoen aan het afstandscriterium ten tijde van de Corona maatregelen. Voor de noodzakelijke digitale ondersteuning voor geluid en beeldverslag is gebruik gemaakt van een extern bureau. Dit heeft extra kosten met zich meegebracht. Nu kan weer gebruik worden gemaakt van de raadszaal in Geleen en de daar aanwezige geluid en opnamemogelijkheden zodat de extra kosten vervallen. Burgerzaken Door de Coronamaatregelen voorgaande jaren was onder andere reizen niet of minder mogelijk en werden huwelijken uitgesteld, waardoor inwoners gewacht hebben met het aanvragen van een nieuw reisdocument of met een huwelijk. Mogelijk wordt dit in 2022 "ingehaald", waardoor er meer documenten worden aangevraagd en meer huwelijken worden gesloten dan vooraf ingeschat. Op 14, 15 en 16 maart 2022 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Vanwege Covid-19 zijn extra maatregelen genomen om de verkiezingen veilig te laten verlopen. Via het Gemeentefonds decembercirculaire 2021 is voor 2022 een compensatie van € 0,14 mln. ontvangen voor de extra kosten voor de organisatie van de verkiezingen.

In de nog volgende rapportages binnen de P&C-cyclus 2022 worden de definitieve kosten van de verkiezingen gerapporteerd. Ontwikkelingen Raad/Griffie In maart 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest. Er zijn 19 nieuwe raadsleden benoemd. In eerste instantie zijn 12 nieuwe fracties gevormd, op 12 april 2022 hebben de fractie GroenLinks en PvdA aangegeven als één fractie verder te gaan. Van de 11 fracties zijn er zes éénmansfracties. De coalitievorming was op het moment van dit schrijven nog niet afgerond. Na de coalitievorming zullen bij de benoeming van de wethouders vanuit de raad weer nieuwe raadsleden worden benoemd voor de vacant gekomen raadszetels. Programma Digitalisering: Het programma Digitalisering heeft zich afgelopen jaren gericht op de gemeentebrede implementatie van het zaaksysteem, de benodigde koppelingen naar interne en externe applicaties en bronnen en de ontsluiting ten behoeve van digitale dienstverlening. Het programma incl. budget en reservering zal eind 2022 afgerond worden. De incidentele implementatiekosten in 2022 bedragen nog € 0,2 mln. voor verdere inrichting en koppelingen voor de teams die nog niet aangesloten zijn en voor het beschikbaar stellen van informatie naar buiten. Dit bedrag zal vanuit de reservering aan het programmabudget toegevoegd worden. De structurele kosten ad € 0,1 mln.

zoals de reeds in 2018 voorziene formatie en de licentie en onderhoudskosten voor zaaksysteem, ondertekensoftware, gegevensmagazijn en koppelingen worden overgeheveld naar de betreffende interne budgetten. ICT Samen met Financiën zijn we aan het onderzoeken op welke wijze de meerjarige contracten evenwichtiger verdeeld kunnen worden, zodat er een balans in de van toepassing zijnde begrotingsjaren ontstaat in plaats van afwisselende jaren met overschotten enerzijds en tekorten anderzijds. Het onderzoek is nog niet afgerond en zal in de begroting 2023 zijn beslag krijgen. Risico’s N.v.t.

15

Prognose exploitatie budgetten bedragen x € 1.000

Begroting voor bijstelling 2022

Goedgekeurde bijstellingen 2022

Begroting incl. goedgekeurd 2022

Bijstelling Prorap 2022

Begroting na Bijstelling Bijstelling Bijstelling bijstelling 2022 2023 2024 2025

Baten

256.110

6.849

262.960

2.707

265.667

1.046

1.039

1.058

Lasten

-56.386

-1.988

-58.374

-3.090

-61.464

-1.246

-1.226

-1.225 0

Onttrekkingen

6.783

8.210

14.993

488

15.481

0

0

Toevoegingen

-9.986

-9.396

-19.381

-366

-19.747

0

0

0

196.522

3.676

200.198

-261

199.937

-200

-187

-167

0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING

Overzicht gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Bedragen x € 1.000

