01 2de Programmarapportage 2021
Tekst van het document
2e rapportage 2021
1
2
2de programmarapportage 2021
Datum:
08-06-2021
Colofon: Gemeente Sittard-Geleen Team Financiën Postbus 18 6130 AA Sittard Inlichtingen: tel 14 046
3
4
Inhoudsopgave INLEIDING .......................................................................................................................................................................7 1.
ACTUALISATIE FINANCIEEL PERSPECTIEF .................................................................................................................8
2.
AUDIT RESERVES EN VOORZIENINGEN ..................................................................................................................21
3.
BESLISPUNTEN ......................................................................................................................................................23
4.
ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA ..................................................................................................................24
PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING ...........................................................................................25 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID ....................................................................................................................32 PROGRAMMA 2: VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ...................................................................................36 PROGRAMMA 3: ECONOMIE ....................................................................................................................39 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS ...................................................................................................................41 PROGRAMMA 5: SPORT, CULTUUR EN RECREATIE .........................................................................................44 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ...........................................................................................................47 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ...........................................................................................54 PROGRAMMA 8: VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ................................56 5.
VOORTGANG GROTE DOSSIERS.............................................................................................................................59
6.
BIJLAGE: ADMINISTRATIEVE WIJZIGINGEN ............................................................................................................77
5
6
Inleiding Voor u ligt de 2de programmarapportage 2021. Zoals aangegeven in het raadsbesluit P&C-cyclus 2021 hebben de programmarapportages het karakter van een uitzonderingsrapportage. Dit betekent dat wij alleen rapporteren over nieuwe inhoudelijke en / of financiële ontwikkelingen waar in de begroting 2021 geen rekening mee is gehouden of over ontwikkelingen die tot een aanpassing van de begroting leiden. Voor zover de begrotingsuitvoering volgens planning verloopt, wordt hierover in deze rapportage niets opgenomen. Wij hebben alle ontwikkelingen meegenomen die op het moment van samenstelling van deze rapportage (begin april ) bekend waren. In deze rapportage wordt achtereenvolgens ingegaan op de volgende punten: 1. Actualisatie financieel perspectief; 2. Audit reserves en voorzieningen 3. Beslispunten; 4. Ontwikkelingen per programma; 5. Voortgang grote dossiers. Wij starten deze rapportage met de actualisatie van het financieel perspectief. Wij hebben op basis van de voorgestelde bijstellingen het begrotingsbeeld geactualiseerd en een aantal dekkingsrichtingen voorgesteld om een sluitende jaarschijf 2021 en borging van het structureel begrotingsevenwicht te kunnen realiseren. In hoofdstuk 2 geven wij inzicht in de uitkomsten van de audit reserves en voorzieningen.
Met deze audit hebben wij invulling gegeven aan de herijking reserves en voorzieningen die in de 2de rapportage 2020 is aangekondigd. Vervolgens leggen wij op basis van de eerste twee hoofdstukken in hoofdstuk 4 een aantal beslispunten aan u voor. In hoofdstuk 4 wordt per programma, voor zover van toepassing, een opsomming gegeven van relevante ontwikkelingen, risico’s en actuele prognoses van de budgetten. Tevens geven wij per programma een overzicht van de ontwikkeling van de budgetten die voor de uitvoering van het betreffende programma beschikbaar zijn. Tot slot rapporteren wij in hoofdstuk 5 over de voortgang op de grote dossiers. Hierbij sluiten we aan op het raadsbesluit p&c-cyclus 2021, waarin is aangegeven dat we in de 2de en 4de rapportage rapporteren over de voortgang op een aantal limitatief benoemde grote dossiers.
7
1. Actualisatie financieel perspectief Uitgangspunten Scope 2de programmarapportage 2021 Overeenkomstig het raadsbesluit p&c-cyclus 20211 stellen wij onze rapportages samen op basis van het uitzonderingsprincipe. Dit betekent dat wij alleen afwijkingen op inhoud en/ of budgetten rapporteren. Voor zover de begrotingsuitvoering volgens planning verloopt, wordt hierover in deze rapportage niets opgenomen. Wij hebben alle ontwikkelingen meegenomen die op het moment van samenstelling van deze rapportage (begin mei) bekend waren. Daarnaast is in genoemd raadsbesluit opgenomen dat wij in de 2de rapportage specifiek aandacht besteden aan de voortgang op een aantal limitatief benoemde politiek relevante dossiers. Begrotingskaders conform raadsbesluit 28 maart 2019 Conform deze kaders gaan voordelen naar de algemene reserve en worden nadelen opgevangen binnen de bestaande begroting. Hierbij hanteren wij onderstaande volgorde: Nadelen worden trapsgewijs opgevangen: Binnen het product Binnen het betreffende programma Binnen de totale begroting Voor zover dat niet mogelijk is volgt er een ombuigingsopdracht In dit hoofdstuk geven wij bij het onderdeel actualisatie begrotingsbeeld aan op welke wijze de begrotingskaders in deze rapportage zijn toegepast. Coronagevolgen De betekenis van corona op onze begroting brengen wij afzonderlijk in beeld.
Per programma geven wij aan welke aanpassingen met betrekking tot de budgetten het gevolg zijn van de coronacrisis. Het saldo van alle coronagerelateerde aanpassingen verrekenen wij met de corona-achtervang, welke binnen de algemene reserve risicobeheersing beschikbaar is. Op deze wijze heeft de verwerking van de coronagevolgen geen invloed op het begrotingssaldo. Rapportagegrenzen (‘financiële verordening’) In de actualisatie van het begrotingsbeeld nemen wij financiële bijstellingen vanaf € 50.000 afzonderlijk op. Bijstellingen onder € 50.000 die van invloed zijn op het begrotingsbeeld presenteren wij onder de noemer ‘kleine verschillen’. Op programmaniveau presenteren wij ook posten onder € 50.000 voor zover deze bijstellingen een relatie hebben met de post onvoorzien of reserves. Hetzelfde geldt voor administratieve correcties. Deze kunnen betrekking hebben op het verwerken van eerdere besluitvorming of het budgettair neutraal corrigeren van de budgetten over de programma’s heen. Voor de bijstelling van kredieten hanteren wij overeenkomstig de financiële verordening een ondergrens van € 100.000 (m.u.v. nieuwe kredieten). Actualisatie begrotingsbeeld In hoofdstuk 4 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma aan welke aanpassingen van de begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 wij voorstellen.
Kijkend naar de toepassing van onze begrotingskaders betreft het aanpassingen die wij niet binnen het product of betreffende programma kunnen 1 Raadsbesluit P&C cyclus 2021 van 25 februari 2021
8
oplossen. Met andere woorden, de oplossing van met name de nadelige aanpassingen vindt plaats via de totale begroting. In dit verband merken wij op dat, passend binnen het karakter van een uitzonderingsrapportage, nadelige aanpassingen die binnen het product of programma kunnen worden opgelost niet in deze rapportage zijn opgenomen. De begrotingssaldi tot en met de 1ste programmarapportage 2021 fungeren als vertrekpunt voor deze actualisatie. Voor een zo goed mogelijk inzicht in de ontwikkeling van onze financiële positie hebben wij de volgende onderdelen in de actualisatie betrokken: 1. Samenvatting begrotingsaanpassingen 2. Bestemming van het rapportageresultaat 3. Structureel evenwicht 4. Verloop Algemene reserve Ad 1 - Samenvatting begrotingsaanpassingen In hoofdstuk 3 ‘Ontwikkelingen per programma’ geven wij per programma inzicht in de ontwikkeling van de budgetten en de voorstellen tot bijstelling van deze budgetten. In onderstaande tabel hebben wij de saldi van de budgetten per programma samengevat. Tabel 1: Samenvatting programmasaldi Totaal
bedragen x € 1.000 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING 1 VEILIGHEID 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT 3 ECONOMIE 4 ONDERWIJS 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE 6 SOCIAAL DOMEIN 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU 8 VOLKSHUISV., RUIMT.ORDENING EN STED.VERNIEUWING Totaal
Begroting voor bijstelling
Goedgekeurde bijstellingen
Begroting Bijstelling incl. 2e Prorap goedgekeurd
2021 (a) 187.622 -12.928 -19.101 -4.856 -8.411 -27.846 -111.927 1.532 -4.085
2021 (b) 1.424 -615 -1.599 -212 -24 911 2.378 -510 -2.075
2021 (c=a+b) 189.046 -13.543 -20.701 -5.068 -8.435 -26.935 -109.549 1.023 -6.160
0
-322
-322
2021 (d)
Begroting Bijstelling Bijstelling Bijstelling na bijstelling
-51 41 599 -148 26 115 -172 0 -28
2021 (e=c+d) 188.995 -13.502 -20.102 -5.216 -8.410 -26.820 -109.721 1.023 -6.188
2022 (f) -522 0 271 -48 57 181 104 0 -207
2023 (g) -522 0 272 -48 57 -174 104 0 -207
2024 (h) -522 0 272 -48 57 -154 104 0 -207
381
59
-164
-519
-499
Leeswijzer tabel 1: De actuele begroting (kolom c) fungeert als vertrekpunt voor de actualisatie van de budgetten. De actuele begroting wordt bepaald door de primitieve begroting (kolom a) - raadsbesluit 12 november 2020 – en de begrotingswijzigingen die sindsdien zijn verwerkt (kolom b). Deze begrotingswijzigingen hebben betrekking op aanpassingen door afzonderlijke raadsvoorstellen en de aanpassingen conform de 1ste rapportage 2021. De voorstellen tot bijstellingen van de budgetten in deze rapportage zijn zowel voor 2021 (kolom d) als de jaren 2022-2024 (kolom f) weergegeven. Kolom (kolom e) geeft inzicht in de bijgestelde begroting 2021, inclusief alle bijstellingen tot en met de 2de rapportage. De bedragen in de kolommen (a), (c) en (e) zijn saldobedragen; het verschil tussen de totale baten en lasten van het programma. Voor programma 0 betreft dit een positief saldo – de baten zijn hoger dan de lasten -, omdat hier de inkomsten uit het gemeentefonds en de belastingen worden verantwoord. De overige programma’s hebben met uitzondering van programma 7 een negatief saldo - lasten zijn hoger dan de baten -.
