1e programmarapportage 2024
Tekst van het document
Opvang gevonden huisdieren Jaarlijks wordt de samenwerkingsovereenkomst basisvoorziening dierennoodhulp geïndexeerd. Uit de stelpost inflatie wordt nu de indexering 2023 en 2024 bijgesteld. Speerpunt Stadsmarketing Inzet van de reeds door de Raad bij vaststelling van de begroting 2024 beschikbaar gestelde middelen. (Uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026). Zie voor een nadere toelichting programmablad 3. Speerpunt Gedeeld Plezier Inzet van de reeds door de Raad bij vaststelling van de begroting 2024 beschikbaar gestelde middelen. (Uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026). Zie voor een nadere toelichting programmablad 5. WOO Communicatiebudget Betreft administratie aanpassing van het
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
162
0
0
162
0
0
0
-62
62
0
0
0
0
0
20
0
0
20
20
20
20
43
0
0
43
43
43
43
46
0
0
46
46
46
46
19
0
0
19
19
19
19
300
0
0
300
350
400
0
350
0
0
350
425
500
0
-20
20
0
0
0
0
0
24
Programma 0 Bestuur en ondersteuning
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
-16 4.861
15 495
0 186
-1 5.542
0 4.515
-1 4.686
-1 2.535
communicatiebudget voor Klinkende taal binnen programma 0. Diverse kleine verschillen Totaal
Prognose investeringskredieten Bedragen x €1.000 Programma 0 Bestuur en ondersteuning N.v.t. Totaal
Begroting 2024
Begroting 2025 0 0
Begroting 2026 0 0
Begroting 2027 0 0
0 0
25
1. Veiligheid "Het programma Veiligheid richt zijn op de wettelijke- én de niet wettelijke taken van veiligheid. Denk daarbij aan brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid. Ook de externe veiligheid hoort daarbij" De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota wordt al veel geschreven over veiligheid in de Westelijke Mijnstreek en dus ook in Sittard-Geleen. Het gaat dan onder meer over onze missie en visie, de ontwikkelingen, de prioriteiten en de doelen op het gebied van veiligheid. De kadernota is hier te vinden. Dit programma kent de volgende twee taakvelden:
Crisisbeheersing en Brandweer Openbare orde en veiligheid
Ontwikkelingen
C2000-Communicatiesysteem Noodzakelijke overstap naar C2000 communicatiesysteem voor de BOA's. De komende periode wordt gebruikt om, in samenspraak met een aantal Zuid-Limburgse gemeenten, te bekijken hoe én onder welke voorwaarden een overstap naar C2000 gemaakt kan worden. Dit noodzaakt eventuele bijstellingen van de budgetten.
Risico's
Evenementenveiligheid Het budget door tijdelijke inrijbeperkende maatregelen bij evenementen (grote voertuigen en/of andere type roadblocks) staat onder druk. Als gevolg van prijsstijgingen en de meest recente verhoging van het dreigingsniveau (in december 2023) staat het budget onder druk. Indexering budgetten De teams Toezicht en Handhaving en Openbare orde en Veiligheid worden geconfronteerd met indexeringen met betrekking tot gemeenschappelijke regelingen. De bijdragen van de gemeenten in Limburg aan het RIEC Limburg zijn langere tijd niet geïndexeerd. Voor 2025 zullen deze gezien de gestegen kosten (o.a. CAO) wel worden geïndexeerd. Zodra de indexatie bekend is aan de hand van nog te ontvangen begrotingen 2025 van gemeenschappelijke regelingen, wordt deze verwerkt via de P&C-cyclus (2de rapportage 2024 en de begroting 2025). Loongebouw Buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) In een tijd van krapte op de arbeidsmarkt is het van groot belang om als werkgever inspanningen te leveren om aantrekkelijk te blijven voor (potentiële) BOA’s. Om dit te bewerkstelligen heeft het intern begeleiden en (door)ontwikkelen van onze medewerkers nog steeds hoge prioriteit. Dit vereist van werkgever en werknemer naast tijd, de juiste facilitering, coaching én (bij-)scholing. De komende periode zal dan ook in het teken blijven staan van verdere professionalisering van de BOA’s.
26
Bij het boeien en binden van onze BOA’s behoort ook een marktconform salaris. Een marktconform salaris dat in overeenstemming is met wat gangbaar is op de arbeidsmarkt voor een specifieke functie als BOA. Het is belangrijk om een competitief en marktconform salaris aan te bieden om talent aan te trekken en te behouden. Gebleken is dat omliggende gemeenten, bij het werven van BOA’s, gekozen hebben voor een hogere weging van de BOA-functie. Hierdoor hebben deze gemeenten een betere uitgangspositie om goed gekwalificeerde BOA’s te kunnen werven en te kunnen behouden voor hun organisatie.
Financieel Prognose exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 1 Veiligheid
Begroting voor bijstelling 2024
Goedgekeurde bijstellingen 2024
Begroting incl goedgekeurd 2024
Bijstelling Rapportage 2024
Begroting na bijstelling 2024
Bijstelling 2025
Bijstelling 2026
Bijstelling 2027
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
1.377 -16.023 30 0 -14.616
0 -253 53 0 -200
1.377 -16.276 83 0 -14.816
47 -1.250 0 -44 -1.250
1.424 -17.529 83 -44 -16.066
47 -1.254 0 -44 -1.250
47 -1.254 0 -44 -1.250
47 -4 0 -43 0
Bijstellingen exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 1 Veiligheid
Speerpunt Veiligheid Ontwikkelpaden Voor de jaren 2024 tot en met 2026 is jaarlijks € 1,25 mln beschikbaar gesteld voor het geven van een noodzakelijk impuls op het gebied van veiligheid en leefbaarheid binnen de ontwikkelpaden Geleen-Zuid, Geleen-Centrum, Sittard-West en Sittard-Centrum. Het jaarlijks bedrag ad € 1,25 mln. voor de jaren 2024 t/m 2026 wordt gedekt uit de Stelpost Nieuw Beleid, waarin conform de vastgestelde Begroting 2024 e.v. de middelen beschikbaar zijn gesteld voor het speerpunt Veiligheid ontwikkelpaden (zie programma 0). Budgetten brandweerkazernes Aanpassen van budget huur en kosten als gevolg van indexatie zodat de realisatie overeenkomt met de begroting. Deze mutatie heeft geen resultaateffect Totaal
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
-1.250
0
0
-1.250
-1.250
-1.250
0
-3
47
-44
0
0
0
0
-1.253
47
-44
-1.250
-1.250
-1.250
0
27
Prognose investeringskredieten Bedragen x €1.000 Programma 1 Veiligheid N.v.t. Totaal
Begroting 2024
Begroting 2025 0 0
Begroting 2026 0 0
Begroting 2027 0 0
0 0
28
2. Verkeer, Vervoer en Waterstaat "We willen het verplaatsen van onze inwoners, bezoekers en ondernemers en hun goederen op een gezonde, inclusieve en duurzame manier mogelijk maken." Sittard-Geleen is vanwege haar ligging op het smalste stukje Nederland optimaal ontsloten via weg, spoor, water, buisleidingen, fietspaden en openbaar vervoer. Met het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat willen we het verplaatsen van onze inwoners, bezoekers en ondernemers en hun goederen op een gezonde, inclusieve en duurzame manier mogelijk maken. Hierdoor werken we aan het bevorderen van een positieve gezondheid van onze inwoners. Ook werken we aan het bevorderen van een meer inclusieve samenleving. Daarnaast dragen we bij aan de energietransitie en een circulaire samenleving met minder CO2 uitstoot. Het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat, dat is verweven met bijna alle andere programma’s, kent de volgende taakvelden: 1. Mobiliteit 2. Parkeren 3. Logistiek
Ontwikkelingen
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) In het Bestuurlijk Overleg (BO) MIRT van november 2023 zijn tussen Rijk en regio afspraken gemaakt om samen te werken op Zuid Nederlandse schaal (Brabant en Limburg) in het programma SmartwayZ.NL. Zo is vanaf 2024 de Programmaraad SmartwayZ.NL de overlegtafel waar afspraken gemaakt worden in het kader van het BO MIRT en BO Leefomgeving. Zuid-Limburg is één van de 7 regio's die deel uitmaakt van SmartwayZ.NL. In 2024 wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een Multimodale Mobiliteitsagenda (MMA) voor Zuid Nederland. Nota bene: Het BO MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) en BO Leefomgeving is een jaarlijks overleg waarin Rijk (o.a. I&W en BZK) en regio's afspraken maken over ruimtelijke vraagstukken zoals mobiliteit, wonen, water en infrastructuur. Verlichting fietspad Lindenheuvel – BS Fortuna De meest gebruikte fietsverbinding tussen Lindenheuvel en de sportlocaties en onderwijsvoorzieningen bij Bedrijvenstad Fortuna is niet verlicht. Tevens is er geen verlicht alternatief in de directe omgeving. Om in de wintermaanden het fietsgebruik te stimuleren, wordt langs dit pad verlichting aangelegd. De verlichting wordt voorzien van Smart City technieken, zoals bewegingsdetectie en aanpasbare lichtkleuren, zodat ook rekening gehouden wordt met de omliggende natuur.
