01 Uitgangspuntennota omgevingsplandeel Chemelot

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

22

4. Uitgangspunten voor vergunningsvrije omgevingsplanactiviteiten hanteren bij het opstellen van de regels in het Omgevingsplan. Laat de verwoording van de regels aansluiten op de wettelijke regeling zodat het mogelijk is om de vergunningsvrije activiteiten optimaal in te zetten. 5. Welstandsvrij Chemelot in het omgevingsplandeel, met uitzondering van de randen en de campus, aanwijzen als welstandsvrije zone. Chemelot is een niet openbare industrieterrein. Het grootste deel van het terrein is niet zichtbaar en omzoomd met dichte groenstroken. (er is wel direct zicht vanuit een aantal wegen!) Toe te laten functies In het Omgevingsplandeel voor Chemelot wordt de beschrijving van de toegestane functies afgestemd op de vigerende bestemmingsplannen, de vergunningen, het Masterplan Chemelot 2030 (voor zover passend binnen het uitgangspunt van ‘horizontale transitie) en de activiteiten op de Brightlands Chemelot Campus. Inwaartse zonering In het vigerende bestemmingsplan is voor de toelating van activiteiten een inwaartse milieuzonering opgenomen op basis van de VNG-uitgave Bedrijven en milieuzonering. De VNG heeft in mei 2019 de uitgave Milieuzonering nieuwe stijl gepubliceerd. In het omgevingsplandeel zal de toelating van activiteiten op Chemelot worden gebaseerd op deze nieuwe VNG-uitgave.

Milieuzonering nieuwe stijl anticipeert op de integratie van milieu en ruimte in de Omgevingswet en gaat uit van de beschikbare milieuruimte voor een activiteit, zonder verwijzing naar een Staat van bedrijfsactiviteiten met richtafstanden op basis van de SBI-code. In de nieuwe uitgave wordt gemotiveerd dat het niet nodig is om al in het ruimtelijk spoor concrete milieunormen op te nemen voor veiligheid en stof, ter vervanging van de richtafstanden voor stof en gevaar zoals die in de huidige uitgave Bedrijven en milieuzonering zijn opgenomen. Ten aanzien van veiligheid is het uitgangspunt dat specifieke regels met betrekking tot de risicovolle activiteiten worden opgenomen in het omgevingsplan. De methodiek is veel flexibeler, omdat: 1. Er geen discussie meer is of een bepaalde activiteit wel of niet is genoemd in de Staat van Bedrijfsactiviteiten, er is geen bedrijvenstaat meer. 2. Een activiteit niet ‘vast’ zit aan een bepaalde milieucategorie met bijbehorende richtafstand. Als een activiteit minder milieuruimte nodig heeft, is plaatsing in een andere zone zonder specifieke omgevingsvergunning goed mogelijk. Voorbeeld 9 hectare raster bebouwingspercentage In het bestemmingsplan Bedrijventerrein DSM Geleen wordt in artikel 4.2 en 5.2 het bebouwingspercentage besproken.

De gehele site is opgedeeld in rasters van 9 hectare per oppervlakte-eenheid, zie de afbeelding op de volgende pagina. In elk raster mag het bebouwingspercentage niet meer dan 50 % bedragen voor zowel bedrijventerrein I als II. (Voor groen met bedrijfsactiviteiten is dit 35%).Voor bedrijventerrein I kan er vrijstelling verleend worden tot 70% en bij bedrijventerrein II kan er vrijstelling verleend worden tot 60%. Het raster is niet digitaal beschikbaar waardoor er alleen een inschatting kan worden gemaakt. Op onderstaande afbeelding een voorbeeld van de vergunningsaanvraag voor Katoen Natie, waarbij door middel van een tekening de onderbouwing is verzorgd en het bebouwingspercentage voldoet. Bij een evt. uitbreiding van QCP zou er wel een vrijstellingsbevoegdheid nodig zijn.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

