Document · PDF

04 Audit report Accountantsverklaring SG 2020

Raad 13 juli 2021, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Jaarstukken 2020 (Buhler) (65)10.258 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Sittard-Geleen

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/1

Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9901 www.deloitte.nl

Gemeente Sittard-Geleen Postbus 18 6130 AA SITTARD

Onderwerp Accountantsverslag 2020

Behandeld door C.C.J. Honings RA 088 288 1312

Datum 30 juni 2021

Ons kenmerk 2106768B39/TMO

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen aan. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen. De jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening 2020) van de gemeente Sittard-Geleen geeft een getrouw en rechtmatig beeld De jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening 2020) is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Sittard-Geleen. Bij deze jaarrekening (inclusief addendum bij de jaarrekening 2020) zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid te verstrekken. Wij bespreken onze bevindingen met de commissie begroting en verantwoording Wij hebben deze rapportage tijdens de vergadering van de commissie begroting en verantwoording op 17 juni 2021 besproken. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met het bestuur en de ambtelijke organisatie.

In onze rapportage gaan wij verder niet in op de wijzigingen zoals deze zijn opgenomen in het addendum bij de jaarrekening 2020 als gevolg van de eindafrekening rondom de TOZO regeling. Dit vanwege het feit dat de wijzigingen in het addendum niet leiden tot een ander beeld van de financiële positie van de gemeente Sittard-Geleen per 31 december 2020. De achtergrond en totstandkoming van het addendum lichten wij daarbij wel toe in paragraaf 3.7. Met vriendelijke groet, Deloitte Accountants B.V.

N.R. Fritz RA Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Inhoud

01 02

Samenvatting

4.1 4.2 4.3 4.4

Financiële positie 2.1 2.2 2.3

Vermogenspositie Saldo baten en lasten Weerstandsvermogen

8 9 9

05 03

Jaarrekening 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Vastgoed Voorzieningen Grondexploitaties Kapitaalverstrekking MijnStreekwarmte Verbonden partijen (Vidar) Sociaal domein Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Budgetoverheveling en overlopende posten

12 12 14 15 15 16

Rechtmatigheid Wet Normering Topinkomens Aanbestedingen SiSa-bijlage 2020 Begrotingsoverschrijdingen

20 20 20 21

Accountantscontrole 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

Opdracht Controleverklaring Materialiteit Administratieve organisatie en interne beheersing Geautomatiseerde gegevensverwerking Fraude Proces jaarrekeningcontrole Onafhankelijkheid

23 24 24 24 24 25 26 26

17 18

Bijlagen

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/3

01 Samenvatting

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/4

Samenvatting Samenvatting Financiële positie

Wij hebben de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen gecontroleerd, die is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Deze controle is bedoeld om een onafhankelijk oordeel te geven omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid hiervan. In deze samenvatting geven wij kort de conclusies en bevindingen naar aanleiding van onze werkzaamheden weer. Voor een meer gedetailleerd inzicht verwijzen wij naar de hoofdstukken 2 tot en met 5 van dit verslag.

•

Jaarrekening Rechtmatigheid

•

Accountantscontrole Bijlagen

•

Vanwege COVID-19 (het coronavirus) heeft de controle van de jaarrekening 2020 niet op locatie bij de gemeente Sittard-Geleen plaatsgevonden, maar op afstand. Ondanks deze bijzondere omstandigheid is de jaarrekeningcontrole in goede samenwerking met uw medewerkers verlopen, waarbij er continu telefonisch en digitaal afstemming heeft plaatsgevonden over de voortgang van het proces en de te zetten stappen. Wij willen de medewerkers van de gemeente Sittard-Geleen hier dan ook voor danken. Wij zijn van mening dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen de omvang en de samenstelling van het eigen vermogen per jaareinde 2020 en het saldo van baten en lasten over 2020 getrouw en rechtmatig weergeeft. Er bestaan geen verschillen van inzicht met het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde grondslagen, de verslaggeving, of de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden. Na onze controle resteren twee ongecorrigeerde controleverschillen en één onzekerheid. De resterende controleverschillen passen binnen de toleranties van de jaarrekening. Derhalve verstrekken wij bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen een goedkeurende controleverklaring. Daarbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld.

De goedkeurende strekking van de controleverklaring ziet daarbij zowel op de getrouwheid van de jaarrekening als op de financiële rechtmatigheid ervan. De twee resterende controleverschillen hebben betrekking op de aanbestedingen en de rentetoerekening ten aanzien van de grondexploitatie Mauritspark. Bij de aanbestedingen hebben wij een rechtmatigheidsfout geïdentificeerd van circa € 0,4 miljoen. De betreffende rechtmatigheidsfout betreft een doorwerkfout van voorgaande jaren. Wij hebben geen aanvullende of nieuwe rechtmatigheidsfouten geconstateerd in boekjaar 2020. Onze bevinding bij de grondexploitatie Mauritspark heeft betrekking op een foutieve rentetoerekening van € 0,07 miljoen, welke gezien tijdstip van constatering en hoogte van het bedrag niet meer is aangepast in de definitieve jaarrekening. Op basis van de genoemde bevindingen hebben wij een getrouwheidsfout geïdentificeerd van € 0,07 miljoen en een rechtmatigheidsfout van € 0,4 miljoen die meetellen voor ons oordeel. De genoemde bevindingen vallen ruim binnen de tolerantie van de jaarrekening, die € 3,7 miljoen bedraagt. De onzekerheid heeft betrekking op de meerkosten en continuïteitsbijdragen in het sociale domein als gevolg van corona en bedraagt € 0,2 miljoen. De aangevraagde meerkosten en continuïteitsbijdragen bedragen in totaal € 0,1 miljoen voor Jeugd en € 0,1 miljoen voor WMO.

Omdat deze (corona)afrekeningen nog niet zijn vastgesteld merken wij dit bedrag aan als een onzekerheid in de controle. Dit bedrag (€ 0,2 miljoen) valt ruim binnen de tolerantie voor onzekerheden van € 11,1 miljoen.