Met deze investering geven we invulling aan de uitvoeringsafspraken op het gebied van verkeersveiligheid. We bekijken verder bij welke fietsroutes in het buitengebied een vergelijkbare actie nodig is Voor de aanleg van deze verlichting is een krediet nodig van € 0,1 mln.
29
Vervolg werkzaamheden Julianakanaal In een 2e kamer brief van 20 maart 2024 heeft demissionair minister Harbers van I&W aangegeven dat voor de afronding van de werkzaamheden aan het Julianakanaal tussen sluis Born en Brug Berg het kanaal afgesloten en drooggelegd zal worden. Over deze werkwijze zijn grote zorgen geuit ten aanzien van de bereikbaarheid van bedrijven die van de havens afhankelijk zijn. Samen met I&W, Rijkswaterstaat en provincie Limburg en de betreffende bedrijven bekijken we de gevolgen voor het onderliggende wegennet als gevolg van het verplaatsen van water naar vrachtwagens. A2-verbreding De aannemer van het project A2 het Vonderen-Kerensheide (Boskalis) werkt het tracé momenteel verder uit. Daarbij worden ook de consequenties van de werkzaamheden aan de A2 voor het onderliggende wegennet is beeld gebracht. In de loop van 2024 wordt duidelijk welke gevolgen dit heeft voor Sittard-Geleen en welke maatregelen getroffen worden om de overlast zoveel mogelijk te beperken.
Risico's
Er zijn geen risico's voor programma 2. Verkeer, Vervoer en Waterstaat geïdentificeerd voor deze programmarapportage.
Financieel Prognose exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Begroting voor bijstelling 2024
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
4.404 -30.621 20 -223 -26.420
Goedgekeurde bijstellingen 2024
Begroting incl goedgekeurd 2024
Bijstelling Rapportage 2024
Begroting na bijstelling 2024
1.065 -1.902 600 0 -237
5.468 -32.523 620 -223 -26.658
0 -866 0 0 -866
5.468 -33.389 620 -223 -27.524
Bijstelling 2025
0 58 0 0 58
Bijstelling 2026
0 54 0 0 54
Bijstelling 2027
0 54 0 0 54
30
Bijstellingen exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Structurele toename energiekosten parkeergarages In de 1e rapportage 2023 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2023 bijgesteld en is aangegeven dat in de 1e rapportage 2024 de nieuwe bijstellingen worden verwerkt. De financiële bijstelling in 2024 bedraagt € 0,2 mln. Deze wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie, zie hiervoor programma 0. Als de energietarieven voor 2025 aanleiding geven voor een financiële bijstelling dan wordt deze in de 1e rapportage 2025 verwerkt. Reiniging evenementen en volksfeesten Meerjarige bijstelling van de kosten van reiniging uit de indexering van IBOR beheergroep reiniging. Zie ook programma 2. Kapitaallasten fietspad Lindenheuvel - BS Fortuna De kapitaallasten van het krediet voor de aanleg van verlichting fietsverbinding Lindenheuvel - BS Fortuna. Dekking uit algemene middelen. Bijstelling energiekosten openbare verlichting uit de stelpost inflatie In de 1e rapportage 2023 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2023 bijgesteld en is aangegeven dat in de 1e rapportage 2024 de nieuwe bijstellingen worden verwerkt. De financiële bijstelling in 2024 bedraagt € 0,8 mln. Deze wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie, zie hiervoor programma 0. Als de energietarieven voor 2025 aanleiding geven voor een financiële bijstelling dan wordt deze in de 1e rapportage 2025 verwerkt. Totaal
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
-162
0
0
-162
0
0
0
60
0
0
60
60
60
60
0
0
0
0
-2
-6
-6
-764
0
0
-764
0
0
0
-866
0
0
-866
58
54
54
31
Prognose investeringskredieten Bedragen x €1.000 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Verlichting fietspad Lindenheuvel - BS Fortuna. De meest gebruikte fietsverbinding tussen Lindenheuvel en de sportlocaties en onderwijsvoorzieningen bij Bedrijvenstad Fortuna is niet verlicht. Tevens is er geen verlicht alternatief in de directe omgeving. Om in de wintermaanden het fietsgebruik te stimuleren wordt langs dit pad verlichting aangelegd. De verlichting wordt voorzien van Smart City technieken zoals bewegingsdetectie en aanpasbare lichtkleuren, zodat ook rekening gehouden wordt met de omliggende natuur Totaal
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
100
0
0
0
100
0
0
0
32
3. Economie “Het versterken van de economische veerkracht is een continue proces dat een gezamenlijke inspanning vereist van overheidsinstanties, bedrijven, onderwijsinstellingen, gemeenschappen en andere belanghebbenden.” We brengen in dit programma in beeld hoe we omgaan met bovengenoemde kansen en uitdagingen en wat we daarvoor doen in 2024. Let wel, bij de uitvoering van ons gemeentelijk economische beleid verliezen we de leefbaarheid voor en veiligheid van onze inwoners niet uit het oog. Wanneer we dus bijvoorbeeld spreken over de opwaardering van onze twee centra, hebben we altijd oog voor de gevolgen voor (de leefbaarheid in) onze dorpen en kernen. Het programma kent de volgende onderdelen:
Het mkb, chemie en industrie Vrijetijdseconomie, evenementen, horeca, detailhandel en stadscentra (Eu)regionale economie, arbeidsmarkt en onderwijs
Ontwikkelingen Economie en industrie Op het terrein van economie en industrie doen zich enkele grote (veelal autonome) ontwikkelingen voor. Zo heeft Chemelot in het eerste kwartaal van 2024 hun strategische visie gepresenteerd waarin ze kenbaar maken de eerste volledig klimaatneutrale en circulaire chemiesite van Europa te willen worden. Dit wil Chemelot bereiken door in te zetten op drie transities. Te weten op gebied van grondstoffen (geen gebruik meer van aardgas en aardolie), een energietransitie (elektrificeren van processen) en een watertransitie (water circulair). De voortgang van opgaven en projecten worden door de Stuurgroep Chemelot en door de Chemelot Circular Hub gevolgd. Eind 2023 is duidelijk geworden dat er nog geen nieuwe opdrachtgever voor grootschalige autoproductie bij VDL Nedcar is gevonden. Dit betekende ook dat er voor de medewerkers geen alternatief werk aangeboden kon worden en ontslag aangezegd is. Aanvullend op de zoektocht naar een nieuwe opdrachtgever voor grote volumes automobielen wordt daarom ook gezocht naar andere automotive productieactiviteiten. Nieuwe innovatieve producties kunnen een plek krijgen in het Mobility Innovation Center. Daarnaast kunnen ook andere automotive activiteiten vanuit de VDL Groep verplaatst worden naar de locatie VDL Nedcar.