9
Op deze programma’s worden naast specifieke inkomsten de lasten verantwoord om het programma uit te kunnen voeren. De bedragen in de kolommen (d) en (f) hebben betrekking op het totaal van de bijstellingen op het programma. Een positief bedrag heeft een voordelig effect op het begrotingssaldo; een negatief bedrag heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo. Uit de regel ‘Totaal’ blijkt dat we in de primitieve begroting (a) een sluitende jaarschijf 2021 (saldo 0) hadden. In de actuele begroting (c) hebben we in 2021 een saldo van € 322.000 als gevolg van het raadsbesluit ‘Vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook’. Hier komen we bij de toelichting op tabel 2 ‘begrotingsaanpassingen’ op terug. Toelichting tabel 1: Uit de tabel blijkt dat wij de actualisatie - op basis van de actuele begroting – starten met een tekort van € 322.000. Het totaal aan bijstellingen in deze rapportage bedraagt € 381.000 voordelig. De nadelige structurele doorwerking van de bijstellingen in deze rapportage is in 2022 € 154.000. en loopt op tot afgerond € 500.000 met ingang van 2023. In de volgende tabel geven wij een toelichting op de belangrijkste voorstellen tot begrotingsaanpassing. Tabel 2: Begrotingsaanpassingen Begrotingsaanpassingen
progr.
I/S
Onderuitputting kapitaallasten
0
i
916
Invulling ombuigingen onderuitputting
0
i
-505
Egalisatie begrotingswijziging Glanerbrook
5
i
322
282
-73
-54
Borging rechtmatigheid en project control
0
s
-129
-204
-204
-204
604
78
-277
-258
-141
-207
-207
-207
-141
-207
-207
-207
0
0
0
0
-82
-35
-35
-34
381
-164
-519
-499
bedragen x € 1000
2021
2022
2023
2024
AUTONOME ONTWIKKELINGEN
Subtotaal autonome ontwikkelingen BELEIDSKEUZES Continuïteit ArcGis online
8
s
Subtotaal beleidskeuzes CORONA 4de steunpakket gemeentefonds
0
i
1.538
Uitkering spoor 1 lokale culturele infrastructuur
5
i
-114
Maatwerkaanpak 2020 gemeenschapshuizen
6
i
-120
Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK)
6
i
-440
Jaarrekening Omnibuzz
6
i
Toevoeging reservering coronamiddelen Subtotaal corona KLEINE VERSCHILLEN (<€ 50.000) SALDO BEGROTINGSAANPASSINGEN
237 -1.101
div.
s
Leeswijzer tabel 2 In bovenstaande tabel hebben wij de voorstellen tot begrotingsaanpassing opgenomen die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Positieve bedragen hebben een voordelig effect op het begrotingssaldo; negatieve bedragen hebben een nadelig effect op het begrotingssaldo. Wij hebben de aard van de aanpassingen onderverdeeld in autonome ontwikkelingen, beleidskeuzes en corona-effecten. Daarnaast geven wij per
10
bijstelling aan of deze een incidenteel of structureel karakter heeft. Voor een volledig inzicht in de voorgestelde bijstellingen per programma - inclusief inhoudelijke toelichting - verwijzen wij u naar hoofdstuk 4 van deze rapportage. Hier zijn ook de voorstellen tot aanpassing opgenomen die geen invloed hebben op het begrotingssaldo - budgettair neutraal -. Toelichting tabel 2: Uit de tabel blijkt dat het totaal aan begrotingsaanpassingen in 2021 € 381.000 voordelig is. De nadelige structurele doorwerking bedraagt € 164.000 in 2022 en loopt op tot afgerond € 500.000 nadelig met ingang van 2023. Onderstaand lichten we de aanpassingen uit de tabel kort toe. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij u naar de betreffende programma’s in hoofdstuk 4. Aanpassingen – autonome ontwikkelingen De aanpassingen door autonome ontwikkelingen hebben een incidenteel karakter en hebben betrekking op de onderuitputting kapitaallasten en de verrekening van deze onderuitputting met een aantal taakstellingen op dit gebied. Daarnaast worden de saldi uit de begrotingswijziging ‘Vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook’ geëgaliseerd. Tot slot leiden autonome ontwikkelingen tot noodzakelijke versterkingen op het gebied van project control en rechtmatigheid. Het saldo van de autonome ontwikkelingen is in 2021 € 604.000 voordelig, in 2022 € 78.000 voordelig.
In 2023 en 2024 is er sprake van een nadeel van € 277.000 respectievelijk € 258.000. -
Onderuitputting kapitaallasten Op basis van de jaarrekeningcijfers zijn de projectprognoses voor de investeringen voor 2021 geactualiseerd. Op basis van deze actualisatie kunnen de kapitaallasten voordelig worden bijgesteld voor een bedrag van € 917.000.
-
Invulling ombuigingen onderuitputting In de begroting is een aantal ombuigingen opgenomen die gekoppeld zijn aan onderuitputting kapitaallasten. Het betreft onder andere de ombuiging ‘verlaging rentepercentage investeringen nieuw beleid’ (begroting 2020) en de ombuiging ‘temporisering nieuw beleid’ (2de rapportage 2020). Onze begrotingskaders zien toe op het borgen van sluitende jaarschijven en structureel begrotingsevenwicht. Het invullen van de ombuigingsopdrachten maakt hier onderdeel van uit. Passend binnen deze kaders vullen wij de ombuigingen in op basis van de gerealiseerde onderuitputting. Na deze verrekening hebben wij de ombuigingen met betrekking tot onderuitputting kapitaallasten in 2021 volledig gerealiseerd.
