Document · PDF

01 Jaarstukken 2022

Raad 13 juli 2023, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Jaarrekening 2022 (Buhler)42.715 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

JAARSTUKKEN 2022

Datum: 6 juni 2023 Colofon Jaarstukken 2022 Samenstelling Gemeente Sittard-Geleen team Financiën Postbus 18 6130 AA Sittard Inlichtingen Tel: 14 046

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ...........................................................................................................................................3 VOORWOORD .................................................................................................................................................4 CONTROLE VERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT .................................................................5 1. INLEIDING ...................................................................................................................................................6 2.

JAARVERSLAG............................................................................................................................................18 2.1 PROGRAMMAVERANTWOORDING ..........................................................................................................20 2.1.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING ....................................................................................................20 2.1.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID .............................................................................................................................28 2.1.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ............................................................................................35 2.1.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE..............................................................................................................................41 2.1.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS .............................................................................................................................48 2.1.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ..................................................................................................50 2.1.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN ....................................................................................................................57 2.1.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

....................................................................................................73 2.1.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ..........................................78 2.1.10 OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ......................................................................................................85 2.1.11 OVERZICHT OVERHEAD ..................................................................................................................................87 2.1.12 BEDRAG HEFFING VENNOOTSCHAPSBELASTING ...................................................................................................88 2.1.13 ONVOORZIEN...............................................................................................................................................88 2.2 PARAGRAFEN ..........................................................................................................................................89 2.2.1 LOKALE HEFFINGEN.........................................................................................................................................89 2.2.2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................................................................................................104 2.2.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

...................................................................................................................117 2.2.4 FINANCIERING .............................................................................................................................................124 2.2.5 BEDRIJFSVOERING ........................................................................................................................................130 2.2.6 WET OPEN OVERHEID (WOO) ......................................................................................................................137 2.2.7 VERBONDEN PARTIJEN ..................................................................................................................................139 2.2.8 GRONDBELEID .............................................................................................................................................156 2.2.9 CORONA ....................................................................................................................................................162 2.2.10 OEKRAÏNE ................................................................................................................................................164 3.

JAARREKENING........................................................................................................................................166 3.1 BALANS.........................................................................................................................................................166 3.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING OVER HET BEGROTINGSJAAR ....................................................169 3.3 TOELICHTINGEN ..............................................................................................................................................170 3.3.1 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING................................................................................170 3.3.2 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2022.........................................................................................174 3.3.3 TOELICHTING OP DE BATEN EN LASTEN ..............................................................................................................185 3.3.4 ANALYSE BEGROTINGSAFWIJKINGEN EN RECHTMATIGHEID ....................................................................................188 3.3.5 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN JAARREKENING 2022..........................................................................................190 3.3.6 STRUCTURELE MUTATIES RESERVES JAARREKENING

2022.....................................................................................203 3.4 RESERVES EN VOORZIENINGEN ...........................................................................................................................205 3.5 SPECIFICATIE GEWAARBORGDE GELDLENINGEN ......................................................................................................228 3.6 SISA BIJLAGE JAARREKENING 2022......................................................................................................................229 3.7 BIJLAGE TAAKVELDEN .......................................................................................................................................251 4. BIJLAGEN.................................................................................................................................................291 4.1 COLLEGEVERKLARING ENSIA (2022) .................................................................................................................291 4.2 PORTEFEUILLEVERDELING..................................................................................................................................292 4.3 BEGRIPPENLIJST ..............................................................................................................................................293

VOORWOORD Aan de raad, Hierbij ontvangt u ter vaststelling de jaarstukken 2022, waarin het College van B&W zowel inhoudelijk als financieel verantwoording aflegt over het beleid dat zij het afgelopen jaar heeft gevoerd. De jaarstukken zijn onderverdeeld in het jaarverslag en de jaarrekening 2022. Deze vormen de afsluiting van de planning en control-cyclus 2022 (P&C). De jaarstukken maken onderdeel uit van de accountantscontrole. Het oordeel van de accountant is gebaseerd op getrouwheid en rechtmatigheid. Voor de uitvoering van deze controle heeft de accountant het vastgestelde controleprotocol gehanteerd. Daarnaast beoordeelt de commissie Begroting en Verantwoording de jaarstukken en adviseert de gemeenteraad hierover. De jaarstukken 2022 verschijnen zowel als gedrukt boekwerk als digitaal. Daarnaast wordt aan de raad een jaarrekening op hoofdlijnen beschikbaar gesteld bestaande uit een bestuurssamenvatting, programma- en themabladen. De jaarrekening op hoofdlijnen bevat de onderdelen die belangrijk zijn voor het college en de raad. De jaarstukken zijn bedoeld als naslagwerk. De managementsamenvatting geeft een overall beeld van de financiële situatie en belangrijke ontwikkelingen. Het doel van de programmabladen is de raad meer inzicht te verschaffen in het programma. De digitale versie Jaarstukken 2022 staat op de website www.sittard-geleen.nl.

De gemeenteraad stelt de Jaarstukken 2022 vast in de raadsvergadering van 13 juli 2023. Sittard-Geleen, 13 juli 2023

Burgemeesters en Wethouders van Sittard-Geleen

CONTROLE VERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Wordt separaat verstrekt.

1. INLEIDING 1.1 INLEIDING EN LEESWIJZER Met de jaarstukken 2022 ronden wij de P&C-cyclus 2022 af. In deze jaarstukken leggen wij verantwoording af over het in 2022 gevoerde beleid. Wij blikken hierbij terug op onze voornemens, inclusief de inzet van de bijbehorende budgetten, uit de begroting 2022. Overeenkomstig de indeling van de begroting doen wij dit aan de hand van de programmastructuur die overeenkomt met de landelijke indeling van taakvelden. De indeling van onze jaarstukken 2022 stemt overeen met de wettelijk voorgeschreven indeling. Naast het jaarverslag, bestaande uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen, betreft dit de jaarrekening en een aantal verplichte bijlagen. Naast deze jaarstukken vatten wij de belangrijkste inhoudelijke en financiële resultaten samen in een afzonderlijk document, de jaarrekening 2022 op hoofdlijnen. In hoofdstuk 1 lichten wij het jaarrekeningresultaat 2022 op hoofdlijnen toe. Hoofdstuk 2 ‘Jaarverslag’ bestaat uit de programmaverantwoording en de - verplichte – paragrafen. In de programmaverantwoording blikken wij per programma terug op de bereikte resultaten en de hiervoor ingezette middelen. Wij volgen hiervoor net als in voorgaande jaren de systematiek van de ‘7W-vragen’. Tot slot geven wij in de programmaverantwoording een toelichting op de algemene dekkingsmiddelen en de overhead.

In de paragrafen gaan wij in op het gevoerde gemeentelijk beleid met betrekking tot een aantal specifieke onderwerpen. Dit onderdeel omvat 8 verplicht voorgeschreven paragrafen, zoals lokale heffingen, verbonden partijen en weerstandsvermogen en risicobeheersing. Ingegeven door een aanpassing in de regelgeving (BBV)1 hebben wij in deze jaarrekening voor het eerst een Openbaarheidsparagraaf opgenomen als gevolg van de invoering van de Wet open overheid. Aanvullend op de verplichte paragrafen hebben wij vanwege de impact van twee mondiale gebeurtenissen in 2022 twee paragrafen toegevoegd. Net als in 2020 en 2021 hebben wij een paragraaf corona opgenomen. Begin 2022 waren de coronamaatregelen immers nog van toepassing. Daarnaast is begin 2022 de Rusland/ Oekraïne oorlog uitgebroken. Ook hiervoor hebben wij een paragraaf opgenomen. In deze paragrafen geven wij op een centrale plek inzicht in de effecten van beide crises op onze bedrijfsvoering en financiën. Vervolgens presenteren wij in hoofdstuk 3 onze gemeentelijke jaarrekening. Deze jaarrekening bestaat uit de balans, inclusief toelichting en de programmarekening. In deze programmarekening lichten wij per programma de verschillen tussen de begroting en de realisatie toe. Verder hebben wij in dit hoofdstuk de analyse op de begrotingsrechtmatigheid en de incidentele baten en lasten opgenomen.