In programma 2 is reeds verwezen naar de ontstane situatie met betrekking tot het Julianakanaal. Zoals ook daar vermeld, zullen we zowel ambtelijk als bestuurlijk samen met I&W, Rijkswaterstaat en provincie Limburg en de betreffende bedrijven vervolgstappen en alternatieve oplossingen die door betrokken ondernemers in beeld zullen worden gebracht, bespreken. MKB Sittard-Geleen neemt als koplopergemeente een prominente plek in bij de totstandkoming en uitrol van de zogenaamde MKB-actieagenda. Deze landelijke agenda heeft tot doel de MKB-ondernemer te helpen bij de vraag van morgen, onder meer op het gebied van digitalisering, verduurzaming en weten wie de klant is van overmorgen is. In april dit jaar is deze gelanceerd in Sittard-Geleen. Sittard-Geleen neemt het
33
voortouw om op lokale en regionale schaal het aanbod van ondersteuning beter af te stemmen op de vraag van die MKB-ondernemer. Evenementen De evenementenbudgetten worden aangepast / geactualiseerd op basis van reëel begroten. De evenementensector blijft een sector die te maken heeft met stijgende kosten. Zowel externe en gemeentelijke evenementen hebben daarmee te maken. Er wordt gewerkt aan een nieuwe subsidieregeling evenementen, vanwege de overvraging van budget van afgelopen jaren en daar onvoldoende op kunnen sturen vanwege beperkte sturingsinstrumenten. Eventuele financiële impact van beide ontwikkelingen zal in 2024 ter besluitvorming worden voorgelegd.
Risico's
Evenementen De ontwikkelingen bij Glanerbrook zorgen voor te weinig ruimte voor het woonwagenterrein dat nodig is voor de kermisexploitanten. Er zijn geen (volwaardige) andere locaties om dit op te vangen. Mogelijkheden worden bekeken om tijdelijke woonwagenterreinen te realiseren, rekening houdend met onder andere aanleggen stroom- en watervoorzieningen en mogelijk rijplaten.
Financieel Prognose exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 3 Economie
Begroting voor bijstelling 2024
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
4.245 -10.363 0 -27 -6.145
Goedgekeurde bijstellingen 2024
Begroting incl goedgekeurd 2024
Bijstelling Rapportage 2024
Begroting na bijstelling 2024
Bijstelling 2025
Bijstelling 2026
Bijstelling 2027
126 -1.036 0 -36 -946
4.371 -11.398 0 -63 -7.090
0 -463 26 0 -437
4.371 -11.862 26 -63 -7.528
0 -445 0 0 -445
0 -495 0 0 -495
0 -95 0 0 -95
Bijstellingen exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 3 Economie
Speerpunt Stadsmarketing Budget stadsmarketing verwerken vanuit de post 'Nieuw Beleid'. In 2023 is gestart met de eerste twee fasen om te komen tot een gedragen stadsmarketing, te weten onderzoek en strategische positionering. Deze zijn afgerond. De derde fase is inmiddels gestart. Het eerste deel van deze fase loopt tot einde 2024. In deze periode worden onder andere strategische- en uitvoeringsplannen geformuleerd, het
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
-300
0
0
-300
-350
-400
0
34
Programma 3 Economie
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
-65
0
0
-65
-35
-35
-35
-26
0
26
0
0
0
0
-60
0
0
-60
-60
-60
-60
-12
0
0
-12
0
0
0
-463
0
26
-437
-445
-495
-95
scherpstellen van een regierol, het meenemen en opzetten van een relevant netwerk en het ontwikkelen en zichtbaar maken van de beeldtaal. Bij afronding en besluitvorming kan een volgende stap richting uitvoering worden gezet. Evenementenbudget Wijzigingen evenementenbudget structureel verwerkt: waarvan € 34.657 uit stelpost inflatie (dekking in programma 0) en € 30.000 uit algemene middelen. Subsidie Crossfit Zitterd 2024 Voorgesteld wordt om een bedrag van € 26.375 beschikbaar te stellen uit de reserve economische ontwikkeling als financiering voor de eenmalige vestigingssubsidie 2024 in de plint van het stadiongebouw Reiniging evenementen en volksfeesten Meerjarige bijstelling van de kosten van reiniging uit de indexering van IBOR beheergroep reiniging. Zie ook programma 2. Bijstelling energiekosten volksfeesten uit stelpost inflatie In de 1e rapportage 2023 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2023 bijgesteld en is aangegeven dat in de 1e rapportage 2024 de nieuwe bijstellingen worden verwerkt. De financiële bijstelling in 2024 bedraagt € 12.000. Deze wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie, zie hiervoor programma 0. Als de energietarieven voor 2025 aanleiding geven voor een financiële bijstelling dan wordt deze in de 1e rapportage 2025 verwerkt. Totaal
Prognose investeringskredieten Bedragen x €1.000 Programma 3 Economie N.v.t.
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
0 0
0 0
0 0
0 0
35
4. Onderwijs “Wij willen in Sittard-Geleen onderwijs dat onze inwoners in staat stelt volwaardig deel te nemen aan de maatschappij, liefst met een startkwalificatie of anders met de hoogst haalbare arbeidsmarktkwalificatie”. Het programma onderwijs heeft een nauwe relatie met sociale veerkracht. Sociale veerkracht zoals in de Toekomstvisie 2030 geformuleerd gaat over de veerkracht van mensen, fysiek en mentaal. Door de focus te leggen op een leven lang leren en ontwikkelen te stimuleren, creëren we een veerkrachtige samenleving die om kan gaan met veranderende omstandigheden Onderwijs bestaat uit openbaar (basis)onderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingenzaken.
Ontwikkelingen
Strategisch huisvestingsplan onderwijs In december 2023 heeft de gemeenteraad het SHP vastgesteld. Wij zijn nu in gesprek met de schoolbesturen om het eerste vier jarenplan op te stellen. Daarmee krijgen wij inzicht in de gewenste en noodzakelijke onderwijshuisvestingsvoorzieningen in de periode 2025 t/m 2028. Daaruit maken wij businesscases die wij samen met de betreffende schoolbesturen zullen uitwerken. Zo'n businesscase leidt uiteindelijk tot een voorstel aan de gemeenteraad om middelen beschikbaar te stellen. Concreet kunnen wij aangegeven dat wij zowel met LVO (schoolbestuur voor Graaf Huyn en Dacapo-college) en Stg. Trevianum in gesprek zijn, omdat zowel het Graaf Huyn-college aan de Jos Klijnenlaan in Geleen als ook het gebouwdeel van SG Trevianum aan de Bradleystraat in Sittard in respectievelijk 2026 en 2027 in het SHP genoemd zijn als aankomende voorziening in de onderwijshuisvesting. Het gaat niet alleen om grote investeringsbedragen, maar ook om het realiseren van voorzieningen die zowel gebouwtechnisch als onderwijskundig toekomstbestendig zijn. Onderwijshuisvesting Op 8 juli 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de realisatie van de centrale onderwijs- en sportvoorziening tussen Grevenbicht en Obbicht.
Schoolbestuur Kindante en de gemeente overleggen al geruime tijd over de nieuwbouw voor basisschool de Kingbeek, ontstaan uit de basisscholen van Grevenbicht en Obbicht. Het leerlingaantal van de school daalt geleidelijk, en de schoolgebouwen zijn verouderd en te klein. Kindante wil een nieuw Integraal Kindcentrum, bij voorkeur centraal, om leerlingen uit beide kernen goed te bedienen en te behouden. Tegelijkertijd hebben buitensportverenigingen behoefte aan een nieuwe, centraal gelegen sportaccommodatie vanwege dalende ledenaantallen, wat levensvatbaarheid op termijn bedreigt. De exploitatie- en beheerkosten van de nieuwe voorziening in het Middengebied zijn inzichtelijk en tonen een tekort van 34.000 structureel, voornamelijk door gestegen onderhoudskosten van de openbare ruimte. In deze rapportage wordt dekking gevraagd voor de beheer- en exploitatie van de nieuwe school en sportvoorziening in het Middengebied.
Risico's
Er zijn geen risico's voor programma 4. Onderwijs geïdentificeerd voor deze programmarapportage.