Programma 0 Bestuur en ondersteuning BATEN Gevraagde bijstelling prorap 2: B1. Gemeentefonds Decembercirculaire 2021 B2. Eigen risicodragerschap WGA B3. Dividenden Enexis en BNG B4. Verkoop Munnikstraat 10 B5. Gemeentefonds Decembercirculaire 2021 LASTEN Gevraagde bijstelling prorap 2: L1. Gemeentefonds Decembercirculaire 2021 L2. Eigen risicodragerschap WGA L3. Planmatig onderhoud L4. Verkoop Munnikstraat 10 L5 Kasteelpark Born L6. Hybride werken L7. Hybride werken L8. Programma digitalisering L9. Doorbelasting materieel inz. aankoop machines wijkbeheer L10. Investering machines wijkbeheer L11. Gebiedsontwikkeling Pres.Kennedysingel L12. Kapitaalslasten voorbereidingskosten huisvesting Vidar L13. Vrijval taakmut. inzake Jeugd L14. Energie Mutatie reserves: ONTTREKKINGEN Gevraagde bijstelling prorap 2: O1. Planmatig Onderhoud O2. Programma digitalisering O3. Coronamiddelen TOEVOEGINGEN Gevraagde bijstelling prorap 2: T1. Eigen risicodragerschap WGA T2. Verkoop Munnikstraat 10 Saldo Administratieve wijzigingen en kleine afwijkingen Saldo Programma 0 Bestuur en ondersteuning

Actuele AO/ BK/ Begroting Begroting Begroting Begroting AW/C 2023 2024 2025 2022 2.566 884 877 896 AO 1.016 849 842 861 AO 831 AO 262 82 82 82 AO 317 -47 -47 -47 C 140 -

AO AO AO AO BK BK BK BK

-2.800 -958 -927 -14 -1 -1 6 -6 -217

-935 -954 30 12 -12 -

-915 -936 30 74 -74 -

-914 -936 30 72 -72 -

BK

-

31

30

30

BK AO BK BK AO

-2 -23 243 -900

-31 -11 -

-30 -9 -

-30 -8 -

-

-

-

AO BK C

488 14 217 257

-

-

-

-366 -50 -316 -149 -261

-149 -200

-149 -187

-149 -167

AO AO AW

16

Toelichting gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Autonome Ontwikkeling (= AO) B1./L1. Gemeentefonds Decembercirculaire 2021 De decembercirculaire is normaliter gericht op de afronding van het huidige uitkeringsjaar. In deze decembercirculaire zijn, bij uitzondering, ook enkele mutaties vanaf het jaar 2022 bekend gemaakt. In 2022 is er sprake van een klein voordeel door een bijdrage uit de verdeelreserve. Structureel is er sprake van een nadeel dat veroorzaakt wordt door de actualisatie van de volumes van diverse maatstaven. Deze maatstaven bepalen de hoogte van de algemene uitkering. Daarnaast heeft de gemeente via het gemeentefonds compensatie gekregen voor versterking van de dienstverlening gemeenten, cruciale jeugdzorg, extra verhoging salarislasten Wmo & Jeugdzorg en kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht. Deze compensatie voor nieuwe/uitbreiding van wettelijke taken, ook wel taakmutaties genoemd, worden apart gezet om de kosten van deze taakmutaties te dekken. B2./L2./T1. Eigen risicodragerschap regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (ERD-WGA) Jaarlijks begroten we de verzekeringspremie (Loyalis) en de uitkeringslasten richting het UWV volgens laatste prognoses. Deze kosten worden gedekt uit de bespaarde premie UWV.

De volgens CAO-gemeenten ingehouden premie voor de reparatie uitkering voor het 3e jaar WW wordt jaarlijks gestort in de calamiteitenreserve (€ 50.000) en de niet afgedragen premie ziektewet-flex aan het UWV wordt ingezet ter dekking van mogelijke kosten of valt aan het einde van het jaar vrij. Sinds vorig jaar heeft Loyalis wegens een verhoogde schadelast en conform contractueel vastgelegde afspraken de premie verhoogd van 1,11% naar 1,33% waardoor de premie niet meer volledig kan worden opgevangen, waardoor € 0,15 mln. ten laste van het resultaat komt. B3. Dividend Enexis en BNG Conform de dividendnota van Enexis wordt de baten incidenteel verhoogd met € 0,18 mln. Conform de dividendnota van BNG worden de baten structureel verhoogd met € 82.000. B4./L4./T2. Verkoop Munnikstraat Dit ontwikkelingstraject is begeleid door een projectmanager. De gemaakte uren zijn voorgefinancierd via een bestemmingsreserve ‘revolving fund’. Nu de verkoop gerealiseerd is worden deze uren verrekend met het verkoopresultaat en teruggestort in deze bestemmingsreserve. Het verkoopresultaat (na vermindering van kosten) van Munnikstraat 10 bedraagt € 0,31 mln. Dit verkoopresultaat wordt, conform vigerend beleid, ten gunste van de bestemmingsreserve ‘incidentele dekking taakstellingen’ gebracht. Het meerjarig exploitatieresultaat komt ten laste van de taakstelling ‘verkoop niet strategisch vastgoed’.