De accountantsverklaring heeft met name betrekking op dit onderdeel uit de jaarstukken. Tot slot geven wij de volgende onderwerpen een plek in de jaarstukken: SISA-verklaring2, ENSIA-verklaring3, portefeuilleverdeling college en een begrippenlijst. Leeswijzer financiën Voor het opstellen van de jaarstukken heeft het Rijk regels opgesteld. Deze regels zijn vastgelegd in het BBV. Voor wat betreft het opnemen van financiële tabellen hebben de belangrijkste voorschriften betrekking op: het maken van onderscheid in baten (opbrengsten), lasten (kosten) en mutaties in reserves; het presenteren van bedragen op basis van de begroting - voor wijziging - (primitieve begroting), de begroting - na wijziging (actuele begroting) - en rekening (realisatie).

1 BBV: Besluit Begroting en Verantwoording 2 SISA: Single Information Single Audit. Dit betreft de verantwoording van specifieke rijksuitkeringen 3

ENSIA: Eenduidige Normatiek Single Informatie Audit. Dit betreft het verantwoordingsproces over informatieveiligheid bij gemeenten. 6

De financiële cijfers in de tabellen zijn weergegeven in duizendtallen, tenzij anders is aangegeven. Een plusbedrag betekent een voordeel, een negatief bedrag een nadeel. Dit geldt zowel voor de baten als de lasten. In paragraaf 2.1 Programmaverantwoording gaan wij per programma op hoofdlijnen in op de besteding van de budgetten en de analyse van het resultaat. De gedetailleerde verschillenanalyse per programma hebben wij uitgewerkt in paragraaf 3.7 Bijlage taakvelden. FINANCIËLE RESULTATEN IN 2022 In deze paragraaf vatten wij de financiële resultaten over het jaar 2022 samen. Voor een gedetailleerdere toelichting van de inhoudelijke en financiële resultaten op programmaniveau verwijzen wij naar eerder genoemde paragrafen 2.1 Programmaverantwoording en 3.7 Bijlage taakvelden. In onderstaande tabel hebben wij de saldi uit de programmaverantwoording samengevat. Tabel: Samenvatting programmaverantwoording bedragen x € 1.000

a) Primitieve begroting

b) Actuele begroting

c) Rekening

(c-b) Resultaat

2022

0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING

196.522

218.704

232.273

13.568

1 VEILIGHEID

-12.633

-13.861

-13.901

-40

2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

-21.731

-23.289

-22.009

1.280

3 ECONOMIE

-6.290

-6.931

-6.204

728

4 ONDERWIJS

-8.473

-8.403

-8.293

110

5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

-26.942

-29.296

-28.372

924

6 SOCIAAL DOMEIN

-115.110

-129.356

-122.908

6.448

384

-790

-929

-139

-5.725

-6.775

-6.617

158

23.038

7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU 8 VOLKSHUISV., RUIMT.ORDENING EN STED.VERNIEUWING Programmasaldi

Leeswijzer tabel In de primitieve begroting (kolom a) zijn de bedragen uit de oorspronkelijke begroting, conform raadsbesluit van 10 november 2021, opgenomen. De actuele begroting (kolom b) geeft de bedragen tot en met de 4de rapportage 2022 weer. In deze rapportage hebben wij het begrotingsbeeld voor het laatst bijgesteld. De daadwerkelijke realisatiecijfers per programma hebben wij in de kolom rekening (kolom c) opgenomen. Het resultaat per programma blijkt tenslotte uit kolom d. Dit is het verschil tussen de actuele begroting en de realisatiecijfers. De gepresenteerde bedragen zijn saldobedragen; het verschil tussen de totale baten en lasten van het programma. Voor programma 0 is dit een positief saldo. Dit komt doordat binnen dit programma de uitkeringen uit het gemeentefonds en de belastingopbrengsten worden verantwoord. De saldi van de overige programma’s zijn, met uitzondering van programma 7, negatief. Binnen deze programma’s worden afgezien van eventuele specifieke inkomsten, de lasten verantwoord om het betreffende programma uit te kunnen voeren. Toelichting tabel Uit de tabel blijkt dat wij - passend binnen de toepassing van onze begrotingskaders - zowel voor als na wijziging een sluitende begroting hadden. Deze sluitende begroting is het gevolg van de toepassing van de begrotingskaders in onze begroting en tussentijdse rapportages.

In deze paragraaf gaan wij bij het onderdeel ‘Terugblik’ nader in op de bijstellingen uit de tussentijdse rapportages. Deze bijstellingen zijn verwerkt in de actuele begroting. Het totale saldo van de rekening (realisatie) bedraagt € 23,0 mln. voordelig. Omdat wij een sluitende begroting hadden, bedraagt het resultaat van de jaarrekening eveneens € 23,0 mln. voordelig. Wij merken op dat dit bedrag het saldo vóór bestemming is. 7

Onder dit voordelige resultaat ligt een aantal verplichtingen die doorwerken naar 2023. Bij het onderdeel ‘Jaarrekeningresultaat 2022’ gaan wij hier nader op in. In het vervolg van deze paragraaf gaan wij achtereenvolgens in op: terugblik op de ontwikkeling van het begrotingsbeeld, een analyse op hoofdlijnen van het jaarrekeningresultaat, de ontwikkeling van het weerstandsvermogen/ financiële positie. TERUGBLIK Algemeen De uitvoering van de begroting 2022 en daarmee ook onze financiële positie is in 2022 sterk beïnvloed door diverse maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Begin 2022 waren de Rijksmaatregelen met betrekking tot corona nog altijd van toepassing; later in het jaar werden de maatregelen steeds verder afgebouwd. Vanaf februari 2022 heeft de oorlog in Oekraïne invloed gehad op onze bedrijfsvoering. Dit kwam onder andere tot uiting in de vluchtelingenstroom en de uitdaging om voor voldoende opvang te zorgen. In paragrafen 2.2.9 en 2.2.10 lichten we de invloed van corona en de oorlog in Oekraïne op de uitvoering van onze begroting 2022 gedetailleerd toe. Genoemde oorlog heeft ook zijn weerslag gehad op de economie. Door de gestegen energiekosten nam de inflatie sterk toe en ontstond er een schaarste aan diverse materialen en producten, waardoor bijvoorbeeld de uitvoering van projecten vertraging opliep.