23

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

24

9. Communicatie en participatie Uit communicatief oogpunt spelen bij de totstandkoming van het Omgevingsplandeel voor Chemelot de volgende zaken:  bestuurlijke besluitvorming;  communicatie;  participatie omgeving;  kennisdeling . Bestuurlijke besluitvorming Het Omgevingsplandeel dient als ‘puzzelstukje’ voor de nog op te stellen grondgebied dekkende gemeentelijke omgevingsplannen door de drie afzonderlijke gemeenteraden te worden vastgesteld. Het is de bedoeling om als drie gemeenten hier zoveel als mogelijk gezamenlijk in op te trekken en om gedeputeerde staten / provinciale staten hierin mee te nemen. In dit licht zal een ‘routebeschrijving’ voor gezamenlijke (en individuele) informerende bijeenkomsten voor raads-, staten- en burgerleden worden uitgewerkt en zal een ambtelijk coördinator worden aangewezen om een en ander in samenspraak met de verschillende griffies vorm te geven. Communicatie Met betrekking tot Chemelot wordt door diverse instanties en organisaties, ieder vanuit de eigen rol, positie en verantwoordelijkheid, met de omgeving gecommuniceerd over ontwikkelingen in lopende trajecten en projecten.

Om deze communicatiestromen verder uit te lijnen en op elkaar af te stemmen, is een integrale werkgroep communicatie in het leven geroepen en wordt zoveel als mogelijk aansluiting gezocht bij bestaande overlegstructuren, zoals de bestaande Klankbordgroep Chemelot; waarbij overigens nog wel dient te worden bezien of alle dorpen / wijken in de omgeving van het plangebied van het Omgevingsplandeel voor Chemelot in de Klanbordgroep vertegenwoordigd zijn. Participatie De Omgevingswet stimuleert vroegtijdige participatie van de omgeving om tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel te krijgen. Daarom zijn in de Omgevingswet en in het Omgevingsbesluit regels over participatie opgenomen. Zo ook voor de gemeentelijke omgevingsplannen. De Omgevingswet zegt over participatie: ‘het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden [...] bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit’. Met belanghebbenden bedoelt de wet burgers, vertegenwoordigers van bedrijven, professionals van maatschappelijke organisaties en bestuurders van overheden. In het Omgevingsbesluit staan regels om participatie te waarborgen. Bij het omgevingsplan geeft een overheid in een kennisgeving aan hoe het participatietraject zal worden vormgegeven. Ook is een motiveringsplicht opgenomen.

Dit betekent dat het bevoegd gezag bij de vaststelling van het omgevingsplan dient aan te geven hoe de omgeving bij de voorbereiding is betrokken en wat het met de resultaten heeft gedaan. De wet geeft het bevoegd gezag en de initiatiefnemer de vrijheid eigen keuzes te maken voor de inrichting van het participatieproces. De locatie, het soort besluit, de omgeving en de betrokkenen zijn immers elke keer anders. Ook het moment waarop participatie start, verschilt per keer. Aanvankelijk was de wijze van participatie vormvrij. Begin dit jaar is in de Eerste Kamer een motie aangenomen waarin de regering is verzocht om in het Invoeringsbesluit Omgevingswet een regeling op te nemen die ervoor zorgt dat er een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om participatiebeleid op te stellen. De Minister heeft toegezegd deze motie over te nemen. Dit betekent dat het participatiebeleid rondom omgevingsplannen dient te passen binnen de kaders van het algemene / bredere participatiebeleid van de gemeenten.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

25

In het vervolgtraject zal per gemeente worden nagegaan welke participatiebeleid men reeds heeft en welke voornemens er bestaan om te komen tot een (meer) generiek participatiebeleid per gemeente. Ook zal worden bezien of het mogelijk is te komen tot een gezamenlijk participatiebeleid c.q. participatie-aanpak voor het Omgevingsplandeel voor Chemelot; passend binnen de generieke afzonderlijke participatietrajecten. Daarbij zal ook worden ingegaan op de vraag hoe een en ander het beste kan worden georganiseerd en zal worden nagegaan welke wensen en ideeën er bij andere partijen, waaronder Chemelot, leven om participatie vorm te geven. Kennisdeling Het opstellen van een Omgevingsplandeel voor een locatie als Chemelot is geen sinecure en voor een deel zelfs pionierswerk. Er zijn geen uitgelijnde voorbeeldtrajecten. In het kader van de Praktijktest Chemelot Limburg 2017/2018’, een min of meer vergelijkbare situatie van een zoektocht, is om die reden actief en bewust afstemming gezocht met partijen als het Ministerie (BZK en I&W), het Programma Aan de Slag met de Omgevingswet, VNG, IPO, VNO/NCW, bedrijven als Tata steel en Dow Chemical, DCRM en verschillende provinciale- en gemeentelijke overheden, zoals de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland en de gemeente Eindhoven (Brainport).