36
Financieel Prognose exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 4 Onderwijs
Begroting voor bijstelling 2024
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
4.021 -12.961 0 0 -8.940
Goed gekeurde bijstellingen 2024
Begroting incl goedgekeurd 2024
Bijstelling Rapportage 2024
Begroting na bijstelling 2024
624 -712 122 0 34
4.645 -13.673 122 0 -8.906
0 -187 0 0 -187
4.645 -13.860 122 0 -9.093
Bijstelling 2025
0 -50 0 0 -50
Bijstelling 2026
0 -35 0 0 -35
Bijstelling 2027
0 -34 0 0 -34
37
Bijstellingen exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 4 Onderwijs
Kapitaallasten Programma Onderwijshuisvesting 2024 Zie Krediet voor de toelichting Energiekosten (voormalige) onderwijspanden In de 1e rapportage 2023 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2023 bijgesteld en is aangegeven dat in de 1e rapportage 2024 de nieuwe bijstellingen worden verwerkt. De financiële bijstelling in 2024 bedraagt EUR 0,2 mln. Deze wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. De bijstelling van de energiebudgetten wordt structureel verwerkt aangezien de energietarieven weer meer genormaliseerd zijn en de budgetten nog dateren van voor de energiecrisis. Als de energietarieven voor 2025 aanleiding geven voor een financiële bijstelling dan wordt deze in de 1e rapportage 2025 verwerkt (zie ook prog 0). Kleine verschillen: Totaal
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
0
0
0
0
-53
-53
-53
-200
0
0
-200
0
0
0
13 -187
0 0
0 0
13 -187
3 -50
18 -35
18 -34
Prognose investeringskredieten Bedragen x €1.000 Programma 4 Onderwijs Programma onderwijshuisvesting 2024 opvoeren als kredieten (BS Driesprong 265k / BS de kluis 363k / BS Talander 20k en 219k voorbereidingskrediet Jenaplanschool de Vlieger) op basis van besluitvorming collegevoorstel Z/23/489328 op 12 december 2023. Totaal
Begroting 2024 867
Begroting 2025 0
Begroting 2026 0
Begroting 2027 0
867
0
0
0
38
5. Sport, Cultuur en Recreatie “Een groene gemeente met een sterke lokale identiteit waar we trots op zijn. En een aantrekkelijk aanbod van sport, cultuur, sociale ontmoeting en recreatie voor zowel de eigen inwoners als die uit de regio.” Een groene gemeente met een sterke lokale identiteit waar we trots op zijn. En een aantrekkelijk aanbod van sport, cultuur, sociale ontmoeting en recreatie voor zowel de eigen inwoners als die uit de regio. Daar draait het om bij het programma Sport, Cultuur en Recreatie. Op deze onderdelen willen we ons in de regio onderscheiden. Een aantrekkelijk aanbod is geen doel op zich, maar draagt bij aan de speerpunten uit de Toekomstvisie en de opgaven van het NOVEX gebied Zuid-Limburg. Het programma sport, cultuur en recreatie kent de volgende taakvelden: 1. Sport en maatschappelijk vastgoed 2. Cultuur, erfgoed en Beeldkwaliteit 3. Groen en landschap
Ontwikkelingen Toekomst Sportstichting
In 2023 is het besluit genomen om een vervolgtraject te starten en samen met de Sportstichting te werken aan de herstructurering van de Sportstichting. Daarvoor is een statutenwijziging voorbereid. De adviesaanvraag omtrent deze statutenwijziging ligt momenteel voor bij de OR van de Sportstichting. Na een positief besluit kan overgegaan worden tot statutenwijziging, waarbij de gemeente controle bevoegdheden krijgt toegekend en de Raad van Toezicht komt te vervallen. In dat kader wordt tevens gewerkt aan een nieuwe governance van de Sportstichting. In het geval zal de bestuurder de mogelijkheid hebben het advies al dan niet over te nemen. Tom Dumoulin Bike Park Wij werken aan de herziening van de afspraken met de Stichting BikePark Sittard-Geleen die het Tom Dumoulin Bike Park (TDBP) exploiteert. De uitgangspunten waarop de huidige afspraken zijn gebaseerd zijn niet (geheel) uitgekomen, waardoor de lopende overeenkomst zowel voor de stichting als voor de gemeente knelt. Wij verwachten een structureel hoger budget nodig te hebben voor de exploitatie, ook als de huidige overeenkomst gehandhaafd blijft. De financiële impact van de herziening zal, naar verwachting, in het traject van de meerjarenbegroting 2025 worden opgenomen.
Sportvoorziening Eggerweg Wij werken aan een voorstel om de sportvoorziening van atletiekvereniging Unitas aan de Eggerweg in Sittard, uit te breiden met een danszaal, turnhal en trampolinehal. Het streven is om dit jaar met de bouw te beginnen. Gymvereniging Swentibold (GVS) heeft nu een onderkomen aan de Dr. Nolenslaan in Sittard, maar dat is tijdelijk. Reeds eerder is een investeringskrediet beschikbaar gesteld voor een nieuwe accommodatie voor GVS. GVS en Unitas gaan een nauwe samenwerking aan. Een combinatie van beide voorzieningen zorgt voor een Euregionaal unieke accommodatie en facilitering van twee sterke en grote verenigingen. De gemeenteraad ontvangt een apart voorstel om een passend investeringskrediet aan te wenden voor deze accommodatie. Financieel kan een en ander verwerkt worden in de begroting 2025.
39
Voetbalvelden VV Sittard Twee voetbalvelden van VVS aan de Bradleystraat in Sittard moeten worden vervangen. In de betreffende onderhoudsreserve zijn voor deze investering onvoldoende middelen opgenomen en daarom zal een integraal voorstel voor een nieuw investeringskrediet in routing worden gebracht. Voetbalveld VV Zwentibold VV Zwentibold is de voetbalvereniging van het cluster Limbricht, Einighausen, Guttecoven. Deze voetbalvereniging kan gebruik maken van één kunstgrasveld en een wedstrijdveld (natuurgras). Dit natuurgrasveld is beperkt belastbaar, waardoor de capaciteit voor deze accommodatie te klein is. Daarom werken wij aan een voorstel om dit natuurgrasveld om te bouwen tot een veld dat intensief belast kan worden. Daarvoor zijn geen financiële middelen voorhanden en daarom zal een integraal voorstel voor een nieuw investeringskrediet in routing worden gebracht. Energiekostensubsidie verenigingen In 2023 hebben wij veel verenigingen, die zelf de energiekosten moeten betalen, subsidie verleend om de energierekeningen te kunnen betalen. In 2024 maken wij de afrekeningen op basis van de eindafrekeningen die de verenigingen ontvangen van de energieleveranciers. Wij zullen de totaalbalans opmaken en het budget dat door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld, afrekenen. Wij houden met de verenigingen contact, om te volgen of zij de energiekosten kunnen blijven betalen.
Cultuur In juli 2023 heeft de gemeenteraad het culturele kader Gedeeld Plezier vastgesteld. Langs deze lijn wordt gewerkt om het culturele ecosysteem e=en verdere impuls te geven. In de eerste helft 2023 is reeds proefondervindelijk gewerkt aan die impuls. Onder andere initiatieven als Spectaculo, Tekstverslaafd, De Breakfast Hub, Dagboek van een Herdershond, de samenwerking tussen Parkstad Limburg Theaters en Toon Hermans Theater hebben in 2023 bijgedragen aan die verdere impuls. In 2024 en verdere jaren wordt dit gecontinueerd. De grootste ontwikkeling betreft de transitie van het museum. Hier wordt gewerkt aan een nieuw museaal concept, waar ook de stad als podium wordt ingezet. In de locatie aan de Ligne wordt vanaf 1 januari 2025 niet meer geprogrammeerd. De vaste lasten die daarmee voor het museum vervallen, worden na 2026 deels ingezet voor de nieuwe beweging van het museum en deels ingezet voor het brede culturele ecosysteem. Zoals in het raadsvoorstel Gedeeld Plezier besloten wordt tot en met 2026 gewerkt met incidentele impulsgelden en na 2026 weer budgetneutraal langs de lijn van het cultureel kader gewerkt. Groenagenda De trajecten voor het uitzetten van de hoofdlijnen van het groenbeleid in de Omgevingsvisie en de concretisering in de groenagenda lopen. Dit doen we in samenspraak met de relevante partijen in het veld.