Ook de krapte op arbeidsmarkt had zijn invloed op de uitvoering van de begroting. Bijvoorbeeld doordat vacatures niet snel konden worden ingevuld en/ of benodigde externe inhuur niet beschikbaar was. Daar komt bij dat het Rijksbeleid nog steeds geen duidelijkheid geeft over de ontwikkeling van de gemeentefinanciën op lange termijn. Samenvattend vond de begrotingsuitvoering plaats in dynamische omgeving. Met name door de invloed van de verschillende crises (corona en energie) en de ontwikkeling van het rijksbeleid. De onzekerheid met betrekking tot deze ontwikkelingen, maakte de ontwikkeling van een stabiele financiële strategie tot een opgave. Via onze P&C-cyclus, met 4 tussentijdse rapportages, waren wij in staat de actuele ontwikkelingen te volgen en telkens te vertalen in ons begrotingsbeeld. Begroting 2022 Aan de hand van de begrotingen 2020 en 2021 hebben we de basis gelegd om onze financiën duurzaam op de orde te brengen. In de begroting 2022 hebben we deze lijn doorgetrokken. We hebben het afgelopen jaar gewerkt aan de hand van een begroting 2022-2025: - die structureel en reëel in evenwicht was; - met voordelige saldi in 2022 en 2025; - met incidentele tekorten in 2023 en 2024 die we hebben afgedekt met de voordelen uit de septembercirculaire 2021; - waarbij (het surplus in) de algemene reserve en het weerstandsvermogen is versterkt; - waarbij incidenteel € 4,1 mln.

beschikbaar was om de nadelige coronagevolgen af te dekken; - met incidentele maatregelen onze woonlasten (OZB) en hondenbelasting te verlagen in 2022 en 2023; - met incidentele financiële ruimte een impuls te geven aan het MKB in onze gemeente; - met ruim € 12 mln. geoormerkte investeringsruimte voor concrete voorstellen; - met € 24 mln. vrije investeringsruimte in te zetten voor de Toekomstvisie 2030 (ontwikkelpaden) en het BAk; - met een investeringsprogramma voor IBOR-vervangingen van € 47 mln.; - met vrije exploitatieruimte4 in te zetten voor de Toekomstvisie 2030 (ontwikkelpaden) en het BAk. 4 2022: € 1,2 mln.; 2023: € 0,5 mln en 2024: € 0,5 mln.

Op basis van de beoordeling van de begroting 2022 heeft de provinciaal toezichthouder geconstateerd dat wij aan de voorwaarden voldoen om voor (meerjarig) repressief begrotingstoezicht in aanmerking te komen. Hiermee werd de conclusie uit het Financieel Verdiepingsonderzoek, dat eind 2020 is uitgevoerd, bevestigd. Zowel uit dit onderzoek als de beoordeling van onze begroting blijkt dat onze financiële positie en functie voldoende basis biedt voor meerjarig repressief toezicht. Rapportages In onze P&C-cyclus 20225 is de inrichting van onze tussentijdse rapportage op hoofdlijnen uitgewerkt. In de cyclus hebben we met 4 tussentijdse rapportages gewerkt, verdeeld over 2 inhoudelijke en 2 financiële rapportages. Na de vaststelling van de begroting 2022 hebben wij het begrotingsbeeld op basis van de 2de en de 4de rapportage 2022 bijgesteld. Daarnaast hebben wij in de begroting 2023 ook het begrotingsbeeld voor de lopende jaarschijf 2022 bijgesteld en de effecten van de septembercirculaire 2022 in een eerste begrotingswijziging verwerkt. In de presentatie van de financiële bijstellingen hebben wij, net als in de twee vorige jaren, naast verwerking van autonome ontwikkelingen en beleidskeuzes met betrekking tot de reguliere bedrijfsvoering het begrotingsbeeld telkens aangepast voor de gevolgen van corona.

In onderstaande tabel hebben wij de begrotingsaanpassingen groter dan € 0,25 mln. op een rij gezet. Tabel – begrotingsaanpassingen Onderwerpen

2de rapportage

Begroting 2023

Bedragen x € 1.000

1ste wijziging sept. circ.

4de rapportage

Begrotingsaanpassingen tussentijdse rapportages Corona Rijkscompensatie in de vorm van steunpakketten Corona effecten (circulaires , parkeren, verkiezingen, Kredietbank Limburg, gemeenschapshuizen, culturele infrastructuur en Vidar)

-257

Verrekening corona effecten met reservering coronamiddelen

257

Saldo Corona

-636 636 -

Autonome ontwikkelingen Energie kosten gemeentelijke panden en Glanerbrook

-1.850

Dividend Enexis en BNG

262

Meicirculaire

2.600

BsGW (WOZ-ontwikkeling)

1.800

Actualisatie kapitaallasten

1.244

Specifieke indexeringen

-1.192

Bijstelling bijdragen gemeenschappelijke regelingen

335

Wmo

-662

Buig/ Participatiewet

-2.657

Correctie algemene reserve

2.383

Septembercirculaire

4.948

1.773

Voorziening spaarverlof

-1.100

Bijzettingen/ dumpingen OGI's

-315

Afwikkeling woningbouwproject

300

Saldo autonome ontwikkelingen

-1.588

Beleidskeuzes

5 Raadsbesluit 27 januari 2022

3.851

1.773

3.833

Onderwerpen

2de rapportage

Begroting 2023

Bedragen x € 1.000 Jeugdzorg

1ste wijziging sept. circ.

4de rapportage

Begrotingsaanpassingen tussentijdse rapportages -2.523

Inzet algemene reserve (jaarrekeningresultaat 2021)

905

Herverdeling POK-middelen

269

Saldo Beleidskeuzes

-2.523

905

269

Saldo afwijkingen < € 0,25 mln.

-446

-199

103

Saldo begrotingsaanpassingen

-4.557

4.557

1.773

4.205

Toelichting tabel In bovenstaande tabel zijn de begrotingsaanpassingen - groter dan € 0,25 mln. - voor het jaar 2022 uit onze rapportages samengevat. Zoals hierboven aangegeven, hebben we in de begroting 2023 ook de begroting van het jaar 2022 bijgesteld. Dit resulteerde in een tekort van € 0,9 mln. Dit incidentele tekort hebben we gedekt met een bijdrage uit de algemene reserve (voordelig jaarrekeningresultaat 2021). Rekening houdend met de bijstellingen uit de 1ste begrotingswijziging – septembercirculaire 2022 en de 4de rapportage 2022 bedroeg het begrotingssaldo afgerond € 6 mln. In de 4de rapportage is dit bedrag ingezet voor: - tijdelijke tegemoetkoming energielasten aan maatschappelijke instellingen voor € 1 mln.; - reservering voor samenleving-versterkende maatregelen voor € 5 mln., waarbij: • € 1,5 mln6. wordt geoormerkt voor tijdelijke tegemoetkoming energielasten aan inwoners; • € 3,5 mln. wordt geoormerkt voor tijdelijke tegemoetkoming energielasten aan het MKB en het faciliteren van structuurversterkende maatregelen. Na inzet van deze middelen bedroeg het begrotingssaldo tot en met de 4de rapportage 2022 nihil. Zoals ook bleek in de tabel ‘samenvatting programmaverantwoording’. De bijstellingen in de tussentijdse rapportages met betrekking tot coronamiddelen hebben wij telkens verrekend met de reservering coronamiddelen.

Deze reserve omvat de niet eerder ingezette middelen aan Rijkscompensatie, waardoor deze middelen beschikbaar blijven om toekomstige gevolgen van corona op onze begroting op te vangen. Door de coronagevolgen op deze wijze te verwerken, heeft corona geen invloed op ons begrotingssaldo. De grotere autonome ontwikkelingen hebben onder andere betrekking op de bijstelling van budgetten in het sociaal domein (Wmo, Jeugdzorg en Participatiewet) en de accresontwikkeling in de mei- en septembercirculaire 2022. Daarnaast hebben we de impact van de ontwikkeling van de energie tarieven en inflatie op een aantal begrotingsposten bijgesteld. JAARREKENINGRESULTAAT 2022 Uit de tabel ‘Samenvatting programmaverantwoording” blijkt dat het jaarrekeningresultaat € 23,0 mln. voordelig is. In paragraaf 3.7 hebben wij per programma de verschillen tussen de begroting - na wijziging - en rekening geanalyseerd. Op basis van deze gedetailleerde analyse maken wij een onderscheid in resultaten uit de reguliere bedrijfsvoering en resultaten als gevolg van corona.