-
Egalisatie begrotingswijziging Glanerbrook De begrotingswijziging behorende bij het raadsbesluit ‘Vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook’ – van 16 december 2020 – resulteert in een tekort in de jaarschijven 2021 en 2022. Dit is een direct gevolg van het toepassen van projectfinanciering. Door het bedrag in een keer aan te trekken, hebben we gunstige rentecondities gekregen gedurende de gehele looptijd. Vanaf 2023 leidt de begrotingswijziging jaarlijks tot een voordeel. In deze rapportage hebben we de begrotingswijziging budgettair neutraal verwerkt. Dit wil zeggen dat de tekorten in de jaarschijven 2021/ 2022 gefinancierd worden uit de algemene reserve; de overschotten in de jaarschijven 2023 - 2024 worden terug gestort in de algemene reserve. Ook in 2025 vindt nog een storting in de algemene reserve plaats. Daarmee verloopt de begrotingswijziging over de jaarschijven
11
2021-2025 budgettair neutraal. De storting in de algemene reserve van € 478.000 in 2025 nemen we mee in de begroting 2022. In onderstaande tabel is de cijfermatige verwerking van de egalisatie inzichtelijk gemaakt. Vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook
2021
2022
2023
2024
2025
bedragen x € 1000
Saldo begrotingswijziging
-322
-282
73
53
478
0
Verrekening met de algemene reserve
322
282
-73
-53
-478
0
(+ = bijdrage uit de algemene reserve ; - = storting in de algemene reserve)
-
2021 2025
Borging rechtmatigheid en project control Rechtmatigheidsverantwoording De noodzaak om werk te maken van de rechtmatigheidsverantwoording door het college is ingegeven door de autonome ontwikkeling van gewijzigde wet- en regelgeving. Tot en met het boekjaar 2020 is het de externe accountant die een verklaring geeft over de rechtmatigheid. Deze wetswijziging komt er in het kort op neer dat gemeentelijke organisaties zelf in staat moeten zijn om hun rechtmatigheid te borgen (preventief) en niet te wachten op bevindingen van de accountant tijdens de jaarrekeningcontrole (repressief). Rechtmatigheidsverklaring is een belangrijk onderdeel van de accountantsverklaring en van groot belang voor de verantwoording van raad over wat er met het publieke geld is gebeurd en ook de vraag of dit volgens de gemaakte afspraken is gebeurd. De rechtmatigheidsverantwoording is geen eenmalige op zichzelf staande jaarlijkse exercitie, maar het sluitstuk van een continue proces van risicomanagement, interne controles, verbeterinitiatieven en monitoring. Daarom is er een proces gestart dat gefaseerd moet leiden tot een rechtmatigheidsverantwoording over de interne beheersing, die verder gaat dan alleen de financiële rechtmatigheid. Deze brede scope zal zich via een groeiscenario organisch moeten ontwikkelen.
Er dient meer werk gemaakt te worden van de opzet, bestaan en werking van voldoende beheersmaatregelen rondom processen en procedures om te voldoen aan de drie criteria die op de rechtmatigheid van toepassing zijn : het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het criterium ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik. Voor de organisatie betekent deze kwaliteitsstap extra werk, of dit voor de accountant minder werk betekent is nog maar de vraag. De accountant dient immers de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording te toetsen waar ook het nodige werk mee gemoeid zal zijn. Bij een volgende aanbesteding zal een en ander moeten blijken. Dit los van de autonome ontwikkeling dat de accountantscontrole vanuit wet en regelgeving en vanuit de beroepsgroep aan steeds meer eisen moet voldoen en waar bijgevolg ook meer kosten aan verbonden zijn. Ambtelijk wordt nu gewerkt aan een concreet stappenplan voor de verdere implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording. Het betreft een coproductie van concerncontrol, financiën en business control. Een forse investering in de teams is noodzakelijk in relatie tot taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Mede gelet op de eindverantwoordelijkheid van het college. De implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording wordt besproken in de commissie B&V.
Dit betekent een uitbreiding van de capaciteit binnen Financiën met 1 fte op de verbijzonderde interne controller (VIC). Deze VIC is verantwoordelijk voor regie en uitvoering van de (verbijzonderde) interne control-onderdelen in de gemeentelijke organisatie.
12
Project control De raad heeft de wens geuit om beter en tijdiger geïnformeerd te worden met betrekking tot een aantal grote dossiers. Het investeringsprogramma zoals vastgesteld door de raad is niet alleen in aantal projecten toegenomen, maar ook in omvang van de projecten. Naast Het Groene Net en huisvesting, bijvoorbeeld nu ook Glanerbrook, huisvesting Wijkbeheer, Geleen-Zuid en centrumontwikkeling in Sittard en Geleen. Dit investeringsprogramma zorgt voor een hoger risicoprofiel en toenemende behoefte van monitoring en verantwoording. Een en ander passend binnen de regeling grote projecten. Bovendien is de toerekening van ambtelijke kosten aan investeringen tot nu toe alleen beperkt geweest tot de direct ambtelijke uren, dus niet van projectcontrol. Deze werden steeds uit de reguliere exploitatie gedekt. Toerekening aan een investering – als mogelijke lijn voor dekking - betekent dat dit moet passen binnen de opgenomen kredieten. Verder is ook sprake van project control op zaken die niet activeerbaar zijn. Vanwege de aard en omvang van de projectenportefeuille is versterking van project control noodzakelijk. Daarin meenemend de te zetten stappen ten behoeve van de outline voor het plan van aanpak HGN.
Maar ook gezien de toenemende behoefte vanuit college en raad tot sturing en beheersing in het kader van de regeling grote projecten, er meer noodzaak is voor een voldoende geborgde project control. Aanpassingen – beleidskeuzes In de voorstellen tot begrotingsaanpassing is een beleidskeuze opgenomen, betreffende de continuïteit van ArcGis-online. De in de 1ste rapportage 2021 aangekondigde verdere verdieping op de doorwerking van de impulsen bestaand beleid is nu nog niet afgerond. De resultaten van deze verdieping nemen wij mee in de voorbereiding van de begroting 2022. -
Continuïteit ArcGis-online De beleidskeuze heeft betrekking op het voorstel tot borging van de continuïteit van ArcGis-online. Dit vloeit voort uit de risicomelding die wij in de 4de rapportage 2020 met betrekking tot dit onderwerp hebben gedaan. Met de inzet van de benodigde middelen borgen we dat het ArcGis-platform toekomstbestendig is in beheer, onderhoud en ontwikkeling. Hiermee kunnen we bovendien inspelen op nieuwe digitale ontwikkelingen en lossen we de kwetsbaarheid in het huidig beheer op.
-
Doorwerking bestaand beleid In de 1ste rapportage 2021 hebben wij de begroting bijgesteld voor een aantal impulsen op bestaand beleid. Hierbij is aangegeven dat de inventarisatie niet limitatief was. Daarbij is gerefereerd aan de dossiers veiligheid, visie op vastgoed, kunst en cultuur en de doorwerking van de impulsen op bestaand beleid voor de bedrijfsvoering. Wij verdiepen momenteel de betekenis van de doorwerking op met name deze dossiers. In de uitwerking van de begroting 2022 komen wij hier op terug. Beleidskeuzes bedragen x € 1.000
2021
Continuïteit ArcGis Online (zie toelichting L2, programma 8) Doorwerking bestaand beleid
141
Totaal beleidskeuzes
141
2022
2023
2024
207
207
207
pm
pm
pm
207
207
207
13
Aanpassingen - corona De coronacrisis heeft een nadelig effect op een aantal begrotingsposten voor een bedrag van € 437.000. Dit nadeel kunnen we compenseren uit het 4de steunpakket ad € 1,54 mln. dat wij als onderdeel van de decembercirculaire hebben ontvangen. Per saldo blijft van dit steunpakket een bedrag over van € 1,10 mln. Passend binnen het uitgangspunt reserveren wij deze coronamiddelen als achtervang voor het risicoprofiel corona. Het bedrag van € 1,10 mln. voegen wij toe aan de reservering coronamiddelen - onderdeel van de algemene reserve risicobeheersing -. Verderop in deze paragraaf geven wij een specificatie van de beschikbare middelen voor het opvangen van corona-effecten. -
4de steunpakket rijkscompensatie Eind maart 2021heeft het Rijk een 4de steunpakket Corona aan de gemeenten toegekend. Ons aandeel in dit pakket bedraagt € 1,54 mln. Volgens de uitgangspunten zijn deze middelen beschikbaar om nadelige effecten uit de coronacrisis op te vangen. In dit steunpakket zijn meegenomen een compensatie voor de TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten), afval en Perspectief op Jongeren.
-
Uitwerking spoor 1 lokale culturele infrastructuur Dit betreft een financiële impuls van € 1.000 aan 114 in de gemeente Sittard-Geleen gevestigde amateurkunstverenigingen. De overige sporen en uitkeringen tot een totaal bedrag van € 1,2 mln zijn uitgewerkt en de Raad is geïnformeerd over de uitvoering van het eerder genomen besluit.
-
Maatwerkaanpak 2020 gemeenschapshuizen Om de nadelige effecten van de coronacrisis voor gemeenschapsaccommodaties op te kunnen vangen is een maatwerkaanpak vastgesteld. Om deze aanpak uit te kunnen voeren, is een bedrag benodigd van € 120.000. Over een voorstel voor de maatwerkaanpak in 2021 komen wij in de 3de rapportage terug.