Hiermee geven we ook invulling aan de adviezen van het rekenkameronderzoek. Een deel van de aanjaagmiddelen is via de uitvoeringsagenda 2024-2026 (begroting 2024) tijdelijk ingezet voor het financieel bijdragen in Stichting de Rollen. Dit vergt blijvend aandacht en de financiële bijdrage hieraan zal duurzaam in de begroting verankerd moeten worden. Uitvoering klimaatakkoord, landbouwtransitie We hebben inventariserende gesprekken gevoerd met alle landbouwers in onze gemeente. Als gemeente hebben we zelf geen financiële stimuleringsmiddelen en zijn in afwachting van de mogelijkheden die het Rijk gaat bieden in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied
40
(NPLG). De huidige natuursubsidies gelden steeds voor enkele jaren wat het lastig maakt om een duurzame transitie te doorlopen. Wij verwachten overigens dat er weinig bedrijven zullen omvormen, omdat we weinig veebedrijven in onze gemeente hebben. Groene stimulering is wel in de gemeente aan de orde en heeft altijd al plaatsgevonden middels het verstrekken van RVO subsidies. Elke m2 grond levert immers inkomsten op en zo zal een agrariër dat ook terecht zien. Omvorming en vergroening zal dus ook een financiële stimulans moeten bevatten, vandaar dat we afhankelijk zijn van middelen uit het NPLG/LPLG. Corio Glana Highlight 16 en 17 Voor de realisatie van het tracé tussen Biesenhof/Biesenweg en de Geleenbeeklaan zijn middelen toegekend vanuit de regio Deal Zuid Limburg. Onder regie van het Waterschap Limburg gaat de voorbereiding van start voor de herinrichting van dit gedeelte van de Geleenbeek. De gemeente haakt hierop aan met recreatieve voorzieningen, wandel- en fietspaden die uiteindelijk de recreatieve ontsluiting naar het Heuvelland compleet zullen maken.
Vrijvallende sportlocaties Grevenbicht en Obbicht Op 8 juli 2020 heeft de gemeenteraad in het kader van de besluitvorming over de realisatie van de centrale onderwijs- en sportvoorziening in het middengebied tussen Grevenbicht en Obbicht besloten de herontwikkeling van de vrijvallende onderwijs- en sportlocaties taakstellend te financieren uit de vrijval van kapitaallasten, grondexploitatie en subsidies. Op basis van voorwaarden van de provincie bij de wijziging van het bestemmingsplan zijn de bestemmingen van de sportlocaties van Grevenbicht en Obbicht gewijzigd van “recreatieve doeleinden” in een groen- respectievelijk natuurbestemming. Op basis van voornoemde besluitvorming zijn informatiebijeenkomsten georganiseerd, waarin de herontwikkelingsmogelijkheden voor de vrijvallende locaties zijn toegelicht en ook de mogelijkheid is geven om mee te denken over de herbestemming. Voor de achterblijvende buitensportlocaties zijn op basis van de input van de informatiebijeenkomsten en gesprekken met diverse organisaties waaronder provincie en waterschap schetsontwerpen gemaakt met de hierbij behorende kostenindicaties. Hierbij worden ook de mogelijkheden onderzocht om lokale initiatieven te laten landen. De in het raadsvoorstel van 2020 voorgestelde dekking, de vrijvallende kapitaallasten, à € 68.000 per jaar zou een substantieel deel kunnen dekken.
De aanname dat deze structureel waren blijkt achteraf niet correct te zijn. Door de afloop van de vrijval van de kapitaallasten zijn de middelen niet langer voldoende voor de dekking van de investeringen. Over mogelijkheden tot subsidies vanuit de provincie, vindt nog nadere bestuurlijke afstemming plaats. Tevens wordt gekeken naar mogelijkheden vanuit de sociale agenda en natuur- en landschapsontwikkeling. Hoewel er wordt gekeken naar beschikbare subsidiemiddelen is er een dekkingstekort om de inrichting te realiseren en beheren. In deze rapportage wordt dekking gevraagd voor de inrichting van de sportlocaties Grevenbicht en Obbicht. Na voltooiing van de herinrichting van de vrijvallende buitensportlocaties heeft de architect ook de bijbehorende structurele beheerkosten doorgerekend en deze bedragen 56.000. Naast de kapitaallasten zal er vanaf 2027 ook dekking gevraagd worden voor deze structurele kosten. Het is de bedoeling de huidige voetbalkantine in Obbicht om te vormen tot een ontmoetingsplek/ horecafunctie voor wandelaars en fietsers. Daarnaast kijken we hoe de maatschappelijke functie van de tenniskantine in Grevenbicht kan worden behouden. Als er geen exploitant voor de horeca c.q. huurder/beheerder voor
41
de maatschappelijke functie kan worden gevonden, wordt overwogen de clubgebouwen alsnog circulair te slopen. Graetheideplateau De gebiedsopgave voor het Graetheideplateau is in hoofdlijnen bekend en zal concreter worden uitgewerkt. Hoe moet de ecologische verbindingszone er gaan uitzien, welke recreatieve ontsluiting van het gebied is gewenst en op welk manier kunnen groene doelen vorm krijgen met inzet van agrarisch natuurbeheer. Die uitwerking gaan we samen met DSM als co-trekker van de gebiedsopgave en met de omgeving verder vorm geven. Vervolgens zal in overleg met DSM als grondeigenaar worden bezien op welke manier en wanneer de gebiedsopgave tot uitvoering kan worden gebracht. Landschapspark de Haese De definitiefase is onlangs afgerond, de volgende stap wordt de concrete planvorming/ -uitwerking.
Risico's
Onderhoudskosten en toekomstige verduurzaming Maatschappelijk vastgoed hebben wij nodig om verenigingen en maatschappelijke organisaties te kunnen laten functioneren. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan het realiseren van de sociale veerkracht in de gemeentelijke toekomstvisie. Ontmoetingsruimten zijn belangrijk voor onze inwoners en die willen wij ook blijven faciliteren. Maar veel van ons maatschappelijk vastgoed is 40 jaar of ouder. Hoewel het is onderhouden, komt voor veel van deze voorzieningen het einde van de levensduur in zicht. De noodzaak om te verduurzamen versnelt dit proces. De komende 10 tot 30 jaren verwachten wij grote investeringen, om het voorzieningenniveau op peil te houden. Het zal ertoe leiden dat wij keuzes moeten maken over de aard, omvang en noodzaak van de voorziening. Het zal ook leiden tot clustering van voorzieningen, waarbij wij moeten en kunnen inspelen op trends (zoals nieuwe soorten sport, kwaliteit boven nabijheid, grotere verenigingen, omniverenigingen, andere vormen van exploitatie, samenwerking met private partijen, etc.). Het Maatschappelijk vastgoed in portefeuille van de gemeente Sittard-Geleen is gedateerd en de kosten voor onderhoudskosten verduurzaming van maatschappelijk vastgoed kunnen hoog zijn. De consequenties worden in 2024 inzichtelijk gemaakt. Dit kan een extra druk op de begroting leggen.