6 Op basis van het raadsbesluit van 26 januari 2023 zijn deze middelen ingezet.

Tabel: jaarrekeningresultaat bedragen x € 1 mln Resultaat jaarrekening 2022

bedrag

V = voordeel

x € 1 mln.

N = Nadeel

Reguliere bedrijfsvoering

21,6

Corona

1,4

Totaal resultaat jaarrekening 2022

23,0

Toelichting tabel jaarrekeningresultaat Uit bovenstaande tabel blijkt dat het resultaat uit de reguliere bedrijfsvoering € 21,6 mln. voordelig is. Het resultaat als gevolg van corona bedraagt € 1,4 mln. voordelig. In onderstaande tabellen hebben wij de resultaten uit de reguliere bedrijfsvoering respectievelijk corona op hoofdlijnen naar oorzaken geanalyseerd. Voor een gedetailleerde verschillenanalyse verwijzen wij naar paragraaf 3.7 ‘Bijlage taakvelden’. In deze paragraaf wordt het resultaat per programma in detail geanalyseerd en toegelicht. Tabel resultaat corona bedragen x € 1 mln RESULTAAT CORONA

bedrag

V= voordeel

x € 1 mln.

N= Nadeel

Decembercirculaire: compensaties inkomstenderving 2021 en meerkosten continuïteit van zorg

1,3

Derving parkeerinkomsten door lager parkeervolume door corona is lager dan aangenomen

0,2

Zomer van Sittard: o.a. verwijderen bestickering, graffiti en eenrichtingsmarkering op de straten

-0,1

Diverse kleine verrekeningen

Totaal resultaat corona

1,4

Toelichting tabel resultaat corona Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van de resultaten door corona € 1,4 mln. voordelig is. Dit voordeel komt voornamelijk door de compensatie inkomstenderving 2021 ad € 1,3 mln. die wij via de decembercirculaire 2022 hebben ontvangen. Het aantal coronaeffecten op de uitvoering van onze programma’s is in deze jaarstukken beperkt in aantal. Naast een aantal kleine effecten betreft het met name parkeerinkomsten en de uitvoering van ‘Zomer van Sittard-Geleen’, waarvan de kosten met name betrekking hadden op centrum Sittard. Bij het onderdeel ‘Terugblik’ zijn wij ingegaan op de bijstellingen in onze tussentijdse rapportages. Hierin is de begroting tussentijds bijgesteld voor coronaeffecten. De lijn voor coronamiddelen vasthoudend, stellen wij als onderdeel van de resultaatbestemming voor het overschot van € 1,4 mln. toe te voegen aan de reservering coronamiddelen. Het saldo na toevoeging bedraagt € 5,2 mln. Nu het Rijk de coronamaatregelen volledig heeft losgelaten, is het nog te bezien of en in welke mate er in 2023 nog ‘corona-claims’ zijn te verwachten.

Tabel resultaat reguliere bedrijfsvoering bedragen x € 1 mln

RESULTAAT REGULIERE BEDRIJFSVOERING

bedrag

V= voordeel

x € 1 mln.

N = Nadeel

Decembercirculaire 2022: compensatie voor nieuwe taken en bestuursafspraken

4,3

Niet ingezette middelen van de stelpost inflatie

2,8

Noodopvang Oekraïners: restant ontvang rijksmiddelen (€ 6,3 mln ontvangen, € 3,8 mln ingezet voor met name leefgeldvergoedingen)

2,4

Hogere opbrengsten OZB woningen/ niet-woningen door minder bezwaren dan was aangenomen

1,6

Vrijval openstaande taakmutaties 2022; geen uitvoeringsbesluit

1,2

Incidentele dividenduitkering door toetreding Echt-Susteren per 01-01-2023

0,8

Onderuitputting nieuw beleid: voorstellen IP 2021-2024 in afwachting van uitvoeringsbesluit

0,5

Spaarverlof: lager aantal uren ingezet dan aangenomen

0,4

Lagere storting in de pensioenvoorziening wethouders door gestegen marktrente

0,3

Het beschikbaar gesteld budget voor dekking inflatie ibor wegen is niet volledig ingezet

0,6

De inflatiegevolgen op het budget openbare verlichting waren minder hoog, dan bij de bijstelling van het budget in de tussentijdse rapportage werd aangenomen. Hogere onderhoudskosten openbare verlichting (VRI's) door afrekening correctief onderhoud 2021

0,5 -0,2

Opbrengst verkoop/ ruiling gronden (Grote Dries Holtum, Tuddern).

0,5

Voordeel Glanerbrook: rentevergoeding over lening, hogere opbrengst door stijging entrees na corona en beschikbaar stellen ruimten voor opvang ontheemden

0,5

Positief resultaat op doeluitkering Maatschappelijke Opvang (centrumregeling gemeente Maastricht). Middelen zijn eind 2022 ontvangen, waardoor geen besteding in 2022 meer mogelijk was.

0,4

Vanaf 2022 zijn structureel middelen voor preventie toegekend. Hiervan is € 0,25 niet ingezet. Vanaf 2023 worden de middelen gekoppeld aan de inrichting en invulling van het integrale plan GALA 2023-2026

0,3

Het budget Centra Jeugd en Gezin is voor ruim € 300.000 niet benut, omdat initiatieven zijn betaald uit de incidenteel ontvangen (coronagerelateerde) SPUK-gelden van het Nationaal Programma Onderwijs en uit het Sport- en Preventie akkoord.

0,3

Afrekening centrumregeling Jeugd (gemeente Maastricht)

0,4

Voordeel op Wet Inburgering door extra baten voor de bekostiging van de inzet van enkele voorzieningen. Daarnaast zijn gezien de instroom in 2022 de extra toegekende middelen niet volledig ingezet.

0,4

De ingezette trend van een dalend aantal huishoudens dat is aangewezen op een uitkering, heeft verder doorgezet. Dit heeft geresulteerd in lagere lasten voor uitkeringen in het kader van de Participatiewet en Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers.

0,3

Het aantal inwoners dat in 2022 aan het werk is met ondersteuning van een loonkostensubsidie viel door de lagere instroom lager uit, Daarnaast was de ontwikkeling van de loonkosten (Wsw) gunstiger was dan verwacht.

0,4

Maatwerkvoorzieningen: hoger gebruik van woonvoorzieningen (woonunits) door langer thuis wonen (rijksbeleid)

-0,3

Huishoudelijke hulp en begeleiding: lagere lasten door personeelstekort in de sector en hoog ziekteverzuim bij zorgaanbieders

0,5

Jeugd: lagere lasten door sturing op de toekenning van arrangementen

0,6

Voordeel GGD veilig thuis en JGZ door extra bijdrage doeltuitkering Vrouwen Opvang 2020/ 2021

0,2

Overige verschillen

1,9

Totaal resultaat reguliere bedrijfsvoering

21,6

V V V

N V

Toelichting tabel resultaten reguliere bedrijfsvoering In bovenstaande tabel is het resultaat uit de reguliere bedrijfsvoering op hoofdlijnen gespecificeerd. Hierbij hebben we de belangrijkste onderwerpen genoemd waarop de resultaten betrekking hebben. Voor een gedetailleerde inhoudelijke toelichting verwijzen wij u naar paragraaf 3.7., waarin per programma de financiële resultaten naar oorzaken zijn geanalyseerd. Samenvattend kunnen we concluderen dat het resultaat reguliere bedrijfsvoering van € 21,6 mln. (circa 5% van het begrotingstotaal) voornamelijk wordt veroorzaakt door rijksbeleid en per jaareinde nog niet ingezette middelen waarvan de verplichtingen en/ of effecten in 2023 doorlopen. Voor zover van toepassing stellen wij via de besluitvorming over de resultaatbestemming voor de betreffende middelen over te hevelen naar 2023 voor de (noodzakelijke) continuering van de activiteiten. Ontwikkeling van het resultaat t.o.v. de actuele begroting In de 4de rapportage 2022 hebben wij het begrotingsbeeld 2022 voor het laatst bijgesteld. Budgetoverheveling en begrotingsrechtmatigheid waren hierbij relevante aandachtspunten. Budgetoverheveling met name om de niet (volledige) ingezette budgetten over te hevelen naar 2023 zodat de niet uitgevoerde activiteiten in 2023 alsnog uitgevoerd en afgerond kunnen worden.