Het is een goede zaak om de contacten uit die tijd te hernieuwen en te betrekken bij het feitelijk opstellen van het omgevingsplandeel en bijvoorbeeld het inrichten van het participatietraject.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

26

10. Vervolgtraject en kosten De voorliggende nota vormt het vertrekpunt voor de volgende fase van de totstandkoming van het Omgevingsplandeel voor Chemelot. Op het moment dat de gemeenteraden van Sittard-Geleen, Stein en Beek medio november 2020 de in deze nota genoemde uitgangspunten hebben vastgesteld, kan feitelijk worden gestart met het opstellen van het omgevingsplandeel. Het opstellen van het omgevingsplandeel (inclusief het eventueel opstellen van een plan-m.e.r, de regeling voor het invloedsgebied van Chemelot en een participatietraject met de omgeving) zal ongeveer 1,5 jaar in beslag nemen. De verwachting is dat het Omgevingsplandeel voor Chemelot voor de zomer van 2022 zal zijn afgerond en dat de behandeling daarvan in de onderscheiden gemeenteraden najaar 2022 kan plaatsvinden. Eerst nadat de drie colleges van burgemeester en wethouders en het college van gedeputeerde staten met de concept-uitgangspuntennota hebben ingestemd, kan middels een marktconsultatie een betrouwbare indicatie van de kosten, die met het opstellen van het omgevingsplandeel samenhangen, worden gegeven. Om die reden kan daar op het moment van schrijven van de voorliggende nota nog niets over worden gezegd. Om dezelfde reden kan nog geen voorstel worden gedaan voor de verdeling van de kosten.

Het is de bedoeling om via de colleges separaat een voorstel te doen voor de bekostiging van het opstellen van het Omgevingsplandeel voor Chemelot. Daarbij is het streven om dit bekostigingsvoorstel in dezelfde gemeenteraadsvergaderingen aan de orde te stellen als voorliggende uitgangspuntennota.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

27

11. Voorstel aan de drie gemeenteraden en gedeputeerde staten De gemeenteraden van Sittard-Geleen, Stein en Beek en het college van gedeputeerde staten van Limburg wordt voorgesteld om:  Kennis te nemen van voorliggende uitgangspuntennota;  De uitgangspunten, zoals verwoord in paragrafen 5 tot en met 8 van deze nota, vast te stellen: o Uitgangspunt A: Begrenzing Omgevingsplandeel Chemelot; o Uitgangspunt A: ‘Horizontale transitie’; o Uitgangspunt A: ‘Horizontale transitie - plus’; o Uitgangspunt A: Opheffen aandachtspunten vigerende bestemmingsplannen;  De Stuurgroep Omgevingsplandeel Chemelot – voor de gemeenten door tussenkomst van de colleges van burgemeester en wethouders – te verzoeken de uitwerking van het Omgevingsplandeel voor Chemelot voortvarend ter hand te nemen.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

28

Bijlage 1: Globaal overzicht vigerende bestemmingsplannen, verordeningen, vergunningen, afwijkingen en ontheffingen* Provincie Limburg Wet geluidhinder Vaststelling geluidzone (KB 23 september 1987) Koepelvergunning - Revisievergunning Gehele site Chemelot (14 juni 2005) - Wijzigen Voorschrift G.5 en G.6 Etheenmetingen (4 april 2006) - Wijzigen Voorschrift E.9.c Repressieve voorzieningen (27 september 2007) - Intrekken Voorschriften B3, B4.a, E.1, E.5 en E.6, E.8, E.9, G.2, G.3, G.4 en H.1 t/m H.4. (4 juni 2009) - Wijzigen voorschriften A.3, B.2, E.2, E.3, F.1 en F.3. (4 juni 2009) - Wijzigen Voorschriften A.1, C.2, D.4c, D.6, E7c, F3b (28 juli 2011) - Wijzigen Voorschrift G.2 Ongewone voorvallen (23 augustus 2012) - Wijziging (milieu)voorschriften hoofdstuk 1 (16 oktober 2014) Wabo -