42
Financieel Prognose exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie
Begroting voor bijstelling 2024
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
8.804 -40.814 153 -1.112 -32.969
Goed gekeurde bijstellingen 2024
Begroting incl goedgekeurd 2024
Bijstelling Rapportage 2024
Begroting na bijstelling 2024
799 -4.715 2.893 50 -973
9.604 -45.528 3.047 -1.062 -33.939
0 -1.136 661 0 -475
9.604 -46.664 3.708 -1.062 -34.414
Bijstelling 2025
Bijstelling 2026
Bijstelling 2027
24 -632 0 0 -608
-1 -904 0 0 -905
71 -472 0 -78 -479
Bijstellingen exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie
Speerpunt Gedeeld Plezier In zomer 2023 is het cultureel kader Gedeeld Plezier vastgesteld door de raad. Komende drie jaren worden incidentele impulsgelden beschikbaar gesteld voor de beweging die gemaakt wordt. De Domijnen is op koers om de transitie af te ronden, maar kent nog altijd financiële uitdagingen. Deze blijven we monitoren. De transitie van het museum vraagt extra aandacht. Momenteel wordt door het museum de eerste conceptuele veranderingen beschreven. LED-verlichting buitensportaccommodaties Budget uit de bestemmingsreserve samenleving versterkende maatregelen incidenteel verwerken tbv subsidies aan verenigingen voor de aanschaf van energiezuinige LED-verlichting. Dit voorstel is eerder reeds goedgekeurd in de 1ste Rapportage 2023 voor 2023. De werkzaamheden gaan echter plaatsvinden in 2024, vandaar dat de middelen nu worden geclaimd. Sportstichting Budget sportstichting wordt door gestegen exploitatiekosten structureel opgehoogd uit de stelpost inflatie. Topsport Budget Topsport Algemeen wordt structureel opgehoogd uit de stelpost inflatie vanwege de gestegen kosten en conform Subsidieregeling Vrijwilligersorganisaties 2020 te subsidiëren huren voor de topsport teams
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
-350
0
0
-350
-425
-500
0
-421
0
421
0
0
0
0
-43
0
0
-43
-43
-43
-43
-46
0
0
-46
-46
-46
-46
43
Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie
in onze gemeente. Vervangen tennisbanen SLTC Betreffen de kapitaalslasten van de vervanging van toplaag en fundering van een 4-tal tennisbanen SLTC Agricolastraat 79 in Sittard. De hoogte van deze investering bedraagt EUR 0,2 mln. met een afschrijvingstermijn van 25 jaar. Toon Hermans Theater Tijdens het uitvoeren van groot onderhoud in de zomerstop 2023 is geconstateerd dat er oude brandwerende doorvoeringen aanwezig zijn die niet meer voldoen aan de huidige eisen. Deze zullen moeten worden aangepast hetgeen noodzakelijk is om de veiligheid te kunnen waarborgen en te voldoen aan de voorwaarden van een gebruikersvergunning. Dit behoort niet tot het reguliere onderhoud waardoor hiervoor geen middelen gereserveerd zijn in de onderhoudsvoorziening. Dekking vindt plaats uit de reserve dekking incidentele taakstellingen vastgoed. Bijstelling energiekosten openbaar groen In de 1e rapportage 2023 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2023 bijgesteld en is aangegeven dat in de 1e rapportage 2024 de nieuwe bijstellingen worden verwerkt. De financiële bijstelling in 2024 bedraagt € 36.000. Deze wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. Als de energietarieven voor 2025 aanleiding geven voor een financiële bijstelling dan wordt deze in de 1e rapportage 2025 verwerkt.
Beheer- en exploitatie openbare ruimte centrale onderwijs- en sportvoorziening De aanvullende jaarlijkse kosten voor beheer en exploitatie van de openbare ruimte rondom de nieuwe centrale onderwijs- en sportvoorziening bedragen € 51.000. In verband met voorkomen onkruidvorming op het kunstgrasveld moet omliggend natuurterrein intensief worden beheerd, hetgeen kostenverhogend is. De uitstraling van de nieuwe locatie is hoger dan van de huidige locaties. Voor de afwatering van de nieuwe parkeerplaats is onderhoud aan het rioleringssysteem opgenomen. Daar staat tegenover dat de structurele beheer- en exploitatiekosten van de onderwijs- en sportvoorzieningen dalen met € 17.000. Het structureel aanvullend beschikbaar te stellen budget is aldus € 34.000. Frictiekosten Tijdens de realisatie van de centrale onderwijs- en sportvoorziening stijgen de
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
0
0
0
0
-12
-12
-12
-240
0
240
0
0
0
0
-36
0
0
-36
0
0
0
0
0
0
0
-3
-32
-34
0
0
0
0
0
-31
-45
44
Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie
kosten voor Vastgoed incidenteel in 2025-2026 en 2027 met € 31.000 resp. € 45.000. Deze kosten worden veroorzaakt door instandhouding van meerdere locaties, leegstandsbeheer en het wegvallen van huurinkomsten. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat het IKC en de gymzaal bij aanvang van het schooljaar 2025-2026, en de sportvelden incl. kleedaccommodatie/ kantine uiterlijk in het seizoen 2026-2027 in gebruik kunnen worden genomen. Getracht wordt de frictiekosten te minimaliseren, o.m. door de al leegstaande of leeg te maken accommodaties (m.n. school, gymzaal en tenniskantine Obbicht en voetbalkantine Grevenbicht) op korte termijn een andere functie te geven of te ontwikkelen dan wel - indien dit niet mogelijk is - circulair te slopen. Herontwikkeling vrijvallende buitensportlocaties De vrijvallende buitensportlocaties den Dreesj (Grevenbicht) en de Baendj (Obbicht) moeten op grond van het bestemmingsplan centrale onderwijs- en sportvoorziening Grevenbicht-Obbicht een landschappelijke c.q. natuurlijke invulling krijgen. Hiervoor worden plannen uitgewerkt waarin ook bevindingen uit eerdere informatiebijeenkomsten zijn meegenomen. Beheer en exploitatie vrijvallende sportlocaties De vrijvallende buitensportlocaties den Dreesj (Grevenbicht) en de Baendj (Obbicht) moeten op grond van het bestemmingsplan Unilocatie een landschappelijke c.q. natuurlijke invulling krijgen.
Op basis van een externe kostenberekening bedragen de herinrichtingskosten van beide locaties taakstellend € 630.000 resp. € 770.000. Als gevolg van landschaps- en natuurontwikkeling op de vrijvallende sportlocaties moet rekening worden gehouden met een structurele stijging van de beheer- en exploitatiekosten ad € 56.000. Kapitaallasten Investering revitalisatie en verduurzaming Stadssporthal Sittard Betreffen de kapitaalslasten van de investering revitalisatie en verduurzaming Stadssporthal Sittard. De hoogte van deze netto-investering bedraagt EUR 3,7 mln. met een afschrijvingstermijn van 25 jaar. Kleine verschillen Totaal
Bijstelling lasten 2024
Bijstelling Baten 2024
Mutatie reserves 2024
Afwijking begroting 2024
Afwijking begroting 2025
Afwijking begroting 2026
Afwijking begroting 2027
0
0
0
0
0
-15
-30
0
0
0
0
0
0
-56
0
0
0
0
-80
-228
-224
0 -1.136
0 0
0 661
0 -475
1 -608
1 -906
11 -479
45
Prognose investeringskredieten Bedragen x €1.000 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Investering revitalisatie en verduurzaming Stadssporthal Sittard De Stadssporthal voldoet niet meer aan de huidige bouwkundige en veiligheidseisen. Na een uitgebreide inventarisatie en gesprekken met diverse partijen die gebruik (moeten) maken van deze binnensportaccommodatie is uiteindelijk geconcludeerd dat de capaciteit van de Stadssporthal nodig is om te kunnen voldoen aan de vraag naar binnensportaccommodaties. Voor de revitalisatie en verduurzaming, waarmee de stadssporthal weer 20 tot 25 jaar gebruikt kan worden, is een netto-investering van € 3,7 mln. nodig. Herontwikkeling vrijvallende buitensportlocaties Grevenbicht en Obbicht De vrijvallende buitensportlocaties den Dreesj (Grevenbicht) en de Baendj (Obbicht) moeten op grond van het bestemmingsplan centrale onderwijs- en sportvoorziening Grevenbicht-Obbicht een landschappelijke c.q. natuurlijke invulling krijgen. Hiervoor zijn plannen uitgewerkt waarin ook bevindingen uit eerdere informatiebijeenkomsten zijn meegenomen. Vervangen toplaag en fundering van een 4-tal tennisbanen SLTC Agricolastraat te Sittard Het sportcentrum Glanerbrook heeft een subsidie van € 2,5 miljoen ontvangen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor verduurzamingsmaatregelen van de vernieuwbouw van het complex.
Het project omvat duurzaamheidsmaatregelen zoals investeringen in warmteopwekking, zonnepanelen, batterijen, LED-verlichting en isolatie. Deze maatregelen verminderen het energieverbruik en de CO2-uitstoot.