Daarnaast beoogden wij door een actueel begrotingsbeeld de begrotingsrechtmatigheid in de jaarrekening 2022 te borgen. Én hiermee te voorkomen dat het jaarrekeningresultaat fors afwijkt van het begrotingsbeeld uit de 4de rapportage. In deze rapportage hebben we aangegeven dat deze afwijking niet is te voorkomen. Het gaat dan met name om nieuwe autonome ontwikkelingen in de laatste twee maanden van het jaar. Of ontwikkelingen die we in beeld hadden, maar nog niet financieel konden duiden. In de 4de rapportage hebben we hierover bij de vooruitblik op de jaarstukken 2022 expliciet de volgende onderwerpen gemeld: - verdere inflatieontwikkeling en impact hiervan op de begroting, - de decembercirculaire 2022, - verdere impact corona, - waardeontwikkeling (niet) woningen / belastingen, - bevindingen accountantscontrole. In bovenstaande tabellen resultaat corona en resultaat reguliere bedrijfsvoering hebben we het resultaat van € 23,0 mln. op hoofdlijnen geanalyseerd. Als we hier nader op verdiepen, blijkt dat het grootste deel van het resultaat veroorzaakt wordt door autonome ontwikkelingen die zich in de laatste 2 maanden van het jaar hebben voorgedaan. Hier ligt een relatie met de onderwerpen die we in de 4de rapportage 2022 hebben genoemd. Tabel autonome ontwikkelingen eind 2022 bedragen x € 1 mln

bedrag

Onderwerp

Resultaat

Toelichting

Decembercirculaire

5,6 De middelen die in de decembercirculaire beschikbaar worden gesteld voor compensatie (wettelijke) taken kunnen in 2022 niet meer worden ingezet. In de resultaatbestemming wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2023.

Resultaat op belastingen

1,6 De actuele prognoses over de belastingopbrengsten/ WOZwaarden hebben we medio december 2022 van de BsGW ontvangen.

bedragen x € 1 mln

bedrag

Onderwerp

Resultaat

Toelichting

Restant specifieke uitkering noodopvang Oekraïners

2,6 Voor de opvang van de ontheemden Oekraïners is de gemeente gecompenseerd door het Rijk in de vorm van een specifieke uitkering (SPUK). Nu de afrekening over 2022 is opgemaakt, blijkt dat de er nog € 2,6 mln. resteert. Wij stellen voor dit bedrag via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2023 en daarmee deze middelen beschikbaar te houden voor de duurzame opvang van Oekraïense ontheemden.

Niet benodigde inflatiemiddelen

2,8 De inflatieontwikkeling kenmerkte zich in 2022 door grote fluctuaties. Eind 2022 bleek dat de effecten binnen de reguliere begroting konden worden opgevangen. Van de middelen die wij voor het opvangen van inflatie hebben gereserveerd, Is een bedrag van € 2,8 mln. niet ingezet. Wij stellen voor dit bedrag via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2023 om zodoende deze middelen beschikbaar te houden voor het opvangen van inflatiegevolgen.

Open-einde regelingen sociaal domein

3,5 In de tussentijdse rapportages zijn de ramingen voor het sociaal domein bijgesteld. In de jaarrekening wordt de eindbalans opgemaakt van deze open-einderegelingen, waarbij we afhankelijk zijn van informatie van derden (o.a. centrumgemeente Maastricht, zorgaanbieders etc.)

Dividend RWM (toetreding Echt-Susteren)

0,8 Het besluit over deze dividenduitkering is eind november 2022 door de AvA van RWM NV genomen.

Restant energietoeslag 2022

0,8 Via de septembercirculaire hebben we middelen ontvangen om onze inwoners te compenseren voor de energiearmoede. Wij stellen voor het nog niet ingezette bedrag via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2023 en deze middelen beschikbaar te houden voor energiecompensatie.

Saldo autonome ontwikkelingen eind 2022

17,7 (4%)¹

Overige ontwikkelingen

5,3 (1%)¹

Jaarrekeningresultaat

23.0 (5%)¹

¹ bedrag ten opzichte van het begrotingstotaal

Uit bovenstaande analyse, gebaseerd op posten groter dan € 0,5 mln. blijkt dat het resultaat grotendeels wordt veroorzaakt door: - ontwikkelingen die pas eind 2022 bekend zijn geworden; bijvoorbeeld de decembercirculaire en het dividend RWM NV; - bekende ontwikkelingen die niet eerder waren te kwantificeren; bijvoorbeeld resultaat op belastingen en open-einde regelingen sociaal domein; - specifieke ontwikkelingen in 2022, waarvan de effecten pas na einde boekjaar inzichtelijk zijn te maken; bijvoorbeeld inflatieontwikkeling, uitbetaling energietoeslag en noodopvang Oekraïners. De financiële impact van de autonome ontwikkelingen in de laatste maanden van 2022 respectievelijk na de peildatum van de 4de rapportage 2022 op het jaarrekeningresultaat is fors Onder een aantal van deze posten, deels het gevolg van Rijksbeleid, liggen verplichtingen om bedragen door te schuiven naar 2023. Het betreft op onderdelen nog niet volledig ingezette middelen, waarbij door overheveling naar 2023 inzet alsnog kan plaatsvinden voor het doel waarvoor de middelen zijn verstrekt. Wij doen hiervoor voorstellen in de besluitvorming over de resultaatbestemming. Wij merken op dat genoemde oorzaken een incidenteel karakter hebben.

WEERSTANDSVERMOGEN/ FINANCIËLE POSITIE Voor een goed inzicht in onze financiële positie kijken we naast het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten7 en de balans8 ook naar onze financiële weerbaarheid. Hierbij gaat het over de mate waarin wij in staat zijn financiële risico’s op te vangen. Dit komt tot uitdrukking in ons weerstandsvermogen en de financiële kengetallen. Dit weerstandsvermogen geeft aan over hoeveel incidentele middelen we beschikken om risico’s en/of onvoorziene tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat de uitvoering van de begroting in het gedrang komt. In de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing hebben wij de kaders voor de minimale omvang van ons weerstandsvermogen vastgelegd. Het gaat dan over de algemene reserve en de algemene reserve risicobeheersing. In onderstaande tabel hebben we de toepassing van deze kaders voor beide reserves inzichtelijk gemaakt. Algemene reserve risicobeheersing In de algemene reserve risicobeheersing dekken wij ons risicoprofiel af. Dit doen we op basis van onderstaande spelregels uit de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing. - De dekkingsgraad weerstandsvermogen bedraagt 100% (1,0); - In deze reserve vindt 100% risicoafdekking plaats. Het risicoprofiel is gebaseerd op het totaal van de gekwantificeerde risico’s en het restrisico.