L3./O1. Overloop Planmatig onderhoud Dit betreft planmatig onderhoud uit 2021 waarvan uitvoering gereed is in 2022. Voor toelichting zie programma 5. L11. Gebiedsontwikkeling President Kennedysingel Voor toelichting zie programma 8. L14. Energie In de 4de rapportage 2021 hebben we het effect van de stijging van de energietarieven op onze begroting al als risico gemeld. Nu blijkt dat bij ongewijzigd verbruik de kosten voor de gemeente stijgen met € 0,90 mln. Wij stellen voor de begroting alleen voor de jaarschijf 2022 bij te stellen. Dit in afwachting van te treffen maatregelen gericht op de ontwikkeling van het verbruik. En in afwachting van het resultaat van de nieuwe Europese aanbesteding die we samen met Zuid-Limburgse gemeenten zijn gestart voor een nieuw contract per 1 januari 2023. Beleidskeuze (= BK) L5. Toegangsweg kasteelpark Born Voor toelichting zie programma 2.

17

L6./L7. Hybride werken Het college heeft medio mei de regeling hybride werken vastgesteld. In de regeling staat opgenomen dat een medewerker recht heeft op een thuiswerkbudget van € 700 excl. btw eens per 10 jaar. De medewerker krijgt deze middelen in bruikleen, waardoor we de investering kunnen activeren en de kapitaalslasten uitgesmeerd worden over een langere periode. De hiermee geschatte maximale kosten bedragen € 0,61 mln. waarvoor we een krediet aanvragen. De bijbehorende kapitaalslasten worden opgevangen binnen de bestaande exploitatie. L8./O2. Programma Digitalisering Incidenteel worden de implementatiekosten 2022 ad € 0,2 mln. onttrokken uit de reserve Versnelling bedrijfsvoering (programma digitalisering) en bijgeraamd op het budget 2022 van het programma digitalisering. Structureel worden de budgetten binnen het programma Digitalisering ad € 0,1 mln. overgeheveld naar de betreffende interne budgetten binnen team IM&ICT. Het advies is om het restant van de reserve versnelling bedrijfsvoering (programma digitalisering) ad € 0,4 mln. (€ 0,6 mln. -/- € 0,2 mln.) in te zetten voor het inrichten van de gemeentelijke ruimtes voor hybride werken. L9./L10. Aanschaf en overname machines wijkbeheer Het voteren van € 0,22 mln. krediet voor investering in aanschaf en overname machines hetgeen budgettair neutraal verloopt.

We verwijzen naar college besluit 2849270 verwerkt in de 1e programmarapportage 2022 als aangekondigde bijstelling waarbij de begrotingswijziging via de 2e programmarapportage verloopt. L12. Kapitaalslasten voorbereidingskosten huisvesting Vidar Voor nadere toelichting zie programma 6. L13. Vrijval taakmutatie Jeugd De reservering van de taakmutaties jeugd ad € 243.000 valt vrij ter compensatie van de bijstelling van het budget Jeugd, met name voor het onderdeel indexering. Voor nadere toelichting zie programma 6. Corona (= C) B5. Gemeentefonds Decembercirculaire 2021 In de Decembercirculaire 2021 is een coronacompensatie toegekend voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022. O3. Coronamiddelen Kijkend naar de mutaties in de 2e rapportage wordt per saldo € 0,26 mln. onttrokken aan de coronamiddelen. Prognose investeringskredieten bedragen x € 1.000 Programma 0 Bestuur en ondersteuning Hybride werken

Meerjarenraming Begroting 2022 613

Begroting 2023 -

Begroting 2024 -

Begroting 2025 -

Machines Wijkbeheer

215

-

-

-

Totaal Programma 0

828

-

-

-

Krediet hybride werken Wij verwijzen naar de toelichting bij Beleidskeuze L8. en L9. “Hybride werken” Krediet aanschaf en overname machines wijkbeheer Wij verwijzen naar de toelichting bij beleidskeuze L11./L12. aanschaf en overname machines wijkbeheer.