Begroting 2024 3.700
Begroting 2025 0
Begroting 2026 0
Begroting 2027 0
1.400
0
0
0
195
0
0
0
0
0
0
0
De ontvangen DUMAVA-subsidie wordt gebruikt binnen het project conform de subsidievoorwaarden van het RVO. Deze subsidie van € 2,5 mln. is bestemd voor de verduurzamingsopgaven / posten in het project voor installaties, isolatie en dergelijke. Met de verworven subsidie vallen deze posten tot een totaal van € 2,5 mln. vrij en kunnen deze middelen worden toegevoegd aan de post onvoorzien. Dit betekent dat vooralsnog vanuit het project geen aanspraak
46
Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie gemaakt zal worden op middelen uit de voorziening van € 5,2 miljoen die in de begroting gereserveerd is om het risico van financiële tegenvallers bij grote projecten (zoals onder andere Glanerbrook) op te kunnen vangen. Totaal
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
5.295
0
0
0
47
6. Sociaal Domein “Wij willen dat de inwoners van Sittard-Geleen tevreden zijn over hun woon- en leefsituatie, gezond blijven en mee kunnen blijven doen in onze samenleving.” Het programma sociaal domein heeft een nauwe relatie met sociale veerkracht. Sociale veerkracht zoals in de Toekomstvisie 2030 geformuleerd gaat over de veerkracht van mensen, fysiek en mentaal. Door de focus te leggen op positieve gezondheid en een leven lang leren en ontwikkelen te stimuleren creëren we een veerkrachtige samenleving die om kan gaan met veranderende omstandigheden. Het sociaal domein gaat enerzijds over alle aanpakken gericht op preventie en anderzijds gaat het over de wijze waarop we als gemeente onze wettelijke taken uitvoeren. Voor die inwoners zetten we individuele ondersteuning in voornamelijk vanuit de Jeugdwet, de Wmo, de Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, Wet sociale werkvoorziening (WSW) en de Wet Inburgering. Voor het Raads-dashboard van het Sociaal Domein, waarin per kwartaal de actuele stand van zaken op het gebied van bezwaarschriften, de jeugdzorg, Vidar, Wmo en de Armoede wordt opgenomen, klik hier.
Ontwikkelingen
Exploitatie gemeenschapshuizen Helaas melden zich steeds meer besturen van gemeenschapshuizen dat zij er niet (meer) in slagen om de exploitatie sluitend te krijgen en/of een zelfstandig exploitant/uitbater aan te trekken. Het model dat een commerciële exploitant voor eigen rekening en risico een gemeenschapshuis uitbaat, waarmee het gemeenschapshuisbestuur een sluitende exploitatie kan realiseren, gaat meestal niet meer op. Ook de besturen zelf hebben steeds meer moeite om leden te vinden die het gemeenschapshuis willen besturen. Deze accommodaties zijn belangrijk, omdat zij voorzien in de behoefte van verenigingen om hun activiteiten te kunnen uitvoeren. Wij zijn een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om structureel te ondersteunen. Alleenverdienersproblematiek Een samenloop van fiscaliteit, sociale zekerheid en toeslagen pakt voor een groep inwoners nadelig uit, waardoor zij huur- en zorgtoeslag mislopen. Hierdoor komt hun inkomen onder het bestaansminimum. Om dit aan te kunnen pakken werkt het rijk aan een regeling, die in de tweede helft van 2024 wordt verwacht. In de tussentijds kunnen gemeenten deze huishoudens ondersteunen door de toepassing van bijzondere bijstand. Het Rijk heeft hiervoor een zogenoemd handelingsperspectief opgesteld. Om onze inwoners zo snel mogelijk te kunnen helpen start Vidar met de uitvoering van het handelingsperspectief.
Eerste beeld is dat het mogelijk 60 bijstandhuishoudens aangaat. Dat gaat samen met een bepaalde onzekerheid: we weten nu niet hoeveel huishoudens het definitief betreft, hoe hoog de compensatie moet zijn en hoe complex de uitvoering is. Daarnaast zijn we in afwachting van een lijst met daarop huishoudens in onze gemeente die hieronder te lijden hebben. Deze lijst wordt op landelijk niveau samengesteld. Voor het handelingsperspectief en de tijdelijke regeling stelt het Rijk in de periode 2024 - 2027 in totaal € 89 mln. beschikbaar. Hiervan heeft € 14 mln. betrekking op het handelingsperspectief. Dit betekent
48
dat € 75 mln. beschikbaar is voor de tijdelijke regeling. Voor de tijdelijke regeling beoogt het Rijk een bekostiging op basis van een specifieke uitkering. Met het van kracht worden van de tijdelijke regeling wordt ook duidelijk op welke wijze de bekostiging (specifieke uitkering of gemeentefonds) zal worden vormgegeven. Voedselbank De Voedselbank heeft op dit moment twee uitgiftepunten in onze gemeente: in Sittard en Geleen. Het zijn uitgiftepunten ‘oude stijl’ die mede door de locaties niet kunnen doorontwikkelen naar een meer eigentijds winkelconcept. Een winkelconcept waarin het voor de inwoners die hiervan gebruik maken mogelijk is om, binnen het beperkte aanbod aan producten, toch een keuze te kunnen maken in het vullen van hun boodschappenmand. Daarnaast verkent de Voedselbank de intensivering van de samenwerking met Voedselpunt Westelijke Mijnstreek. De Voedselbank levert een belangrijke bijdrage aan het verzachten van de situatie van inwoners die het financieel moeilijk hebben. We ondersteunen de Voedselbank in de ontwikkeling van het concept en bij de verkenning van mogelijke, op korte termijn beschikbare en passende locaties in Sittard-Geleen. De weg naar werk en zekerheid van inkomen We zien een aantal relevante ontwikkelingen die de weg naar betaald werk voor iedereen die die stap kan zetten, mogelijk moet maken.
Zo werken we al vanaf 2023 aan de beweging ‘breed offensief’. En is het Rijk aan de slag met het wetsvoorstel van ‘School naar duurzaam werk’ met als doel om jongeren de juiste begeleiding en ondersteuning te geven richting economische zelfstandigheid. Binnen de nieuwe en bestaande wettelijke context en de aanpak vanuit ‘Breed Offensief’ maar ook ‘Simpel Switchen’ zet Vidar in op de beste passende participatie- en werkplek voor inwoners. Door met talentoriëntatie en ontwikkelkansen de best passende ondersteuning op weg naar dat passende werk mogelijk te maken. Wat de ervaring ons leert is dat de basiszekerheid van een voorspelbaar en voldoende inkomen een belangrijke voorwaarde is voor mensen om de stappen te kunnen zetten en om hun talenten te kunnen ontwikkelen. In zekere zin biedt een uitkering die zekerheid. Toch zien we, in alle doelgroepen en zeker bij jongeren, dat de aard van het inkomen een belangrijke factor is. Hoe dat dan uit moet zien, passend binnen de wettelijke context en bij de opgave die we hebben, onderzoeken we in 2024. In 2025 en verder willen we de ervaringen en de bevindingen omzetten naar een aanpak rondom ‘verloning’ die optimaal bijdraagt aan de ontwikkeling en de weg naar betaald werk.
Participatie en bestaanszekerheid In 2023 is Vidar gestart met de eerste fase van onderzoek naar de ervaringen van inwoners tijdens hun 'klantreis’ en specifiek tijdens het aanvraagproces van een bijstandsuitkering. Dit eerste onderzoek leert ons hoe wij onze integrale dienstverlening en de relatie met onze inwoner kunnen verbeteren. De blik van buiten inclusief de inwoner blijft daarin leidend. Daarnaast werkt Vidar met Zuyd Hogeschool samen met het nieuwe lectoraat ‘Beroepsvorming professionals in het publiek sociaal domein’. De samenwerking helpt om toekomstige medewerkers goed toe te rusten voor hun werk en om huidige medewerkers te ondersteunen bij hun professionele ontwikkeling. Passend bij wat de inwoner vraagt en die bij het uitvoeren van de ‘Participatiewet in balans’ hoort. In 2024 en 2025 gaan we hiermee door zoals voorgenomen.