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/5

Samenvatting Samenvatting

•

Financiële positie Jaarrekening

•

Rechtmatigheid

• Accountantscontrole Bijlagen

• •

De gemeente Sittard-Geleen realiseert over het boekjaar 2020 een positief resultaat van circa € 3,7 miljoen. Een resultaat van € 1,6 miljoen is behaald uit de reguliere bedrijfsvoering en het resultaat vanuit de maatregelen COVID-19 bedraagt € 2,1 miljoen. Het resultaat vanuit de maatregelen COVID-19 zal in 2021 worden ingezet ter dekking van de ijleffecten, effecten welke pas op de (middel) lange termijn zichtbaar worden en de ingeschatte risico’s welke afhankelijk zijn van de duur van de lockdown en de mate van versoepelingen. In de eerste rapportage 2021 heeft de gemeente Sittard-Geleen reeds € 2,2 miljoen ten laste van de reservering coronamiddelen gebracht, zoals het niet opleggen van reclamebelasting en precariobelasting voor terrassen in 2021 (€ 0,3 miljoen) en het bijstellen van de parkeerinkomsten (€ 1,75 miljoen). Tevens is aangegeven dat de gemeente Sittard-Geleen € 1,3 miljoen oormerkt voor de ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur. Begroot was een resultaat van nihil. De omstandigheid dat het resultaat over 2020 positiever is uitgevallen dan begroot of verwacht, wordt voornamelijk veroorzaakt door het positieve resultaat op de programma’s Economie (€ 1,0 miljoen) en Sociaal Domein (€ 1,8 miljoen). Het restant van het positief resultaat van € 0,9 miljoen wordt veroorzaakt door diverse kleinere afwijkingen op de verschillende programma’s.

Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk 2. Het positieve resultaat heeft tot gevolg dat de financiële positie van de gemeente Sittard-Geleen is verbeterd. Het eigen vermogen is toegenomen van 12,9% van het balanstotaal naar 13,2% van het balanstotaal. Het ratio tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit komt uit op 1,26. Het weerstandsvermogen classificeren wij op basis hiervan als voldoende. Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten en veronderstellingen beoordeeld die ten grondslag liggen aan de schattingen in de jaarrekening en achten deze aanvaardbaar. Uit onze beoordeling van de opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing van de gemeente Sittard-Geleen komt naar voren dat deze voldoen aan de daaraan vanuit de accountantscontrole van de jaarrekening te stellen eisen. Naar aanleiding van de interim-controle hebben wij op 9 november 2020 onze managementletter uitgebracht, waarin wij de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen hebben gerapporteerd. Kortheidshalve verwijzen wij naar deze managementletter, met kenmerk:201182D0CC/IB. De ten tijde van de interim-controle openstaande zaken met betrekking tot de processen grondexploitaties, vastgoed, subsidieverstrekkingen en verhuuropbrengsten zijn, voor aanvang van de jaarrekeningcontrole, opgevolgd door de gemeente Sittard-Geleen.

Hierbij hebben wij geen aanvullende bevindingen geconstateerd die wij onder uw aandacht dienen te brengen. Tijdens de controle van de jaarrekening 2020 zijn ons geen aanwijzingen voor fraude gebleken. Ook is ons geen fraude gemeld. Wij maken u er in dit verband op attent dat de accountantscontrole is gericht op het geven van een onafhankelijk oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening en niet specifiek op het ontdekken van fraudes of onregelmatigheden binnen de gemeente Sittard-Geleen. Wij hebben bij de uitoefening van onze functie als extern accountant van de gemeente Sittard-Geleen de onafhankelijkheidsvoorschriften in acht genomen, zoals die gelden voor het uitvoeren van assurance-opdrachten. Wij hebben in 2020 geen werkzaamheden verricht die een bedreiging vormen voor onze onafhankelijkheid als controlerend accountant van uw instelling. Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/6

02 Financiële positie

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/7

Financiële positie Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente 2.1 Vermogen positie In het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV), de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2020 bedraagt € 5,0 miljoen voordelig (begroot: € 7,9 miljoen nadelig). Per saldo is tussentijds € 1,3 miljoen aan de reserves gedoteerd (begroot: onttrekking van 7,9 miljoen), zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2020 € 3,7 miljoen voordelig bedraagt (begroot: resultaat nihil). Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. De tussentijdse resultaatbestemming heeft plaatsgevonden op basis van raadsbesluiten. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen.

Eigen vermogen (in € 1.000)

2020

2019

2018

Eigen vermogen per 1 januari

57.933

54.000

64.703

Tussentijdse resultaatbestemming

1.282

2.003

-/- 14.660

Gerealiseerd resultaat

3.671

1.930

3.957

62.886

57.933

54.000

Eigen vermogen per 31 december

Wij merken de gemeente SittardGeleen aan als een gemeente met een financiële positie die aandacht vraagt. Met name de ontwikkeling van de reserves (solvabiliteit) is bij uw gemeente belangrijk. Die aandacht heeft u er in 2020 ook aan gegeven. Hoewel de financiële positie ultimo 2020 reeds is verbeterd, blijven wij benadrukken dat de gemeente SittardGeleen de financiële ontwikkelingen goed moet blijven monitoren.

De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2020 13,2% van het balanstotaal (2019: 12,9% van het balanstotaal).

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/8

Financiële positie Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

2.2 Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming. De exploitatie over 2020 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 3,7 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van € nihil. Dit is een voordeel van € 3,7 miljoen. De grootste voordelen ten opzichte van de begroting zitten in de programma’s Economie (€ 1,0 miljoen) en Sociaal Domein (€ 1,8 miljoen). Het restant van het positief resultaat ten opzichte van de begroting van € 0,9 miljoen wordt veroorzaakt door diverse kleinere afwijkingen op de verschillende programma’s. Ten aanzien van het programma economie is een voordeel behaald van € 1,0 miljoen, met name als gevolg van grondverkopen binnen de fysieke bedrijfsinfrastructuur.

Het voordeel op het sociaal domein van € 1,8 miljoen is name toe te schrijven aan de Wmo en de BUIG. Ten aanzien van de Wmo is € 1,1 miljoen aan toekenningen niet uitgeput en is vanwege vraagontwikkeling bij sectoren het bijstandsvolume voor € 1,0 miljoen minder toegenomen dan verwacht. Daarnaast zijn er voordelen behaald op het programma Sociaal Domein met betrekking tot terugvordering zorgkosten 2015/2016 voor € 0,7 miljoen, aantrekken van een Europese subsidie voor participatie voor € 0,6 miljoen, verkoop van een (maatschappelijk) gebouw voor € 0,5 miljoen en een teruggave btw re-integratieactiviteiten van € 0,3 miljoen. Hiertegenover staan bijna € 2,7 miljoen hoger lasten voor de jeugdwet als gevolg van inzetten zwaardere zorg. De gemeente Sittard-Geleen heeft de verschillen tussen realisatie en begroting toegelicht en de belangrijkste financiën in kaart gebracht in de programmaverantwoording. Verderop in deze rapportage gaan wij nader in op de verschillen tussen de begrote en de werkelijke lasten in het kader van de begrotingsrechtmatigheid. Hiervoor verwijzen wij naar paragraaf 4.5 van het verslag. 2.3 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit.