18

Programma 1: Veiligheid Effecten / Risico’s Corona N.v.t. Ontwikkelingen Algemeen Onze gemeente kent een veiligheidsbeeld en -opgave van buitenproportionele omvang. De leefomgeving en daarmee ook het veiligheidsbeeld verandert voortdurend. Zo vragen crisis, incidenten en (mogelijke) maatschappelijke onrust steeds meer van onze organisatie, waaronder de mensen en middelen in het programma Veiligheid. Tegelijkertijd herstelt het aantal evenementen (en ook het voetbal) zich weer naar het niveau van voor de coronapandemie en blijven thema’s als cybercrime, drugscriminaliteit en personen met verward gedrag meer dan ooit aandacht vragen. In onze lokale aanpak van al deze thema’s speelt mee dat het langjarige personeelstekort bij de politie consequenties heeft voor de manier waarop we onze aanpak (moeten) vormgeven. De rol van de gemeente wordt steeds steviger en belangrijker in het borgen, dan wel het realiseren, van het noodzakelijke veiligheidsniveau. Die ontwikkeling wordt breed gezien. Van de aanpak van ondermijning, tot aan sociale veiligheid, zorg en veiligheid, evenementenveiligheid en leefbaarheid. Van beleidsmedewerker tot procesregisseur, en zeker ook onze BOA’s (hieronder wordt daar specifieker op ingegaan).

Verwachte extra focus op het gebied van veiligheid, bijvoorbeeld in het kader van de ontwikkelpaden, zal dan ook steeds zeer scherp langs de meetlat van de beschikbare financiële middelen en mensen binnen het programma Veiligheid worden gelegd. BOA’s Gesteld kan worden dat we de beperkingen voortkomend uit de coronapandemie (voorzichtig) achter ons kunnen laten. De gangbare situatie van voor de pandemie wordt weer de standaard. Dit heeft tot gevolg dat de werkzaamheden en inzet van BOA’s weer op het oude, reguliere niveau komen te liggen. Zo kan het wijkgericht werken weer verder worden opgepakt en kwalitatief verder worden doorontwikkeld. Ook de “veilig uitgaan nachtdienst” in samenwerking met de politie kan volledig worden hervat. De vraag naar BOA-inzet vanuit de huidige samenleving blijft echter groeien. Dit is een landelijke trend. Door personeelstekort(en) en het verschuiven van (kern)taken binnen het politieapparaat worden steeds frequenter verzoeken neergelegd bij team Toezicht en Handhaving.. Buurtpreventie De gemeente Sittard-Geleen is in 2014 – samen met onze inwoners – gestart met buurtpreventie. Dit om de kracht van burgerparticipatie beter te benutten, ook op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Buurtpreventie is een vorm van toezicht door bewoners in hun eigen buurt.

Het doel van buurtpreventie is enerzijds om het gevoel van veiligheid, saamhorigheid en sociale betrokkenheid te bevorderen en anderzijds om criminaliteit en overlast terug te brengen. Op dit moment zijn er 12 buurtpreventieteams actief in de gemeente Sittard-Geleen, bestaande uit vrijwilligers. Deze vrijwilligers zorgen voor extra oren en ogen in onze buurten. Door hun signalering van onveilige situaties en hun zichtbare aanwezigheid in de buurt dragen zij bij aan het gevoel van (sociale) veiligheid. Vanaf begin 2022 zijn de administratieve en coördinerende taken met betrekking tot buurtpreventie belegd bij Partners in Welzijn. De gemeente behoudt de regierol om te kunnen sturen op inhoud en financiën. De overheveling van buurtpreventie naar Partners in Welzijn wordt gefinancierd uit de bestaande veiligheidsmiddelen. Risicocommunicatie Via een webinar in april 2021 en raadsinformatiebrieven van juni 2021 en maart 2022 is de raad geïnformeerd over een traject dat is ingezet om de risicocommunicatie rondom Chemelot te verbeteren. Medio 2021 is een gezamenlijk risicocommunicatieplan van Chemelot en de lokale en regionale overheden opgesteld, genaamd ‘Samen Communiceren’. In het tweede kwartaal van 2022 wordt gestart met een meerjarige en actieve risicocommunicatie-campagne met de omgeving van Chemelot.