49
Hervormingsagenda jeugd De Hervormingsagenda Jeugd is in 2023 definitief vastgesteld. De Hervormingsagenda Jeugd heeft 2 doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: 1. Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. 2. Een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. Deze inhoudelijke doelstellingen laten zien dat de agenda een transformatiedoelstelling heeft; een inhoudelijke vernieuwing die de kwaliteit van de jeugdzorg verhoogt. In de Hervormingsagenda worden deze doelstellingen uitgewerkt en moet leiden tot een landelijke besparing van 1 miljard euro. Er zal een maatschappelijke dialoog gevoerd moeten worden waarin duidelijkheid gegeven wordt wat jeugdhulp precies inhoudt en wat binnen de huidige wettelijke kaders onder de jeugdhulp moet vallen en wat niet. Ook zal meer nadruk moeten komen op een integrale aanpak. Wanneer jeugdhulp het gevolg is van volwassenenproblematiek, dient deze als eerste te worden aangepakt. De oplossing ligt dan niet alleen bij de inzet van jeugdhulp. Er zal structureel worden geïnvesteerd in de (landelijke) kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. De Jeugdwet wordt aangepast, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen.
Gemeenten worden verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Er zal minder papierwerk en administratie nodig zijn, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Ook zullen lokale toegangen worden versterkt (stevige lokale teams) en moet betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs ervoor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen (preventieve zorg) worden ondersteund en minder vanuit de individuele voorzieningen. Daarnaast wordt gestreefd naar de uithuisplaatsingen zoveel mogelijk te voorkomen en/of terug te dringen (residentiële jeugdhulp). Tenslotte verbeteren we de interne samenwerking binnen de gemeentelijke teams om zo gemakkelijker te schakelen en integraal te kijken wat voor onze inwoners de beste hulp is. Sommige van de genoemde maatregelen in de hervormingsagenda zijn reeds gerealiseerd door onze gemeente. Op regionaal niveau wordt in samenspraak met de overige deelnemende gemeenten ook al actief gewerkt aan de duiding van de maatregelen die vanuit de hervormingsagenda verwacht worden en daarbij wordt nadrukkelijk aansluiting gezocht met de lokale ontwikkelingen.
Afwachtende de duidelijkheid over de aanpassing van de Jeugdwet, de reikwijdte, de regionalisering en standaardisatie zal in 2024 gewerkt worden aan een plan waarin we inzichtelijk maken welke maatregelen reeds gerealiseerd zijn en welke we voornemens zijn te realiseren. En wat de benodigde investeringsruimte is om de beoogde maatregel(en) te realiseren.
Risico's
Langer thuis wonen Het langer thuis wonen, wat volgt uit het rijksbeleid ‘passende zorg en ondersteuning zo thuis mogelijk’, heeft een hoger gebruik van 1) hulp in het huishouden, 2) hulpmiddelen en 3) de woonvoorzieningen tot gevolg. Het aanpassen van woning wanneer verhuizen naar een passende woning niet mogelijk is en het plaatsen van woonunits om thuis de zorg aan hulpbehoevende inwoners te kunnen leveren zal toenemen. Daarnaast signaleren we ook dat het aantal commerciële wooncomplexen voor ouderen met een Wlz indicatie is toegenomen. Zij verzilveren hun indicatie middels een Volledig Pakket Thuis of een Modulair Pakket Thuis. Dit maakt dat de Wmo verantwoordelijk is voor de hulpmiddelen en roerende woonvoorzieningen in deze complexen. Dit samen met de sterke vergrijzing (in Zuid-Limburg) en het feit dat deze in de toekomst verder toeneemt zal gevolgen hebben voor de kosten in het kader van de woningaanpassingen, roerende woonvoorzieningen en hulpmiddelen.
50
Wmo ondersteuning Daarnaast staat Wmo ondersteuning in Sittard-Geleen onder druk. Enerzijds vanwege de steeds groter groeiende groep inwoners die een beroep doet op een vorm van ondersteuning. En anderzijds vanwege het feit dat de gecontracteerde partners te maken hebben met personeelstekort door ziekteverzuim, een sterk verloop van het personeel en krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor krijgen onze kwetsbare inwoners niet de ondersteuning die nodig is. De gemeenten, rijk en andere partijen werken samen aan de transitie ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’ (commissie Dannenberg). Voor onze inwoners met psychische problemen wordt het daardoor vaker mogelijk thuis of in de eigen woonplaats te blijven wonen, met ambulante ondersteuning. Als gevolg van deze transitie zal de ambulante zorg nog meer onder druk komen te staan. Continuïteit zorgaanbieders Ernst & Young publiceert jaarlijks op basis van de aangeleverde jaarrekeningen over de financiële status van de zorgaanbieders. Vanuit de jaarrekeningcijfers 2022 blijkt dat verschillende jeugdzorgaanbieders een verlies hebben gerapporteerd en de gemiddelde rating van instellingen in de sector zorgwekkend zijn. Het risico bestaat dat aanbieders voor financiële steun bij ons aankloppen of in het ergste geval faillissement moeten aanvragen.
Daar wij verantwoordelijk zijn voor de zorgcontinuïteit van onze cliënten is dit naast een financieel ook een inhoudelijk risico. Daar wij als regio gehouden zijn aan het betalen van reële tarieven is het gehanteerde tarief niet de oorzaak van de financiële problemen. Hervormingsagenda jeugd In 2023 zijn landelijk zowel de Hervormingsplan als het Implementatieplan voor de Hervormingsagenda jeugd vastgesteld. Er zijn praktische afspraken gemaakt om aan de slag te gaan tussen 2023 en 2028. Op dit moment is er nog geen duidelijkheid over de te nemen maatregelen als gevolg van het implementatieplan Hervormingsagenda. We verwachten eind 2024/medio 2025 meer duidelijkheid te krijgen over de lokaal te nemen maatregelen. De reden daarvoor is gelegen in het feit dat uit het implementatieplan Hervormingsagenda blijkt dat er dan pas meer duidelijkheid verschaft kan worden over: de aanpassing van de Jeugdwet, de reikwijdte van de jeugdhulp en de daarmee samenhangende nieuwe financieringssystematiek. Vanwege het uitstel van de implementatie en de definitieve uitwerking van de beoogde maatregelen verwachten we in de meicirculaire 2024 een bijstelling van het financieel kader wat onder de reeds ingeboekte taakstellingen ligt. Afhankelijk van deze financiële mutaties beoordelen we de realiseerbaarheid van de taakstellingen die vanuit de hervormingsagenda worden opgelegd
51
Financieel Prognose exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 6 Sociaal Domein
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
Begroting voor bijstelling 2024
Goed gekeurde bijstellingen 2024
67.417 -189.392 307 0 -121.668
Begroting incl goedgekeurd 2024
267 -1.690 1.022 0 -401
67.685 -191.082 1.330 0 -122.067
Bijstelling Rapportage 2024
Begroting na bijstelling 2024
Bijstelling 2025
Bijstelling 2026
Bijstelling 2027
-34 -2.926 130 0 -2.830
67.651 -194.008 1.459 0 -124.898
-32 -2.840 0 0 -2.872
-32 -2.644 0 0 -2.676
-32 -2.604 0 0 -2.636
Bijstellingen exploitatie budgetten Bedragen x €1.000 Programma 6 Sociaal Domein
Subsidieregeling Accommodatiebeleid Op basis van gestegen huren, actualisatie van het MeerJarenOnderhoudPlan en ondersteuning van de exploitatie van onmisbare gemeenschapsaccommodaties wordt een verhoging van het budget voor de subsidieregeling accommodatiebeleid structureel verwerkt Verhuizing medewerkers Rijksweg Zuid naar Millenerweg Zie toelichting programma 0. GGD Zie programma 7 voor de toelichting. Plenkhoes De huur van gemeenschapsvoorziening 't Plenkhoes in Geleen Zuid wordt neerwaarts bijgesteld ad € 34.000 en wordt gedekt uit de vrijval van de subsidie ad € 13.000. Het resterend bedrag ad € 21.000 wordt opgevangen binnen de exploitatie van Team Vastgoed (zie ook programma 4). Vijverweg 62 In 2022 hebben we het project Vijverparc afgerond, waarbij een bedrag van € 258.000 gestort is in de algemene middelen. Het dienstencentrum dat oorspronkelijk deel uitmaakte van de ontwikkeling is destijds niet overgedragen, maar opnieuw geactiveerd. Op dit moment ligt het voorstel het dienstencentrum te slopen en de boekwaarde à € 80.000 te saneren ten laste van de algemene middelen. Daarnaast wordt de sloop van Vijverweg 62 voormalig Wijk Ontmoetingscentrum