Het restrisico wordt gebaseerd op 1% van het begrotingstotaal; - Overschotten/ tekorten in deze reserve verrekenen we met de algemene reserve. Tabel opbouw algemene reserve risicobeheersing Bedragen x € 1.000

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

Opbouw algemene reserve risicobeheersing Kwantificeerbare risico's

7.530

6.820

8.020

9.220

Genormeerd risicoprofiel - restrisico 1% van het begrotingstotaal

4.000

Dekking post onvoorzien

-100

Benodigd in algemene reserve risicobeheersing

11.430

10.720

11.920

13.120

Algemene reserve risicobeheersing (begroting 2023)

11.430

12.870

2.150

950

-250

100%

Verrekening met de algemene reserve (surplus) weerstandscapaciteit na aanvulling

In bovenstaande tabel zijn de financiële gevolgen van de actualisatie van ons risicoprofiel voor de algemene reserve risicobeheersing in beeld gebracht. Op basis van dit profiel en een 100% dekkingsgraad blijkt dat we in 2023 en 2024 een overschot hebben in de algemene reserve risicobeheersing van € 2,15 mln. resp. € 0,95 mln. In 2025 en 2026 is er jaarlijks sprake van een tekort van € 0,25 mln. Via de besluitvorming over deze jaarstukken 2022 stellen wij voor deze mutaties te verrekenen met het surplus in de algemene reserve, zodat er uiteindelijk sprake is van 100% dekking van ons risicoprofiel. Voor een gedetailleerde toelichting op bovenstaande tabel verwijzen wij naar paragraaf 2.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Algemene reserve In de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing is de ondergrens van de algemene reserve bepaald op 2% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel geven wij inzicht in het verloop van de algemene reserve.

7 Zie tabel samenvatting programmaverantwoording 8 Paragraaf 3.1

Tabel Opbouw algemene reserve Bedragen x € 1.000

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

14.237

14.115

14.424

14.474

2.150

3.100

2.850

2.600

Opbouw algemene reserve Omvang algemene reserve

18.130

Verrekening met de algemene reserve risicobeheersing Saldo algemene reserve

18.130

16.387

17.215

17.274

17.074

Bestemmingen

-6.925

-5.340

-5.140

Ondergrens (2% van het begrotingstotaal)

-8.000

Surplus in algemene reserve

3.205

3.047

4.075

4.134

3.934

Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van de algemene reserve varieert van € 18,1 mln. in 2022 tot € 17,1 mln. in 2026. In deze saldi is al rekening gehouden met de benodigde aanvulling van de algemene reserve risicobeheersing om het risicoprofiel volledig af te dekken (100%). Na inzet voor een aantal specifieke bestemmingen en rekening houdend met de ondergrens resulteert het surplus in de algemene reserve. Dit surplus loopt op van € 3,2 mln. in 2022 tot € 3,9 mln. in 2026. Wij benadrukken dat het surplus een incidenteel karakter heeft. De toename van de algemene reserve en het surplus in het bijzonder draagt bij aan het versterken van onze financiële positie respectievelijk aan de ontwikkeling van onze financiële kengetallen. Wij merken hierbij op dat in het verloop van de algemene reserve geen rekening is gehouden met de resultaatbestemming van deze jaarstukken 2022. Financiële positie Bij de beoordeling van onze financiële positie is veerkracht een relevant criterium. Deze veerkracht blijkt uit de wendbaarheid en weerbaarheid van onze financiële positie. We zijn wendbaar als we over voldoende middelen beschikken om invulling te geven aan nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en eigen ambities. Het beschikken over middelen om onvoorziene tegenvallers op te vangen draagt bij aan de weerbaarheid.

Voor de beoordeling van de financiële positie is een aantal criteria van belang. Het accent ligt hierbij op het streven naar het realiseren van een structureel sluitende begroting en meerjarenraming. Op basis van de actuele begroting9 voldoen wij hieraan. Met name in de jaarschijven tot en met 2025 is er jaarlijks sprake van incidentele ruimte. Voor de verdere ontwikkelingen in het structureel begrotingsbeeld zijn wij in afwachting van het Rijksbeleid over de invoering van een nieuwe stabielere financieringssystematiek. Hieruit moet blijken welke structurele financiële ruimte er na 2026 beschikbaar komt. Daarnaast kijken we naar de samenhang tussen de financiële kengetallen en de omvang van ons weerstandsvermogen. In deze paragraaf is uitgebreid ingegaan op ons weerstandsvermogen. Hieruit blijkt dat wij ons gekwantificeerd risicoprofiel, inclusief een restrisico van 1% van het begrotingstotaal, volledig hebben afgedekt. Aanvullend houden we in de algemene reserve een buffer aan van tenminste 2% van het begrotingstotaal. Daarnaast beschikken wij over een surplus in onze algemene reserve die varieert tussen € 3 en € 4 mln. In paragraaf 2.2.2 zijn de financiële kengetallen toegelicht.

Met uitzondering van solvabiliteit en belastingcapaciteit staan alle kengetallen ‘op groen’, waarbij is te constateren dat de solvabiliteit in deze jaarstukken is verbeterd en nog net onder de norm ligt. Samenvattend zijn wij van mening dat onze huidige financiële positie veerkrachtig is. Overigens benadrukken wij dat de we de financiële ontwikkelingen voortdurend blijven monitoren. Gezien de forse dynamiek in deze ontwikkelingen en de invloed ervan op het begrotingsbeeld is continue monitoring noodzakelijk.

9 Op basis van de 4de rapportage 2022

2. JAARVERSLAG De begrotingsstructuur kent de volgende opbouw: Programma

Taakvelden

nr. naam

nr.

naam

0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

0.4

Overhead

0.5

Treasury

0.61

OZB-woningen

0.62

OZB-niet woningen

0.63

Parkeerbelasting

0.64

Belasting overig

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8

Overige baten en lasten

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0.10

Mutatie reserves

0.11

Resultaat van de rekening van baten en lasten

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid

2.1

Verkeer en vervoer

2.2

Parkeren

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen

2.5

Openbaar vervoer

3.1

Economische ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3

Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

4.1

Openbaar (basis)onderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

5.4

Musea

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Media

5.7

Openbaar groen en recreatie

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

1. 2.

Bestuur en Ondersteuning

Veiligheid Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Economie

Onderwijs

Sport, Cultuur en Recreatie

Sociaal Domein

Programma

Taakvelden

nr. naam

nr.

naam

6.3

Inkomensregelingen

6.4

Begeleide participatie

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.71

Maatwerkdienstverlening 18 +

6.72

Maatwerkdienstverlening 18 -

6.81

Geëscaleerde zorg 18 +

6.82

Geëscaleerde zorg 18 -

7.1

Volksgezondheid

7.2

Riolering

7.3

Afval

7.4

Milieubeheer

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

8.1

Ruimtelijke ordening

8.2

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

8.3

Wonen en bouwen

Volksgezondheid en Milieu

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing

Conform de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording worden naast genoemde programma’s de onderdelen algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en Vpb afzonderlijk opgenomen. De budgetten en realisatiecijfers die aan deze onderdelen zijn gekoppeld maken ook onderdeel uit van programma 0 Bestuur en ondersteuning. De uitwerking van de programma’s vindt plaats langs de beantwoording op de volgende W-vragen: 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we gedaan om dit te bereiken? 3. Wie en/of wat hadden we daarvoor nodig? 4. Wat heeft het gekost? 5. Wie heeft meebetaald? 6./7. Wat hebben we niet gedaan en wat betekent dit? Per programma zijn de belangrijkste, financiële afwijkingen (groter dan € 50.000) ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting toegelicht. Bij de toelichting “Wat heeft het gekost?” geven wij op hoofdlijnen aan waarvoor de programmabudgetten zijn ingezet. Tevens analyseren wij het resultaat op hoofdlijnen. Voor een gedetailleerde verschillenanalyse - begroting na wijziging versus realisatie - verwijzen wij naar paragraaf 3.7. In de financiële overzichten zijn de cijfers in duizendtallen weergegeven. De kosten en de nadelige (financiële) afwijkingen zijn vermeld met een ‘ – ‘ teken.