-
Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Voor huishoudens die door de coronacrisis te maken hebben met een ernstige terugval in inkomen en hierdoor in problemen komen met hun woonlasten, is er vanuit het rijk een nieuwe coronasteunregeling, te weten de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). De TONK geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021 en loopt tot en met 30 juni 2021. Op basis van een eerste indicatie vanuit de 1e tranche bedragen de uitvoerings- en programmakosten voor de TONK naar verwachting € 440.000.
-
Jaarrekening Omnibuzz Betreft een incidenteel voordeel van € 237.000 voor onze gemeente inzake de jaarrekeningresultaten en begrotingswijziging 2021 van de verbonden partij Omnibuzz. Dit voordeel is het gevolg van lagere aantallen vervoersbewegingen door de coronacrisis .
-
Toevoeging aan reservering coronamiddelen Nadat wij de begrotingsaanpassingen uit hoofde van corona hebben verrekend met de beschikbare middelen uit het 4de steunpakket blijft een bedrag over van € 1,10 mln. Dit bedrag voegen wij toe aan de reservering coronamiddelen - onderdeel van de algemene reserve risicobeheersing -.
14
Ad 2 - Bestemming van het rapportageresultaat Bij onderdeel 1 ‘samenvatting begrotingsaanpassingen’ hebben wij de bijstellingen in beeld gebracht die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Onderstaand hebben wij de invloed van deze aanpassingen op de ontwikkeling van de begrotingssaldi in beeld gebracht. Tabel 3: resultaatbestemming Resultaatbestemming bedragen x € 1000 Ontwikkeling begrotingssaldi Primitieve begroting 2021
2021
2022
2023
2024
0
0
0
0
Begrotingswijziging 'Glanerbrook'
-322
-282
73
53
Resultaat 1ste rapportage 2021
0
-114
-118
-123
Resultaat 2de rapportage 2021
381
-164
-519
-499
Begrotingssaldi tot en met 2de rapportage 2021 Inzet (extra vrijval) audit reserves en voorzieningen
59
-560 62
-564
-569
Toevoeging aan de algemene reserve
-59 -498
-564
-569
Begrotingssaldi na resultaatbestemming
0
Leeswijzer / toelichting tabel 3: In bovenstaande tabel hebben wij de betekenis van de voorgestelde begrotingsaanpassingen op de begrotingssaldi tot en met de 2de rapportage 2021 in beeld gebracht. Hieruit blijkt dat na verwerking van de 2de rapportage 2021 er sprake is van een incidenteel overschot van € 59.000 in de begroting 2021. In de meerjarenraming is sprake van een structureel tekort, van afgerond ruim € 550.000 met ingang van 2022. Wij stellen voor het incidenteel overschot in 2021 van € 59.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Daarnaast stellen wij voor het surplus aan vrijval uit de audit reserves en voorzieningen van € 62.000 in 2022 in te zetten voor de vermindering van het tekort. In hoofdstuk 2 gaan wij verder in op de resultaten uit deze audit. Conform onze begrotingskaders moeten we binnen de bestaande begroting zoeken naar een oplossing voor dit structurele tekort. Wij stellen voor in de voorbereiding van de begroting 2022 - voor zover nodig dekkingsvoorstellen voor dit structurele tekort uit te werken. Wij nemen deze tekorten mee in de actualisatie van het financieel perspectief. Ad 3 - Structureel evenwicht Naast het borgen van sluitende jaarschijven in de begroting is het uitgangspunt ook structureel begrotingsevenwicht in onze begroting te realiseren. Dit uitgangspunt is randvoorwaardelijk voor repressief begrotingstoezicht.
Structureel begrotingsevenwicht betekent dat de structurele lasten zijn gedekt door structurele baten. In onderstaande tabel hebben wij de impact van de begrotingsaanpassingen en resultaatbestemming op het structureel begrotingsevenwicht inzichtelijk gemaakt.
15
Tabel 4: Structureel evenwicht
Structureel evenwicht bedragen x € 1.000
2021
2022
2023
2024
Vertreksituatie na 1ste rapportage 2021 Saldo Incidentele baten en lasten
-5.043
-3.336
-2.030
-2.051
Saldo structurele baten en lasten
4.721
2.940
1.985
1.981
Totaal begrotingssaldo na 1ste rapportage 2021
-322
-396
-45
-70
Incidentele mutaties
674
344
-73
-54
Structurele mutaties
-352
-446
-446
-445
Totaal bijstellingen 2de rapportage 2021
322
-102
-519
-499
Saldo Incidentele baten en lasten
-4.369
-2.992
-2.103
-2.105
Saldo structurele baten en lasten
4.369
2.494
1.539
1.536
0
-498
-564
-569
Begrotingsaanpassingen 2de rapportage 2021
Saldo na 2de rapportage 2021
Totaal begrotingssaldo na 2de rapportage 2021
Leeswijzer - toelichting tabel 4 In bovenstaande tabel hebben wij de begrotingssaldi uit de vertreksituatie – na 1ste rapportage 2021 – gespecificeerd in een saldo incidentele respectievelijk structurele mutaties. Hieruit blijkt dat we in de vertreksituatie geen sluitende jaarschijven hadden. De saldi hebben betrekking op de resultaten uit de begrotingswijziging ‘Vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook’ en het tekort uit de 1ste rapportage 2021 (ingaande 2022). Het structureel evenwicht hebben wij in onze meerjarenbegroting geborgd. Dit wil zeggen dat in iedere jaarschijf het saldo structurele baten hoger is dan het saldo structurele lasten. In de 2de rapportage verslechtert het structurele begrotingsbeeld. Het tekort neemt vanaf de jaarschijf 2022 toe. En loopt op tot afgerond ruim € 550.000 met ingang van 2023. Het structureel evenwicht is nog steeds in onze meerjarenbegroting geborgd. Wel neemt het voordelig saldo af tot een bedrag van circa € 1,5 mln. ingaande 2023. Bij de uitwerking van de begroting 2022 doen wij voorstellen om in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 sluitende jaarschijven te realiseren én onverminderd structureel evenwicht te borgen. Wij baseren ons hierbij op een geactualiseerd begrotingsbeeld, waarbij financiële ontwikkelingen (o.a. meicirculaire) en risicoposten zo volledig mogelijk zijn vertaald.
Vervolgens stellen wij keuzes voor om een structureel sluitende begroting te realiseren. Ad 4 - Verloop algemeen reserve Naast het inzicht in de jaarlijkse begrotingssaldi en de ontwikkeling van het structureel begrotingsevenwicht geeft het verloop van de algemene reserve inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie. In onderstaande tabel is het verloop van de algemene reserve weergegeven.
16
Tabel 5: Verloop algemene reserve
Verloop algemene reserve
Bedragen x € 1.000 Eindstand 2020 / beginstand 2021 Mutaties opgenomen in staat reserves en voorzieningen (genomen raadsbesluiten)
Totaal saldo 21.462 -576
Mutaties 1ste rapportage 2021: - toevoeging restant 3de steunpakket
579
- afwikkeling procedure Heijersteeg
-352
- dekking impulsen bestaand beleid
-610
- toevoeging resultaat aan de algemene reserve
181
Mutaties 2de rapportage 2021: - egalisatie begrotingswijziging Glanerbrook
-322
- administratieve correctie afwikkeling planschade Heijersteeg
352
- toevoeging restant 4de steunpakket
1.101
- toevoeging vrijval audit reserves en voorzieningen
1.032
- toevoeging resultaat aan de algemene reserve Eindstand 2021 / beginstand 2022 Mutaties opgenomen in staat reserves en voorzieningen (genomen raadsbesluiten) Mutatie 1ste rapportage: - dekking impulsen bestaand beleid
59 22.906 1.937 -360
Mutaties 2de rapportage 2021: - egalisatie begrotingswijziging Glanerbrook - inzet surplus audit reserves en voorzieningen Eindstand 2022 / beginstand 2023 Mutaties opgenomen in staat reserves en voorzieningen (genomen raadsbesluiten)
-282 -62 24.139 779
Mutaties 2de rapportage 2021: - egalisatie begrotingswijziging Glanerbrook Eindstand 2023 / beginstand 2024 Mutaties opgenomen in staat reserves en voorzieningen (genomen raadsbesluiten)
73 24.991 288
Mutaties 2de rapportage 2021: - egalisatie begrotingswijziging Glanerbrook Eindstand 2024 / beginstand 2025
53 25.332
*exclusief de verwerking van de resultaatbestemming uit de jaarrekening 2020 Leeswijzer - toelichting tabel 5 In bovenstaande tabel is het verloop van de algemene reserve weergegeven. De jaarlijkse mutaties zijn gebaseerd op eerder genomen raadsbesluiten. Daarnaast hebben wij de volgende uit de 2de rapportage voorstellen met betrekking tot de algemene reserve in het overzicht opgenomen: - Toevoeging van het restant van het 4de steunpakket corona; - Vrijval uit de audit reserves en voorzieningen; - Egalisatie van de resultaten uit de begrotingswijziging ‘Vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook’; - De administratieve correctie voor de afwikkeling van de planschade Heijersteeg van € 352.000, reeds verwerkt in de jaarstukken 2020; - Toevoeging van het incidenteel surplus in de jaarschijf 2021.