Omgevingsafwijkingsbesluit hoofdkantoor Lanxess (08-03-2012) Omgevingsafwijkingsbesluit DSM kantoorgebouw AHEAD (18-10-2012) Omgevingsafwijkingsbesluit Centercourt (16-09-2014) Omgevingsvergunning Zonnestroompark Chemelot (21-05-2015) Omgevingsafwijkingsbesluit Bright Houses (14-12-2017) Omgevingsafwijkingsbesluit Area 82 (20-09-2018) Omgevingsafwijkingsbesluit Brighthouse 300 (05-03-2020)

Wet natuurbescherming Wnb-verguning d.d. 3 juli 2018

Gemeente Sittard-Geleen - Bestemmingsplan Bedrijventerrein DSM-Geleen (14 december 2000) - Bestemmingsplan Bedrijventerrein DSM-Geleen; herziening ex art. 30 lid 1 WRO (24 februari 2005)

Gemeente Stein - Bestemmingsplan Havens Stein, herziening 2014 - Bestemmingsplan Grensmaas en de herziening Grensmaas 2016, 1e herziening - Bestemmingsplan Buitengebied 2019

* In het overzicht zijn qua vergunningen en afwijkingen alleen de majeure zaken opgenomen.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

29

Bijlage 2: Korte toelichting op ontwikkellocaties uit het Masterplan Chemelot 2030 (bron: Masterplan Chemelot 2030) Locatie 1: Haven Stein In het Masterplan wordt aangegeven dat het beleid erop gericht is om in de toekomst meer stoffen via het water naar de site aan te voeren. Dit betekent dat de activiteiten in de haven zullen toenemen. Echter is de geluidsruimte in de haven Stein beperkt. De haven is bestemd voor bedrijfsdoeleinden met uitzondering van risicovolle inrichtingen (Bevi) en geluidzoneringsplichtige inrichtingen. De beoogde ontwikkeling past binnen deze bestemming. Geluidsproductie vormt wel een aandachtspunt. Locatie 2: Verbindingsweg Haven - Chemelot Vanwege de toenemende hoeveelheden grondstoffen die via de haven zullen worden aangevoerd zal de hoeveelheid (vracht)verkeer c.q. logistiek transport van grondstoffen en producten tussen de haven en site ook toenemen. Chemelot is voornemens om samen met betrokken partijen een niet openbare weg te realiseren parallel aan of ter plaatse van de spoorlijn. Dit is enige jaren geleden al eens onderzocht. Knelpunt was het geluid ten opzichte van de nabijgelegen woningen. Dit verdient in het vervolgtraject dan ook extra aandacht. Daarnaast past in de huidige planregels (van het bestemmingsplan Buitengebied) een weg voor vrachtverkeer niet. In het omgevingsplandeel dient hier ruimte voor ingebouwd te worden. Vanuit

fysiek oogpunt lopen er diverse leidingen langs het spoor. Hierbij dient voor de realisatie van een weg rekening te worden gehouden met veiligheidsafstanden ten opzichte van deze leidingen. Locatie 3: de Maurits In het Masterplan Chemelot 2030 is beoogd om deze locatie door te ontwikkeling met nieuwe chemieactiviteiten. Vanuit het vigerende bestemmingsplan zijn zones ten behoeve van bedrijven tot en met milieucategorie 3 en tot en met milieucategorie 5 van de Staat van bedrijfsactiviteiten aangewezen. Deze zonering is overgenomen in de Masterplan kaart. Aandachtspunten zijn rekening houden met het maximale bebouwingspercentage volgens het raster. In het kader van zuinig ruimte gebruik wordt verzocht om met het werken van een raster af te zien. Gelet op het voorgaande past ook deze ontwikkeling binnen de bestemming. Locatie 4: Ovonde Deze locatie heeft in het huidige bestemmingsplan de bestemming 'buffergroen'. Aangezien er al een ingang is, past een doorontwikkeling van de Ovonde zoals genoemd in het Masterplan Chemelot 2030 binnen de bestemming. Wel dient vanuit verkeersoogpunt gekeken te worden naar wat de extra verkeersstromen voor uitwerking heeft op de omgeving. Vrachtauto's met gevaarlijke stoffen blijven gebruikmaken van Gate 1. Kortom zal hiervoor een onderbouwing van de verkeerseffecten worden aangereikt.