De beschikbare weerstandcapaciteit is opgebouwd uit de onbenutte belastingcapaciteit, de post onvoorzien en de algemene reserve. Voor een nadere toelichting omtrent de kaders verwijzen wij naar de uiteenzetting in hoofdstuk 2.2.2. van de jaarrekening 2020. De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt ultimo 2020 € 21,7 miljoen. Hierbij wordt in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK), zoals opgesteld door de provincie Limburg, genoemd dat voornamelijk uitgegaan moet worden van de algemene reserve. De gemeente Sittard-Geleen betrekt bij het bepalen van de weerstandscapaciteit ook de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien. De algemene reserve heeft ultimo 2020 een stand van € 21,6 miljoen. De post onvoorzien laat ultimo 2020 een stand zien van € 0,1 miljoen en de onbenutte belastingcapaciteit is € nihil. Op basis hiervan bedraagt de weerstandscapaciteit € 21,7 miljoen op basis van de gerealiseerde gegevens over 2020.

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/9

Financiële positie Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole

Voor de bepaling van het gekwantificeerd risicoprofiel wordt gebruikgemaakt van een risicosimulatie. Middels de risicosimulatie heeft uw gemeente de risico’s gekwantificeerd op € 9,4 miljoen. Daarnaast is de ondergrens van de algemene reserve gesteld op 2% van het begrotingstotaal. De benodigde buffer voor de minimale ondergrens bedraagt € 7,7 miljoen. Deze twee bedragen tezamen bepalen het benodigde weerstandsvermogen van € 17,1 miljoen. Hiermee komt de gemeente Sittard-Geleen uit op een ratio tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit van 1,26, hetgeen classificeert als voldoende conform de tabel zoals opgesteld door de NAR en universiteit Twente. Deze tabel hebben wij nevenstaand opgenomen.

Zoals opgenomen onder de paragraaf 2.2.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing van uw jaarverslag 2020 is de verwachting dat de algemene reserve de komende jaren verder zal oplopen, hetgeen een sterker weerstandsvermogen als gevolg heeft. Mede op aangeven van het provinciaal toezicht heeft de gemeente ingezet op de versterking van de financiële positie. Hierbij worden passend binnen de door de Raad vastgestelde begrotingskaders alle voordelen in de algemene reserve gestort. Hoewel de gemeente Sittard-Geleen de financiële positie heeft verbeterd blijven wij benadrukken dat de gemeente Sittard-Geleen de financiële ontwikkelingen kritisch dient te blijven monitoren.

Bijlagen

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/10

03 Jaarrekening

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/11

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Dit hoofdstuk bevat onze bevindingen die, volgens ons professionele oordeel, van belang zijn om te rapporteren. 3.1 Vastgoed Eind 2020 bedraagt de boekwaarde van de materiële vaste activa van de gemeente Sittard-Geleen € 356,8 miljoen (2019: € 348,2 miljoen). De materiële vaste activa zijn conform het BBV opgesplitst in investeringen economisch nut, investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden opgelegd en investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. De grootste componenten binnen de materiële vaste activa betreffen de gebouwen (€ 122,0 miljoen) en de grond-, weg- en waterbouwkundige werken (€ 208,7 miljoen). In het verlengde van het herstelplan van de begroting 2018 wordt de verkoop van overtollig gemeentelijk vastgoed voortgezet. Door de wijziging in bestemming van maatschappelijk gebruik naar verkoop is er een indicatie op een mogelijke bijzondere afwaardering van de boekwaarden van de betreffende panden. Gedurende onze controle hebben wij geen bevindingen geconstateerd in de duurzame waardeverminderingen van het vastgoed. In het kader van de ontwikkeling van het voormalig V&D pand is afgelopen jaar het betreffend pand in het centrum aangekocht. Dit ter voorbereiding van een geplande grondexploitatie.

Conform de notitie Grondexploitatie (2019) van het BBV worden investeringen ten behoeve van een nog door de gemeenteraad goed te keuren grondexploitatie als ‘warme gronden’ opgenomen onder de materiële vaste activa. De gemeente Sittard-Geleen heeft hierbij voldaan aan de voorwaarden zoals opgenomen in de notitie en de ‘warme gronden’ en een bedrag van € 1,1 miljoen geactiveerd onder de gronden in de materiële vaste activa. Conform de genoemde voorwaarden hebben wij ook de waardering getoetst van de nog in te brengen objecten en reeds gemaakte kosten in de grondexploitatie. Indien de voorgenomen grondexploitatie verlieslatend is, dient reeds een afwaardering plaats te vinden op deze ‘warme gronden’. Tijdens onze controle heeft de gemeente aangetoond dat de voorgenomen grondexploitatie niet verlieslatend is en dat de ‘warme gronden’ niet onderhevig zijn aan een incidentele afwaardering in de jaarrekening 2020 (toekomstige politieke besluitvorming kan dit nog doen veranderen). 3.2 Voorzieningen De gemeente Sittard-Geleen heeft voorzieningen gevormd voor de mogelijke verliezen, risico’s of verplichtingen, ter egalisering van kosten en voor beklemde middelen van derden. De omvang van de voorzieningen kan samengevat worden in onderstaand overzicht: Bedragen * € 1.000

31.12.2019

Toevoeging

Vrijval

Aanwending

31.12.2020

Voorziening voor verplichtingen en verliezen

1.301

893

-115

-110

1.969

Voorziening voor risico’s

1.341 3.811

0 806

0 0

-695 -217

646 4.400

Voorziening ter egalisering van kosten

Voorziening middelen van derden

3.094

596

-880

2.810

Totaal

9.547

2.295

-115

-1.902

9.825

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/12

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Het saldo van de voorzieningen is mede gebaseerd op schattingen. Vanwege de subjectiviteit die hier inherent aan is, hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole aandacht besteed aan de onderbouwing en de plausibiliteit van de uitgangspunten en veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de berekeningen van de voorzieningen. De voorziening middelen derden ter hoogte van € 2,8 miljoen bestaat met name uit de voorziening riolering en afvalverwijdering (€ 2,4 miljoen). Bij deze voorziening is geen sprake van een schattingselement. De voorziening is namelijk gebaseerd op de overschotten of tekorten op de producten riolering en afval (conform artikel 44 lid 2 BBV). De voorziening ter egalisering kosten van € 4,4 miljoen bestaat voornamelijk uit de voorziening groot onderhoud voor de Domijnen, parkeergarages en parkeerinstallaties (respectievelijk € 2,1 miljoen, € 1,1 miljoen en € 0,7 miljoen). Het schattingselement is gespitst op de daadwerkelijke uitvoering van het onderhoud. Organisatorisch blijft het inschatten en tijdig verwerken van de verschillen tussen ingeschat onderhoud en werkelijk uitgevoerd onderhoud een complex proces. Wij onderschrijven het belang van een recent onderhoudsplan als onderbouwing van de onderhoudsvoorziening alsmede het optimaliseren van het proces omtrent het administratief bijwerken van de onderhoudsvoorzieningen.