Beleidsindicatoren In het gewijzigde BBV is aangegeven dat het voor gemeenten steeds belangrijker wordt om te kunnen sturen op basis van meetbare prestaties en hierbij vergelijkingen te kunnen maken met andere gemeenten. In dit verband is in het BBV een set van uniforme beleidsindicatoren voorgeschreven. De aan de indicatoren gekoppelde waardes zijn conform voorschrift ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl respectievelijk de gegevens uit de eigen begroting. De beleidsindicatoren zijn opgenomen bij de betreffende programma’s.

2.1 PROGRAMMAVERANTWOORDING 2.1.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING “Een gemeentebestuur met en voor de inwoners. De inwoner neemt steeds meer zelf het initiatief, wil gehoord worden, wil meedoen.“ De dienstverlening aan en samenwerking met inwoners, ondernemers, andere overheden en organisaties is de kern van het programma Bestuur en Ondersteuning. En daarmee vormt dit programma de randvoorwaarden voor de resultaten van andere programma’s. In dit programma zijn de volgende taakvelden ondergebracht: 1.1. Bestuur 1.2. Burgerzaken Taken ter ondersteuning van de gemeentelijke organisatie (bedrijfsvoering) Tot het programma behoren de taken die een relatie hebben met de bedrijfsvoering en de algemene middelen. Over de stand van zaken met betrekking tot de bedrijfsvoering rapporteren wij in paragraaf 2.2.5. Bedrijfsvoering. In paragraaf 2.1.10 presenteren wij het overzicht algemene dekkingsmiddelen en geven wij een inhoudelijke toelichting op de ontwikkeling van de omvang van deze middelen. In dit programma blikken wij terug op de behaalde resultaten van de onderdelen bestuursstijl, bestuurlijke samenwerking en dienstverlening aan de inwoner.

Wat wilden we bereiken? Binnen het programma Bestuur en Ondersteuning willen we op de middellange termijn: • Een goede uitvoering van onze “kernactiviteit” (in de rol van rechtmatige en presterende overheid) die aansluit op de behoeften van de samenleving. • Inclusieve dienstverlening door fysieke toegankelijkheid van de gebouwen, toegankelijkheid van producten (denk aan de thuisbezorgmogelijkheden) en toegankelijkheid van informatie (bijvoorbeeld eenvoudig taalgebruik en de voorleesknop op de website). • Samenwerking, (mentaal) eigenaarschap en eigen initiatief in de samenleving stimuleren en faciliteren (in de rol van netwerkende en participerende overheid). • Een eigentijds antwoord op integrale opgaven. • Klantgerichte werkprocessen met duidelijke taal. • Nieuw elan en een positief imago. • De lobby versterken zodat gemeenten blijvend extra middelen krijgen voor gemeentelijke taken en integrale opgaven. • De doelen uit dit programma zijn overkoepelend. Het effect van een sterke samenwerking en krachtige lobby komt op den duur tot uitdrukking in de andere programma’s. Wat hebben we gedaan om dit te bereiken? Om bovenstaande doelstellingen te bereiken, hebben in 2022 de volgende concrete (voorbereidende) werkzaamheden, acties of ontwikkelingen plaatsgevonden.

• Doorontwikkeling Dienstverlening Aan de doorontwikkeling van de (inclusieve) dienstverlening is in 2022 verder vormgegeven.

• Duidelijke taal We hebben extra geïnvesteerd in duidelijke taal door regelmatig aandacht te besteden aan de manier waarop medewerkers teksten schrijven. Ook hebben we schrijftrainingen voor medewerkers georganiseerd. Daarnaast heeft de "Meeleesgroep”, een extern testpanel dat de documenten van de gemeente controleert op begrijpelijkheid, in 2022 in totaal 14 teksten onder handen genomen. Dat zijn teksten in de breedste zin van het woord: brieven, webpagina's, posters, flyers en ondertitelde video's. We beloven we nog meer werk te maken van duidelijke taal. Dit uit zich in het uitbreiden van het aantal (schrijf)hulpmiddelen, schrijftrainingen, schrijftips en de intensivering van het aantal (standaard)brieven dat vereenvoudigd wordt. Ten slotte heeft het college vorig jaar akkoord gegeven op de uitbreiding van het aantal licenties van Klinkende Taal. Dat is een plug-in voor Word en Outlook die suggesties doet voor het vereenvoudigen van teksten. Deze plug-in wordt begin 2023 geïnstalleerd. • Voorbereiding nieuwe telefonieoplossing In 2022 hebben voorbereidende werkzaamheden plaatsgevonden om in 2023 de overstap naar een nieuwe telefonieoplossing te maken. Doel hiervan is het (verder) verbeteren van de telefonische bereikbaarheid van de gemeente Sittard-Geleen. • Proces- en organisatieontwikkeling met betrekking tot dienstverlening Er zijn wederom stappen gezet m.b.t.

de ontwikkeling van medewerkers en organisatie op het gebied van de dienstverlening. Door middel van trainingen en door de (her)inrichting van processen en systemen vanuit het perspectief van de inwoner, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Voorbeelden hiervan zijn de aanpak van de ruimtelijke initiatieven (voorbereiding Omgevingswet), de optimalisatie van de informatievoorziening (voorbereiding Wet Open Overheid), de nieuwe doelgroepbenadering bij het team leren en ontwikkelen en de verdere implementatie van het zaaksysteem. In 2022 is tevens de verbetering van de monitoring van de opvolging van telefoonnotities en de implementatie van een nieuw meldingensysteem voorbereid. Ook is een begeleidingsprogramma doorontwikkeling dienstverlening voorbereid. Dit programma heeft tot doel extra bewustwording te creëren voor het belang van een goede dienstverlening en het inzicht te vergroten in de mogelijkheden, die er zijn om hieraan te werken. Om beter te kunnen sturen op de doorontwikkeling van de dienstverlening is een dienstverleningsdashboard ontwikkeld. Tot slot hebben we de ervaringen die we met de coronacrisis hebben opgedaan, vertaald naar de reguliere bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld ten aanzien van de IBOR-projecten en het proces met betrekking tot de resultaten uit de inwonerspeiling.

• Online-dienstverlening We hebben wederom stappen gezet in de doorontwikkeling van onze online-dienstverlening. Enerzijds is het aantal producten en diensten, dat online kan worden aangevraagd gestegen van 66 in 2021 naar 87 in 2022. Daarnaast is het online aanvraagproces van een 5-tal producten en diensten fors vereenvoudigd. (Bijvoorbeeld het online geven van toestemming hoofdbewoner bij een verhuisaangifte). De stijging van het aantal digitale aanvragen bedraagt 10%. Dit betekent dat er in 2022 ruim 24.000 digitale aanvragen zijn gedaan. In 2022 is het digitaal parkeerloket gerealiseerd waarmee parkeervergunningen, parkeerontheffingen en bezoekers-parkeren digitaal geregeld kunnen worden, de ervaringen hierover zijn positief. Het afgelopen jaar hebben we veel tijd geïnvesteerd in het verbeteren en op orde houden van de digitale toegankelijkheid van onze e-formulieren. Daardoor voldoen de formulieren niet alleen voor 98% aan de wettelijk verplichte technische eisen maar zijn ze ook steeds gebruiksvriendelijker voor gebruikers met een functionele beperking. Samen met de Werkgroep Integrale Toegankelijkheid en een medewerker van Koninklijke Visio hebben we onze formulieren gescreend en waar nodig aangepast en verbeterd. Daarbij hebben we niet alleen gekeken naar de formulieren maar ook naar de bijbehorende informatie op de website en deze verder geoptimaliseerd.