17
Het saldo van de algemene reserve neemt toe van € 22,9 mln. eind 2021 tot € 25,3 mln. eind 2024. Wij merken nog op dat het beginsaldo van 2021 een concept saldo is. Dit saldo wordt definitief bepaald naar aanleiding van de resultaatbestemming van de jaarrekening 2020 en kan dus nog wijzigen. Naast het verloop van het saldo van de algemene reserve kunnen we het jaarlijkse saldo van deze reserve specificeren naar verschillende onderdelen. Deze specificatie vindt plaats op basis van de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing. In onderstaande tabel is de opbouw van de algemene reserve geschetst. Tabel 6: opbouw algemene reserve Opbouw algemene reserve
Begroting 2021 22.906
2022 24.139
2023 24.991
2024 25.332
b) Bestemmingen**
-4.509
-4.509
-4.509
-4.509
c) Netto saldo algemene reserve voor risicoprofiel
18.397
19.630
20.482
20.823
d) Nodig voor gekwantificeerd risicoprofiel
9.770
10.030
10.690
10.700
Waarvan corona**
-3.160
-3.050
-3.050
-3.050
Bedragen x € 1.000
a) Saldo algemene reserve (einde jaar) bestaande uit:
e) Nodig voor buffer/ondergrens algemene reserve
7.228
6.953
6.892
6.916
f) Surplus in algemene reserve
4.559
5.697
5.950
6.257
*inclusief reservering van coronamiddelen van €3,76 mln. (zie tabel 7) **inclusief afdekking risicoprofiel corona van € 1,86 mln. en instandhouding lokale culturele infrastructuur van € 1,19 mln. (zie tabel 7) Leeswijzer -toelichting tabel 6 Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van de algemene reserve (a) na aftrek van een aantal specifieke bestemmingen toeneemt van € 18,4 mln. eind 2021 tot € 20,8 mln. eind 2024. Deze bedragen (c) zijn incidenteel beschikbaar voor de afdekking van ons risicoprofiel. Het risicoprofiel (d), bestaande uit alle gekwantificeerde risico’s, inclusief een restrisico van 1 % van het begrotingstotaal, hebben wij volledig afgedekt in onze algemene reserve risicobeheersing. Daarnaast houden wij op basis van eerder genoemde kadernota een algemene buffer (e) aan van 2% van het begrotingstotaal. Uit bovenstaande tabel blijkt dat na volledige afdekking van het risicoprofiel (d) én bovenop de ondergrens het surplus (e) in de algemene reserve in 2021 € 4,6 mln. bedraagt en oploopt tot € 6,3 mln. in 2024. In deze tabel is nog geen rekening gehouden met de verwerking van de resultaatbestemming uit de jaarstukken 2020. Passend binnen onze begrotingskaders voegen wij het saldo na bestemming toe aan de algemene reserve. Het surplus is beschikbaar om eventuele onvoorziene tegenvallers incidenteel op te kunnen vangen.
Daarnaast draagt de omvang van de algemene reserve, inclusief het surplus, bij aan de ontwikkeling van onze solvabiliteit. Aan de hand van de nadere uitwerking van de aangenomen motie kengetallen en ratio’s doen wij nadere voorstellen om onze solvabiliteit verder te versterken. Via de P&C-cyclus (begroting 2022) komen we hierop terug. Achtervang coronamiddelen Inmiddels hebben wij via de circulaires gemeentefonds een viertal steunpakketten van het Rijk ontvangen. Deze pakketten zijn bedoeld om de nadelige coronaeffecten binnen onze begroting op te kunnen vangen. In de rapportages hebben wij deze effecten telkens in beeld gebracht en het saldo van de effecten verrekend met deze steunpakketten. Het restant van deze pakketten hebben wij binnen de algemene reserve risicobeheersing gereserveerd om de nadelige effecten van corona op te kunnen vangen. Aanvullend hebben
18
wij in de berekening van ons risicoprofiel binnen het weerstandsvermogen een achtervang opgenomen voor de dekking van het risicoprofiel. In onderstaande tabel maken wij de beschikbare middelen voor het opvangen van nadelige corona-effecten inzichtelijk. Tabel 7: specificatie coronamiddelen Beschikbare coronamiddelen Beginstand 2020 2de rapportage 2020 Aanname 1e steunpakket
dotatie
onttrekking
Saldo
1.226.000
Inzet voor corona-effecten
-1.228.000
Nadeel marktrechten 3de rapportage 2020 Aanname 2e steunpakket
1.495.000
Aanname 2e steunpakket voor WSW
375.000
Afwikkeling 1e steunpakket
981.000
Inzet voor corona-effecten
-1.349.000
4de rapportage 2020 Inzet voor corona-effecten
-1.444.000
jaarrekening 2020
3e steunpakket
618.000
Inzet voor corona-effecten Eindstand 2020
1.512.000 6.207.000
Beginstand 2021
2.186.000
4de rapportage 2020 Parkeren / Proeftuin Geleen
-28.000 2.793.000
Parkeren
-1.750.000
Extra kosten verkiezingen
-100.000
Reclamebelasting en Precario
-327.000
Jaarmarkten 2de rapportage 2021 4e steunpakket (incl. 448k TONK)
-37.000 1.538.000
Verwachte middelen TONK
-440.000
Gemeenschapshuizen maatwerkaanpak
-120.000
Cultuurnota amateurveld spoor 1
-114.000
Rijksmiddelen en uitvoering TOZO 2021 Omnibuzz resultaat 2020 Eindstand tot en met 2de rapportage 2021
2.186.000
-70.000
Pilot taalverhoging 1ste rapportage 2021 3e steunpakket
-4.021.000
2.710.000
-2.710.000
237.000 9.464.000
-5.696.000
3.768.000
Leeswijzer -toelichting tabel 7 Uit bovenstaande tabel blijkt dat wij na verwerking en verrekening van de coronamutaties in deze rapportage met de beschikbare coronamiddelen nog een bedrag van € 3,77 mln. beschikbaar hebben. Van dit beschikbare bedrag is € 1,2 mln. geoormerkt voor de ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur. Per saldo resteert dan een nog in te zetten bedrag van € 2,57 mln. Wij merken op dat dit saldo nog kan worden aangepast naar aanleiding van mogelijk volgende steunpakketten van het Rijk. Aanvullend hebben wij binnen het weerstandsvermogen in de berekening van het risicoprofiel een risico voor nadelige corona-effecten opgenomen. Dit bedrag is becijferd op € 1,87 mln. en is als volgt opgebouwd:
19
Risicoprofiel corona effecten
impact
kansklasse
2021
Bedragen x € 1.000
- Belastingopbrengsten OZB (oninbaarheid)
€ 3,00 mln. Kansklasse 2, 35%
1.050
- Oktoberfeest 2021
€ 0,33 mln. Kansklasse 2, 35%
110
- Toename bijstand
€ 2,00 mln. Kansklasse 2, 35%
700
Totaal
1.860
Samenvattend hebben wij ruim € 3,77 mln. middelen gereserveerd om nadelige corona-effecten op te kunnen vangen. Hiervan is € 1,2 mln. geoormerkt voor de instandhouding van de lokale culturele infrastructuur. Daarnaast hebben wij een aantal specifieke risico’s afgedekt binnen de algemene reserve risicobeheersing. Hiervoor is nog eens een bedrag van € 1,86 mln . beschikbaar. Kortom in totaal hebben wij een bedrag beschikbaar van € 5,63 mln, voor afdekking van nadelige coronagevolgen.