Wij hebben vastgesteld dat voor de onderhoudsplannen die ten grondslag liggen aan de voorzieningen een actueel onderhoudsplan aanwezig is. Daarnaast is een voorziening voor risico’s gevormd van € 0,6 miljoen, die met name bestaat uit de voorziening voor binnenstedelijke projecten van € 0,5 miljoen die voortkomt uit contractuele verplichtingen. Hierbij is het schattingselement van beperkte omvang. Dit geldt tevens voor de voorziening voor verplichtingen en verliezen (€ 2,0 miljoen), welke met name bestaat uit de pensioenvoorziening gewezen wethouders die bestaat uit ontvangen uitkeringen uit de herverzekering (€ 1,3 miljoen). Schattingselement betreft de doorlooptijd van de uit te betalen pensioenbetalingen. Daarnaast is onder de voorzieningen voor verplichtingen en verliezen in 2020 een nieuwe voorziening gevormd met betrekking tot de vakantiedagen verplichting Vidar BV (€ 0,4 miljoen). Dit betreft de verplichting voor de opgebouwde vakantierechten van het overgenomen personeel van voormalig Vixia B.V. Op basis van bovenstaande uiteenzetting identificeren wij dat er sprake is van beperkte schattingselementen in de betreffende voorzieningen, hetgeen betekent dat de voorzieningen veelal gebaseerd zijn op basis van (harde) externe onderbouwingen.

Naast de voorzieningen heeft de gemeente Sittard de volgende (materiële) schattingselementen opgenomen in de jaarrekening 2020: - Waardering vorderingen en in het bijzonder de vordering inzake Leyenbroekerweg. Wij hebben een update ten aanzien van de inbaarheid van deze vordering ontvangen. In deze update is tevens de (positieve) uitspraak van het hof en de input van de (interne) jurist en planeconoom betrokken. Wij achten de uitgangspunten van de gemeente Sittard-Geleen rondom de inbaarheid aanvaardbaar. - Waardering voorziening oninbare debiteuren. - Waardering grondexploitaties, kapitaalverstrekkingen, uitgegeven leningen en toerekening lasten Jeugd (zie verderop in voorliggend verslag). Wij hebben hierbij geen bevindingen geconstateerd die onze rapportagetolerantie overschrijden. De schattingen zijn aanvaardbaar.

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/13

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

3.3 Grondexploitaties De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2020 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd). Over het algemeen stellen wij dat de meeste grondexploitaties van de gemeente Sittard-Geleen binnen afzienbare tijd aflopen, zodat de ramingen in de grondexploitaties beter zijn in te schatten en het bijbehorende risicoprofiel steeds verder afneemt. In boekjaar 2020 is tevens de grondexploitaties Zitterd Revisited fase 1, Philipsterreinen en a/d Bronkboum Kleuterschool afgesloten conform onderliggend raadsbesluit bij de jaarrekening 2019 in boekjaar 2020. Waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Voor de waardering ultimo boekjaar 2020 heeft de gemeente Sittard-Geleen de geplande gronduitgiften opnieuw beoordeeld op basis van de uitgiftemonitor van de provincie Limburg. Ultimo 2020 is op basis hiervan € 3,4 miljoen (2019: € 2,4 miljoen) opgenomen in de voorziening negatieve plannen, om de naar verwachting niet meer met verkopen goed te maken kosten te dekken. De ophoging van de voorziening van circa € 1 miljoen heeft met name betrekking op de voorziening voor de grondexploitatie Mauritspark (€ 0,7 miljoen).

De ophoging van de voorziening is veroorzaakt doordat de geplande verwervingskosten voor het genoemde bedrag hoger zijn uitgevallen dan aanvankelijk gepland. Voor de waardering ultimo boekjaar 2020 heeft de gemeente Sittard-Geleen tevens de impact van het coronavirus en PAS/PFAS op de waardering van de grondexploitaties intern geëvalueerd. Beide evaluaties hebben niet tot majeure wijzigingen in de aannames geleid ten opzichte van boekjaar 2019. Over boekjaar 2020 is er tevens een tussentijdse winst genomen van € 0,9 miljoen, welke voor € 0,8 miljoen betrekking heeft op bedrijvenstad Fortuna door gerealiseerde verkopen in boekjaar 2020. Wij hebben gedurende onze controle geen gebruik kunnen maken van de interne-beheersingsmaatregelen binnen de gemeente Sittard-Geleen ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties. De interne-beheersingsmaatregelen liggen namelijk (nog) niet zichtbaar vast binnen de gemeente. Dit is overigens wel (opnieuw) gepland voor het boekjaar 2021. Wij hebben de gemeente Sittard-Geleen praktische handvatten aangeleverd, om deze exercitie uit te voeren voor boekjaar 2021. Uit onze besprekingen met onder andere de planeconoom van de grondexploitaties van de gemeente Sittard-Geleen is overigens wel gebleken dat interne-beheersingsmaatregelen plaatsvinden, alleen zijn deze niet gedocumenteerd.

Naar aanleiding van deze constatering hebben wij een gegevensgerichte controleaanpak gehanteerd voor boekjaar 2020. Naar aanleiding van onze controle resteert er één ongecorrigeerd controleverschil van € 0,07 miljoen welke betrekking heeft op de onjuiste rentetoerekening ten aanzien van de grondexploitatie Mauritspark. Dit bedrag is vanwege het tijdstip van constatering niet meer aangepast in de definitieve jaarrekening 2020.