Het aantal producten en diensten dat online betaald kan worden is uitgebreid.

De omzetstijging van digitale betalingen bedraagt +24%. De totaal omzet was € 89.348, -. Steeds meer producten en diensten zijn aangesloten op het zaaksysteem. Door zaakgericht te werken verbeteren we de dienstverlening en communicatie naar burgers en bedrijven. Onder andere doordat er meer zicht is op de status van een aanvraag en de doorlooptijden beter bewaakt kunnen worden. Er hebben voorbereidingen plaatsgevonden voor een persoonlijke internetpagina (mijn.sittard-geleen.nl). Met een persoonlijke internetpagina kunnen inwoners en organisaties de status van hun aanvraag volgen en hun eigen gegevens bekijken. Ook is het mogelijk om de documenten die bij de aanvraag horen zoals bijlagen, betaalbewijs, etc. te downloaden. Daarnaast is de implementatie van de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer voorbereid. Deze wet regelt dat burgers en bedrijven hun zaken, die ze met de overheid moeten doen digitaal kunnen afhandelen. De stabiliteit en beveiliging van onze systemen blijft een uitdaging vormen. Er is wederom geïnvesteerd in het beheer en de ontwikkeling van ondersteunende systemen om de stabiliteit en informatieveiligheid goed te kunnen borgen. • Veerkracht In het coalitieakkoord gaat economische veerkracht om onze industrie en om onze MKB-ondernemers.

In dorpen, wijken, stadscentra en bedrijventerreinen werken MKB-ondernemers elke dag aan onze economie en bieden banen aan veel van onze inwoners. De corona- en klimaatcrisis laat zien dat veel ondernemers het water tot aan de lippen stijgt. Hiernaast staat de ondernemer voor de uitdaging om zich te ontwikkelen en om concurrerend te zijn in de klimaat-neutrale, inclusieve en digitale samenleving van ‘morgen’. • MKB Ondersteuning In 2022 heeft de gemeente – in aanvulling op landelijke steunmaatregelen – voor alle MKB-ondernemers €1,24 miljoen beschikbaar gesteld om hen voor de korte termijn te helpen. Daarnaast zijn in 2022 met de Green Deal stappen gezet om samen met Bedrijven Sittard-Geleen (BSG), LIOF, Rabobank en de Stadslabs een infrastructuur te bouwen waar MKB-ondernemers gebruik van kunnen maken. Hiermee kunnen zij hun energielasten verlagen, minder afval produceren, digitaal veilig ondernemen en gemakkelijker personeel aantrekken. Om gebruik te maken van de kennis van andere steden en het rijk is de G40-themagroep MKB en Economische Vernieuwing opgericht. Binnen de G40 zijn wij trekker van deze themagroep. Steden en het Rijk gaan met elkaar aan de slag aan de hand van een aantal pilots.

Onze Green Deal, waarmee we beogen bedrijven toekomstbestendig te maken, is een van deze pilots • Geleen Centrum Voor en met de MKB-ondernemers in Geleen Centrum heeft de gemeente in 2022, samen met Chemelot Industrial Site, Brightlands Chemelot Campus en ZOwonen, het voortouw genomen om Geleen Centrum te ontwikkelen tot dé broedplaats voor de Circulaire Samenleving. Een belangrijk doel is dat ondernemers, onderzoekers en werknemers die willen meebouwen aan de circulaire samenleving zich vestigen in de leegstaande panden in Geleen Centrum. De aanpak voor Geleen Centrum heeft verschillende resultaten opgeleverd. Denk hierbij aan Sjoenk, het Brightfestival en verschillende experimenten van inwoners en scholen in de Stadslabs. Hiernaast verkreeg de gemeente impulsgelden van het Rijk ad € 2,3 miljoen voor onder andere het verbouwen en invullen van leegstaande panden. Ook verkreeg de gemeente een Europese subsidie van € 0,9 miljoen voor het betrekken van inwoners bij de ontwikkeling van een circulaire samenleving. Voor en met de MKB-ondernemers in Geleen Centrum heeft de gemeente in 2022 samen met IMK en Streetwise acties uitgevoerd om de leegstand terug te dringen. • Sittard Centrum Ook in Sittard Centrum hebben wij voor en met de MBK-ondernemers in 2022 samen met IMK en Streetwise acties uitgevoerd om de leegstand terug te dringen.

Dat heeft geleid tot de vestiging van mooie bedrijven in de historische binnenstad. Dat deze binnenstad in 2022 tot de top 5 hoorde van meest aantrekkelijke

vestigingsstad, laat de toeristische kansen voor Sittard Centrum zien. De volgende stap is een samenhangende aanpak met alle betrokken partijen om blijvend meer bezoekers uit de eigen regio en toeristen naar de historische binnenstad te trekken. • Industrie Met Chemelot binnen de gemeentegrenzen werd Sittard-Geleen in 2022 benoemd tot een van de zes nationale sleutellocaties voor de verduurzaming van de industrie, c.q. de ontwikkeling van de Circulaire Samenleving. Het Circular Economic Action Plan (CEAP) is de samenhangende aanpak voor een circulaire economie van DSM, Sabic, Fibrant, Chemelot, TNO, Groene Chemie, Brightlands, Universiteit Maastricht, Zuyd Hogeschool, Vista College, LIOF, Provincie Limburg en de gemeente Sittard-Geleen. De opstart van een aantal proeffabrieken om zonder fossiele brandstoffen producten te maken en het terugdringen van CO2-uitstoot waren ook in 2022 tastbare resultaten van deze aanpak. Met de ‘Strategische Gebiedsvisie Chemelot en Omgeving’ zijn in 2022 de krachten gebundeld die een toekomstbestendige industrie en een leefbare woonomgeving met elkaar verbindt. • Participatieve overheid Sittard-Geleen is van de samenleving en daarom bouwen we daar sámen aan. We vinden het belangrijk dat iedereen moet kunnen meedenken, waar mogelijk meebeslissen en meedoen.

Participatie, het deelnemen van de samenleving in onze opgaven, is reeds jaren van belang in Sittard-Geleen. Onze kijk op participatie vormen wij samen met de samenleving. De vraag hoe de inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente zich naar elkaar willen verhouden, wordt daarbij samen beantwoord. Vanuit actuele participatieve ervaringen (zoals opgavegericht werken en de Toekomstvisie 2030) zijn waarden uit de praktijk toegevoegd. In 2022 hebben we deze waarden en principes voor participatie opgetekend in een leidraad. In gesprekken met de samenleving, met onze ambtelijke organisatie en ook met de raad heeft reflectie hierop plaatsgevonden. De waarden en principes voor participatie zijn daarbij ook verbonden met onze organisatievisie, met als inzet om meer actief naar ‘buiten’ te gaan. Een aanspreekbare gemeente - raad, college en ambtelijke organisatie- verlaagt de drempel voor de samenleving. De doorontwikkeling van participatie wordt sinds medio 2022 gestimuleerd door de procesregisseur participatie. De leidraad participatie geeft een goede basis om te komen tot een voor Sittard-Geleen maatgerichte ‘participatieverordening’. De participatieverordening is één van de activiteiten die vanuit het coalitieakkoord gestart zijn en verankert onze ambitie en afspraken op welke wijze participatie kan plaatsvinden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=SittardGeleen&id=348683dd-18d3-4e1d-b9ed-1305ccf52d99