20
2. Audit reserves en voorzieningen Inleiding In de 2de rapportage 2020 hebben wij een herijking van onze reserves en voorzieningen aangekondigd. Deze maatregel maakte onderdeel uit van het pakket dekkingsmaatregelen om het tekort in de 2de rapportage 2020 op te lossen. Het tekort werd afgedekt met een bijdrage uit de algemene reserve. In de besluitvorming over genoemde rapportage is aangegeven dat de eventuele vrijval uit de herijking wordt (terug-)gestort in de algemene reserve. Eind 2020/ begin 2021 is deze herijking op basis van een externe audit uitgevoerd. In deze audit is getoetst of onze kaders, onder andere verordening 213 Gemeentewet en kadernota reserves en voorzieningen, worden nageleefd. Relatie met besluitvorming, bepalingen voor vorming en omvang en rechtmatigheid zijn hierbij belangrijke toetsingscriteria. Voor zover bedragen in reserves en voorzieningen niet in overeenstemming zijn met onze kaders doen wij in deze rapportage voorstellen voor de bestemming van de vrijvallende bedragen. Aanpak/verloop De externe auditor heeft op basis van interviews met budgethouders de onderbouwingen van de reserves en voorzieningen beoordeeld. De eerder genoemde kaders hebben hierbij als toetsingskader gefungeerd. Op basis van de bevindingen uit de audit stellen wij voor een bedrag van € 1,1 mln. te laten vrijvallen.
Deze vrijval bestaat uit de volgende reserves: Tabel: vrijval reserves en voorzieningen
Vrijval reserves en voorzieningen Bedragen x € 1.000
bedrag
Reserve versnelling bedrijfsvoering
195
Risicoreserve
266
Calamiteitenreserve
383
Verplichtingenreserve Participatiebedrijf Vidar
97
Reserve nationaal actieplan sport en bewegen
43
Verplichtingenreserve Maatschappelijke Ontwikkeling
Saldo vrijval reserves en voorzieningen
78
1.062
Bij deze vrijval plaatsen wij de volgende kanttekening. In de kadernota reserves en voorzieningen is, om onnodig beslag op middelen te voorkomen, de bepaling opgenomen dat een verplichting uit een verplichtingenreserve in maximaal 2 jaar afgewikkeld moet zijn. Op onderdelen is deze ‘twee jaar termijn’ verstreken. Omdat realisatie van bestemmingen langer dan 2 jaar kunnen duren, zullen wij de bepaling in de te actualiseren kadernota reserves en voorzieningen aanpassen. In principe geldt de tweejaarstermijn, tenzij de raad besluit dat de realisatie van een bestemming langer kan duren. Bestemming vrijval Voor de bestemming van de vrijval van € 1,06 mln. doen wij de volgende voorstellen:
21
Tabel: bestemming vrijval
Vrijval reserves en voorzieningen Bedragen x € 1.000
bedrag
Correctie voorfinanciering 1ste rapportage 2021
970
Dekking kosten externe audit
30
Toevoeging aan de algemene reserve en in 2022 inzetten voor het tekort 2de rapportage 2021
Saldo bestemming vrijval
62
1.062
In de besluitvorming over de 1ste rapportage 2021 hebben wij de incidentele impulsen in de uitvoering van bestaand beleid voor € 610.000 in 2021 respectievelijk € 360.000 in 2022 - in afwachting van de verwerking van de uitkomsten uit de audit reserves en voorzieningen - voorgefinancierd uit de algemene reserve. De voorfinanciering corrigeren wij nu ten gunste van de algemene reserve. Na afdekking van de kosten voor de uitvoering van de externe audit resteert een bedrag van € 62.000. Bij de aankondiging van deze herijking in de 2de rapportage 2020 hebben wij aansluitend op de begrotingskaders aangegeven het saldo van de herijking toe te voegen aan de algemene reserve. Zoals in hoofdstuk 1 bij tabel 3 Resultaatbestemming aangegeven, stellen wij voor het surplus aan vrijval in te zetten voor de vermindering van het tekort in de jaarschijf 2022.
22
3. Beslispunten Onderstaand hebben wij de beslispunten die verband houden met de 2de rapportage 2021 op een rij gezet. Deze beslispunten nemen wij overeenkomstig over in de besluitvormingsdocumenten over deze rapportage. In het raadsvoorstel hebben wij de beslispunten nader toegelicht. Wij richten de besluitvorming in op basis van onze begrotingskaders. In te stemmen met de 2de rapportage 2021 en in het bijzonder met: 1. De aanpassingen van de budgetten zoals opgenomen in hoofdstuk 4 ‘Ontwikkelingen per programma’ respectievelijk de bijlage administratieve wijzigingen en in het bijzonder met de mutaties in de reserves. 2. De boekwinst van € 1,94 mln. uit de verkoop van panden te storten in de reserve dekking incidentele taakstellingen als achtervang voor de realisatie van de taakstellingen op het gebied van vastgoed. 3. De nadelige corona-bijstellingen van per saldo € 437.000 te dekken uit de via het 4de steunpakket ontvangen Rijkscompensatie van € 1,54 mln. en het restant van € 1,10 mln. toe te voegen aan de aan de algemene reserve risicobeheersing - reservering coronamiddelen - als achtervang voor het risicoprofiel corona-effecten. 4.
De mutaties in de algemene reserve, met name: a) De toevoeging van het voordelig resultaat in de jaarschijf 2021 ad € 59.000; b) De egalisatie van de begrotingswijziging ‘vernieuwbouw centrale sport- en zwemaccommodatie Glanerbrook’, waarbij in 2021 en 2022 € 322.000 respectievelijk € 282.000 wordt onttrokken en in 2023 en 2024 € 73.000 respectievelijk € 53.000 wordt toegevoegd; c) De administratieve correctie voor de afwikkeling van de planschade Heijersteeg van € 352.000, welke reeds in de jaarrekening 2020 is verwerkt; d) De toevoeging van de vrijval uit de audit reserves en voorzieningen in de jaarschijf 2021 ad € 1,03 mln. e) De inzet van het surplus aan vrijval uit de audit reserves en voorzieningen ad € 62.000 in de jaarschijf 2022 voor de gedeeltelijke dekking van het tekort. 5. De dekking van de tekorten ingaande jaarschijf 2022 van € 498.000 in 2022 oplopend tot € 569.000 in 2024 – passend binnen de begrotingskaders - te betrekken in de uitwerking van de actualisatie van het financieel perspectief in de begroting 2022. 6. Het beschikbaar stellen van een (voorbereidings-)krediet voor: a. Verduurzamen verlichting parkeergarage Zuyderland van € 200.000 en de kapitaallasten te dekking binnen het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat; b.
Verplaatsen ingang Kasteelpark Born van € 275.000 en de kapitaallasten te dekken uit de binnen de begroting opgenomen middelen voor nieuw beleid; c. Voorbereiding ontwikkeling Odasingel 90 van € 50.000 en de kapitaallasten te dekken uit de binnen de begroting opgenomen middelen voor nieuw beleid.
23
4. Ontwikkelingen per programma Uitgaande van het principe van een uitzonderingsrapportage geven wij in dit hoofdstuk per programma inzicht in de ontwikkelingen, risico’s en een prognose van budgetten en kredieten. Aanpassing financiële tabellen De financiële tabellen hebben we aangepast met het doel het inzicht in de budgetten per programma te vergroten. In de tabel ‘prognose exploitatiebudgetten’ geven we per programma inzicht in de ontwikkeling van de totale budgetten. De primaire begroting 2021 vormt het vertrekpunt waarna we de mutaties tot en met de 1ste rapportage 2021, de bijstellingen uit de 2de rapportage alsmede de actuele begroting (tot en met de 1ste rapportage) afzonderlijk presenteren. De kolommen ‘bijstelling rapportage-2 en actuele begroting 2021’ worden vervolgens in de tabel ‘Overzicht gevraagde bijstelling exploitatie budgetten’ in detail gespecificeerd en vervolgens inhoudelijk toegelicht. Verkoop panden In deze rapportage stellen wij de begroting bij als gevolg van de verkoop van een aantal panden. Als gevolg van de indeling van onze begrotingsstructuur (BBV- taakvelden) moeten wij dit, afhankelijk van de aard van het verkochte pand, op meerdere programmabladen verwerken. In onderstaand totaaloverzicht geven wij aan welke panden het betreft en op welk programmablad dit is opgenomen. Programma
Adres pand
Verkoopopbrengst
Boekwaarde en verkoopkosten
Verkoopresultaat
Bedragen x € 1.000
0 0 0 Totaal 0
GROENSEYKERSTR 23 GELEEN ACHTER DE KERK 13 SITTARD MARKT 1A GELEEN
165 46 906 1.117
1 1 889 891
164 45 17 226
3 Totaal 3
SJTEEGSKE 7 SITTARD
495 495
156 156.