Locatie 5: Campus Noord en Gate 1 Thans is BCC, Chemelot en DSM bezig met de planvoorbereiding en aanbesteding van de realisatie van Campus Noord en de verplaatsing van Gate 1 .De verplaatsing van de gate past binnen het vigerende bestemmingsplan. Hierbij zijn planologisch geen belemmeringen te vermelden. De Chemelot Campus ontwikkelt zich door naar Campus Noord. De eerste vergunning (voor Bright House 3) is hiervoor reeds verleend. Hiervoor was een ruimtelijke onderbouwing noodzakelijk gelet op het beoogde oppervlakte ervan. De doorontwikkeling van Campus Noord is bekeken in relatie tot het vigerende bestemmingsplan. Daar zijn enkele mogelijke strijdigheden geconstateerd ten opzichte van de bouwregels (afstand tot wegen, maximaal aantal vierkante meters laboratoria en kantoren) waardoor deze ontwikkeling wordt beschouwd als rechtstreeks oversteken met kleine aanpassing. Locatie 6: Veiligheid in relatie tot Stikstofcluster en Campus In het Masterplan Chemelot 2030 wil Chemelot de beschikbare kavels verder door ontwikkelen. Op een groot gebied mogen bedrijven komen van tot en met milieucategorie 5 uit de staat van bedrijfsactiviteiten. De huidige campus is vergund en gerealiseerd. Er dient uiteraard een goede afstemming te zijn met betrekking tot veiligheid voor de Campus en de stikstofcluster.

Niet alleen de veiligheid binnen gebouwen maar ook de veiligheid van mensen die zich bevinden buiten de gebouwen. Locatie 7: Gate 7 Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

30

Om de verkeersdoorstroming bij Gate 7 te verbeteren is het voornemen om verkeerskundige aanpassingen te maken. Uitgangspunt is dat de aanpassing van de gate past binnen het -planologische kader. Locatie 8: Leidingstroken Heidekamppark Namens Bodemzorg Limburg B.V. is een vergunning aangevraagd voor het kappen van bomen die zich op en rondom de leidingstroken van het Heidekamppark bevinden. De leidingstrook past binnen het vigerende bestemmingsplan. Er is geen voorrangsregeling opgenomen in het bestemmingsplan Buitengebied ten behoeve van de dubbele bestemmingen (houtwal) en aanduidingen (leidingstrook). In belang van veiligheid is het wenselijk om de regels die de integriteit van de leiding beschermen voorrang te geven. Verzocht wordt om in het omgevingsplandeel een duidelijkere regelgeving op te nemen om de integriteit van deze veiligheidsstroken te beschermen. Locatie 9: Ontwikkelgebied Kerensheide

In het Masterplan Chemelot 2030 is opgenomen om het ontwikkelgebied Kerensheide verder door te ontwikkelen als koolwaterstofcluster. Deze ontwikkeling past binnen het vigerende planologische kader. Aandachtspunt is en blijft veiligheid. Bij het uitwerken van de risicogebieden en aandachtsgebieden dient hiermee rekening te worden gehouden. Locatie 10: IAZI

Door de komst van nieuwe type activiteiten, die zich niet met de traditionele chemische processen bezighouden maar juist met circulaire recycling processen, zal ook het afvalwater van karakter veranderen. Dit kan ook consequenties voor de IAZI hebben die moet aanpassen en mogelijk uitbreiden. Dit gebied heeft in het huidige bestemmingsplan al de bestemming afvalwaterzuiveringsinstallatie en een bouwblok.

Uitgangspuntennota Omgevingsplandeel Chemelot / 15 oktober 2020

31