Totaal grexen (boekwaarde in miljoen) € 15,0 € 10,0 € 5,0 € 0,0

2018

2019

2020

Totaal voorziening grexen (boekwaarde in miljoen) € 6,0 € 5,0 € 4,0 € 3,0 € 2,0 € 1,0 € 0,0

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2018

2019

2020

2106768B39/TMO/14

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

3.4 Kapitaalverstrekking MijnStreekwarmte ‘Mijn Streekwarmte’ is een verbonden partij waarvan de gemeente op dit moment nog volledig eigenaar is. Het doel van de BV is het - door middel van joint ventures - promoten van groene energie in de gemeente Sittard-Geleen. De totale gemeentelijke investering was aanvankelijk beperkt tot het inbrengen van € 2,5 miljoen aan aandelenkapitaal. Uiteindelijk heeft de gemeente Sittard-Geleen € 8,7 miljoen geïnvesteerd in Het Groene Net. Op deze investeringen is reeds voor € 4,0 miljoen aan verlies genomen. Gedurende 2020 heeft er besluitvorming plaatsgevonden, naar aanleiding waarvan de aandelen van Het Groene Net B.V. zijn volgestort. Daarnaast heeft er een verwatering van de aandelen plaatsgevonden. Dit heeft gevolgen voor de zeggenschap in Het Groene Net B.V. Deze is namelijk gedaald naar 35%, doordat Ennatuurlijk via de verwatering verhoudingsgewijs meer aandelen heeft verworven. In 2020 is tevens door een externe specialist een 213a-onderzoek uitgevoerd naar Het Groene Net. In dit kader hebben wij contact gehad met deze externe specialist. Wij concluderen dat in het rapport, concreet in de paragrafen 1.5, 2.3 en 5.4, geen materiële verschillen tussen onze controle en de uitkomsten van het verdiepingsonderzoek zijn opgenomen.

Op dit moment staan op de balans van de gemeente Sittard-Geleen de waarde van het aandelenkapitaal in Mijn Streekwarmte B.V. (ca. € 2,4 miljoen). De afwijking (€ 0,2 miljoen) ten opzichte van het genoemde bedrag in het rapport van Berenschot van € 2,2 miljoen (pagina 44) komt voort uit de timing van het rapport en onze controle. Door aanvullende kapitaalstortingen in 2020 is het kapitaal van het Groene Net B.V. gestegen in vergelijking met de stand van boekjaar 2019. Daarnaast heeft de gemeente Sittard-Geleen een nominale vordering in de jaarrekening 2020 verantwoord van € 2,4 miljoen (2019: € 3,2 miljoen), gerelateerd aan MijnStreekwarmte en het Groene Net. De afname van € 0,8 miljoen ten opzichte van 2019 is komt voort uit de verwatering van aandelen die in 2020 heeft plaats gevonden. De gemeente heeft hierbij met gesloten portefeuille haar aandelen kapitaal uitgebreid door hiervoor een vordering in te zetten van € 0,8 miljoen. Voor de totale vordering per 31 december 2020 heeft de gemeente een voorziening gevormd van € 1,0 miljoen. Derhalve is een netto vordering opgenomen in de jaarrekening van 1,4 miljoen, waarvan een (gemeentelijke) garantstelling is verkregen van € 0,4 miljoen. Wij zullen de ontwikkelingen blijven volgen en de waardering van het aandelenkapitaal en de vorderingen als expliciet aandachtspunt meenemen in onze interim-controle (najaar 2021).

3.5 Verbonden partijen (Vidar) Tot 1 januari 2020 werd deze centrumregeling enkel gebruikt voor de werkzaamheden die de gemeente Sittard-Geleen voor de gemeente Beek verricht in het kader van de Participatiewet. Hiervoor hebben wij op 30 april 2021 ook een deelverklaring afgegeven ten behoeve van de gemeente Beek. Per 1 januari 2020 zijn de activiteiten en de financiële stromen met betrekking tot de Participatiewet (met name de uitvoering van de ‘oude’ WSW-regeling) binnen de gemeente SittardGeleen aanzienlijk veranderd. De gemeente heeft per deze datum onder andere alle aandelen verworven van Vixia B.V., waarmee 100% zeggenschap is verkregen over deze entiteit. Per 01 januari 2021 is de naam gewijzigd naar Vidar B.V. Als gevolg van dit besluit is de huidige WSW-populatie geplaatst in de Gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijf WSW, die ook onderdeel is van de centrumregeling van de gemeente Sittard-Geleen. Tussen de centrumregeling, de gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijif WSW, Vidar B.V. en de deelnemende gemeente zijn in 2020 diverse overeenkomsten gesloten ten behoeve van de uitvoering en de financiële afspraken.

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/15

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Vanuit onze jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat alle verrekeningen tussen de deelnemende gemeenten, Vidar B.V. en de gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijf WSW juist en volledig conform de contracten heeft plaats gevonden. Wij zullen eventuele ontwikkelingen blijven volgen en de onderliggende afspraken als expliciet aandachtspunt meenemen in onze interim-controle (najaar 2021). 3.6 Sociaal domein PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGBverantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2020 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGB-bestedingen over 2020 bedragen circa € 2,7 miljoen (2019: € 2,7 miljoen). Uw organisatie heeft de voorgaand jaar getroffen aanvullende interne beheersmaatregelen en interne controles ook over 2020 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Hiermee is voldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit kader is onder andere nader onderzoek uitgevoerd bij een representatief aantal gebruikers van deze PGB-gelden. Met de getroffen beheersmaatregelen en uitgevoerde interne controles is voor de PGB-bestedingen over 2020 voldoende zekerheid verkregen wat betreft zowel de getrouwheid als rechtmatigheid van deze bestedingen.

Lasten Jeugd De totale lasten Jeugd, zoals opgenomen in de jaarrekening 2020, bedragen circa € 31,0 miljoen. De grootste financiële stromen voor de lasten Jeugd betreffen de Zorg in Natura (€ 25,7 miljoen), de Jeugdzorgplus (€ 0,7 miljoen) en het Gedwongen Kader (€ 1,9 miljoen). De financiële backoffice van de lasten Jeugd loopt via de gemeente Maastricht (de centrumregeling). Op 28 april 2021 is de, door de accountant van de gemeente Maastricht gewaarmerkte, verantwoording lasten Jeugd 2020 ontvangen. Met inachtneming van de financiële verantwoording van de gemeente Maastricht bedragen de lasten Jeugd 2020 voor de gemeente Sittard-Geleen € 29,7 miljoen. Dit bedrag is tevens zodanig verantwoord in de jaarrekening 2020. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat de afwikkeling van de oude jaren (2017 tot en met 2019) geen materiële impact hebben op de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen. Het gecumuleerde effect hiervan bedraagt namelijk afgerond € 0,2 miljoen nadelig.