339 339
4 4 4 Totaal 4
ROMEINENSTRAAT 26 SITTARD HENRI WELTERSSTR 68 SITTARD DUNANTSTR 11 GELEEN
133 250 250 633
2 74 1 77
131 176 249 556
5 Totaal 5
KEERWEG 62A BUCHTEN
375 375
25 25
350 350
6 Totaal 6
JAN VAN SALMSTR 5 BORN
485 485
17 17
468 468
3.105
1.167
1.938
Eindtotaal
Het totale verkoopresultaat van € 1,9 mln. voegen wij toe aan de reserve ‘incidentele dekking taakstellingen’. Hiermee geven wij invulling aan het door de raad vastgestelde herstelplan begroting 2018 waarin is aangegeven dat de structurele ombuiging vastgoed van jaarlijks € 250.000 wordt ingevuld door boekwinsten op de verkoop van panden. Nb. Boekverliezen worden gecompenseerd met een bijdrage uit genoemde reserve. Onze begrotingskaders zien toe op het borgen van sluitende jaarschijven en structureel begrotingsevenwicht. Het invullen van de ombuigingsopdrachten maakt hier onderdeel van uit.
24
Programma 0: Bestuur en ondersteuning Effecten / Risico’s Corona Niet van toepassing. Ontwikkelingen Voorzieningen voor digitaal contact en interactie Ook de overheid legt de lat voor de digitale dienstverlening en communicatie steeds hoger, omdat de samenleving steeds digitaler wordt. Door de rijksoverheid worden gemeenten via wetten als: wet open overheid, de dienstenwet, omgevingswet, wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, wet digitale overheid, wet hergebruik van overheidsinformatie gedwongen om versneld invulling te geven aan zaken als: o de transformatie naar werken vanuit de leefwereld van mensen; o meer transparantie; o verdere digitalisering in dienstverlening, contacten, communicatie en informatievoorziening. Sittard-Geleen onderschrijft deze ontwikkeling vanuit eerder vastgestelde besluitvorming zoals de organisatievisie in het algemeen en de onlinestrategie, de visie op inwonerparticipatie en de visie op dienstverlening en digitaal werken in het bijzonder. Vanuit diverse invalshoeken bekijken we integraal welke ontwikkelingen en risico’s hiermee gepaard gaan. Hierover wordt u in de volgende programmarapportage verder geïnformeerd. Over een deel van de ontwikkelingen en risico’s wordt U in deze rapportage reeds geïnformeerd, zowel in programma 0:Bestuur en ondersteuning alsook bij programma 1: Veiligheid (o.a.
cybercrime) en bij de grote dossiers (Beveiliging ICT). Risico’s I-visie en i-strategie De Concernstrategie IV 2018-2022 (strategie incl. sporen/projecten) dateert uit 2018. Met de Toekomstvisie 2030 slaan we een nieuwe weg in en dat noopt ons om een I-visie en I-strategie op te stellen die daarop aansluit. Een I-visie en I-strategie die dynamisch meebeweegt met de organisatiedoelstellingen en de behoeften in de samenleving. Het opstellen alsook het bijstellen vraagt om een steeds terugkerende strategische dialoog met organisatie en partners. Voor de (her)prioritering en beoordeling van ideeën, initiatieven, behoeften passend bij de I-strategie is een continue dialoog Digitale agenda nodig. Uitstellen hiervan zal leiden tot gefragmenteerde aanpak en oplossingen met het risico op desinvesteringen.
25
Prognose exploitatie budgetten 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING bedragen x € 1.000
Baten Lasten 01 BESTUUR Baten Lasten 02 BURGERZAKEN Baten Lasten 03 BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN Baten Lasten 04 OVERHEAD Baten Lasten 05 TREASURY Baten Lasten 061 OZB WONINGEN Baten Lasten 062 OZB NIET-WONINGEN Baten Lasten 063 PARKEERBELASTING Baten Lasten 064 BELASTINGEN OVERIG Baten Lasten 07 ALGEMENE UITKERING-OV UITK GEMEENTEF Lasten 08 OVERIGE BATEN EN LASTEN Onttrekkingen Toevoegingen Reserves en voorzieningen 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
Begroting voor Goedgekeurde Begroting incl. Bijstelling bijstelling bijstellingen goedgekeurd Prorap 2021 65 -4.119 -4.055 1.059 -2.219 -1.160 578 -533 45 588 -32.476 -31.888 880 -133 747 18.335 -319 18.016 35.473 -629 34.844 2.800 0 2.800 1.131 -285 845 176.016 -797 175.219 -6.913 -6.913 6.741 -7.620 -879 187.622
2021 84 -97 -13 -196 -196 119 119 4.351 -10.536 -6.184 -304 -304 50 50 -327 -61 -388 3.919 146 4.065 3.524 3.524 1.508 -757 751 1.424
2021 149 -4.217 -4.068 1.059 -2.415 -1.356 578 -414 164 4.939 -43.011 -38.072 880 -436 443 18.335 -319 18.016 35.523 -629 34.894 2.800 0 2.800 804 -347 457 179.935 -651 179.284 -3.389 -3.389 8.249 -8.377 -127 189.046
2021 1.099 -239 860 1.134 -2.635 -1.500 29 29 1.538 1.538 148 148 1.154 -2.280 -1.126 -51
Begroting na bijstelling 2021 149 -4.217 -4.068 1.059 -2.415 -1.356 1.677 -653 1.024 6.073 -45.646 -39.573 880 -407 473 18.335 -319 18.016 35.523 -629 34.894 2.800 0 2.800 804 -347 457 181.473 -651 180.822 -3.241 -3.241 9.403 -10.716 -1.313 188.936
Bijstelling Bijstelling Bijstelling 2022 -264 105 -159 199 -580 -381 18 18 -523
2023 -264 105 -159 199 -580 -381 18 18 -523
2024 -264 105 -159 199 -580 -381 18 18 -523
26
Overzicht gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Bedragen x € 1.000
Programma 0 Bestuur en ondersteuning BATEN Gevraagde bijstelling prorap 2: B1. Eigen risicodragerschap werkhervat.gedeelt.arbeidsgeschikt B2. Gemeentefonds 4e steunpakket B3. Verkoop Vastgoed LASTEN Gevraagde bijstelling prorap 2: L1. Eigen risicodragerschap werkhervat.gedeelt.arbeidsgeschikt L2. Planeconomie L3. Spoor 3 RAD (Rapid Application Development L4a. Kapitaalslasten L4b. Kapitaalslasten (taakstelling) L5. Verkoop Vastgoed L6. WSW stelpost inflatie L7. Impulsen bestaand beleid Financien (fubo) L8. Migratie / upgrade Navision Vidar L9. Optimalisatie Compas L10. P&C Kwartiermaker L11. Uitvoeringkosten Archief Vidar L12. Uitvoeringkosten KCC Vidar L13. Inzet nieuw beleid voor verplaatsing ingang kasteelpark Mutatie reserves: ONTTREKKINGEN Gevraagde bijstelling prorap 2:
TOEVOEGINGEN Gevraagde bijstelling prorap 2: T1. Eigen risicodragerschap werkhervat.gedeelt.arbeidsgeschikt T2. Verkoop vastgoed T3. Reservering coronamiddelen Saldo Administratieve wijzigingen en kleine afwijkingen Saldo Programma 0 Bestuur en ondersteuning
Meerjarenraming Actuele AO/ BK/ Begroting Begroting Begroting I/S Begroting AW/C 2022 2023 2024 2021 3.572 -264 -264 -264 AO
I
935
-
-
-
C BK
I I/S
1.538 1.099
-264
-264
-264
-2.248
-255
-255
-255
-15 -10
-15 -10
-15 -10
105
105
105
-214 -60 -6
-214 -60 -6
-214 -60 -6
-17 -55
-17 -55
-17 -55
AO
I
-885
BK BK AO AO BK AO BK AO BK BK BK BK
S S I I I/S I S I/S I/S I S S
-25 -10 54 -256 -872 402 -129 -310 -56 -90 -17 -55
BK
S
1
17
17
17
-
-
-
-
-1.377
-
-
-
AO
I
-50
-
-
-
BK C AW
I C
-226 -1.101 2
-
-
-
-4
-4
-4
-51
-523
-523
-523
(AW: administratieve wijziging, AO: autonome ontwikkeling; C: Corona; BK: Beleidskeuze)
Toelichting gevraagde bijstelling exploitatie budgetten Autonome Ontwikkeling (= AO) B1./L1./T1. Eigen risicodragerschap regeling werkhervatting gedeeltelijke arbeidsgeschikten (ERD-WGA) Jaarlijks begroten we de verzekeringspremie en de uitkeringslasten richting het UWV volgens laatste prognoses. Deze kosten worden gedekt uit de bespaarde premie UWV, de vergoedingen van verzekeringsmaatschappij en uit de voorziening ERD-WGA (€ 9.000) wat betreft de niet-verzekerden. De niet afgedragen premie 3e jaar WW aan het UWV wordt jaarlijks gestort in de calamiteitenreserve (€ 50.000) en de