Het plan en de campagne richten zich specifiek op inwoners uit onze gemeente en die uit de gemeenten Beek en Stein. De uitvoering van het plan/de campagne brengt materiële kosten met zich mee. De gemeenten

19

Beek, Stein en Sittard-Geleen hebben zich reeds gecommitteerd aan een financiële bijdrage aan de uitvoering van het communicatieplan. Zo ook de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en Chemelot. Het aandeel van de gemeente Sittard-Geleen in de materiële kosten is vooralsnog berekend op circa € 21.000 euro in 2022, circa € 12.000 in 2023 en 2024 en circa € 24.000 euro in 2025. Hoewel dit druk op de veiligheidsmiddelen legt, is de huidige verwachting dat deze noodzakelijke kosten in 2022 (incidenteel) gefinancierd kunnen worden uit de bestaande veiligheidsmiddelen. In de doorrekening naar 2023 e.v. is deze ruimte er vooralsnog niet. De materiële kosten voor risicocommunicatie worden dan ook meegenomen in de integrale afweging bij de samenstelling van de programmabegroting 2023 e.v. Prognose exploitatie budgetten bedragen x € 1.000

Begroting voor bijstelling 2022

Goedgekeurde bijstellingen 2022

Begroting incl. goedgekeurd 2022

Bijstelling Prorap 2022

Begroting na Bijstelling Bijstelling Bijstelling bijstelling 2022 2023 2024 2025

Baten

1.251

0

1.251

48

1.300

-68

-68

-68

Lasten

-14.378

-30

-14.408

-364

-14.772

11

11

11

Onttrekkingen

493

30

523

3

526

0

0

0

Toevoegingen

0

0

0

0

0

0

0

0

1 VEILIGHEID

-12.633

0

-12.633

-312

-12.945

-57

-57

-57

Overzicht gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Bedragen x € 1.000

Programma 1 Veiligheid BATEN Gevraagde bijstelling prorap 2: B1. Versterkingsgelden B2. Gebiedsontwikkeling Pres.Kennedysingel LASTEN Gevraagde bijstelling prorap 2: L1. Versterkingsgelden L2. Planmatig onderhoud 2022 L3. Gebiedsontwikkeling Pres.Kennedysingel Mutatie reserves: ONTTREKKINGEN Gevraagde bijstelling prorap 2: O1. Planmatig onderhoud 2022 TOEVOEGINGEN Gevraagde bijstelling prorap 2: T1. Saldo Administratieve wijzigingen en kleine afwijkingen Saldo Programma 1 Veiligheid

Actuele AO/ BK/ Begroting Begroting Begroting Begroting AW/C 2023 2024 2025 2022 48 -68 -68 -68 AO 48 AO -68 -68 -68

AO AO AO

-51 -48 -3 -

11 11

11 11

11 11

AO

3 3

-

-

-

-312 -312

-57

-57

-57

AW

Toelichting gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Autonome Ontwikkeling (= AO) B1./L1. Versterkingsgelden 2022 In 2022 ontvangt de gemeente van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kader van de versterkingsgelden 2022 een subsidie voor de preventie van radicalisering. Deze worden beschikbaar gesteld aan Partners in Welzijn ten behoeve van activiteiten in dit kader en verlopen budgettair neutraal.

B2./L3. Gebiedsontwikkeling President Kennedysingel Voor toelichting zie programma 8.

20

L2./O1. Overloop Planmatig onderhoud Dit betreft planmatig onderhoud brandweerkazernes Born en Geleen. Dit bedrag wordt onttrokken uit de reserve Vastgoed. Prognose investeringskredieten N.v.t.

21

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Effecten / Risico’s Corona Parkeren De Corona pandemie heeft impact op de parkeerinkomsten. Ondanks dat de beperkende maatregelen door de overheid zijn versoepeld, betekent dit niet dat direct de inkomsten weer op het niveau zijn van voor de pandemie. De eerste maanden van dit jaar zijn deze 80% van de situatie voor Corona. Het gedrag van bezoekers en of zij weer bereid zijn om de stad te gaan bezoeken ondanks de drukte, hoge brandstofkosten en inflatie, zal bepalend zijn voor het verloop van de inkomsten. Het is nu nog te vroeg om in te schatten wat de effecten voor dit jaar zijn, maar we kunnen rekening houden met een lager bedrag aan inkomsten voor 2022, waarbij met name voor de eerste maanden van 2022 (lockdown) een relatie gelegd kan worden met de reservering coronamiddelen. Hierover zal verder in de P&C-cyclus 2022 gerapporteerd worden. Ontwikkelingen Aanleg voorziening parkeerverordening Bij de uitvoering van de verordening parkeernormensystematiek worden gelden van derden ontvangen welke 100% worden ingezet voor de aanleg van parkeergelegenheden. BBV technisch dienen de ontvangsten van derden te worden gestort in een voorziening totdat zij worden ingezet voor het doel waarvoor zij zijn ontvangen. Het aanleggen van een voorziening is een bevoegdheid van de Raad en wordt meegenomen als beslispunt. Risico’s N.v.t.