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/16

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Gevolgen Corona sociaal domein Wij hebben in de managementletter en boardletter 2020 gerapporteerd over de bijzondere gevolgen van corona voor het sociaal domein. Hieronder voorzien wij u van een beknopte actualisatie. De financiële gevolgen voor de gemeente zien toe op de volgende onderdelen:

• • •

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Continueren van reguliere zorg: Voor zover mogelijk hebben de zorgverleners de reguliere zorg gecontinueerd en volstaat ter zake de interne beheersing die in afgelopen jaren voldoende heeft gefunctioneerd. Leveren van alternatieve zorg: Voor zover zorgleveranciers de reguliere zorg niet konden continueren, mochten zij alternatieve zorg leveren. De verantwoording en afrekening hiervan vindt op dezelfde wijze plaats als de afrekening van reguliere zorg. Verstrekken van continuïteitsbijdragen en vergoeden meerkosten corona : Zorginstellingen konden in 2020 een aanvraag indienen voor een continuïteitsbijdrage (om de continuïteit van de zorgverlening te waarborgen). Daarnaast is zorgaanbieders de mogelijkheid geboden om meerkosten in rekening te brengen bij de gemeente Sittard-Geleen. Deze kosten zien bijvoorbeeld toe op extra beschermingsmiddelen, zoals mondmaskers en handschoenen. Zorginstellingen konden voor deze meerkosten een aanvraag indienen, waarna het college op individuele basis een besluit neemt. De meerkosten en continuïteitsbijdragen bedragen in totaal € 0,1 miljoen voor Jeugd en € 0,1 miljoen voor WMO. Dit betreft de maximale uit te keren meerkosten en continuïteitsbijdragen en deze zijn ook zodanig verantwoord in de jaarrekening 2020. Echter deze afrekeningen zijn nog niet vastgesteld.

Omdat deze kosten nog niet zijn vastgesteld merken wij dit bedrag aan als een onzekerheid in de controle van € 0,2 miljoen.

Wij merken op dat de gemeente voldoende (extra) interne beheersmaatregelen heeft getroffen om de (mogelijke) financiële effecten van corona voor het sociaal domein in beeld te brengen en te beheersen. De getroffen maatregelen hebben ertoe geleid dat de organisatie de extra kosten en vraagstukken tot een minimum heeft kunnen beperken. 3.7 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)

Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). De nieuwe Tozo-regeling als gevolg van COVID-19 is in 2020 via de Sisa-methode verantwoord. De uitvoering van deze regeling is door de gemeente Sittard-Geleen belegd bij de gemeente Maastricht. Op 1 juni 2021 is de gecontroleerde verantwoording met betrekking tot de TOZO uitkeringen ontvangen van de gemeente Maastricht. Deze controle had een langere doorlooptijd dan gebruikelijk, als een gevolg van de grote aantallen en de hogere intensiteit van de controle. Daar komt verder bij dat de Tozo een nieuwe regeling is met verschillende tranches en steeds complexer wordende regelgeving en daarmee een verhoogd risico op onrechtmatigheden. Dit alles maakte het dan ook niet mogelijk om de controle van de Tozo eerder af te ronden, binnen de tijdlijnen van de jaarrekeningcontrole van de gemeente Sittard-Geleen. De impact van de eindverantwoording Tozo op het resultaat van de jaarrekening 2020 bedraagt circa € 80.000 voordelig. Daarnaast wijzigingen enkele balansposten (ophoging van zowel de vorderingen als schulden), echter deze hebben geen resultaatimpact.

Omdat de aanpassingen op de jaarrekening marginaal zijn ten opzichte van het geheel heeft de gemeente Sittard-Geleen ervoor gekozen om de afwijking van de definitieve Tozo cijfers ten opzichte van de voorlopige cijfers in een apart addendum bij de jaarrekening 2020 op te nemen. Wij hebben het addendum getoetst en hierbij geen aanvullende bevindingen geconstateerd. De Sisa verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening behoeft geen verdere aanpassingen. Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/17

Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid

De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op het Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. Wij hebben van de accountant van de gemeente Maastricht begrepen dat de gemeente Maastricht op basis van signalen van het Inlichtingen Bureau (IB), die betrekking hebben op de uitkeringen voor de inwoners van de gemeente Sittard-Geleen, werkzaamheden uitvoert. De opvolging van deze signalen zijn echter nog niet (volledig) afgehandeld in 2020. Dit vanwege de aard en omvang van het aantal op te volgen IB-signalen. Hierin voorziet de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020. De opvolging en verantwoording over de in 2020 niet afgehandelde IB-signalen, schuift dan door naar de verantwoording over 2021. Hierdoor ontstaat geen onzekerheid of fout in de verantwoording over 2020 om de reden dat een IB-signaal nog niet zou zijn opgepakt of is afgehandeld. Aangezien de gemeente Maastricht een plan van aanpak heeft opgesteld stellen wij vast dat de gemeente Maastricht voldoende inspanningen levert ter opvolging van de IBsignalen voor de gemeente Sittard-Geleen vanuit een planmatige aanpak. De uitvoering van het M&O-beleid (én het plan van aanpak) loopt daarmee dus ook door in 2021.

Afhandeling van IB-signalen in 2021 (na sluiting van de administratie van de gemeente over 2020) met gevolgen voor eerder afgegeven beschikkingen Tozo, worden verantwoord in de SiSa-bijlage over 2021. Uiteraard moet de gemeente Maastricht aan het Tozo M&O beleid én het controleplan IB-signalen in 2021 uitvoering blijven geven. Bij niet naleving zullen wij als accountant de gevolgen meenemen in de accountantscontrole in 2021 en daarover rapporteren in ons verslag van bevindingen over 2021. 3.8 Budgetoverheveling en overlopende posten

Accountantscontrole Bijlagen

De wettelijke grondslag van het financieel toezicht is neergelegd in de ‘Gemeentewet’, het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ en het ‘Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader’. Gemeenten zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun financiële huishouding. Een structureel en reëel sluitende begroting is essentieel. Indien dit niet het geval is, dient in de meerjarenbegroting aannemelijk te worden gemaakt dat dit evenwicht alsnog tot stand wordt gebracht. Met het toezicht wordt beoogd een gezonde financiële situatie bij gemeenten te bevorderen. Repressief toezicht is regel, preventief toezicht is uitzondering. Elke gemeente krijgt vóór 1 januari bericht over het toezichtregime voor het komende begrotingsjaar. De gemeente Sittard-Geleen valt onder repressief toezicht. In het belang van het imago kan er een tendentie bestaan dat de gemeente naar de maatschappij een bepaald resultaat wil weergeven (bijvoorbeeld conform de door de Raad goedgekeurde begroting). Als gevolg van politieke beslissingen en veranderlijke regelgeving in de sector kan er derhalve sprake zijn van (prestatie)druk. Indien de gemeente een zeer positief resultaat behaalt geeft dit de maatschappij een tegenstrijdig beeld weer van de problematiek in de sector. Een te negatief resultaat drukt weer op de financiële positie van de gemeente SittardGeleen.