27
niet afgedragen premie ziektewet-flex aan het UWV wordt ingezet voor mogelijke kosten of valt vrij. Per saldo betreft dit een budget neutrale wijziging. L4. Kapitaalslasten Het voordeel op de onderuitputting van de kapitaalslasten bedraagt € 0,9 mln. verdeelt over de diverse programma’s. De taakstelling onderuitputting kapitaalslasten nieuw beleid € 0,26 mln. wordt hiermee verrekend. L6. WSW stelpost inflatie Ten gevolge van cao-wijzigingen voor het SW-personeel zijn de loonkosten voor de Wsw gestegen. Dit leidt tot een extra gemeentelijke bijdrage van € 0,4 mln. aan de GR Vidar Wsw. Deze bijdrage wordt gedekt door het inflatiebudget. In de meicirculaire 2020 is de Rijksbijdrage per SE voor 2021 gestegen naar € 28.000. Deze stijging is het gevolg van een toevoeging van € 57 mln. aan het macrobudget voor de WSW als compensatie voor de stijgende lonen. Voor Sittard-Geleen komt dit neer op een compensatie € 0,4 mln. Een bedrag dat toegevoegd is aan het inflatiebudget. Op basis van de bijgestelde begroting van de GR Vidar Wsw wordt deze extra bijdrage tot € 0,4 mln. gedekt door het inflatiebudget uit programma 0. L8. Migratie / upgrade Navision Vidar De noodzakelijke upgrade / migratie van Navision kost naar verwachting een éénmalige investering van maximaal € 0,25 mln. De jaarlijkse kosten voor onder andere onderhoud gaan naar verwachting € 60.000 bedragen.
Navision is de Enterprise Resource Planning (ERP) applicatie waarmee de volledige en integrale administratie wordt gerealiseerd voor de bedrijfsvoering van Vixia B.V. tegenwoordig Vidar B.V. De applicatie voorziet in de noodzakelijke functionaliteiten voor de administratie van operations (Productie, Logistiek, Projecten, Service-onderhoud), crediteuren/debiteuren administratie, Customer Relationship Management (CRM), de urenregistratie en de boekhouding voor zowel Vidar B.V. als GR Vidar Wsw. Upgrade / migratie van Navision is nodig, omdat de huidige versie van de applicatie dateert uit 2007 en Microsoft gestopt is met de ondersteuning op deze versie. De technologie is verouderd waardoor niet door gebruikers gemakkelijk overal op ieder device met Navision gewerkt kan worden. Verder draagt het upgraden van Navision bij aan het reduceren van ernstige beveiligingsrisico’s. Aanhaken op het financiële pakket van de gemeente Sittard-Geleen is niet mogelijk, aangezien hierin een aantal noodzakelijke functionaliteiten voor de operations (Productie, Logistiek, Projecten, Service-onderhoud), het Customer Relationship Management (CRM), en de urenregistratie ontbreken. De dekking van de investeringen en jaarlijkse kosten worden gedekt door Vidar vanuit programma 6. Beleidskeuze (= BK) B3./L5./T2.
Verkoop panden Het verkoopresultaat van de op dit moment bekende verkooptransacties bedraagt in totaliteit € 1,9 mln., waarvan € 226.000. betrekking heeft op dit programma. Dit verkoopresultaat wordt, conform vigerend beleid, ten gunste van de bestemmingsreserve ‘incidentele dekking taakstellingen’ gebracht. Het exploitatieresultaat komt ten laste of gunste van de taakstelling ‘verkoop niet strategisch vastgoed’. De verkoop van deze panden heeft betrekking op meerdere programma’s. Dit is als volgt te specificeren: - programma 3: € 339.000 - programma 4: € 556.000 - programma 5: € 350.000 - programma 6: € 468.000
28
L2. Planeconomie Verhogen budget inhuur advies -en onderzoekbureaus in 2021 met € 25.000 en vanaf 2022 structureel met € 15.000 als gevolg van het opstellen van de nota grondbeleid en bijbehorende (uitvoerings)agenda, het opstellen van de grondprijzenbrief 2021/2022. Dit budget is bestemd om marktkennis in te huren onder andere voor het geven van adviezen over waardebepalingen, grondprijzenbrief en adhoc gerelateerde vragen planeconomie/grondbeleid. L3. Spoor 3 RAD (Rapid Application Development) Het onderzoek omtrent zelfbouw (Rapid Application Development) in relatie tot common ground is afgerond. Uit de onderzoeksresultaten blijkt er geen commercieel RAD platform te zijn dat voldoet aan de common ground en daarmee toekomstbestendig is. Daartegenover voldoet Appsemble (uitkomst uit het onderzoek) als opensource RAD platform wel aan de common ground. Bij Appsemble beperken de kosten zich tot de Service Level Agreement en hostingkosten (i.v.m. ontbreken eigen Haven-infrastructuur) ad € 10.000 structureel. L7. Doorwerking bestaand beleid Financiën Projectcontrol De raad heeft de wens geuit om beter en tijdiger geïnformeerd te worden met betrekking tot aantal grote dossiers. Het investeringsprogramma zoals vastgesteld door de raad is niet alleen in aantal projecten toegenomen, maar ook in omvang van de projecten.
Naast Het Groene Net en huisvesting, bijvoorbeeld nu ook Glanerbrook, huisvesting Wijkbeheer, Geleen-Zuid en centrumontwikkeling in Sittard en Geleen. Dit investeringsprogramma zorgt voor een hoger risicoprofiel en toenemende behoefte van monitoring en verantwoording. Een en ander passen binnen de regeling grote projecten. Bovendien is de toerekening van ambtelijke kosten aan investeringen tot nu toe alleen beperkt geweest tot de direct ambtelijke uren, dus niet van projectcontrol. Deze werden steeds uit de reguliere exploitatie gedekt. Toerekening aan een investering – als mogelijke lijn voor dekking - betekent dat dit moet passen binnen de opgenomen kredieten. Verder is ook sprake van project control op zaken die niet activeerbaar zijn. Vanwege de aard en omvang van de projectenportefeuille is versterking van project control noodzakelijk. Daarin meenemend de te zetten stappen ten behoeve van de outline voor het plan van aanpak HGN. Maar ook gezien de toenemende behoefte vanuit college en raad tot sturing en beheersing in het kader van de regeling grote projecten, er meer noodzaak is voor een voldoende geborgde project control. Rechtmatigheidsverantwoording De noodzaak om werk te maken van de rechtmatigheidsverantwoording door het college is ingegeven door de autonome ontwikkeling van gewijzigde wet en regelgeving.
Tot en met het boekjaar 2020 is het de externe accountant die een verklaring geeft over de rechtmatigheid. Deze wetswijziging komt er in het kort op neer dat gemeentelijke organisaties zelf in staat moeten zijn om hun rechtmatigheid te borgen (preventief) en niet te wachten op bevindingen van de accountant tijdens de jaarrekeningcontrole (repressief). Rechtmatigheidsverklaring is een belangrijk onderdeel van de accountantsverklaring en van groot belang voor de verantwoording aan de raad over wat er met het publieke geld is gebeurd en ook de vraag of dit volgens de gemaakte afspraken is gebeurd. De rechtmatigheidsverantwoording is geen eenmalige op zichzelf staande jaarlijkse exercitie, maar het sluitstuk van een continue proces van risicomanagement, interne controles, verbeterinitiatieven en monitoring. Daarom is er een proces gestart dat gefaseerd moet leiden tot een rechtmatigheids-