Derhalve betreft dit een mogelijke prikkel voor het al dan niet toepassen van budgetoverheveling. Naar aanleiding van dit risico hebben wij verhoogde aandacht gehad voor de overlopende posten in de jaarrekening 2020, hierbij is namelijk het risico op budgetoverheveling en het vormen van ‘potjes’ het grootst. Dit betreffen zowel de overlopende activa als de overlopende passiva. Middels uitgebreide detailcontroles hebben wij de overlopende activa en passiva gecontroleerd, hiermee hebben wij 89% van de positie van de overlopende activa en 95% van de overlopende passiva gecontroleerd. Uit deze controle zijn enkele controleverschillen gebleken, waarvoor wij verwijzen naar bijlage 1b. De controleverschillen hebben voor het onder andere betrekking op een onjuiste rubricering. Hierbij hebben wij geconstateerd dat de overlopende activa en passiva niet volgens het wettelijk voorgeschreven model zijn verantwoord. Wij adviseren de gemeente Sittard-Geleen om bij opmaak van de jaarrekening 2021 hier expliciet op te toetsen. Hoewel er sprake is van controleverschillen hebben wij geen indicaties gehad dat er sprake is van het vormen van ‘potjes’ of budgetoverheveling. De geconstateerde controleverschillen laten namelijk geen tendentie zien. 2106768B39/TMO/18 Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

04 Rechtmatigheid

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/19

Rechtmatigheid Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

4.1 Wet Normering Topinkomens Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij de naleving van de voorschriften met betrekking tot de Wet Normering Topinkomens (verder: de WNT) beoordeeld. De maximale bezoldiging voor topfunctionarissen van een gemeente bedraagt over boekjaar 2020 € 201.000. Voor de gemeente Sittard-Geleen geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Op grond hiervan concluderen wij dat de bezoldiging van de gemeentesecretaris en de griffier voldoet aan de WNT. In 2020 zijn geen ontslagvergoedingen aan topfunctionarissen uitgekeerd. De bezoldiging van deze topfunctionarissen is toereikend in de jaarrekening toegelicht. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2020 hebben wij geen overschrijding van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. 4.2 Aanbestedingen De externe aanbestedingswetgeving valt onder de reikwijdte van het oordeel van de instellingsaccountant over de financiële rechtmatigheid.

Met betrekking tot het naleven van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen hebben wij voor het boekjaar 2020 voor een bedrag van € 408.000 aan financiële onrechtmatigheden vastgesteld. De onrechtmatigheden van € 408.000 betreffen allen doorwerkfouten (zes dossiers) uit voorgaande jaren, waarvan de contracten zijn afgelopen en veelal de juiste aanbestedingsvorm is toegepast in boekjaar 2020. 4.3 SiSa-bijlage 2020 Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd. De procedure die uw gemeente moet naleven bij het aanleveren van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota Verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U heeft dit aan ons bevestigd. Hiervoor verwijzen wij ook naar bijlage 3a en 3b van voorliggend accountantsverslag.

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/20

Rechtmatigheid Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

4.4 Begrotingsoverschrijdingen Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. De belangrijkste inhoudelijke aanpassing betreft de vaststelling dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen.

Zoals blijkt uit de hierna opgenomen figuur, is op een zestal programma’s sprake van een begrotingsoverschrijding op de lasten. Het betreft de programma’s 0, 2, 3, 4, 6 en 8. Tegenover de programma’s 0, 2, 3, 4, 6 en 8 staan direct gerelateerde baten. Per saldo is een begrotingsoverschrijding van € 10 miljoen die de Kadernota Rechtmatigheid 2018 niet meetelt voor ons oordeel. Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van deze overschrijding naar de analyse in de programmaverantwoording in de jaarrekening 2020. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020. De geconstateerde kostenoverschrijdingen die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben - gezien de oorzaak en de toelichting - geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. Verschillen tussen begrote en werkelijke lasten (in duizenden) - /- is overschrijving van begroting 5.873

2.530

711

-795

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

8. Volkshuis., ruimt ordening en sted. Vernieuwing

-1.301

7. Volksgezondheid en milieu

4. Onderwijs

3. Economie

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

1. Veiligheid

-310

6. Sociaal Domein

529

5. Sport, cultuur en recreatie

308

0. Bestuur en Ondersteuning

€ 7.000 € 6.000 € 5.000 € 4.000 € 3.000 € 2.000 € 1.000 €0 -€ 1.000 -€ 2.000

2106768B39/TMO/21

05 Accountantscontrole

Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

2106768B39/TMO/22

Accountantscontrole Samenvatting

5.1 Opdracht

Financiële positie

Onze opdracht betreft de controle van de jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening) van de gemeente Sittard-Geleen met als doel een onafhankelijk oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid hiervan te geven, en de naleving van specifieke wet- en regelgeving. Wij hebben deze controle verricht met inachtneming van het Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden en het controleprotocol van de gemeente Sittard-Geleen d.d. 15 december 2020. Deze opdracht is schriftelijk vastgelegd in onze opdrachtbevestiging van 28 september 2020 (met als kenmerk: 2009D45DEB/JO).

Jaarrekening

Op basis van onze werkzaamheden en de uitkomsten daarvan concluderen wij dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het eigen vermogen per 31 december 2020 en het resultaat over 2020. Dit impliceert het volgende:

Rechtmatigheid

• •

Accountantscontrole Bijlagen

•

De jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening) is opgesteld in overeenstemming met de bepalingen zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV). De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die zijn gehanteerd voor het opmaken van de jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening) voldoen aan de geldende verslaggevingsvoorschriften en zijn consistent toegepast. Voorts zijn de schattingen op basis waarvan de jaarrekening is opgesteld, aanvaardbaar. Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten en veronderstellingen die hier aan ten grondslag liggen, beoordeeld in het kader van het beeld dat de jaarrekening als geheel dient te geven. Daarnaast zijn de in de jaarrekening (inclusief addendum bij de jaarrekening) verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2020 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid 2018 (meest actuele versie), de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder gemeentelijke verordeningen, zoals opgenomen in het normenkader.

Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. Er bestaan geen verschillen van inzicht met het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde grondslagen, de verslaggeving, of de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden. Na onze controle resteren een tweetal niet-gecorrigeerde controleverschillen (hiervoor verwijzen wij naar bijlage 1a). Deze controleverschillen passen binnen de toleranties van de jaarrekening. Derhalve hebben wij de jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening) van de gemeente Sittard-Geleen van een goedkeurende controleverklaring voorzien. Daarbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening (inclusief addendum bij de jaarrekening) ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld.

De goedkeurende strekking van de controleverklaring ziet daarbij zowel op de getrouwheid van de jaarrekening als op de financiële rechtmatigheid ervan. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. 2106768B39/TMO/23 Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole

5.2 Controleverklaring Wij hebben de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen van een goedkeurende verklaring voorzien. De goedkeurende strekking van de controleverklaring ziet daarbij zowel op de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief addendum bij de jaarrekening) als op de financiële rechtmatigheid. Wij geven deze controleverklaring af onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarrekening door de gemeenteraad. Graag ontvangen wij daartoe een exemplaar van de vastgestelde jaarrekening 2020 (inclusief addendum bij de jaarrekening). Mochten er nog wijzigingen in de definitieve versie hiervan worden aangebracht, dan verzoeken wij u ons hiervan in kennis te stellen. Wij dienen deze wijzigingen alsdan te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen. 5.3 Materialiteit Voor ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief addendum bij de jaarrekening) gaan wij uit van het materialiteitsbegrip. Dit begrip is leidend voor de evaluatie van bevindingen die uit de controle van de jaarrekening voortkomen en de betekenis daarvan voor ons oordeel. Voor de jaarrekening 2020 van de gemeente Sittard-Geleen hebben wij een materialiteit gehanteerd van € 3,7 miljoen (1,0% van de lasten inclusief dotaties aan de reserves).

Voor de diepgang van onze controlewerkzaamheden hebben wij de uitvoeringsmaterialiteit bepaald op 80% van de materialiteit. Voor de controle op de naleving van enkele specifieke rechtmatigheidsaspecten, zoals de Wet Normering Topinkomens, hanteren wij een lagere materialiteit, die aansluit bij hetgeen hieromtrent is voorgeschreven in het controleprotocol WNT 2020. 5.4 Administratieve organisatie en interne beheersing

Bijlagen

De bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit de interim-controle hebben wij gerapporteerd in een managementletter. Deze managementletter is met het college en de commissie Begroting en Verantwoording besproken. De belangrijkste conclusie daarbij is dat uit onze controlewerkzaamheden tijdens de interim-controle geen bevindingen meer voortkomen die erop duiden dat de beheersingsmaatregelen die de gemeente Sittard-Geleen binnen de voor de jaarrekening 2020 relevante financiële processen heeft ingesteld in opzet en bestaan niet voldoen aan de daaraan vanuit de accountantscontrole van de jaarrekening te stellen randvoorwaarden. De ten tijde van de interim-controle openstaande zaken met betrekking tot de processen grondexploitaties, vastgoed, subsidieverstrekkingen en verhuuropbrengsten zijn, voor aanvang van de jaarrekeningcontrole, opgevolgd door de gemeente Sittard-Geleen. Dit laat onverlet dat wij vanuit onze natuurlijke adviesfunctie een aantal observaties onder uw aandacht hebben gebracht die van belang zijn voor het verder verbeteren van de interne beheersing van de bedrijfsvoering in het kader van de toekomstige rechtmatigheidsverantwoording. Voor een meer gedetailleerde toelichting hierop verwijzen wij naar de managementletter van 9 november 2020, met als kenmerk:201182D0CC/IB.. 5.5 Geautomatiseerde gegevensverwerking

Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op het gebied van de betrouwbaarheid en de continuϊteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking aan u gerapporteerd zouden moeten worden. Hoewel de gemeente Sittard-Geleen in opzet voldoende beheersmaatregelen heeft geïmplementeerd ten aanzien van de risico’s als gevolg van cybersecurity, geven wij de gemeente mee om verhoogde aandacht te blijven houden voor eventuele cyberrisico’s. 2106768B39/TMO/24 Gemeente Sittard-Geleen | Accountantsverslag 2020

Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie

Wij maken u erop attent dat de controle van de jaarrekening 2020 primair gericht is op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening, en naar zijn aard niet bedoeld is om uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan te doen. Daarbij is het tevens van belang dat wij ten behoeve van de jaarrekeningcontrole vooralsnog slechts in beperkte mate gebruikmaken van de geautomatiseerde gegevensverwerking binnen de gemeente Sittard-Geleen en dat wij onze controlebevindingen overwegend baseren op de binnen uw organisatie aanwezige brondocumenten, zoals facturen, bankafschriften en overeenkomsten. 5.6 Fraude

Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente SittardGeleen. De gemeenteraad dient hierop toe te zien. In dit verband vermelden wij dat de gemeente Sittard-Geleen een gedragscode voor ambtenaren, bestuur en burgemeester, een regeling melding vermoeden misstand, een regeling vertrouwenspersoon en een kader integriteitbeleid heeft vastgesteld. Daarnaast beschikt de gemeente Sittard-Geleen als basis voor een effectieve fraudebeheersing over een analyse van het frauderisico. Als accountant van de gemeente Sittard-Geleen hebben wij de verantwoordelijkheid om het risico te beoordelen dat de jaarrekening 2020 als gevolg van fraude, onjuistheden of verduistering van activa, afwijkingen van materieel belang zou kunnen bevatten. Wij hebben hiertoe een aantal werkzaamheden uitgevoerd, zoals:

• • • • • • • •

Het bespreken van het frauderisico met het college en het financieel management. Het evalueren van de impact van de door het bestuur ingevoerde beheersingsmaatregelen ter beperking van de geïdentificeerde frauderisico’s. Het beoordelen van de zakelijke onderbouwing voor eventuele grote, eenmalige transacties. Het beoordelen van schattingen, met name ten aanzien van de waardering van de materiële vaste activa en de totstandkoming van de voorzieningen. Het toetsen van alle overlopende posten groter dan € 50.000 in de jaarrekening van de gemeente Sittard-Geleen. Het toetsen op het risico van budgetoverheveling en begrotingsonrechtmatigheid. Het toetsen van journaalboekingen die gemaakt zijn in de afsluitende periode van het boekjaar. Toetsing van handmatige journaalposten en overige aanpassingen gedurende het boekjaar 2020, ondersteund door data-analysetechnieken.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=SittardGeleen&id=3ab4f109-e385-4007-ba74-01fd351ec528